Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Οι χούφτες του Φούχτελ

Posted by sarant στο 9 Δεκεμβρίου, 2011


Ο συμπαθητικός κυριούλης της φωτογραφίας είναι ο Χανς-Γιόακιμ Φούχτελ, υφυπουργός της γερμανικής κυβέρνησης που ορίστηκε υπεύθυνος για… θέματα Ελλάδας. Μοιραίο ήταν το επώνυμο του κ. Φούχτελ να δώσει λαβή για όχι λίγα πνευματώδη (ή και λιγότερο πνευματώδη· ούτε το όνομά του δεν κατάφερε να γράψει σωστά ο Πρετεντέρης!) σχόλια, ενώ λίγο νωρίτερα σχόλια είχε προκαλέσει και το επώνυμο του άλλου Γερμανού ανθύπατ… αξιωματούχου, του κ. Χορστ Ράιχενμπαχ, που είχε θυμίσει σε κάποιους το Ράιχ.

Βέβαια, αυτά είναι για να γελάμε, αν και μπορώ να φανταστώ κάποιες ακραίες περιπτώσεις όπου το όνομα ενός αξιωματούχου ή και κοινού θνητού θα θεωρηθεί εμπόδιο για την ανάληψη δραστηριότητας σε ξένη χώρα· για παράδειγμα, αν είναι αληθινό και όχι απλώς μπεντροβάτο ένα ανέκδοτο που μου έλεγε ο παππούς μου, τον καιρό των τελευταίων σουλτάνων είχε ακυρωθεί ο διορισμός κάποιου Γερμανού ονόματι Μποκ ως πρέσβη ή στρατιωτικού συμβούλου στην Υψηλή Πύλη, διότι bok στα τούρκικα είναι η λέξη του Καμπρόν. Κάποιοι μάλιστα λένε ότι για ανάλογους λόγους δεν προχώρησε η μεταγραφή του ποδοσφαιριστή Μουνίτις σε ελληνική ομάδα.

Ο κύριος Φούχτελ προκαλεί χαμόγελο επειδή αφενός το επώνυμό του θυμίζει τα στερεοτυπικά γερμανοπρεπή φλάχτεν φλούχτεν αουγκεντάλερ νιξ φερστέεν και τα παρόμοια και αφετέρου επειδή παραπέμπει στις φούχτες -ή τις χούφτες, διότι το ουσιαστικό αυτό είναι μια από τις όχι λίγες διτυπίες που έχουμε με αντιμετάθεση συμφώνων.

Είπα «όχι λίγες» διτυπίες, αλλά πέρα από τη χούφτα/φούχτα δεν μου έρχονται και τόσο πολλές στο νου· υπάρχει βέβαια ο φαλακρός/καραφλός, υπάρχει και το σκεπάρνι/σκερπάνι, αλλά οι άλλες διτυπίες που μπορώ να σκεφτώ αυτή τη στιγμή αφορούν σπάνιες λέξεις, όπως το σαρμάκο/σαμάρκο ή το αρχαίο φαιλόνης/φαινόλης (απ’ όπου το φαιλόνιο των ιερωμένων). Για να μη γίνουμε ρεζίλι λοιπόν, αν σκεφτείτε καμιάν άλλη διτυπία με αντιμετάθεση, γράφτε την σας παρακαλώ στα σχόλια.

Στις διτυπίες συνήθως ο ένας τύπος είναι αρκετά πιο συχνός από τον άλλο. Λέμε φούχτα και χούφτα, αλλά δεν είναι εξίσου διαδεδομένοι οι δυο τύποι, η χούφτα είναι πολύ συχνότερη από τη φούχτα, και ακόμα περισσότερο τα παράγωγά της (χουφτίτσα, χουφτώνω· το φουχτώνω είναι πολύ σπάνιο). Το περίεργο είναι πως ο αρχικός τύπος είναι η φούχτα, που είναι μεσαιωνικός, πιθανώς από ρήμα *φουχτίζω που υποθέτουν οι φιλόλογοι πως υπήρξε ως παράγωγο του πυκτίζω/πυκτεύω, διότι στα αρχαία πύκτης ήταν ο πυγμάχος, πυγμή η γροθιά, άλλωστε έχουμε και το πυξ λαξ· οπότε ο αρχικός τύπος υποχώρησε και σήμερα επικρατεί ο αντιμεταθεμένος τύπος.

Η χούφτα/φούχτα έχει την περίεργη ιδιότητα να συμμετέχει σε φράσεις που δηλώνουν και την αφθονία αλλά και τη σπανιότητα. Λέμε «με τις χούφτες» για να δηλώσουμε κάτι που γίνεται αφειδώλευτα: ξοδεύει τα λεφτά με τις χούφτες· παίρνει αντιβιοτικά με τις χούφτες. Πιο λαϊκά λέμε «με τη σέσουλα». Από την άλλη, το «μια φούχτα» δηλώνει την πολύ μικρή ποσότητα: μια χούφτα στρατιώτες… συνηθισμένο κλισέ για περιγραφές μάχης, ενώ ο ευρηματικός (ήδη στα αγγλικά) τίτλος «Για μια χούφτα δολάρια» έχει δώσει αμέτρητες παραλλαγές. Αν θέλει να το κάνει πιο λόγιο ο κλισεδιάρης λέει «μια δράκα» (γενναίοι στρατιώτες, όχι δολάρια).

Η χούφτα έχει και σεξουαλικά υπονοούμενα, είτε επειδή χούφτας λέγεται για ευνόητους λόγους ο μαλάκας (στην οικογενειακή μας μυθολογία έχουμε και τη Χουφτού, τη στρίγγλα γυναίκα ενός τέτοιου), είτε από το ρήμα χουφτώνω και την πασίγνωστη ατάκα «χούφτωσ’ την» του Παπαγιαννόπουλου προς τον πλεϊμπόη Κωσταντάρα στο Κάτι κουρασμένα παλικάρια

Από τη χούφτα ίσως είναι και το χούφταλο, ίσως όμως και όχι, οπότε ας το προσπεράσουμε. Φούχταλο πάντως δεν υπάρχει, και σε κάθε περίπτωση ο συμπαθητικός κύριος Φούχτελ είναι ακόμα στο άνθος της ηλικίας του, ούτε εξήντα χρονών όπως λέει το βιογραφικό σημείωμα στον ιστότοπό του, τζόβενο με ορισμένα μέτρα.

Ωστόσο, για να γυρίσουμε στην ετυμολογία, ενώ αρκετοί σχολίασαν την ηχητικήν ομοιότητα του Χανς Γιόακιμ Φούχτελ με τη φούχτα (ένα ωραίο σχόλιο του Δαεμάνου από τη Λεξιλογία: Χάν’ς κι τ’ αβγά κι τα πασχάλια ιδώ, Γιόακιμ, με τον προϋπολογισμό στη Φούχτελ θα μείν’ς), η ετυμολογία ωστόσο του ονόματος Φούχτελ έμεινε ασχολίαστη και μόνο η φίλη Μαρία την υπαινίχθηκε προχτές σε ένα σχόλιο, όταν είπε ότι το επώνυμο Φούχτελ είναι το αντίστοιχο του ελληνικού Ευταξίας ή του τουρκογενούς Τερμπιές.

Διότι, όσο και να μην πιστεύουμε τον ετυμολογικό προκαθορισμό, η ετυμολογία του ονόματος Fuchtel είναι σημαδιακή. Στα γερμανικά Fuchtel είναι το πλατύ σπαθί, και στο στρατό Fuchtel ονομάστηκε τα παλιά τα χρόνια το χτύπημα με το πλατύ μέρος του σπαθιού, που αποτελούσε συνηθισμένη μορφή τιμωρίας των απείθαρχων στρατιωτών (πονούσε πολύ αλλά δεν άφηνε πληγές). Έτσι, σταδιακά η λέξη Fuchtel έφτασε να σημαίνει την αυστηρή πειθαρχία, η δε έκφραση jemanden unter der Fuchtel haben σημαίνει «έχω κάποιον υπό τον απόλυτο έλεγχό μου, του έχω βάλει τα δυο πόδια σ’ ένα παπούτσι» (to have someone under one’s thumb, στα αγγλικά).

Συναφής και η έκφραση unter jemandes Fuchtel stehen (βρίσκομαι υπό τον ζυγό κάποιου, στην απόλυτη εξουσία του). Και δεν μπόρεσα να αντισταθώ στον πειρασμό (και τα γράφω αυτά ενώ αρχίζει η σύνοδος κορυφής των Βρυξελλών) να σκεφτώ ότι Griechenland unter Merkels Fuchtel steht, και ας με διορθώσουν οι γερμανομαθείς αν δεν είναι γραμματικά σωστή η έκφραση, που μου φαίνεται καλό αν και ελαφρώς ανατριχιαστικό λογοπαίγνιο: η Ελλάδα βρίσκεται υπό τον ζυγό/Φούχτελ της Μέρκελ. (Λέτε να έπαιξε το επώνυμο ρόλο στον διορισμό του;)

Ευτυχώς όμως δεν υπάρχει ετυμολογικός προκαθορισμός· υπό τον ζυγό της Γερμανίας θα βρισκόμασταν έτσι κι αλλιώς, είτε Φούχτελ λεγόταν ο αρμόδιος αξιωματούχος, είτε Ράιχενμπαχ, είτε Ρέσλερ, ακόμα και Αουγκεντάλερ.

ΥΓ Επειδή μας διαβάζουν και νεότεροι, και μη ποδοσφαιρόφιλοι: ο Κλάους Αουγκεντάλερ ήταν σέντερ μπακ της Μπάγερν για πολλά χρόνια, σε όλα τα 80ζ και στις αρχές των 90ζ. Στα φοιτητικά μου χρόνια, όταν κάποιος ήθελε να μιλήσει ψευτογερμανικά, μετά το καπούτ, το φερστέεν και το φλούχτεν, θα πέταγε κι ένα Αουγκεντάλερ.  Βλέπω μάλιστα ότι γκουγκλίζεται η χρήση αυτή.

Διαφημιστική προσθήκη: Σήμερα (9.12.2011) στο ΒήμαFM, στις 5-6 μμ, θα γίνει αναφορά στο βιβλίο μου «Λέξεις που χάνονται» και ίσως χαριστούν και αντίτυπα.

348 Σχόλια to “Οι χούφτες του Φούχτελ”

  1. Zazula said

    κροκόδειλος – κορκόδειλος

  2. ππ said

    Μαγαδασκάρη-Μαδαγασκάρη: κάποιος τύπος είναι λάθος αλλά αγνοώ ποιος

  3. Zazula said

    πριτσίνι — πιρτσίνι (κ. περτσίνι)

  4. Κασσάνδρα said

    Ροφός/ορφός.

  5. Liarak said

    Καραϊβική – Καραβαϊκή

  6. Νέο Kid Στο Block said

    Περβάζι – πρεβάζι
    Κυπριακό: κλάτσα-κάλτσα (ο πρώτος τύπος πολλά επικρατέστερος)
    Τιρμπουσόν – τριμπουσόν (και με ι μετά το ου)

    Ο Άουγκεντάλερ ήταν ο αρχετυπικός- ποδοσφαιρικά- Λοχίας των βάβεν ες-ες ,που διαχρονικά διαθέτει η Μπάγιερν Μονάχου(ίσως σε ανάμνηση των ‘’ιστορικών συνάξεων σε μπυραρίες ‘’στα 20’s και 30’s). Στα νεότερα χρόνια το αντίστοιχό του ήταν ο πορτάρης Όλιβερ Κάαν. Σήμερα δεν ξέρω ποιον έχουν, άσε που τα τελευταία χρόνια χάλασαν κι αυτοί, μάζεψαν κάτι Ολλανδούς και άκουσον-άκουσον! Τούρκους.

  7. Νέο Kid Στο Block said

    Ορθό το :Griechenland unter Merkels Fuchtel steht αν και στην περίπτωσή μας θα ταιριαζε ίσως καλύτερα το liegt ή το κriecht στο τέλος. Όσο να πεις, δεν ειμαστε και στεκούμενοι(steht) αλλά χαμαί (liegt) ή έστω έρποντες (Kriechen) kriecht

  8. Zazula said

    ασανσέρ — ανσασέρ

  9. Καλημέρα!

    Το λογοπαίγνιο για τον ζυγό τής Μέρκελ είναι πολύ πετυχημένο και από γραμματικής πλευράς αψεγάδιαστο. Γενικά, πάντως, το συγκεκριμένο όνομα, απ’ όποια πλευρά κι αν το δεις, δεν ενεργοποιεί θετικούς συνειρμούς. Σε κάποια μέρη, μάλιστα, έχει και τη σημασία «μέγαιρα», ενώ εμένα όποτε τ’ ακούω, μου φέρνει στο μυαλό το Schwuchtel (σβούχτελ), έναν πολύ μειωτικό χαρακτηρισμό για τους ομοφυλόφιλους.

  10. sarant said

    Ευχαριστώ πολύ για τα πρώτα σχόλια και για τις πολλές διτυπίες που προτείνατε!

    5: Χαθήκαμε, Σπύρο!

    Να πω με την ευκαιρία ότι σήμερα στο ΒήμαFM, στις 5-6 μμ, θα γίνει αναφορά στο βιβλίο μου «Λέξεις που χάνονται» και ίσως χαριστούν και αντίτυπα.

  11. Νέο Kid Στο Block said

    Πολύ ταιριαστό θα ήταν και το: Die Griechen unter Merkels Sch-fuchtel kriechen!
    Ομοιοκατάληκτο και ξυπνάει και μνήμες ένδοξου παρελθόντος και μεγαλείων…

  12. Χαχα, υπάρχει και σχετικός γλωσσοδέτης:

    Wenn Griechen kriechen, kriechen Griechen. Wenn Griechen hinter Griechen kriechen, kriechen Griechen Griechen hinterher. 🙂

  13. Νέο Kid Στο Block said

    Τα ονόματα «ευπρεπίζονται» και για λόγους μάρκετινγκ . Θυμάμαι ότι κάπου στα μέσα ή τέλη δεκαετίας 80 η SEAT κυκλοφόρησε το μοντέλο Malaga. Στην Ελλάδα είχε κυκλοφορήσει όμως σαν Gredos . Σου λέει, θα λένε όλοι «Να,ο μαλάκας με τη malagia του» 🙂

    Το ίδιο και στην Ουγγαρία που η πίτσα λέγεται πίζα (γιατί πίτσα είναι ο κώλος(νομίζω))

  14. μήτσκος said

    Ο Άουγκενταλερ κατέχει και ένα ενδιαφέρον ρεκόρ ως προπονητής:

    Ο μοναδικός προπονητής στην ιστορία της μπουντεσλίγκα που έκανε 4 αλλαγές σε ένα παιχνίδι! (Δεν το πρόσεξε κανένας και δεν κατέθεσε κανένας ένσταση επειδή το ματς ήταν εντελώς αδιάφορο).

  15. Έχω την εντύπωση πως ορθές είναι και οι δύο μορφές: τάφρος/τράφος. Τη δεύτερη μορφή πάντως την έχω ακούσει από πελοποννήσιους.

    Αναρωτιέμαι γιατί να χρησιμοποιεί κανείς ψευτογερμανιστί το «Άουγκεντάλερ» όταν από τα ελληνικά γήπεδα πέρασε ο Γκίντερ Φρίζενμπίχλερ!

  16. @Νέο Kid Στο Block, 13

    Μη ξεχνάμε και τον Herman Hesse -Λύκε, ακούς;- που για ευνόητους λόγους έγινε Έρμαν Έσσε… 🙂

  17. ppan said

    ΚΑι τον Χέστον του Μπεν Χουρ. Ο Μουνίτις ήταν μπεντροβάτο, εννοώ σιγά μην έπαιρναν παίκτη της Ρεαλ.. ΥΠάρχουν πολλοί τέτοιοι ποδοσφαιριστές, από έλληνες -ο Κωλομητρούσης που έγινε Καλομητρούσης- μέχρι τογκολέζους, – ο Ζαν-Πολ Αμπαλό- και νομίζω υπάρχει ένας, μπεντροβάτος ή όχι, Ζμπούτσαμ

  18. Νέο Kid Στο Block said

    Οι ατάκες Παπαγιανόπουλου ήταν εκπληκτικές. Βέβαια Νίκο, η ολοκληρωμένη ατάκα να πούμε ότι είναι «Χούφτωστη, χούφτωστη, Θα το μετανιώσεις!» που όσο να ’ναι αλλάζει το κοινωνικό μήνυμα.:-)

    Μου χει μείνει επίσης μια άλλη πολύ σύντομη και φιλοσοφημένη ατάκα του, προς τον Καλυβωκά που του ανακοινώνει την απόφαση του μπαμπά του να τον στείλει στην Αγγλία στις επιχειρήσεις τους «για να γίνω άντρας!» Παπ: Μα καλά, στην Αγγλία θα πας να γίνεις άντρας; Καλ: Όχι,ε; Παπ: Eμμμ…!

  19. ppan said

    Νεότατος ο Φούχτελ, αφού ούτε γκρίζους κρόταφους δεν έχει

  20. Νέο Kid Στο Block said

    @ Ppan Ναι, ο Τσάρλτον Ήστον ο περίφημος! Και ο Μάριο Πούζο ο αρχιμαφιόζος. 🙂
    Θυμήθηκα και τον καθηγητή μου μουσικής στο γυμνάσιο που είχε μανία με τον Πουτσίνι,αλλά σιγά-σιγά τον έκοψε…

  21. rogerios said

    Ωραίο και το σημερινό! Καλή εκπομπή, επίσης! 🙂

    Ουδέποτε υπήρξε πραγματικά θέμα μεταγραφής του Μουνίτις σε ελληνική ομάδα, η ιστορία είναι σαφώς μπεντροβάτη (αν ήταν νάρθει θα τον εκάναμε σκέτο Πέδρο, όπως τον έλεγε κι ο Θεοφιλόπουλος, κι ας σκύλιαζαν όποιοι οχτροί έκαναν πλακίστα με τ’ όνομα).

    @ Στρατολάτρης: Μα, ο Άουγκεντάλερ είναι 22 χρόνια μεγαλύτερος από τον Φρίζενμπίχλερ. Βοήθησε στην εκπλήρωση των ονείρων (ταχείας εκμάθησης της γερμανικής) μιας άλλης γενιάς.

  22. Νέο Kid Στο Block said

    21. +1 στο σχόλιο Ρογήρου! Εγώ ακόμη τον αναπολώ τον Αουγκεντάλερ ,γιατι τον θυμάμαι καθε φορά που ψωνίζω (όλο και πιο σπάνια ,λόγω κρίσης) Εμεντάλερ! (ελβετικό πάντα,γιατι τα γερμανικά δεν τρώγονται…)

  23. ppan said

    Στον Αούγκεντάλερ αυτό που τραβούσε την προσοσχή ήταν ο διπλός του τόνος. Ειδάλλως, η Μπορούσια Μεχενγκλανταμπαχ ήταν πιο χορταστική

  24. HAL9000 said

    @ 13 & 16:

    … όπως και τη ρωσίδα πρωταθλήτρια της ενόργανης Chuchunova, της οποίας το όνομα τα σεμνότυφα αστέρια της ΕΡΤ ανέφεραν ως ‘Σουσούνοβα’ .

  25. Νέο Kid Στο Block said

    23. Άουγκεντάλερ ο σωστός διτονισμός! Και ΜέΝχεν-γκλάντμπαχ η γκλαντμπαχάρα μου! (πάλι με χρόνια με καιρούς…)

  26. Μια άλλη αξιομνημόνευτη διτυπία είναι ο κρίκοςκίρκος. Και λέω αξιομνημόνευτη γιατί μέσω των Λατινικών πέρασε και σε άλλες γλώσσες δίνοντας μια σειρά πολύ γνωστών λέξεων όπως circle «κύκλος», chercher «αναζητώ«, zirka «περίπου» ή το αντιδάνειο τσίρκο.

  27. sarant said

    Ευχαριστώ πολύ και για τα νεότερα σχόλια!

    24: Δεν την ήξερα, ομολογώ!
    25: Για τους διτονισμούς έχει χυθεί αρκετό μελάνι…

  28. Κοσμάς Θέμελης said

    Μπα…νεοκιντ, ο Ολιβερ Κααν δεν θα μπορουσε να ειναι αρχετυπικη μορφη γερμανικου ποδοσφαιρικου βαφεν ες-ες, διοτι το κααν ειναι ύποπτο. Ειναι…εβραϊκης προελευσης! (κοεν).
    Ως εμφανιση, αλλα και ονομα νομιζω, αρχετυπικη μορφη ηταν ενας ψηλος και εντελως αχαρος (ο αντωνιαδης μπροστα του ηταν μπαλαρινα) γερμανος που ηταν γκολτζης…αρχες δεκαετιας ’80. Δεν θυμαμαι τ’όνομά του.

  29. Νέο Kid Στο Block said

    ppan: Ήμασταν βέβαια ΜύνχενΓκλάντμπαχ παλιά, αλλά αλλάξαμε(και γίναμε νάνοι(Moenchen) γιατί δεν γουστάρουμε τους Μoναχούς. 🙂

  30. physicist said

    Οι (όχι ευάριθμοι) σκακιστές εδώ μέσα θα πρέπει να θυμούνται και την πρώην παγκόσμια πρωταθλήτρια (στη δεκαετία του 1980) Μάγια Τσιμπουρντανίτζε· Γεωργιανή, τότε αγωνιζόταν με τη σημαία της ΕΣΣΔ. Αν και το όνομά της δεν είναι άμεσα σκανδαλιστικό, έχει πολλαπλές παραπομπές κάπως πώς. Στο πιο αθώο, εμείς στην παρέα τη λέγαμε Τσιλιμπουρδίτζε.

  31. jimakos said

    Και σκεφτείτε όταν έπαιζε μαζί με τον Λιονέλ Σκαλόνι στην Ντεπορτίβο, να του έκανε πάσα και να ακουγόταν το ..Σκαλόνι στο Μουνίτις….

  32. nikosl said

    Γνωστή διτυπία είναι και το καμιλαύκι / καλιμαύκι ή καμηλαύκι/καμηλάφκι κλπ, όπως πρότιμάτε.

  33. HAL9000 said

    @28:

    Horst Hrubesch (1.88), Αμβούργο
    Έπαιξε και στον τελικό του 1982 στην Αθήνα
    (Αμβούργο Γιουβέντους 1-0).

  34. Νέο Kid Στο Block said

    Κοσμά, μάλλον τον Χορστ Χρούμπεςς(παχύ σου!) λες,αλλά αυτός ήτο καλόκαρδος,(έπαιζε στο Αμβούργο νομίζω), αρχέτυπο μάλλον αλπικού κοκκινομάγουλου χωριάτη.

    Τώρα , μην αρχίσουμε την εβραιοπροέλευση,πάντως και τα εις -taler είναι «ύποπτα» για μειωμένη αρειοσύνη.

  35. Κοσμάς Θέμελης said

    ΧΑΧΑΧΑ…μπραβο HAL!! Κι ελεγα…μπα, πού να το θυμηθει καποιος! Οπου βεβαια στα γερμανικα δεν προφερεται το αρχικο Η, αλλα οι εδω εκφωνητες τον ελεγαν Χρούμπες, οποτε γινοταν «αρχετυπικος»

  36. physicist said

    #35. Ασφαλώς και προφέρεται, δεν λέγεται στα Γερμανικά Ορστ Ρούμπες/Γούμπες ο άνθρωπος!

  37. 16: Με δασείες.

    Κι όθε χτυπά ο Χάροντας, το αίμα τράφο κάνει.

    Και με πρικύ αναστεναγμό εβγήκεν η ψυχή του.

    Ποια πάθη απού τον έρωτα, ποιες πρίκες δεν επήρα;

    μαΐστρος Μένεγος Θεοτοκόπουλος σγουράφος

  38. Κοσμάς Θέμελης said

    Και συ βρε νιουκιδ καταλαβες ποιον ελεγα; Γκλαντμπαχ, ε; Και γω τα ιδια…Ωραιες εποχες οταν πατουσαμε την Μπαγιερν! Και την μεγαλη Ιντερ. Παρεμπιπτοντως η Εβερτον, πριν την αποκλεισουμε εμεις την ηρωική εκεινη χρονια (!), ειχε αποκλεισει προηγουμενως την Γκλαντμπαχ. Αντε, παλι στο ποδοσφαιρο εξετραπημεν.

  39. sarant said

    37: Ναι μπράβο, αλλά εκτός από τον τράφο που υπάρχει σε πολλά μέρη, η πρίκα και ο σγουράφος είναι αποκλειστικά κρητικοί τύποι, όχι;

  40. Zazula said

    Γεθσημανή — Γεσθημανή

  41. Η Πράγα και η Πάργα, πάλι, όπως και ο καφές και οι φακές, ουδεμία σχέση.

  42. Zazula said

    γουρσούζης — γρουσούζης

  43. Zazula said

    λακιρντί — λακριντί

  44. Zazula said

    ΥΓ Σόρι για το «κατά ριπάς», αλλά ένα-ένα τα θυμάμαι…

  45. Zazula said

    Φρενιασμένος ἐξύπνησα. Ἄχ! τὸ φῶς μου, –
    τὴν ἴδια ὥρα έσβύστηκε ὁ αδρεφός μου!

    (Ιδιωματικό αδρεφός, παράλληλα με το κοινό αδερφός)

  46. ΣοφίαΟικ said

    Αμάν, Νίκο, δια΄βασα βιαστικα΄και στην τελευταία σειρά κατάλαβα: θα γινει παρουσίαση μπλα μπλα και θα χαριστούν τα αντίποινα.
    Και σκέφτηκα ότι ίσως έχασα το επεισόδιο που ώς νεός φούχτελ, μας απείλησες με αντίποινα αν δεν έρθουμε στις παρουσιάσεις :-)))))

  47. Μπουκανιέρος said

    39 Για το πρώτο όχι, πρίκα και πρικός λέγεται και σε μας (στο χωριό μου αποκλειστικά έτσι το άκουγα).
    Επίσης: μελούδι και μεδούλι.
    Στην Κέρκυρα λέγεται μόνο μελούδι – το αποτέλεσμα είναι ότι εγώ λέω πάντα έτσι το πράγμα στο πιάτο ενώ μεταφορικά το λέω κι έτσι κι αλλιώς.
    Ακόμα: τσόκαλο (στην Κέρκυρα) και κότσαλο (αλλού αλλά δεν ξέρω πού).

  48. Νέο Kid Στο Block said

    Κοσμά, ναι το αρχικό Χα προφέρεται. Κι αν ακολουθει σύμφωνο ,δυνατά. Εκεί που τα σκατώνανε κανονικά (πλέον νομιζω το μάθανε οι περισσότεροι) οι σπορκάστερ ήταν το ενδιάμεσο Χα (H) που μπαινει για να κάνει μακρό το φωνήεντο . Εκείνος ο έρμος ο Μπόνχοφ (αντί του σωστου Μπό(ο)νοφ) 🙂
    31. 🙂
    41. 🙂 Αφου πιάνονται κι αυτά… Τι Λωζάνη,τι Κοζάνη; Χιόνια η μια,χιόνια κι η άλλη.

  49. Νέο Kid Στο Block said

    47. Μπουκάν, τι είναι το κότσαλο -τσόκαλο;

  50. Zazula said

    πλακουτσωτός — πλατσουκωτός

  51. ισνάφι / σινάφι

  52. Μπουκανιέρος said

    49 Τσόκαλο είναι αυτό που μένει απ’ τ’ αστάκι όταν φας (ή όταν ξεποριάσεις) το καλαμπόκι.

  53. Nicolas said

    @13 Μερικά πολύ δύσκολα. Όπως μια γερμανική εταιρεία που θα έχει δυσκολίες στην γαλλική αγορά (εξαιτίας του ορθογραφικού λάθους).
    [Δεν θα καταλάβουν πώς τις τελευταίες μέρες έχει ανέβει η επισκεψιμότητα της σελίδας τους, οι κακομοίρηδες]

  54. Νέο Kid Στο Block said

    53. 🙂 🙂 tresmalages!

  55. Μπουκανιέρος said

    45 Το αδρεφός πανελλήνιο και πολύ κοινό (νομίζω).
    Γενικά, με κούνημα του ρ πρέπει να υπάρχουν αρκετά.

  56. physicist said

    #48. Όχι, Νεοκίδιε, Rainer Bonhof γράφεται άρα το h δεν μακραίνει το o γιατί προηγείται, δεν έπεται. Μπόνχοφ είναι περίπου σωστό (βλ. Hof) αλλά στα χρόνια μου τον λέγαμε απλώς Μπόνοφ (παραλίγο και θα τον κάναμε Βούλγαρο).

    #52. Ακριβώς. Κότσαλο στην Ήπειρο αλλά και γούτσι.

  57. Νέο Kid Στο Block said

    Κι ενα ποδοσφαιρικό μπούκικο: Γουαλαδαχάρα- Γουαδαλαχάρα.

  58. Αντώνιος Σ. said

    @24 του Χαλ9000

    Αν αναφέρεσαι στην Елена Львовна Шушунова (Γιελένα Λ’βόβνα Σσουσσούνοβα, το σσ προφέρεται παχύ, η απόστροφος προφέρεται ως ελαφρό κόψιμο του συμφώνου), πολύ καλά κάνανε οι της ΕΡΤ και την λέγαν έτσι. Σουσούνοβα είναι το σωστό. http://en.wikipedia.org/wiki/Shushunova

    Είμαι τρομακτικά ευαίσθητος στο ότι πολλά ονόματα μας έρχονται με μεταγγραφή από τα αγγλικά. Αντί όμως να βάλει ο κάθε κακομοίρης δημοσιογράφος το κεφάλι του να δουλέψει και να ξοδέψει 1 λεπτό σε μια υποτυπώδη γουγλιά και να ρωτήσει κάποιον ομοεθνή, κάτι βρε παιδί μου, μεταγράφει όπως του καπνίσει.

    Οι μπασκετόφιλοι ξέρουν άλλωστε. Αυτή τη δύσμοιρη τη Химки (http://en.wikipedia.org/wiki/BC_Khimki) την έχουν αλλάξει τον αδόξαστο. Κίμκι και Κίμκι και Κίμκι. Το ρωστικό Χ στα αγγλικά μεταγράφεται ως kh (Κhimki). Κι άντε και βαρέθηκες να ψάξεις ρε δημοσιογράφο. Το έμβλημά της στη φανέλλα με το κυριλλικότατο Χ (από το δικό μας Χ) δε σου λέει τίποτα;

    Θα μου περάσει.

  59. Νέο Kid Στο Block said

    56. Μήπως ξέχασες κάτι (ένα Χα) στη μπλάκ χόλ; Rainer Bohnhoff 🙂

    Πάντως και το δικό μου ανακριβές ηταν όντως.

  60. Χμμ, σχετικά με το Bohnhoff θα διαφωνήσω, αγαπητέ Λύκε. Από τη στιγμή που στη γλώσσα μας δεν υπάρχει η διάκριση μεταξύ μακρών και βραχέων, γιατί να προσθέτουμε κάτι που δεν δένει με το ελληνικό φωνητικό σύστημα; Άκουσα τις προάλλες την Μπακογιάννη να προφέρει το όνομα τού πρώην καγκελάριου Kohl με /oː/ κι έσκασα στα γέλια. Ακούγεται πραγματικά γελοίο! – Καλά, από την άλλη, βέβαια, η Μπακογιάννη αποτελεί από μόνη της ξεχωριστή περίπτωση… 🙂

  61. physicist said

    #59.

    http://de.wikipedia.org/wiki/Rainer_Bonhof

  62. physicist said

    #60. Το ο δεν είναι μακρό, αυτό ήθελα να πω κυρίως. Το χ μετά το ν είναι υπερβολικό να προφέρεται στα Ελληνικά αλλά δεν είναι τελείως λάθος, δεν είναι κάτι που προέκυψε από παρεξήγηση.

    #58. Συμφωνώ απόλυτα μ’ αυτά που λέτε αλλά γιατί να ρίξουμε το φταίξιμο στ’ Αγγλικά; Το Shushunova είναι σαφές στ’ Αγγλικά. Οι Ρώσοι υιοθετούν συχνά τη Γαλλική προφορά όταν κάνουν μεταφορά στο λατινικό αλφάβητο, άρα κι εδώ το Chuchunova είναι εντάξει. Το λάθος γίνεται όταν κάποιος προφέρει αγγλικά το γαλλικό.

  63. Νέο Kid Στο Block said

    61. mea culpa schwarze Loch! τον έμπλεξα με κάποιον άλλον ράινερ γμτ. 🙂

  64. Σβάρτσες Λοχ said

    #63. Άιντε, το γλίτωσες το κατάπιωμα σήμερα. 🙂

  65. Μπουκανιέρος said

    «Φούχταλο πάντως δεν υπάρχει»

    Και όμως. Ο Ανδριώτης το έχει και το θεωρεί αρχικό τύπο. Έχει επίσης φουχτώνω και φουχτιάζω.
    Όλ’ αυτά και στο Δημητράκο, όπου υπάρχει και φούχτωμα και φουχτιά.

    (Η ετυμολογία πολύ συζητήσιμη.)

  66. Το ρεμάλι της Φωκίωνος Νέγρη said

    #58
    Την ίδια ταλαιπωρία και χειρότερη περνάει η ουκρανική Σαχτάρ Ντόνετσκ. Γνωστή από το Ch.L και το στοίχημα μπορεί να παιχτεί σε τριπλή παραλλαγή όχι μόνο στα σημεία 1χ2, αλλά και ονομαστικά, άλλοτε ως Σαχτάρ, άλλοτε ως Σαχτιάρ και άλλοτε περισσότερο εκρωσισμένη ως Σαχτιόρ…

    Από παίχτες χαρακτηριστικότατο παράδειγμα: Žarko Paspalj
    Πιθανές παραλλαγές
    α) Ζάρκο Πάσπαλ (με βαθύ λ κοντά στο λι-ε)
    β) Ζάρκο Πάσπαλι
    γ) Ζάρκο Πάσπαλιε
    δ) Ζάρκο Πασπάιλ

    Το ίδιο πρόβλημα εμφανίζεται εσχάτως και με τον Marko Kešelj (!)

  67. sarant said

    Ευχαριστώ και για τα επόμενα σχόλια!

    65: Πράγματι υπάρχει αν και φαίνεται σπανιότατο. Πάντως τη σχέση χούφτας και χούφταλου δεν την έχω κατανοήσει.

  68. @Physicist 56

    «[…] Rainer Bonhof γράφεται άρα το h δεν μακραίνει το o γιατί προηγείται, δεν έπεται

    Δεν είναι απαραίτητο να προηγείται το λεγόμενο Dehnungs-h για να προφέρεται το φωνήεν μακρό. Το κριτήριο είναι πόσα σύμφωνα ακολουθούν. Υπάρχουν βέβαια αρκετοί αστερίσκοι και εξαιρέσεις, αλλά γενικά ισχύει: ένα φωνήεν, ένα σύμφωνο = μακρόχρονο, ένα φωνήεν, περισσότερα σύμφωνα = βραχύχρονο. Δηλαδή και το ihre και το Ire προφέρονται με τον ίδιον ακριβώς τρόπο (μακρά), σε αντίθεση με το irre όπου το i είναι βραχύ.

  69. rogerios said

    @58: Προσυπογράφω! [για την ακρίβεια «Σουσουνόβα» είναι το σωστό όπως κι ο ίδιος έχεις επισημάνει] Η ταλαιπωρία της Χίμκι είναι κι αυτή αξιοπρόσεκτη.

    @66: Ομοίως! Πολύ σωστά!
    Για τα ονόματα της πρώην Γιουγκοσλαβίας νομίζω ότι παίζουν ρόλο και οι διαφορές προφοράς της σερβοκροατικής αναλόγως της περιοχής (θυμάμαι και το πολύ απλούστερο προβληματάκι Μπάγιεβιτς ή Μπάεβιτς).

  70. Μπουκανιέρος said

    67 Ο Ανδριώτης λέει, σαν εξήγηση ας πούμε, «πβ. το διαλεκτ. συνων. ζαροφούχτι (Θρακικά 2, 212)»

    Στο λήμμα χούφταλο, που το εξηγεί με αντιμετάθεση όπως είπα, αναφέρει και την (τραβηγμένη κτγμ) άποψη του Χατζιδάκι «κύπτω } κούφταλο (ιδιωμ. κούχτελο) } χούφταλο».

  71. 68: Το Kloster όμως έχει μακρό O.

  72. metanastis said

    Ισως επειδή αν είσαι χούφταλο το κάνεις μόνο με τη χούφτα σου…….

  73. Σβάρτσες Λοχ said

    #68. Σωστά — άρα στο Bonhof το πρώτο ο είναι βραχύ. Το σχόλιό μου αναφερόταν στο ότι είναι Bonh* και όχι Bohn*.

    #69. Ο Χρουστσώφ πάντως τη γλίτωσε την ταλαιπωρία της Χίμκι, ενώ θα μπορούσε να είχε πέσει θύμα της προφοράς Κρούστσεφ των αγλόφωνων. Αλήθεια, πώς το προφέρουν το άλλο οι Έλληνες δημοσιογράφοι Χοντορκόφσκι ή Κοντορκόφσκι;

  74. Το ρεμάλι της Φωκίωνος Νέγρη said

    #69β
    Πιο δυνατό παράδειγμα ο Božidar Maljković. Τα πρώτα χρόνια τον λέγανε Μαλίκοβιτς μέχρι που ήρθε στον Παναθηναικό και το όνομα μεταλλάχθηκε σε Μάλκοβιτς. Και σε αυτή την περίπτωση το βαθύ λι (lj) είναι που κάνει όλη τη διαφορά.

  75. ndmushroom said

    57
    Μιας που πιάσαμε την Ισπανία, ας αναφέρουμε και τον ταλαιπωρημένο ποταμό Γουαλδακιβίρ (λάθος) – Γουαδαλκιβίρ (σωστό)

  76. Το ρεμάλι της Φωκίωνος Νέγρη said

    Μαλδίβες – Μαλβίδες

  77. ndmushroom said

    @76
    …αν και οι Μαλβίδες χρησιμοποιούνται συνήθως για να περιγράψουν τις Μαλβίνες (Φώκλαντς) και όχι τα νησάκια στον Ινδικό ωκεανό.

  78. Μπουκανιέρος said

    57 & 75 Άμα ξέρεις το αραβικό ουάντ, δεν κάνεις λάθος στα ισπανικά (α, να, που η ετυμολογία είναι χρήσιμη, καμιά φορά).

  79. ndmushroom said

    77
    ανακαλώ! Το γκουγκλάρισμα με διαψεύδει, αν και θυμάμαι πως όταν ήμουνα μικρός η διάκριση ήταν πιο ξεκάθαρη.

  80. @Ein Steppenwolf, 71

    Ναι, είναι μία από τις εξαιρέσεις για τις οποίες μίλησα.

    @73

    Η προφορά τού πρώτου o στο Bonhof(f) είναι θέμα. Στη λέξη Bon «κουπόνι» παρότι μετά το φωνήεν ακολουθεί μόνο ένα σύμφωνο, το o συνήθως είναι βραχύ (προφέρεται έρρινο). Η λέξη, βλέπεις, αντλήθηκε από τα Γαλλικά.

  81. Το ρεμάλι της Φωκίωνος Νέγρη said

    Από Wiki
    Η Δημοκρατία των Μαλδίβων (Republic of Maldives) ή Νησιά των Μαλδίβων (Maldive Islands) είναι νησιωτική χώρα που συναποτελείται από ατόλες στον Ινδικό ωκεανό, νοτιοδυτικά της Ινδίας. Το όνομα «Μαλδίβες» πιθανότατα προέρχεται από το Maale Dhivehi Raajje («Το Νησιωτικό Βασίλειο (υπό την εξουσία) του Μαλέ»), που αποτελεί τοπική ονομασία των Μαλδίβων. Το νησιωτικό κράτος ήταν συνώνυμο με την πρωτεύουσά του, που ονομαζόταν ‘Malédeeb’ και οι κάτοικοι ονομάζονταν ‘Dhives’.

  82. Αμαρτωλός – Αρματωλός. Στο προφορικό λόγο η σύγχυση μπορεί να οδηγήσει σε διτυπία.
    Μα και η λαίδη Άντζελα μάλλον κατέχει ένα μοναδικό ρεκόρ: παρήγαγε μια διτυπία χωρίς να αλλάξει θέση ούτε ένα γράμμα. Μα φυσικά αναφερόμαστε στο «άσφαλτος» 🙂

  83. Νέο Kid Στο Block said

    Μιας και υπάρχει ο Δον Μπουκάν και κάποιοι άλλοι και κρατούν ισορροπίες (σε σχέση με τις διτυπίες) ας συνεχίσω τις τρολιές (ό,τι θυμάμαι χαίρομαι…)
    Τότε με τα Φώκλαντς λοιπόν, (αρνούμαι να τα αποκαλέσω με το όνομα που τους δίνουν οι Αργεντίνοι και να προκαλέσω τη μήνη του στέμματος) θυμάμαι (αν και πολύ νεαρό ρίφι) μια φάση που πήγε κάποιος βρετανός ρεπόρτερ, μετά που τελείωσαν οι εχθροπραξίες και το- πάντα νικηφόρο- βασιλικό ναυτικό είχε ανακαταλάβει τας νήσους, και έπαιρνε συνέντευξη από κάποιους ντόπιους βρετανούς.
    Ρωτάει λοιπόν έναν κάπως ηλικιωμένο «Πρέπει να τρομοκρατηθήκατε πολύ από τους Αργεντινούς, didn’t you?» «Οh,no! Μας φέρθηκαν actually πολύ καλά κι ευγενικά. As a matter of fact το μόνο really outrageous ήταν όταν μας υποχρέωσαν -ευγενικά πάντα -να οδηγούμε δεξιά!»

  84. physicist said

    #80(β). Ο Rainer Bonhof (*1952) είναι Ολλανδογερμανός, και μάλιστα δεν απέκτησε τη γερμανική υπηκοότητα πριν το 1969. Τίθεται λοιπόν το θέμα αν το όνομά του είναι ούτως ή άλλως ειδική περιπτωση, δηλ. αν ακολουθεί γερμανικούς ή ολλανδικούς κανόνες γραφής [*]. Η περιοχή του Έμμεριχ (στην Κάτω Ρηνανία, πάνω στα γερμανοολλανδικά σύνορα) έχει ακόμα και στο γερμανικό της κομάτι τη δική της διάλεκτο (niederrheinisches Platt), που καθρεφτίζεται και στα ονόματα και την προφορά τους, άρα δύσκολο να τη βάλεις σε κανόνες της Κοινής Γερμανικής. Εγώ το προφέρω βραχύ γιατί έτσι μου φάνηκε ότι το άκουσα στην τηλεόραση, κάτι φορές που είχε εκπομπές-ρετρό για τις ποδοσφαιρικές δεκαετίες του 1970 και του 1980.

    [*] Στην οποία περίπτωση θα ήταν σαφές, μιας και οι Ολλανδοί διπλασιάζουν τα μακρά (Daan, Boon, spoor κλπ.)

  85. Κοσμάς Θέμελης said

    Το κομοδινί μαλλι και τι γκρι μουστακι, τα προσεξατε; Φτηνα θα τούρχονται…(πωπω κουτσομπολα…)

  86. Κοσμάς Θέμελης said

    κούρδος-κούδρος

  87. Κοσμάς Θέμελης said

    #48, οχι νιουκιδ, το Χα οταν ακολουθει φωνηεντο προφερεται (Χορστ), οταν συμφωνο οχι, και παντως οχι οταν ακολουθει r. (Hrubesch).

  88. σφάγανον-φάσγανον

  89. physicist said

    #85. Θείτσος Χριστιανοδημοκράτης — τον φαντάζομαι στο απογευματινό τραπέζι με τους συγγενείς να παίρνει Kaffee und Kuchen και να κουβεντιάζει τα τελευταία νέα της καθολικής ενορίας του. 😛

  90. Μικρός ήμουν αμετακίνητος ότι επρόκειτο περί… κορκοδείλου το ερπετό…

  91. Και ο αλησμόνητος Dietrich Bonhoeffer, με μακρό ή βραχύ ο προφέρεται άραγε;
    Στα σοβαρά τώρα: οι πάμπολλοι Hofmann, Hoffman κλπ. δείχνουν ότι στα κύρια τουλάχιστον ονόματα δεν μπορεί να βασίζεται κανείς στην ορθογραφία για τέτοιες λεπτομέρειες προφοράς, που πιθανότατα άλλωστε ποικίλλει από τόπο σε τόπο.

  92. sarant said

    Ευχαριστώ και για τα νεότερα σχόλια!

    Jago, το επίθετο άσφαλτος της Λαίδης είναι δόκιμος τύπος.

  93. Νέο Kid Στο Block said

    91. Αγγελε, όταν το h έπεται φωνηέντου ,το φωνήεν γίνεται μακρό. No exceptions.

  94. physicist said

    #92. Α, βλέπω αλλαγή στο περίφημο ευχαριστώ και για τα επόμενα σχόλια, που έδινε στον Νικοκύρη μιαν αύρα μέντιουμ-μελλοντολόγου. Κρίμα. 😉

  95. Νέο Kid Στο Block said

    93. Στα Hochdeutsch that is…

  96. tamistas said

    Λοιπόν, εκτός από τα καραφλός – φαλακρός, χρησιμοποιείται και το φαρακλός.
    Το ‘ψαξα επειδή θυμήθηκα το χωριό Φαράκλα στην Εύβοια και διαπίστωσα ότι υπάρχουν σε διάφορες περιοχές τα τοπωνύμια Φαρακλός, Φαράκλα, Φαρακλό, Φαρακλάδα. Υπάρχουν και σχετικά επώνυμα.

    Τριτυπία.

  97. Το ρεμάλι της Φωκίωνος Νέγρη said

    Μουσουλμάνοι – Μουλσουμάνοι

    Από τις αστείες φάσεις του στρατού. Πρώτες μέρες στο ΚΕΠΒ Θήβας και στην αναφορά βγαίνει ένας ημιαγράμματος καραβανάς φωνάζοντας με στεντόρια φωνή: …»Όσοι είναι μουλσουμάνοι !!!… να πάνε δεξιά….»
    Τότε κατάλαβα στην πράξη τι σημαίνει η φράση …»έπεσε το γέλιο της αρκούδας»…

  98. sarant said

    94: Έχει αλλάξει εδώ και καιρό, από τότε που μερικοί αδυνατούσαν να καταλάβουν ότι εννοούσα επόμενα ως προς τα πρώτα. 😉

    96: Φαρακλάτα στην Κεφαλονιά.

  99. Αντώνιος Σ. said

    @62 Ίσως θα έπρεπε να είχα γράψει για τη μεταφορά στο λατινικό αλφάβητο, ανάλογα με τις παραστάσεις που ο καθένας κουβαλάει από τη γλώσσα του. Στο 24 για παράδειγμα, είδαμε ένα Chuchunova (και προς Θεού, δεν θα τον δείρουμε τον άνθρωπο), ενδεχομένως να υπάρχει και έτσι αναρτημένο στο γιουτιούμπ, και κατηγουρούμε για λάθος αυτούς που το λέγανε σωστά.

    Γιατί όμως να μείνουμε στην μεταγραφή σε άλλο αλφάβητο, και ιδιαίτερα αφού συζητάμε σε λεξιλογικό ιστολόγιο;

    Το δημοσιογκράφο βέβαια δεν ξέρει τη Χίμκι (σκιτζής και μύωπας ταυτόχρονα). Δεν θυμάμαι ποιός δημοσιογράφος πανηγύριζε στο ευρωμπάσκετ που ανακάλυψε ότι το επώνυμο του Šarūnas Jasikevičius προφέρεται Γιασικέβιτσ(ι)ους (το ‘τσιους’ μία συλλαβή, όχι δύο). Πάλι καλά. Παίκτης διεθνούς κλάσης που έμεινε στην Ελλάδα από το 2007 μέχρι το 2010. Κι ο δημοσιογράφος το ανακάλυψε Σεπτέμβριο του 2011. Έλεος.

    Το χειρότερο είναι ότι αυτοί οι τύποι είναι παντού.

    Χρόνια πριν το μπιμπισί μου έχει προκαλέσει νευρικό κλονισμό με τον Βόλλερ. Πολύ Βόλλερ. Τεράστιος ο Βόλλερ, ο τότε προπονητής της εθνικής Γερμανίας, Ναι, ο Ρούντι Φέλλερ ήτανε (Völler).

    @66 Για την Шахтар (Σαχτάρ) δεν ξέρω γιατί θα έπρεπε να είναι Σαχτιάρ (δε νομίζω ότι διαβάζεται έτσι στα ουκρανικά) ωστόσο η βικιπαίδεια αναφέρει ότι πράγματι είχε εκρωσισμένο το όνομα ως το 1992. http://en.wikipedia.org/wiki/FC_Shakhtar_Donetsk
    Επιπλέον τα ρώσικα έχουν γενικά το πρόβλημα του ο που προφέρεται α άτονο και του γιε που προφέρεται η. Προσθέτουμε ίσως λίγα από τα βουλγάρικα που μπορεί κάποτε να άκουσε το δημοσιογκράφο και διαβάζει το κυριλλικό αλφάβητο έτσι αδιακρίτως γλώσσας, ειδικά δε τα ουκρανικά που δεν προφέρονται όπως τα ρώσικα, και… τα πιάσαμε τα λεφτά μας!

  100. @97: Ρεμάλι Πυροβολικάριος κι εσύ; Τι σειρά; 🙂
    (Δεν σε είδα να πανηγυρίζεις όμως μαζί μου στις 4 του μήνα!! 😀 )

    Ωραίο άρθρο Νίκο!! Είχα σκεφτεί κάποιες διτυπίες να σου γράψω αλλά τις προλάβανε!!! Χαμός από σχόλια και σήμερα, ε;

  101. sarant said

    Στέλιο, μερσί, σήμερα είχε πολλά σχόλια (και) επειδή ζήτησα ιδέες. Άλλοι λένε ότι τα πολλά σχόλια γίνονται γιατί έχει διαρρεύσει πως όποιος κάνει το σχόλιο αριθ. 100.000 θα πάρει πλούσια δώρα! (όμως ακόμα είμαστε στις 92.000).

    Αντώνη Σ., παλιά, πριν ανεξαρτητοποιηθεί η Ουκρανία, την ομάδα την ήξερα Σαχτιόρ.

  102. ὑλακτῶ-ἀλυχτῶ

  103. Νέο Kid Στο Block said

    101. Μπορείς όμως (μη πω ότι πρέπει!) να οργανώσεις έναν διαγωνισμό «Μάντης Κάλχας 100.000» και να τζογάρουμε ποιός σχολιαστής θα κάνει το hit!
    Γιατί, το hit καθεαυτό είναι και θέμα τύχης ,άσε που θα κλαίει κανα μήνα ο Κορνήλιος αν το χάσει…
    (Βέβαια, πάλι κέρδος θα’χουμε γιατί θα γράψει ελεγεία τεφαρίκι σίγουρα!)

  104. physicist said

    #99. Χαχαχα … σε καταλαβαίνω αλλά μη συγχύζεσαι, συμβαίνουν και αλλού! Ιταλός σπήκερ στην τηλεόραση, περίγραψε ένα ολόκληρο παιχνίδι της Μπορούσσια του Μόνκεν’ε-γκλαντ’ε-μπάκ’α. Και οι Γερμανοί δεν μπορούν να χωνέψουν ότι η κατάληξη πολλών ελληνικών ονομάτων είναι -όπουλος και όχι -όπολους. Καλή καρδιά!

  105. Γλωσσολάγνος said

    Έχω ακούσει σε χωριά, κυρίως γιαγιάδες, να λένε αρθιμός αντί αριθμός.

  106. Το ρεμάλι της Φωκίωνος Νέγρη said

    #100
    05 Ά, 290

    Θέλοντας να επανορθόσω την αδικαιολόγητη αβλεψία (ΑΑ) της 4ης Δεκεμβρίου απαγγέλω σε ρυθμό εμβατηρίου:

    Το πυροβολικό, το Πυροβολικό,

    το Πυροβολικό πολύ το αγαπώ

    θα πεθά- θα πεθάνω, θα πεθάνω

    στο κανό – στο κανόνι μου επάνω

    Πυ-ρο-βο-λι-κό Ισχύς δια της γνώσεως

    Και συ βρε σκοπευτή, και συ βρε σκοπευτή

    και συ βρε σκοπευτή βάλε παρεκτροπή

    τύμπανο τύμπανο 21 κι έβαλε κι έβαλε 41

    Πυ-ρο- βο -λι – κό Ισχύς δια της γνώσεως

    και συ βρε γεμιστή και συ βρε γεμιστή

    και συ βρε γεμιστή, βάλε παρεκτροπή

    βάλε τώ- βάλε τώρα ανά 2, βρήκα το – βρήκα το Πυροβόλι-

    Πυ-ρο-βο-λι-κό Ισχύς δια της γνώσεως

    και πυρομαχικά, και πυρομαχικά

    και πυρομαχικά φέρτε μου βρε παιδιά

    να τα βά- να τα βάλω στο κανόνι

    να τα κά- να τα κάνω όλα σκόνη

    Πυ-ρο-βο-λι-κό, Ισχύς δια της γνώσεως

    Άντε και του χρόνου να ‘μαστε καλά…

  107. Νέο Kid Στο Block said

    106. Kαι ισχύς διά της γομώσεως! μύρισε μπαρούτι,μπαρουτοκαπνισμένοι! 🙂

  108. Emphyrio said

    Κι’εμεις φαρακλους τους λεμε τους καραφλοφαλακρους, και εχουμε και τα Φαρακλατα με την ομορφη Ευγερο (https://www.kefalonitis.com/articles.php?action=view_listing&articles_id=383&articles_category_1=11) που ηδη σημειωσε ο Νικοκυρης.

    Φταιω τωρα εγω να ξαναπροκαλεσω Γαλλογερμανικο πολεμο με την Trescon, αν σχολιασω ποσο cons θα πρεπει να ειναι οι Γερμανοι που δεν ξερουν στοιχειωδη γαλλικα; Εκτος κι’αν θυμουνται πως το 1870 και το 1940 φτασαν στο Παρισι, οποτε δεν τους χρειαζεται η γλωσσα. Θυμαμαι επισης πως ουσιαστικα οι Γαλλοι απο μονοι τους εχουν να κερδισουν πολεμο απο τοτε που ο Ναπολεοντας καθυπεταξε τους Γερμανους… Σιγουρα pros στον πολεμο δεν μπορεις να τους πεις, αλλα οχι και cons στην ειρηνη. Μπερδεμα.

  109. Το ρεμάλι της Φωκίωνος Νέγρη said

    #107
    Νέο Kid προτιμώ καλύτερα την επιστημονική ονομασία: νιτρικοκαλιοθειοανθρακουχο-καπνισμένοι!

  110. Μιχαλιός said

    «Ο βασιλεύς ο φαρακλός» είναι ο Νικηφόρος Α΄στην πρωτοβουλγαρική επιγραφή του Χαμπαρλή: http://en.wikipedia.org/wiki/Malamirovo_Inscription

    97: Πλάκα-πλάκα, το ετυμολογικώς ορθόν είναι Μουσλουμάνοι…

  111. 109: «Έχετε μήπως δισκία ακετυλοσαλικυλικού οξέος, παρακαλώ;» ρωτά ο κύριος στο φαρμακείο. Του δίνει ο φαρμακοποιός ένα κουτάκι ασπιρίνες, ο πελάτης πληρώνει, ευχαριστεί, χαιρετά και κάνει να φύγει. Τότε ο φαρμακοποιός βρίσκει το θάρρος να ρωτήσει. «Μου επιτρέπετε μια μικρή ερώτηση;» «Παρακαλώ». «Γιατί δε λέτε ασπιρίνη;» «Μου διαφεύγει».

  112. Θρασύμαχος said

    παρεΜΠΙΠτόντως – http://www.wordreference.com/gren/παρεΠΙΜΠτόντως

  113. sarant said

    108-110: Πάντως, καραφλός, εκτός από τον φαλακρό, σημαίνει και το πολύ καλό φλος στην πόκα 😉

  114. Νέο Kid Στο Block said

    113. Nαι,αλλά το καραφλός (φλος ιμπεριάλ στον άσσο ) χάνει (στα προχώ καρέ!) από το γαϊδουροφλός (στο δέκα πχ. οταν παιζουν από 7άρια και πάνω) 🙂
    Για την πρότασή μου στο 103. κάνεις τον Κινέζο έτσι; Καλά ρε ματζίρη!

  115. sarant said

    114: Δεν κάνω τον Κινέζο, αλλά περιμένω τη γνωμοδότηση του Λόκαλ Σύστεμ Αντμινιστρέιτορ για τις τεχνικές πτυχές της διαδικασίας! Έτσι άιντε άιντε θα το πάμε;

  116. Ἀχιλλέας Τζάλλας said

    σερνικός καὶ τὰ παράγωγά του

  117. π2 said

    110: Αυτό που δεν θυμόμουν από την επιγραφή αυτή κι έμαθα από τον ΝικΝίκολας είναι πως μαρτυρεί για πρώτη φορά (στ. 8-9) την βορειοελλαδίτικη αιτιατική για έμμεσο αντικείμενο.

  118. π2 said

    Για τα φαλακρός / καραφλός, νομίζω έχω ξαναπαραθέσει το αστείο ενός φροντιστή μου (προ πολλών πολλών ετών): Το ετυμολογικώς ορθόν, έλεγε είναι καράφλας, από το κάρα και φλας.

  119. Τρουλωτός/τουρλωτός;

  120. πριζόλα/πιρζόλα;

  121. Αντώνιος Σ. said

    @101 Νίκο έχεις δίκιο. Το είπα άλλωστε και προηγουμένως ότι στην καταχώρηση της Шахтар (Σαχτάρ) στη βικιπαίδεια διαβάζω: The team has played under the following names: Stakhanovets (1936–1946), Shakhtyor (Shakhtar) (1946–1992) and FC Shakhtar (since 1992).

    Τα ρωσικά μου δεν είναι υψηλού επιπέδου, βρίσκω ωστόσο ότι Шахтёр (Σαχτ(γ)ιόρ) είναι ο ανθρακωρύχος στα ρωσικά ενώ η εν λόγω ομάδα είναι ουκρανική. Υπάρχουν δε ομάδες που λέγονται Σαχτ(γ)ιόρ στη Ρωσία και στη Λευκορωσία.

    Η μόνη χώρα που ξέρω όπου ομάδες είναι σε άλλη γλώσσα από την ντόπια είναι η Αργεντινή (πχ. η Ρίβερ Πλέιτ πράγματι λέγεται έτσι κι όχι Ρίο ντε λα Πλάτα) ένώ στην Ισπανία υπάρχει η Αθλέτικ Μπιμπάο (κι όχι Ατλέτικο Μπιλμπάο όπως λέγαμε στο παρελθόν, ποτέ δεν ήταν έτσι). Αυτές όμως είναι περιπτώσεις όπου για πολιτιστικούς ή άλλους λόγους η ομάδα βαφτίστηκε έτσι. Εδώ θα είκαζα με σχετική σιγουριά, κι ειδικά αφού μου λες ότι την θυμάσαι Σαχτγιόρ, ότι μετά από τόσα χρόνια γλωσσικής και άλλης καταπίεσης οι Ουκρανοί τη βάφτισαν στη γλώσσα τους μόλις ανεξαρτητοποιήθηκαν- και καλά κάναν.

    Δεν νομίζω ότι είναι καμιά τρομερή προσπάθεια για έναν δημοσιογράφο να μάθει πως προφέρεται αυτό το Шахтар ή να αλλάξει από το Шахтёр. Ή επιτέλους, να ρωτήσει έναν του συναφιού του από τη σχετική χώρα. Είπαμε, και οι ξένοι τα κάνουν. Τί Παναθηνάικος και Ολύmpιακος; Τόσο δύσκολο είναι να ρωτήσουν και να τα εκφέρουν σωστά;

    Όλη αυτή η παρένθεση ξεκίνησε από τη Шушунова. Συμπάθα με.

  122. sarant said

    121: Αυτό ακριβώς που εικάζεις συνέβη, όπως άλλωστε και σε διάφορα τοπωνύμια (το τέως Λβοφ έχει πεντέξι εκδοχές).

    Ευχαριστώ όλους για όλες τις διτυπίες!

  123. Νέο Kid Στο Block said

    121. Και μείς έχουμε Νήαρ Ηστ και Σπόρτινγκ (πρέπει να’ναι αρκετές ακόμη αλλόγλωσσες αλλά δεν μου έρχονται).
    Μιχάλη (120.), Πιρζόλα;; 🙂

  124. Immortalité said

    @115 «περιμένω τη γνωμοδότηση του Λόκαλ Σύστεμ Αντμινιστρέιτορ» Έτσι λένε τον Μάγο στα ελληνικά; 😉

    @53 Δεν μπορείς να φανταστείς πόσο γέλασα!!! Μη σου πω μέχρι που με ακούγανε! 😀 😀 😀

    @113 και μ’ αυτό! 🙂

    Πάντως τελευταία, έχουν μαζευτεί πολλοί γερμανομαθείς εδά μέσα και αρχίσαμε και τις γερμανικών ενδιαφερόντων αναρτήσεις. Αρχίζω να αισθάνομαι ένα γλωσσικό χάντικαπ 😉

  125. Νέο Kid Στο Block said

    Μας έρχεσαι στο 124. (άγραφτη!!) και θέλεις και γαλλικά (και πιάνο;)
    Τέσπα, επειδή σ’αγαπάμε: Καραντούζ πουάν μαντεμουαζέλ 🙂

  126. sarant said

    124: Θα βάλουμε ποσόστωση στα φάφτεν-φούφτεν 😉
    (κάτι πρέπει να κάνω για να συγχωρεθεί η Βα*αρία!)

  127. Immortalité said

    @125 Δεν πρόκανα, δε φταίω ήμουν εκτός έδρας 🙂

    @126 Συγχωρεμένος, αλλά μη σε ξαναπιάσω να το ξαναγράψεις, κάηκες! 😛

  128. 123,
    μα φυσικά η πυρζόλα/της πυρζόλης, με την γνωστή τρισχιλιετή ετυμολογία! 🙂
    (τι λέω πουρνό-πουρνό…)

  129. Νέο Kid Στο Block said

    121.Όλη η λατινική Αμερική είναι γεμάτη αγγλόφωνες ομάδες
    ΟΥΡΟΥΓΟΥΑΗ : Λίβερπουλ (Liverpool Montevideo), Montevideo Wanderers, River Plate (το ποτάμι είναι και σύνορο με τους άσπονδους Αργεντίνους)
    ΧΙΛΗ: Σαντιάγο Wanderers, Everton ΠΕΡΟΥ: Sport Boys. (πρέπει να’ναι κι άλλες ,για primeras divisiones μιλάμε πάντα)
    Στην Ευρώπη μου έρχεται(εκτός των δικών μας) η Γκρασχόπερς της Ελβετίας

  130. π2 said

    129: Μόνο στην Απερτούρα της Αργεντινής:
    Racing Club, Arsenal de Sarandí, Atletico Newell’s Old Boys, All Boys Buenos Aires.

    Πριμέρα Ντιβιζιόν Ουρουγουάης:
    Montevideo Wanderers, Defensor Sporting Club, River Plate Montevideo, Liverpool FC Montevideo, Racing Club de Montevideo.

    Κι όλα αυτά χωρίς να προσμετρήσουμε τα Κλουμπ και τους Τζούνιορς που υπάρχουν σ’ όλες τις χώρες της Λατινικής Αμερικής.

  131. Μαρία said

    123 Sporting Club και Salonica Tennis and Croquet Club είχε η Θεσσαλονίκη απ’ το 1898 και Union Sportive(1902) και Μακαμπί(1908) αλλά κυρίως για ευγενή αθλήματα.

  132. π2 said

    Μιλώντας για ονόματα αθλητικών συλλόγων, ένα με γλωσσικό ενδιαφέρον:

    Στη Δράμα υπάρχει ένας σύλλογος που λέγεται Τιτάνες. Έχει κυρίως τμήματα μπάσκετ, από τα οποία το γυναικείο είναι μάλλον καλύτερο από το ανδρικό. Κάπου λοιπόν πέτυχα μια αναφορά σε αγώνα γυναικείου μπάσκετ όπου ο δημοσιογράφος έγραφε πως «η ομάδα Χ νίκησε τις Τιτάνες». Το θηλυκό του Τιτάνας βέβαια είναι Τιτανίδα, αλλά, ακόμη κι αν το ήξερε το θηλυκό ο δημοσιογράφος δεν θα μπορούσε να αλλάξει το όνομα του συλλόγου. Αδιέξοδο.

    Αν λοιπόν σας τύχει να πρέπει να βαφτίσετε αθλητικό σύλλογο, διαλέξτε όνομα που δεν δημιουργεί προβλήματα στην κλίση. 😛

    (Και το πρόβλημα είναι ακόμη μεγαλύτερο: Ψάχνοντας στο γκουγκλ για «τις Τιτάνες» μήπως βρω το δημοσίευμα συνειδητοποίησα πως τιτάνες, ως θηλυκό, χρησιμοποιείται ενίοτε ως ευφημιστικό για άλλη λέξη με κατάληξη -τάνες.)

  133. sarant said

    130: Το Ρασίνγκ ίσως να εξαιρεθεί γιατί και η ίδια η λέξη έγινε δάνειο -έχει και τόσες Ρασίνγκ στη Γαλλία/Ισπανία.

  134. sarant said

    132, τέλος: τιτανικό 🙂

    128: Α μπράβο, με ύψιλον για να φαίνεται η ετυμολογία!

  135. gryphon said

    129
    Kαι η young boys απο τήν Ελβετία (δεν μπορω να βρω καμμια αλλη διτυπια και μιας και βλεπω πως πολλοι εδω ειναι γνωστες του ποδοσφαιρου ειπα να γραψω κατι ποδοσφαιρικο)
    Επισης σχετικα με τήν σωστη προφορα ξενων λεξεων ομαδων κλπ νομίζω ότι αυτο το ξεκινησε πρωτος ο Σωτηρακόπουλος μαζι με τόν άλλο δημοσιογραφο που δεν θυμαμαι το ονομα του (αυτόν που εχει εμμονη με τήν λεξη «λομπα») με τα διαφορα «Μπαερν» «Μπαεβιτς» κλπ με αποκορυφωμα τήν εκνευριστικη δασκαλιστικη προσπαθεια του Σωτηρακοπουλου για να λεμε τήν derby county «νταρμπυ» και οχι «ντερμπυ».
    Εγω παντως εξακοκολουθω να τήν λεω ντερμπυ.
    121 122 .Ισχυει αυτο για τους Ουκρανους αλλα υπαρχουν και περιπτωσεις οπως οι πολεις Σβερντλοβσκ πού υπαρχει και μια στην ρωσια και μια στην Ουκρανία και ονομαστηκαν ετσι πρός τιμη του πρωτου προεδρου τής Σοβιετικής Ενωσης Σβερντλοβ (που δεν ηταν ουτε ρωσος ουτε ουκρανος).
    Οι ρωσοι αλλαξαν το ονομα της και επανεφεραν το ιστορικό ονομα Ekaterinburg προςτιμη της Μ.Αικατερινης.Oi ουκρανοι ομως οχι .Την αποκαλουν ακομη με το ονομα του στελεχους των μπολσεβικων (ενω αρχικα λεγοταν ορλωφ).

  136. π2 said

    133: Δεν θα έλεγα πως είναι δάνειο η ίδια η λέξη Racing. Ως τίτλος μόνο είναι δάνειο. Και παραδόξως, φαίνεται πως η πληθώρα Racing ή Racing Club σε όλον τον κόσμο δεν οφείλεται σε αγγλικό σύλλογο αλλά στη Racing Club de France, αθλητικό σύλλογο με έτος ίδρυσης το 1882 και έναν από τους πρώτους ονομαστούς αθλητικούς συλλόγους. Τουλάχιστον για τη Ρασίνγκ Κλουμπ της Αργεντινής, είναι βέβαιο πως το όνομα προέρχεται από τον γαλλικό σύλλογο.

  137. Μαρία said

    132
    Εδώ υιοθετούν τη λύση οι κορασίδες/κορίτσια/γυναίκες των Τιτάνων. Ή Απο τους Τιτάνες διακρίθηκαν …όλες οι κοπέλες.
    http://www.sportdrama.gr/index.php/basketball/titans.html

  138. @106:Ρεμάλι είσαι μια σειρά παλιότερός μου!!! 2005Β’ εγώ, 291! 🙂
    Βρε μικρός που είναι ο κόσμος!! 🙂

    @120,123, κτλ: Στα τούρκικα πάντως είναι pirzola! Προφανώς κι αυτοί δανείστηκαν το αρχαιοελληνικό 🙂

  139. @138: κάποια βλακεία έκανα με το λινκ μάλλον…

  140. Alexis said

    Πολύ καλή ανάρτηση πραγματικά!
    Το πρικός πρέπει να λέγεται σε πολλά μέρη της Ελλάδας γιατί το έχω ακούσει κι εγώ να χρησιμοποιείται στην Αιτωλοακαρνανία. Πάντως στον Ερωτόκριτο χρησιμοποιείται ο τύπος πρικύς.
    Το πρίκα είναι πολύ πιο σπάνιο, προφανώς γιατί υπάρχει σύγχυση με την προίκα.
    Επίσης έχω ακούσει, από ηλικιωμένους σε χωριά, το λορόι αντί για ρολόι (με προφορά μάλιστα:λουρόι).
    Σχετικά με το τι τραβάνε τα ξένα τοπωνύμια από τους δημοσιογράφους, θα αναφέρω και το παράδειγμα του Τσέρνομπιλ, το οποίο τονίστηκε με όλους τους δυνατούς τρόπους! Τις πρώτες μέρες μετά το ατύχημα του 1986, λεγόταν Τσερνομπίλ, στη συνέχεια έγινε Τσερνόμπιλ και κατέληξε Τσέρνομπιλ! Ακόμα αγνοώ ποιο είναι το σωστό.

  141. ἀρσενικὸ-σερνικό.

  142. #138 μικρὸς δὲν εἶναι ὁ κόσμος, μικρὸ εἶναι τὸ πυρβολικό, μπροστὰ στὸ ἔνδοξο, περικλεὲς καὶ δαφνοστεφὲς πεζικό!

  143. Μαρία said

    141=116 τυχαίο; 🙂

  144. #140 πάντως στὴν Πράγα τὸ ἀστρονομικὸ ῥολόι τὸ λένε ὀρλόι (ὴ νὰ γράψω ὡρλόι;).

  145. Αντώνιος Σ. said

    Προς στιγμή φοβήθηκα ότι θα νομίσετε ότι είμαι φανατίκλα στα αθλητικά με όλα αυτά για τη Σαχτάρ, τη Χίμκι και τον Γιασικέβιτσιους. Ευτυχώς η ασχετοσύνη μου αποκαλύφθηκε!

  146. Hellenus Polytonistas Indignado said

    @143 Δεν νομίζω! 😉

  147. alexisphoto said

    «τσίκνα + κνίσα»
    Με κάθε επιφύλαξη μιας και στη Μακεδονία (πιθανόν και αλλού) η λέξη τσίκνα έχει διπλή και μάλλον αντιφατική σημασία.
    Μυρωδιά (ωραία) από κρέας που ψήνεται και μυρωδιά (άσχημη) από ούρα!

  148. Immortalité said

    @147 Εντύπωση μου κάνει η δεύτερη σημασία.

  149. π2 said

    Πρώτη φορά την ακούω αυτή τη δεύτερη σημασία της τσίκνας.

  150. sarant said

    Κι εγώ πρώτη φορά την ακούω.

    144: Και ορλόζ το ρολόι στα γαλλικά, άλλωστε.

  151. Το ρεμάλι της Φωκίωνος Νέγρη said

    #129
    Βάλε στη λίστα και την Άρσεναλ Σαραντί (Arsenal de Sarandi) από την Avellaneda της Αργεντινής. Επίσης στη Ρωσία βρίσκουμε την Arsenal Tula, που στεγάζει επαγγελματικά τμήματα ποδοσφαίρου και μπάσκετ!
    Ομάδα με αγγλική ονομασία υπάρχει ακόμα και στην Ολλανδία: Go Ahead Eagles (και τα μυαλά στα κάγκελα). Υπερδύναμη το διάστημα 1917-1933, μπροστά στα γατάκια του Άγιαξ και της PSV.

    #138
    Στέλιο πες μου ότι ήσουν και στην 105 ΑΚ ΜΜΠ…

    #142
    Τι κοινό έχει ο Παναθηναικός και το πεζικό;

  152. Μαρία said

    149 Παρομοίως.

  153. π2 said

    Βρίσκω μια τέτοια χρήση βέβαια (σε πολύ σιχαμερά συμφραζόμενα πρέπει να πω) αλλά δεν μου φαίνεται και πολύ ντοπιολαλιά.

  154. alexisphoto said

    πράγματι, δεν είναι συνηθισμένη η χρήση του στην υπόλοιπη Ελλάδα.
    Υπάρχει όμως και δεν είναι αργκό.
    Ούτε και ο Μπαμπινιώτης το αναφέρει.
    Το βρήκα όμως εδώ:
    http://el.pons.eu/greek-german/%CF%84%CF%83%CE%AF%CE%BA%CE%BD%CE%B1
    και εδώ:
    http://www.slang.gr/lemma/show/tsikna_19227#lemma_21607
    και σε κάποια ακόμα ιστολόγια προφανώς βορειοελλαδιτών….

    Έχοντας σαν πάτημα το παραπάνω, βάζω δειλά στο τραπέζι της συζήτησης το θέμα της διαφοροποίησης λέξεων και εννοιών στις παραλλαγές (αν είναι σωστός όρος) της ελληνικής (αθηναϊκής?) γλώσσας. Μεγαλώνοντας στη Μακεδονία με έντονο το ποντιακό στοιχείο, συμβιώνοντας αρκετό καιρό με κύπριους και ζώντας τελικά στην Κρήτη, έχω την τύχη να γνωρίζω τρεις εντελώς διαφορετικές (αλλά κατά βάθος τόσο όμοιες) γλωσσικές εκφάνσεις.

    Ευχαριστώ για το χρόνο σας

  155. Μαρία said

    154 Εσύ πού το άκουσες; Το λένε οι Πόντιοι;

  156. Επιβεβαιώνω τη δεύτερη σημασία της τσίκνας, αλλά αγνοώ την κνίσα

  157. alexisphoto said

    Συνηθίζεται αρκετά στη Θεσσαλονίκη.
    Το αν προέρχεται από την ποντιακή διάλεκτο δεν το ξέρω αλλά είναι λέξη της καθομιλουμένης.

    @156 ΤΝΧ

  158. Μαρία said

    156 Σαν θρακιώτικη ή σαν αργκοτική; Την κνίσα στο σχολείο τη μαθαίνουμε συνήθως.

    157
    40 και χρόνια στη Σαλονίκη και δεν την άκουσα μ’ αυτή τη σημασία. Μυστήριο.

  159. #158 από μάνα και γιαγιά την άκουγα· θα έλεγα θρακιώτικη, ναι. Όσα μαθαίναμε στο σχολείο, άρχισε να τα λιανίζει ο Λατσχάιμερ

  160. Δημήτρης Μ. said

    Η ομάδα λέγεται Шахтёр (Σαχτιόρ) στα ρώσικα και Шахтар (Σασχτάρ) στα ουκρανικά, όπως μπορεί κανείς να δει και στην επίσημη ιστοσελίδα της (http://shakhtar.com). Η ομάδα προέρχεται από την ανατολική (ρωσόφωνη) Ουκρανία και στο Ντονιέτσκ όλοι την αποκαλούν Σαχτιόρ. Τα ρώσικα στην Ουκρανία δεν είναι ξένη γλώσσα αλλά η μητρική της πλειονότητας του πληθυσμού. Πολλοί Ουκρανοί δεν ξέρουν ουκρανικά, ή τα ουκρανικ΄τους είναι πολύ άσχημα. Όλοι, όμως ξέρουν ρώσικα.

  161. Αναγνώστης ο αθηναίος said

    Καλησπέρα από το διάλογό σας θυμήθηκα κάποια σαν τα ..ακόλουθα:
    Σχετικά με τον Μουνίτις της Ρεάλ , όντως ο Θεοφιλόπουλος τον αποκαλούσε Πέδρο σε μια περιγραφή, αλλά είχε κάνει και εισαγωγή κάτι σε «κυρίες και κύριοι για λόγους σεβασμού, ευπρέπειας ή κάτι τέτοιο θα τον αποκαλώ από εδώ και μπροςΠέδρο».
    Και φυσικά το τήρησε (ήταν απολαυστική η περιγραφή του σε εκείνο το παιχνίδι).

    Ο Κάαν ήταν ειδική περίπτωση και είχε θέσει ευθέως θέμα για το ότι επιβάλλεται στους ποδοσφαιριστές από τους παράγοντες τους Ποδοσφαίρου εξαντλητικό πρόγραμμα με αποτέλεσμα να «καίγονται». Μάλιστα είχε απειλήσει και με αποχώρηση από την Εθνική.
    Ενώ συμφωνώ ότι ο Χρούμπε(τ)ς είχε κάποια χαρακτηρηστικά «καλοσυνάτου γίγαντα», δεν θα ξεχάσω ότι σε ένα ματς Ολυμπιακός – Αμβούργο , ακουγόταν καθαρά μέσα στο γήπεδο ο Σταύρος Παπαδόπουλος να φωνάζει πανικόβλητος στον Μίχο : Πέτρο, Πέτρο, έρχεται ο Χρούμπετς.
    Και αυτό σχεδόν κάθε φορά που οι Γερμανοί ήταν στην επίθεση.
    Άρα, νομίζω ότι ταιριάζει στο πρότυπο που λέτε, έστω και άθελά του, περισσότερο από τον Κάαν.

    Πέρα από τις διτυπίες υπάρχει και η περίπτωση λέξεις με την ίδια σημασία να εμφανίζονται με μικρή αλλαγή κάποιου γράμματος
    πχ διβάρι – ιβάρι, γοβιός – χοβιός, κάλτσες – κάλπες κλπ.
    Αυτό το φαινόμενο πώς λέγεται;;

    καλό βράδυ 🙂

  162. Μαρία said

    >κάλτσες – κάλπες
    Δηλαδή σωστό το γαπικό «Όλοι στις κάλτσες»;

  163. Αναγνώστης ο αθηναίος said

    Αφού έπιασε ( τα ποσοστά της Αποχής αν και μεγάλα ήταν μικρότερα των αναμενομένων) , σωστό θάναι 🙂

  164. Μαρία said

    163 Έλα πες τώρα χωρίς πλάκα πώς σου ήρθε αυτή η …διτυπία.

  165. ἐγὼ πρῶτα ἔμαθα τὴν κακὴ σημασία τῆς τσίκνας καὶ μετὰ τὴν καλή. τὴν καλὴ κιόλας ἄργησα νὰ τὴν χωνέψω καὶ τὴν ἔμαθα λόγῷ Τσικνοπέμπτης.

    #151 τί κοινό;

    τὸ ὀρμάνι καὶ τὸ ῥουμάνι εἶναι διτυπία ἢ ὄχι;

  166. τὸ ὀρμάνι ἂν θυμᾶμαι καλῶς ὑπάρχει καὶ στὸ βιβλίο, ἀλλ’αὐτὸ τὸ δάνεισα πρὶν λίγες ὧρες κι ἔτσι δὲν τὄχω πρόχειρο.

  167. Μπετατζής said

    153. όχι και σιχαμερά τα συμφραζόμενα βρε Π2, στο σλανγκ τζι αρ κάνουμε έρευνα, αμ πώς 🙂

  168. Αναγνώστης ο αθηναίος said

    162,
    Μαρία προέκυψε την ώρα που έγραφα τα άλλα και μου φάνηκε αστεία η ιδέα να αρχίσω να το ερμηνεύω.
    Όταν άρχισα να γράφω πάντως το μυαλό μου ήταν στο αν υπάρχει όρος για υπόλοιπα (ιβάρι κλπ).

  169. 166: orman = δάσος στα Τουρκικά.

  170. @Physicist, 84 & Άγγελος, 91β

    Πράγματι έτσι είναι. Στα κύρια ονόματα η προφορά επηρεάζεται σε μεγάλο βαθμό και από τον τόπο και γι’ αυτό δεν είναι πάντα εύκολο να γνωρίζει κανείς την ακριβή προφορά. Υπάρχουν περιπτώσεις που ακόμα και Γερμανοί πέφτουν έξω. Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι το Mecklenburg όπου παρά τον συνδυασμό -ckl-, το φωνήεν που προηγείται είναι μακρό (eː). Κι όμως ακόμα και Γερμανοί το προφέρουν βραχύ αγνοώντας ότι ο συνδυασμός -ck- σε κύρια ονόματα τού Βορρά κάνει την ίδια δουλειά που κάνει και το Dehnungs-h.

    @Άγγελος, 91α

    Παρά το διπλό f η προφορά είναι Bonhøːffer όπως προφέρεται και ο Γκαίτε. Σε άλλα ονόματα όμως το -oe- προφέρεται oː ή ακόμα και oːə! Βράσε ρύζι, δηλαδή, για να μην πω τίποτε άλλο… 🙂

    Τέλος, σχετικά με την προφορά τού Hrubesch είναι αλήθεια πως συνήθως -αλλά όχι πάντα- τον έλεγαν Rubesch. Βέβαια ο συνδυασμός hr- είναι εξαιρετικά σπάνιος στα Γερμανικά και τον βρίσκουμε μόνο σε ονόματα. Παλαιότερα, πάντως, ήταν περισσότερο διαδεδομένος, αλλά ήδη από τα Παλαιογερμανικά το h- άρχισε σταδιακά να υποχωρεί μέχρι που τελικά σίγησε. Ένα πολύ ενδιαφέρον παράδειγμα είναι το (h)ros «άλογο» που έδωσε το σημερινό Ross «άτι» και το οποίο, βέβαια, συγγενεύει με το αγγλικό horse (αντιμετάθεση).

  171. Μπουκανιέρος said

    140 «Το πρίκα είναι πολύ πιο σπάνιο, προφανώς γιατί υπάρχει σύγχυση με την προίκα.»

    Ναι, αλλά όπου συνυπάρχουν δίνουν αφορμή σε διάφορα πρικά λογοπαίγνια.

    137 Με την ευκαιρία των θηλυκών Τιτάνων, ένα καλλιθεάτικο αίνιγμα (προς π2, π.χ.):
    – Πώς λέγονται οι νυχτερίδες που βγαίνουν νωρίς το βράδυ;

  172. γρατσουνίζω- τσουγκρανίζω

  173. Μαρία said

    168 Απ’ τα άλλα ένα γωβιό ξέρω και το διβάρι το είδα στο λεξικό. Είναι λέει απ’ το βιβάρι. Αυτή η τροπή είναι σαν το διολί(βιολί), που νομίζω οτι είναι επτανησιακό. Θα πει ο Μπουκάν.

    Το Ιθάκη-Θιάκη αναφέρθηκε;

  174. voulagx said

    #171 «-Πώς λέγονται οι νυχτερίδες που βγαίνουν νωρίς το βράδυ;»
    -Ημερίδες!! 🙂

  175. #174 ἀχά! ἐγὼ γνωρίζω μιὰ περίπτωσι ποὺ αὐτὸ εἰπώθηκε κάπως ἀντίστροφα, ὄχι σὲ ἀνέκδοτο, ἀλλὰ μή ρωτᾶτε.

    δὲν εἴπαμε τὸ εἴνορο – ὄνειρο ποὺ τὄχαμε συζητήσει κιόλας!

  176. voulagx said

    Μπορουμε ομως να ρωτησουμε ποιο βιβλιο εννοεις στο #166 Κορνηλιε;

  177. Immortalité said

    (άσχετο) Δε μου λέτε; μόνο σ’ εμένα φαίνεται ότι βάφει τα μαλλιά του ή το βλέπετε και σεις;

  178. voulagx said

    Ιμμορ, κι εμενα μου φαινεται οτι τα βαφεν.

  179. Μαρία said

    177 Το ανέφερε κι ο Κοσμάς παραπάνω, βλ. κομοδινί.
    Νομίζω οτι κι η Αγγέλα τα βάφει.

  180. τζουτζουκος said

    177: το κομοδινί είναι της μόδας πάντως στην Ελλάδα, όσοι Πατρινοί θυμούνται τον πρώην πρόεδρο της Παναχαϊκής, Μακρή, μπορούν να μιλήσουν ακόμα και για ομοιότητα. Κομοδινί επίσης βαφόταν το μαλλί ενός άλλου αγαπημένου μας Γερμανού, Όττο..

  181. #176 τὸ «Λέξεις ποὺ χάνονται».

    ἐγὼ πάντως συμφωνῶ μὲ τὸν Νικοκύρη, ὅτι εἶναι πολὺ συμπαθητικὸς κυριούλης.

  182. καὶ σάκος-ἀσκὸς ἴσως. μήπως τὄχουμε ξαναπεῖ;

  183. http://pitsirikos.net/2011/12/%CE%BA%CE%B1%CE%BB%CF%8E%CF%82-%CF%84%CE%BF%CE%BD%CE%B1-%CE%BA%CE%B9-%CE%B1%CF%82-%CE%AC%CF%81%CE%B3%CE%B7%CF%83%CE%B5/

    ἐδῶ βάφει καὶ τὸν μύστακα;

  184. voulagx said

    #181 Μπα, οχι, δεν υπαρχει, μονο τα: οβορος, οκελα, ορδινιαζω, οσκρος, οχ.

  185. #184 γιὰ δὲς μήπως «ῥουμάνι». γιατί κἄτι θυμᾶμαι;

  186. Immortalité said

    @179 Στους άντρες για ένα ανεξήγητο λόγο κάνει πάντα μπαμ και είναι και απαίσιο.

  187. #186 λὲς ν’ ἀσπρισε τὸ μαλλί του ἅμα τῇ ἀναλήψει τοῦ χαρτοφυλακίου;

  188. voulagx said

    #185 Ουτε, βλεπω τα: ραβεντι, ράι, ρεζιγος, ρεπιο, ρεσπερης, ριπιτι, ρογκια, ρομπατσινα, αλλα ρουμανι οχι.

  189. Μαρία said

    Το Νοέμβριο στη Σαλονίκη.
    http://www.agelioforos.gr/default.asp?pid=7&ct=10&artid=121054

    186 Κάνει μπαμ, επειδή δεν είναι κυρίαρχο και φαίνεται απαίσιο απο καθαρή προκατάληψη.

  190. Μαρία said

    Είναι το ρουμάνι/ορμάν’ λέξη που χάνεται;

  191. #188 ἔ, ἄρα δὲν θυμᾶμαι καλά.

  192. voulagx said

    Ξεχασε να βαψει το μουστακι του.

  193. Immortalité said

    @189β Ευτυχώς που μου το διευκρίνισες γιατί δεν ήμουν σίγουρη για τα βαθύτερα αίτια της απέχθειας. Νόμιζα ότι είχε να κάνει με την ασχετοσύνη του κομμωτή του.

  194. Μαρία said

    193 Όλοι οι κομμωτές των αντρών φαίνεται οτι είναι άσχετοι, ενώ των γυναικών καλλιτέχνες.

  195. voulagx said

    Ασχετο: αυτοι οι Κερκυραιοι εχουν κουλτουρα http://www.enet.gr/?i=news.el.a8lhtismos&id=330897

  196. Immortalité said

    @193 Μπα μην το λες. Έχει και στων γυναικών άσχετους. Και πολύ μάλιστα.

  197. Σπουργίτης said

    Ο διορισμός του Φούχτελ (ως υφυπουργού επί ελληνικών θεμάτων) έχει στόχο το ξεπούλημα (βλ. χάρισμα) της παραγόμενης ενέργειας στην Ελλάδα (λιγνίτες, πράσινη κλπ) στα γερμανικά συμφέροντα. Επίσης την υποστήριξη της Siemens, την πώληση όπλων, επέκταση στον τουριστικό τομέα και τέτοια.
    Τα αγγλοαμερικανικά συμφέροντα εκπροσωπούνται ήδη επάξια από ΓΑΠ, Σαμαρά, Παπαδήμο και είναι διαφορετικής φύσης και πιο… στρατηγικά.
    Όσο για τα μαλλιά του Φούχτελ, τα βάφει όλα ο έρμος, όχι μόνο τους κροτάφους. Ας έκοβε τουλάχιστον το κάτασπρο μουστάκι του που κάνει αντίθεση… τσάμπα το βάψιμο μαλλιών
    Προς Κορνήλιο: το ρουμάνι είναι αναγραμματισμός του τούρκικου ορμάν (=δάσος)

  198. […] Πηγή: https://sarantakos.wordpress.com […]

  199. Zazula said

    147, 165:
    Ομοίως κι από ‘δώ. Πρώτα έμαθα (απ’ τη μάνα μου) τη δεύτερη σημασία για την τσίκνα, και μάλιστα δυσκολεύτηκα ν’ αποδεχτώ την «κανονική» της σημασία αργότερα. Ακόμη υπομειδιώ όποτε ακούω «Τσικνοπέμπτη» (μου ‘μεινε…).

  200. Μια μέρα χωρίς νέτι, έχασα όλη την πλάκα. Τεσπα, αφού δεν το ανέφερε κανείς, ας προσθέσω ότι die Fuchtel (σε θηλυκό δηλαδή) σημαίνει ιδιωματικά τη στρίγκλα (πώς λέμε: Το ημέρωμα της στρίγκλας –αυτό!).

  201. #199 Ακριβώς το ίδιο

  202. ππ said

    121: Το όνομα Αθλέτικ Μπιλμπάο (κι όχι Ατλετικο, καστιλιάνικα) δεν είναι τυχαια επιλογή: η ομάδα διεκδικεί φανατικά την βασκικότητά της, εχει μόνο βάσκους παίκτες -από την εδώ ή την εκεί μεριά των ισπανογαλλικών συνόρων.

  203. π2 said

    174: Όχι βέβαια. Ημερίδες θα ήταν οι νυχτερίδες που βγαίνουν πολύ αργά το βράδυ.:P

    Εσπερίδες βεβαίως βεβαίως (είναι όνομα τοπικού συλλόγου γυναικείου μπάσκετ, που προέκυψε από την πολύπλοκη ιστορία του Εσπέρου Καλλιθέας).

  204. sarant said

    Ευχαριστώ και για τα νεότερα σχόλια!

    Ναι, αυτό το die Fuchtel = η στρίγγλα (που φυσιογνωμικά δεν ταιριάζει στον Φούχτελ, αλλά σε άλλην) πρέπει να είναι αυστριακό, αν λένε καλά τα κιτάπια.

    147-165-199: Και αναρωτιέμαι αν είναι ίδια η ετυμολογία. Πιθανό, επειδή η κνίσα συνδέεται με το κνίζω (ερεθίζω) είναι δηλαδή δριμεία μυρωδιά.

  205. Θρασύμαχος said

    aYRan – αΡΙάνι http://el.wikipedia.org/wiki/Αριάνι

  206. marulaki said

    #193 #196 φταίει ότι οι άντρες δεν έχουν κομμωτές όπως μου επισήμανε ένας ακριβολόγος συνάδελφος: έχουν κουρείς! 😉

    Επίσης δεν επισημάνθηκε (νομιζω) ότι άλλο η τάφρος (χαντάκι με νερό) και άλλο ο τράφος (πετρόχτιστη κατασκευή για στήριξη πεζούλας στο περιβόλι, ο οποίος πέφτει κάθε χρόνο και πάει ο πατέρας μου έξαλλος και τον ξαναστήνει)

    Σχετικά με την καράφλα, όταν ήμασταν μικρά και έφερναν ακόμα καράφες με νερό στις ταβέρνες (δεν είχε επικρατήσει ακόμα το εμφιαλωμένο), μας έστελναν στον ταβερνιάρη επίτηδες και ζητούσαμε μια καράφλα νερό!!! Και γέλια οι γονείς..! Α, ρε, ωραία χρόνια…

    Καλημέρα κι από δω!

  207. Nicolas said

    @155 Κι εγώ την λέω, αλλά όταν απευθύνομαι σε χαμουτζήδες με λίγο δισταγμό, μην παρεξηγήσουν με την άλλη έννοια.
    Και συνδυάζεται με Μητροπάνο!
    Ο καλλιγράφος του Θεοδωράκη είχε φτιάξει ένα μπάρμπεκιου (όπως λένε κι οι Πόντιοι) σαν εκκλησάκι εκεί στον τόπο της εξορίας του κι είχε γράψει από πάνω «Κνίσα» με κάτι ωραία καλλιγραφικά γράμματα (εμ, καλλιγράφος ήτανε!) και μια κυματιστή περισπωμένη! κι ούτε μία φωτογραφία δεν έχω, το φελέκι μου!

  208. strategic said

    Νομίζω τελευταία την θέση του Άουγκεντάλερ (που ομολογώ ότι δεν τον ήξερα καθώς οι ποδοσφαιρικές μου γνώσεις περιορίζονται στη δεκαετία του ’90 και έπειτα όταν πια είχα κλείσει τα 10 μου χρόνια και ασχολούμουν επισταμένως με το ..άθλημα) την έχει πάρει ο Καρλ Χάινς Ρουμενίνγκε για τον οποίο εκτός από πασίγνωστος ποδοσφαιριστής χρησιμοποιήθηκε περιπαικτικά βεβαίως – κ ακόμη το …παθαίνει αυτό! – ΚΑΙ ως διάσημος Γερμανός «φιλόσοφος» από όσους θέλουν να προσδώσουν στην ατάκα τους βαρύνουσα «φιλοσοφική» χροιά και αξία.

  209. @151: Κοντά ήμασταν! Εγώ πρώτη μετάθεση στην 156 Α/Κ ΜΜΠ, Αλεξανδρούπολη! 🙂

    @142: Κορνήλιε μην υποτιμάς το Πυροβολικό! Υπό την κάλυψη των δικών μας πυροβόλων θα μπεις θριαμβευτής στη Βασιλεύουσα μεθαύριο! 🙂

  210. Andreas said

    Το πριόνι – πιργιόνι, πιάνεται;

  211. sarant said

    Βεβαίως και πιάνεται το πιργιόνι (αν και λαϊκός τύπος) και σχεδόν όλες οι διτυπίες που προτάθηκαν.

    206: Μια καράφλα νερό, δεν το είχα ακούσει!

    207: Πού αυτό;

  212. skol said

    (Ξε)χάσαμε το αρεοπλάνο

  213. Ἀχιλλέας Τζάλλας said

    Ὥστε καὶ ἡ ὀκέλλα στὶς Λέξεις ποὺ χάνονται…
    Κι αὐτὴ καβαφική, σὲ προηγούμενη μορφὴ τοῦ [Τὴν ψυχὴν ἐπὶ χείλεσιν ἔσχον].

  214. Hellegennes Alexandrine said

    Δεν διάβασα όλα τα σχόλια, αλλά με μια σύντομη αναζήτηση είδα ότι δεν αναφέρθηκε το «στέρχω-στρέχω».

    Από το ΛΚΝ:

    στρέγω [stréγo] & στρέχω [stréxo] P3α : (λαϊκότρ., λογοτ.) στέργω, συγκατατίθεμαι, συγκατανεύω σε κτ. || (στο γ’ προσ.) ταιριάζει, αρμόζει. [μσν. στρέγω < αρχ. στέργω με μετάθ. του [r]· μεταπλ. στρέ(γω) -χω με βάση το συνοπτ. θ. στρεξ-]

  215. 194-206
    M

  216. 194-206, εξαίρεση οι κομμωτές κομητών, του Καρυωτάκη, μτφ δεν θυμάμαι ποίου, όμως…

  217. @Drsiebenmal, 200

    Η υποσημασία «μέγαιρα» αναφέρθηκε ήδη από την αρχή. 😉

  218. Μαρία said

    216
    Tristan Corbière
    Petit mort pour rire

    Va vite, léger peigneur de comètes!

  219. StellaP said

    Το θυγατέρα-δυχατέρα πιάνεται;
    To θυμάμαι από το σχολείο αλλά δεν είμαι σίγουρη ότι γράφεται έτσι
    γατί το είχα μόνο ακούσει και δεν το είχα δει γραμμένο.

  220. sarant said

    219: Βεβαίως και πιάνεται.
    Ευχαριστώ και για τις άλλες διτυπίες.

    213: Στα Ατελή είναι αυτό; Ποιος είναι ο στίχος;

  221. Μαρία said

    220 Ε όχι, βρε Νίκο. Εδώ δεν πρόκειται για μετακίνηση. Το άηχο εξακολουθητικό θ μετατρέπεται σε ηχηρό εξακολ. δ, οπότε και το ηχηρό εξακολ. γ μετατρέπεται σε άηχο χ. Αντιστρέφεται δηλαδή η σειρά άηχο-ηχηρό.

  222. Θρασύμαχος said

    #212: α, μα τότε μετά το αΡΕόπλανο πρέπει να καταγραφεί και ο αΕΡοπαγίτης (όποιος εκπλήσσεται ας τον ψάξει στο γκουγκλ)

  223. Μαρία said

    222 Και ειδικά ο Άγιος Διονύσιος.

  224. #209 τώρα μὲ ἔκανες χαλὶ νὰ μὲ πατήσῃς! 🙂

    #197 in fine εὐχαριστῶ γιὰ τὴν ἐπιβεβαίωσι.

    ἐν τῷ μεταξὺ ΤΑ ΝΕΑ Φοῦχτελ τὸν ἐναβάζουθν Φοῦχτελ τὸν κατεβάζουν.

  225. θαρσύς – θρασύς

  226. αὐτὴ ἡ διτυπία θάρσος-θράσος δὲν πάιζει νὰ ὀφείλεται σὲ διαφορετικὴ ἀνὰ διάλεκτο ἐξέλιξι τοῦ ἐνηχου ἰ.ε. ῥ ἄλλοτε σὲ ρὰ (κραδίη) ἄλλοτε σὲ αρ (καρδία) ἀλλοτε σὲ ορ (κορζία);

  227. Νταλάρας – Νταράλας

    και στο σόι μου, Λάκης – Άλκης

  228. voulagx said

    Ο γκουγκλομεταφραστης δινει: fuchtel Fuchtel = κραδαίνοντας αντίχειρα !!!!
    #224 Κορνηλιε, γιατι περισπας τον Φουχτελ;

  229. @227α Αυτή τη διτυπία δεν περίμενα να την πεις εσύ 🙂

  230. Hellegennes Alexandrine said

    Βραχνάς-βαρχνάς. Ξέρω, το δεύτερο δεν λέγεται στην νεοελληνική, αλλά είναι ετυμολογικό στάδιο της λέξης (βαρυ-υπνάς>βαρυφνάς>βαρυχνάς>βαρχνάς).

    Ενδιαφέρουσα λέξη, μιας και καταφέρνει να αξιοποιήσει διάφορα μεταπτωτικά φαινόμενα σαν παραφθορές (αποφυγή χασμωδίας, τροπή π-φ, τροπή φ-χ, αντιμετάθεση α-ρ).

  231. sarant said

    221: Δίκιο έχεις, δεν είναι ίδια περίπτωση.
    228: Το είδα, περίεργο είναι.

  232. zeng26 said

    Ω, τι πλούτος!
    Η κνίσσα δεν είναι πάντως πάντοτε και για όλους ευχάριστη μυρωδιά, και αυτό μαρτυρείται από την υποχρεωτική πλέον …υψικαμινάδα διοχετεὐσεως της κνίσσης προς τους …θεούς…Επίσης από τη σύζυγο που παραπονείται οίκοι ότι τα ρούχα του ανδρός και κυρίου της ζέχνουν τσίκνα,δηλαδή βρωμούν και δεν ευωδιάζουν.Δεν είναι μακράν η συνταύτιση με τις άλλες οργανικές οσμές,των σωμάτων, που, όταν ο οίστρος εξουθενωθεί,μας απωθούν και μας αναγουλιάζουν, μας αναστατώνουν βαθύτερα, και δικαίως. Οθεν η αρχαία κνίσσα που προκαλούσε σιελόρροια σε θνητούς και αθανάτους, στην τακτοποιημένη κοινωνία μας επί το πλείστον δεν «φοριέται», απωθείται ως τσίκνα, ως προδίδουσα ταπεινά και αντικοινωνικά κίνητρα,αλουσία και ανυπτοποδία, εκτός άν τις πειραματίζεται με φερομόνες,οπότε ως επιστήμων λαμβἄνει ελευθέρας για πολλά απηγορευμένα και ταμπού.
    Τι παράξενα πλάσματα που είμαστε!

  233. #228 γιατί νὰ μὴ τὸν περισπάσω;

  234. skol said

    222: Είναι δηλαδή απλός βαρβαρισμός το αρεοπλάνο;

    Εγώ θυμάμαι μικρός το έκανα συχνά αυτό το λάθος. Μεγάλωσα βέβαια σε ένα μέρος με ισχυρές ιταλικές γλωσσικές επιρροές. Υπάρχει μάλιστα μια τοποθεσία σε κείνα τα μέρη που λέγεται αερόστατο αλλά θυμάμαι οι περισσότεροι να το λέμε αρεόστατο. Με λίγο γκούγκλισμα, γιατί ιταλομαθής δεν είμαι, βλέπω οτι υπάρχει τύπος areostato στα ιταλικά (ή τουλάχιστον υπήρχε το σωτήριον έτος MDCCCXXVII )

    Παίζει λοιπόν να υπάρχει κάποιος τοπικός ιδιωματισμός στο μπέρδεμα αερο->αρεο ή έχω μεγάλη φαντασία;

  235. Μπουκανιέρος said

    203 Σωστά. Να πούμε κι ότι είναι πολύ δυνατή ομάδα οι Εσπερίδες, με πρωταθλήματα, κύπελλα, νταμπλ, ευρώπες κοκ.

    206 Συνειδητοποιώ ότι ο τράφος δεν σημαίνει το ίδιο πράγμα για όλους. Σε μας είναι, βασικά, «κοίτη χείμαρου, ξεροπόταμος» και μερικές φορές γενικότερα «σούδα, χαντάκι».

    234 Όχι μόνο αρεοπλάνο αλλά και αροπλάνο και αερόπλανο. Νομίζω ότι δεν έχει σχέση με ιταλικές επιρροές, αυτοί οι τύποι ακούγονται λίγο-πολύ παντού. Αλλά δε θα μιλούσα για βαρβαρισμούς.
    Ναι, βέβαια, το Αρεόστατο/Αερόστατο πάνω απ’ τον Άι-Γόρδη, αγαπημένο μέρος. Θυμάμαι και το μαγαζί.

  236. skol said

    235: «το Αρεόστατο/Αερόστατο πάνω απ’ τον Άι-Γόρδη»
    ‘Ηταν εύκολος ο γρίφος τελικά!

  237. sarant said

    Εύκολος για Κερκυραίους -καλημέρα!

  238. marulaki said

    #235 Bonjour! Την τάφρο την ξέρω μόνο από την περιγραφή των τειχών του Ηρακλείου και την ξηρά τάφρο έξω από αυτά, δεν έχω ακούσει αλλού χρήση της λέξης (εκτός φυσικά πάλι από οχυρωματικά έργα αλλού κλπ).

  239. Αναπληρωτής Κορνήλιος said

    Βούλαγξ (228), γιατίὶ μακρὸν πρὸ βραχέος περισπᾶται 🙂

  240. Μπουκανιέρος said

    238 Καλημέρα. Για τον τράφο έλεγα (όχι την τάφρο), όπου είπες κάτι για πετρόχτιστη κατασκευή.

    Απροπό, για τις οχυρωματικές τάφρους, χρησιμοποιούνται στην Κρήτη (όπως σε μας) οι λέξεις φόσα και κοντραφόσα;

  241. Μιχαλιός said

    Για τον τράφο: http://el.wiktionary.org/wiki/%CF%84%CF%81%CE%AC%CF%86%CE%BF%CF%82.

    Τραφοκοπώ: «χτίζω τοίχο (τράφο) γύρω από χωράφι χωρίς τη χρησιμοποίηση συγκολλητικής ύλης (ξερολιθιά)» (Σ.Ήμελλου-Σ.Ψαρρά, «Νοταριακές πράξεις Φιλωτίου παπα-Στέφανου Αρώνη (1716-1742)», σελ.390) – πάγκοινο ειναι το ρήμα αυτό στα έγγραφα της Τουρκοκρατίας, μα δεν έχει παραδόξως ούτε μια γκουγκλιά…

  242. Μιχαλιός said

    241: Βλέπω εντέλει ότι γκουγκλίζεται ο τύπος «τραφοκοπήση» (sic).

  243. sarant said

    Τράφος είναι πολλά πράγματα, και η ξερολιθιά, και άλλα είδη φράχτη, αλλά και το χαντάκι (τάφρος) κτλ.

    … κι όπου χτυπάει ο χάροντας, το αίμα τράφο κάνει

  244. π2 said

    Συζήτηση για τον / την τράφο είχε γίνει κι εδώ, με παραδείγματα και από την αρχαιότητα στο τελευταίο σχόλιο.

  245. Νέο Kid Στο Block said

    240. Οι σκαπανείς του ρωμαϊκού στρατού όταν στήνανε ένα στρατόπεδο, σκάβανε την Fossa (τάφρο/όρυγμα) και υψώνανε το agger (ανάχωμα/ πρανές, πάνω στο φρύδι του οποίου στηνότανε το vallum=ξύλινος φράκτης /τείχος).
    Fossa dei Leoni ήταν και οι πρώτοι οργανωμένοι Ούλτρας της Μίλαν (και πρώτοι σ’όλη την Ιταλία νομίζω στην δεκαετία 60). Τα μεγάλα πανό τους σκεπάζουν ακόμη τις κερκίδες του Σαν Σίρο.

  246. Θρασύμαχος said

    #234: Βαρβαρισμός ή όχι, το «αΡΕοπλάνο» πάντως προδίδει τη δυσανεξία του προφορικού λόγου απέναντι στο σύμπλεγμα «αε», εξ ου και ο αέρας έχει γίνει «αΓέρας». Αντίθετα, ο «αΕΡοπαγίτης» δεν διαθέτει ανάλογο άλλοθι, πρόκειται για απλή παρετυμολογία.

  247. Παρεμπιπόντως, μόλις ανεκάλυψα λέξη που αρχίζει από το… σύμπλεγμα ‘ρσ’, ‘Ρσενικοθήλυκο – Γυναίκα του δρόμου’.
    Γράφτηκε από την Νάντια Κατσαρού. Προβάλλεται στην σελίδα της φίλης στο φβ. Σπολλάτη σας.

  248. Δεν ηρέσκετο ο ομηρικός λόγος στα φωνητικά συμπλέγματα των ασυναίρετων και μάλιστα, πρώτον μεταξύ άλλων, το ‘αε’;

  249. π2 said

    Επειδή η fossa προέρχεται από το fodio = ανασκάπτω, η φόσα σημαίνει κι άλλα πράγματα. Στα Κύθηρα, ας πούμε, είναι η στοά (και ομώνυμο ζαχαροπλαστείο εντός στοάς με ωραία γλυκά).

  250. Zazula said

    @249: Τώρα το πώς από τη «στοά» πηγαίνουμε στον «κρυπτόπρωκτο», απαιτεί φροϋδική ανάλυση… :-p
    http://el.wikipedia.org/wiki/%CE%A6%CF%8C%CF%83%CE%B1

  251. Θρασύμαχος said

    #248: ο ομηρικός ίσως, ο δικός μας όμως;

  252. Μπουκανιέρος said

    244 Μερσί π2, είχα ξεχάσει την παλιά κουβέντα και θυμόμουνα μόνο την πιο πρόσφατη.
    (Όλο τα ίδια λέμε, μου φαίνεται…)

  253. Zazula said

    @246, 251: Ε, όχι και καμιά τρομερή δυσανεξία στο «αε»…
    Έχουμε και λέμε: Το αερο- γίνεται συχνά αρεο- υπό την επίδραση κττμά και του προθήματος αραιο- (αραιοκατοικημένος, αραιοφυτεμένος κ.π.ά.) μόνο στην αρχή των λέξεων (κανείς δεν λέει π.χ. *ευάρεος). Παρεμπ, το αρύς πιστεύω κττμά πως επέδρασε και στην τροπή αϊράνι -> αριάνι (http://lexilogia.gr/forum/showthread.php?1093-ξινόγαλα-βουτυρόγαλα-buttermilk&p=73341&viewfull=1#post73341). Επίσης, όπου δεν έχουμε αέρα αλλά αέριο, το αερι- δεν απειλείται με τίποτα!
    Το αετός έχει και το αϊτός / αητός, αλλά ο (επίσης καθημερινός) χαρταετός είναι μια χαρά ανεκτικότατος.
    Το δεκαέξι γίνεται και δεκάξι, αλλά το δεκαεφτά κρατά γερά χωρίς προοπτική δυσανεκτικής εκδήλωσης.
    Τα κόμματα κυνηγάνε τετραετίες κι οι κυβερνήσεις καταθέτουν κάθε χρόνο κι από ένα νέο πενταετές.
    Και την παραμονή της πρωτοχρονιάς θα παίξουμε Τριανταένα!

  254. π2 said

    Με άλλα λόγια, Ζαζ, το σύμπλεγμα «αε» μπορεί να χρησιμοποιεί άφοβα ο πασαένας. 😛

    Όπως θα έλεγε κι ο μπακαλόγατος Χατζηχρήστος:

    Εγώ κύριε Σωτήρη μου βρίσκομαι σε μίαν ηλικίαν κατά την οποία πάσα ένας τις εις άνδρας οφείλει να φροντίζει για το μέλλον του. Το αύριο, το μεθαύριο, το παραμεθαύριο, του χρόνου, όλα τα αύριο. Γιατί όπως ξέρουμε κύριε Σωτήρη μου, από τους ιστορικούς χρόνους, τους βυζαντικούς πολέμους ….. αυτά τα τελωνειακά ζητήματα τους εκλογικούς καταλόγους………..δι’ ευχών των αγίων πατέρων ημών κύριε Ιησού Χριστέ ο θεός ελέησον και σώσον ημάς αμήν. Κατάλαβες κύριε Σωτήρη μου;

  255. spiral architect said

    Γενικά τα επώνυμα είναι (κατά κύριο λόγο) δηλωτικά επαγγέλματος, ενασχόλησης, βίτσιου και γενικά παρατσούκλια κάποιων προγόνων.
    Όταν άρχισαν να εκδίδονται τα πρώτα δελτία ταυτότητας έβαλαν και το επάγγελμα ή το παρατσούκλι για επώνυμο (ή το παρανόμι) για να μην μπλέκουν τους Γιώργηδες, τους Thomas, ή τους Klaus.

    Μιας που ο Σαραντάκος ανέφερε τον Αουγκεντάλερ, οι γερμανομαθείς εξ υμών μπορούν να ψάξουν και την ετυμολογία του νεώτερου Schweinsteiger, για να μάθετε τι επαγγελλόταν κάποιος πρόγονός του? 😉
    (γιατί το διαδικτυακό urban dictionary με άφησε άφωνο) 😯

  256. sarant said

    Πέρα από αυτά που γράφεις, πάρα πολλά επώνυμα είναι από κάποιο όνομα, όσο κι αν δεν φαίνεται πάντοτε -ας πούμε Σιώκος από τον Θανάση ή ξερωγώ Κοτζιούλας από τον Κώστα.

    Και επίσης πολλά επώνυμα από τον τόπο καταγωγής.

  257. Μπουκανιέρος said

    253 Για το δεκαφτά μην το λες, ενώ όπως είδαμε στην κουβέντα για τις δεκ(α)οχτούρες παλιότερα υπήρχε πρόβλημα και με το δεκαοχτώ.
    Η δυσανεξία είναι, κυρίως, παλιότερο φαινόμενο και (ενμέρει) ξεπερασμένο, θέλω να πω.

  258. Nicolas said

    @250 Καθόλου. Μόνον μία λειτουργική εξήγηση: απλά ο πρωκτός του ήταν κρυφός.
    Και εδώ έρχεται η ερώτηση:
    — Και πως έκανε κακά;
    — Εμ, δεν μπορούσε, γι΄ αυτό ήταν θηριώδης!

  259. physicist said

    #255(β). Υπερβολές του κίτρινου τύπου και του αστικού λεξικού — τι κάνει δηλαδή ένας Bergsteiger; ‘Οχι δηλαδή ότι δεν πήγε το μυαλό μου κι εμένα κατά κει αλλά τα γουρούνια μπορεί απλώς και να τα καβάλαγε σαν αλογάκια ρε παιδί μου, πώς το λένε, να τα έκανε reiten για να τα περάσει απέναντι εκεί στο Schweinfurt. 😉

  260. π2 said

    Μια που αναφέρθηκαν τίτλοι ποδοσφαιρικών ομάδων, σημειώνω κι αυτόν τον εκτενή κατάλογο αναφοράς.

  261. spiral architect said

    @ 259: Ενας Bergsteiger προφανώς «καβαλούσε τα βουνά», είτε με τα πόδια και ένα μπαστούνι σαν ορειβάτης, είτε σαν αλπινιστής με κάποιον – ίσως – πρωτόγονο εξοπλισμό, ικανό όμως να εντυπωσιάσει τους συγχωριανούς του, μαζί και τον τοπικό χωροφύλακα που έγραψε στην ταυτότητά του το παρανόμι «Βουνοκαβαλλάρης» :mrgreen:

  262. physicist said

    #261. Πάντως οι Γερμανοί (φίλαθλοι) είναι ευπρεπείς και ο Μπάστιαν δεν ακούει μπινελίκια τέτοιου είδους στο γήπεδο. Σκέψου λέει να έπαιζε στην Ελλάδα παίκτης με τ’ όνομα Γουρουνοκαβάλας ή Γουρουνοβάτης ε; 😛

  263. Μαρία said

    250 Σύμπτωση:
    http://en.wikipedia.org/wiki/Fossa_%28animal%29#Etymology

  264. #245 βασικὸ καισαρικὸ λεξιλόγο! ὅλο κάτι τέτοιες λέξεις βρίσκεις στὸν Καίσαρα!

  265. 245,
    Μου έλυσες και την απορία για την προέλευση του όρου fossil που, με βάση το fossa φαίνεται προφανής. Με μπέρδευε το ότι fossils είναι τα απολιθώματα, ενώ, πχ, fossil fuels είναι τα ορυκτά καύσιμα.
    (Αυτό το Fossil το αντιπαρέρχομαι 🙂 .)

  266. sarant said

    262: Φυσικέ, Γουρουνοβάτη ποδοσφαιριστή δεν έχουμε, όμως είχαμε Αλογοσκούφη υπουργό -και προ ολίγου έβαλε γκολ για τον Εργοτέλη ο Κατσικοκέρης. 🙂

  267. @Spiral Architect, 255β

    Το όνομα όντως παραπέμπει στο πρώτο άκουσμα σε κάποιον που ανεβαίνει πάνω σε χοίρους, όχι όμως και σε κτηνοβασία (το ρήμα δεν είναι το ΒΕsteigen). Ούτως ή άλλως, όμως, το όνομα Schweinsteiger στην πραγματικότητα ανάγεται στο τοπωνύμιο Schweinsteig, το οποίο με τη σειρά του σημαίνει κάτι σαν «χοιροστάσιο», αφού στη Ν. Γερμανία και στα Αυστριακά η λέξη Steige μεταξύ άλλων έχει και την υποσημασία «στάβλος».

  268. spiral architect said

    @ 266: Σαραντάκο σ’ ευχαριστώ, σε διαβάζω εδώ και καιρό.
    (αν και παιδί των θετικών επιστημών)

    @ 267:
    Φίλη (Ελληνίδα) με μητρική της γλώσσα τα Γερμανικά, μού είχε πει περί της ετυμολογίας του επωνύμου «Schweinsteiger», και συ το επιβεβαιώνεις. 🙂
    Χιούμορ κάνουμε με τα ονόματα των ποδοσφαιριστών και όχι μόνον αυτών.
    (αλήθεια τους αδελφούς Κατσικογιάννη τους θυμάστε;)

  269. Zazula said

    @ 263: Μαρία, ειδικά εσύ περίμενα να ‘χεις λίγο περισσότερο χιούμορ! 😛

  270. Μαρία said

    269 Άσε τους πρωκτούς και πάνε να δεις μια ταινία γυρισμένη στα Σέρρας, που μόλις λίνκαρα στο άλλο νήμα.

  271. Νέο Kid Στο Block said

    «Στην Αθήνα έρχονται τη Δευτέρα οι εκπρόσωποι της τρόικα για να συζητήσουν με την ελληνική κυβέρνηση τη νέα δανειακή σύμβαση για την εκταμίευση της 6ης δόσης. Παράλληλα, στην Αθήνα αναμένεται και ο επικεφαλής του τραπεζικού λόμπι Τσαρλς Νταλάρα προκειμένου να ξεκινήσουν οι συζητήσεις με τους ιδιώτες για το PSI.»
    OXI ρε παιδιά! Τσαρλς Νταλάρα; 🙂 🙂 Πάλι καλά που δεν λέγεται Γιώργος Μπρόνσον.

  272. marulaki said

    #240 Βλέπεις; Ο αναγραμματισμός λειτούργησε δυναμικά! την πάτησα! 😉

  273. στρέ(γ)ω – στέργω

  274. Μαρία said

    μπαμ τρελελέ/τερλελέ

  275. physicist said

    @266. Υπήρχε παλιότερα ποδοσφαιριστής της Παναχαϊκής που λεγόταν Νταλάκας. Ήταν η εποχή που ακούγαμε τα ματς με το τρανζιστοράκι και, με τα παράσιτα που έκανε, δεν ακουγότανε όλα τα ονόματα επακριβώς. Αντίστοιχα με τον διαιτητή Βουτσαρά.

  276. Μπουκανιέρος said

    275 Βουτσαράς ήταν κι ο παλιός τερματοφύλακας του Παναθηναϊκού (πριν τον Οικονομόπουλο).

  277. Κοσμάς Θέμελης said

    Εμ….Νταλαρας, ναι, εκπροσωπει τους PSIατους με τα πολλα λεφτα, πραγματικα και υποθετικα…. Τόχε καταλαβει ο Τζιμακος…Ετσι και ο Τσαρλς. Συμμετεχει αφιλοκερδως.

  278. sarant said

    Θα ακουστεί φαντάζομαι και το «Δε μας χ….»

  279. Νέο Kid Στο Block said

    278. Ισως και παραλλαγή «Δε μας χ…στο τάλιρο, ρε Νταλάρα!» 🙂

  280. Μαρία said

    275, 276 Μόνο το ομώνυμο ηπειρώτικο χωριό ξέρω που, όταν το διασχίσαμε για πρώτη φορά, μας προκάλεσε παρόμοιες αντιδράσεις.

  281. Κοσμάς Θέμελης said

    Θα ξερετε ισως οτι το πραγματικο ονομα του κυριου της υπουργινας (ή κυρίου υπουργου; μπερδευτηκα…) ειναι Νταραλας. Οποτε εχουμε αλλο ενα. Δεν μας χεζ….ρε νταλαρα-νταραλα!

  282. @Κώστας, @217: Τωόντι, έψαχνα για στρίγκλα… Αλλά όταν πιάσεις όλο αυτό το σεντόνι από την αρχή, όλο και κάτι θα σου ξεφύγει…

  283. Κοσμάς Θέμελης said

    Πηρα την «καταχρηση δικαιωματος»: α. 281 ΑΚ.

  284. ππ said

    Eπίσης το «Όχι άλλο Νταλάρα Πάριο κι Αλεξίου»

  285. Κοσμάς Θέμελης said

    284, Ποσα δικια ειχε ο αθρωπας….

  286. Νέο Kid Στο Block said

    284.ή Όχι άλλο κάρβουνο! που έλεγε κι ο μακαρίτης ο Κούρκουλος.

  287. Immortalité said

    @281 Αναφέρθηκε στο 227, όχι και πολύ μακριά δηλαδή. Η διτυπία, όχι τα κλισέ. Αυτά τ’ ακούμε συνεχώς στην πρώτη ευκαιρία.

  288. Κοσμάς Θέμελης said

    Συγγνωμη, ημουν απροσεχτος. Εν παση περιπτωσει προσθεσα οτι ειναι το πραγματικο του ονομα.

  289. Hellegennes Alexandrine said

    #253:

    Εκτός αυτού, το «αγέρας» δεν έχει να κάνει με δυσανεξία στο «αε» αλλά με την παλιότερη τάση να χώνουνε γάμα για αποφυγή χασμωδίας, που έχει σχεδόν ψοφήσει, μιας και ο αγέρας είναι πια σπάνιος, όσο και το τρώγω και το λέγω (όπου το θεματικό γάμα διατηρείται σε άλλους τύπους, όχι όμως στον ενεστώτα).

  290. Immortalité said

    @253 μιας και ο αγέρας είναι πια σπάνιος, όσο και το τρώγω και το λέγω σαίζ χου;

  291. Hellegennes Alexandrine said

    Η απλή παρατήρηση και όχι μόνο μέσω Ίντερνετ. Αν και το «λέγω», που έριξα μια ματιά στον γκούγκλη, είναι 4.7%. Κι αυτό στο πρώτο πρόσωπο, γιατί στο δεύτερο (λέγεις) πέφτει στο 0.8% και στο τρίτο (λέγει) στο στο στο 2%.

    Δηλαδή εσύ ξέρεις πολλούς να λένε «τρώγει καλα»; (0.3%). Τι μου λέγεις τώρα!

  292. spiral architect said

    Τέτοια ονοματάκια σαν του κου Φούχτελ συνοδευόμενα από τη φωτογραφία του, (φυσιογνωμικά μού θυμίζει Βαυαρό ιδιοκτήτη μικροζυθοποιίας, ή παρασκευαστή ζύθου) :mrgreen: εξάπτουν το θυμικό μας, σε συνδυασμό με τη παλιοκατάσταση που όλοι διάγουμε.

    Απο την άλλη – σημειολογικά τουλάχιστον – οι «Γερμανοί φίλοι μας» θα’πρεπε να προσέξουν το όνομα του ανθυπάτου που διορίζουν, αφ΄ενός λόγω της γερμανικής ρίζας του επωνύμου του, (σπαθί) αφ’ ετέρου λογω του ελληνικού κωμικού συνειρμού που περιγράφηκε στην ανάρτηση.
    Ασε που και χωρίς αυτήν το γέλιο (πικρό?) βγαίνει αβίαστα: Ο νους μας πάει «καρφί» στον μακαρίτη Δ. Παπαγιαννόπουλο και στην ατάκα του …

    Εκειά πάνου στο Βερολίνο θα έπρεπε να έχουν καναδυό «συμβούλους» επί της ελληνικής γλωσσολογίας και σημειολογίας.
    Θα ανακύψουν κωμικές καταστάσεις και τραγούδια για τη νέα κατοχή σαν και το γνωστό:

    O γιαραμπής να μας βοηθήσει … 🙄

  293. sarant said

    292: Α γεια σου, καλά έκανες κι έβαλες τον Τζαβέλλα!

  294. Νέο Kid Στο Block said

    Έχεις πάντως βρε συ Ελληγενή μια μανία να δικάζεις λέξεις και λεκτικούς τύπους!
    Μπας κι ήθελες να γίνεις εισαγγελέας μικρός και η ζωή αλλού σε πήγε; 🙂

    Αν γκουγκλίσεις (ή βγεις μια βόλτα απλά στα μαγαζά) πάντως στο νησί, ούτε λέει ,ούτε λέγει , ΛΑΛΕΙ!

  295. Νέο Kid Στο Block said

    Και για να’μαι δίκαιος και η Ιμμόρ μας έχει μια μανία να σου τη λέγει! 🙂

  296. Θρασύμαχος said

    #289: «δυσανεξία» & «αποφυγή χασμωδίας» είναι έν και το αυτό.

    #291: το 1ο ενικό «λέγω» γκουγκλίζεται συχνότερα λόγω των ψωνισμένων πολιτευτών που το χρησιμοποιούν σε στερεότυπες κορώνες, «διά τούτο λέγω κύριοι συνάδελφοι» κλπ.

  297. ANONYMOUS said

    Για τα παραπάνω περί fossa, δείτε και το συχνότατο τοπωνύμιο Φούσσα (εκτός αν είναι αρβανίτικο)

  298. π2 said

    291:

    Δηλαδή εσύ ξέρεις πολλούς να λένε “τρώγει καλα”;

    Η Ιμμόρ πάντως δεν σχολίασε το τρίτο πρόσωπο, αλλά το πρώτο, όπως έκανες κι εσύ αρχικά. Δεν είναι ίδιες περιπτώσεις το λέγω και το τρώγω. Το λέγω ακούγεται λόγιο, ενώ το τρώγω λέγεται (ένας Κερκυραίος φίλος μου από καθόλου λόγιο περιβάλλον λέει συστηματικά τρώγω, κι αν θυμάμαι καλά από σχετική συζήτηση με τον Μπουκανιέρο δεν είναι διαλεκτική κερκυραϊκή συνήθεια αυτή).

  299. Τρώμε ήλιο – οι οργανισμοί είναι οργάνωση αποταμιευμένης ενέργειας που απορροφάται από τον ήλο κι αποταμιεύεται με την φωτοσύνθεση, εξ ού και τα fossil fuel είναι όλοι αυτοι οι απολιθωμένοι οργανισμοί στο υπέδαφος. Τρώμε ήλιο, καίμε ήλιο, πουλάμε ήλιο.

  300. Hellegennes Alexandrine said

    Βρε Νεοκίδιε, υπάρχει διαφορά ανάμεσα στο παρατηρώ και στο δικάζω. Και παρότι ο τύπος είναι -πλέον, το τονίζω- σπάνιος, δεν γράφω ότι είναι λάθος ούτε ότι είναι ανύπαρκτος.

    Τώρα μόλις κοίταξα το τρώγω και βλέπω ότι είναι συχνό (40%), αν και σχεδόν όλα τα πρώτα αποτελέσματα είναι λεξικογραφικά χωρίς τα οποία πέφτει στο 20%, ποσοστό αρκετά μεγάλο αλλά μόνο στο πρώτο πρόσωπο (μετά έπεται το χάος).

    Η επιστήμη γίνεται με παρατήρηση. Και μιας και δεν έχω ούτε τον χρόνο ούτε τον λόγο ούτε τα μέσα για να κάνω αναλυτική, γλωσσολογική έρευνα, ο πρόχειρος υπολογισμός μέσω google είναι ο καλύτερος σύμμαχος. Η επιστήμη δεν επιδέχεται «says who» και αυθεντίες· αν κάτι υφίσταται, αποδεικνύεται. Το ότι, λοιπόν, ένας τύπος καθίσταται σπάνιος -ήτοι βγαίνει στην σύνταξη-, είναι παρατηρήσιμο. Π.χ. ο αγέρας είναι το 1/10 των εμφανίσεων. Η διαφορά έγνοιας-έννοιας είναι πιο δύσκολη περίπτωση, γιατί μέσω google δεν μπορείς να κάνεις διαχωρισμό του πότε είναι από το νοιάζομαι και πότε από το εννοώ. Άρα τέτοια σύγκριση δεν θα επιχειρούσα.

    Η επιστήμη δεν γίνεται με προσκολλήσεις σε αυθεντίες, δίχως τεκμηρίωση, ούτε με αποκρίσεις σε ύφος προσβεβλημένου (says who και τα ρέστα = πώς τολμάς να προβάλλεις άποψη αντίθετη σε αυτό που πιστεύω).

  301. Hellegennes Alexandrine said

    #298:
    Όχι, για ολόκληρο τον χρόνο έγραψα:

    «όπου το θεματικό γάμα διατηρείται σε άλλους τύπους, όχι όμως στον ενεστώτα».

    Προφανώς έπρεπε να χρησιμοποίησω κάποιο πρόσωπο για να αναφερθώ στα συγκεκριμένα ρήματα και συνηθίζεται το α’ ενικό της οριστικής ενεστώτα. Νόμιζα ότι είναι αυτονόητο.

    Συμφωνώ ότι δεν είναι ίδιες περιπτώσεις -το τρώγω και το λέγω- στην επικοινωνία, είναι όμως ίδιες γραμματικά.

  302. @300: Πάντως Ελληγενή τα παραδείγματα τρώγω και λέγω ήταν εξ αρχής λανθασμένα γι’αυτό που προσπαθούσες να πεις. Δεν πρόκειται για εμφάνιση ενός γ για αποφυγή χασμωδίας. Οι αρχικές μορφές ήταν με γ και οι νέες είναι χωρίς γ. Άρα ακριβώς το αντίθετο απ’αυτό που έλεγες.

  303. Hellegennes Alexandrine said

    #302:
    Όχι οι νέες. Αυτές οι μορφές είναι ήδη μεσαιωνικές. Όταν η αποφυγή χασμωδίας άρχισε να κερδίζει έδαφος, οι μορφές με γάμα επανεμφανίστηκαν ενώ είχαν χαθεί. Σήμερα ξαναχάνονται. Τόνισα ότι πρόκειται για θεματικό γάμα και όχι για κάποιο ράντομ, εμβόλιμο σύμφωνο. Ωστόσο ο λόγος που επανεμφανίστηκε, ήταν η τάση της αποφυγής χασμωδίας. Αυτό που δεν ξέρω, και για το οποίο δεν μπορώ να κάνω ασφαλή υπόθεση, είναι αν έπαιξε ρόλο η ύπαρξη του γάμα ως θεματικό σύμφωνο ή ήταν τυχαία.

  304. Λες και ήσουν εκεί ρε συ και τις έβλεπες να χάνονται και να ξανάρχονται!
    Τόσο γλαφυρή περιγραφή της εξαφάνισης και επανεμφάνισης των γ δεν έχω ματαξαναδεί! 🙂

    (Ξέρεις, αντίθετα απ’ ότι ίσως σου έχουν πει, δεν πρόκειται να εξαφανιστείς από προσώπου γης αν πεις μια φορά «συγγνώμη, λάθος!» 😀 )

  305. sarant said

    303: Παραβλέπεις ότι όλους αυτούς τους αιώνες η καθαρεύουσα διατηρούσε τους τύπους με γ. Και φυσικά το γ υπάρχει σε άλλους τύπους των ρημάτων στη δημοτική (όλοι λέμε «λέει», αλλά κανείς δεν λέει «λέοντας». Λέει «λέγοντας»). Ποτέ δεν είχε χαθεί: δεν είπε κανείς «τρώοντας έρχεται η όρεξη».

  306. Immortalité said

    @291 & 300 κλπ. Ευτυχώς δηλαδή που ο Π2 (298) κατάλαβε τι έγραψα, γιατί με σένα έχω αρχίσει ν’ αμφιβάλλω για την ικανότητά μου να επικοινωνώ. Ναι λοιπόν για το πρώτο πρόσωπο του ενεστώτα μιλούσα αλλά και για την προστακτική ενεστώτα. Έρχεσαι και πετάς ότι οι τύποι είναι σπάνιοι και όταν σε ρωτάμε από που προκύπτει το ερμηνεύεις σαν «απόκριση σε ύφος προσβεβλημένου ❓ (says who και τα ρέστα = πώς τολμάς να προβάλλεις άποψη αντίθετη σε αυτό που πιστεύω)», ενώ απαντάς προκλητικά και με στυλάκι για το πόσοι λένε «τρώγει καλά». Για αρχή ΜΗΝ κρίνεις τα πάντα εξ ιδίων, μερικοί άνθρωποι ρωτάνε για να πάρουν απάντηση και όχι για να στην πούνε. Επιπλέον, η συναναστροφή μου μαζί σου μ’ έχει κάνει να αισθάνομαι σπάνιο είδος, μια το φαΐ μου μόνο το τρώγω και ποτέ δεν το τρώω (για να μην πιάσω τα δέστε και βρεθούμε όλοι δεμένοι). Άμα μου πεις ότι και το «αγάπαγα» είναι λάθος, θα μπορώ άνετα να αιτηθώ εγγραφής στο βιβλίο Γκίνες.

  307. Immortalité said

    (Συμπλήρωση προηγουμένου: Ο Π2 και όχι μόνο) Αυτά και πάω να φάω.

  308. Μπουκανιέρος said

    305 Δεν διαφωνώ επί της ουσίας αλλά μην είσαι τόσο απόλυτος με το «κανείς».
    Ο π2 θυμήθηκε μια παλιότερη κουβέντα γι’ αυτούς τους τύπους και, για να μη γίνω πολύ «υποκειμενικός», άνοιξα τώρα το Χυτήρη όπου βλέπω λήμμα «φαωμένος», καθώς και τύπους «τρώεται» και «έφαε».

  309. sarant said

    308: Το «κανείς» είναι σχήμα λόγου: σχεδόν κανείς, σήμερα, στην Αθήνα. Πάντως, ότι κάποιοι δεν προφέρνουν τον ένα ή τον άλλο φθόγγο δεν σημαίνει πως ο φθόγγος δεν υπάρχει. Ο ίδιος που θα πει «σκλί», λέει, σχεδόν πάντα, «παλιόσκυλο».

  310. Hellegennes Alexandrine said

    #305:
    Νίκο, αυτή η τάση αποφυγής χασμωδίας αφορούσε την δημώδη, όχι την καθαρεύουσα που ούτως ή άλλως ακολουθούσε την αρχαία γραμματική -και έτσι δεν έχει σημασία στην συζήτηση. Όμως επισήμανα την διατήρηση του θεματικού γάμα στους άλλους χρόνους, ήδη από την αρχή (#289).

    Όσο για το τρώοντας, μην παίρνεις όρκο. Μην παίρνεις όρκο καθόλου! Π.χ.:

    «Στην ώρα πάνω ήρθε ένας ζήτουλας᾿ τoν ξέραν στην Ιθάκη,
    που γύρνα ολούθε διακονεύοντας, την άπατη κοιλιά του’
    δε σταματούσε τρώοντας, πίνοντας, κι όμως αντρεία δεν είχε
    μηδέ κι ανάκαρα, κι ας έδειχνε τρανή η κορμοστασιά του»

    Σ’ αφήνω να μαντέψεις σε ποιον ανήκει η μετάφραση, μιας και είναι τελείως στα χωράφια σου.

    #304:
    Όταν κάνω λάθος, το παραδέχομαι. Κανένα πρόβλημα. Όταν δεν κάνω λάθος, έχω πρόβλημα να το παραδεχτώ· ομολογώ την έχω αυτήν την παραξενιά. Μπορεί, πάντοτε, να συμβαίνει να είμαι λάθος σε κάτι αλλά να μην μου το αποδεικνύει ο άλλος.

    #306:
    Ωραία, ας δεχτώ ότι η διαφωνία σου ήταν πάνω στον συγκεκριμένο τύπο και μόνο (παρόλο που και το λέγω είναι ήδη σπάνιο, με λιγότερο από 5%). Αλλά το «says who» δεν μου κάνει για ειλικρινή απορία αλλά για πάτημα ποδιού. Στο δικό μου μυαλό, όταν κάποιος θέλει να μάθει κάτι, ρωτάει κάτι ανάμεσα στο «έχεις κάποια στοιχεία γι’ αυτό;» και στο «εγώ το ξέρω αλλιώς, μπορείς να το αποδείξεις;» Συγγνώμη που δεν πείθομαι για την αθωότητα της ερώτησης, αλλά κρίνω από προηγούμενα δείγματα (επιστήμη = πρόβλεψη από παρατήρηση). Ιδιαίτερα όταν δεν βλέπω και κανένα says who απέναντι σε οποιοδήποτε άλλο statement, εδώ μέσα.

    Όσο για το >>Άμα μου πεις ότι και το “αγάπαγα” είναι λάθος<<, η απάντησή μου είναι: straw man. Δεν είπα ποτέ ότι το τρώω, το τρώγω, το τρώγεις και τα συν αυτώ είναι λάθος. Για τα σε -άγα και -ντουσαν τα έχω πει ξανά, αλλού και δεν ξανανοίγω αυτήν την συζήτηση.

  311. 310: Πώς είναι δυνατόν ένας αισθητής να επαναλαμβάνει το ίδιο (δεκαεπτασύλλαβο) λάθος 33333 + 12110 = 45443 φορές χωρίς να το παίρνει χαμπάρι;

  312. sarant said

    310: Μα, εδώ θέλει να κρατήσει το μέτρο -δεν είναι καλό παράδειγμα.

    Αν όμως αναγνωρίζεις (δεν το είχα προσέξει) ότι σε άλλους χρόνους το γ διατηρείται, τότε είναι σαφές ότι δεν είχε χαθεί.

  313. @310:
    1. Μιλώντας για την εμφάνιση «γ» σε λαϊκούς τύπους όπως αγέρας, εσύ έφερες ως παραδείγματα τις λέξεις «λέγω», «τρώγω».
    2. Οι λέξεις «λέγω» και «τρώγω» είναι από αρχαιοτάτων χρόνων με «γ». ΔΕΝ το εμφάνισαν για αποφυγή χασμωδίας. ΑΝΤΙΘΕΤΑ, η χρήση ΕΞΑΦΑΝΙΣΕ το «γ» από τις λέξεις αυτές. Δηλαδή το ακριβώς αντίθετο από αυτό που ισχυριζόσουν! Επίσης, η λόγια μορφή των λέξεων αυτών (καθαρεύουσα) ήταν μέχρι πρόσφατα ΜΕ το «γ», άρα το «γ» ΔΕΝ ήταν ίδιον των λαϊκών τύπων!
    3. Το επιχείρημά σου ότι χάθηκε, επανεμφανίστηκε, και ξανά μανά, είναι απλά αστείο. Με τέτοιου είδους επιχειρήματα μπορούμε να υποστηρίξουμε οποιαδήποτε άποψη, σε οποιοδήποτε θέμα! Δηλαδή σκέψου το λίγο βρε Ελληγενή! Θέλεις να δείξεις ότι υπάρχει μια πορεία από το Α στο Β. Και σου επισημαίνω ότι τα παραδείγματα που έφερες είναι αντίθετης κατεύθυνσης, είναι από το Β στο Α! Αντί να βρεις κάποια άλλα παραδείγματα, ή οτιδήποτε άλλο, ισχυρίζεσαι ότι κάπου στην πορεία είχε πάει στο Α, ξανά στο Β και από’κει πάλι στο Α, οπότε το Α->Β που υποστήριζες, ισχύει και αυτό!

    Επαναλαμβάνω την άποψή μου ότι είσαι ο πιο ξεροκέφαλος άνθρωπος που έχω συναντήσει στην ιντερνετική μου ζωή. Αν και ομολογουμένως είχες πολύ καλό ανταγωνισμό πρόσφατα, τον τύπο απ’το Μίλκι Γουέι. 🙂

  314. Μιχαλιός said

    297: Το αλβανικό fusha=κάμπος ανάγεται όντως στο λατινικό fossa, σύμφωνα με τούτον εδώ: http://books.google.gr/books?id=xvKH56aT5mEC&pg=PA28&lpg=PA28&dq=fushe+fossa&source=bl&ots=UfSMwvoJf-&sig=3SEeE4g4S4faVJwMoWLOototOH4&hl=el&ei=RjDmTs2OA8Xcsgb65b2jCQ&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=1&ved=0CBsQ6AEwAA#v=onepage&q=fushe%20fossa&f=false

  315. Μαρία said

    314 Το αλβανικό δίνει κι ο Συμεωνίδης για τα σχετικά τοπωνύμια.
    Και τον Αντώνη Φούσα.

  316. π2 said

    Φαίνεται πως τα ονόματα γυναικείων αθλητικών συλλόγων δυσκολεύουν πολύ τους αθλητικογράφους. Νέο κρούσμα: την Άρτεμις στον τίτλο, της Άρτεμις στο κείμενο.

  317. sarant said

    Εμ, δεν θέλουν η Άρτεμη της Άρτεμης ή έστω η Αρτέμιδα…

  318. Μαρία said

    316 Στον τίτλο το διόρθωσαν. Αλλά αυτό μαζί με τη Χάρις και τη Θέμις (Μπαζάκα ή Σκορδέλη) είναι κλασικό.

  319. π2 said

    Πότε πρόλαβαν και το διόρθωσαν; Πριν εικοσικάτι λεπτά το παρέθεσα.

  320. zeng26 said

    H Αλκηστις το έχει πει επανειλημμένως ότι τη εβαπτίσθη ΄Αλκηστις (της Αλκήστιδος), και με τα ονόματα δεν παίζουμε, διότι είναι υπέρ άγαν σοβαρή υπόθεση για γραμματικούς! Τι να κάνουμε που δεν μάθαμε;Θα μάθουμε!Πάντως για να εκλείψουν τα ονόματα ή να …μεταλλαχθούν, δύσκολο: Παραμονεύει η Διεθνής του ελληνισμού να μας επαναφέρει στα μέτρα ώς ήλιον εκτός τροχιάς… Προ ετών θυμάμαι την αμηχανία μου όταν διάβαζα στην εφημερίδα (ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ) περί του μουσικού συγκροτήματος Praxis (γερμανοί νομίζω) που ο συντάκτης το έγραφε «Πράξη».Νομίζω το έσωσε ο διορθωτής…

  321. sarant said

    320: Μεταλλάσσονται πάντως και τα ονόματα: για παράδειγμα, λέμε «του Ηρακλή» (είτε για τον συμμαθητή μας είτε για την ποδοσφαιρική ομάδα) και «ρε Ηρακλή», όχι «του Ηρακλέους» και «Ηράκλεις»

  322. zeng26 said

    Σήμερα λέμε έτσι, αύριο ποιός ξέρει;Πάντως η πηγή μένει εκεί, για να μας ανανεώνει.

  323. sarant said

    322: Μήπως έχουμε γνωριστεί (ηλεκτρονικώς);

  324. zeng26 said

    Λόγος.

  325. zeng26 said

    Λίστα Λόγος, προ αιώνος…

  326. sarant said

    Πολύ χαίρομαι που ξαναβρισκόμαστε!

  327. zeng26 said

    Kι εγώ περισσότερο, που συνεχίσατε και επεκτείνατε το ενδιαφέρον σας για τις λέξεις! καλώς σας βρήκα πάλι!

  328. Hellegennes Alexandrine said

    #313:
    Οι λέξεις αλλάζουν μορφές όλην την ώρα. Θα μπορούσα να βρω άλλα παραδείγματα εμβόλιμου γάμα (υπάρχουν πολλά), ναι, αλλά δεν έχω λόγο να απορρίψω κάτι που στέκει, επειδή ακούγεται περίεργο, σε κάποιους. Το «λέω» εμφανίζεται εδώ και αιώνες και ξαφνικά υποχωρεί, όπως φαίνεται από την γραμματεία, για χάρη του «λέγω»*. Σήμερα υποχωρεί από την ανάποδη. Δεν είναι θεωρία, είναι δεδομένα. Τσαλιμάκια και σούρτα-φέρτα κάνουν κι άλλες λέξεις. Το κλαίω είναι μια τέτοια περίπτωση, που μια υπερισχύει το κλαίγω και μια χάνεται. Τώρα είναι στην φάση τραβεστί, όπου σε κάποιους τύπους υπάρχει και σε άλλους όχι (κλαίω-κλαις-κλαίγαμε-κλαίγε…).

    * Όπως φαίνεται αν δει κανείς παλιότερα κείμενα που το «λέω» ήταν εξαφανισμένο· διατηρούνταν όμως σε τοπικές διαλέκτους ή ακόμη και γλώσσες, όπως στα ποντιακά. Κοινώς, το «λέω» δεν εμφανίστηκε μια φορά -στην σύγχρονη δημοτική. Δεδομένου ότι εξαφανίζεται όταν το ευφωνικό γάμα ήταν στα ντουζένια του, πόσο τυχαίο να ‘ναι;

  329. Δίτυπο που νομίζω δεν είδα: Μπαλένα-μπανέλα. Το πρώτο μπορεί να είναι το σωστό, για το κοκαλάκι -δύο κοκαλάκια- που βάζαμε άλλοτε κάτω από το γιακά του πουκαμίσου, που παλιά προμηθευόμαστε από οστό φάλαινας (baleine στα γαλλικά).
    Γιάννης

  330. Zazula said

    παστουρμάς & παστρουμάς // παστουρμαδόπιτα & παστρουμαδόπιτα

  331. Μιάμ μιάμ! 🙂

  332. 300 κ.α., Γ.Γ. και ξανά Γ! (όπως στο ‘λεγάμενος’!
    Μου ανοίξατε κι εμέ την όρεξη να το μολογήσω…
    ΄Ήταν όταν ο Γ.Γ κλπ του Βρετανικού Κομμουνιστικού Κόμματος είχε βάλει χέρι με το δικαίωμα της δικαιοχρησίας σε κομσομόλες του Κόμματος. Οι πιο αμετακίνητων υπολειμμάτων αστικής ηθικής εξεγέρθηκαν, και το Κόμμα διχάστηκε, ανάμεσα στους και ‘wankers’ στους ‘fuckers’ (για μετάφραση στον Νεοκίδιο, κατέει τούτος!)

  333. Τρολλάρω. Ο Fuchtel, ή Χούφτελ, αγγλιστί μεταφράζεται σε Palmer;

  334. […] Λίτσα, Μεγανήσι, μεταγλώσσα, μετάδραση, Μεταξᾶς, Μίκα, μπαλένα, Μπάτε χίλιοι αλέστε, Μποστ, Μπουθ-Λιους, Μπουθ-Λιους, […]

  335. Zazula said

    φαρμπαλάς & φραμπαλάς

  336. spiral architect said

    Ενα δυνατό πρωινό φραπεδάκι ξυπνάει τον γκαουλάιτερ, ή αλλιώς, υπάρχουν και εις την Εσπερίαν κωλοτούμπες πολιτικοί.
    Σε λίγο καιρό όλα τα παραπάνω θα φαντάζουν σαν events σε παιδικό πάρτι με κλόουν… 👿

  337. sarant said

    Λες; Μάλλον δίκιο έχεις

  338. spiral architect said

    Γιατί Νικοκύρη, διαβλέπεις κάτι άλλο; 😦

    Αζίζ Νεσίν – Ο καφές και η δημοκρατία

    Δυο πράγματα δεν ευδοκιμούν στη χώρα μας. το ένα είναι
    το δέντρο του καφέ και το άλλο η Δημοκρατία. Και τα δύο μας
    έρχονται από το εξωτερικό.
    Στα χώματά μας δεν μπορέσαμε ν’ αναπτύξουμε με κανένα
    τρόπο το δέντρο του καφέ. Το κλίμα της χώρας μας, το νερό, το
    χώμα, δεν είναι κατάλληλα για την ανάπτυξη του δέντρου
    αυτού.
    Όσο για τη Δημοκρατία… Η αλήθεια είναι πως ό,τι
    περνούσε από το χέρι μας, δεν παραλείψαμε να το κάνουμε, για
    την ανάπτυξή της, για την εδραίωσή της. Αν κοιτάξετε την
    ιστορία μας, πριν από εκατό χρόνια πάνω κάτω ρίχτηκε στη
    χώρα μας ο σπόρος της Δημοκρατίας. Είναι εκατό χρόνια που
    όλο λέμε:
    “Αμάν η Δημοκρατία μας μπουμπούκιασε!…”
    “Η νεαρή Δημοκρατία μας!…”
    “Αμάν η νεαρή Δημοκρατία μας!…”
    Να είναι δοξασμένος αυτός που τη μεγάλωσε, μόλις
    καταφέραμε τόσα χρόνια να φέρουμε σ’ αυτό το ανάστημα τη
    Δημοκρατία, έγινε ένα φιντάνι η Δημοκρατία.
    Αν ξοδεύαμε αυτό τον κόπο των εκατό χρόνων που
    αφιερώσαμε στη Δημοκρατία, για την ανάπτυξη του καφέ,
    σήμερα η χώρα μας θα γινόταν δάσος από καφέ, που δεν τ’
    άγγιξε ο μπαλτάς του ξυλοκόπου.
    Στο παρελθόν κρίθηκε απαραίτητο, δεν το είχαμε
    καταλάβει. αντί να φυτέψουμε σπόρο καφέ, φυτέψαμε το σπόρο
    της Δημοκρατίας. “Δόξα τω Θεώ”, αν και δεν έχουμε καμιά
    στενοχώρια απ’ τη μεριά της Δημοκρατίας, εμείς ξέρουμε το τι
    τραβάμε από την έλλειψη του καφέ. Καφές είναι αυτός!… Δε
    μοιάζει σε τίποτε. Έτσι είναι η Δημοκρατία; Και να είναι και να
    μην είναι το ίδιο κάνει…
    Αν δεν υπάρχει καφές, του ανθρώπου το κεφάλι γυρίζει,
    αν δεν υπάρχει Δημοκρατία, του ανθρώπου το κεφάλι δεν
    γυρίζει. Ο καφές μοσκοβολάει, η Δημοκρατία ούτε καν έχει
    μυρουδιά. Τον καφέ τον βάζεις στο φλιτζάνι, τον πίνεις. Η
    Δημοκρατία ούτε τρώγεται, ούτε πίνεται. Σε τι χρειάζεται αυτή η
    Δημοκρατία, μπορείτε να μου πείτε;
    Στη χώρα μας έρχεται από το εξωτερικό μπόλικη μπόλικη
    Δημοκρατία, αλλά καφές δεν έρχεται. Τον καφέ τον πουλάνε, τη
    Δημοκρατία τη δίνουν. Ο καφές είναι με λεφτά, η Δημοκρατία
    τζάμπα… Για τον καφέ χρειάζεται συνάλλαγμα, για τη
    Δημοκρατία τίποτα δεν χρειάζεται.
    Για κοιτάξτε το τι τραβάμε απ’ τον καφέ. Σάμπως δεν
    έχουμε συνηθίσει στον καλό καφέ; Αμέσως καταλαβαίνουμε τον
    καλό καφέ απ’ τον άσκημο, το μπαγιάτικο απ ‘το φρέσκο, το
    νοθεμένο απ ‘το σκέτο.
    Ζωή να ‘χουνε, μερικοί πατριώτες μας έκαναν ψεύτικο
    καφέ. Στην αρχή βγήκε ο κριθαρένιος καφές, δεν έπιασε.
    Ύστερα βγήκε καφές από φασόλια, δεν το κατάπιαμε. Εμείς σαν
    έθνος είμαστε θεριακλήδες του καφέ. αν και καταπίνουμε όλες
    τις απομιμήσεις, του καφέ την απομίμηση δεν την καταπίνουμε.
    Ω, Ύψιστε! Να γινόταν, τόσο δα απ’ ό,τι καταλαβαίνουμε
    απ’ αυτόν τον καφέ, να καταλαβαίναμε και από Δημοκρατία…

    (πρόλογος του Νεζίν στην ελληνική έκδοση):

  339. π2 said

    Ας το βάλω εδώ, μια που εδώ υπήρχαν διάφορα για τα ονόματα ποδοσφαιρικών ομάδων. Παράθεμα από μυτιληνιά ιστοσελίδα:

    Στο Τορίνο βρίσκεται εδώ και λίγη ώρα ο Στρατής Σαλταμάρας του Οδυσσέα Ελύτη, γιος του παλαίμαχου άσου του Αιολικού, Παναγιώτη.
    Η Γιουβέντους προσκάλεσε τον Μυτιληνιό ταλαντούχο αμυντικό για δοκιμή στις αθλητικές εγκαταστάσεις του συλλόγου, το τετραήμερο 19-22 Αυγούστου, θέλοντας να τσεκάρει για ακόμα μία φορά τις δυνατότητές του.

    Όχι, δεν θα παίξει στη Γιουβέντους κάποιος απόγονος του ποιητή, όπως αφήνει να εννοηθεί η διατύπωση του κειμένου. Υπάρχει τοπική ομάδα με αυτό το όνομα (τρέχα γύρευε γιατί).

  340. Bolko said

    150. Κι εγώ την γνωρίζω την συγκεκριμένη σημασία. Μπαίνει ένας φίλος μου σε δημόσια τουαλέτα: «Πο ρε φίλε, τσίκνα εκει΄μέσα». Είμαι στη Μακεδονία κι αυτός είναι Τσιγγάνος. Μήπως το χρησιμοποιούν πιο πολύ οι Τσιγγάνοι; Επίσης στο slang.gr δίνεται ακόμα μια ερμηνεία της λέξης τσίκνα.

  341. sarant said

    340 Γιά να δούμε αν την ξέρουν κι άλλοι τώρα που αναστήθηκε το άρθρο 🙂

  342. ΓιώργοςΜ said

    Για μένα ήταν μάλλον η πρώτη σημασία της λέξης, πιτσιρίκια (προ σχολείου) την ακούγαμε από τους γονείς/γιαγιάδες. Ενδεχομένως την πρώτη φορά που άκουσα για Τσικνοπέμπτη να απόρησα με τη σχέση του ψητού κρέατος με το κάτουρο… Είμαι προσφυγικής καταγωγής αλλά δεν ξέρω τη διαδρομή της λέξης με τη δεύτερη αυτή έννοια (αν δηλαδή προέρχεται από τους παππούδες ή από τη συναναστροφή με τους ντοπιους).

  343. ΓιώργοςΜ said

    Επί του θέματος του άρθρου, να προσθέσω το μολύβι/βολίμι (για το μέταλλο), το άκουσα στη Ζάκυνθο και ίσως και στην Κέρκυρα.
    (Με έκπληξη παρατηρώ πως αυτόματα ορθογράφησα το «βολίμι» με γιώτα-κατά το αγρίμι,ψοφίμι κλπ. Παρά την προέλευση, μου έρχεται σα σκόνη στα μάτια το ύψιλον)

  344. sarant said

    343 Μπράβο, μου είναι οικείο το βολίμι. Και όπως είδες κι εγώ έτσι θα τόγραφα.

  345. […] βρήκα ότι μια τέτοια χρήση όντως υπάρχει. Τσίκνα ως η έντονη οσμή ούρων. Επίσης το slang.gr δίνει μια ακόμα πιο αηδιαστική εκδοχή […]

  346. π2 said

    Μετά τις «Τιτάνες» που είναι Τιτανίδες αλλά με γλωσσικά μουστάκια (σχ. 132) πέτυχα ακόμη πιο κουλό παράδειγμα: Μακεδόνες Αξιού, που είναι γυναικεία ομάδα βόλεϊ. Αν στους / στις Τιτάνες υπήρχε το ελαφρυντικό ότι ο σύλλογος είχε και ανδρικά τμήματα οπότε δεν μπορούσε να έχει δυο ονόματα, οι Μακεδόνες που είναι Μακεδόνισσες, άντε Μακέτες αν ήθελαν κάτι πιο αρχαιοπρεπές, δεν έχουν καμιά δικαιολογία.

  347. sarant said

    Aυτό είναι εντελώς παλαβό. Αλλά Μακέτες, όπως καταλαβαίνεις, δεν θα μπορούσαν να ονομαστούν!

  348. Νέο Kid L'Errance d'Arabie said

    346. 347. Mπορεί όμως να είναι όνομα… Η Μακεδόνα -Οι Μακεδόνες 🙂
    (Ξέρω στην Κύπρο μια Δόνα ,που την έχουν βαφτίσει Μακεδόνα! …καλά οι Κύπριοι δεν υπάρχουν στην ψυχανωμαλία επιλογής ονομάτων. Θέκλος, Έλενος, Μακεδόνα, και δε συμμαζεύεται… 🙂 )

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: