Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Δυο-τρία κυριακάτικα

Posted by sarant στο 18 Σεπτεμβρίου, 2011


Έλεγα να μη γράψω σήμερα, αλλά έχουν μαζευτεί δυο-τρία μεζεδάκια που θα μπαγιατέψουν, οπότε τα σερβίρω λίγο πρόχειρα, και μην σας κακοφανεί αν δεν πρόλαβα να στρώσω το καλό τραπεζομάντιλο.

Ξεκινάμε με ένα μικρούλι, για ορντέβρ. Από κείμενο του ΑΠΕ, τις προάλλες, που αναδημοσιεύτηκε, φυσικά, σε πολλούς έγκυρους (βάλτε όσα εισαγωγικά θέλετε) ιστότοπους, π.χ. εδώ στα Νέα, όπου ένας αξιωματούχος της ΕΕ φερεται να δηλώνει ότι:  Η πίεση στην Ελλάδα έχει αυξηθεί από όλες τις πλευρές επειδή επανειλημμένα απέτυχε να πετύχει όσα υποσχέθηκε. Ίσως το αγγλικό να έλεγε failed to deliver, πάντως το «απέτυχε να πετύχει» θα παραδεχτείτε ότι δεν στέκει -και πώς να είναι τάχα το αντίθετό του; Πέτυχε να πετύχει;

Την ίδια περίπου περίοδο, η πολυπληθής Στρατιά των Αγνώριστων (το αντίπαλο δέος των Ανύπαρχτων της Νομανσλάνδης), πραγματοποίησε μερικές απανωτές τρανταχτές προσλήψεις νέων μελών. Καταρχάς, είχαμε (και μάλιστα διά χειρός Σώτης Τριανταφύλλου!) τον Φάουστ, όχι πια ήρωα του Γκέτε αλλά συνομιλητή του αγίου 1Αυγουστίνου. Γράφει σε πρόσφατο άρθρο: Πρέπει να αναγκάσουμε τους ειδωλολάτρες να πιστέψουν, έλεγε ο Αυγουστίνος: με το να παριστάνουν ότι πιστεύουν θα πιστέψουν στο τέλος! Στο «Εναντίον του Φάουστ», ενέκρινε αναίσχυντα τη χρήση της βίας εναντίον των αιρετικών -στην εποχή των μαθητών του Μανιχαίου- εξηγώντας ότι πρέπει να γίνουν ευτυχείς παρά τη θέλησή τους και να οδηγηθούν στους δρόμους του θεού. Ο αγνώριστος Φάουστ είναι ο Φαύστος της Μιλέβης, επίσκοπος των Μανιχαίων. Στο ίδιο άρθρο, παρεμπιπτόντως, υπάρχει ένα περίεργο «Συμβούλιο του Βατικανού ΙΙ» που είναι η Δ1εύτερη Σύνοδος του Βατικανού. Για περισσότερες λεπτομέρειες, ωραία τα λένε στη Λεξιλογία ο Earion και στη συνέχεια ο Ρογήρος.

Πιο ξεκαρδιστικά, σε πρόσφατα σχόλια έγινε αναφορά στους υποτίτλους της ταινίας “Σίσσυ, η νεαρά αυτοκράτειρα” που προβλήθηκε χτες-προχτές από το Alter. Όπως επισήμανε ο φίλος LandS:
α) Αναγγέλλεται η είσοδος στη αίθουσα του Στρατάρχη (έτσι στους υπότιτλους) Ραντίσκυ, και ο Φραγκίσκος Ιωσήφ τον καλωσορίζει “πως είστε κε Μάρσαλ”. Αυτό το “κε Μάρσαλ” επαναλαμβάνεται (στους υπότιτλους πάντα) μερικές σκηνές αργότερα.
β) Η μέλλουσα κακιά πεθερά της αξιαγάπητης μικρής, της λέει αυστηρά. “Τα πρωτόκολλο της Αυλής της Βιέννης είναι παράδοση αιώνων, από την Ισπανία, το καθιέρωσε ο Κάρολος Κιντ”.

Υπήρχε λοιπόν στην Αυστροουγγαρία του 19ου αι. Στρατάρχης ονόματι Μάρσαλ Ραντίσκυ, τον δε 16ο αι. στην Ισπανία ο Κάρολος ο Πέμπτος (Charles V αγγλικά, Charles Quint, γαλλικά) είχε τελετάρχη από το Χόλιγουντ.

Ειδικά αυτός ο Κάρολος Κιντ είναι εξαιρετική περίπτωση. Φήμες τον θέλουν πρόγονο του Μπίλι δε Κιντ αλλά και του δικού μας Νεοκίντ!

Πάμε παρακάτω, σ’ ένα μικρούτσικο ενδιαφέρον δείγμα ορθογραφικού πλουραλισμού που το ψάρεψα στα χτεσινά Νέα, φτωχά ύστερα από τη συρρίκνωση του Βιβλιοδρόμιου και τη διακοπή της συνεργασίας του Γιάννη Χάρη (για το θέμα αυτό θα έχουμε νεότερα τις αμέσως επόμενες μέρες). Από κείμενο της Μικέλας Χαρτουλάρη: Η κατασκοπεία και η αντικατασκοπία ήταν το ισχυρό όπλο του Τσόρτσιλ κατά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο…. Ξέρουμε βέβαια ότι με τα ουσιαστικά σε -ία/εία υπάρχει χάος και π.χ. ότι γράφουμε πορεία αλλά πρωτοπορία, ενώ π.χ. μαντεία αλλά χαρτομαντεία (όλο λέω να γράψω κι όλο το αναβάλλω), αλλά εδώ είναι σαφές ότι όπως θα γράψεις την κατασκοπ*α έτσι θα γράψεις και την αντικατασκοπ*α, δηλαδή, αν ακολουθείς τη σχολική ορθογραφία θα γράψεις: κατασκοπεία/αντικατασκοπεία, αν πάλι κάποια λεξικά του Μπαμπινιώτη θα γράψεις κατασκοπία/αντικατασκοπία. (Βέβαια και ο ίδιος ο Μπαμπινιώτης δεν εμφανίζεται συνεπής: στο μεγάλο λεξικό του γράφει αντικατασκοπία, αλλά στο ορθογραφικό λεξικό του αντικατασκοπεία –και μετά με κατηγορούν οι εδώ οπαδοί του, Δημήτρης και Στράτος, όταν λέω ότι έχει προκαλέσει φοβερό αλαλούμ στην ορθογραφία!)

Και κράτησα για το τέλος κάτι για το τέλος. Από άρθρο της Ξένιας Κουναλάκη στην Καθημερινή, για τη στάση των εταίρων μας (βάλτε πάλι όσα εισαγωγικά θέλετε) απέναντι στο ενδεχόμενο ελληνικής χρεοκοπίας: Όπως γράφει χαρακτηριστικά η Bild, το FDP προτιμά πλέον «ένα τέλος στον πανικό, παρά έναν πανικό χωρίς τελειωμό». Ο πανικός εδώ είναι λάθος -το γερμανικό κείμενο: Ich glaube, es ist auch besser, hier quasi ein Ende mit Schrecken als ein Schrecken ohne Ende zu haben.

Δηλαδή, καλύτερα ένα φριχτό τέλος παρά μια φρίκη χωρίς τέλος. Και βέβαια αν σκεφτούμε και το ειδικό έκτακτο τέλος η φράση αυτή προσφέρει τη δυνατότητα για ατέλειωτα μακάβρια λογοπαίγνια’ αλλά το θέμα αυτό αξίζει ειδικό σημείωμα, που ίσως το γράψω αύριο.



103 Σχόλια to “Δυο-τρία κυριακάτικα”

  1. Ein Steppenwolf said

    0: Σύμφωνα με τη Google, το γερμανικό κείμενο είναι από συνέντευξη απ’ τον περασμένο Απρίλιο ενός άλλου πολιτικού του FDP, του Oliver Luksic.

    Αν το άρθρο της Bild είναι αυτό, τότε η φράση είναι „lieber ein Koalitions-Ende mit Schrecken als ein Schrecken ohne Ende“, «καλύτερα ένα φρικτό τέλος του κυβερνητικού συνασπισμού, παρά μια φρίκη χωρίς τέλος».

  2. sarant said

    Λύκε, σε ευχαριστώ -και εδώ που τα λέμε, έτσι που είναι διατυπωμένο το άρθρο της Καθημερινής δεν γίνεται σαφές αν το φρικτό τέλος αφορά την Ελλάδα και τη χρεοκοπία ή τον κυβερνητικό συνασπισμό της Γερμανίας!

  3. Δημήτρης said

    Δηλαδή ο Μπαμπινιώτης έφερε το αλαλούμ σ΄αυτήν την περίπτωση; δεν υπήρχε ας πούμε; Καταρχάς και το Μείζον Λεξικό και ο Κριαράς κατασκοπία δίνουν. Γενικά αυτός ο κανόνας παίζει να είναι ο πιο βλακώδης στη γλώσσα. Δεν έχω κόλλημα με τον Μπαμπινιώτη, κ. Σαραντάκο, και ούτε δήλωσα ποτέ οπαδός του.

  4. Ein Steppenwolf said

    0, 3: Υποψιάζομαι ότι αιτία του κακού είναι ότι η πρώτη εξέλιξη στη φωνολογία των αρχαίων ελληνικών που προκάλεσε ορθογραφικό πρόβλημα ήταν η αλλαγή της προφοράς του ει από μακρό κλειστό e σε μακρό i. Έτσι το μακρό i μπορούσε πια να γραφτεί με δύο τρόπους, ι και ει. Αυτή η εξέλιξη είχε συμβεί ήδη στην κλασική εποχή, δηλαδή πριν οι Αλεξανδρινοί γραμματικοί πάρουν πρέφα και επινοήσουν την ορθογραφία.

  5. Μήπως θα έπρεπε, όπως κάποια στιγμή αποφασίσαμε να απλουστεύσουμε ριζικά την ορθογραφία των παραθετικών και να εξομοιώσουμε τις καταλήξεις της υποτακτικής με τής οριστικής, να το πάρουμε απόφαση και να ενοποιήσουμε την ορθογραφία όλων των παροξύτονων θηλυκών σε -(ε)ία;

  6. physicist said

    Ο Ραντίσκυ φαντάζομαι πως είναι ο Βοημός ευγενής Josef Wenzel Radetzky von Radetz, άρα γιατί Ραντίσκυ και όχι Ραντέτσκυ; Δεν είχε καμία σχέση με τα ραδίκια (Radieschen). Πασίγνωστη, βέβαια, η μουσική «Ο βηματσιμός του Ραντίτσκυ», με την οποία κλείνει κάθε Πρωτοχρονιά η συναυλία της Φιλαρμονικής της Βιέννης:

  7. physicist said

    Ο Βηματισμός του Ραντέτσκυ, ασφαλώς!

  8. sarant said

    5: Θα έπρεπε, θα έπρεπε, θα έπρεπε!

    3: Δημήτρη, όταν το Ορθογραφικό Λεξικό του Μπαμπινιώτη γράφει «αντικατασκοπεία» και το Μεγάλο Λεξικό «αντικατασκοπία» υπάρχει ή όχι αλαλούμ;

  9. stelianos said

    χαχαχα!!

  10. Σοβαρά, «Βηματισμός του Ράντετσκι» λέγεται ελληνικά; Εγώ «Εμβατήριο του Ράντετσκι» το ήξερα. Είμαι όμως μάλλον άσχετος από μουσική και το παραδέχομαι.
    Και κάτι ανάλογο: πώς είναι η καθιερωμένη απόδοση της Zauberflöte; «Μαγεμένος αυλός», όπως το ήξερα μικρός (αλλά μπορεί να είχα στο νου τη γνωστή παριλίσια ταβέρνα), «μαγικός αυλός», όπως νομίζω τη διαφήμιζε το Μέγαρο πριν από λίγα χρόνια, ή «μαγική φλογέρα», που μάλλον στον ποντικοπιάστη του Hameln παραπέμπει;

  11. physicist said

    #10. Άγγελε, Εμβατήριο ακούγεται πιο σωστό — δεν ξέρω πώς λέγεται στα Ελληνικά, απλώς έκανα μια γρήγορη μετάφραση του Marsch, όμως η δική σου πρόταση ακούγεται καλύτερα. Το Zauberflöte κι εγώ «Μαγεμένο Αυλό» το ξέρω.

  12. akindynos said

    Το απέτυχε να πετύχει είναι αποτυχημένο, λέμε όμως (δεν) κατάφερε να πετύχει

  13. bernardina said

    Το Εμβατήριο του Ραντέτσκυ. Υπάρχει και το ομώνυμο βιβλίο του Γιόσεφ Ροτ, μεταφρασμένο πρόσφατα στα Ελληνικά -δύο φορές μάλιστα, από διαφορετικούς μεταφραστές και εκδοτικούς οίκους, με εξίσου καλές μεταφράσεις. Εγώ έχω αυτή της Άγρας, από τη Μαρία Αγγελίδου.

  14. Ein Steppenwolf said

    10:
    Προ αμνημονεύτων χρόνων μεταφράστηκε λάθος στα Γαλλικά ως La Flûte enchantée και το λάθος μεταφέρθηκε στα Ελληνικά. Στα Γαλλικά ακόμα να διορθωθεί… Τώρα, αν παρακολουθήσει κανείς την όπερα, βλέπει ότι ο Ταμίνο έχει έναν μαγικό αυλό.

  15. bernardina said

    Γιόσεφ ->Γιόζεφ

  16. sarant said

    Κι εγώ Εμβατήριο το ξέρω.
    Μπερναρντίνα, γιατί ξαναμεταφράστηκε; Πήρε τα δικαιώματα άλλος εκδότης;

  17. Δημήτρης said

    8: Σίγουρα πρόκειται για ανακολουθία (δεν έχω το Ορθογραφικό Λεξικό του και ούτε ξέρω πώς το δικαιολογεί, αν το δικαιολογεί), αλλά θέλω να πω πως όπως και να το έγραφε αλαλούμ πάλι θα υπήρχε. Ότι έχει εμμονές το ‘χω ξαναπεί νομίζω, η ισοπέδωση δεν μ’ αρέσει, γιατί δεν του αξίζει κατά τη γνώμη μου. Τώρα π.χ. μου ήρθε στον νου και η ομηρεία που λεξικογραφεί από το ομηρεύω. Υπερβολικό πέρα για πέρα.

  18. Αγγελική said

    Νίκο, διαβάζω με ενδιαφέρον αλλά παρεμβαίνω για να ρωτήσω αν πήρες το ηλεκτρονικό μήνυμα που σου έστειλα, μπας και το έπιασε καμιά σπαμοπαγίδα.

  19. bernardina said

    Νίκο, δεν γνωρίζω το παρασκήνιο. Θαρρώ πως οι Ροές είχαν αναγγείλει πρώτες την έκδοσή του, αλλά τελικά βγήκε κι από την Άγρα. Με μια παράλληλη δειγματοληπτική ανάγνωση και των δύο μεταφράσεων, προτίμησα για καθαρά υποκειμενικούς λόγους (και οριακά μπορώ να πω) αυτή της Άγρας. Πάντως αν ενδιαφέρεσαι μπορώ να το ψάξω περισσότερο.
    Με την ευκαιρία να συγχαρώ και τους συναδέλφους για την άρτια δουλειά τους; 😉

  20. marjá said

    Καλησπέρα σας!
    Το «απέτυχε να πετύχει» θα μπορούσα να το δω σαν γλωσσικό παιχνίδι (αν έμπαιναν και τελείες δε:
    «απέτυχε… να πετύχει»), μου δίνει της εντύπωση δηλαδή ότι υφολογικά τείνει στη λεπτή ειρωνεία μέσω αυτής της αντίφασης. Στο συγκεκριμένο, βέβαια, συγκείμενο δεν στέκει κατά την ταπεινή μου γνώμη. 🙂

  21. gazakas said

    Θέλω τη βοήθειά σας, Νικοκύρη και μουσαφιραίοι! Αυτές τις μέρες διαβάζω τα «Κοσμοκωμικά» του Καλβίνο (εκδόσεις Αστάρτη, 1980, μετάφραση Δημήτρης Χρυσοστομίδης), ένα ιδιόρρυθμο βιβλίο, όπου μέσα από τις αφηγήσεις του Κφβφκ, παρακολουθούμε αδρά διάφορες κοσμογονικές, γεωλογικές και βιολογικές εξελίξεις από τη γέννηση του Σύμπαντος μέχρι σήμερα. Στη σελίδα 90, στο κεφάλαιο «Ο υδρόβιος προπάππος», που μιλά για τα πρώτα σπονδυλωτά που άφησαν τη θάλασσα και βγήκαν στη στεριά, υπάρχει το εξής απόσπασμα: «Ναι, είχαμε έναν προπάππο ψάρι, προπάππο από τη μεριά της μάνας της μάνας μου, το γένος Τσελακάντι από το Ντεβονιάνο…»
    Με ένα τόσο περίεργο βιβλίο όπου το κωμικό μπλέκεται με την επιστήμη θα μπορούσε να σκεφτεί κανείς ότι στο σημείο αυτό ο Καλβίνο προχωρά σε έναν τολμηρό ανθρωπομορφισμό και δίνει ιταλικό πατρώνυμο και τόπο καταγωγής στον προπάππου. Αυτό σκέφτηκα κι εγώ στην αρχή, αλλά μετά μου ήρθε στο μυαλό ο κοιλάκανθος, ένα ψάρι που αποκαλείται «ζωντανό απολίθωμα», αφού μέχρι το 1939 πίστευαν ότι έχει εξαφανιστεί. Το ψάρι αυτό στα ιταλικά γράφεται celacanto και στον πληθυντικό celacanti, οπότε μας προέκυψε στη μετάφραση μια οικογένεια Τσελακάντι. Το ερώτημα λοιπόν είναι: «εδώ έχουμε να κάνουμε με Αγνώριστους ή με Ανύπαρχτους;»
    Είτε Αγνώριστοι είτε Ανύπαρχτοι όμως, σίγουρα δεν είναι από κάποιο χωριό της Ιταλίας που ονομάζεται Ντεβονιάνο. Η λέξη στα ιταλικά γράφεται Devoniano και πρόκειται φυσικά για τη Δεβόνια γεωλογική περίοδο της παλαιοζωικής εποχής, η οποία σύμφωνα με τη Wikipedia » έχει ως σημείο έναρξης τα 397.5 ± 2.7 εκατομμύρια έτη π.π. και ολοκληρώνεται στα 359,2 ± 2,5 εκατομμύρια έτη π.π. όταν ξεκινά η Λιθανθρακοφόρος περίοδος. Σημαντικό σημείο της συγκεκριμένης περιόδου είναι η εμφάνιση των πρώτων αμφίβιων που σηματοδοτούν τη δυνατότητα μετάβασης της ζωής από το υδρόβιο στο αερόβιο περιβάλλον.» Εδώ λοιπόν ο χρόνος έγινε χώρος, μια ειδυλλιακή και γραφική γωνιά της αχανούς Νομανσλάνδης…

  22. gazakas said

    μια διόρθωση: ο μεταφραστής είναι ο Ανταίος Χρυσοστομίδης.

  23. sarant said

    17: Δημήτρη, αρχίζω να σε συμπαθώ -άνθρωπος που δεν αντέχει την «ομηρεία» δεν μπορεί να είναι κακός 🙂

    18: Αγγελική το ηλεμήνυμα το πήρα και απάντησα -θα το ελέγξω και θα το ξαναστείλω.

  24. sarant said

    21-22: Φοβάμαι ότι ο αγαπητός Ανταίος Χρυσοστομίδης εδώ την πάτησε, κατά το κοινώς λεγόμενο, δεν πρόσεξε δηλαδή ότι είναι ο κοιλάκανθος και η Δεβονιανή περίοδος. Ακόμα κι αν δεχτούμε ότι ο Καλβίνο έκανε λογοπαίγνιο, και πάλι χρειαζόταν υποσημείωση ή καλύτερα μετάφραση του λογοπαιγνίου. Οπότε, ανεξάρτητα από το αν η οικογένεια Τσελακάντι θα πολιτογραφηθεί νομανσλανδιανή, φοβάμαι πως εδώ έχουμε μεταφραστική αβλεψία.

  25. gazakas said

    μετάφραση του λογοπαιγνίου κάπως έτσι: «το γένος Κοιλακάνθου από το Δεβόνιο»;

  26. sarant said

    Ναι, κάτι τέτοιο. Αλλά αυτό βέβαια προϋποθέτει να έχει καταλάβει (ο μεταφραστής) ότι πρόκειται για λογοπαίγνιο.

  27. Μαρία said

    24, 25
    Ωραίο. Τώρα που ξανακοιτάω το βιβλίο το είχα περάσει τότε στο ντούκου. Ο Χρ. δεν πρόσεξε το del/του Devoniano και όχι από.
    Οπότε η οικογένεια πάει στους αγνώριστους και το χωριό Ντεβονιάνο στα ανύπαρχτα.

  28. sarant said

    Είναι ένα ζήτημα (που θα απασχολήσει τη διυπηρεσιακή επιτροπή εμπειρογνωμόνων Νομανσλάνδης-Απωνίας) αν οι Τσελακάντι είναι ανύπαρχτοι ή αγνώριστοι. Θα έλεγα ανύπαρχτοι, διότι ο μεταφραστής έφτιαξε ανθρώπους εκ του μη όντος.

  29. gazakas said

    Το «ανθρώπους» δεν είναι ακριβές, διότι στο βιβλίο έχουμε ψάρια/αμφίβια. Νομίζω ότι το ζήτημα είναι ιδιαίτερα (κοιλ-)ακανθώδες…

  30. Μαρία said

    28 Ε εντάξει, παίζει κι ο ανθρωπομορφισμός.
    Πάντως και με τις συγγένειες κάτι δεν πάει καλά. Ο τίτλος του αφηγήματος δεν είναι ο υδρόβιος προπάππος αλλά θείος(οι τίτλοι στη βίκι) και πρόκειται για θείο απ’ τη μεριά της γιαγιάς του μεν αλλά μάνας του πατέρα του, όπως διαβάζω εδώ:
    http://www.anisn.it/leggi_news.php?id=288
    Ο Χρ. μάλλον μετέφρασε προπάππο το prozio και αγνόησε το zio του τίτλου. Δεν βρίσκω άλλη εξήγηση.

  31. ὅτι ἐφ’ὅσον γράφουμε κατασκοπεία πρέπει νὰ γράφουμε ἀντικατασκοπεία δὲν εἶναι αὐτνόητο. σὲ -εία γράφουμε ὅταν ὑπάρχει ἀντίστοιχο ῥῆμα σὲ -εύω. π.χ. θρησκεύω θρησκεία, ἀλλὰ ἐνεξιθρησκέια διότι ἀνεξιθρησκεύω δὲν ὑπάρχει, ἀν χρειαζόταν κάποιο ῥῆμα θὰ ἔπρεπε νὰ εἶναι ἀνεξιθρησκῶ. ἔτσι πχ. και λατρεία εἰδωλολατρία (εἰδωλολατρῶ). ἀντιοκατασκοπεύω πάμντως θὰ μποροῦσε νὰ ὑπάρχη, καθὼς μὲ τὴν πρόθεσι ἀντὶ ἕνα ῥῆμα μπορεῖ νὰ συντεθῇ χωρὶς νὰ ἀλλάξῃ (λέγω, ἀντιλέγω, ἀλλὰ μονολογῶ, μάχομαι ἀντιμάχομαι, ἀλλὰ ἀερομαχῶ).

  32. παρόραμα: ἀνεξιθρησκία

  33. Νέος Τιπούκειτος said

    @31, 32: Ωχ, ξετσούμισε πάλι ο Σκάλιγκερ και θα’χουμε τραβήγματα… 🙂

  34. #33 ἐγὼ ἄλλο περίμενα νὰ πῇς, γιατί ὁ Παῦλος γράφει ἐθελοθρησκεία 😉

  35. τώρα γιὰ ἄλλου εἴδους τραβήγματα δὲν ξέρω, σήμερα ἔμαθα ὅτι κάλεσαν σειρά μου ἐπίστρατο.

  36. sarant said

    31: Όχι ακριβώς. Η αντικατασκοπ*α δεν προέρχεται από κάποιο ουσιαστικό αντικατάσκοπος, ούτε από το ρήμα αντικατασκοπεύω (που μπορεί πράγματι να υπάρξει), αλλά από την κατασκοπ*α και το αντι-, όπως τόσα άλλα ανάλογα σύνθετα. Έτσι και η χαρτομαντεία κτλ. Πάντως ο κανόνας αυτός είναι μη διδάξιμος και μη εφαρμόσιμος.

  37. #10 Ἄγγελε κι ἐγὼ ἔτσι τὸ ξέρω.

  38. #36 ἔτσι ἀκριβῶς καὶ ἡ ἐθελοθρησκεία 🙂

    μιὰ χαρὰ διδάξιμος καὶ ἐφαρμόσιμος εἶναι, λίγη καλὴ θέλησι νὰ ὑπάρχῃ.

  39. rogerios said

    Ωραία! Μερσί οικοδεσπότη!

    1) Κι εγώ για «Εμβατήριο Ραντέτσκυ» ξέρω, κι εδώ που τα λέμε δεν θα μπορούσε να είναι κι αλλιώς.

    2) Το κείμενο της Σ.Τ. είναι μνημείο προχειρότητας. Δέκα εγκυκλοπαιδικά στοιχεία δίνει και στα δέκα κάνει λάθος! Το λέει βέβαια η γυναίκαι ότι είναι άπειρη περί βιβλικών θεμάτων, αλλά τότε τι γράφει τη συγκεκριμένη πραγματεία; Είπαμε, να γράψω και γω σύγγραμμα καρδιολογίας κι ας μου συγχωρέσει το κοινό τα λάθη… Τέσπα, έτσι δεν πάμε πουθενά, κι αν είμαστε εδώ που είμαστε, έ, φταίει λιγάκι και το ότι οι διανοούμενοί μας είναι και τέτοιοι τύποι.

  40. αὐτὸ μὲ τὸ Συμβούλιο καὶ τὴν Σύνοδο ποὺ γράφει ὁ τιτανοτεράστιος Ῥογήριος μοῦ θυμίζει αὐτὸ ποὺ γράφει ὁ Σιαμάκης στὴν Εἰσαγωγή του στὴν Ἀποκάλυψι:

    μέσα στὴ Μισνὰ περιλαμβάνεται καὶ τὸ βιβλίο «Συνέδριον» (Σανεδρίν), ποὺ λέγεται ἔτσι, ἐπειδὴ ἀναφέρεται στοὺς «πατέρες» (ἀββὼθ) αὐτοῦ τοῦ συνεδρίου τῆς ᾿Ιαμνείας. (τὸ ὅτι οἱ νεώτεροι συγγραφεῖς, ξένοι καὶ δικοί μας, τὸ συνέδριο αὐτὸ τὸ λὲν ὅλοι «σύνοδο τῆς ᾿Ιαμνείας» καὶ νομίζουν ὅτι ἦταν μιὰ σύνοδος – σύσκεψι, σὰν τὶς χριστιανικὲς οἰκουμενικὲς καὶ τοπικὲς συνόδους νὰ ποῦμε, ποὺ πραγματοποιήθηκε σὲ κάποια συγκεκριμένη χρονιά, ὀφείλεται στὴν ἐλλιπῆ ἐπιστημονική τους κατάρτισι καὶ στὴν ἀκρισία τους· τὸ συνέδριον (Πρξ 6,15· 23,1) τὸ μετέφρασαν πρῶτα ὅπως κι ὁ ῾Ιερώνυμος concilium, ἔπειτα council ὅπως ἡ ἰακωβιανὴ ἀγγλικὴ μετάφρασι, κι ἔπειτα οἱ ξένοι τὸ ἐννόησαν καὶ οἱ δικοί μας τὸ ἐπαναμετέφρασαν ὡς σύνοδον· καὶ τώρα ψάχνουν τὴ χρονολογία της κάπου ἐκεῖ γύρω στὸ 100· νὰ δοῦμε πότε θὰ τὴ βροῦν.)

    ἡ Σ.Τ.ἔκανε ἀκριβῶς τὸ ἀντίστροφο λάθος.

    φαίνεται πὼς μετὰ τὸ Συμβούλιο τοῦ Ντὶν ἔχουμε καὶ τὸ Συμβούλιο τοῦ Βατικανοῦ.

  41. Η κυβέρνησή μας απέτυχε να πετύχει έστω μια επιτυχημένη αποτυχία, και πλέον έχει σκοπό να πετύχει την πλέον αποτυχημένη αποτυχία που έχει επιτευχθεί ποτέ.

    Εγώ για τα σε -(ε)ία ακολουθώ μια αλάνθαστη μέθοδο. Τα γράφω στο Word και βλέπω ποιο μου κοκκινίζει! 😉

    Ο Κάρολος Κιντ πολύ μ’άρεσε!! Άντε Νιοκίντ γράψε κάτι για τον πρόγονό σου!!

  42. Νέο Kid στο Block said

    Πρός Στυλιανόν…

    Γαλαζοαίματοι ευγενείς Κάρολοι πλείστοι ήσαν
    Κι όσοι αυτό το λοιδορούν, απλά ποιούν την νήσσαν
    Ο Κάρολος Μάγνος ο τρανός των Λομβαρδών γεράκι
    Και ο Κάρολος ο βρετανός ,Αχ, του κόψαν κεφαλάκι
    Κάρολος ο έκτος ντε λα Φρανς που παλαβό τον λέγαν
    Κι ο Κάρολος ο Βαλουά που’ χε γυναίκα αίγαν
    Υπήρξε δε και ο Κάρολος ο Ντάργουιν των πιθήκων
    Και ο αγαπών την Κάμηλον απ τον Ουινδσόρων οίκον
    Κάρολος ήταν και ο Μαρξ των εργατών ελπίδα
    Μα πιο τρανός απ’ όλους τους ,εγώ μόνον το οίδα
    Ήταν ο Κάρολος ο Κιντ, άναξ των Τσαλδεάνων
    που βάσταγε η σκούφια του από γενιά τσιγγάνων
    Κι αυτός που λες ο Κάρολος, εγγόνι του Ελ Σιντ
    Τυγχάνει εμού τριςπρόπαππος, γι’αυτό με λεν’ Νιο Κιντ!

  43. voulagx said

    «Ίσως το αγγλικό να έλεγε failed to deliver, πάντως το “απέτυχε να πετύχει” θα παραδεχτείτε ότι δεν στέκει -και πώς να είναι τάχα το αντίθετό του; Πέτυχε να πετύχει;»

    Σαραντ, πολυ ευκολο! Το αντιθετο ειναι «απετυχε να αποτυχει»!

  44. sarant said

    Πλάκα-πλάκα, αυτό το «απέτυχε να αποτύχει» ταιριάζει σε κάποιες περιπτώσεις, όπως όταν κάποιος (που τον θεωρούμε άχρηστο) κάνει κατά τύχη κάτι σωστό.

  45. rogerios said

    Νάτο και το πρωτότυπο της Γοώλ Στρητ Τζ., που «οδήγησε» στο πρώτο μεζεδάκι της ημέρας. Σωστά μάντεψε ο οικοδεσπότης: «The pressure in Greece has increased from all sides because it has repeatedly failed to deliver what it promises». Ά ναι, αυτός που μιλάει δεν είναι στέλεχος της ΕΕ, αλλά του ΔΝΤ. Αβλεψία ή σκόπιμο λάθος των ΝΕΩΝ;

  46. Clep said

    Πάρτε και ένα απο την καθημερινή: ο Ερντογάν (η μήπως ερντοαν;) είναι «πρωταθλητής των Αράβων»
    Τώρα στο στίβο, στην κολύμβηση θα σας γελασω.
    Προφανώς στο πρωτότυπο ήταν champion.
    http://news.kathimerini.gr/4dcgi/_w_articles_world_2_14/09/2011_455970

  47. LandS said

    Λογική στο σχολείο σας δεν κάνατε;

    Το αντίθετο του «απέτυχε να πετύχει», είναι «πέτυχε να αποτύχει». (ααπέτυχε=πέτυχε)

  48. Clep said

    Πάντως το το λάθος της Σ.Τ. για τη σύνοδο του Βατικανου εμένα δε μου χτυπάει. Η γραφή Vatican II είναι συνηθισμένη σε αγγλικά κείμενα σε σημείο που εγώ δε θυμάμαι να το έχω δει ποτέ γραμμένο ως the second Vatican council.

  49. sarant said

    46: Μα, δεν γίνονται παναραβικοί αγώνες; 🙂
    48: Έχεις δίκιο ότι στα αγγλικά έτσι το αναφέρουν συχνά -αλλά στα ελληνικά;

  50. μπουλαλάκης said

    #16 Νίκο, δεν ξέρω λεπτομέρειες, γιατί το βιβλίο του Ροτ βγήκε σχεδόν ταυτόχρονα από δύο εκδότες, το 2009, αλλά νομίζω θέμα δικαιωμάτων δεν υπήρχε. Ο Ροτ πέθανε το 1939, το 2009 συμπληρώνονταν 70 χρόνια από τον θάνατό του, άρα τα βιβλία του ήταν ελεύθερα από δικαιώματα, έτσι δεν είναι;
    στρ. μπ.

  51. Αγγελική said

    Σχετικά με τα ουσιαστικά σε -εια. Όντως, μαθαίναμε κάποτε ότι από τα ρήματα σε -ευω παράγονται ουσιαστικά σε -εια. Όμως στον κανόνα δεν αναφέρονταν εξαιρέσεις, ενώ εγώ σκέφτομαι, ας πούμε, ότι υπάρχει ρήμα αμνηστεύω αλλά η αμνηστία γράφεται με γιώτα. Υποτίθεται ότι ισχύει κάπως η μετατροπή σε γιώτα κατά την σύνθεση του ουσιαστικού, όπως π.χ καπηλεία- αρχαιοκαπηλεία ή θρησκεία- ανεξιθρησκία και σ΄αυτή τη λογική μάλλον ανήκει και το κατασκοπεία- αντικατασκοπεία. Δεν είμαι σίγουρη όμως ότι λειτουργεί ως κανόνας.
    Αλλά να πω και γω τον πόνο μου σχετικά με τις Μπαμπινιώτειες παρεμβάσεις που νομίζω ότι έχουν εδραιωθεί, τόσο, που όλοι νομίζουν ότι ίσχυαν ανέκαθεν και δεν θυμούνται την πατρότητά τους: Αυτό που βγάζει μάτι, κατά την ταπεινή μου γνώμη,πάντα, είναι αυτό το καταχωρίζω αντί του καταχωρώ-που μαθαίναμε από καλούς δασκάλους και είναι και πιο εύηχο- και η καταχώριση αντί του καταχώρηση. Το λεξικό του Δημητράκου τα έχει ως συνώνυμα αλλά προκρίνει το καταχωρώ ως πλέον δόκιμο. Ουφ! Το έγραψα! Με βασανίζει χρόνια. Μπορεί να διαφωνείτε και να θεωρείτε σωστότερο το καταχωρίζω, δεν ξέρω, αλλά, πάντως,αυτός ο κακόγλωσσος το καθιέρωσε.

  52. Αγγελική said

    42# chapeau

  53. sarant said

    50: Έτσι που το λες θα είναι, αν και έχω την εντύπωση ότι τα δικαιώματα απελευθερώνονται τον επόμενο χρόνο μετά την συμπλήρωση των 70 χρόνων, δηλ. την 1.1.2010 για όποιον πέθανε το 1939 -μπορεί όμως να κάνω λάθος ή μπορεί να μην το πρόσεξε κανείς.

    51: Κι εγώ καταχωρώ λέω, αλλά δεν νομίζω ότι το καταχωρίζω έχει καθιερωθεί, συχνότερο είναι το καταχωρώ.

  54. Θρασύμαχος said

    Μπορεί ν’ ακουστεί σαν εμμονή, ωστόσο όποτε γίνεται λόγος για μπαμπινιωτισμούς που επικράτησαν χωρίς καμμιάν αιτιολόγηση και χωρίς πια να θυμάται κανείς την πατρότητα ή τη χρονολογία εμφάνισής τους, εγώ θα επαναφέρω προς συζήτηση το τερατώδες «δΩσίλογος».

  55. sarant said

    Δεν είναι κακό πράγμα οι εμμονές, αλλά νομίζω πως το δωσίλογος το έβλεπε κανείς και παλιότερα -δεν επιμένω όμως.

  56. Νέο kid στο block said

    Να πω την αμαρτία μου ρε παιδιά, το καταχωρίζω ούτε ήξερα ότι υπάρχει.
    Αν μου το ‘λεγε κάποιος, μπορεί και να του έλεγα ‘’μήπως θες να σε καταχερίσω εγώ;’’ 🙂

    …μάλλον πρέπει να αγοράσω κανένα Μπάμπι να ενημερωθώ (;!)
    ΥΓ. Μήπως ο δΩσίλογος είναι ΠΟΛΥ δοσίλογος;

  57. Θρασύμαχος said

    #55: για το 19ο και τους παλιότερους αιώνες (μέχρι προγόνους Γεωργαλά, που λέει ο λόγος), πάω πάσο, ό,τι πείτε. Ωστόσο μετά τό Β΄ παγκόσμιο πόλεμο και το συνακόλουθο ζήτημα των δοσιλόγων, ο όρος ενεγράφη στη γλωσσική καθημερινότητα (όλων ημών αλλά και των ειδικότερα ασχολουμένων – νομικοί, ιστορικοί, πολιτικολογούντες) με όμικρον και μόνο με όμικρον. Από τότε, και μέχρι την εμφάνιση του λεξικού Μπαμπινιώτη, την εκδοχή με ωμέγα δεν θα τη βρείτε πουθενά, μα πουθενά (όσα στοιχήματα θέλετε).

  58. Aπέτυχε να υλοποιήσει, απέτυχε να πραγματώσει, απέτυχε να παραδώσει (αλλά ‘πέτυχε να παραδοθεί’), πέτυχε να αποτύχει, σε μια χώρα όπου, πλέον, γνωρίζουμε να αποτυγχάνουμε με χίλιους τρόπους. Παράδοξα της αυτοαναφοράς; Ο Αριστοτέλης το είπεν άλλωστε, η αποτυχία έχει πολλούς δρόμους, η επιτυχία έναν.

  59. Νέο kid στο block said

    46. Καλά ρε παιδί μου, κατανοητό να μη ξέρει κάποιος ‘σε βάθος’ τα ρημαδοεγγλέζικα, αλλά ‘’Ο Πρωταθλητής της παλαιστινιακής υπόθεσης…’’ δε τους κτυπάει …κάπως;;
    Να δεχτώ ότι δε πάει και το μυαλό σου στον ‘υπέρμαχο’. Διάβασε τι γράφεις και γράψε ένα ‘υπερασπιστής’ , ‘φίλος’ κάτι να βγάζει νόημα, να πάει στο λύκο να πάει…
    Εκτός πια κι αν δουλεύει ο θειος Γκούγκλης κι ούτε ξαναρίχνουν έστω μια ματιά, πριν τα σερβίρουν στις ‘έγκυρες’, τι να πω;

  60. bernardina said

    Και εντάξει με την κατά λέξη μετάφραση του fail in ως αποτυγχάνω. Όταν όμως μεταφράζεται και το fail to (που σημαίνει αμελώ, παραλείπω, ή ακόμα και λησμονώ) ως αποτυγχάνω, τότε η ελληνικούρα πάει σύννεφο. Κάπως έτσι, για παράδειγμα, μετάφρασε κάποιος το he failed to pay his tuition fees ως απέτυχε (!) να πληρώσει τα δίδακτρά του. Χμμ…

  61. Νέο kid στο block said

    Xμμμ.., καταρχάς Μπερνούλα, καλημέρες , φιλάκια , νάις του χίαρ γιου μπέημπη και όλα τα σχετικά αισθηματικά μας.:-) 🙂

    Βρε συ, δεν είναι απόλυτο τούτο που λαλείς. Σκέπτομαι σαν αντιπαράδειγμα το:
    ‘’He failed to perform satisfactory as a sex partner …’’
    Στην περίπτωση αυτή ,όπως και να το κάνεις, η αμέλεια(συζυγικών καθηκόντων) είναι και …ανικανότητα είναι και αποτυχία!
    🙂

  62. ‘Champion of the cause’, πρωταθλητής με αιτία; Ίσως μας πηγαίνει πιο εύρυθμα το γαλατικο ‘faillir’ , με όλες τις συμπαραδηλώσεις του φαλιμέντου, όπως τις προεκτείνει φιλοσοφικά ο Άσιμος.

  63. Satis, φίλε Νεοκίδιε. Οιαδήποτε δυσαναπλήρωση προσδοκιών είναι ‘ failed to perform satisfactory’, κι η επεξήγηση (qualification) ‘as a sex partner’ δείχνει πόσο σημαντική (κυριολεκτώντας) είναι η συγκεκριμενοποίηση ή εγγραφή σε πλαίσιο αναφοράς ‘contextualisation’ ώστε να νοηθεί ο τρόπος και τόπος της αποτυχίας. Μπορούμε να πούμε ‘failed to perform’ και για κάποιον που δεν πλησιάζει καν το κρεββάτι, αδιαφορεί ερωτικά, όσο και για κάποιον που έχει κάθε διάθεση να «προσφέρει» αλλά… non potest. Βαθμοί αποτυχίας σε αναφορά προς τους βαθμούς προσδοκιών. Ο φιλόσοφος της γλώσσας θα μιλούσε για διαφορά ανάμεσα στο εκτασιακό – ‘extensional’ και το εντασιακό ‘intensional’ γλωσσικό πεδίο αναφοράς. Μολονότι είναι αληθή και τα δύο, κι ο είς κι ο άλλος, δεν υλοποιούν ή… ενσαρκώνουν προσδοκίες ερωτικές, οι δυο ‘αποτυχίες’ δεν αντικαθίστανται η μιά με την άλλη, salva veritate.

  64. bernardina said

    Σ’ αυτή την περίπτωση, κιντάκο (καλημερούδια, καλέ μου 🙂 και κύριε Χριστοδούλου (τα σέβη μου), η απογοητευμένη παρτενέρ έχει κάθε δίκιο να του πει με παράπονο, please, honey, don’t fail me this time, too! 😆

  65. Μπουκανιέρος said

    48-49 Κυκλοφορεί και στα ελληνικά το συμπυκνωμένο «το Βατικανό ΙΙ».
    Βέβαια, αν θες να το πεις αναλυτικά, είναι Δεύτερη (ή Β’) Σύνοδος του Βατικανού.

  66. rogerios said

    @ Νέο Kid: σχ. 56. Κι όμως, το καταχωρίζω έχει το αδιαμφισβήτητο (;) πλεονέκτημα της αρχαιότητας: «Ἡμεῖς δὲ παραγενηθέντες ἐπὶ τὴν κατάλυσιν τῶν πολέμων, κατὰ μὲν τὴν ῾Ελλάδα τοῦ Πελοποννησιακοῦ, κατὰ δὲ τὴν Σικελίαν τοῦ Καρχηδονίοις πρὸς Διονύσιον πρώτου συστάντος, ἡγούμεθα δεῖν ἐπιτετελεσμένης τῆς προθέσεως τὰς ἑξῆς πράξεις εἰς τὴν ἐχομένην βίβλον καταχωρίσαι» (Διόδωρος, ΙΓ΄, 114, 3).

    σχ. 56: Άψογα θαρρώ ότι τα λες για τον υπέρμαχο. Κάποια στιγμή ίσως να άξιζε και μια ετυμολογική ανάλυση του champion, που κάποιοι το βλέπουν και το μυαλό τους πάει σε πρωταθλήματα (κανονικά και πέτσινα ;)), ενώ η λέξη βγαίνει από το λατινικό campus=πεδίο (εδώ εννοείται της μάχης, βεβαίως).

  67. Νέο kid στο block said

    66. Μεσιέ Ρογήρε, τα σέβη μου! Με την ευκαιρία, να σου θυμίσω ότι έκανα, στο δωμάτιο της νήσου Χενς, μια υπόθεση εργασίας περί Φαύστου και Φάουστ. Ίσως να μη το πήρες χαμπάρι γιατί η μπάλα άλλαξε γρήγορα γήπεδο ή (πράγμα που απεύχομαι 🙂 ) ήταν τόσο βλακείες αυτά που κατέβασε η κούτρα μου που απαξιείς να αναφερθείς. Όπως και να χει ,καλή καρδία και θα με ενδιέφερε ειλικρινά η γνώμη σου. (θα αντέξω ακόμη και το βρίσιμο) 🙂

  68. Νέο kid στο block said

    63. Κύριε Χριστοδούλου μου τρελαίνομαι (με τη καλή έννοια :-))να σας διαβάζω, αλλά μη μου πετάτε πολλά λατινικά (ή έστω βάλτε μου καμία μετάφραση στα εξεζητημένα ) γιατί είμαι ελαφρώς έως βαρετά σκράπας.
    (το ‘βαρετά’ στα κυπριακά, έτσι;)

  69. rogerios said

    @ Νέο Kid: σχ. 67. Ποτέ δεν θα μου πέρναγε από το μυαλό να υποτιμήσω απόψεις που διατυπώνονται με σοβαρότητα και τεκμηρίωση. Απλούστατα, δεν ξέρω. Η υπόθεση που διατύπωσες μοιάζει αρκετά πειστική. Δεν έχω υπόψη μου στοιχεία που να την επιβεβαιώνουν (ούτε και να τη διαψεύδουν), αλλά αυτό είναι δικό μου πρόβλημα 🙂 . Κατά τα λοιπά, τη βρίσκω λογική. Βεβαίως, δεν απαλλάσσει την κυρία Σ. Τ. από την υποχρέωση να γνωρίζει τα στοιχειώδη και να μη μας ταλαιπωρεί.

  70. gbaloglou said

    62

    «μπροστάρης του ζητήματος»;

  71. marulaki said

    Θα μπορούσε να είναι και πρωτοστάτης ο champion???

  72. sarant said

    Σε μερικές περιπτώσεις, ναι.

  73. @10 Ναι εμβατήριο είναι η μετάφραση του μαρς σύμφωνα με το ΛΚΝ:
    εμβατήριο το [emvatírio] O40 : μουσική σύνθεση (ή και τραγούδι) με ρυθμό που κανονίζει το βηματισμό συντεταγμένης ομάδας (στρατιωτών)· (πρβ. μαρς): Στρατιωτικό / πολεμικό / πατριωτικό ~. || (γενικότ.) μουσική σύνθεση με ρυθμό που θυμίζει βηματισμό: Πένθιμο ~. Γαμήλιο ~. [λόγ. < ελνστ. ἐμβατήριον]

    Κορνήλιε δηλαδή εντός των επομένων μηηνών θα είσαι υολοχαγός ; Αλήθεια μια πουπιάσαμε τα παραγγέλματα αυτό το γαλλοελληνικο (από την οργάνωση του στατού από τους Γάλλους) Αλτ τις ει ή το γαλλοελληνικό επ' ώμου άρμ* πως σου φαίνονται;

    *αρμ [árm] επιφ. (άκλ.) : (στρατ.) εκτελεστικό παράγγελμα σε οπλασκίες που λέγεται ύστερα από το παράγγελμα που δηλώνει το είδος της κίνησης: Eπ΄ ώμου, ~! Παρουσιάστε, ~! Παρά πόδα, ~! [λόγ. < γαλλ. φρ. (présentez) armes!]

  74. physicist said

    Προφανώς είναι Εμβατήριο, έγραψα ήδη στο 11 ότι δεν μου ερχόταν η λέξη στο μυαλό, δεν έχω λεξικά και τέτοια ή μάλλον βαριέμαι να τα χρησιμοποιήσω. Εμένα με απασχόλησε το Ραντίσκυ αντί για Ραντέτσκυ: μιας και το Εμβατήριο του Ραντέτσκυ παίζει να είναι αρκετά γνωστό, ο/η μεταφραστής/μεταφράστρια έχασε την ευκαιρία να υποψιαστούν οι τηλεθεατές της δημοφιλούς Σίσσυς ότι ο Στρατάρχης Ραντέτσκυ ήταν πρόσωπο υπαρκτό και μπορεί και να σχετίζεται με το Εμβατήριο.

  75. LandS said

    Να και η wikipedia

    Radetzky March, Op. 228, is a march composed by Johann Strauss Sr. in 1848. It was dedicated to the Austrian Field Marshal Joseph Radetzky von Radetz, and became quite a popular march among soldiers.

    …του ιππικού θα προσέθετα.

  76. LandS said

    Α! μπορεί και να έλεγαν Ραντέτσκυ οι υπότιτλοι και το κε Μάρσαλ να το επισκίασε.

  77. Hellegennes Alexandrine said

    #27:
    Είναι προφανές ότι το devoniano είναι η ιταλική απόδοση του devonian, ωστόσο να σημειώσουμε ότι τοπωνύμιο Devon υπάρχει και φυσικά απ’ αυτό βγαίνει το όνομα της περιόδου. Είναι μια μεγάλη περιοχή της Νότιας Αγγλίας, δίπλα στην Κορνουάλη, μεγάλο μέρος της οποίας είναι εθνικό πάρκο, κυρίως λόγω της ιστορικότητας των πετρωμάτων της (σε τόσο υστερικό βαθμό που δεν σε επιτρέπουν να χτυπήσεις πέτρα με σφυρί, μην και χαλάσεις τον δεβονιανό ασβεστόλιθο). Η ίδια η λέξη Devon βγαίνει από το Dumnonia, το οποίο είναι θεωρητικό ομόρριζο του Dominia.

  78. ἡ ἀμνηστία βγαίνει ἀπὸ τὸ ἀμνηστέω-ῶ,

  79. #73 μπὰ δὲν νομίζω, ἂν εἶναι νὰ γίνῃ θ’ἀργήσῃ, ΑΝ λέγω.

    μιὰ χαρὰ μοῦ φαίνονται τὰ στρατιωτικὰ παραγγέλματα, γιατί ; ἀρκεὶ τὸ ἃλτ νὰ δασύνεται.

  80. sarant said

    78: Ο Μπαμπινιώτης στο ετυμολογικό λέει ότι βγαίνει από το άμνηστος (το οποίο όμως μόνο στην ελληνιστική εποχή παραδίδεται). Αυτά είναι αδιέξοδα -όταν το παιδί έχει μπροστά του το «αμνηστεύω» είναι διδακτικό ατοπημα να του μαθαίνεις την αμνηστΙα, διότι είναι η διδακτική της Λωξάντρας (δηλ. αν σε ρωτήσει το παιδί γιατί το γράφουμε με -ία ενώ έχουμε το αμνηστεύω, η απάντηση είναι: Γιατί ευτούνο έτσι είναι).

    Παρέμπ, παραδίδεται και «αμνηστεία» σε κάτι μεταγενέστερους.

  81. ἐμένα μοῦ φαίνεται πὼς ἡ ἀμνηστία βγαίνει ἀπὸ τὸ παρασύνθετο ἀμνηστέω-ῶ τὸ ὁποῖο ὡς παρασύνθετο βγαίνει ἀπὸ τὸν ἄμνηστο. ὅπως ὁ ναυμάχος βγάζει τὴν ναυμαχία. διότι τὸ ἀμνηστεύω ἔχοντας τὴν παραγωγικὴ κατάληξι -εύω, προφανῶς βγαίνει ἀπὸ τὸν ἄμνηστο ἢ τὴν ἀμνηστία, ὅπως ὁ θρῆσκος βγάζει τὸ θρησκεύω καὶ μετὰ αὐτὸ βγάζει τὴν θρησκεία. τώρα ἂν ὁ θρῆσκος βγαίνει ἢ ὄχι ἀπὸ τὸ θρέω εἶναι ἄλλο θέμα.

    ἔτσι καὶ τὸ πιστεύω βγαίνει ἀπὸ τὸν πιστό, ποὺ βγαίνει ἀπὸ τὴν μηδενικὴ βαθμίδα πιθ-, ἀλλὰ φυσικὰ δὲν λέμε ἀπιστεύω ἀλλὰ ἀπιστέω-ῶ (ἐλέῳ Scaliger) ποὺ βγαίνει ἀπὸ τὸν ἄπιστο. τώρα ἂν ἡ ἀπιστία βγαίνει ἀπὸ τὸν ἄπιστο κατὰ Μπαμπινιώτη ἢ ἀπὸ τὸ ἀπιστῶ, δὲν ἐπηρεάζει τὴν όρθογραφία της. σημασία ἔχει ὅτι ἕνα ὑποθετικὸ ῥῆμα ἀπιστεύω (ἂς ποῦμε ἕνας νεολογισμὸς ποὺ θὰ σήμαινε κάνω κάποιον ἄπιστο) δὲν παράγει τὴν προϋπάρχουσα ἀπιστία γιὰ νὰ γράφεται αὐτὴ μὲ ει.

    αὐτὰ τὰ λίγα βιαστικά, κι ἐλπίζω νὰ μὴν ἄκεναν κανένα λάθος, σοβαρὸ τοὐλάχιστον. ἔτσι κι ἀλλιῶς καὶ νὰ τὸ ἔκανε θὰ μὲ διορθώσουν εἰδικώτεροι ποὺ συχνάζουν ἐδῶ μέσα.

    τ

  82. Αγγελική said

    Δεν θα βγάλουμε άκρη με τα ρήματα σε -ευω και ουσιαστικά σε -εια και μάλλον θα επικρατήσει η λογική .. της Λωξάντρας, όπως λέει ο Νίκος. Ως προς την διελκυστίνδα μεταξύ καταχωρώ καταχωρίζω, τι να πω ..Διοδώρου άρξασθαι αλλά και οι καλοί μας φιλόλογοι; Και η προ παρεμβάσεως Μπάμπι χρήση; Όσο για το δωωωσίλογοι, παιδιά, συμφωνώ απόλυτα. Πρόκειται για μπαμπινιωτισμό του αισχίστου είδους.

  83. Μαρία said

    82
    https://sarantakos.wordpress.com/2009/06/28/epamera-5/#comment-7880

    Ε μην τα φορτώνουμε κι όλα στον Μπάμπι.
    Ο Δημητράκος λημματογραφεί και τους δύο τύπους, θεωρώντας σωστό το δωσίλογο, το ΛΚΝ λημματογραφεί μόνο το δωσίλογο ενώ στο λήμμα καταχωρώ/καταχώρηση παραπέμπει στα καταχωρίζω/καταχώριση.

  84. Μπουκανιέρος said

    Το 57 χρωστάει κάτι στοιχήματα.

    (Παλιότερα, σε τούτο δω το μπλογκ, είχαν παρουσιαστεί λινκ σε έγγραφα εποχής κι είχαμε δει ότι, τότε με τις δίκες, η γραφή με ω ήταν η επικρατέστερη.)

  85. Μαρία said

    84 Εφετείο Θεσ/νίκης, δικογραφίες δοσιλόγων
    Ειδικά δικαστήρια δοσιλόγων.
    Στην παλιότερη βιβλιογραφία με -ο. Αλλά και στο τελευταίο του Δορδανά στην Εστία «Επιβιώσεις του δοσιλογισμού στη Μακεδονία …».

    Μήπως θυμάσαι το αντίθετο.

  86. Μπουκανιέρος said

    85 Πάσο, αυτοκριτική και συγγνώμη, θυμόμουν το αντίθετο προφανώς.
    (Αλλά, ευτυχώς, εγώ δεν έβαλα κανένα στοίχημα!)

  87. Δημήτρης Φύσσας said

    To καλοκαίρι του 1934, οι αθηναϊκοί κινηματογράφοι έπαιξαν το «Μαρς Ράκοτσυ». Ιδού μια σχετική διαφήμιση:

    ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΣ ΣΤΑΔΙΟΝ
    Οδ. Ηρώδου Αττικού (Ζάππειον)
    ΣΗΜΕΡΟΝ
    ΜΑΡΣ ΡΑΚΟΤΣΥ
    με τους ΓΟΥΣΤΑΒ ΦΡΑΙΛΙΧ
    και ΚΑΜΙΛΛΗ ΧΟΡΝ

    (είναι από το «Έθνος», 08.07.1934)

    Αυτό το μαρς πρέπει να είχε σημαντική επιτυχία, όχι μόνο γιατί πάιχτηκε σε πολλές μάντρες και για πολύν καιρό, αλλά και γιατί τα επόμενα χρόνια ακολούθησαν «Το μαρς των ουσάρων» (1935) και «Το μαρς των απομάχων» (1939).

    Επειδή η παραλλαγή στο όνομα είναι μικρή, είμαι σχεδόν βέβαιος ότι μιλάμε για το ίδιο μαρς του ίδιου … μάρσαλ.

  88. sarant said

    Μόνο που ο Ράκοσι ήταν ούγγρος και το εμβατήριο που έχει το όνομά του είναι ο ανεπίσημος εθνικός ύμνος της Ουγγαρίας, δεν είναι ίδιο με τον Ραντέτσκι.
    http://en.wikipedia.org/wiki/R%C3%A1k%C3%B3czi_March

  89. Ὑπάρχει καὶ τὸ ποίημα τοῦ Φὰν Νόλι, «‘τὸ Μὰρς τοῦ Βαραβᾶ», γιὰ τὸν Ἀχμὲτ Ζόγου.

  90. Δημήτρης Φύσσας said

    Νίκο ευχαριστώ πολύ. Η υπόθεσή μου ήταν λάθος.

  91. Ένα θαλασσινό μεζεδάκι νομίζω ότι έρχεται από την Κύπρο. Εκείνο το «οικόπεδο» που ακούω ότι θα κάνει γεωτρήσεις η Κύπρος. Εχτές στο ΣΚΑΙ άκουσα ότι έχει και όνομα το «οικόπεδο της Αφροδίτης».

    Θυμάμαι από φοιτητής την τεχνική διάκριση. Οικόπεδο είναι η ιδιοκτησία γής εντός σχεδίου πόλεως όπου μπορέι να χτιστεί και γήπεδο κάθε άλλη ιδιοκτησία. Τέλος πάντων δεν είναι απαράιτητο να την ξέρει ο δημοσιογράφος αλλά οικόπεδο στη …θάλασσα; Μ΄ξπως είναι μετάφραση του field; Αν δεν κάνω λάθος oil field είναι στα αγγλικά.

  92. Θρασύμαχος said

    #83+84: Επιμένω ότι κατά τις μεταπολεμικές δίκες και εφεξής επί 4 τουλάχιστον δεκαετίες, η εκδοχή με όμικρον επικράτησε πλήρως. Άλλωστε πότε πρωτοεκδόθηκε ο Δημητράκος, πότε ο Μπαμπινιώτης και πότε το ΛΚΝ;

  93. physicist said

    #92. Επιβεβαιώνω ότι μέχρι και τα τέλη της δεκαετίας του 80 που ήμουν στην Ελλάδα, ποτέ δεν είχα δει γραμμένο δωσίλογος, πάντοτε δοσίλογος.

  94. Παναγιώτη (91), όμως η άλλη επιλογή ποια είναι, γήπεδο; Ακόμα χειρότερα.

  95. Γρηγόρης Κοτορτσινός said

    #94
    πεδίο, περιοχή;

  96. Νέο kid στο block said

    Το οικόπεδο 12 λέγεται και οικόπεδο ‘Αφροδίτη’ και το τρυπάνι της Νόμπλ ένερτζυ ‘Όμηρος’. Έτσι προκύψαν και κάτι σαχλά λογοπαίγνια τύπου ‘Ο Όμηρος θα τρυπήσει την Αφροδίτη’ και άλλα.
    Οι συνέταιροι εβραίοι δέχτηκαν αδιαμαρτύρητα την ονομασία Αφροδίτη γιατί (πρώτον δεν έχουν και σπουδαία ονοματολογικά κολλήματα σαν πολλούς δικούς μας) και δεύτερον -τυπικοί πονηροί εβραίοι- η Αφροδίτη αν και γεννημένη στη πέτρα του ρωμιού ,δηλαδή βεριτάμπλ παφίτισσα, ήταν ζωηρούλα η πελλή και τα φτιαξε με τον Αντονάι (Άδωνι) . Ε ρε και να με διαβάσει ο μπουμπούκας ,θα με επικηρύξει..
    Πάντως φίλε Παναγιώτη, όσο αδόκιμο κι αν ακούγεται το θαλάσσιο οικόπεδο (υποθέτω απόδοση του marine plot που χρησιμοποιείται συχνά στα εγγλέζικα) αν το φιλοσοφήσεις λίγο, όπως και με τα χερσαία οικόπεδα που ακόμη και ο νόμος λέει ‘’τα υπερκείμενα τοις υποκειμένοις’’ ή κάπως έτσι.. ότι δηλαδή συμβαίνει με τις αέριες στήλες στη ξηρά συμβαίνει, στην περίπτωσή μας, με την υγρή στήλη .Ο μεζές είναι ο βυθός και τα κάτω από αυτόν . Μπορεί δηλαδή κάποιος να θεωρήσει οικόπεδο την προβολή της θαλάσσιας επιφάνειας στο βυθό, οπότε προκύπτει μια χαρά οικοπεδάκι (ειδικά άμα έχει και μπερντέ στο βάθος ). Τώρα για οίκο/οίκημα ας θεωρήσουμε τις πλατφόρμες και τα ρέστα…

  97. sarant said

    Παναγιώτη, κι εγώ δεν βρίσκω αδόκιμη τη μεταφορά του οικόπεδου από την ξηρά στη θάλασσα.

  98. Θαλάσσια πεδία; Ομωνύμως, ναι, ή μάλλον «παρωνύμως», που θα έλεγεν η αριστοτελική σημασιολογία. Νοηματοδοτείται χρησιμοποιώντας την αυτή λέξι και ορισμό που παίρνει νόημα σε αναφορά προς το κύριο νόημα – (σύνωνυμο) ορισμό του οικοπέδου της ξηράς, και των όρων της καθαρής οριοθέτησης κι ιδιοκτησίας.
    Κι ένα φιλοσοφικό λεξιπαίγνιο, σε τούτο οι Κύπριοι οπωσδήποτε δεν είναι νομιναλιστές, πιστεύουν μετά φανατισμού στα «properties».

  99. Άρα, και μια αναφορά που… μπάζει νερό. Μπορούμε να έχουμε «οικόπεδο», αν και εν θαλάσση και βρεμένο, ενώ… δεν μπορούμε να έχουμε οικόπεδα στην κοίτη του ποταμού Πεδιαίου, ή Πηθκιά, που διασχίζει την Λευκωσία, όπου την βγάζω μελετών υπό τους ευκαλύπτους, αν και μονίμως… στεγνή!

  100. Hellegennes Alexandrine said

    Εγώ πάντως τον δωσίλογο μόλις τώρα τον μαθαίνω. Πάντα ήξερα τον κύριο δοσίλογο.

  101. Δημήτρης Φύσσας said

    Σημερινά «Νέα», σελίδα 31. Μϊα δημοσιογράφος μεταφράζει ένα στρατιωτικό βαθμό τών ΗΠΑ σε «πρώτος υποσμηναγός», που φυσικά δεν υπάρχει στην ιεραρχία της ελληνικής αεροπορίας. Είναι απλά ο υποσμηναγός. Εμείς έχουμε και ανθυποσμηναγό (ή ανθυπολοχαγό), που οι Αμερικάνοι δεν έχουν, εξού και «πρώτος» ή «δεύτερος» lieutenant.

  102. sarant said

    Ένα αρθράκι για τους βαθμούς, κάποτε, θα είχε κάποιο ενδιαφέρον…

  103. καὶ ὁ Σκαρίμπας γράφει (Τὸ Βατερλὼ δυὸ γελοίων, Νεφέλη, 1994 σ. 131): Ἔπαιξ’ ἐκεῖ ἕνα γαμήλιο μὰρς Ἀργεντινὸ καὶ μετέωρο…

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: