Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Ένας άγνωστος Ύμνος για τα γενέθλια του Ν. Λαπαθιώτη

Posted by sarant στο 30 Οκτώβριος, 2011


 

Σαν αύριο πριν από 123 χρόνια γεννήθηκε ο Ναπολέων Λαπαθιώτης και κάθε χρόνο στις 31 Οκτωβρίου ή εκεί κοντά συνηθίζω να ανεβάζω ένα άρθρο γι’ αυτόν, συνήθως με κάποιο δικό του σχετικά άγνωστο έργο. Να πούμε εδωπέρα ότι όσο ζούσε, με εξαίρεση το πρωτόλειο θεατρικό έργο Νέρων ο τύραννος, που το έγραψε σε ηλικία 12 χρονών και το τύπωσε ο πατέρας του για δώρο, ο Λαπαθιώτης εξέδωσε ένα μόνο βιβλίο, μια «πρώτη επιλογή» με 50 ποιήματά του, το 1939, και κατά συνέπεια το υπόλοιπο έργο του βρισκόταν σκορπισμένο σε περιοδικά και εφημερίδες· το 1964 ο Άρης Δικταίος συγκέντρωσε και εξέδωσε τα περισσότερα ποιήματα, αλλά όχι όλα. Η έκδοση του Δικταίου είχε διάφορες δικαστικές περιπέτειες που δεν είναι της παρούσης να διηγηθούμε, και είναι εξαιρετικά δυσεύρετη σήμερα, αλλά το περιεχόμενό της έχει ανατυπωθεί, στο μονοτονικό αλλά με πάμπολλα λάθη, από τον Ζήτρο, και αυτό το βιβλίο μπορείτε να το βρείτε στο εμπόριο.

Υπάρχουν πολλά ποιήματα του Λαπαθιώτη που δεν τα περιλαμβάνει η έκδοση του Δικταίου/Ζήτρου κι ένα από αυτά θα παρουσιάσω σήμερα. Είναι αρκετά σπάνιο, αφού δεν περιλαμβάνεται ούτε σε πρόσφατες εργασίες όπως της Μ. Φωτίου που κατέγραψε «άπαντα τα ευρεθέντα» λαπαθιωτικά ποιήματα (και μαζί μ’ αυτά μερικά που είχαν ξεφύγει από τον Δικταίο). Ωστόσο, δεν είναι εντελώς άγνωστο: το έχει καταγράψει, σε μια εργογραφία του Λαπαθιώτη, ο Γ. Παναγιώτου, που το βρήκε δημοσιευμένο σε ένα περιοδικό το 1945. (Υπάρχουν και άλλα ποιήματα του Λαπαθιώτη εντελώς άγνωστα, δηλαδή που δεν έχουν καταγραφεί πουθενά μετά την πρώτη δημοσίευσή τους).

 

Το ποίημα είναι το εξής:

Ύμνος!

Σα μιαν ωραία φωτιά που όλο κι απλώνει
Σα φοινικιά που φούντωσε όλο κλώνοι
– Έτσι πλαταίν’ η πύρινη Κραυγή!
Και σα λιοπύρια, και σαν καλοκαίρια
Ολούθε σκάζ’ η ελπίδα μας, ακέρια,
Και πάλλεται -γλαυκή, μέσ’ την Αυγή!

…Δεν είναι καιρός πια, βαριά θαμμένη,
η βούλησή μας άβουλη να μένει,
γιατί, κρυφά, το θένε μερικοί!
Πάμε μπροστά! Στις Δόξες, στους Θανάτους,
μακρυά απ’ τα πλάνα τα όρια τα στενά τους,
όπου μας κράζει τ’ Όνειρον, εκεί!

Είναι βαρύ, -το ξέρω- στα έρμα ξένα
να πνίγεις τα γλυκά της γης, ωιμένα,
Κι η μαύρη νοσταλγία να σε βαρεί;
Μα να λυγάς, γιατί το θένε κάποιοι,
μικροί, νεκροί, -κι ανήκουστοι, και σάπιοι
Απ’ όλ’ ΑΥΤΟ -δεν είναι πιο βαρύ;

…Γύρα και πέρα, πάνου, κάτου -στ’ άστρα,
άστραψε μια φωνή, πλατιά και πλάστρα!
Και τώρα εγώ, που ο νους μου όλος πονεί,
εγώ, που ως χτες, κυλούσα πράα -σα λίμνη,
στα χείλια μου ξεσπάν αντάρες, ύμνοι,
και πάω, κι εγώ, στην άφραστη Φωνή!…

Ασφαλώς πρόκειται για εγερτήριο σάλπισμα, αλλά πότε γράφτηκε και προς ποιους απευθύνεται; Στη δημοσίευση του 1945 υπάρχει η μνεία «Ανέκδοτο», που υποβάλλει την ιδέα ότι βρέθηκε στα χαρτιά του Λαπαθιώτη μετά τον θάνατό του. Πιθανόν να βρέθηκε εκεί, αλλά ανέκδοτο δεν είναι: τέτοια ποιήματα, εξωστρεφή, δεν γράφονται για να μένουν στο συρτάρι.

Στο άρθρο που είχα γράψει πέρυσι τέτοιον καιρό είχα παρουσιάσει δυο άλλα «στρατευμένα» ποιήματα του Λαπαθιώτη, το ένα από τα οποία ήταν η περίφημη Κραυγή!, ένα απροκάλυπτα γαλλόφιλο σονέτο γραμμένο το 1916, που είχε σκοπό να παρακινήσει την ουδέτερη Ελλάδα να περάσει στον πόλεμο με το μέρος της Αντάντ. Στην αυτοβιογραφία του ο Λαπαθιώτης λέει ότι είχε γράψει κι άλλα τέτοια ποιήματα, όμως στον Δικταίο δεν θα βρείτε κανένα. Ο Ύμνος θα ταίριαζε να έχει γραφτεί στην περίοδο εκείνη, αλλά ως πρόσφατα δεν υπήρχε κανένα απτό στοιχείο, μόνο έμμεσες νύξεις π.χ. η λέξη Κραυγή που χρησιμοποιείται και στον Ύμνο.

Πριν από λίγο καιρό, ξεφύλλιζα το σώμα της πρώτης χρονιάς της μυτιληναϊκής εφημερίδας Ελεύθερος Λόγος -στην πραγματικότητα ηλεξεφύλλιζα, αφού το είχα βρει σε ηλεκτρονική μορφή (με εκείνο το απαίσιο υδατόγραμμα) ανάμεσα στα ψηφιοποιημένα έργα της Δημόσιας Βιβλιοθήκης Μυτιλήνης (έχω γράψει για το θέμα αυτό). Ο Ελεύθερος Λόγος πρωτοβγήκε το 1916, από την αρχή σαν όργανο των φιλελεύθερων, εκφράζοντας όμως ριζοσπαστικά αντιβασιλικά στοιχεία. Εκδότες του ήταν ο Μανώλης Βάλλης και ο Γ. Καλδής. Ο Βάλλης παλιότερα εξέδιδε το εξαιρετικό λογοτεχνικό περιοδικό Χαραυγή, όπου είχαν δημοσιευτεί, ανάμεσα στ’ άλλα, τα τελευταία διηγήματα του Παπαδιαμάντη. Στον Ελεύθερο Λόγο βρίσκει κανείς αρκετή λογοτεχνική ύλη, κυρίως χρονογραφήματα του Μυριβήλη.

Και μέσα σ’ αυτά, βρήκα και τον Ύμνο του Λαπαθιώτη, να δημοσιεύεται στο φύλλο της 24.9.1916 (παλιό ημερολόγιο), με τον επίτιτλο «Διαλεχτοί στίχοι». Πράγματι, ταιριάζει να είναι γραμμένο τον Σεπτέμβριο του 1916, όταν δηλαδή οι Λαπαθιώτηδες, πατέρας και γιος, είχαν φύγει για τη Θεσσαλονίκη προσχωρώντας στο κίνημα της Εθνικής Άμυνας. Έτσι το ποίημα διαβάζεται χωρίς κανένα ερμηνευτικό πρόβλημα: οι «μικροί, νεκροί, ανήκουστοι και σάπιοι», ας πούμε, είναι σαφής αιχμή για τους βασιλόφρονες οπαδούς της ουδετερότητας (βέβαια, με την ουδετερότητα ήταν και οι λιγοστοί σοσιαλιστές).

Το ποίημα είναι πολύ καλό δείγμα της στιχουργικής του Λαπαθιώτη, αρτιότατο τεχνικά, ενώ βρίσκουμε αρκετές λέξεις τυπικά λαπαθιωτικές σαν την «άφραστη» φωνή, επίθετο που το είχε χρησιμοποιήσει πολύ στα νεανικά του διηγήματα ο Λαπαθιώτης (αν και δεν έπαψε να το χρησιμοποιεί και σε επόμενα έργα του). Φυσικά, η (με κεφαλαίο) Κραυγή και το σχετικά σπάνιο επίρρημα «πράα» υπάρχουν επίσης στο ποίημα Κραυγή.

Όμως, σε όλα τα επόμενα φύλλα του Ελεύθερου Λόγου, τουλάχιστον ως το 1918, δεν υπάρχει καμιά άλλη συνεργασία του Λαπαθιώτη, πράγμα που με κάνει να πιστεύω ότι δεν πρόκειται για απευθείας συνεργασία του ποιητή με τη μυτιληνιά εφημερίδα, αλλά για αναδημοσίευση, προφανώς από κάποιαν εφημερίδα της Θεσσαλονίκης (όπου βρισκόταν τότε ο Λαπαθιώτης), ίσως από τον Ριζοσπάστη, που τον εξέδιδε τότε εκεί ο Γιάννης Πετσόπουλος, που τότε ήταν αριστερός βενιζελικός κι αυτή ήταν και η γραμμή της εφημερίδας του. Δυστυχώς, δεν έχω μπορέσει να βρω σώματα του θεσσαλονικιού Ριζοσπάστη για να επιβεβαιώσω την υποψία μου, και εδώ που τα λέμε η απευθείας συνεργασία του Λαπαθιώτη δεν μπορεί να αποκλειστεί, εφόσον γνωρίζονταν με τον Βάλλη (ο Λ. είχε συνεργαστεί με τη Χαραυγή το 1911), αλλά η πεποίθησή μου είναι ότι πρόκειται για αναδημοσίευση. Άλλωστε, ο Ελεύθερος Λόγος δημοσίευε και άλλα κείμενα από τον θεσσαλονικιό Ριζοσπάστη εκείνη την περίοδο.

Αν έχω δίκιο για την εικασία της αναδημοσίευσης, έχουμε μια «συνάντηση» τριών λογίων, του Γιάννη Πετσόπουλου, του Μανώλη Βάλλη και του Ναπ. Λαπαθιώτη, που σε εκείνη τη συγκεκριμένη χρονική στιγμή, τον Σεπτέμβριο του 1916, μάχονταν κι οι τρεις τον ίδιον αγώνα, κόντρα στον βασιλιά και τους Γερμανούς, με τον Βενιζέλο, με την Αντάντ και με τον πόλεμο.

Ύστερα, όλοι τράβηξαν το δρόμο τους -αλλά έμελλε να συναντηθούν κατά κάποιον τρόπο ξανά, αφού όταν απογοητεύτηκαν από τους Φιλελεύθερους στράφηκαν κι οι τρεις τους προς τ’ αριστερά: πρώτος ο Πετσόπουλος, που γίνεται μέλος του ΣΕΚΕ από το 1919, και κατόπιν του ΚΚΕ, και παραχωρεί το 1921 την εφημερίδα του στο κόμμα. Ο Βάλλης εκλέγεται βουλευτής με τους Φιλελευθέρους στις ίσως μοιραίες εκλογές του 1920 (οι Φιλελεύθεροι κατατροπώθηκαν στην παλιά Ελλάδα αλλά θριάμβευσαν στη Λέσβο, τη Χίο και μερικά ακόμα μέρη της νέας Ελλάδας), αλλά αργότερα απογοητεύεται από τους βενιζελικούς, προσχωρεί στο ΚΚΕ και ιδρύει την εφημερίδα Εμπρός, την οποία το 1933 παραχωρεί -κι αυτός- στο ΚΚΕ (και η οποία εξακολουθεί να βγαίνει στη Μυτιλήνη, αλλά τώρα από τον Σύριζα, το ΚΚΕ βγάζει το Νέο Εμπρός). Κι ο Λαπαθιώτης, χωρίς ποτέ να ενταχθεί στο ΣΕΚΕ ή το ΚΚΕ, έγινε, και έμεινε ίσως ως το τέλος, οπαδός του κομμουνισμού.

 

Advertisements

52 Σχόλια to “Ένας άγνωστος Ύμνος για τα γενέθλια του Ν. Λαπαθιώτη”

  1. Ηρώ Διαμαντούρου said

    «μικροί, νεκροί, -κι ανήκουστοι, και σάπιοι»…

  2. Immortalité said

    Κάνεις τρομερή δουλειά Νίκο…

  3. oikodomos said

    Καλημέρα!
    Τι όμορφο ποίημα! Σ’ ευχαριστώ Ν.Σ. για το σημερινό δώρο σου. Ο Λαπαθιώτης είναι από τους αγαπημένους μου, αν και νομίζω παραγνωρισμένος όπως και άλλοι ποιητές.
    Χωρίς να ξέρουμε για ποιον γράφτηκε ή σε ποιους απευθύνεται, ένα είναι το σίγουρο: είναι… βασανιστικά επίκαιρο!
    Να συμπληρώσω έτσι για την ιστορία πως ο τόμος του Δικταίου το 1964 εκδόθηκε από τις εκδόσεις «Φέξη».
    Επίσης, οι εκδόσεις «Γνώση» το 1984 εξέδωσαν το βιβλίο του Δικταίου : «Ναπολέων Λαπαθιώτης (Η ζωή του – Το έργο του).
    Δεν ήξερα πως το «Ναπολέων Λαπαθιώτης , ποιήματα) των εκδόσεων «Ζήτρος», είναι ανατύπωση του Δικταίου, και νομίζω πως δεν αναφέρεται μέσα στο βιβλίο.
    Μήπως εγώ δεν το πρόσεξα; Μπορεί.
    Καλή δύναμη!

  4. sarant said

    Ευχαριστώ για τα πρώτα σχόλια και για τα καλά λόγια.

    Η έκδοση του Ζήτρου που κυκλοφορεί στο εμπόριο είναι ανατύπωση όλων σχεδόν των ποιημάτων της έκδοσης Δικταίου -οι εκτενείς σημειώσεις του Δικταίου δεν υπάρχουν, ενώ έχει προστεθεί νέος πρόλογος, όχι πολύ εκτεταμένος αλλά επαρκής. Γράφω «όλων σχεδόν» των ποιημάτων, επειδή για κάποιο λόγο δεν έχουν αναδημοσιευτεί όλα τα ποιήματα που είχε ο Δικταίος στο παράρτημα της έκδοσής του. Και, ναι, όπως λες κι εσύ στο 3, στην έκδοση του Ζήτρου δεν υπάρχει καμιά μνεία ότι πρόκειται για ανατύπωση της έκδοσης του Δικταίου, με την ίδια (αυθαίρετη) διάκριση των ποιημάτων σε περιόδους (1905-1919, 1919-1939, 1939-1943).

  5. Βαγγέλης said

    Ποια Μαρία Φωτίου; Ούτε κι εγώ δεν ήξερα αυτό το ποίημα…:)

    Πολύ ωραίο, συγχαρητήρια Νίκο!

    Ως αντίποδα, βέβαια, μπορούμε να το συγκρίνουμε με το ποίημά του «Οι νικημένοι της ζωής», που δημοσιεύτηκε το 1923.

    Ες αύριον τα υπόλοιπα.

  6. papoylis said

    Γειά σου ορέ Νικοκύρη εντομοσπηλαιολόγε… ! 🙂

  7. tamistas said

    Θερμές ευχαριστίες.

  8. Πολύ καλό! Γιατί δεν είναι τυπωμένο με τα κανονικά του εξάστιχα; Ετσι βρέθηκε;

  9. sarant said

    Σοφία, όχι, 4 κανονικά εξάστιχα είναι, είχα πάει να μορφοποιήσω κάτι και τα χάλασα. Τώρα διορθώθηκαν.

  10. Ἀχιλλέας Τζάλλας said

    Τί ὄμορφο… (μήπως μπορεῖτε νὰ δώσετε καὶ συγκεκριμένη παραπομπή ; – γιὰ τὴ γνωστὴ παραξενιά μου)

    Μὲ ἀφορμὴ τὸ 3 καὶ τὸ 4 (παρεμπιπτόντως, τὸ βιβλίο τῶν ἐκδόσεων Γνώση εἶναι ἀνατύπωση τοῦ προλόγου τῆς ἔκδοσης τοῦ Δικταίου):

    Μήπως θἆταν καιρὸς νὰ δημιουργηθῇ μιὰ ἱστοσελίδα γιὰ τὸν Λαπαθιώτη, μὲ συστηματικὴ παρουσίαση τῆς Ἐργογραφίας του καὶ τῆς σχετικῆς Βιβλιογραφίας ;

    Ἐπιπλέον: Ἡ διάκριση τῶν ποιημάτων, μπορεῖ μὲν νὰ μὴν ἔχει γίνη ἀπ’ τὸν Λαπαθιώτη, ἀλλὰ ἔχει βάση. Οἱ διαφορὲς ἀνάμεσα στὰ ποιήματα τῶν περιόδων μπορεῖ δὲν εἶναι εὐδιάκριτες, ἀλλὰ αὐτὸ δὲ σημαίνει ὅτι δὲν ὑπάρχουν ! Πιθανὸν τὰ ὅρια νὰ πρέπῃ νὰ μετακινηθοῦν λίγο μπρὸς ἢ λίγο πίσω, ἀλλὰ ἡ διαίρεση εἶναι σὲ γενικὲς γραμμὲς σωστή.

  11. sarant said

    10: Οι παραπομπές είναι: Ελεύθερος Λόγος Μυτιλήνης, 24.9.1916, σελ. 2 και Νέον Πνεύμα, τ. 9 (07/1945)

    Για τις περιόδους, έχεις ένα δίκιο, αλλά τα 1919, 1939 είναι αυθαίρετα. Ίσως 1917 και 1937 ή 1922 και 1937.

  12. Ἀχιλλέας Τζάλλας said

    Δηλαδὴ ὁ πρῶτος διαχωρισμὸς θὰ γίνη μὲ βάση τοὺς δύο πολέμους ; Σίγουρα θέλει λίγο περισσότερη μελέτη. Ἄλλωστε, εἶναι χαρακτηριστικὸ ὅτι ὁ Δικταῖος σημειώνει ὅτι τὸ πρῶτο ποίημα τῆς δεύτερης, θαρρῶ, περιόδου, καίτοι ἀνήκει χρονολογικὰ στὴν πρώτη, κατ’ οὐσίαν εἶναι ἐκεῖνο ποὺ ξεκινᾷ τὴν ἑπόμενη.

  13. Ἀχιλλέας Τζάλλας said

    Εὐχαριστῶ καὶ γιὰ τὶς παραπομπές.

  14. sarant said

    13: Το θέμα είναι ότι δεν υπάρχει κανένα ποίημα του Λαπαθιώτη (τουλάχιστον προς το παρόν) που να έχει δημοσιευτεί στην περίοδο 1918-1921.
    Το τελευταίο χρονολογημένο ποίημα είναι το Διπλό τραγούδι, 1917 ή το Ω οι αγάπες, Σεπτ, 1917, και μετά παύουν οι δημοσιεύσεις του Λ. έως το 1922. Οπότε κάπου εκεί θα βάλεις το όριο. Αλλά ο Δικταίος δημιουργεί την εντύπωση ότι το Διπλό τραγούδι (ξανα)γράφτηκε το 1920, ενώ δεν έχει κανένα τέτοιο στοιχείο και ούτε ξέρει ότι οι Αγάπες είχαν δημοσιευτεί το 1917. Εγώ θα έβαζα όριο το 1917, αν όμως κάποιος αντιπρότεινε το 1922 δεν θα έλεγα όχι.

  15. # 9 Ναι το έβλεπα ότι ήταν κανονικά εξάστιχα γι αυτό μου έκανε εντύπωση έτσι που ήταν γραμμένα. Ωραία τώρα τα βλέπω καλά κι εγώ.

  16. 10: Μια ιστοσελίδα για τον Λαπαθιώτη σίγουρα θα άρεσε σε πολλούς, αλλά το θέμα είναι ποιός θα κάτσει να τη φτιάξει. Και με τα πνευματικά δικαιώματα δεν ξέρω τι γίνεται.

  17. Βαγγέλης said

    Εγώ πάλι εξακολουθώ να επιμένω στην αυθαιρεσία της διάκρισης της ποίησης του Λαπαθιώτη σε περιόδους, έτσι όπως μας την παρέδωσε ο Δικταίος!

    Το θέμα δεν είναι αν πρέπει να θέσουμε ως πρώτο όριο το 1917 ή το 1922 ή… Το θέμα είναι ότι ολόκληρη η ποίηση του Λ. παρουσιάζει, από την αρχή, μια ισχυρή συνάφεια ως προς το θέμα του θανάτου.

    Σκέφτομαι τον Παπατσώνη, αλλά και τη Σπανούδη που ξαναδιάβασα πρόσφατα για άλλο λόγο.

    Επομένως, κατ’ εμέ, είναι λάθος αυτή η διάκριση των ποιημάτων του. Το έργο του δεν σηκώνει διαχωρισμούς και περιόδους. Κουβέντα να γίνεται…

  18. Εδώ πάντως υπάρχουν πάρα πολλά ποιήματά του.

    http://users.uoa.gr/~nektar/arts/poetry/napolewn_lapa8iwths_poems.htm

  19. Βαγγέλης said

    @ 16

    Η ιστοσελίδα -η πιο αξιόπιστη για μένα υπάρχει και είναι του Νικοκύρη στον παλιό ιστότοπό του, έστω κι αν την έχει εγκαταλείψει τα τελευταία χρόνια.

    http://www.sarantakos.com/liter/lapathiotis.html

  20. anonimus said

    ΕΚτός θέματος:

    Δεν ξέρω αν σας ενδιαφέρει, μα όσοι κυκλοφορούν με τον firefox δεν μπορούν να δούν το ποίημα.

    Αναγκάστηκα και το γύρισα στον Internet Explorer για να το δώ.

  21. sarant said

    20: Περίεργο, κι εγώ firefox έχω και τη βλέπω! Η αλήθεια είναι ότι το φορμάρισμα το έκανε ένας φίλος με πίνακες, αλλά δεν ξέρω γιατί δεν τη βλέπετε. Και με Chrome τη βλέπω.

  22. Ὁ οίκοδεσπότης γιὰ ἄλλη μιὰ φορὰ διέψευσε τὴν Δημουλᾶ. λέει κάπου σ’ ἕνα στίχο της ὅτι τὸ ἴντερνετ δὲν μᾶς συνέδεσε ἀκόμη μὲ τὴν ἀθανασία. νά ποὺ μὲ κάτι τέτοια ἄρθρα ἐρευνητικὰ τὸν οἰκοδεσπότη τὸν συνέδεσε.

  23. Μαρία said

    20 Δεν φταίει ο κοκκινοτρίχης. Μια χαρά το βλέπω.

  24. Και μια παρωδία που μου ήρθε τώρα για να την αφιερώσω στον Νίκο και τον Βαγγέλη που έχουν ασχοληθεί πολύ με τον Λαπαθιώτη και αγαπάνε το έργο του.

    Παρωδείται το «Εκάτης Πάθη». Αν και μου βγήκε μελαγχολικό…

    Ελλάδος πάθη

    Απόψε πρόβαλλε φρικτή, σαν τέρας η Ευρώπη,
    γεμάτη μ’ απληστία και φθονεί.
    Με κουρεμένα γέμισαν ομόλογα οι τόποι,
    κι η φτωχική Ελλάδα μας θρηνεί…

    Τι είδαν στη χώρα μας πολλοί και τόσο λιμπιστήκαν
    κι ορμήσαν προς τις Τράπεζες βαριά,
    τα σύνορα περάσανε και σπάσανε και μπήκαν
    ακράτητα φουσάτα εχθρικά…

    Οι Γερμανοί ξανάρθανε χρηματιστές κι οι Γάλλοι
    που φρένιασαν και χίμιξαν βουβά
    κι απόψε όλοι θέλησαν να πάρουν το κεφάλι
    του Ελληνα, να βάλουν στον ντορβά…

    Κι όπως η νύχτα έφτασε και πέφτει το σκοτάδι,
    πράγματ’ αλλόκοτα καθένας μας θα δει.
    Στη Δύση πάλι αγρίεψε τ’ ανθρώπινο κοπάδι,
    Του κάκου ο Ελλην έλεος ζητεί…

  25. #24 Σοφία, ἐμένα τώρα ἔτσι ξαφνικὰ διαβάζοντὰς τὸ μοῦ ἦρθε νὰ παρῳδήσω ἕνα σολωμικὸ στίχο:

    Γερμανοῦ δάνειο, Γάλλου σπρέντ, Κύπρου ΑΟΖ, ΟΛΠ Κίνας.

  26. sarant said

    22: Υπερβολές 🙂

    24: Πώς να μη βγει μελαγχολική; Και το πρωτότυπο, εδώ:
    http://www.sarantakos.com/liter/lapathiotis/ekath.html

  27. […] Παρωδείται το ποίημα «Εκάτης Πάθη» του Ναπολέοντα Λαπαθιώτη. Το πρωτότυπο θα το βρείτε εδώ. Ο Λαπαθιώτης γεννήθηκε στις 31 Οκτωβρίου του 1888. Αρθρο για τον Λαπαθιώτη θα βρείτε (ένα από τα πολλά) και στη σελίδα του Νίκου Σαραντάκου εδώ […]

  28. Βαγγέλης said

    Καλημέρα.

    Ας συνεισφέρω κι εγώ ένα (διπλό) δωράκι για τα γενέθλια του Ν. Λαπαθιώτη.

    http://eyelands.gr/site/index.php?option=com_content&view=article&id=700:2011-10-30-22-22-48&catid=42:afieromata&Itemid=87

    http://www.poiein.gr/archives/15379/index.html

  29. sarant said

    Διπλό και έξοχο -σας ευχαριστούμε πολύ!

  30. Marianna said

    Ευχαριστούμε πολύ Νίκο! Καθώς και τους σχολιαστές σου. Να είστε όλοι καλά! Ποιητικές, τονωτικές ανάσες η πιο ασφαλής διαφυγή… από την τοξική καθημερινότητα. Καλή βδομάδα!

  31. Γιώργος Λυκοτραφίτης said

    Γιατί το «αυτό» στον τελευταίο στίχο της τρίτης στροφής με κεφαλαία; (η καλύτερη απάντηση μπορεί να είναι «έτσι το ήθελε ο ποιητής!»).

    Εξ άλλου, με ενοχλούν οι «κλώνοι» του δευτέρου στίχου, που θα έπρεπε, λογικά, να βρίσκονται στην αιτιατική.
    Το ίδιο πρόβλημα με τους θούριους και τα εμβατήρια, και μ’ αυτόν τον «ύμνο»: τα σαρώνουν όλα.

    (Εννοείται, πολύ ενδιαφέρουσα ανάρτηση, και ανάλυση, και σχόλια! Γιατί, όμως, θα πρέπει κάθε χρόνο να έχουμε επετειακά για τα γενέθλια του Λαπαθιώτη, και όχι και για άλλους / όλους τους ποιητές; Μεθαύριο, δηλαδή, να περιμένουμε κάτι για τον Ελύτη; κοκ..)

  32. Βαγγέλης said

    Ο Ελύτης, κύριε Λυκοτραφίτη (χαίρομαι που ξαναβρισκόμαστε εδώ), δεν έχει ανάγκη – εννοώντας ότι έχει προβληθεί κατά κόρον! Αλίμονο σ’ εκείνους τους αφανείς, που προετοίμασαν τον δρόμο για τον Ελύτη!

    Δεν εμποδίζει κανείς τον οποιονδήποτε να επιχειρήσει ένα επετειακό αφιέρωμα σ’ έναν ποιητή – ακόμα και σήμερα, σ’ αυτές τις δύσκολες και αντιποιητικές εποχές που ζούμε. Ξα του…

  33. Γιώργος Λυκοτραφίτης said

    Συμφωνώ, φίλε Βαγγέλη (επίτρεψέ μου τον ενικό), και με τα δυο σημεία της απάντησής σου. Πράγματι, ο Ελύτης δεν χρειάζεται βοήθεια -τον ανέφερα, απλώς, γιατί ήταν τα πρώτα γενέθλια ποιητή που μου ήρθαν στο μυαλό.
    Ας επιστρέψουμε, όμως, στην ουσία του πράγματος: ποιος θυμάται τα γενέθλια του Μήτσου Παπανικολάου, τα γενέθλια του Τέλλου Άγρα, ακόμη κι αυτού του Καρυωτάκη ή της αδικοχαμένης της Πολυδούρη… Είχανε κι αυτοί οι ποιητές ψυχή. Είχανε κι αυτοί καποτε γενέθλια…

    (Και μη φανταστείς ποτέ ότι το προηγούμενο σχόλιό μου στρέφεται κατά της μνήμης ή της ουσίας της τέχνης του Λαπαθιώτη. Τουναντίον!)

  34. Βαγγέλης said

    Τα γενέθλιά τους θα τα θυμηθεί εκείνος που τους αγαπά πολύ… και θα θελήσει να τους επαναφέρει στο προσκήνιο, χωρίς καμιάν υστεροβουλία.και όφελος

  35. sarant said

    31: Η ονομαστική στο «ολο κλώνοι» νομίζω ότι δεν είναι αντικανονική στη δημοτική γλώσσα. Για τα άλλα, με κάλυψε ο Βαγγέλης. Να πω την αλήθεια, στενοχωριέμαι που φέτος μού ξέφυγαν τα 100χρονα της γέννησης του Φώτη Αγγουλέ, αλλά ελπίζω να βάλω κάτι πριν φύγει ο χρόνος.

  36. # 33 Γιώργο ειδικά για τον Καρυωτάκη επειδή τα γενέθλιά του ήτανε εχθές 30 Οκτωβρίου έτυχε να δω μπόλικα αφιερώματα σε διάφορα ιστολόγια. Με τους υπόλοιπους όπως ξέρεις δεν πολυασχολείται ο κόσμος (την Πολυδούρη την βάζουν σχεδόν πάντα σε συνδυασμό με τον Καρυωτάκη) και τους ξέρουμε μόνο εμείς κι εμείς. Ο Μήτσος Παπανικολάου ειδικά είναι αγαπημένος μου, αλλά καθώς τα βιογραφικά του που γνωρίζω είναι πάντα σε συνάρτηση με τον Λαπαθιώτη, ούτε εγώ ξέρω πότε γεννήθηκε.

  37. # 34 : Βαγγέλη μου θα μου επιτρέψεις να αμφιβάλλω λίγο για την υστεροβουλία και το όφελος. Γιατί εκεί που εμείς κάνουμε αφιερώματα στο ίντερνετ (εγώ, εσύ, ο Σαραντάκος και διάφοροι στα μπλογκ τους) και πασχίζουμε να βρούμε ανέκδοτο υλικό και να το μοιραστούμε με αγάπη και ανιδιοτέλεια επειδή το αγαπάμε πραγματικά, δεν σημαίνει ότι δείχνουν όλοι την ίδια ανυστεροβουλία.

  38. Βαγγέλη διαβάζω το αφιέρωμά σου στον Λαπαθιώτη, το πρώτο μέρος που είναι και δεν το βρίσκω;

  39. Το βρήκα, το βάζω κι εδώ να μην ψάχνουν και οι άλλοι

    http://eyelands.gr/site/index.php?option=com_content&view=article&id=559:2011-06-05-23-20-29&catid=42:afieromata&Itemid=87

  40. A, καλά, ο Βαγγέλης όπως πάντα έχει κάνει απίστευτη δουλειά, μια λέξη έγραψα για τον Λαπαθιώτη πέρσι και με εντόπισε κι εμένα! Ουδέν κρυπτόν! 😉

    Νομίζω ότι αυτά τα δυο κείμενά σου Βαγγέλη θα έπρεπε να τυπωθούν και να χρησιμοποιούνται από κάθε φιλόλογο ή φίλο της ποίησης που ψάχνει για μια πλήρη καταγραφή του έργου του Λαπαθιώτη αλλά και των μεταγενέστερων που έχουν αναφερθεί σε εκείνον.

  41. Γιώργος Λυκοτραφίτης said

    Ο Σαραντάκος κόβει κι ο Ψαραδάκης ράβει.
    Ευτύχησε, πραγματικά, ο Λαπαθιώτης (έστω και post mortem)!

    Μπράβο, παιδιά!

  42. sarant said

    Ευχαριστούμε 🙂

  43. Από τότε που έμαθα πως η μέρα των γενεθλίων μου συμπίπτει με αυτήν του Λαπαθιώτη, άρχισα να τον διαβάζω εντατικότερα. Στις 2 Νοεμβρίου 1911 είναι και η ημερομηνία γέννησης του Ελύτη.Δεν ξέρω αν πρέπει να πιστέψω ότι η εποχή της γέννησης επηρεάζει με κάποιο τρόπο, όχι αστρολογικό-μεταφυσικό μα απολύτως φυσικό, τη ζωή ενός ανθρώπου, τις ευαισθησίες του κτλ…
    Εκείνο πάντως που ακλόνητα πιστεύω είναι πως κάθε μέρα -έτσι και για να τη σπάσουμε στη Μέρκελ…-θα έπρεπε να είναι μέρα αργίας…γιατί αν το ψάξεις, θα έχει γενέθλια κάποιο μεγάλο ποίημα που θα πρέπει με κάποιο τρόπο να τιμήσουμε…

    Καλό σας απόγευμα.

  44. Χρόνια πολλά Γιάννη και χαίρομαι που σε βλέπω κι εδώ… Να μαζευόμαστε όλοι…

    Λοιπόν αυτό που λες το έχω διαβάσει στα ιατρικά μου βιβλία, δηλαδή τα παιδιά που έχουν γεννηθεί άνοιξη είναι πιο επιρρεπή σε διάφορες ασθένειες, διαφορετικές από εκείνα που γεννιούνται φθινόπωρο, χειμώνα, καλοκαίρι. Και γενικά ο χαρακτήρας των παιδιών που γεννιούνται χειμώνα είναι πιο σκοτεινός και βαρύς από εκείνων που γεννιούνται καλοκαίρι, η δε μανιοκατάθλιψη θερίζει σε όσους γεννήθηκαν στα τέλη του χειμώνα ενώ η σχιζοφρένεια στις αρχές του καλοκαιριού αν θυμάμαι καλά.

    Το έχουν εξηγήσει με βάση την ποσότητα φωτός, το κρύο, τη ζέστη, τη διατροφή της μητέρας, αλλά και πάλι όχι απόλυτα.

    Εμένα αυτό που με ανησυχεί σήμερα είναι ότι πήρα τρία-τεσσερα μηνύματα που μου εύχονταν Ηappy Halloween, από Ελληνες !

    Ισως μας χρειάζεται το χαστούκι της κρίσης για να θυμηθούμε ποιοί είμαστε και προς τα που πρέπει να βαδίσουμε…

  45. sarant said

    43: Κάθε μέρα γενέθλια ένα μεγάλο ποίημα… ωραία ιδέα, καλώς ήρθατε κύριε Κυριαζή!

  46. Ἀχιλλέας Τζάλλας said

    14:
    Ἄ, ναί. Εἶχα ξεχάσει τὸ κενὸ ἐκεῖνο. Βέβαια, τὸ 1919 εἶναι στὴν πραγματικότητα 1916-7, καὶ τὸ 1920 εἶναι 1921 (ὁ ποιητικὸς διαγωνισμός), ἂν δὲν λογαριάσουμε τὸ Διπλὸ Τραγοῦδι, τὸ ὁποῖο εἶναι τοῦ 1917.
    Ἀπὸ ποῦ προκύπτει ἡ χρονολόγηση τοῦ Ὦ οἱ ἀγάπες ; (Τοῦ ὁποίου ὁ Δικταῖος εἶχε δεῖ χειρόγραφο, τὸ ὁποῖο ὅμως δὲν βρίσκεται στὸ γνωστὸ μας Ἀρχεῖο.)
    Τὸ Διπλὸ Τραγοῦδι εἶναι ἀκριβῶς ἐκεῖνο γιὰ τὸ ὁποῖο λέει ὁ Δικταῖος ὅτι ἐγκαινιάζει τὴ δεύτερη περίοδο· δὲν λέει ὅτι ξαναγράφτηκε. Λέει ὅμως ὅτι ἦταν τὸ τελευταῖο τῆς Ἀνέκδοτης Συλλογῆς Φουριώτη (1943).

    16:
    Δὲν νομίζω νὰ ὑπάρχῃ πρόβλημα μὲ τὰ πνευματικὰ δικαιώματα. Τὸ θέμα εἶναι νὰ βρεθῇ κἄποιος νὰ ἑτοιμάσῃ τὴ σελίδα ὥστε νὰ μπορῇ νὰ δέχεται τὰ κείμενα (νὰ χωριστοῦν δηλαδὴ κατηγορίες). Ἀπὸ κεῖ καὶ πέρα, ὁ ἐμπλουτισμὸς θὰ μποροῦσε νὰ γίνῃ ὅπως ἔγιναν καὶ τὰ Κείμενα Μαζί, στὴν ἱστοσελίδα τοῦ οἰκοδεσπότη.

    17:
    Μήπως ὅμως ἀλλάζει ὁ τρόπος μὲ τὸν ὁποῖο χειρίζεται τὸ θέμα αὐτό ; Θυμᾶμαι ἀμυδρὰ κἄποιο κείμενο ποὺ ἀπέδιδε πολὺ ὡραῖα τὶς διαφορὲς τῶν περιόδων, ἀλλὰ δὲν μπορῶ νὰ θυμηθῶ μὲ τίποτα ποιό ἦταν.

    19: Ὁπωσδήποτε. Ἀλλὰ νομίζω ὅτι κἄποτε θὰ πρέπῃ νὰ γίνῃ κἄτι συστηματικά.

    35: Κανονικώτατη εἶναι !

  47. sarant said

    46: Το Ω οι αγάπες είχε δημοσιευτεί τον Σεπτ. 1917 στο πρδ. Πυρσός (το οποίο υπάρχει ονλάιν στην Ανέμη). Για το Διπλό τραγούδι κάτι γράφει για «πρώτη μορφή» ο Δικταίος. Έχει (ξανα)δημοσιευτεί στο Μπουκέτο, 1925.

  48. Ἀχιλλέας Τζάλλας said

    Ναί, πρώτη μορφὴ γιατὶ εἶχε τὴ μεταγενέστερη τῆς συλλογῆς Φουριώτη (1943).

  49. sarant said

    Γούστο θα είχε κάποτε να ηλεκδίδαμε τη συλλογή Φουριώτη!

  50. Ἀχιλλέας Τζάλλας said

    Μοῦ δίνετε ἰδέες…. Περιμένετε νὰ τελειώσῃ ὁ Καβάφης (ἐλπίζω ὣς τὸ τέλος τοῦ χρόνου νὰ ξεμπερδέψω μὲ τὶς διορθώσεις) καὶ μετά θὰ τὸ φτιάξουμε κι αὐτό· δὲν ἔχουμε ὅμως τὰ χειρόγραφα.

  51. Ἀχιλλέας Τζάλλας said

    Τὸ κείμενο ποὺ ἀνέφερα παραπάνω εἶναι ἀπ’ τὸ βιβλίο τοῦ Κόρφη, σελίδα 111, κάτω.

  52. Ἀχιλλέας Τζάλλας said

    Τὸ 51 συμπληρώνει τὸ 46 γιὰ τὸ 17.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: