Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Κακές λέξεις και χυδαίοι άνθρωποι

Posted by sarant στο 26 Σεπτεμβρίου, 2011


Για τα γομάρια του βουλευτή Ροντούλη συζητήσαμε προχτές· όμως υπάρχει και κάτι άλλο σ’ αυτή τη συζήτηση που μου κίνησε την προσοχή, που θα είναι το σημερινό μας θέμα.

Θέλοντας να δικαιολογηθεί για τον χαρακτηρισμό, ο βουλευτής τόνισε ότι «Δεν υπάρχουν κακές λέξεις, κακοί άνθρωποι υπάρχουν». Αυτό είναι βέβαια παράφραση της διάσημης ρήσης του Λορέντζου Μαβίλη, αλλά δεν είναι και σωστό. Κακές λέξεις, δηλαδή χυδαίες, ασφαλώς υπάρχουν. Κι αν πούμε ότι δεν είναι «κακιά» λέξη το γομάρι, φαντάζομαι ότι ο καθένας μπορεί να σκεφτεί στο λεφτό πολλές λέξεις για τις οποίες όλοι θα συμφωνούσαν πως είναι αναμφισβήτητα κακές ή χυδαίες.

Λέω ότι η φράση του Ροντούλη είναι παράφραση της φράσης του Μαβίλη, γιατί ο Μαβίλης είχε πει Χυδαία γλώσσα δεν υπάρχει, υπάρχουν χυδαίοι άνθρωποι (και όχι ακριβώς, δείτε παρακάτω), απόφθεγμα που έγινε δίκαια διάσημο -και, καθώς από τ’ αγκάθι βγαίνει ρόδο, μια και διαπίστωσα πως δεν υπάρχει στο Διαδίκτυο, σκέφτομαι σήμερα να αφιερώσω το άρθρο σε εκείνη την ομιλία, που έγινε πριν από 100 χρόνια και κάτι μήνες, στις 26 Φεβρουαρίου 1911.

Η βουλή που εκλέχτηκε τον Νοέμβριο του 1910 ήταν αναθεωρητική, είχε δηλαδή έργο να αναθεωρήσει το Σύνταγμα. Στις εκλογές εκείνες, τα παλαιά κόμματα είχαν κάνει αποχή, επομένως η μεγάλη πλειοψηφία των βουλευτών (περί τους 300 επί συνόλου 360) ανήκαν στο Κόμμα των Φιλελευθέρων του Ελ. Βενιζέλου. Ωστόσο, όπως συμβαίνει σε τόσο μεγάλες πλειοψηφίες, στην πραγματικότητα στους Φιλελευθέρους του 1911 υπήρχαν πολιτευτές απ’ όλες σχεδόν τις περιοχές του πολιτικού φάσματος. Αλλά να περιοριστούμε στα γλωσσικά· και η αναθεώρηση του 1911 είναι σημαντική γλωσσικά, γιατί είναι η πρώτη φορά που έγινε προσπάθεια να κατοχυρωθεί συνταγματικά μία μορφή γλώσσας, η καθαρεύουσα.

Είχαν προηγηθεί οι αιματηρές ταραχές για τη γλώσσα, τα Ευαγγελικά του 1901 και τα Ορεστειακά του 1903· η δημοτική κέρδιζε διαρκώς έδαφος, οπότε οι καθαρευουσιάνοι θέλησαν, με την ευκαιρία της συνταγματικής μεταρρύθμισης, να ξεμπερδεύουν μια και καλή.

Έτσι, προτάθηκε να προστεθεί στο άρθρο 4 του Συντάγματος η φράση: «Επίσημος γλώσσα του Κράτους είναι η καθαρεύουσα εθνική γλώσσα, εν η και προ της απελευθερώσεως εγράφησαν τα Ψηφίσματα των Εθνικών Συνελεύσεων και μετ’ αυτήν οι Νόμοι του Κράτους και τα Β. Διατάγματα…» Και επειδή τρώγοντας έρχεται η όρεξη, κατατέθηκαν και τροπολογίες με τις οποίες «Απαγορεύεται πρόγραμμα εκπαιδεύσεως τείνον εις παραφθοράν της επισήμου γλώσσης. Απολύεται δε πας λειτουργός της εκπαιδεύσεως οπωσδήποτε αν επιδεικνύει τάσεις προς τοιαύτην παραφθοράν».

Παράλληλα, προτάθηκε να προστεθεί στο άρθρο 1 μια διάταξη που να απαγορεύει τη μετάφραση του Ευαγγελίου.

Ταυτόχρονα, εφημερίδες δημοσίευαν πύρινα άρθρα για τους μαλλιαρούς που πληρώνονται με ρούβλια, ενώ άρχισαν να καταφθάνουν στη Βουλή ψηφίσματα κάθε είδους συλλόγων υπέρ της καθαρεύουσας και κατά της «μαλλιαρής». Την ίδια περίοδο συνέπεσε (αν ήταν σύμπτωση) να ξεσπάσει το σκάνδαλο των «Αθεϊκών» του Βόλου: σημεία και τέρατα υποτίθεται ότι συνέβαιναν στο Παρθεναγωγείο του Βόλου, που το διοικούσε ο δημοτικιστής Δελμούζος.

Ο Βενιζέλος ήταν εναντίον της συνταγματικής κατοχύρωσης της καθαρεύουσας, αλλά δεν θέλησε να έρθει σε σύγκρουση με τη μεγάλη πλειοψηφία των βουλευτών του κόμματός του. Πάντως, στις ομιλίες του τόνιζε ότι δεν κινδυνεύει η γλώσσα.

Οι καθαρευουσιάνοι βουλευτές που προηγήθηκαν ανέπτυξαν όλο το οπλοστάσιο της αντιδημοτικιστικής συκοφαντίας: για τα ρούβλια των μαλλιαρών, για τον Παλαιολόγο που οι μαλλιαροί τάχα τον λένε Κώτσο Παλιοκουβέντα, την Ηλέκτρα που τη λένε Κεχριμπάρα και τον Πηλέα, Λασπιά, και όλα τα άλλα καλαμπούρια της αμάθειας και του φανατισμού.

Ο Μαβίλης ξεκινώντας την ομιλία του δήλωσε μαθητής του Πολυλά και του Σολωμού και επίσης δήλωσε ότι είναι δημοτικιστής· διαφώνησε με τις δύο προτάσεις, για συνταγματική κατοχύρωση της καθαρεύουσας και για απαγόρευση μετάφρασης του Ευαγγελίου, που τις θεώρησε ανελεύθερες. Επέκρινε όσους είχαν χαρακτηρίσει χυδαία τη γλώσσα που μιλάει ο λαός και τότε είπε και τη φράση που έγινε παροιμιώδης:

ένεκα αυτής της προτάσεως χαρακτηρίζεται ατιμωρητί η γλώσσα, την οποίαν ομιλεί ο Ελληνισμός ολόκληρος από άκρου εις άκρον, από Κερκύρας μέχρι του Καυκάσου, χαρακτηρίζεται ως χυδαία. Χυδαία γλώσσα δεν υπάρχει· υπάρχουσι χυδαίοι άνθρωποι, και υπάρχουσι πολλοί χυδαίοι άνθρωποι ομιλούντες την καθαρεύουσαν.

Ολόκληρη την (εκτενή) ομιλία του Μαβίλη την παραθέτω στο τέλος, όμως και αυτό το μικρό απόσπασμα αρκεί για να φανεί ότι ο Μαβίλης υπερασπίστηκε τη δημοτική αγορεύοντας σε καθαρεύουσα, ίσως όχι τόσο ακραία όσο άλλων συναδέλφων του, αλλά πάντως καθαρεύουσα, με τις δοτικές της (δεν υπάρχουν στο απόσπασμα αυτό, αλλά θα βρείτε άφθονες στην ομιλία του) και με τα όλα της. Φαντάζομαι ότι μια αγόρευση σε στρωτή απλή δημοτική θα ήταν αδιανόητη μέσα στη Βουλή της εποχής -και ένα καλό θέμα για έρευνα, αν δεν έχει γίνει ήδη, θα είναι να βρεθεί η πρώτη αγόρευση στη δημοτική, που πάντως θα έγινε (υποθέτω) πολύ αργότερα, ίσως την τετραετία 1928-32.

Τελικά, πολύ κακό για το τίποτα. Ο Βενιζέλος κατάφερε να πείσει τους βουλευτές του να δεχτούν ήπιες διατυπώσεις. Έτσι, τελικά η κατοχύρωση της γλώσσας στο Σύνταγμα δεν έγινε στο άρθρο 4 αλλά προς το τέλος, στο άρθρο 107, και η διατύπωση ήταν ελαφρώς αυτοαναφορική: Επίσημος γλώσσα του Κράτους είναι εκείνη, εις την οποίαν συντάσσονται το πολίτευμα και της ελληνικής νομοθεσίας τα κείμενα· πάσα προς παραφθοράν ταύτης επέμβασις απαγορεύεται. Στο σημερινό Σύνταγμα τέτοια διάταξη δεν υπάρχει. Αντίθετα, η απαγόρευση μετάφρασης του Ευαγγελίου παρέμεινε: «Το κείμενον των αγίων γραφών τηρείται αναλλοίωτον· η εις άλλον γλωσσικόν τύπον απόδοσις τούτου, άνευ της προηγουμένης εγκρίσεως και [sic] εν Κωνσταντινουπόλει Μεγάλης του Χριστού Εκκλησίας, απαγορεύεται απολύτως». Από το Σύνταγμα του 1975 και μετά η απαγόρευση χαλαρώνει, μια και απαγορεύεται η επίσημη μετάφραση μόνο. Η σημερινή διάταξη: Το κείμενο της Αγίας Γραφής τηρείται αναλλοίωτο. Η επίσημη μετάφρασή του σε άλλο γλωσσικό τύπο απαγορεύεται χωρίς την έγκριση της Αυτοκέφαλης Εκκλησίας της Ελλάδας και της Μεγάλης του Χριστού Εκκλησίας στην Κωνσταντινούπολη.

Παραθέτω το πλήρες κείμενο της ομιλίας του Μαβίλη, όπως το πήρα όχι από τα πρακτικά της Βουλής αλλά από το βιβλίο του Γ. Λαμψίδη Οι περιπέτειες της δημοτικής. Επομένως, μπορεί να έχουν γίνει λαθάκια αντιγραφής, ενώ μπορεί να έχω κάνει κι εγώ στο OCR. Διατηρώ την ορθογραφία που βρήκα (τα σκουληκάκια τα είχε αφαιρέσει ήδη ο Λαμψίδης):

 ΛΟΡΕΝΤΖΟΣ ΜΑΒΙΛΗΣ (Κερκύρας). Κύριοι βουλευταί, εξαιτούμαι την επιείκειάν σας δια την ρητορικήν ανεπάρκειαν, την οποίαν θα παρατηρήσετε εις τον λόγον μου. Τας γνώμας μου όμως παρακαλώ να επικρίνετε μεθ’ όλης της αυστηρότητος. Αρκεί η επίκρισις να είναι ισόρροπος, κατά την καθιερωθείσαν φράσιν.

Είμαι, κύριοι, κατά της παραδοχής των δύο προτάσεων, αίτινες υπεβλήθησαν εις την Βουλήν περί εισαγωγής άρθρων εις το Σύνταγμα προς περιφρούρησιν δήθεν της κινδυνευούσης γλώσσης, της Εκκλησίας αφ’ ενός, της Πολιτείας αφ’ ετέρου. Ενόμιζον μάλιστα, ότι η συζήτησις δεν έπρεπε να γίνη, αλλ’ ότι έπρεπε να αποκρουσθή δι’ αναστάσεως, όπως προβλέπει ο Κανονισμός, ως απαράδεκτος η πρότασις αύτη. Τούτο δε, όχι διότι ήθελον εγώ ν’ αποφύγω τοιαύτην συζήτησιν. Είμαι μαθητής και υπήρξα επί πολλά έτη φίλος του Ιακώβου Πολυλά του επτάκις εκλεγέντος βουλευτού Κερκύρας, ενός των πολιτευτών των υποστηριξάντων τον πρώτον τον Τρικούπην και εγκαταλείψαντος αυτόν, όταν μετέβαλε γνώμας, τον ανθρώπου, ο οποίος δεν εδέχθη ποτέ υπουργείον, διότι δεν ήθελεν ίσως να ευρεία ποτέ εις θέσιν να έλθη εις συμβιβασμόν με την συνείδησίν του, του ανθρώπου, ο οποίος ήτο και αυτός άκρος φίλος και μαθητής του Διονυσίου Σολωμού, του ποιητού του Εθνικού Ύμνου. Ανήκω λοιπόν εις την σχολήν εκείνην και όχι εις τας μετέπειτα αναφανείσας, σήμερον δε, οπότε το ζήτημα τίθεται εις τρόπον, ώστε να φαίνεται ότι επισείονται φόβητρα ερυθρά, αν θέλετε, κατά των οπαδών του Σολωμού, χρέος τιμής θεωρώ να κατέλθω και εγώ εις τον καλόν αγώνα και να δηλώσω από του βήματος τούτου, προς ό ατενίζει ο Ελληνισμός ολόκληρος, και είμαι ευτυχής, ότι δύναμαι να το πράξω, ότι είμαι δημοτικιστής (χειροκροτήματα). Δεν ήθελον να έλθη αυτή η συζήτησις, αλλ’ ουχί χάριν εμού, ούτε διότι νομίζω ότι η Ιδέα κινδυνεύει, διότι η Ιδέα μετά πάντα διωγμόν παρουσιάζεται λαμπροτέρα, και τέσσαρα ή πέντε μόλις έτη μετά τας βαρβάρους σκηνάς των Ορεστειακών είχομεν την παράστασιν της Αντιγόνης εις το ελληνικό θέατρον, κατά την οποίαν πρώτην φορά μετά χιλιετηρίδας ελληνικαί καρδίαι ησθάνθησαν το κάλλος της αρχαίας τέχνης (χειροκροτήματα). Ούτε χάριν της Ιδέας, αλλά χάριν της αξιοπρεπείας της Βουλής…

 (στο σημείο αυτό κάποιος χειροκροτεί από τα θεωρεία· γίνεται φασαρία, βουλευτές ζητούν «να φύγουν οι μαλλιαροί» και η συνεδρίαση διακόπτεται για πέντε λεπτά).

 Αν όχι χάριν εμού ούτε χάριν της Ιδέας, αλλά χάριν της αξιοπρεπείας της Βουλής, δεν επετρέπετο τοιαύτη συζήτησις. Και θεωρώ αναξιοπρεπή την συζήτησιν ταύτην εν τη ελληνική Βουλή διά το ανελεύθερον της προτάσεως.

 (διακοπές από κάποιους που θίχτηκαν)

 Εθνικόν συνέδριον ως το ημέτερον συντάττει μεν θεσμούς και νόμους, αλλά δεν παρέχει και εις τας συγχρόνους και τας επερχομένας γενεάς και εις την λοιπήν ανθρωπότητα μίαν εικόνα του πολιτισμού κατά την στιγμήν ταύτην εν τω Έθνει. Και ποίαν ιδέαν θέλετε να σχηματίση η σύγχρονος και η μέλλουσα ανθρωπότης περί εθνικού συμβουλίου το οποίον ανέχεται να τεθή εν αμφιβόλω η ευγενεστέρα των ελευθεριών, η ελευθερία της γλώσσης; Ήκουσα πολλούς κοπτομένους υπέρ της ελευθερίας του λόγου, αλλ’ είναι ακόμη πολύ μεγαλύτερον αυτό το οποίον απαιτεί η πρόταση εκείνη. Δεν πρόκειται πλέον ούτε περί κλεψύδρας ούτε περί φιμώτρου. Πρόκειται περί ενός γλωσσοδέτου, ο οποίος θα επιβληθή εις την γλώσσαν ουχί των ατόμων, αλλά του έθνους ολοκλήρου. (Αναγινώσκει):

«Πράγμα τη αληθεία παράδοξον πώς δεν εσυλλογίσθησαν ποτέ οι μιξελληνίζοντες, ότι η γλώσσα είναι εν από τα αναπαλλοτρίωτα του Έθνους πράγματα. Από το κτήμα τούτο μετέχουν όλα τα μέλη του Έθνους με δημοκρατικήν, να είπω ούτως, ισότητα: Κανείς, όσον ήθελεν είσθαι σοφός, ούτε έχει ούτε δύναται πόθεν να λέξη προς το Έθνος «Ούτω θέλω να λαλής, ούτω να γράφης». Όστις επαγγελλόμενος να γράφη εις την κοινήν γλώσσα μακρύνεται τόσον από τον κοινόν τρό­πον του λέγειν, εκείνος ζητεί πράγμα, το οποίον ουδ’ ο σκληρότερος τύραννος είναι ικανός να κατορθώση. Γυμνώνει από τα υπάρχοντα του, τον πολίτην ο τύραννος, δύναται και τέκνα και γυναίκα να του επάρη, εμπορεί να τον εξορίση ή και να τον θανάτωση, αλλά δεν εμπορεί να του αλλάξη την γλώσσαν. Αυτήν λαλεί εις την πατρίδα του, αυτή τον συνοδεύει και εις την εξορίαν. Μόνος ο καιρός έχει την εξουσίαν να μεταβάλλη των Εθνών τας διαλέκτους, καθώς μεταβάλλει και τα Έθνη: Και όστις πριν του καιρού σπουδάζει με την βίαν να αλλάξη την γλώσσαν, εις αυτόν δύναται τις να προσάρμοση ό,τι έλεγεν ο ταλαίπωρος Αίμων προς τον τύραννον αυτού πατέρα:

«Όστις γαρ αυτός ή φρονείν μόνος δοκεί, ή γλώσσαν, ην ουκ άλλος, ή ψυχήν έχειν, ούτοι διαπτυχθέντες ώφθησαν κενοί». (Σοφ. Αντιγ. 709)

Αυτά, κύριοι, είναι λόγοι μιας δόξης της Ελλάδος, του Αδαμαντίου Κοραή, του οποίου το όνομα συχνά ήκουσα να επικαλούνται οι τα αντίθετα φρονούντες. Όχι μόνον δια το ανελεύθερον θα ήτο αναξιοπρεπής η πρότασις, αλλά διότι εν τω συνεδρίω τούτω ένεκα αυτής της προτάσεως χαρακτηρίζεται ατιμωρητί η γλώσσα, την οποίαν ομιλεί ο Ελληνισμός ολόκληρος από άκρου εις άκρον, από Κερκύρας μέχρι του Καυκάσου, χαρακτηρίζεται ως χυδαία. Χυδαία γλώσσα δεν υπάρχει· υπάρχουσι χυδαίοι άνθρωποι, και υπάρχουσι πολλοί χυδαίοι άνθρωποι ομιλούντες την καθαρεύουσαν. (Χειροκροτήματα).

Ονομάζεται η γλώσσα δουλική, ενώ αν ερωτήσητε τον μέγιστον των νεοελληνι­στών, τον καθηγητή κ. Χατζιδάκιν, θα σας ειπή ότι η δουλεία ολίγιστα επέδρασεν επί της γλώσσης, μόνον εις το λεκτικόν, την εξέλιξιν και την διαμόρφωσιν της ονομαζόμενης δουλικής και χυδαίας ημών γλώσσης. Αναξιοπρεπές επίσης —και αυτό είναι ίσως το σπουδαιότερον— διότι ανεχόμεθα να υποστηρίζηται, ότι εν τω μέσω ημών υπάρχουσι προδόται, άνθρωποι αμπεμπολούντες τα συμφέροντα της πατρίδος των αντί χρημάτων. Δεν πιστεύω να υπάρχη τίποτε εξευτελιστικώτερον ενός Έθνους, το οποίον επί πολύν χρόνον ήθελεν ανεχθή να συζητή ψυχρώς περί της υπάρξεως ή μη προδοτών, ίσως και εν τω χώρω τούτω όπου αντιπροσωπεύε­ται. Διότι εκεί καταλήγουσι, κύριοι, όλαι αι αναφοραί και όλα τα άρθρα, τα οποία δημοσιεύονται κατ’ αυτάς υπέρ της διασώσεως της καθαρευούσης γλώσσης. Εις πάσαν αναφοράν και εις παν άρθρον θα εύρητε παρενθέσεις, ότι οι πλείστοι είναι θύματα, ότι τινές εν συνειδήσει, τινές ασυνειδήτως καταστρέφουσι το Έθνος των πάντοτε ότι οι μεν είμεθα βλάκες και ανισόρροποι και έκφυλοι, οι δε πουλημένοι. Το σημερινόν μάλιστα «Σκρίπ», κύριοι, έχει μίαν συνέντευξιν με τον γεραρόν καθηγητήν των Ελληνικών γραμμάτων κ. Μιστριώτην, ο οποίος διατείνεται ότι γνωρίζει πολλούς, οι οποίοι λαμβάνουσι πολλάς επιταγάς εκ Ρωσίας. Ο κ. Μιστριώτης είναι ανώτερος υπάλληλος, εις τα μάτια του λαού, είναι ο φρουρός και ο αμύντωρ της Ελληνικής γλώσσης, και δύνασθε να φαντασθήτε οποίαν ζημίαν κατεργάζεται η ενστάλαξις αυτού του δηλητηρίου επί δωδεκαετίαν ολόκληρον εις τας καρδίας του λαού, ο οποίος πείθεται και δεν δύναται παρά να πεισθή, ότι εν τη πρωτευούση του ελληνικού Βασιλείου και εν όλων τω Κράτει υπάρχουσι προδόται κατέχοντες μάλιστα και θέσεις αμειβομένας υπό της Πολιτείας.

Ερωτώ, κύριοι, διατί δεν λαμβάνεται μέτρον ουδέν, δια να παύση αυτό το κακόν; Διατί δεν ερωτάται ο κ. καθηγητής, διατί δεν ανακρίνεται πειθαρχικώς —διότι ίσως δικαστικώς δεν είναι δυνατόν κατά τους κείμενους νόμους να γίνει τούτο—, διατί δεν τω επιβάλλεται να καταγγείλη ποίοι είναι αυτοί οι προδόται να τους τιμωρήσωμεν, να μείνωμεν τουλάχιστον ημείς οι άλλοι απηλλαγμένοι αυτής της κατηγορίας; Δεν ήθελον ούτως προληφθή πολλά δυσάρεστα; Υπάρχει έκθεσις εισαγγελέως, κύριοι, του μακαρίτου Μπενή Ψάλτη, η οποία χαρακτηρίζει τον κ. καθηγητήν ως ακαταλόγιστον.

Π. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. (Αρκαδίας). Ήτο ασέβεια αυτό του αισχίστου είδους, ασέβεια η οποία κατεδικάσθη.

ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ασέβεια ανθρώπου, ο οποίος ετρελλάθη.

ΕΤΕΡΟΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ήτο τρελλός έκτοτε.

Π. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Ο Μιστριώτης είναι η δόξα της Ελλάδος.

Α. ΜΑΒΙΛΗΣ. Εν όσω καταγγέλλει τόσον αορίστως δεν είναι δυνατόν να είναι η δόξα της Ελλάδος.

Αλλ’ η συζήτησις δυστυχώς έγινε, κύριοι, και πρέπει να εξενέγκω και εγώ την ταπεινήν μου γνώμην, ίνα δικαιολογήσω την ψήφον μου. Νομίζω, κύριοι, ότι η γλώσσα της Εκκλησίας ποτέ δεν εκινδύνευσεν ούτε τώρα κινδυνεύει.

Πάντες έχομεν, και νομίζω ότι δεν υπάρχει Έλλην μη σεβόμενος την ελληνικήν θρησκείαν, πάντες, λέγω, έχομεν την θρησκείαν ως τον συνεκτικόν δεσμόν ολοκλή­ρου του Έθνους και κατά τους αιώνας της παρελθούσης δουλείας και εν τω παρό-ντι και εν τω μέλλοντι. Δια τούτο ουδείς διενοήθη ποτέ να επιβουλευθή την γλώσ-σαν της Εκκλησίας.

Λ. ΡΟΥΦΟΣ ΚΑΝΑΚΑΡΗΣ. (Αχαΐας καί Ήλιδας). Δεν εγένετο απόπειρα; Δεν εγένετο μετάφρασις του Ευαγγελίου;

Λ. ΜΑΒΙΛΗΣ. Ουδείς διενοήθη ποτέ να επιβουλευθή ή να μεταβάλη την γλώσσαν της Εκκλησίας· αλλά την Εκκλησίαν την θέλομεν υψηλά, εκεί, όπου η συνείδησις του έθνους την ύψωσε, και όπου πάντοτε έμεινε, διότι κατ’ αντίθεσιν προς άλλας θρησκείας η ιδική μας υπήρξε πάντοτε φιλελευθέρα, και δεν αντετάχθη ποτέ εις την πρόοδον του πνεύματος.

Αλλά, κύριοι, δυστυχώς οι εχθροί εκείνων, οι οποίοι νομίζουσιν ότι εκτελούσιν έργον εθνικόν καλλιεργούντες εκτός της επισήμου γλώσσης και την οικογενειακήν γλώσσαν, και την λαϊκήν γλώσσαν, την γλώσσαν του ελληνικού Έθνους, εις την οποίαν εξωτερικεύονται τα ωραιότατα και θαυμάσια δημοτικά άσματα, οι εχθροί εκείνων, μη δυνάμενοι δια των τετριμμένων πλέον και αχρήστων επιχειρημάτων περί διασπάσεως της φυλής και περί ζημίας επικείμενης και επαπειλούσης το Έθνος, εν η περιπτώσει ήθελε καλλιεργηθή και αυτή η γλώσσα, βλέποντες ότι ουδέν δύνανται πλέον να κατορθώσωσι με εκείνα τα επιχειρήματα, πείθουσι την Εκκλησίαν, κύριοι, ότι και η γλώσσα αυτής κινδυνεύει, και φέρουσι, κύριοι, άκου­σαν την θρησκείαν αντιμέτωπον του προοδευτικού πνεύματος της ελευθερίας του πνεύματος.

Κύριοι, δεν είναι η γλώσσα, την οποίαν εκ των βιβλίων δύναται να μάθη και εις ξένος άνθρωπος, αλλ’ η γλώσσα η παραδοθείσα από πατρός εις υιόν δια των αιώνων. Και διά αυτής της γλώσσης μόνον είναι δυνατόν όχι μόνον να φωτισθή η διάνοια του λαού, αλλά να μορφωθή η καρδία του, να μάθη να θυσιάζη εν μέρος του εαυτού του και των υπαρχόντων του εν ανάγκη διά το κοινόν καλόν, να μάθη την αυταπάρνησιν και την αυτοθυσίαν, την οποίαν ο ελληνικός λαός έχει πέντοτε.

Άφετε κύριοι ελευθερίαν, μόνον ελευθερίαν ζητούμεν εις τα διάφορα ρεύματα ιδεών, εκ της συγκρούσεως των οποίων θέλει γεννηθή ο σπινθήρ, ο οποίος βαθμηδόν μεγενθυνόμενος θα είναι ο ποιητής της φυλής, και δι’ αυτής της θερμότητος και δι’ αυτού του φωτός θα καταυγάση και θα θερμάνη την φυλήν εις τον δρόμον της προς τον πανύψιστον προορισμόν της.

Advertisements

120 Σχόλια to “Κακές λέξεις και χυδαίοι άνθρωποι”

  1. papoylis said

    Ορέα Νικοκύρη 🙂

  2. Και στο τέλος του ποστ: «Περαιτέρω». Κάπως ειρωνικό ε; 😉

  3. Ποιος υποτίθεται ότι πλήρωνε τους μαλλιαρούς με ρούβλια; Ο τσάρος; Γιατί να έκανε κάτι τέτοιο;

    Δε βλέπω αντίφαση στο ν’ αγορεύει κάποιος στην καθαρεύουσα υπέρ της δημοτικής· εκτός κι αν ο Μαβίλης ήταν κι εναντίον της καθαρεύουσας. Δυστυχώς δεν προλαβαίνω να διαβάσω την ομιλία του.

  4. Ξανά.

    Δε βλέπω αντίφαση στο ν’ αγορεύει κάποιος στην καθαρεύουσα υπέρ της δημοτικής· εκτός κι αν ο Μαβίλης ήταν κι εναντίον της καθαρεύουσας. Δυστυχώς δεν προλαβαίνω να διαβάσω την ομιλία του.

  5. Νέο kid στο block said

    Τι ωραία ανάρτηση βρε Νικοκύρη! Ο Μαβίλης ήταν και ισχυρός σκακιστής , λύτης και συνθέτης με διεθνείς διακρίσεις. Υπάρχει αναφορά σ’αυτό του το προφίλ ,στο ωραίο ιστολόγι για το καλλιτεχνικό σκάκι του κου Μανωλά: http://kallitexniko-skaki.blogspot.com/
    Επίσης, σχετικά πρόσφατα εκδόθηκε και ένα βιβλίο για τους παλιούς έλληνες σκακιστές (δυστυχώς δεν θυμάμαι τον ακριβή τίτλο, υπάρχει αναφορά στο παλιό μπλογκ του γάτου του Σρέντινγκερ) του Παναγή Σκλαβούνου ,όπου γίνεται επίσης εκτενής αναφορά στο Μαβίλη και περιέχεται και η διάσημη φράση (η παραλλαγμένη από τον Ροντούλη ,μπιάχχ!).

  6. sarant said

    Ευχαριστώ για τα πρώτα σχόλια. Δεν επικρίνω τον Μαβίλη που μίλησε σε καθαρεύουσα, το θεωρώ φυσικό για την εποχή. Μην ξεχνάμε ότι ο Ροΐδης σε καθαρεύουσα έγραψε τα Είδωλα υπέρ της δημοτικής.

  7. alienellin said

    Αν κατάλαβα καλά το Σύνταγμα απογορεύει τη μετάφραση του Ευαγγελίου ακόμη και σήμερα; Να λοιπόν ένα από τα σημεία που η εκκλησία έχασε το παίχνίδι. Αλλά η απορία μου είναι άλλη. Οι έλληνες διαμαρτυρόμενοι, ευαγγελικοί, καθολικοί κτλ που έχουν μεταφράσει και κυρήττουν την Αγία Γραφή στη δημοτική εδώ και δεκαετίες είναι όχι απλώς παράνομοι, αλλά βαρβάτοι αντισυνταγματικοί; Ω Θέε μου! Ας τους ειδοποιήσει κάποιος κι είναι και πολλοί!

  8. sarant said

    Όχι, σήμερα δεν απαγορεύει κάθε μετάφραση του Ευαγγελίου, διότι λέει «Η επίσημη μετάφρασή του σε άλλο γλωσσικό τύπο απαγορεύεται», άρα η μη επίσημη μετάφραση δεν απαγορεύεται.

  9. Ζήτω η ΠΟΛΥΓΛΩΣΣΙΑ, ζήτω η ελευθερία της έκφρασης, κάτω κάθε καθαρεύουσα και κάθε τάσις εκκαθαρίσεων, γλωσσικών, εθνικών, στρατιωτικών (της καλλιόπης συμπεριλαμβανομένης), ζήτω ο πλούτος του τρόπου, κάτω ο τρόπος του πλούτου. Ενεννόειτε; Και αρχαϊστί: γκέγκε;

  10. Νέο kid στο block said

    9. Και μόνο γι’αυτό το ‘’(της καλλιόπης συμπεριλαμβανομένης)’’, ρισπέκτια, σαπά, εφύρθηκα που τα γέλια, σιορ!!

  11. Μπουκανιέρος said

    «Κακές λέξεις, δηλαδή χυδαίες, ασφαλώς υπάρχουν. […] φαντάζομαι ότι ο καθένας μπορεί να σκεφτεί στο λεφτό πολλές λέξεις για τις οποίες όλοι θα συμφωνούσαν πως είναι αναμφισβήτητα κακές ή χυδαίες.»

    Θα διαφωνήσω με την άποψη αυτή, που αποδίδει αυτόνομη υπόσταση στις ίδιες τις λέξεις.
    Αυτό άλλωστε είναι το ριζικό πρόβλημα με την politically-correctness (ή τουλάχιστον με μια εκδοχή της): ότι υποστασιοποιεί τις λέξεις, ότι θεωρεί πως κάποιες λέξεις είναι εγγενώς χυδαίες (ή ρατσιστικές ή σεξιστικές ή…), ανεξάρτητα από τα συμφραζόμενα, την πρόθεση, τη συγκεκριμένη επικοινωνία και το όλο πλαίσιο (ανθρώπινο-κοινωνικό-ιστορικό…).

  12. physicist said

    (Ημιάσχετο). Μέχρι πρότινος, νόμιζα ότι είμαστε η μόνη ευρωπαϊκή χώρα με ιστορικό πρόβλημα διμορφίας στην γλώσσα (πείτε το διμορφία ή διγλωσσία, αδιάφορο) που μάλιστα να σχετίζεται με τον καθαρισμό της εθνικής/επίσημης γλώσσας από εκείνη του κατακτητή. Και έμαθα πρόσφατα ότι το έχουν και οι Νορβηγοί, με δύο βασικές παραλλαγές των Νορβηγικών και με καθεμιά απ’ αυτές να έχει και μια δική της παραλλαγή στο καπάκι. Μού φάνηκε ενδιαφέρον γιατί αν μη τι άλλο καταρρίπτει σε ακόμη μια περίπτωση το απεχθές «αυτά μόνο στην Ελλάδα γίνονται». Το άλλο που με κούφανε είναι ότι εδώ και σαράντα χρόνια δοκιμάζω τις μετασεισμικές δονήσεις της πάλης ανάμεσα στη Δημοτική και την Καθαρεύουσα αλλά σε κανένα από τα σχετικά άρθρα δεν έχω διαβάσει μνεία της Νορβηγικής εμπειρίας. Είναι παντελώς άσχετα μεταξύ τους τα δύο φαινόμενα;

  13. Κασσάνδρα said

    Και στην Γερμανία οι ποιό μορφωμένοι μιλάνε hoch deutsch.

  14. physicist said

    13. Όχι, Κασσάνδρα, δεν είναι το ίδιο. Στη Γερμανία έχεις τα Hochdeutsch ως Γερμανική Κοινή (δηλ. επίσημη) και καμιά εκατοστή διαλέκτους που όμως δεν γράφονται παρά μόνο μιλιούνται (εξαίρεση τα Λουξεμβούργια Γερμανικά που είχε πει ο Νίκος). Στη Νορβηγία έχεις τα Bokmal και τα Nynorse σαν δύο ισότιμες και επίσημες μορφές της γλώσσας, τη μία δίπλα στην άλλη.

  15. sarant said

    11: Αυτόνομη υπόσταση, γιατί; Δεν είναι εγγενώς οτιδήποτε μια λέξη, αλλά επειδή δεν ζούμε σε κενό μερικά πράγματα είναι αυτονόητα για τα περισσότερα συμφραζόμενα. Δηλαδή, όταν θα πεις λαθρομετανάστης, κομμουνιστοσυμμορίτης, πουτάνα, πισωγλέντης, ξέρεις ότι θα προσβάλεις.

  16. sarant said

    Φυσικέ, το θέμα της νορβηγικής διγλωσσίας δεν είναι άγνωστο στους παροικούντες τη γλωσσολογούσα Ιερουσαλήμ, αλλά δεν το ξέρω τόσο καλά ώστε να πω περσότερα. Πάντως, νομίζω ότι υπάρχουν δυο εκδόσεις της νορβηγικής βικιπαίδειας, μία σε Nynorsk και μία σε Bokmal.

  17. physicist said

    16. Στους πάροικους είναι λοιπόν γνωστό — στους περίοικους ή στους λαθρομετανάστες σαν κι εμένα, όχι. 😉

  18. rogerios said

    @physicist (σχ. 12): Στην περίπτωση της Νορβηγίας, όμως, η καθαρεύουσα είναι η γλώσσα που σχετίζεται με τον κατακτητή (που ΟΚ ήταν τα «αδέλφια» Δανοί). Βλ. κι εδώ.

    Πολύ ωραία ανάρτηση σε όλα της! 🙂

  19. @5
    Ευχαριστώ για την ευμενή αναφορά. Ο ακριβής σύνδεσμος είναι: http://kallitexniko-skaki.blogspot.com/2008/03/blog-post_22.html.

    Σύντομη βιογραφία του Λ.Μ. είχα ανεβάσει και στην Βικιπαίδεια. Θα την δείτε (αν υπάρχει ακόμη) εδώ: http://el.wikipedia.org/wiki/Λορέντζος_Μαβίλης

    Ο Παναγής Σκλαβούνος έχει κυκλοφορήσει ένα βιβλίο «Έλληνες σκακιστές του 19ου αιώνα» (2010, έκδοση του ιδίου, ISBN: 978 960 93 2346 8) με πολλά δυσεύρετα στοιχεία για τον Λ.Μ. και πολλούς άλλους. Τώρα ετοιμάζει το επόμενο.

  20. physicist said

    18. … και η οποία, σε αντίθεση με τη δικιά μας την Καθαρεύουσα, δείχνει να έχει επικρατήσει. Σε όλα τους ανάποδοι αυτοί οι Βόρειοι. 🙂

  21. ΣοφίαΟικ said

    20: Μα οι συνθηκες σε καθε χώρα είναι διαφορετικές

    Το φαινόμενο της διγλωσσίας δεν είναι ούτε ελληνικό, ούτε ευρωπαικό, ούτε απαράιτητα ζήτημα για διαφωνίες. Αν μη τι άλλο, στο τέλος παντνα νικάει η γλώσσα που μιλάνε οι πολλοί.

  22. physicist said

    21. Δεν κάνω κρίση ούτε και αμφιβάλλω ότι κάθε χώρα έχει άλλες συνθήκες. Απλώς λέω ότι μού ήρθε κεραμίδα το νορβηγικό γιατί δεν το ήξερα, γιατί έχει αρκετές ομοιότητες με τα δικά μας και προπάντων γιατί έχω μπαφιάσει ν’ ακούω ότι όλα τα στραβά τα καρβέλια η νύφη (η Ελλάδα) τα ζυμώνει.

  23. Μπουκανιέρος said

    15 Νομίζω ότι η δήλωση του 15 δεν απαντάει στο 11.

  24. IN said

    Επειδή η ερμηνεία του άρθρου 3 παρ. 3 του Συντάγματος δημιουργεί (εύλογες) απορίες, ιδού τι σημαίνει αυτή η διάταξη κατά τους (κατά τεκμήριο) αρμοδιότερους (τους δικαστές). Απόσπασμα από το βούλευμα υπ’ αριθμ. 5184/1980 του Συμβουλίου Πλημμελειοδικών Αθηνών: Η καθαρεύουσα είναι της εποχής.

    Κατά την διάταξιν του άρθρου 3 § 3 του ισχύοντος Συντάγματος καθ` ήν: «Το κείμενον της Αγίας Γραφής τηρείται αναλλοίωτον. Ή εις άλλον γλωσσικόν τύπον επίσημος μετάφρασις τούτου, άνευ εγκρίσεως της Αυτοκέφαλου Εκκλησίας της Ελλάδος και της εν Κωνσταντινουπόλει Μεγάλης του Χρίστου Εκκλησίας, απαγορεύεται», σαφώς προκύπτει οτι ή απαγόρευσις άφορα τήν άνευ αδείας επίσημον μετάφρασιν του κειμένου της Αγίας
    Γραφής, εξ οϋ παρέπεται δτι: α) Ή κατόπιν άδειας της Αυτοκέφαλου Εκκλησίας
    τής Ελλάδος καί της εν Κωνσταντινουπόλει Μεγάλης, του Χρίστου Εκκλησίας, [επίσημος μετάφρασις] επιτρέπεται. Ό συνταγματικός νομοθέτης δεν ηθέλησε νά απαγόρευση τήν επίσημον μετάφρασιν τής Άγιας Γραφής, τήν οποίαν εν όψει και τής γλωσσικής
    μεταρρυθμίσεως εν τή παιδεία θεωρεί ίσως αναπόφευκτον. Ήθέλησεν όμως νά
    αποτελέση τό θέμα τούτο αποκλειστικήν μέριμναν τών φυσικών φορέων τών
    θεολογικών ζητημάτων. Ουδέ, τό Ύπουργείον Παιδείας και θρησκευμάτων δύναται
    νά προβή εις τοιαύτην μετάφρασιν άνευ αδείας. Επίσημος δε μετάφρασις είναι
    εκείνη, ήτις θά υποκαταστήση επισήμως τό υπάρχον κείμενον τής Αγίας Γραφής,
    β) Ή μή επίσημος μετάφρασις τοΰ κειμένου τής `Αγίας Γραφής είναι ελευθέρα.

    Τοιαύτην ενεργεί ο διδάσκαλος διά τους μαθητάς του, τους μή κατανοούντας τήν
    αρχαίαν έλληνικήν γλώσσαν, εις ήν είναι διατυπωμένον τό κείμενον τής Αγίας
    Γραφής (`Αλεξανδρινή διάλεκτος) . Έν ευρεία έννοια μετάφρασιν εκτελεί από του
    άμβωνος ο ίεροκήρυξ αναλύων και επεξηγών την αναγνωσθείσαν περικοπήν του
    Ίεροΰ Ευαγγελίου τής Κυριακής. Απευθυνόμενος ούτος προς νοήμον κοινόν, αγνούν
    όμως την αρχαίαν ελληνικήν, θά ηδύνατο απλώς νά παράθεση πιστήν μετάφρασιν
    τούτου. Ανεπίσημος επίσης είναι ή μετάφρασις τήν οποίαν ενεργούν θεολόγοι και
    κυκλοφορούν δια τό κοινόν. Αϊ μεταφράσεις αύται είναι έλεύθεραι μέν νά
    κυκλοφορήσωσι και νά χρησιμοποιηθώσι, πλην δεν δύνανται νά υποκαταστήσουν τό
    ισχύον επίσημον κείμενον της Αγίας Γραφής άνευ τής προς τούτο ρηθείσης
    αδείας.

    12: Αν δεν κάνω λάθος, κάποιο ανάλογο πρόβλημα δεν υπάρχει και με τα αραβικά; Τα προφορικά αραβικά λ.χ. της Λιβυής και της Συρίας δεν είναι αμοιβαίως κατανοητά, αλλά αμφότεροι χρησιμοποιούν την ίδια (νεκρή) γραπτή γλώσσα. Αλλά δεν είναι ειδικός και μπορεί να λέω βλακείες, όποιος ξέρει καλύτερα ευχαριστώ εκ των προτέρων για την διόρθωση.

  25. sarant said

    23: Γιατί;

  26. Alexis said

    #20, Εντάξει, σαφώς και υπάρχουν λέξεις που δεν είναι ‘σωστό’ να εκφέρονται στον καθημερινό λόγο, όμως κι ο τρόπος που τις χρησιμοποιεί κανείς έχει κι αυτός τη σημασία του. Και δεν είναι απόλυτο ότι είναι πάντα προσβλητικές.
    Αν πει π.χ. κάποιος τη γνωστή παροιμία ‘θέλει η πουτάνα να κρυφτεί κι η χαρά δεν την αφήνει’ δε νομίζω ότι προσβάλλει κανέναν. Απλά δεν είναι ίσως κομψό να χρησιμοποιούνται τέτοιες εκφράσεις σε κάποιες συγκεκριμένες περιστάσεις.

  27. physicist said

    24(β). Δεν έχω ιδέα από Αραβικά αλλά αν είναι έτσι όπως τα λες, τότε νομίζω είναι αρκετά διαφορετικό. Είναι λογικό να συμβαίνει αυτό που περιγράφεις σε μια γλώσσα όπως τα Αραβικά, που τη μιλάνε εκατοντάδες εκατομμύρια άνθρωποι τόσο απλωμένοι γεωγραφικά. Στα νορβηγικά έχεις μόλις τεσσεράμιση εκατομμύρια κόσμο, και οι δύο παραλλαγές τους είναι αμοιβαία κατανοητές αλλά συγχρόνως καθαρά διακριτές. Τα Bokmal είναι εκνορβηγισμένα δανέζικα και τα Nynosrk παραδοσιακά, «γνήσια» Νορβηγικά — που κακώς λέγονται έτσι («Νέα Νορβηγικά») γιατί στην πραγματικότητα είναι πιο παλιά.

  28. Alexis said

    Λάθος στο σχ. 15 απευθυνόταν το σχόλιό μου

  29. Μαρία said

    27 Φυσικέ, το νορβηγικό μπάχαλο το έμαθα απ’ το βιβλιαράκι του Καλβέ:
    http://www.amazon.fr/Politiques-linguistiques-Louis-Jean-Calvet/dp/2130474896

    Αν διαβάζεις γαλλικά, βρήκα μια απ’ τις παραπομπές του:
    http://tinyurl.com/65fwxsh
    Οι 2 ποικιλίες που αναφέρθηκαν αφορούν τη γραπτή γλώσσα. Στην πραγματικότητα τα πράγματα γίνονται πιο περίπλοκα, μια και υπάρχουν 6 ποικιλίες.

  30. Μπουκανιέρος said

    25 Γιατί το θέμα ήταν αν υπάρχουν «αναμφισβήτητα κακές ή χυδαίες λέξεις».
    Για το 15, θα μπορούσαμε να λέγαμε πολλά (π.χ. βλ. 26), αλλά θα τράβαγε αλλού (σίγουρα μπορείς να προσβάλλεις με οποιαδήποτε λέξη, σίγουρα κάποιες λέξεις είναι πιο «χρήσιμες» από άλλες σε μια τέτοια επιχείρηση κλπ.).

  31. physicist said

    29. Ευχαριστώ πολύ, Μαρία. Μιας και τα Γαλλικά μου έχουν πολλή σκουριά, θα κοιτάξω να βρω την παραπομπή στο αρχικό της, στ’ Αγγλικά.

  32. LandS said

    #3
    Τα ρούβλια και «τας επιταγάς εκ Ρωσίας» τα έδινε ο Τσάρος ο οποίος ήθελε να κάμει την Μόσχα (ή την Αγία Πετρούπολη – θα σας γελάσω) την «Τρίτη Ρώμη», μιας και η Πρώτη ήταν Σχισματική και η Δεύτερη υπό τον ζυγό των Αγαρηνών.
    Αυτό θα είχε ως συνέπεια τον αφελληνισμό της Ορθοδοξίας και (ακόμα χειρότερα) των Εκσλαβισμό της. Ο «Μακεδονικός Αγών» (Μεταξύ των Ελλήνων και Σλαβόφωνων Ορθοδόξων του Πατριαρχείου και των Βουλγάρων Ορθοδόξων του Βουλγαρικού Εξαρχάτου/Πατριαρχείου που δημιουργήθηκε με την βοήθεια της Ρώσικης Εκκλησίας) ήταν πολύ πρόσφατος. Περιττό να πούμε ότι αυτό θα είχε συνέπεια την απώλεια της Εθνικής Ταυτότητας κλπ. κλπ. Για να μη μιλήσουμε για σφετερισμό της Ιστορίας.

    Ίσως αυτό εξηγεί την ακραία στάση των οπαδών της καθαρεύουσας απέναντι στους δημοτικιστές.

    Δέκα χρόνια αργότερα, πάλι μαζεύαμε ρούβλια, για τους ίδιους πάνω κάτω «λόγους».

  33. sarant said

    30: Και σίγουρα η φράση «είσαι γομάρι», διότι από εκεί ξεκινήσαμε είναι (σε αντιδιαστολή με τη λέξη γομάρι) πάντοτε προσβλητική μεταξύ όχι φίλων, αλλιώς πέφτουμε σε αγνωστικισμό, οπότε ούτε λεξικά μπορούμε να γράψουμε (εκτός αν είναι 120τομα) γιατί καμιά σημασία δεν θα υπάρχει ανεξάρτητα από συμφραζόμενα.

  34. 0:

    Παροράματα
    τον ανθρώπου
    του
    δεν ήθελεν ίσως να ευρεία
    ευρεθή (;)
    να προσάρμοση
    προσαρμόση
    «Όστις γαρ αυτός ή φρονείν μόνος δοκεί, ή γλώσσαν, ην ουκ άλλος, ή ψυχήν έχειν, ούτοι διαπτυχθέντες ώφθησαν κενοί». (Σοφ. Αντιγ. 709)
    (Σοφ. Αντιγ. 707-709)
    (Παρεμπτιπτόντως, το γερμανικό Wikiquote γράφει ότι οι στίχοι είναι απ’ το Φιλοκτήτη και στα γερμανικά μεταφράζεται το δίστιχο «ὡς πάντων ἐν νόσῳ εὐδρακὴς // ὕπνος ἄϋπνος λεύσσειν»).
    …πάντοτε ότι οι μεν είμεθα βλάκες
    …πάντοτε, ότι οι μεν είμεθα βλάκες
    με τον γεραρόν καθηγητήν
    Εδώ δεν υπάρχει λάθος. Γεραρός σημαίνει γηραιός.
    και εν όλων τω Κράτει
    όλω
    εν τω παρό-ντι
    παρόντι
    την γλώσ-σαν
    γλώσσαν
    δύναται να μάθη και εις ξένος άνθρωπος
    είς (εἷς)
    να μάθη να θυσιάζη εν μέρος του εαυτού
    έν (ἓν)
    πέντοτε
    πάντοτε
    μεγενθυνόμενος
    μεγεθυνόμενος

    Σχόλια και ερωτήσεις
    επισείονται φόβητρα ερυθρά
    Τι εννοεί εδώ ο ποιητής (pun intended); Τους κομμουνιστάς; Ή ήταν οι Ρώσοι κόκκινοι από παλιά;
    Και ποίαν ιδέαν θέλετε να σχηματίση η σύγχρονος και η μέλλουσα ανθρωπότης περί εθνικού συμβουλίου το οποίον ανέχεται να τεθή εν αμφιβόλω η ευγενεστέρα των ελευθεριών, η ελευθερία της γλώσσης;
    Την έχουν υπόψη τους αυτή την αποστροφή οι υπό διωγμόν σύλλογοι αρβανιτοφώνων, βλαχοφώνων και σλαβοφώνων;
    ανεχόμεθα να υποστηρίζηται, ότι εν τω μέσω ημών υπάρχουσι προδόται, άνθρωποι αμπεμπολούντες τα συμφέροντα της πατρίδος των αντί χρημάτων.
    Δηλαδή; Ποια σχέδια του τσάρου υποτίθεται ότι εξυπηρετούσαν αυτοί οι λεγόμενοι προδότες;
    κατ’ αντίθεσιν προς άλλας θρησκείας η ιδική μας υπήρξε πάντοτε φιλελευθέρα, και δεν αντετάχθη ποτέ εις την πρόοδον του πνεύματος.
    Ακριβέστερα: Η μόνη επαφή της Ελληνικής εκκλησίας με το πνεύμα τα τελευταία εκατό χρόνια, ήσαν οι αφορισμοί του Ροΐδη, του Λασκαράτου και του Καζαντζάκη. –Νίκος Δήμου

  35. 32:
    Ευχαριστώ. Αν καταλαβαίνω καλά, η κατηγορία ήταν ότι με τη μαλλιαρή θα χάσουμε τη γλώσσα μας και την ταυτότητά μας κι έτσι δεν θα προβάλουμε αντίσταση στον εκσλαβισμό μας. Υπάρχει κι η άλλη άποψη (του Γεράσιμου Κακλαμάνη), ότι η προώθηση της δημοτικής έγινε προκειμένου οι πληθυσμοί της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας που μιλούσαν Ελληνικά να θεωρηθούν κανονικοί ελληνόφωνοι, π.χ. το «’π’ δκιώ κ’ π’ κει» να θεωρηθεί μια χαρά Ελληνικά.

  36. sarant said

    35: Δεν το έχω δει αυτό και νομίζω ότι οι δημοτικιστές δεν είχαν την τάση που λες -τόνιζαν βέβαια ότι για να εξελληνιστούν οι αλλόγλωσσοι και δίγλωσσοι πληθυσμοί των νέων χωρών (μετά το 1912) η δημοτική ήταν εθνική ανάγκη, διότι πιο εύκολα θα τη μάθαιναν τα αλλόγλωσσα και δίγλωσσα παιδιά παρά την καθαρεύουσα.

  37. M said

    Ας πιάσουμε και ένα άλλο νηματάκι:

    Η βουλή που εκλέχτηκε τον Νοέμβριο του 1910 ήταν αναθεωρητική, είχε δηλαδή έργο να αναθεωρήσει το Σύνταγμα. Στις εκλογές εκείνες, τα παλαιά κόμματα είχαν κάνει αποχή, επομένως η μεγάλη πλειοψηφία των βουλευτών (περί τους 300 επί συνόλου 360) ανήκαν στο Κόμμα των Φιλελευθέρων του Ελ. Βενιζέλου.

    360 βουλευτές για μία χώρα λιγότερο από το μισό της σημερινής, όπως ήταν η Ελλάδα το 1911, δεν είναι πάρα πολλοί; Πώς βγήκαν τόσοι; Το τότε ισχύον Σύνταγμα του 1864 προβλέπει τουλάχιστον 150 χωρίς μέγιστο («Ουδέποτε ο αριθμός του όλου των βουλευτών δύναται να η έλάσσων των εκατόν πενήντα», άρθρο 68). Φαινεται τους αγαπούσαν τότε τους βουλευτές τους 🙂

  38. Μπουκανιέρος said

    33 Ωραία. Αλλ’ αυτό δε λέει ότι υπάρχουν «αναμφισβήτητα χυδαίες λέξεις».

    34 «Εδώ δεν υπάρχει λάθος. Γεραρός σημαίνει γηραιός.»
    Πάμε στοίχημα ότι δεν;

  39. ἐγὼ ἔχω 3 μέρες νὰ δῶ τηλεόρασι γιατὶ σουρτούκευα στὴν Ἀθήνα, ἀλλὰ κάτι πῆρε τ’ἀφτί μου γιὰ ἕνα σόου τῆς Κανέλλη μὲ ψωμὶ καὶ γάλα, κοινῶς παπάρες.

  40. 37:
    Έτσι γράφει το LSJ. Ταιριάζει και με την ηλικία του Μιστριώτη το 1911, ο οποίος είχε γεννηθεί το 1840.

    Εννοείς ότι στο πρωτότυπο έχει «γηραιόν»; Αλλά και σε τυπωμένο βιβλίο «γεραρόν» γράφει.

  41. sarant said

    Γεραρός είναι αυτός που αξίζει τον σεβασμό, από το γέρας -δεν σημαίνει γηραιός άσχετο αν συχνά ο γερ είναι και γηρ -κι άσχετα αν, σκέτη εικασία κάνω, κάποιοι έλεγαν τον αντίπαλό τους γεραρό για να τον πούνε έστω και αποσπόντα γέρο.

  42. Η μόνη επαφή της Ελληνικής εκκλησίας με το πνεύμα τα τελευταία εκατό χρόνια, ήσαν οι αφορισμοί του Ροΐδη, του Λασκαράτου και του Καζαντζάκη.

    Ἔν μέρει συμφωνῶ, συμφωνῶ δηλαδὴ ὅτι κακῶς ἀφωρίστηκε ὁ Ῥοϊδης καὶ ὅτι κακῶς δὲν ἀφωρίστηκε ὁ Καζαντζάκης.

  43. Δημήτρης Φύσσας said

    Έχω τη γνώμη ότι οποιαδήποτε λέξη μπορεί να ειπωθεί /γραφτεί από οποιονδήποτε γνώστη της, ανάλογα με τις εκάστοε επικοινωνιακές συνθήκες. Δλδ, ο πομπός κρίνει τι και πότε και πώς το λέει. Γι΄ αυτό υπάρχουν και οι λέξεις, προς επιλογή. Ακόμα και τα δικά σου παραδείγματα, φίλε Νίκο, τα ΄γραψες εδώ και δεν πρόσβαλαν κανένα. Για να μην πω ότι, υπό προϋποθέσεις, και οι υβριστικοί χαρακτηρισμοί μπορούν να λογιστούν φιλικοί (κουκουές, βάζελος, nigger, μαλάκας κλπ) Συνεπώς, δε νοείται αποκλεισμός λέξων a priori / «αφ΄ εαυτών», ως χυδαίων.

  44. 37, 39, 40:
    Τώρα κατάλαβα. Και σ’ ένα γερμανικό λεξικό υπάρχει μόνο η σημασία αξιοσέβαστος, εντυπωσιακός. Πάντως ο Μαβίλης λίγες γραμμές πιο κάτω τον λέει τον Μιστριώτη κανονικά χούφταλο, οπότε μάλλον για εσκεμμένη δισημία πρόκειται.

  45. ὁ Φώτιος γράφει: Γεραρόν: ἔντιμον. πρεσβύτερον.

  46. sarant said

    37: Πάντως η Αίγινα έβγαζε βουλευτή (το νησί). Και γενικά, είχανε πολλή ανάγκη για ρουσφέτια 🙂

  47. Θρασύμαχος said

    #37
    Σύνταγμα του 1864, http://norfid.files.wordpress.com/2010/11/suntagma-ths-ellados-1864.pdf άρθρο 107: «Αποφασισθείσης της αναθεωρήσεως διαλύεται η υφεστώσα Βουλή και συγκαλείται νέα ειδικώς προς τούτο, συγκειμένη εκ διπλασίου αριθμού βουλευτών, ήτις αποφασίζει επί των αναθεωρητέων διατάξεων»

  48. philalethe00 said

    Ωραίο κακι ενημερωτικό, πράγματι αυτό το ρητό το είχα διαβάσει παληότερα στο βιβλίο του Μαβίλη από εκδ. Κώστα κ Ελένης Ουράνη και ευχαριστώ για την υπενθύμιση. 🙂

    Πάντως, γενικώτερον νομίζω ότι καλείτο η δημοτική γλώσσα «χυδαία». Στον Καρυωτάκη, όταν είχε δημοσιεύσει εκείνο το ποιημά του με τον Μιχαλιό δεν του είχαν πει ότι δείχνει πως γράφονται καλά «τραγούδια» «και εις την χυδαίαν»; 🙂

  49. sarant said

    43: Φυσικά -σε ένα λεξικό ή σε μια διατριβή οι λέξεις δύσκολα ενοχλούν. Αλλά νόμιζα αυτονόητο ότι μιλάμε για επικοινωνία μεταξύ μη οικείων, όπως ήταν η περίσταση στην οποία ειπώθηκε το «Κακές λέξεις δεν υπάρχουν». Αφού δεν ήταν προφανές, ζητώ συγνώμη και το διευκρινίζω.

  50. Πάντως, εδώ στην Γερμανία, τόσο στη Στουτγάρδη όσο και στο Μόναχο, στον αγιασμό των σχολείων, οι παπάδες διάβασαν τον Απόστολο και το Ευαγγέλιο από μετάφραση. (Ξέρω, είμαστε εκτός Ελλάδας, απλά προς πληροφόρηση!)

  51. Μαρία said

    Για την προϊστορία της συνταγματικής κατοχύρωσης της καθαρεύουσας.
    Ευθεία πολιτική παρέμβαση στο γλωσσικό γίνεται για πρώτη φορά το Φεβρουάριο του 1907 με αφορμή το νομοσχέδιο για τα διδακτικά βιβλία (ΦΕΚ Α60 1907).
    Στη σχετική συζήτηση ο Κυριακούλης Μαυρομιχάλης(κοντοχωριανός του Νικοκύρη) προτείνει να προστεθεί στο νόμο παράγραφος που να ορίζει οτι τα διδ. βιβλία συντάσσονται υποχρεωτικά στην καθαρεύουσα «ίνα μη εισβάλη ο χυδαϊσμός εις το Σχολείον»
    Η πρόταση δεν πέρασε. Δεν πέρασε επίσης και η σχετική παράγραφος των πρακτικών «Μεθ’ ό της Βουλής ομοφώνως δεχομένης οτι η καθαρεύουσα γλώσσα είναι η επίσημος γλώσσα του Κράτους και η κατά την εθνικήν συνείδησιν κρατούσα».
    Ενδιαφέρουσα η τοποθέτηση του αρχηγού των Ιαπώνων Στ. Δραγούμη οτι «δεν είναι έργον της Βουλής να νομοθετήση περί γλώσσης»
    Μπορείτε να δείτε τα πρακτικά εδώ:
    http://tinyurl.com/6yzdrjj
    Συνεδρίαση ΜΗ’ της 27ης Φεβρουαρίου 1907 και ΜΘ’ της 8ης Μαρτίου 1907.

  52. Μαρία said

    53 Γιάννη, αυτό συμβαίνει και σε κάποια σχολεία στην Ελλάδα.

  53. Δημήτρης Κ said

    Συγχαρητήρια και πάλι για το πολύ ενδιαφέρον θέμα.
    Σχετικά με τα ρούβλια » τας επιταγάς εκ Ρωσσίας» και τους μαλλιαρούς, νομίζω πως η αναφορά γίνεται για τη βασίλισσα Όλγα σύζυγο του Γεωργίου Α΄και αδερφή του τσάρου που προσπάθησε να προωθήσει την απόδοση της Καινής Διαθήκης στα νέα ελληνικά, προκαλώντας λαϊκή εξέγερση στην Αθήνα στις αρχες του προηγούμενου αιώνα (ευαγγελιακά)

  54. 56:
    Ευχαριστώ. Αν θυμάμαι καλά, η Όλγα είχε μοιράσει Βίβλους σ’ ένα νοσοκομείο κι όταν μετ’ από λίγο καιρό ρώτησε τους αρρώστους αν τις διάβασαν, της απάντησαν ότι προσπάθησαν, αλλά δεν καταλάβαιναν, βάζοντάς της την ιδέα της μετάφρασης/απόδοσης.

  55. Μαρία said

    56
    >και αδερφή του τσάρου

    Εγγονή του Νικόλαου Α΄ και ανεψιά του Αλέξανδρου Β΄.
    Νάτος ο μπαμπάς της, γιος του Νικόλαου, απ’ τους πρωτεργάτες του πανσλαβιστικού κινήματος.
    http://fr.wikipedia.org/wiki/Constantin_Nicolaevitch_de_Russie

  56. 45:
    Ο Δημητράκος δίνει: αξιότιμος, αξιοσέβαστος. Στον πληθυντικό: οι ιερείς.
    Οι Τριανταφυλλίδης, Κριαράς και Γεωργακάς αγνοούν τη λέξη.

    54:
    Πολύ χρήσιμα τα πρακτικά της Βουλής!

  57. sarant said

    Πράγματι, πολύ χρήσιμο, μπράβο Μαρία!

    Είναι πάντως ενδεικτικό ότι η «παλαιοκομματική» Βουλή του 1907 πήρε πολύ σωστότερη απόφαση για τη γλώσσα, απ’ ό,τι η «προοδευτική και ανορθωτική» Βουλή του 1911! Μάλλον επειδή στην πρώτη περίπτωση η πρόταση να κατοχυρωθεί η καθαρεύουσα έγινε απροειδοποίητα και δεν πρόλαβαν οι μιστριωτικοί να οργανώσουν «αυθόρμητες» διαμαρτυρίες.

  58. Νέο kid στο block said

    57. Νίκο καλημέρα! Τελικά θα με τρελάνετε ρε παιδιά δα μέσα…:-)

    Έγραφα (παλιότερα) ‘’απ’ ό,τι ‘’, (και κάποια άλλα κουλά για να’μαι ειλικρινής) βγαίνει ο Μπουκάν και με κράζει για σχιζολεξία…:-)

    Γράφω πλέον σταθερά απότι , και συ το γυρνάς τώρα στο ‘’απ’ ό,τι’’ …
    Τελικά ΤΙ ΝΑ ΓΡΑΦΩ; γμτ…:-)

  59. sarant said

    Δεν το πρόσεξα ότι σε έκραξε ο Μπουκάν. Πού;

    Κανονικά είναι «απ’ ό,τι», αφού εδώ δεν έχουμε τον ειδικό σύνδεσμο αλλά την αναφορική αντωνυμία. Βέβαια, επειδή εδώ δεν υπάρχει περίπτωση σύγχυσης (διότι είναι το απ’ μπροστά) δεν είναι τόσο σοβαρό να παραλείψεις το κόμμα, όσο είναι σε όλες τις άλλες περιπτώσεις που δεν ξέρω αν τις κράζει ο Μπουκάν ή κανένας άλλος, όπου χρησιμοποιούν το «ότι» στη θέση του «ό,τι».

  60. IN said

    51: Διάβασα τα πρακτικά στα οποία μας παραπέμπει η Μαρία (ευχαριστώ για την παραπομπή, πολύ ενδιαφέρουσα) και τα πράγματα μου φαίνονται λίγο πιο περίπλοκα από το «η τροπολογία δεν πέρασε». Στη συνεδρίαση της 27ης Φεβρουαρίου ο Μαυρομιχάλης όντως κατέθεσε μία τροπολογία για την κατοχύρωση της καθαρεύσουσας. Οι περισσότεροι ομιλητές φαίνονται να λένε ότι είναι περιττή η τροπολογία, διότι ούτως ή άλλως η καθαρεύουσα είναι η επίσημη γλώσσα του κράτους και ότι δημιουργείται ζήτημα εκεί που δεν υπάρχει (Καφαντάρης). Ο ίδιος ο Μαυρομιχάλης, που πρότεινε την τροπολογία, στη συνέχεια δήλωσε ότι δεν εμμένει σ’ αυτή ενόψει των απόψων που ακούστηκαν και τις οποίες θεώρησε προφανώς, στη συντριπτική πλειοψηφία τους, υπέρ της καθαρεύουσας (σελ. 422). Ενάς άλλος βουλευτής όμως (Ι. Ρούφος) παίρνει το λόγο αμέσως μετά και επιμένει ότι πρέπει να γίνει δεκτή η τροπολογία. Στην επόμενη σελίδα (423), ενώ μνημονεύεται ψηφοφορία για άλλες άσχετες τροπολογίες, αναφέρεται το εξής για την τροπολογία Μαυρομιχάλη: «Μεθ’ ό, της Βουλής ομοφώνως δεχομένης ότι η καθαρεύουσα γλώσσα είναι η επίσημος γλώσσα του κράτους και η κατά την εθνικήν συνείδησιν κρατούσα, εθεωρήθη μη λυσιτελές να προστεθή η σχετική τροπολογία του κ. Κυριακ. Μαυρομιχάλη…». Ακουλουθεί δήλωση του Ρούφου ότι, κατόπιν αυτού, δεν επιμένει κι αυτός στην υιοθέτηση της τροπολογίας. Στις 8 Μαρτίου τίθεται ζήτημα για τα πρακτικά, δηλαδή αν καλώς ή κακώς καταχωρήθηκε σ’ αυτά η φράση που αναφέρεται παραπάνω. Ανακύπτει ζήτημα και οξύτερος είναι στις απόψεις του ο Στ. Δραγούμης (είναι «σόλοικη» η δήλωση) ενώ άλλοι λένει ότι είναι ακριβής η επίμαχη φράση και άλλοι, μεταξύ των οποίων ο πρωθυπουργός, ότι «δεν έχει νόημα» αφού αποσύρθηκε η τροπολογία Μαυρομιχάλη από τον ίδιο. Τελικώς επέρχεται συμβιβασμός και ομοφώνως συμφωνείται να διαγραφεί η παραπάνω φράση και να τροποποιηθεί η επόμενη, που είναι η δήλωση του Ρούφου ότι δεν εμμένει ούτε ο ίδιος στην τροπολογία Μαυρομιχάλη. Αυτή γίνεται: «Ο κ. Ι. Ρούφος, επανερχόμενος επί της προτάσεως του […] Μαυρομιχάλη δηλοί ότι μετά την εκφρασθείσαν εν τη βουλή γνώμην, αποσύρει την πρότασιν του».

  61. ΤΑΚ said

    Πολύ ωραία ανάρτηση, Νίκο!

    Μου κάνει εντύπωση που η αντίστοιχη φράση στα αγγλικά «there are no dirty words only dirty minds» αποδίδεται στον αμερικανό κωμικό Lenny Bruce (1925-1966) και πρέπει να χρονολογείται μόλις στα 1961 που έγινε η δίκη του για χρήση χυδαίων λέξεων επί σκηνής! Λέτε να την πήρε από το Μαβίλη; LOL

    Steppenwolf (56): προς αποφυγήν παρεξηγήσεων, ο Γεωργακάς δε θα μπορούσε να έχει τη λέξη γιατί μόνο το Α είχε συντάξει και υπάρχει online. Ο Κριαράς που κοίταξες πάλι αποδελτιώνει δημώδη κείμενα: αν στα κείμενα αυτά δεν απαντά η λέξη, δεν μπορεί να την περιλάβει στο λεξικό του.
    Από τα λεξικά της νεοελληνικής που κοίταξα (Τριανταφυλλίδης, Μπαμπινιώτης, Κριαράς) μόνο ο Μπαμπινιώτης έχει περιλάβει το γεραρό στο λημματολόγιό του και μάλιστα με την ένδειξη «αρχαιοπρεπές». Το δε παράδειγμα που δίνει («Οι καθηγητές της γεραράς των Φιλοσόφων Σχολής») δείχνει αρκετά ικανοποιητικά, κατά τη γνώμη μου, γιατί τα άλλα δύο λεξικά σωστά δεν περιέλαβαν τη λέξη…

    Όσο για το αν υπάρχουν εξ ορισμού «χυδαίες» λέξεις, έξω από συμφραζόμενα και συνθήκες επικοινωνίας, θεωρητικά συμφωνώ με τον Μπουκάν και το Δημήτρη Φύσσα: δεν υπάρχουν. Υπάρχουν όμως λέξεις που χρησιμοποιούνται μόνο σε τέτοια συμφραζόμενα (λ.χ. δύσκολα μπορώ να φανταστώ μη χυδαία χρήση του «ψωλοαρπάχτρα»), αλλά το «γομάρι» δεν ανήκει σε αυτές.

  62. 61: Θενκς.

  63. ὁ Χατζηχρῆστος στὸν μπακαλόγατο δὲν ἔλεγε γιὰ τ’ ἀφεντικό του «καλός, χρυσός, ἀλλὰ καὶ τέτοιο γομάρι δὲν ξανᾶδα»;

  64. #7 Εξαρτάται κι απ’ το τι δεχόμαστε ως Αγία Γραφή, καθώς ο διάφορες Χριστιανικές Εκκλησίες και Ομολογίες δεν ομοφωνούν: http://el.wikipedia.org/wiki/%CE%92%CE%B9%CE%B2%CE%BB%CE%B9%CE%BA%CF%8C%CF%82_%CE%BA%CE%B1%CE%BD%CF%8C%CE%BD%CE%B1%CF%82 .

  65. #42 Γιατί, δηλαδή «κακῶς ἀφωρίστηκε ὁ Ῥοϊδης καὶ […] κακῶς δὲν ἀφωρίστηκε ὁ Καζαντζάκης»;;;

  66. Μαρία said

    60 Δεν πέρασε στο νόμο για τα διδακτικά βιβλία. Το νόμο αφορά η τροπολογία Κ. Μαυρομιχάλη.

    57 Μπράβο στη βουλή που ψηφιοποίησε τα πρακτικά και στη Ρένα Πατρικίου για τις παραπομπές.
    Απο τα μέσα του 1908 αρχίζουν και σκληραίνουν τα πράγματα.

    61 >δύσκολα μπορώ να φανταστώ μη χυδαία χρήση του “ψωλοαρπάχτρα”
    Χα, χα. Κάποτε απέδωσα έτσι, καθόλου υβριστικά, το φιλομΗδής (Αφροδίτη).

  67. voulagx said

    #66 Μαρια, καντο πιο λιανα. Το αρπαχτρα κολλαει στο «φιλο-«, η ψωλη στο «μήδος»;

  68. Μαρία said

    58, 59
    Ο Μπουκάν τον έκραξε για την απόστροφο μετά την εξ.

    67 Ε ναι, σε ελεύθερη μετάφραση 🙂 Υπάρχει βέβαια και η σεμνή γραφή φιλομειδής.

  69. Νέο kid στο block said

    68. Εσένα τώρα τι σε βάλαμε; Απουσιολόγο στην τάξη Σαραντάκου; Καρφί! Ε,καρφί!

    Το ψωλαρπάχτρα πάντως(το ο είναι περιττό), πάει γάντι στην Αφροδιτούλα μας στην Κύπρο (βλέπε θαλ. Οικόπεδο 12) . Αρκεί αυτός ο Όμηρος που την τρυπάει να μην είναι τζούφιος και να γεννήσει η Αφροντάιτη κανένα ‘αερικό ‘. 🙂

  70. voulagx said

    #68β Τωρα το βρηκα, η Πυλη δεν με βοήθησε. Το μηδος, τα μηδεα=testicoli. Ο Αρχιμηδης πως ετυμολογειται; ( Δεν πιστευω ναχει σχεση με τα μηδεα!)
    Α, ναι, το φιλομειδης το ειχα βρει.

  71. voulagx said

    #69 Μην εξ’ απτεσαι Νιου Κιντ, εξ’ αναγκης το’κανε η Μαρια! 🙂

  72. Νέο kid στο block said

    71. Εξ’υπ’ακούεται ότι δεν τρέχει κάστ’ανο 🙂

  73. Ανώνυμος said

    (65) Το αν αξίζει τον κόπο να αφορίζονται συγγραφείς είναι γενικότερο θέμα : μάλλον τους διαφημίζει παρά τους βλάπτει σ’αυτόν τον κόσμο, στον άλλο δε υπάρχει – υποτίθεται – Θεός που θα τους κρίνει κατά τη δική του και όχι την εκκλησιαστική δικαιοσύνη. (Αντίλογος: ο Χριστός, δίνοντας στον Πέτρο «τὰς κλεῖδας τῆς βασιλείας τῶν οὐρανῶν», του υποσχέθηκε ότι «ὁ ἐὰν δήσῃς ἐπὶ τῆς γῆς ἔσται δεδεμένον ἐν τοῖς οὐρανοῖς, καὶ ὁ ἐὰν λύσῃς ἐπὶ τῆς γῆς ἔσται λελυμένον ἐν τοῖς οὐρανοῖς.»)

    Αλλά για το συγκεκριμένο θέμα του Ροΐδη και του Καζαντζάκη, μου φαίνεται σαφές τι εννοούσε ο Κορνήλιος: με την «Πάπισσα» ο Ροΐδης διακωμωδούσε την πιο σκοτεινή εποχή της Δυτικής Εκκλησίας, έστω και αν υπήρχαν (ηθελημένες βέβαια) αναλογίες με διάφορα χαρακτηριστικά και της Ανατολικής, και συνεπώς δεν κακολογούσε τον ίδιο το Χριστιανισμό· ο Καζαντζάκης απεναντίας, με την «Ασκητική» του και με όλο το έργο του, σαφώς έβγαινε από το πλαίσιο οποιασδήποτε χριστιανικής πίστης

  74. Μαρία said

    70 Αρχίδι είναι το μήδος2. Υπάρχει και μήδος1, σχέδιο, τέχνασμα.
    Μου θύμισες τη Λιλή που τραγουδούσε «ένα αρχίδι κι ένα μύδι κάνουνε τον Αρχιμήδη»

    71 Ξυπακούιτι.

  75. Ανώνυμος said

    (64) Όσο για τις όποιες διχογνωμίες για το τι ακριβώς περιλαμβάνεται στην Αγία Γραφή, ελάχιστα αφορούν το ζήτημα της συνταγματικής διάταξης. Αφ’ενός, αφού επίσημη θρησκεία του κράτους είναι ο Χριστιανισμός στην Ανατολική Ορθόδοξη εκδοχή του, ως «Αγία Γραφή» στο Σύνταγμα νοείται οπωσδήποτε αυτό που θεωρεί Αγία Γραφή το Οικουμενικό Πατριαρχείο, και αφ’ετέρου, ουσιαστικό ζήτημα είχε γεννηθεί για τη μετάφραση των Ευαγγελίων — όχι του Β΄ των Μακκαβαίων ή της Σοφίας Σειράχ!

  76. #75 Μόνο ποὺ τὸ ΟΠ δὲν ἔχει δική του κριτικὴ ἔκδοσι τῆς ΠΔ κι ἐμεῖς παίρνουμε τὸ κείμενο ἀνατυπωμένο ἀπὸ προτεστάντες, τὸν δὲ κατάλογο τοῦ Κανόνος ἀπὸ τοὺς παπικοὺς ποὺ προσθέτουν τὸν Τωβίτ, τὴν Ἰουδίθ, τὴν Ἐσθήρ, τὰ Α, Β Μακκαβαίων, τὴν Σοφόα Σολομῶντος, τὴν Σοφία Σιράχ, τὴν νόθο Ἐπιστολὴ Ἰερεμίου.

  77. #75 Ναι, αλλ’ από την στιγμή που οι Έλληνες Ρωμαιοκαθολικοί και Διαμαρτυρόμενοι (οποιασδήποτε Εκκλησίας ή Ομολογίας) δέχονται διαφορετικό κανόνα Αγίας Γραφής απ’ αυτόν του Οικουμενικού Πατριαρχείου (που, για την ακρίβεια, δεν είναι ακριβώς ίδιος ούτε με αυτόν της Μόσχας), δεν τίθεται θέμα παρανομίας ή αντισυνταγματικότητας. Αυτή ήταν η ουσία του σχολίου μου.

  78. #77 θέμα ἀντισυνταγματικότητος δὲν τίθεται οὕτως ἢ ἄλλως διότι τὸ Σύνταγμα ὁμιλεῖ γιὰ «ἐπίσημη μετάφραση» .

    ὅσο γιὰ τοὺς Ῥώσους, ἀφ’οὗ ἤθελαν μετάφρασι ἐκ τοῦ ἑβραϊκοῦ, καλὰ νὰ πάθουν.

  79. #73 Παρά το ότι δεν συμφωνώ με την ιδέα του αφορισμού, γενικώς, κατανοώ γιατί αυτή είναι απαραίτητη στην Εκκλησία, κι άρα το γιατί θα έπρεπε, στα πλαίσια του δόγματος, να αφωρισθή ο Καζαντζάκης. Πλην όμως, αυτό θα προϋπέθετε να αφωρισθή για την «Ασκητική» του (σημειωτέον: η σχετική δίκη ουδέποτε έγινε) ή, έστω, για το ότι ήταν Μασσώνος (αν και τότε η Ορθόδοξη Εκκλησία μάλλον δεν είχε ξεκάθαρη θέσι για το συμβατό ή μη Ορθοδοξίας-Ελευθεροτεκτονισμού), κι όχι, π.χ. για τον «Καπετάν-Μιχάλη», όπου, όπως κι ο Ροΐδης, απλώς διακωμωδούσε τα κακώς κείμενα.

  80. #78 Συμφωνούμε.

  81. 79:
    Είχε ο Καζαντζάκης επιχειρήσει (ή έστω την πρόθεση) να ιδρύσει δική του χριστιανική αίρεση (βάσει του συστήματος της «Ασκητικής» ή οποιουδήποτε άλλου);

  82. Ὁ ἀφορισμὸς εἶναι ἡ διαγραφὴ κάποιου ἀπὸ τὸ σῶμα τῶν μελῶν τῆς Ἐκκλησίας, κάτι ποὺ ὡς δικαίωμα ἔχει καὶ ὁ τελευταῖος πολιτιστικὸς σύλλογος, γιὰ νὰ μὴ πῶ καὶ ὁ τελευταῖος ἱστολόγος, καὶ δὲν θὰ τὄχῃ ἡ Ἐκκλησία; ὅσο γιὰ τὸ ἂν κάνει καλὸ ἢ κακὸ στὶς πωλήσεις τῶν βιβλίων τοῦ ἀφωρισμένου εἶναι κάτι ποὺ (δὲν πρέπει νὰ) ἀφορᾷ τὴν Ἐκκλησία.

  83. ὅσο γιὰ τὸ μνημονευθὲν χωρίο ποὺ κακοδόξως ἑρμηνεύουν οἱ παπικοί, ὅτι δῆθεν ἀφορᾷ τὸν Πέτρο καὶ τοὺς διαδόχους του (ἐν ᾦ ἀφορᾷ τὸν Πέτρο καὶ τοὺς συναδέλφους του ἀποστόλους καὶ τοὺς διαδόχους τῶν ἀποστόλων ἐπισκόπους διαχρονικά – ἄλλο θέμα ὅτι ὁ Πέτρος πθανώτατα δὲν πῆγε ποτὲ στὴν Ῥώμη- ἰσχύει στὸν βαθμὸ ποὺ ἰσχύει ὁποιαδήποτε τίμια ἀπόφασι ἐπισκόπου. ἂν κάποιος δηλαδὴ ἀφοριστῇ δικαίως.

  84. ΤΑΚ said

    Μαρία (66): ψωλοαρπάχτρα η φιλομηδής Αφροδίτη; Χαχαχα, πολύ γέλασα!
    Για την απόδοση πάντως θα έβρισκα το ποθοτσουτσουνιά ή ψωλοπόθα πιο ταιριαστά (άσε που έχουν και τεκμηρίωση στη γραμματεία μας, αφού τα χρησιμοποιεί ο Σαχλίκης!).
    Νεοκίντ (69): υπάρχουν δεκάδες περιπτώσεις στα ελληνικά όπου το συνθετικό φωνήεν εμφανίζεται ακόμη κι αν η επόμενη λέξη αρχίζει από α- (βορειοανατολικός, ελληνοαμερικανικός, αλληλοαγαπιούνται, μεγαλοαστός – αντιγράφω από Γραμματική Τριανταφυλλίδη). Επίσης το ψωλοαρπάχτρα (που είναι και το μόνο που ξέρω) έχει στο Γούγλη όσες εμφανίσεις έχει και το ψωλαρπάχτρα, οπότε θα έλεγα ότι η «ρύθμιση» που προτείνεις είναι περιττή.

  85. Μαρία said

    84 Ωραία, ειδικά το δεύτερο. Τότε το Σαχλίκη ούτε κατ’ όνομα τον ήξερα.
    Κι εγώ ψωλαρπ… το ξέρω αλλά θεώρησα το δικό σου νεότερη ποικιλία.

  86. ΤΑΚ said

    85: α, οκ, μάλλον έτσι θα είναι. Μπορούμε να τα αφήσουμε να υπάρχουν και τα δύο ελεύθερα λοιπόν!

  87. Νέο Kid Στο Block said

    @ΤΑΚ. Tω όντι, δεν έχω ακούσει ποτέ μεγαλαστός ,αλλά και όλες οι αρπάχτρες (που έχω γνωρίσει ή είχα/έχω ακουστά) ήταν άνευ ο. 🙂

  88. sarant said

    Πάντως στα καινούργια σύνθετα, η τάση είναι να διατηρούνται και τα δυο φωνήεντα, ακόμα και τηλεεργασία.

  89. gbaloglou said

    24

    Ούτε και εγώ γνωρίζω Αραβικά, αλλά η Βαβελοποίηση της προφορικής γλώσσας είναι κάτι που μου έχουν πει διάφοροι Άραβες, και το έχω δει και στο γιουτούμπ (παρανόηση στίχων). Με την ευκαιρία, δείγμα από ποιοτικό κανάλι Αραβικής μουσικής που άνοιξε στις αρχές του καλοκαιριού εδώ

  90. Μαρία said

    89 Το έχεις; Αν όχι, να το πάρεις. Δες και τα υπόλοιπα στον κατάλογο.
    http://www.enchordais.gr/view.php?id=172

  91. Μπουκανιέρος said

    89 Θυμήθηκα τώρα μια ιστορία με τον Μπουτεφλίκα (της Αλγερίας), ο οποίος μεταξύ άλλων καμαρώνει και για τα κλασικά του αραβικά.
    Έλεγε λοιπόν ο ίδιος, σε μια συνέντευξη σε γαλλικό περιοδικό, ότι, μετά από ένα λόγο του, κάποιος φίλος του, πανεπιστημιακός (το τόνισε), του είπε: «Τι υπέροχος λόγος! Δεν κατάλαβα ούτε τα μισά απ’ όσα είπες!».

  92. gbaloglou said

    90

    Αφού εγώ στο είχα συστήσει, ξέχασες; [Το βλέπω κι εδώ]

  93. Μαρία said

    92 Όχι ρε συ. Το αγόρασα μετά απο συναυλία στο μέγαρο μουσικής.
    Η Συρίνα απο φωνή μπον πουρ λ’ οξιντάν μου φαίνεται.

  94. gbaloglou said

    Στο είχα πάντως συστήσει ανεξάρτητα — νομίζω περίπου την εποχή που δώσανε συναυλία κάτι Τούρκοι στο Θέατρο ΕΜΣ (όπου πάλι πήρες δισκάκι, σωστά;) — σ’ αυτό εδώ το ιστολόγιο, αλλά δεν μπορώ να το βρω.

    [μπον πουρ λ’ οξιντάν η Συρίνα; Τι να πω, για να την παρουσιάζει στο κανάλι του ο Δάσκαλος κάτι θα ξέρει… (Ιδού πάντως κάποιος που θα θεωρείται μπον πουρ λ’ οξιντάν σ’ εκείνα τα μέρη για άλλους λόγους … στο ίδιο τραγούδι!)]

  95. Μαρία said

    94 Σωστά. Δισκάκια. Ανάμεσα όμως στις 2 συναυλίες μεσολαβούν χρόνια αλλά δε θα μαλώσουμε κιόλας.

    91 Ότι γινόταν με τη δική μας καθαρεύουσα. Πολύ μορφωμένος θα είναι αυτός, τίποτα δεν κατάλαβα.

    Αντίθετα ο μακαρίτης ο Σαΐντ διηγείται οτι μετά την πρώτη του διάλεξη στο Κάιρο τον πλησίασε ένας νεαρός και του είπε οτι ένιωθε απογοητευμένος απ’ την ομιλία του. Όταν ο Σ. τον ρώτησε «κατάλαβες όμως αυτά που έλεγα», ο νεαρός του απάντησε «ναι αλλά δεν είχατε την απαιτούμενη ευφράδεια ή ευγλωττία» εννοώντας διάφορα περίτεχνα τερτίπια της κλασ. αραβικής.

  96. gbaloglou said

    92-94

    Ιδού (77-82)

  97. Μαρία said

    96 Μπράβο, Μπαλό. Άρα το είχαμε κι οι δύο.

    Μπορείς να πατάς στην ημερομηνία του σχολίου και να παραπέμπεις κατευθείαν σ’ αυτό.

  98. Μπουκανιέρος said

    95β Το ίδιο λέγανε και στη Μαρτινίκα για τον Σεζαίρ, δηλ. απίθανα γαλλικά vs καθημερινά κρεόλικα.
    Τουλάχιστον δεν το έλεγε ο ίδιος…

  99. gbaloglou said

    Συνεχίζω την μουσική βραδιά οριεντάλ με παλαιότερη/γνησιότερη παραλλαγή του άσματος που τραγουδούν η Συρίνα και ο Ενρίκο, αλλά και με ένα άλλο παράδειγμα παλιού και καινούργιου!

  100. sarant said

    91: Ο Μπουτεφλίκα είναι φιλόλογος ή αυτοδίδακτος κλασικιστής;

  101. Νόμιζα ότι λέγατε για την Μπουντεσλίγκα. 😀
    Ο Μπουτεφλίκα πάντως, απ’ ό,τι βλέπω, δεν μοιάζει να ήταν φιλόλογος. Αν καταλαβαίνω καλά ήταν απλώς αριστούχος μαθητής, και τέρμα: He successively attended three schools there: «Sidi Ziane», «El Hoceinia» and the «Abdel Moumen» high-school, where he reportedly excelled academically

  102. Μπουκανιέρος said

    100 Δεν ξέρω αν το καμάρι του στηρίζεται όντως κάπου ή είναι απλώς προεδρικώ δικαίω…

    95γ Υπήρξε κάποια διαμάχη (post mortem) σχετικά με το πόσο σε βάθος γνώριζε ο Σαΐντ τα «καλά» αραβικά, είχα μείνει όμως με την εντύπωση ότι ήταν απλώς προσωπικές κακίες (που σχετίζονταν με τις πολιτικές επιλογές του μακαρίτη).

  103. #81 Όπως ανέφερε ήδη ο Κορνήλιος στο σχόλιο 82, ο αφορισμός είνε η διαγραφή ενός Χριστιανού από το σώμα της Εκκλησίας.
    Από τη στιγμή που ο Καζαντζάκης στην «Ασκητική» (της οποίας ο υπότιτλος, να θυμίσω, είνε «Salvatores Dei») παρουσιάζει και αποδέχεται (θυμηθείτε ότι κλείνει με ένα «Πιστεύω») ένα φιλοσοφικό σύστημα το οποίο κηρύττει αθεΐα (ή, έστω, αγνωστικισμό, διότι το «Πιστεύω» του δέχεται διάφορες ερμηνείες), ασχέτως με το έα δημιούργησε αυτός τούτο το σύστημα ή όχι, έρχεται σε ριζική σύγκρουσι με το δόγμα της Εκκλησίας.
    Ο Καζαντζάκης ήταν βαφτισμένος Χριστιανός Ορθόδοξος, άρα μέλος του σώματος της Εκκλησίας, άρα ο αφορισμός θα ήταν, στην λογική της Εκκλησίας, συνεπακόλουθο της ρίξης που ο ίδιος προκάλεσε μ’ αυτήν.
    Θα συμφωνήσω με τον Κορνήλιο ότι, από την στιγμή που κι ο τελευταίος σύλλογος μπορεί να διαγράφη τα μέλη του, γιατί όχι κι η Εκκλησία, κρατώντας, όμως,μερικές επιφυλάξεις:
    1. Ο Χριστιανός γίνεται μέλος του σώματος της Εκκλησίας με την βάφτιση. Ο νηπιοβαπτισμός, όμως, στερεί, επί της ουσίας, την ελευθερία επιλογής του εάν κάποιος θέλει να γίνη ή όχι μέλος του σώματος αυτού.
    2. Ακόμα κι αν κάποιος επέλεξε στην ενήλικη ζωή του να γίνη Χριστιανός Ορθόδοξος, άρα το έπραξε ελευθέρως, γιατί να μην αναγνωρίζεται σ’ ένα μέλος της Εκκλησίας το δικαίωμα αλλαγής γνώμης κι άρα αποχώρησης απ’ το σώμα της όποτε επιθυμεί, με μόνη «συνέπεια» την μη συμμετοχή στα μυστήρια και στις λοιπές ακολουθίες της (για τα οποία, ούτως ή άλλως, φαντάζομαι, πλέον, δεν ενδιαφέρεται); Γιατί θα πρέπη να τον ακολουθή η κατάρα των υπολοίπων μελών του σώματος, εκφρασθείσα ως αφορισμός;;;
    3. Μήπως με τον αφορισμό προσώπων (κι όχι απλώς ιδεών, που σαφώς μπορούν να είναι ασυμβίβαστες με το δόγμα) η Εκκλησία μετατρέπεται από Κοινωνία Αγαπωμένων Προσώπων σ’ απλό θρησκευτικό σύλλογο;
    4. Μήπως ο αφορισμός ακόμα και τούτων των ασύμβατων με το δόγμα ιδεών δημιουργεί ένα πλαίσιο ανελευθερίας, που τελικώς αποθεί υπάρχοντα ή εν δυνάμει μέλη του σώματος της Εκκλησίας;;;

  104. 103: Συμφωνώ με όλες τις ενστάσεις! Να προσθέσω ότι ο Καζαντζάκης δεν έδρασε εντός του σώματος της Εκκλησίας. Αν ήταν ιερέας και κήρυττε το σύστημά του από άμβωνος ή αν ήταν έστω ένας πιστός λαϊκός και διένειμε τα βιβλία του στα σκαλιά της εκκλησίας ή διέκοπτε τη Θεία Λειτουργία για να βγάλει τους πιστούς από την πλάνη τους, τότε (και μόνο) θα ήταν κατανοητή η επιβολή αφορισμού ή άλλης ποινής.

  105. #104: Για την λογική της Εκκλησίας, ο Καζαντζάκης, όπως κάθε άλλος βαφτισμένος Χριστιανός, δρα εξ ορισμού εντός του σώματός της, διότι είνε μέλος της.

  106. Αλήθεια, τι κώδικα πρέπει να χρησιμοποιήσω ώστε το να εμφανίζεται ως σύνδεσμος ο αριθμός του σχολίου στο οποίο απαντώ;;;

  107. sarant said

    (a href=»https://sarantakos.wordpress.com/2011/09/26/mabilis/#comment-83189″ rel=»nofollow»)103(/a)

    Aντί για παρενθέσεις όμως θα βάλεις αγκύλες.

  108. 106: Πας με το ποντίκι πάνω απ’ την ημερομηνία του σχολίου, δηλαδή προκειμένου για το σχόλιο 106 πάνω απ’ την ημερομηνία «1 Οκτωβρίου, 2011 στο 17:01». Κάνεις δεξί κλικ και λογικά θα εμφανιστεί ένα μενού που θα περιέχει και την επιλογή «Copy link address». Έτσι αντιγράφεις την παραπομπή στο σχόλιο και τη χρησιμοποιείς.
    Για να εμφανίσω την παραπομπή αυτού του σχολίου στο σχόλιο 106, έγραψα τα εξής:
    #lt;a href=»https://sarantakos.wordpress.com/2011/09/26/mabilis/#comment-83225″#gt;106#lt;/a#gt;
    Δεν ξέρω αν γίνεται και πιο εύκολα.

  109. 108: Πάλι λάθος! Εννοούσα:
    <a href=”https://sarantakos.wordpress.com/2011/09/26/mabilis/#comment-83225″>106</a>

  110. #104 δὲν γίνεται νὰ εἶσαι Χριστιανὸς 5 ὧρες τὴν ἡμέρα, ἄθεος 14 καὶ τὶς ὑπόλοιπες 5 πυρολάτρης. θὰ μοῦ πῆτε κανονικὰ θἄπρεπε νὰ ἀφορίζωνται οἱ μοιχοί, κλπ κλπ καὶ κάπου τὸ 90% τῶν βαφτισμένων. θὰ συμφωνήσω. ἀλλὰ πόθεν θὰ εἰσπράττουν οἱ μεταμορφώσαντες τὴν Ἐκκλησία τοῦ Χριστοῦ σὲ ἐπιχείρησι;

  111. 107, 108 & 109:
    Ευχαριστώ!!!

  112. 110: Kανονικώς, ουδείς θα έπρεπε ν’ αφορίζεται, αλλ’ αυτή ‘ν’ άλλη κουβέντα…

  113. gbaloglou said

    89

    «Το βίντεο αυτό έχει αφαιρεθεί από τον χρήστη», οπότε… 🙂

  114. sarant said

    Α μπράβο, να μένουμε επίκαιροι!

  115. Σκλαβούνος Παναγής said

    Είδα την αναφορά στο βιβλίο μου: » Έλληνες σκακιστές του 19ου αιώνα» και πολύ χάρηκα που το βιβλίο αναφέρθηκε στο ωραίο ιστολόγιο για την ιστορία των λέξεων (και των φράσεων) του κ. Σαραντάκου.
    Πιστεύω ότι η έρευνά μου σε σχέση με το Μαβίλη και το σκάκι έδωσε σημαντικές πληροφορίες για τη ζωή του Μαβίλη και αύξησε τις γνώσεις μας για το «Ταξίδι» του (τη ζωή του) σε ποσοστό 30 % !
    Έχω βρει και επιστολές του Μαβίλη στην καθαρεύουσα. Έκανε αυτή την … αβαρία, όταν πίστευε ότι οι λήπτες των επιστολών θα επιθυμούσαν την καθαρεύουσα γιατί ήθελε να γίνεται κατανοητός (και καλοδεχούμενος) από όλους.
    Όσον αφορά τη φράση για τη χυδαία γλώσσα και τους χυδαίους ανθρώπους, δεν είναι πρωτότυπη. Την έχουν χρησιμοποιήσει και άλλοι Επτανήσιοι συγγραφείς (με σχεδον την ίδια έννοια) πριν το Μαβίλη. Όταν την είπε, θα ένοιωθε το βάρος της Επτανησιακής σχολής στην πλάτη του…

  116. sarant said

    Μου ανοίξατε την όρεξη για το βιβλίο σας, αγαπητέ -θα το αναζητήσω!

  117. Σκλαβούνος Παναγής said

    Με αφορμή τα 99 χρόνια από το θάνατο του Μαβίλη στις 28/11/2011, μπορείτε να διαβάσετε μια σύντομη βιογραφία του, που δημοσιεύτηκε πρόσφατα στο περιοδικό «Πηγή Ενημέρωσης» της ΕΥΔΑΠ και είναι εμπλουτισμένη με στοιχεία από την πλούσια ενασχόλησή του με το σκάκι.

  118. Σκλαβούνος Παναγής said

    Η σύντομη βιογραφία του Λορέντζου Μαβίλη, που προανέφερα, υπάρχει στην ιστοσελίδα:

    http://www.zinonchess.gr/mavilisPigi.pdf :

  119. sarant said

    Ευχαριστούμε, αγαπητέ!

  120. ΤΗΝ ΚΥΡΙΑΚΗ 24 ΙΟΥΝΙΟΥ (ώρα 11.00 – 16.00) ΠΡΟΚΗΡΥΣΣΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΚΑΚΙΣΤΙΚΗ ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ Ο ΦΕΤΙΝΟΣ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΛΥΣΗΣ ΣΚΑΚΙΣΤΙΚΩΝ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΩΝ ΣΤΟ ΕΝΤΕΥΚΤΗΡΙΟ ΤΟΥ “ΖΗΝΩΝΑ ΓΛΥΦΑΔΑΣ” (λεωφόρος Σοφίας Βέμπο 18, Γλυφάδα).

    Διαβάστε την ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ στην ιστοσελίδα του Μανώλη Μανωλά: 😉 http://kallitexniko-skaki.blogspot.gr/2012/06/2012.html

    Ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΘΑ ΓΙΝΕΙ ΣΕ ΑΝΑΜΝΗΣΗ ΤΗΣ ΘΥΣΙΑΣ ΤΟΥ ΠΟΙΗΤΗ ΚΑΙ ΣΚΑΚΙΣΤΗ ΛΟΡΕΝΤΖΟΥ ΜΑΒΙΛΗ ΠΡΙΝ 100 ΧΡΟΝΙΑ ΚΑΤΑ ΤΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΤΩΝ ΒΑΛΚΑΝΙΚΩΝ ΠΟΛΕΜΩΝ. Ο ΛΟΡΕΝΤΖΟΣ ΜΑΒΙΛΗΣ ΕΙΧΕ ΑΝΑΔΕΙΧΤΕΙ ΠΡΩΤΑΘΛΗΤΗΣ ΓΕΡΜΑΝΙΑΣ ΣΤΗ ΛΥΣΗ ΣΚΑΚΙΣΤΙΚΩΝ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΩΝ,ΤΗΝ ΕΠΟΧΗ ΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΣΤΗ ΓΕΡΜΑΝΙΑ, ΤΟ 1889.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: