Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Ολετήρες και κυριακάτικα μεζεδάκια

Posted by sarant στο 6 Νοέμβριος, 2011


Στις εφημερίδες και γενικά στα ΜΜΕ, κάθε φορά που αναβάλλεται μια δημοσίευση (ή εκπομπή κτλ.), η πρόχειρη δικαιολογία είναι ότι αυτό έγινε «για τεχνικούς λόγους». Κάποτε, ίσως τις περισσότερες φορές, η δικαιολογία ήταν αληθινή, άλλοτε ήταν ένα εύσχημο πρόσχημα που κάλυπτε κάθε λογής αιτίες, από την αμέλεια του αρχισυντάκτη έως πολιτικές παρεμβάσεις ή την απόλυση του αρθρογράφου. Το ιστολόγιο εφημερίδα και ΜΜΕ δεν είναι, αλλά την ίδια δικαιολογία θα μεταχειριστώ. Για τεχνικούς λοιπόν λόγους, το χτεσινό άρθρο που θα έγραφα έμεινε στη μέση -και σας το παρουσιάζω τώρα εδώ, έστω και ελαφρώς ανεπίκαιρο, μαζί με καναδυό ακόμα μεζεδάκια.

Η εικόνα που βλέπετε αριστερά έχει να κάνει με ένα από αυτά τα μεζεδάκια, για να δείτε ότι μερικά πράγματα συμβαίνουν και στις καλύτερες οικογένειες. Είναι εικόνα της οθόνης του CNN που μπήκε σε ρεπορτάζ για τη σύνοδο κορυφής των G21 (οι είκοσι κλέφτες και ο ΓΑΠ) στις Κάννες της Γαλλίας, όπως γράφει η λεζάντα. Μόνο που εκεί που δείχνει ο χάρτης, δεν είναι ούτε Γαλλία, ούτε Κάννες, είναι η ιβηρική χερσόνησος και συγκεκριμένα η ακτή της Γαλικίας, η Λα Κορούνια ας πούμε. Ισπανία, όχι Γαλλία.

Να το έκανε αυτό ελληνικό κανάλι (που έχουν ασφαλώς κάνει και χειρότερα), θα λέγαμε για τον αγεωγράφητο δημοσιογράφο που προσλήφθηκε με μέσο. Χρήσιμο είναι να βλέπουμε ότι αυτά συμβαίνουν παντού -γιατί, φαντάζομαι, το CNN θα θεωρείται ότι ανήκει στην πρώτη δεκάδα των ειδησεογραφικών σταθμών παγκοσμίως (ή την πρώτη τριάδα ίσως) και οι συντάκτες του θα θεωρούνται πρότυπα γνώσεων και επαγγελματισμού, όχι; Και δεν πρόκειται για κάτι πρωτοφανές, που δεν έχει ξανασυμβεί.

Πράγματι, τα γαλλικά ΜΜΕ που έφεραν στην επιφάνεια το θέμα σημειώνουν πως δεν είναι η πρώτη φορά που τα αμερικάνικα κανάλια γενικώς και το CNN ειδικότερα τα κάνουν μούσκεμα με την ευρωπαϊκή γεωγραφία.

Θυμίζουν ότι το 2005, σε ρεπορτάζ για τις ταραχές στα προάστια των γαλλικών πόλεων, το CNN είχε παρουσιάσει έναν χάρτη της Γαλλίας που έφερνε τις Κάννες κοντά στα σύνορα της Ισπανίας και την Τουλούζ στην… Αυστρία. Κάποιοι θα αποδώσουν την κοτσάνα στην γνωστή άγνοια (και περιφρόνηση) των Αμερικανών για οτιδήποτε βρίσκεται πέρα από το μεγάλο αυλάκι, κάποιοι άλλοι θα σκεφτούν ότι  η βιασύνη και η τσαπατσουλιά είναι οικουμενικά πράγματα. Κι αν έχετε απορία πού βρίσκονται πράγματι οι Κάννες, ιδού ο χάρτης. Πάντως, ως προς το γεωγραφικό πλάτος, ο χάρτης του CNN δεν πέφτει πολύ έξω, οι Κάννες πράγματι βρίσκονται περίπου στο ίδιο πλάτος με την γαλικιανή ακτή!

Το άρθρο που είχα ξεκινήσει να γράφω κι έμεινε μισό (για τεχνικούς λόγους), σχολίαζε την τρίτη σπάνια λέξη που ακούστηκε την Παρασκευή, και μάλιστα λίγο πριν αρχίσει το ρεσιτάλ του ο πρωθυπουργός. Ο βουλευτής του ΛΑΟΣ κ. Ι. Κοραντής, πρέσβης και πρώην διοικητής της ΕΥΠ, τον αποκάλεσε ή μάλλον μετάνιωσε που δεν τον είχε αποκαλέσει, «ολετήρα» και έστειλε πολύν κόσμο στα λεξικά βραδιάτικα, ίδια όπως είχε κάνει το πρωί ο ημιμαθής αρχηγός του, με τους αρχολίπαρους και τους σπουδαρχίδες. Ο ολετήρας είναι από το αρχαίο ολετήρ, λέξη που τη βρίσκουμε ήδη στον Όμηρο: στο Σ της Ιλιάδας, ο Αχιλλέας αποκαλεί «φίλης κεφαλής ολετήρα» τον Έκτορα, δηλαδή φονιά του αγαπημένου του, του Πάτροκλου. Ολετήρας είναι λοιπόν ο φονιάς, είναι και ο καταστροφέας, ο εξολοθρευτής. Η λέξη είναι από την ίδια ρίζα με τον όλεθρο και συνδέεται με το ρήμα όλλυμι (ολέσαι, το απαρέμφατο αορίστου).

Σαν λέξη, είναι περισσότερο γνωστή από τον αρχολίπαρο και τον σπουδαρχίδη, και θα έλεγα πως ο Κοραντής, με προϋπηρεσία και στο διπλωματικό σώμα αλλά και στις μυστικές υπηρεσίες, την άντλησε από το δεύτερο στάδιο της καριέρας του, διότι ελάχιστα διπλωματικός χαρακτηρισμός είναι. Μάλιστα, έχει χρησιμοποιηθεί στο παρελθόν κατά κόρον από τους εθνικόφρονες, ήδη από την εποχή που αποκαλούσαν «ολετήρα» της γλώσσας τον Ψυχάρη. Ίσως λόγω της εθνικόφρονης χρήσης της λέξης, και επειδή δεν έχει και μεγάλη ετυμολογική διαφάνεια, κάποιοι να νομίζουν πως ολετήρας σημαίνει προδότης, κάτι που δεν ισχύει: σημαίνει «απλώς» καταστροφέας. Αν γκουγκλίσετε πάντως, θα δείτε ότι τη λέξη δεν την χρησιμοποιούν μόνο οι δεξιοί, πολλοί είναι οι ιστότοποι που αποκαλούν ολετήρα όχι τον ΓΑΠ αλλά τον Κ. Καραμανλή (τον νεότερο).

Μια άλλη λέξη που επίσης ακούστηκε αρκετά χτες και προχτές ήταν η κωλοτούμπα, όπως έχει πια καθιερωθεί να αποκαλείται η αλλαγή στάσης ενός πολιτικού (αναρωτιέμαι αν ο όρος έχει λεξικογραφηθεί με αυτή τη σημασία). Για την κωλοτούμπα χρωστάω άρθρο, προς το παρόν όμως θα περιοριστώ απλώς να παρατηρήσω πως η λέξη ίσως παραείναι τραχιά για τα γαλαζοαιματα αυτιά ορισμένων, κι έτσι προτιμούν να την πουν στα καθαρευουσιάνικα: κυβίστηση. Αν σταματούσαμε εδώ καλά θα ήταν, αλλά και αυτό το στ το βρίσκουν χυδαίο όσοι πάσχουν από «συμπλεγματολαγνεία» κι έτσι ο ευπρεπισμός μετατρέπεται σε σουσουδισμό και γεννιέται η *κυβίσθηση, λέξη ανύπαρκτη που τη θεωρούν «σωστή» όσοι δεν ξέρουν πως η κυβίστηση είναι έτσι από τα αρχαία (και προέρχεται από το ρήμα κυβιστώ). Κι ένας από αυτούς είναι και ο κ. Αντώνης Φουρλής από το protagon.gr, που το χρησιμοποίησε πρόσφατα και στον τίτλο άρθρου του. Και κάποιος που νόμισε πως η «*κυβίσθηση» συνδέεται με τους κύβους, τα ζάρια, έβαλε μια εικόνα με δυο ζάρια, λες και κυβίστηση σημαίνει ζαριά! Παρεμπιπτόντως, η ετυμολογία του «κυβιστώ» δεν είναι και πολύ ξεκάθαρη, προέρχεται ίσως από το κύβη/κύμβη = κεφαλή, που ίσως πράγματι ανάγεται στον κύβο.

Αυτό το λαθάκι το ψάρεψε προχτές ο Νίκος Λίγγρης στη Λεξιλογία και από εκεί το είδα κι εγώ. Ο Λίγγρης σχολιάζει επίσης κι ένα άλλο μαργαριτάρι στο protagon.gr, που όμως το είχα ψαρέψει κι εγώ ανεξάρτητα, και μ’ αυτό θα κλείσω. Να πω παρεμπιπτόντως ότι το protagon.gr είναι πηγή άφθονων μαργαριταριών επειδή έχει πολλούς (καλούς κατά τα άλλα) δημοσιογράφους που θεωρούν πως αν δεν βάλουν μια δύσκολη λέξη το άρθρο τους θα θεωρηθεί παρακατιανό. Κι όπως γράφουν βιαστικά, κι όπως χρέη διορθωτή εκτελεί ο κύριος Σπελ Τσέκερ, τα μαργαριτάρια ρέουν άφθονα. Γράφει λοιπόν ο Πάσχος Μανδραβέλης σε μια ελάχιστα αντικειμενική (απροκάλυπτα φιλοπαπανδρεϊκή, σωστότερα) αποτίμηση των τελευταίων γεγονότων, ότι οι τυχόν πρόωρες εκλογές θα έχουν τις ίδιες επιπτώσεις στις αγορές «όσο και το τεθνεών δημοψήφισμα«.

Αυτό το «τεθνεών» είναι κοτσάνα, τέτοια λέξη δεν υπάρχει. Στη μετοχή παρακειμένου έχουμε «ο τεθνεώς», επομένως το θηλυκό κάνει «η τεθνεώσα» και το ουδέτερο «το τεθνεός». Άλλη περίπτωση είναι στις μετοχές ενεστώτα, που λέμε «ο κυβερνών» και «το κυβερνών» (π.χ. το κυβερνών κόμμα). Αλλά αυτά είναι αρχαία ελληνικά, είναι, για να πούμε τη μαύρη αλήθεια, άλλη γλώσσα, πράγμα που φαίνεται αν σκεφτούμε πως το σωστό φαντάζει χειρότερο από το λάθος: το τεθνεός δημοψήφισμα, ποιος μπορεί να το γράψει σε σημερινό κείμενο και να μην ηχήσει αφύσικο; Κανείς. Πολύ καλύτερο, και σωστό, και στρωτό, και ακριβέστερο, θα ήταν να έγραφε (όπως προτείνει ο Λίγγρης), «το θνησιγενές δημοψήφισμα». Αλλά αυτό που μετράει στην πιάτσα, δυστυχώς, δεν είναι να χρησιμοποιείς στρωτά τα ελληνικά, είναι να ντύνεις τα καλά και συμφέροντα νοήματα με ηχηρές λέξεις, σαν το πάσχον *τεθνεών.

 

55 Σχόλια to “Ολετήρες και κυριακάτικα μεζεδάκια”

  1. Νέο Kid Στο Block said

    Ο κυβιστητήρ των Νιπτήρων, να ομιλήσει περί κυβίστησης και κυβείας (έρχονται και χρονιάρες κυβομέρες…) 🙂

    Για τους πολιτικάντηδες και τους «δημοσιογραφικούς» σφουγγοκωλάριους τους ,κωλοτούμπα και μπαρμπούτι (στο κεφάλι του κασίδη πάντα) είναι business as usual.
    Καλά, οι αμερικανοί είναι γατόνια στη Γεωγραφία, γνωστό αυτό.
    Οι εμβριθείς αναλυτές στας Ευρώπας, ανακάλυψαν ότι αγορές και δημοκρατία είναι ψιλοασύμβατες έννοιες μεταξύ τους. Σωωωώπα!

  2. Νέο Kid Στο Block said

    Ραδιοφωνικός ολετήρας σήμερα! 🙂

    http://www.skakistiko.com/?p=4326#comment-7689
    Να μαγνητοφωνηθεί και ν’ αναμεταδοθεί από το βλόγιον , μετριόφρονα Νικοκύρη! (εκείνη την ώρα, θα ψήνω στα κάρβουνα, γαρ) 🙂

  3. Το γεωγραφικό λάθος του CNN μπορεί να δικαιολογηθεί μόνο εάν σκόπευαν να τοποθετήσουν τον κόκκινο κύκλο στο παραπάνω «σκαλοπάτι», που σχηματίζει η ευρωπαϊκή ήπειρος, και όπου βρίσκεται η νορμανδική πόλη Caen. Βέβαια, το όνομά της περιέχει ένα σαφές «ε», το οποίο δεν ακούγεται στις Cannes. Κι όχι τίποτε άλλο, αν άνοιγαν τη σχετική σελίδα της Βικιπαίδειας θα έβλεπαν πάνω-πάνω: Not to be confused with Caen.

    http://en.wikipedia.org/wiki/Cannes

  4. Όπως απάντησα και προχτές σε σχετική ερώτηση στο τουίτερ:

    ολετήρ (ο): γαλατιέρα για καφέ < καφέ ο λε < café au lait

  5. Μήπως έχει σχέση με το «Ολέ-ολέ» που φωνάζουν στο γήπεδο οι οπαδοί της Λάρ’σας, γνωστοί και ως τυριά;

  6. sarant said

    Ευχαριστώ για τα πρώτα σχόλια!

    Η εκπομπή στο Κόκκινο πήγε καλά πιστεύω, όταν βάλουν το λινκ θα το ανεβάσω κι εδώ.

    Σκύλε (3), δεν είχα σκεφτεί τη σύγχυση με την Caen, που όπως λες βρίσκεται στο παραπάνω σκαλοπάτι -πιθανό αυτό.

  7. http://stokokkino.gr/ekpompes/to-kokkino-piperi/2011-11-06.mp3 (108 Mb)

  8. sarant said

    Μπράβο, Λύκε!

  9. Costas said

    (τεθνεών δημοψήφισμα) «Αλλά αυτά είναι αρχαία ελληνικά, είναι, για να πούμε τη μαύρη αλήθεια, άλλη γλώσσα»

    Πέραν του ότι δεν συμφωνώ (η απόσταση λατινικών-ιταλικών είναι μεγαλύτερη από την απόσταση αρχαίας-νέας ελληνικής από την άποψη της μορφολογίας), δε νομίζω ότι αποτελεί επιχείρημα το ‘τεθνεών’. Γιατί τότε και κάθε νεοελληνικό μαργαριτάρι ή μορφολογική αστοχία θα αποδείκνυε ότι η ‘σωστή’ γλώσσα και η γλώσσα του μαργαριτεύοντος είναι δύο διαφορετικές γλώσσες.

  10. sarant said

    Χμμ… ωραία συζήτηση. Πάντως, το ότι συγκρίνεις την απόσταση αρχαίων και νέων ελληνικών με την απόσταση λατινικών-ιταλικών, που είναι πανθομολογούμενα διαφορετικές γλώσσες, δείχνει ότι δεν είναι αβάσιμο αυτό που έγραψα. Δηλαδή, αν θες να πεις ότι η απόσταση Αθήνας-Πεκίνου είναι μεγάλη δεν θα πεις, προς επίρρωση, ότι είναι μεγαλύτερη από την απόσταση Αθήνας-Λιβαδειάς, θα πεις ότι είναι μεγαλύτερη από την απόσταση Αθήνα-Βομβάη, έτσι;

    Κάθε νεοελληνικό μαργαριτάρι; Μα, εδώ είναι ο κόμπος. Ότι με τα αρχαία κάνουμε λάθη ίδια με τα λάθη που κάνουν οι ξένοι που μαθαίνουν ελληνικά. Κανείς φυσικός ομιλητής της ελληνικής δεν θα πει, π.χ., «ο πεθαμένη» ή «το νεκρός», ενώ στα αρχαία το λέει, όπως το λέει κι ένας ξένος που μαθαίνει ελληνικά, όπως λέω κι εγώ π.χ. στα γαλλικά «le maison» ενώ το σωστό είναι la maison.

  11. Costas said

    Νομίζω πως η μέση οδός (ούτε ίδια διαχρονική γλώσσα ούτε δύο γλώσσες όπως τα ιροκέζικα και τα τούρκικα) είναι πιο ισορροπημένη. Τι εννοώ ισορροπημένη; Ότι εξηγεί τα γεγονότα: την ίδια την ύπαρξη του γλωσσικού ζητήματος διαχρονικά και την άνεση με την οποία οι σημερινοί ομιλητές κάνουν βουτιές στην αρχαία ή στη μεσαιωνική. Είτε μας αρέσει αυτό το φαινόμενο είτε όχι (είτε και τα δύο, αναλόγως), νομίζω πως η ίδια η ύπαρξή του λέει πολλά. Επίσης: ο Ψυχάρης έλεγε πως η δημοτική δεν είναι φτωχή, γιατί για το λεξιλόγιο δεν έχει παρά να αντλήσει από το θησαυρό της αρχαίας. Ο Ψυχάρης!

    Μαργαριτάρια: πώς αναλύουμε ένα λάθος όπως το ‘δεπτερόλεπτο’; να ‘δεκτεί’; (άσχετο με το δεύτερο σκέλος, αλλά σχετικό ίσως με το πρώτο) Ή τι μας λέει η επανάκαμψη του ασυναίρετου τύπου των ρημάτων;

  12. το ευρωπαϊκό τηλε-αντίποινο -> η Νέα Υόρκη στον κόλπο του Μεξικού 🙂
    …………….
    Κυβισθίη/ Kubisthie, οικισμός της Καρίας, μάλλον βαρβαρική αίστηση δίνει καθώς τα τοπωνυμία
    σε Κυβ- αφθονούν εκεί.
    ………………….
    Αν έλεγε το τεθνεό δημοψήφισμα,
    (ο τεθνεός, η τεθνεή, το τεθνεό)
    δεν χτυπάει ο νεολογισμός
    λάθος στα νεότερα των Ελλήνων αυτιά.
    ………………..

    Η δίωρη εκπομπή πολύ καλή
    και θα χει και πολλά σχόλια
    σαν αναρτηθεί.

  13. rogerios said

    Η σύγχυση των (γαλλικών) Καννών (Cannes) με τη νορμανδική Caen είναι πολύ εύκολη (παρότι δεν μπορούμε να την αντιληφθούμε αμέσως οι Έλληνες): και η νορμανδική πόλη προφέρεται Καν, η μόνη διαφοροποίηση προφοράς έχει να κάνει με το διπλό ν των Cannes.

    Άλλου παπά ευαγγέλιο τώρα η παρομοίωση των Καννών με την Κανόσσα (την οποία έκανε η Λιμπέ) ή ο παραλληλισμός με τις Κάννες της Απουλίας.

  14. Η κωλοτούμπα πιθανόν να είναι κατευθείαν μετάφραση από τα αγγλικά (flip-flop). Ο όρος είχε χρησιμοποιηθεί κατά κόρον το 2004 από τον Μπους νεότερο κατά του Τζον Κέρρυ σχετικά με τη στάση του για τον πόλεμο στο Ιράκ («I voted for the war before I voted against it.»)

  15. «…χρέη διορθωτή εκτελεί ο κύριος Σπελ Τσέκερ…»

    Για την ακρίβεια, πρόκειται για την γνωστή διορθώτρια της Νομανσλάνδης, την άρτι νυμφευθείσα Μάτζικα ντε Σπελ-Τσέκερ.

  16. ΣοφίαΟικ said

    Όντως, η Καέν και οι Κάννες ακούγονται το ίδιο στο αγύμναστο αυτί του δημοσιογραφου (που μπορέι να είναι και Ρωσος ή Κινέζος, το CNN έχει απ’όλα καθώς εκπέμπει ανά οχτάωρο από άλλη γεωγραφική ζώνη). Ζήτησε λοιπόν ο ένας Καν, του έβαλε ο άλλος στο χάρτη Καν.

  17. Μιχαλιός said

    Επειδή δε βλάφτει ποτέ και μια δεύτερη θεωρία, μήπως έμπλεξε το CNN τις Κάννες με τις Κάγγες;
    http://en.wikipedia.org/wiki/Cangas_del_Narcea

  18. gbaloglou said

    Περί κωλοτούμπας: θυμάμαι Ποντιακό ανέκδοτο (δυστυχώς όχι στα Ποντιακά) όπου συγγενείς επισκέπτονται κάποιον ψυχοπαθή που, υποτίθεται, αποθεραπεύτηκε, και όλα πάνε θαυμάσια, κατά το τέλος όμως της επίσκεψης λέει ο μεγάλος «εντάξει, ας κάνω και μία κωλοτούμπα τώρα» — «ας κάνω(με) και μίαν κατάκλαν» 🙂

  19. Μιχαλιός said

    17 Το σκέφτηκαν κι άλλοι:
    http://www.heliade.net/2011/11/04/1311/

  20. John Doe said

    Για όσους δεν ξέρουν την ιστορία του κ. Τσέκερ, τον οποίο παντρεύτηκε η Ματζίκ ντε Σπέλ, το πλήρες όνομά του είναι Cop Checker, και το πήρε κάτω από τις εξής συνθήκες:
    Ο κ. Τσέκερ, που ονομάζονταν αρχικά John Doe, ήταν σερίφης σε μεσοδυτική πόλη των ΗΠΑ στις αρχές του αιώνα. Τότε άρχισαν να κυκλοφορούν τα πρώτα αυτοκίνητα και άρχισαν σιγά-σιγά να δημιουργούνται τα πρώτα πάρκιν στις πόλεις. Τότε λοιπόν, όπως κι εδώ τώρα, διάφοροι σπουδαίοι, ή «σπουδαίοι», ή σπουδαρχίδες και αρχολίπαροι εν πάσει περιπτώσει, πάρκαραν όλη μέρα μπροστά στα καταστήματα και στις τράπεζες, αφαιρώντας τη δυνατότητα από τους άλλους να διευκολυνθούν κατά τον ίδιο τρόπο.
    Ο Τζόν Ντόου, ο μετέπειτα Κάπ Τσέκερ, βρήκε μια καταπληκτική μέθοδο, πολύ απλή, για να επιβάλει τον περιορισμό της στάθμευσης για μερικά λεπτά: πήρε μια κιμωλία και χάραζε μια γραμμή στο λάστιχο κάθε παρκαρισμένου αυτοκινήτου, συνεχίζοντας την και στην άσφαλτο. Αν μετά από 5 λεπτά ξαναπερνούσε από το ίδιο σημείο και η γραμμή εξακολουθούσε να είναι συνεχόμενη μεταξύ λάστιχου και ασφάλτου, δείγμα ότι ότι δεν είχε μετακινηθεί το αυτοκίνητο, τότε έκοβε μια γενναία κλήση στον οδηγό του.
    Η επιδεκτική σε καινοτομίες αμερικανική κοινωνία καθιέρωσε αυτήν τη μέθοδο ελέγχου και αναγνώρισε την προσφορά του Τζον Ντόου, παρασημοφορώντας τον και δίνοντάς του και ένα πιο αναγνωρίσιμο όνομα: Κάπ Τσέκερ, κάτι για το οποίο άλλοι θα κάνανε κωλοτούμπες. Ο αφοσιωμένος όμως στο καθήκον Κάπ έπεσε στα δίχτυα της Ντισνεϋκής φίρμας Ματζίκ ντε Σπέλ που με μάγια τον κατάφερε να την παντρευτεί και μετακόμισαν στην Νομανσλάνδη.

  21. sarant said

    11: Υπερδιόρθωση το μεν (δεπτερόλεπτο, κάτι σαν την κυβίσθηση), ευπρεπισμός το δε -αν και πρέπει να πούμε ότι ποτέ δεν έπαψε ν’ ακούγεται ο ασυναίρετος τύπος.

  22. sarant said

    15-20: 🙂 έχουμε κέφια βλέπω

    Για τις Κάννες είναι πολύ ωραία τα όσα βρήκατε, π.χ. το λινκ του 19.

    12: Πώς να αναρτηθεί η εκπομπή (πέρα από το λινκ);

  23. Μαρία said

    >το CNN ειδικότερα τα κάνουν μούσκεμα με την ευρωπαϊκή γεωγραφία.
    Όχι μόνο. Με αφορμή τις Κάννες κάποιοι θυμήθηκαν και το μπέρδεμα μεταξύ Λιβύης και Λιβάνου. Τη γλίτωσε η δικιά μας Τρίπολη.
    http://www.mediaite.com/tv/oops-cnn-shows-map-of-tripoli-lebanon/

  24. θυμᾶμαι ἕνα συνάδελφο ἀπὸ ΣΕΑΠ τὴν τελευταία ἡμέρα ποὺ βγῆκαν καὶ οἱ μεταθέσεις. «ὡραῖα, πάω στὸ Σουφλί, κοντὰ στὸ Μεσολόγγι δὲν εἶναι αὐτό;».

    πάλι καλὰ ποὺ δὲν μᾶς ἔδειξαν τὶς Κάννες τοῦ Ἀννίβα.

  25. ἢ ἔστω τοῦ Ἁννίβα.

  26. 22
    Θα μπορούσε να γίνει ένα αφιέρωμα στο Στέλιο Ελληνιάδη με ανεβασμένη και ενσωματωμένη την εκπομπή από youtube ή soundcloud, podomatic etc.

  27. Costas said

    21 πρέπει να πούμε ότι ποτέ δεν έπαψε ν’ ακούγεται ο ασυναίρετος τύπος.

    Ναι. Και το καθίστατο, διερωτάτο, πόσο απέχει τελικά από το «Τον πλούσιο Γιώργην ήβρηκα στα όρη κι εκοιμάτο»; Γι’ αυτό σου λέω, έντονη συνέχεια (continuity), χωρίς υπερβολές βέβαια. Ενώ ο Άγγλος αδυνατεί να διαβάσει Beowulf.

  28. vioannis said

    Αν και λίγο παλιά, νομίζω μια ανεπανάληπτη γεωγραφική γκάφα, που δεν έχει και τη δικαιολογία του πιεστικού χρόνου ενός δελτίου ειδήσεων ή μιας ημερήσιας εφημερίδας, είναι το γραμματόσημο που κυκλοφόρησε η Ιρλανδία για τη διεύρυνση της Ευρωπαϊκής Ένωσης του 2004. Σε ένα χάρτη της Ευρώπης χρωμάτισε τα νέα μέλη και στη θέση της Κύπρου, χρωμάτισε την Κρήτη!
    Ιδού:
    http://www.postbeeld.com/en/stamps/view/sie1576-new-eu-members-1v/

    Ένα γραμματόσημο κάνει μήνες να ετοιμαστεί και δεκάδες διαφορετικά μάτια το βλέπουν πριν δοθεί στην κυκλοφορία! Το γραμματόσημο δεν αποσύρθηκε και ο εκπρόσωπος του Ιρλανδικού ταχυδρομείου δήλωσε ότι η Κύπρος είναι πολύ μακριά και δεν χωρούσε στο χάρτη! Άλλωστε νησί το ένα, νησί και το άλλο!

  29. Costas said

    Απίστευτο και όμως αληθινό!…

  30. Άρθρο στο Βήμα: Ο εφιάλτης της δραχμής. Ενώ έχει αξιόλογο περιεχόμενο, πρέπει να περιέχει αποσπάσματα από ξενόγλωσσα άρθρα μεταφρασμένα από μηχανή και δεν το έχει δει μάτι διορθωτή:

    Στη συνέχεια, αριθμός επιχειρήσεων στη βιομηχανία, τον τουρισμό, θα μπορούσε να γίνει πιο ανταγωνιστικές

    Με την υποτίμηση του νομίσματος θα συρρικνωθεί, επίσης, τεράστιο εμπορικό έλλειμμα στην Ελλάδα, χωρίς το επιπλέον πόνο που θα μπορούσε να προκληθεί από τη χρόνια υψηλή ανεργία να επιτευχθούν μεγάλες μειώσεις στο ονομαστικό επίπεδο των ελληνικών μισθών και τιμών.

    όπως είχε προταθεί κάποια στιγμή τον Μάρτιο του 2010 από τον Γερμανό Καγκελάριο Μέρκελ

  31. sarant said

    Αυτό το τελευταίο με τον Γερμανό καγκελάριο είναι σιγουρο ότι βγήκε ή από μηχανάκι ή από εξωγήινο.

  32. Μιχαλιός said

    Λοιπόν, ούτε Καέν, ούτε Κάγκας. Τα πράματα είναι πιο απλά: Ήδη ο Νικοκύρης παρατήρησε ότι το CNN έπιασε σωστά το γεωγραφικό πλάτος των Καννών, που είναι περίπου 43 33΄ βόρειο, μα αστόχησε στο μήκος, που είναι 7 01΄ ανατολικό (δηλ. ανατολικά του μεσημβρινού του Γκρήνουιτς). Άμα βάλουμε το ίδιο μήκος ΔΥΤΙΚΑ του Γκρήνουιτς, πέφτουμε ακριβώς εκεί που έπεσε και το CNN:

    http://maps.google.com/maps?ll=43.33-7.01&spn=0.1,0.1&t=m&q=43.33,-7.01

    Προφανώς εφαρμόζουνε κάποιο πρόγραμμα αυτόματης χαρτογράφησης. Δεν είναι ότι δεν ξέρουν γεωγραφία, αγνοούν απλώς την ύπαρξη του ανατολικού ημισφαιρίου.

  33. 32: Πράγματι, αντί να βάλουν 43 33′ N, 7 1′ E, γράψανε 43 33′ N, 7 1′ W.

  34. sarant said

    32-33: Εξαιρετική έμπνευση, το βρήκατε! Να ένας ακόμα τρόπος για να κάνεις λάθος με τη νέα τεχνολογία! Ίσως αν έπεφτε στη μέση της θάλασσας να το έπαιρναν είδηση 🙂

    (Και μας έλεγε ο δάσκαλός μας: πρέπει να έχετε αίσθηση της τάξης μεγέθους όταν κάνετε πράξεις με το κομπιουτεράκι’ όταν πολλαπλασιάζεις 123 επί 4,56 και σου βγάλει αποτέλεσμα 56088 να ξέρεις ότι κάποια υποδιαστολή έφαγες!)

  35. Ναι αλλά πχ εδώ με την Τρίπολη της Λιβύης και την Τρίπολη του Λιβάνου, πως έγινε το μπέρδεμα;
    http://thefot.tumblr.com/post/10026761912/on-that-note

  36. 21 Υπάρχει κι η άποψη ότι τα ρήματα σε -άω της ελληνικής δεν έχουν σχέση με τα ασυναίρετα της αρχαίας (που δεν ήταν μόνο σε -αω).

  37. Costas said

    Ενδιαφέρουσα η άποψη, και πράγματι δεν ήταν μόνο σε -άω. Τι όνομα κι επώνυμο έχει η άποψη;

  38. στο 13 ο rogerios είπε
    6 Νοεμβρίου, 2011 στις 17:23

    Η σύγχυση των (γαλλικών) Καννών (Cannes) με τη νορμανδική Caen είναι πολύ εύκολη (παρότι δεν μπορούμε να την αντιληφθούμε αμέσως οι Έλληνες): και η νορμανδική πόλη προφέρεται Καν, η μόνη διαφοροποίηση προφοράς έχει να κάνει με το διπλό ν των Cannes.

    και στο 16 η ΣοφίαΟικ είπε
    6 Νοεμβρίου, 2011 στις 18:08

    Όντως, η Καέν και οι Κάννες ακούγονται το ίδιο στο αγύμναστο αυτί του δημοσιογραφου (που μπορέι να είναι και Ρωσος ή Κινέζος, το CNN έχει απ’όλα καθώς εκπέμπει ανά οχτάωρο από άλλη γεωγραφική ζώνη). Ζήτησε λοιπόν ο ένας Καν, του έβαλε ο άλλος στο χάρτη Καν.

    Συγνώμη αλλά τα γαλλικά μου είναι τόσο χάλια όσο και η ακοή μου. Τελευταία φορά που χρησιμοποίησα τα γαλλικά μου στη Γαλλία, ήταν όταν ζήτησα ένα εισιτήριο για Γένοβα στο γκισέ του σταθμού της Λυών, στη Λυών. Όταν βρέθηκα στα σύνορα με την Ελβετία ανάμεσα σε κάτι γελαστέςγελάδες και κάτι σαχλά σαλέ, έλεγξα το χαρτάκι μου και βεβαιώθ’κα πως έγραφε «Γενεύη»

  39. sarant said

    Από την Πάργα στην Πράγα είναι πιο μακριά 🙂

  40. @ 34; Νικοκύρημ, σ’ αυτήν την «μαθηματικοποιημένη» εξήγηση του λάθους με την τάξη μεγέθους και την υποδιαστολή μια χαρά τα κατάφεραν, το συμμετρικό ως προς άξονα σημείο βρήκαν. Τα έρμα τα πρόσημα (+, – ή για την γεωγραφία e, w) είναι που μοιάζουν να μην πολυκατέχουν….

  41. Μαρία said

    11, 21 Μελέτη κόρπους προφορικού γραπτού λόγου απ’ την Ιορδανίδου(1992) έδειξε οτι η κλίση σε -ω κυριαρχεί σε λόγια ρήματα, αποσπώ αλλά κατουράω.
    Επίσης ο Χατζησάββας(1992) μετά απο επεξεργασία προφορικού κόρπους κατέληξε στο συμπέρασμα οτι «οι τύποι σε -άω σαν καινούριοι και πιο δυναμικοί επιβλήθηκαν, έχουν μεγαλύτερη χρήση και οι παραλλαγές -ώ, -άς, που βρίσκονται σε στασιμότητα ή με λιγότερη χρήση, μελλοντικά θα περιοριστούν σ’ ένα ελάχιστο ποσοστό συχνοτήτων, που σιγά σιγά θα εξαφανιστούν προς όφελος των νέων.»

    36 Γιά λέγε. Δεν φαντάζομαι η άποψη να εννοεί παραλλαγές ρημάτων σε -ίζω όπως κουτσουζίζω και κουτσουλάω; (βλ. μετατροπή του καταχωρίζω σε καταχωρώ ή του σφαλίζω/σφαλώ)

  42. 37 Αν σου αρκεί το ονοματεπώνυμο, εγώ την άκουσα από τον Πετρούνια.

    (Δεν μπορώ να ψάξω για βιβλιογραφία τώρα και μάλλον θα τη διατυπώσω κάπως χοντροκομμένα. Με μια κουβέντα, η άποψη αυτή λέει ότι τα οξύτονα ρήματα, σε -ώ, έγιναν -άω, δηλ. παροξύτονα όπως τα άλλα, σε μια προσπάθεια για συμμόρφωση σ’ ένα γενικότερο τονικό σχήμα των ρημάτων, όπου το προπαροξύτονο δηλώνει το παρελθοντικό και το παροξύτονο το παροντικό – πολύ χοντρικά.)

  43. Μαρία said

    42 Αυτό είναι άλλο θέμα, εξηγεί πιθανόν την δημιουργία τύπων σε -άω, χωρίς να αρνείται την προέλευση των ρημάτων σε -ώ.
    Οι κουμπάροι βέβαια και τα σε -ώ, -είς τα έχουν κάνει σε -άς π.χ. χρησιμοποιάς κατά το ζητάς (αλλά ποιος τον ζητεί; ).

  44. ΣοφίαΟικ said

    38: Σκύλε, Ζεν Gênes και Ζενέβ Geneve διαφέρουν κατά μία συλλλαβή, ενώ Καν και Καν…

  45. Immortalité said

    @5 Δηλαδή Σκύλε, όταν ο Άσιμος έγραφε «ένας αλλά Λέων και όλοι εσείς τυριά» τους οπαδούς της Λάρισας εννοούσε; Διότι πάντα είχα αυτή την απορία.

    @38 Φταις και συ λίγο που δεν του είπες και Ιταλία να τον προβληματίσεις 🙂

    @31 Η από κάποιον με διαφορετική οπτική γωνία 😉

  46. Immortalité said

    @28 Άφωνη…

  47. Costas said

    42 Με μια κουβέντα, η άποψη αυτή λέει ότι τα οξύτονα ρήματα, σε -ώ, έγιναν -άω, δηλ. παροξύτονα όπως τα άλλα, σε μια προσπάθεια για συμμόρφωση σ’ ένα γενικότερο τονικό σχήμα των ρημάτων, όπου το προπαροξύτονο δηλώνει το παρελθοντικό και το παροξύτονο το παροντικό – πολύ χοντρικά.

    Ε, αυτό δεν ίσχυε και στην αρχαία; Λύω-έλυσα. Νικώ-ενίκησα -> νικάω-νίκησα.

  48. 43 Φυσικά και δεν αμφισβητείται η καταγωγή των ρημάτων σε -ώ από τα αρχαία συνηρημμένα. Αλλά δεν είναι άλλο θέμα, αφού εδώ έγινε λόγος για επιβίωση των ασυναίρετων τύπων.
    Υπέρ της άποψης αυτής είναι (νομίζω) και το γεγονός ότι τα λόγια μένουν σε -ώ, ενώ εκεί που υπάρχει διπλός τύπος, το -άω θεωρείται «λαϊκό» και λιγότερο σιδερωμένο (βλ. 41).
    Υπάρχει τοπική/διαλεκτική ποικιλία στην κλίση αυτών των ρημάτων, και πέρα από την Κύπρο.

  49. Κώστα (τώρα είδα το 47), εγώ αμφισβήτησα μόνο την αιωνόβια επιβίωση των ασυναίρετων τύπων.
    Δεν θέλω να μπω, τώρα, στη γενικότερη (και απεραντολογική) συζήτηση για τη σχέση αρχαίας-νέας κλπ.

  50. Costas said

    Α, εντάξει, Μπουκάν, δεν διαφωνώ, αφού εγώ ποτέ δεν μίλησα για αιωνόβια επιβίωση αλλά ρητά για ‘επανάκαμψη’. Το νόημα της παρατήρησής μου ήταν ότι όταν μια γλώσσα, 3 χιλιάδες χρόνια μετά, επιστρέφει σε-ξαναανακαλύπτει μορφολογικούς τύπους ρημάτων της αρχαίας ρίζας της, αυτό κάτι σημαίνει για το βαθμό συνέχειας ανάμεσα στις διάφορες μορφές αυτής της γλώσσας και για το αν πρόκειται για ‘άλλες γλώσσες’. Κατά τα άλλα, η συζήτηση για τη σχέση αρχαίας-νέας είναι όντως απεραντολογική αλλά αναπόφευκτη, όπως κάθε συζήτηση για θεμελιώδη ζητήματα.

  51. κρόμμυον said

  52. Μιχαλιός said

    32: Ακριβέστερα, το σημείο είναι αυτό εδώ (συνειδητοποιώ ότι το Γκουγκλ Μαπς δεν δουλεύει με πρώτα λεπτά, αλλά με εκατοστά της μοίρας):
    http://maps.google.com/maps?ll=43.55-7.02&spn=0.1,0.1&t=m&q=43.55,-7.02

  53. Τα ελληνικά του Καρατζαφέρη δεν είναι τα χειρότερα στον ΛαΟΣ:

    Έρχονται συχνά πυκνά μέρες βαριές για το ελληνικό έθνος ανά διαστήματα
    Ε;

    Μέρες όπου ο Έλληνας καλείται εκ καθήκοντος και εκ περισσείας υπερηφάνειας και τιμής να υπερασπιστεί και να αγωνισθεί για τα εδαφικά του κεκτημένα και δικαιώματα…
    Το «εκ περισσείας υπερηφάνειας» λογικά δεν σημαίνει απ’ την υπερβολική περηφάνια του;

    ημέρες θάρρους, ημέρες θρήνου…
    Ούτε ο Αριστοτέλης Βαλαωρίτης δεν άρμοζε έτσι τα νοήματα.

    Και άλλες κατα τις οποίες προσήκει τοις Έλλησι ενθυμηθήναι των άγριων λεπτών κατασπάραξης της ελληνικής σάρκας και ιστορίας…
    Θα έλεγα ότι στο «προσήκει» δεν προσήκει χρονικός προσδιορισμός. Ή κάτι είναι ταιριαστό ή δεν είναι.

    Σαν ξεχνά κανείς τέτοια γεγονότα γίνεται αναπάντεχο πιόνι ενός ευρύτερου σκακιστικού τεχνάσματος που ανήκει σε μια άμορφη εξευγενισμένη πολλάκις θεότητα που πολλοι προσκυνούν το δίχως άλλο που ονομάζεται διεθνοποίηση και εκχέρσωση κάθε εθνικής συνειδησης και ταυτότητος αντικαθιστώντας τες με συνειδητότητα (η κατάσταση του μη νου) και σε μια συνείδηση χωρίς υποκείμενο..χωρίς Πατρίδα..
    Μπελλές 2.0

  54. sarant said

    Το γκουγκλ μου λέει όπτι αυτή είναι η Μελίνα Τσιλιμίγκρα. Αυτό το «των άγριων λεπτών» είναι για να χτυπιέσαι κάτω από τα γέλια.

    Το άλλο με την περίσσεια προφανώς πήγαινε να παραφράσει το «εκ περισσεύματος» (καρδίας) και έμεινε στα μισά.

    Για την ανερχόμενη κ. Μελίνα:
    http://yannisharis.blogspot.com/2011/11/3.html

  55. Μαρία said

    54 Αυτό το αστέρι το έχουμε ξαναπαίξει το Φλεβάρη αλλά με σκουρότερο μαλλί.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: