Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Το φρούτο των Χριστουγέννων

Posted by sarant στο 11 Ιανουαρίου, 2012


Το άρθρο αυτό λογάριαζα να το ανεβάσω μέσα στις γιορτές, αλλά μ’ αυτά που τύχανε δεν είχα διάθεση. Σήμερα που το ανεβάζω, θαρρώ πως δεν έχει χάσει την επικαιρότητά του.

Δεν ξέρω αν υπάρχει ένα κοινώς αποδεκτό «φρούτο των Χριστουγέννων» -δεν νομίζω πάντως, εγώ θα πω για τον εαυτό μου. Για μένα, φρούτο των Χριστουγέννων είναι αυτό που βλέπετε στη φωτογραφία αριστερά: το μανταρίνι. Η πιο καθαρή χριστουγεννιάτικη εικόνα που έχω συγκρατήσει από την παιδική μου ηλικία, εκτός από το χριστουγεννιάτικο δέντρο, είναι τα μανταρίνια στη φρουτιέρα, κι ύστερα, στο τραπέζι, ο παππούς καθάριζε τα μανταρίνια ώστε να διατηρηθεί το κάτω μέρος ακέραιο, σαν καλαθάκι. Βάζαμε λίγο λάδι και ανάβαμε το άσπρο στέλεχος που απέμενε στον πάτο, σαν φιτιλάκι –και μοσχοβολούσε. Και σήμερα ακόμα, έχω συνδέσει τα Χριστούγεννα μ’ αυτό το φρούτο -αν λείπουν τα μελομακάρονα, ας πούμε, μπορεί να μην το προσέξω, αλλά τα μανταρίνια στη φρουτιέρα είναι απαραίτητα.

Σε κάποιο παλιότερο άρθρο είχαμε μιλήσει για τα νεράντζια και τα πορτοκάλια. Αν το νεράντζι είναι ο φτωχός συγγενής του πορτοκαλιού, ο μικρός αδελφός του ασφαλώς είναι το μανταρίνι. Μικρότερο σε μέγεθος, ήρθε αργότερα στην Ευρώπη, αλλά εγκλιματίστηκε απόλυτα και μόνο το όνομά του προδίδει τις ανατολίτικες καταβολές του. Οι βοτανολόγοι και οι έμποροι διακρίνουν πολλές ποικιλίες μανταρινιών, αλλά ο πολύς κόσμος όλα μανταρίνια τα λέει (ή τουλάχιστον αυτή την εντύπωση έχω, διορθώστε με αν κάνω λάθος).

Η μανταρινιά, ή Citrus reticulata όπως είναι η βοτανική ονομασία της, έχει πατρίδα της την Κίνα. Άργησε να έρθει στα μέρη μας· μόλις το 1805 έγινε η πρώτη εισαγωγή μανταρινιών στην Αγγλία. Οι Άγγλοι τα καλλιέργησαν στη Μάλτα, που τότε ήταν κτήση τους και το κλίμα της ήταν πρόσφορο και από εκεί ο νέος καρπός διαδόθηκε σε ολόκληρη τη Μεσόγειο. Στην Ελλάδα, μανταρινιές έφερε πρώτος από τη Μάλτα ο Ρώσος ναύαρχος Χέιδεν, που τον ξέρουμε όλοι από τη ναυμαχία του Ναβαρίνου (αλλά δεν ξέρουμε ότι ήταν Ολλανδός και ότι στα ρώσικα προφέρεται Γκέιντεν). Ο Χέιδεν ή Γκέιντεν λοιπόν χάρισε τις μανταρινιές στον Μανώλη Τομπάζη, στον Πόρο. Το 1877 εκείνες οι μανταρινιές σώζονταν ακόμα στον κήπο του πατρογονικού των Τομπάζηδων. Ωστόσο, το «μανδαρίνιον της Μάλτας», όπως αρχικά το αποκαλούσαν, δεν διαδόθηκε αμέσως· πάντως, μετά το 1850 το δέντρο καλλιεργιόταν στην Αθήνα, όπως και στην Κέρκυρα και στην Κρήτη. Σε εφημερίδα του 1917, διαβάζω ότι τα καλύτερα μανταρίνια έβγαιναν στα Σεπόλια και στην Κολοκυνθού· από τότε έχουν αλλάξει τα πράγματα!

Καθώς ήρθε αργά και μπήκε από λίγα σημεία σε όλη την Ευρώπη, δεν είναι περίεργο που το όνομά του είναι ίδιο σε όλες τις ευρωπαϊκές γλώσσες. Ονομάστηκε mandarine στα γαλλικά ή στα αγγλικά, από τους μανδαρίνους, τους Κινέζους αξιωματούχους, μάλλον επειδή οι μανδαρίνοι φορούσαν μεταξωτούς μανδύες κίτρινου χρώματος. Η ονομασία για το μανταρίνι είχε μπει στην αγγλική και τη γαλλική γλώσσα από τις αφηγήσεις ταξιδιωτών πριν έρθει ο ίδιος ο καρπός στην Ευρώπη. Στα ελληνικά μπήκε από τα ιταλικά, και –όπως συχνά συμβαίνει– ο πληθυντικός (mandarini, ο ενικός είναι mandarino) θεωρήθηκε ενικός. Να κάνουμε εδώ μια παρένθεση: η κοινή ευρωπαϊκή λέξη για τους μανδαρίνους δεν είναι κινεζικής αρχής· την οφείλουμε στο πορτογαλικό mandarim, που είναι δάνειο από το μαλαϊκό mantri (έπαιξε παρετυμολογικά ρόλο και το πορτογ. ρήμα mandar, διατάζω), κι αυτό από το ινδικό mantri, που θα πει «σύμβουλος». Η ινδική μάντρα (mantra) είναι της ίδιας ρίζας.

Είπαμε πιο πάνω ότι η ονομασία είναι κοινή παντού, αλλά στα αγγλικά, και ιδίως στα αμερικάνικα, το μανταρίνι είναι γνωστό και ως tangerine. Η λέξη προέρχεται από την Ταγγέρη του Μαρόκου (Tangiers) και αρχικά λεγόταν για ένα είδος πορτοκαλιού. Σήμερα χρησιμοποιείται για ορισμένες ποικιλίες μανταρινιών με πιο βαθύ, κοκκινοπορτοκαλί χρώμα.

Βέβαια, υπάρχουν άφθονες ποικιλίες μανταρινιών, με δικά τους ονόματα, όπως οι κλημεντίνες, που δεν έχουν κουκούτσια και που οφείλουν το όνομά τους στον Γάλλο μοναχό Clément Rodier, που τις καλλιέργησε με διασταυρώσεις σε ένα μοναστήρι στο Οράν της (γαλλικής τότε) Αλγερίας στις αρχές του 20ού αιώνα. Χωρίς κουκούτσια είναι και η ποικιλία Σατσούμα, που είναι το παλιό όνομα μιας επαρχίας στη νότια Ιαπωνία απ’ όπου στάλθηκαν τα μανταρίνια αυτά στις ΗΠΑ (στην ίδια την Ιαπωνία, η ποικιλία ονομάζεται Μικάν). Εμείς έχουμε τα Χιώτικα, που βέβαια δεν καλλιεργούνται μόνο στη Χίο, με έντονο άρωμα και φλούδα χαλαρή και παχιά –προσωπικά, τα προτιμώ· μερικές κλημεντίνες έχουν τόσο λεπτή φλούδα και τόσο σφιχτά κολλημένη στον καρπό, που θέλεις τανάλια για να τις καθαρίσεις! Ονομαστά είναι και τα μανταρίνια της Καλύμνου. Βέβαια, οι ντόπιες ποικιλίες έχουν κουκούτσια, και μάλιστα πολλά, κι αυτό θεωρείται εμπορικό μειονέκτημα -τόσα ξέρουν.

Μικρά, νόστιμα, εύκολα στο καθάρισμα, ξεχύνουν αμέσως το άρωμά τους· τα παιδιά πιέζουν το φλούδι και ραντίζουν το διπλανό τους με το αιθέριο έλαιο που πετάγεται, όπως στην οδό Αριστοτέλους του Λευτέρη Παπαδόπουλου (έβγαζα απ’ τις τσέπες μου φλούδες μανταρίνι, σου ’ριχνα στα μάτια να πονάς)· βέβαια, το μανταρίνι δεν έχει μπει στη φρασεολογία μας, πράγμα που δεν πρέπει να μας εκπλήσσει, αφού είναι νεοφερμένο (το ρολόι της γλώσσας χτυπάει τους αιώνες). Ωστόσο, υπάρχει το γνωστό νησιώτικο τραγούδι «Μήλο μου και μανταρίνι», υπάρχει ο θαυμάσιος στίχος του Λευτέρη Παπαδόπουλου που αναφέραμε πιο πάνω, ενώ οι ποιητές πρόσεξαν πολύ το ηδονικό ξεφλούδισμα του μανταρινιού· ο Ηλίας Λάγιος αναρωτήθηκε

Ποιός σου ’μαθε να ξεφλουδάς το χρόνο μανταρίνι,
με χίλιους δυο οδηγούς τουριστικούς στ’ ασπρούλια χέρια σας

και ο Τάσος Κόρφης έγραψε το εξής σύντομο ποίημα, που έχει τίτλο «Το μανταρίνι»:

Όμορφη σα μανταρίνι
Ξεφλουδίζοντας τον καρπό σου
μ’ άρπαξε τ’ άρωμα
πριν απ’ τη γεύση!

«Είστε γλυκιά σαν το μανταρίνι» έγραψε σε κάποιαν ο Γιώργος Σαραντάρης, ενώ η Σώτη Τριανταφύλλου έγραψε συλλογή πεζογραφημάτων με τίτλο «Μέρες που έμοιαζαν με μανταρίνι».

Όμως, το μανταρίνι, για να είναι εμπορικά ελκυστικό, πρέπει να μην έχει κουκούτσια. Και οι κλημεντίνες κι οι λοιπές άσπορες ποικιλίες, αν τύχει και γονιμοποιηθούν από γύρη άλλης ποικιλίας, δίνουν καρπούς με κουκούτσια. Στην Καλιφόρνια, διαβάζω, οι παραγωγοί μανταρινιών έκαναν μήνυση στην ένωση μελισσοκόμων, επειδή οι μέλισσές τους γονιμοποιούν άνευ αδείας τα άνθη στις μανταρινιές. Τι τα θέλετε, οι μέλισσες είναι πρωτόγονα έντομα που δεν σκαμπάζουν από καταναλωτικές προτιμήσεις…

Advertisements

133 Σχόλια to “Το φρούτο των Χριστουγέννων”

  1. π2 said

  2. ππ said

    Στα γαλλικά -στην πράξη- δεν το λέμε μανταρίνι, αλλά κλημεντίνη, επειδή βέβαια η απύρηνη ποικιλία έχει υπερισχύσει.
    Να κάνω και μια απορία: αντίθετα, στα σταφύλια είναι σχεδόν αδύνατο να βρεις χωρίς κουκούτσια -χρήσιμα όταν κάνεις γλυκό κουταλιού-: υπάρχουν, αλλά τουλάχιστον στο Παρίσι κοστίζουν πανάκριβα, ας πούμε 7 ευρώ το κιλό. Εσείς οι άλλοι ξενιτεμένοι τόχετε παρατηρήσει στα ξένα σας;

  3. secondlight said

    γλυκύτατη ανάρτηση. Να προσθέσω και το άρωμα των ζουμπουλιών που, για μένα, είναι στην ίδια κατηγορία με των μανταρινιών για τα Χριστούγεννα;

  4. Zazula said

  5. Θρασύμαχος said

    Όχι «κράταγα στις τσέπες μου», αλλά «έβγαζα απ’ τις τσέπες μου».

    Τα κτηνοτροφικά μαντρί/μάντρα (και συνακόλουθα το αρβανίτικο τοπωνύμιο) παράγονται από την ίδια πορτο-μαλαϊκή ρίζα με το μανταρίνι;

  6. Κασσάνδρα said

    Για μένα το φρούτο των Χριστουγέννων ήταν, τα πορτοκάλλια μέρλιν,που τα άνοιγα και έτρωγα τα «παιδάκια¨ που τότε ήταν, σαν πορτοκάλλι μέσα στο πορτοκάλλι.
    Οταν λέμε μανταρίνι ενοούμε (εδώ συμφωνώ με τον νοικοκύρη),αυτά με την αφράτη φλούδα και τα κουκούτσια ,τα υπόλοιπα είναι «μουλάρια».
    Υ.Γ Νοικοκύρη έβαλα σωστά τα εισαγωγικά;

  7. Πάντως για μένα φρούτο των Χριστουγέννων/πρωτοχρονιάς είναι ο ανανάς. Ναι, ο ανανάς. Σαν παιδί περίμενα πώς και πώς να φέρει η μαμά μου σπίτι την τσάντα με αποξηραμένους ανανάδες…

  8. Αλλόφιλος said

    Αυτό με το λάδι και το άναμμα δεν το ήξερα. Η γιαγιά μου τα έβαζε πάνω στη σόμπα.

  9. π2 said

    Μια που ο Ζαζ μας πήγε στην Κρήτη, εγώ πετάγομαι λίγο στη Σμύρνη:

    με την προφανή για πρόσφατο φρούτο ρίμα

    Μήλο μου και μανταρίνι
    ό,τι πεις εσύ θα γίνει

    Ο Ξανθούλης βέβαια ήταν πιο εξωτικός στη ρίμα:

    Πίγκου πίγκου πιγκουίνοι
    τη ζωή σαν μανταρίνι
    ξεφλουδίζεις και τρως
    και απορείς

    Και ο Γκάτσος, αναμενόμενα, καταφεύγει στη Σαντορίνη:

  10. bernardina said

  11. gbaloglou said

    «Πριν από πολλά χρόνια μαζευόμαστε στο καφενείο του Μπραζίλιαν όλη η όρθια διανόηση: Θεοδωράκης Γκάτσος, Μόραλης, Ελύτης. Συζητούσαμε πολλά, αλλά συνήθως τα ίδια. Μια μέρα Δεκεμβρίου στην οδό Αθηνάς, η οποία ήταν γεμάτη ζαρζαβατικά, πορτοκάλια και μανταρίνια και έλαμπε μέσα στα χρώματα, συναντώ τυχαία τον Νίκο Γκάτσο. Του λέω: «Εχω μια ιδέα, δεν παίρνουμε μια σακούλα μανταρίνια να πάμε στους Αέρηδες να κάτσουμε να τα τρώμε και να πετάμε τις φλούδες στα πράσινα χόρτα;». «Δεν μπορώ, έχω μια δουλειά» μου απάντησε. Συναντάω τον Γκάτσο μερικά χρόνια αργότερα στου Ζόναρς. Είναι πολύ καταβεβλημένος και μου λέει: «Ξέρεις τι θυμάμαι; Πριν από 20 χρόνια συναντηθήκαμε στη Λαχαναγορά και μου είπες για εκείνα τα μανταρίνια και σου είπα μια άλλη φορά. Αυτή η άλλη φορά δεν ήλθε ποτέ. Τώρα δεν μπορώ, δεν έχω δυνάμεις…»

    Ιάκωβος Καμπανέλλης — Το Βήμα, 11 Μαρτίου 2001

  12. 5: Τα κτηνοτροφικά μαντρί/μάντρα (και συνακόλουθα το αρβανίτικο τοπωνύμιο) παράγονται από την ίδια πορτο-μαλαϊκή ρίζα με το μανταρίνι;
    Η λέξη μάνδρα υπάρχει στ’ Αρχαία.

  13. π2 said

    Και στα λατινικά, ήδη από τον Μαρτιάλη.

  14. sarant said

    Ευχαριστώ πολύ για τα πρώτα σχόλια, τα βιντεάκια και τις προσθήκες!

    11: Κι η άλλη φορά δεν ήρθε ποτέ… ας το έχουμε αυτό στο νου μας!

  15. Ηλεφούφουτος said

    …εξού κι ο αρχιμανδρίτης.

    «Δεν ξέρω αν υπάρχει ένα κοινώς αποδεκτό “φρούτο των Χριστουγέννων” …εγώ θα πω για τον εαυτό μου.» χα χα χα χα! Καλό!

    Κι εγώ από τότε που απέκτησα δικιά μου εστία και ενδιαίτημα για Χριστούγεννα στολίζω μανταρίνια.

    Ππ εντύπωση μού κάνει αυτό που λες μετά από τόσες συγκατοικήσεις στη Γαλλία. Στο Λουξεμβούργο διαπιστώνω ότι μανταρίνια και κλημεντίνια συγκατοικούν αρμονικά στα τελάρα των μανάβηδων με τα δεύτερα λιγάκι ακριβότερα από τα πρώτα.
    Το καλοκαίρι εμφανίζονται και σταφύλια χωρίς κουκούτσι τύπου σταφίδας ή μπλε (σικ ρε!) μοσχάτου.

    Όντως πολύ ωραίος ο στίχος του Παπαδόπουλου, αν και με ξένιζε λίγο γιατί φανταζόμουν ένα κορίτσι να ρίχνει κυριολεκτικά φλούδες στα μάτια κάποιου.

  16. Μπουκανιέρος said

    Παράξενος μου φαίνεται ο συσχετισμός με τα Χριστούγεννα, και μάλιστα πλάι στα μελομακάρονα, για ένα φρούτο γενικώς χειμωνιάτικο που έχει την τιμητική του στις φρουτιέρες, ξερωγώ, από Νοέβρη μέχρι Φλεβάρη …αλλά όπως είπες είναι υποκειμενικό.
    Πρέπει όμως Νίκο να παραδεχτείς ότι στους περισσότερους (και ειδικά στα παιδιά) αρέσουν περισσότερο τα κλιμεντίνια – κι επειδή έχουν λιγοστά, σπάνια κουκούτσια και επειδή γλυκίζουν. Αλλά είσαι μάλλον ο μοναδικός που δυσκολεύεται να τα καθαρίσει! 🙂

    ΥΓ. Από παιδικές αναμνήσεις, με κάλυψε το 6 (μέρλιν) και από μετεφηβικές το 10. Και, φυσικά, φλούδια στη σόμπα για τη μυρωδιά (8) …

  17. Μπουκανιέρος said

    Κι ένα γλωσσικό για άλλα εσπεριδοειδή:
    Τον τελευταίο καιρό έχω προσέξει ότι, στις λαϊκές, για το γκρέιπ-φρουτ έχει καθιερωθεί ο τύπος «γκρέι» – τόσο σε γραφτή (με κιμωλία) όσο και σε προφορική μορφή.
    (Άμα δε μπλεξουν με γραμματιζούμενους, βρίσκουν άκρη οι ελληνόφωνοι.)

  18. sarant said

    17: Πολύ σωστό αυτό της παρένθεσης. Κάπου διάβασα ότι το γκρέι που λες όταν είχε πρωτοεμφανιστεί πειραματικά (εκτός εμπορίου) στην Ελλάδα, το είχαν πει «αγριόφραπα».

  19. Immortalité said

    @16 Μάλλον ο μοναδικός είναι 😉

    Την στιγμή που σκεφτόμουν να γράψω «αγαπημένο φρούτο» αναρωτήθηκα για πιο τάχα φρούτο δε θα το ‘λεγα. Μάλλον μόνο για το φραγκόσυκο….

    Για χρόνια το «αχ καναρίνι μου καναρινάκι μου» το τραγουδούσα «αχ μανταρίνι μου μανταρινάκι μου». 😀

    Θυμάσαι μανταρίνι μου
    και κόκκινό μου μήλο
    που σου ‘λεγα το σ’ αγαπώ
    κι έτρεμα σαν το φύλλο

  20. 11:,14:

    >Κι η άλλη φορά δεν ήρθε ποτέ… ας το έχουμε αυτό στο νου μας!

    !

    Κι ένα ρεκόρ του 1955, που δεν κατάφερα να καταρρίψω έκτοτε:
    33 μανταρίνια σερί!

  21. ΣοφίαΟικ said

    Νίκο, και εδω το εχουν συνδέσεi το μανταρινι οι ιθαγενείς με τα Χριστούγεννα, περίεργο πράμα. Και βεβαίως όοι σατσούμες τα λενε, σπανια ακούω τη λεξη μανταρίνι. Ίσως επειδή η σατσούμα δεν χρειαζεται μέλισσες για να γονιμοποιηθεί, να αντικαταστήσει τελικά όλα τα μανταρίνια, αφού λύνει το πρόβλημα των κουκουτσιών.
    Όσο για τα μανταρινολιχναράκια, ποτέ δεν κατάφερα μικρή να το πετύχω να ανάψουν :-(.
    Εμένα μου αρεσουν τα μεγάλα, σφιχτά, με κουκούτσια. Οι κλημεντίνες είναι άνοστες και τόσο μινιόν, αδύνατο να τους βγάλεις και το φλούδι και τη μεμβράνη χωρις να τα λιώσεις (εγώ ετσι τα τρωω τα εσπεριδοειδή, βγάζω και τη μεμβράνη). Δυστυχώς, κλημεντίνες πουλάνε παντού, τα άλα πρέει να τα ψάχνω και να τα ακριβοπληρώνω.
    Όσο για σταφύλι χωρίς κουκούτσι που λεεί το 2, εδώ στας Αγγλίας είμεθα αριστοκράτες, τα φρούτα τα θέλουμε χωρίς κουκούτσι. Πιο δύσκολα βρίσκεις σταφύλι με κουκούτσι. Τα πιο κοινά είναι αυτή η τρισάθλια από γευση ποικιλία τόμσον, που αντικατέστησε τη σουλτανίνα στην Ελλάδα. Και καρπούζι χωρίς σπορια κυκλοφορεί (έχεί σπόρια, αλλά λιγότερα).

  22. bernardina said

    Από καιρό ρωτάω στις λαϊκές κι απάντηση δεν παίρνω. Εκείνα τα ντόλτσα (πορτοκάλια) των παιδικών μας χρόνων με την ελάχιστη οξύτητα τι απόγιναν και δεν τα βρίσκω πουθενά; Ξέρει κανείς;

  23. Alexis said

    «Η μανταρινιά, που ανήκει στην οικογένεια Citrus reticulata, έχει πατρίδα της την Κίνα.»

    Citrus reticulata δεν είναι η οικογένεια αλλά το είδος, και για την ακρίβεια Citrus το γένος και reticulata το είδος.
    Η οικογένεια των εσπεριδοειδών λέγεται rutaceae.

  24. 22. Εννοείτε τα σεκέρικα, ηδυδόντις φίλη; Τα έχω τσακίσει εδώ στην Κύπρο. Όπου όμως τα μανταρίνια πρέπει να διατηρούν μια υπόξινη γεύση, εκεί η διαφορά τους.

  25. Immortalité said

    @22 Ευτυχώς όταν ήμουν παιδί δεν μου έδιναν τέτοια να μην ξαναφάω μανταρίνι ποτέ μου 🙂

  26. «Ο έρωτας, Σαμιώτισσα, δεν γίνεται με γκρίνια`
    έχει κι αλλού μανταρινιές – Σαμιώτισσα – που κάνουν μανταρίνια.»
    (σε ρυθμό καλαματιανού, από αυτοσχέδια παραλλαγή σε κάποιο γλέντι)

  27. φρούτον εστί η αποζημίωσις ή αντικαταβολή του δένδρου προς τα ζώα δια το χεζητιάσθαι τους πυρήνας αυτών, συνεργόντων ουν των ζώων ει την σκέδασιν κι εξάπλωσιν του είδους των.

  28. Αντίθετα, και φθονερώς προς την καταχώρησιν 13, οι δικές μου χωρίς επίσημη χρηματοδότηση.
    «The National Endowment for the Humanities provided support for entering this text»

  29. Immortalité said

    Νίκο, τώρα που οι φρουτένιες αναρτήσεις γεμίζουν μια φρουτιέρα άνετα, δεν φτιάνεις μια φρουτοκατηγορία αριστερά να μην τρέχουμε στον θείο;

  30. bernardina said

    Σεκέρικα, τυχερέ Τίτε; Ομολογώ ότι δεν τα έχω ξανακούσει έτσι, αλλά για να το λέτε… 😉 Την επόμενη φορά τσακίστε και κάνα κιλό στην υγειά μου 😆

    Ιμοράκι, άλλο γούστο έχει το μανταρίνι. Κατεβαίνει στο πι και φι σαν στραγαλάκια, δεν θες μαχαίρι να το καθαρίσεις, κλπ κλπ. Εξ ου και το ρεκόρ του κυρίου στο σχόλιο #20. 😛

    Θυμάμαι, το λυχναράκι μάς το έμαθαν για χειροτεχνία στο δημοτικό και για ένα φεγγάρι τα φτιάχναμε κατά κόρον.

  31. Θα ‘θελα να’χα ένα, δυο, και δέκα μανταρίνια
    να τα ‘τρωγα αργά αργά, τη γλύκα όλη να νιώσω
    Σε μια εξοχή, μονάχος μου, χωρίς βαβούρα ή γκρίνια,
    κανείς να μην περίμενε κάτι να παραδώσω.

    Να’ γραφα στιχουργήματα τρώγοντας μανταρίνι,
    να ξέχναγα τις λέξεις «προθεσμία» και «ευθύνη»
    σε μια καλύβα ξύλινη, μόνος μου, ή και μ’ εκείνη,
    αρκεί να μην μιλάει πολύ, μόνο φιλιά να δίνει!

    😀

  32. Immortalité said

    @31 Ωραίος ο Ρωμαίος από τη Χάλκη! 😛

    @30 Καλά, εγώ έχω κάνει χειρότερα από το @20 Έχω κάτσει χάμω δίπλα στο ψυγείο και έφαγα μισή τσάντα πορτοκάλια 😀

    Αλλά τα σεκέρια δεν τα μπορώ με τίποτα. Γενικώς τα γλυκά εσπεριδοειδή.

  33. sarant said

    31: Άψογος ο Στέλιος!

    20: Τριαντατρία μανταρίνια μπορεί να μην έχω πιάσει, αλλά αρκετές φορές έχω πλησιάσει 😉

    23: Ευχαριστώ!

    29: Έχω κατηγορία, Φρούτα εποχής, αλλά φαίνεται πως οι άλλες την επισκιάζουν.

  34. Immortalité said

    @33 Εγώ γιατί η τελευταία κατηγορία που βλέπω είναι τα «Φρασεολογικά»; 😕

  35. sarant said

    34: Γιατί αριστερά εμφανίζονται μόνο οι 20 συχνότερες από τις 250 συνολικά κατηγορίες.

    26: Η παραλλαγή του Μιχάλη είναι πολύ καλή, να δούμε αν επεκτείνεται σε άλλα φρούτα, π.χ.

    Ο έρωτας Σαμιώτισσα θέλει φιλί στα χείλια
    είναι κι αλλού κληματαριές που κάνουνε σταφύλια

  36. Μπουκανιέρος said

    Σωστός ο Alexis (23), ευτυχώς που κάποιος διαβάζει προσεχτικά γιατί οι υπόλοιποι το ρίξαμε αμέσως στο χαβαλέ.
    Διόρθωση γρήγορα!

    34 Το ίδιο κι εγώ.

  37. @26,35:
    Ο έρωτας Σαμιώτισσα δεν τα μετρά τα χρόνια
    έχει και άλλες πεπονιές Σαμιώτισσα που βγάζουνε πεπόνια

    Ο έρωτας Σαμιώτισσα θέλει να πιεις και ούζα
    έχει και άλλες καρπουζιές Σαμιώτισσα που βγάζουνε καρπούζα

  38. Νέο Kid Στο Block said

    Ο έρωτας Σαμιώτισσα θέλει καυτά φιλάκια
    Έχει κι αλλου βρε χαρουπιές –Σαμιώτισσα- που κανουν χαρουπάκια

    Ο έρωτας Σαμιώτισσα ειν’ σα γλυκιά μαστίχα
    Έχει κι αλλου βρε πατιχιές –Σαμιώτισσα- που βγάζουνε πατίχα.

    Ο έρωτας Σαμιώτισσα ροδίζει μαγουλάκια
    Εχει κι αλλού βρε μουσμουλιές–Σαμιώτισσα- που κάνουν μουσμουλάκια

    YΓ. Για τυχόν άγνωστες λέξεις (π.χ πατττίχα) διαβάστε το θρυλικό βιβλίο που μοιάζει με σκραμπλ,πάνω δεξιά) 🙂

  39. Ο έρωτας Σαμιώτισσα θέλει να δείξεις στήθια
    Έχει κι αλλού κολοκυθιές -Σαμιώτισσα- που κάνουν κολοκύθια

  40. sarant said

    36β: Δες 35 λέμε

    39: Μου το έκλεψες, οπότε:

    Ο έρωτας Σαμιώτισσα δεν θέλει μαύρα ράσα
    έχει κι αλλού τις κερασιές, Σαμιώτισσα, που κάνουνε κεράσια.

    38: Ευχαριστώ για τη γκρίζα, το έμβασμα με τα ριάλια ταχυδρομήθηκε!

  41. Νέο Kid Στο Block said

    Ο έρωτας Σαμιώτισσα ως και καρδιά χαράσσει
    Έχει κι αλλού κολοκασιές -Σαμιώτισσα- που κάνουν κολοκάσι

    (Α,ρε Σαραντάκο,πάνω που λέω ΄΄Να μια αναρτηση που δεν εχω τίποτε ουσιαστικό να πω! :-)) ρίχνεις τον φόλο σχ. 35 και νάσου τα ψαράκια να σπαρταράνε!!)

  42. Νέο Kid Στο Block said

    40.in fine Ωχχ! Μας βγάλαν απ’το γιούρο;; Πότε;; 🙂

  43. Ο έρωτας Σαμιώτισσα θέλ’ να κοιτάς τ’ αστέρια
    έχει και άλλες πιπεριές -Σαμιώτισσα- που βγάζουνε πιπέρια!

    (και ένα στο πνεύμα της εποχής:)

    Κι αν δε με θες Σαμιώτισσα, μην χάνω άλλους παράδες,
    έχει και άλλες χουρμαδιές -Σαμιώτισσα- που κάνουνε χουρμάδες
    😀

  44. voulagx said

    Ο έρωτας Σαμιώτισσα γουστάρει Καμα Σουτρα
    (ρίμα φρουτένια αναζητω, Σαμιωτισσα, ακομα σπαω την κουτρα!)

  45. Νέο Kid Στο Block said

    Kι ένα ΧΙΠ-ΧΙΠ- ΧΟΥΡΑΑΑ!! για τον Μάικολ Νικολάου ,που έδωσε το έναυσμα! 🙂

    Ούπα εντός,πλην εις Κόρινθον!

  46. Νέο Kid Στο Block said

    44. 🙂 🙂 🙂 🙂

  47. Α. Αρβανιτιδης said

    Ο έρωτας Σαμιώτισσα, φθάνει στην συνουσία και άλλο εδώ δεν κάθομαι, να χάνω την ουσία.
    ( τα ζαρζαβατικά και τα φρούτα δεν είναι «ωσεί παρόντα», απλώς παρίστανται με την μη αλληγορική μορφή τους ).

  48. bernardina said

    Ο έρωτας Σαμιώτισσα θέλει γλυκές τρελίτσες
    έχει και άλλες φραουλιές Σαμιώτισσα που κάνουν φραουλίτσες

    Ο έρωτας Σαμιώτισσα δεν θέλει τεμενάδες
    έχει και άλλες χουρμαδιές Σαμιώτισσα που κάνουνε χουρμάδες

    Ο έρωτας Σαμιώτισσα δεν είν’ για τις τεμπέλες
    έχει και άλλες μπουρνελιές Σαμιώτισσα που κάνουνε μπουρνέλες

  49. gmix said

    Μανταρίνια και πορτοκάλια:. Βόρεια Ελλάδα, Δυτική Μακεδονία , δεκαετία του ΄50 μήνας Δεκέμβρη ο πατέρας άρρωστος ( είχε πέσει από δέντρο ) και οι συγγενείς επισκεπτόμενοι έφεραν ως γιατρικό (γιλιάτσι νομίζω το έλεγε η μάνα μου) έφερναν συνήθως λίγα πορτοκάλια . Ένας συγγενής έφερε» μικρά» πορτοκάλια . Όταν ο άρρωστος πατέρας μου με παρότρυνε να δοκιμάσω το μικρό πορτοκάλι μου είπε :»Δεν είναι σαν τα άλλα δοκίμασε το» : Το δοκίμασα, πράγματι είχε άλλη γεύση και άλλο άρωμα . Ο πατέρας μου έγινε καλά και η γεύση και το άρωμα του μανταρινιού από τότε με συγκλονίζει.

  50. Αν μ’εχεις banned Σαμιώτισσα, μην γράφω εδώ του κάκου
    έχει κι αλλού ιστολόγια – Σαμιώτισσα – π.χ. στου Σαραντάκου!

    😀 😀

  51. sarant said

    49: Τι ωραίο!

  52. @49: Το γιλιάτσι μάλλον από το τούρκικο «ilaç» (=φάρμακο), ε;

  53. Νέο Kid Στο Block said

    What is burnela? Berny honey? 🙂

  54. bernardina said

    You don’t know burnela, sweetheart? 😛

    Here, have some:

    http://el.wikipedia.org/wiki/%CE%9A%CE%BF%CF%81%CE%BF%CE%BC%CE%B7%CE%BB%CE%B9%CE%AC_(%CF%86%CF%85%CF%84%CF%8C)

  55. bernardina said

    Gmix, με συγκινήσατε…

  56. Νέο Kid Στο Block said

    Aαα, κουρόμπλα (της γιαγιάς αυτό..), δαμάσκηνα,προύνες ρε παιδάκι μου πες!!
    (θυμάμαι ότι έχει γραψει ο Νικοκύρης σχετικώς,αλλά δεν προυκάνω)
    later honey! 🙂

  57. Σχολιαστής said

    Κι όπως την θυμάμαι:

    Ο έρωτας κορίτσι μου δε θέλει παρακάλια
    έχει κι αλλού πορτοκαλιές που κάνουν πορτοκάλια.

    Καλή χρονιά σε όλους.

  58. Αύριο έρχουνται απ’ το χωργιό δύο σακούλες μαντερίνια, από δέντρα που 30 χρόνια τώρα το μόνο λίπασμα που ξέρουν είναι κοπριά κατσικίσα.
    Νικοδέσποτα, κανόνισε περί της διανομής να πάρει ο καθείς και η καθεμία από ένα ηλεμαντερίνι.

  59. vioannis said

    # 49 Gmix
    !!!!!
    Πέντε αράδες αξίζουν όσο χίλιες εικόνες!

    # 44 Voulagx
    Ο έρωτας Σαμιώτισσα γουστάρει Καμα Σουτρα
    Δεν τρώω πεπονόφλουδα και πέφτω με τα μούτρα.

  60. sarant said

    58: Παναπεί, λέτε «μαντερίνια» στο χωριό;

  61. Μισιρλού... said

    Θερμή καλησπέρα!
    Ας πιάσω λοιπόν κι εγώ το μικρόφωνο στο μουσικό μανταρινοπρόγραμμα, που εκπέμπει άψογα στους 1000 μανταρινοκουκουτσόκυκλους [πολύ κουκούτσι -αδερφέ μου- φέτος τα μανταρινάκια μας…] παίζοντας λίγο-πολύ άγνωστα τραγουδάκια.
    Καλή ακρόαση…

    Αρχίζω με ένα «σπάνιο» άκουσμα:

    Μικρή πράσινη θάλασσα δεκατριώ χρονώ
    που θα ‘θελα να σε υιοθετήσω
    Σχολείο να σε στείλω στην Ιωνία
    να μάθεις μανταρίνι κι άψινθο

    Μικρή πράσινη θάλασσα δεκατριώ χρονώ
    τον ήλιο να γυρίσεις και ν’ ακούσεις
    Πώς η μοίρα ξεγίνεται και πώς
    οι μακρινοί μας συγγενείς συνεννοούνται ακόμα

    Μικρή πράσινη θάλασσα δεκατριώ χρονώ
    για να σε κοιμηθώ παράνομα
    και να βρίσκω βαθιά στην αγκαλιά σου
    κομμάτια πέτρες τα λόγια των θεών
    κομμάτια πέτρες τ’ αποσπάσματα του Ηράκλειτου

    Σε ποίηση του Οδυσσέα Ελύτη, ερμηνευμένο από τον Βασίλη Λέκκα, στους Αγώνες Ελληνικού τραγουδιού της Κέρκυρας, το 1981.
    Διεύθυνση: Μάνος Χατζιδάκις – Μουσική: Ανδρέας Αδαμόπουλος

    ***

    Απολαμβάνουμε ένα πολύ καλό (πιθανά αδισκογράφητο ακόμα) της νεότερης κρητικής μουσικής παράδοσης, με τον Μανώλη Αλεξάκη. Σύνθεση του λαουτιέρη Νίκου Στρατάκη στην εξαιρετική μαντινάδα της Δέσποινας Σπαντιδάκη :

    Θυμάσαι μανταρίνι μου και κόκκινό μου μήλο
    που μου’λεγες το σ’ αγαπώ κι έτρεμα σα το φύλλο;

    ***

    Και περνάμε στα κλασικά. Στο δίσκο «Νάχαμε τι νάχαμε» του 1972 ο Νταλάρας μας τραγουδάει για την υπέροχη «Ελισσώ». Μάνος Λοϊζος μουσική και Λευτέρης Παπαδόπουλος στα λόγια.
    Εδώ την ακούμε σε μια ερμηνεία, που πατάει γερά στους δρόμους της παράδοσης, με τον Παντελή Θαλασσινό.
    Απ’ την παλιά Αλικαρνασσό
    αχ Ελισσάκι, Ελισσώ
    κι από τη Σαντορίνη
    αχ γλυκό μου μανταρίνι
    αχ γλυκό μου αχ!
    Σού ‘στειλα γράμμα και γραφή
    κι απόκριση δεν πήρα
    μαύρη δίκοπη μου μοίρα
    Ελισσώ….

    ***

    Στο τραγούδι «Μην κάνεις σαν μικρό παιδί» με τον πολυτάλαντο Θέμη Ανδρεάδη (Μουσική: Γιάννης Κιουρκτσόγλου-Στίχοι: Γιάννης Λογοθέτης, από το δίσκο «Κάτι άλλο μου θυμίζει» – 1974) ο Λογο δανείζεται ένα μοτίβο από το γνωστό τραγούδι «Κυκλαδίτικο», των Μάνου Χατζιδάκι και Νίκου Γκάτσου (το οποίο περιέχεται στο δίσκο «Της Γης το χρυσάφι» που εκδόθηκε το Δεκέμβρη του 1971).
    Είχαμε πει στις έντεκα
    και τώρα είναι μία
    σου λέω καθυστέρησα
    στην Αγορανομία.

    Σου στέλνω κιτρολέμονο
    μου στέλνεις μανταρίνι
    και με τη γομολάστιχα
    ο έρωτας δε σβήνει…

    ***

    Τώρα, να και η ξεχωριστή και με ιδιαιτερότητα γραφή του Νικόλα Άσιμου, στο τραγούδι «Λάντζα-Γιόγκα» (από τις δυσεύρετες, μέχρι πρότινος, λεγόμενες παράνομες κασέτες).

    Νταουάν σου λέω
    Νταουάν σου κράζω
    Νταουάν νυστάζω
    Νταουάν…

    Κι όλο πας ανάποδα και μ’ αφομοιώνεις
    Να ‘ξερες στον κόρφο σου παιδί που μεγαλώνεις.

    Τι μου κλαίγεσαι το τι θα γίνει
    Και δε θες να φας το μανταρίνι
    Μου ψιλοκουνιέσαι τζιτζιφιόγκα
    Μάθε και λιγάκι λάντζα γιόγκα.

    ***

    Και κλείνουμε την εκπομπή, με την πολυαγαπημένη μου -μέγιστη- Ελένη Βιτάλη, στο (όχι και τόσο καλό, σχετικά με το ταλέντο της) τραγούδι UFO, από τον δίσκο «Ποιός Φοβάται τη Βιρτζίνια Γουλφ» (1994).

    Στις ανατολίες δώσανε πρωτίες
    και οι Δυτικίες κάνουν φασαρίες
    κι ήρθαν οι μεσαίοι που είναι πιο δικαίοι
    για να καλμαρίσουν τους αντιδρασταίοι
    κι έχει πέσει γκίνια κι έχει πέσει γκρίνια
    κι έχει πέσει η φλούδα απ’ τα μανταρίνια

    Φίλε με το ufo έλα κατά ‘δω
    φόρα κι ένα κράνος για καλό κακό…

    Καλή συνέχεια !!!

  62. Μαρία said

    60 Στην αυριανή μοιρασιά μη με υπολογίσεις. Και στα σούρβα όταν μας τα ‘διναν, τα χάριζα. Ευτυχώς που βγήκαν τα κλεμεντίνια.

  63. Μισιρλού... said

    @22-Μπερνι

    Εκείνα τα ντόλτσα (πορτοκάλια) των παιδικών μας χρόνων με την ελάχιστη οξύτητα τι απόγιναν και δεν τα βρίσκω πουθενά; Ξέρει κανείς;

    Τον αργολικό και τον λακωνικό κάμπο, αγαπητή μου, πρέπει να επισκεφτείς!
    Όμως, θυμάμαι πως τα ντόλτσα είναι αρκετά γλυκά και κάνουν κυρίως για χυμό. Καλοφάγωτα, μοσχομυριστά, με εκείνη την οξύτητα -που ίσα που «τσιμπάει» (και βέβαια τη λατρεύω…) και συνήθως ακούκουτσα είναι αυτά από την ποικιλία Ναβαλίνες.

  64. sarant said

    Μισιρλού, μιλ μερσί!

  65. bernardina said

    Μισιρλού,
    αφού σε ευχαριστήσω για τη μουσική πανδαισία, επίτρεψέ μου να σου πω ότι μου έδωσες μια καλή δικαιολογία για χειμωνιάτικη εκδρομούλα («μα ναι, καλέ μου, αφού νοστάλγησα ντόλτσο, δε θες να πάμε ένα σαββατοκυριακάκι ως την Πελοπόννησο;» :lol:)
    Ακριβώς λόγω της γλυκύτητάς τους κατάφερναν καμιά φορά οι γονείς να μας πείσουν να φάμε φρούτο, τα ναμικιόρικα. Η μητέρα, δε, κάποτε τόλμησε να πει ότι πρέπει να τρώμε σαγκουίνια για να κάνουμε καλό αίμα και έγινε πανζουρλισμός! Και, φυσικά, επειδή η ζωή εκδικείται, τώρα τρελαίνομαι για κάθε λογής εσπεριδοειδές (θυμίστε μου να σας κεράσω γλυκάκι περγαμόντο και φράπα!)

    Σκύλε, αλλού έχω ακούσει να το λένε μαντορίνι.

  66. Immortalité said

    Ο έρωτας Σαμιώτισσα σαν ειν’ γλυκός λιγώνει
    σαν ένα βάζο ολόκληρο από γλυκό κυδώνι.

    @69β Δεν σ’ άρεσε η εκτέλεση του Δραμουντάνη στο 19 μάλλον ε; 😉

  67. Ναι, μαντερίνια τα λένε και -παραδόξως- δεν μου ακούγεται κακόηχο.

  68. Νέο Kid Στο Block said

    65. «Μαντορίνι» και στην Κύπρο
    ΥΓ. Ντάξει, πάμε Μοριά! 😳

  69. Μισιρλού... said

    @65
    Μπερνι, αν πας «κάτου» και φέρεις φράπες, έχω παραδοσιακή συνταγή για γλυκό !!!

    🙂
    (χαιρετώ, πολύ βιαστικά…)

  70. vikar said

    Τί είναι αυτό το «πλέχεις» ρε παιδιά στη Μπαταρία του Άσιμου; Πρώτη φορά το προσέχω (μάλλον λόγω των υπότιτλων του ανεβαστή). «Πλέκω»; Ασιμιά απο το «πλέον» και το «έχω»; Λέξη παλιά που δέ μπορώ να τη βρώ πουθενά;

  71. Διαβάζετε ποίηση, κάνει καλό... said

    Αν θέλεις, μαυρομάτα μου, δεκάδες τεμενάδες.
    Έχει κι αλλού κλαριά, Σαμιώτισσα, γεμάτα με γιαρμάδες.

    Γλυκά, ξινά, πικρά, όλα καλά είναι!

    Εγώ θυμάμαι καλάθια γεμάτα με μανταρίνια, όχι μόνο φρουτιέρες! και ένα λόφο πορτοκάλια σε μια αποθήκη όταν ήμουν μικρός!

  72. bernardina said

    Κάθε συνταγή, και δη παραδοσιακή, ευπρόσδεκτη!

    Κιντάκο, ετοιμάζεις βαλίτσες; :-)_

  73. bernardina said

    70

    Υπάρχει και το «Ω υπερωκεάνειον τραγουδάς και πλέχεις…» , (από το Μεγάλο Ανατολικόςτου Εμπειρίκου)

    Πάντως σε στίχους (γραμμένο), το τραγούδι του Άσιμου λέει «πλέεις»

  74. vikar said

    Αχά, όκ κέικ. Φχαριστώ.

  75. bernardina said

    Μεγάλο Ανατολικόςτου –> Μεγάλο Ανατολικό του…

    Και εδώ το τραγούδι του Άσιμου (που το χαρακτηρίζει «διορθωμένο»)

    http://www.stixoi.info/stixoi.php?info=Lyrics&act=det2edit&song_id=6968

  76. bernardina said

    Παρακαλώ 🙂

  77. Μαρία said

    75 Απ’ την Ενδοχώρα , βρε Μπέρνη. Το μυαλό σου στο κεχρί 🙂

  78. bernardina said

    Μαρία, ΔΊΚΙΟ 😳 😳
    (Ποιο κεχρί βρε συ; Μάλλον ο Άικ χτύπησε πάλι 😆 )

  79. sarant said

    66: Ο μανάβης της γειτονιάς, πάντως, είχε περγαμόντο προχτές -από το Άργος και προς 1,85 το κιλό αν θυμάμαι καλά.

  80. bernardina said

    Mαρία, και να σκεφτείς ότι τη στιγμή που το έγραφα αναρωτιόμουν πώς ήταν δυνατόν να μας είχαν διδάξει από τον Μεγάλο Ανατολικό στο λύκειο. Και κάτι δεν μου καθότανε καλάααα 😆

    Τα εσπεριδοειδή φταίνε, με ξεμυαλίσανε!

  81. ftix said

    Έχω την εντύπωση ότι ο Τομπάζης ήταν Υδραίος κ όχι από τον Πόρο. Δεν ξέρω βέβαια αν η καταγωγή του ήταν απο εκεί

  82. Νεοκίδιε, κουμπάρε, αυτό πρέπει να το εξηγήσεις. Come clean. Σας άφησα λίγα χρονάκια στην Κύπρo μόνους, 26 μοναχά, και πολύ φαίνεται εξελιχθήκατε. Με συγχρονικότητα αυτό, synchrοnicity. Οδηγούσα σήμερα γωνία Μακαρίου κι Ευαγόρου, στην Λευκωσία κι είδα μία τεραστία ταμπέλα, κλειστού – φευ – καταστήματος, να διαβάζει (αμετάβατο) «Μανταρίνι». Το κατάστημα, θου Κύριε, ήταν… «Sex Shop»!

    76. Βερναρδίνα, από τον Μεγάλο Ανατολικό θυμάμαι τον κ…λοπυρέσσοντα Μπερτιέ.

    Από το βιβλίο της Jane Grinson, ‘Fruit Book’ (Penguin 1983) και στις αναφορές της στον John MacPhee, ‘Oranges’, οι πληροφορίες μου, επαληθεύουσες εν πολλοίς τον καλό Νικοκύρη για τον εν Μαρόκο μοναχό Pere Clement που έδωσε το όνομα στις κλημεντίνες, διασταύρωση των Mandarin και των πικρών πορτοκαλιών της Σεβίλλης, ιδανικά σε σιρόπι με αλκοόλ, ή με σπανάκι ή σαν βάση για τα mandarines givrees. Από τον 17ο αιώνα ήδη γνωρίζουμε τα μικρά cumquat, που τρώγονται ολόκληρα, και που προέρχοναι από την Καντονέζικη ονομασία kam kwat.
    Πρώτο δένδρο πορτοκαλιάς απο την Κίνα στην Λισσαβώνα, το 1630, με την επιστημονική ονομασία Citrus Sinensis. Πιο γλυκύ, εκτόπισε το πιο πικρό Citrus auranium που χρησινοποιείται για την βρετανική μαρμελάδα. Και μια υποσημείωση, η μαρμελάδα είναι από πορτοκάλι και τρώγεται στο μπρέκφαστ, ενώ το jam είναι απο φράουλα ή άλλα berries και τρώγεται με το απογευματινό τσάι. Ποτέ jam το πρωί, ανάγωγοι!
    Αλλά η ονομασία των naranja, πάει πίσω στους Δραβίδες Ινδούς, στα narayan που σημαίνει άρωμα εντός, ενώ οι Άραβες πήραν την λέξη από τους Πέρσες, το narandj. Πάντως τα πορτοκάλια ήταν στην Αναγεννησιακή Δύση δείγμα χλιδής, οι πέντε σφαίρες των Μεδίκων ήσαν πορτοκάλια.

  83. Πάνος said

    Καλό και νόστιμο!

    (Βάλε στις επιλογές του μπλογκ και τα «λάικ», δε χάλασε ο κόσμος…)

  84. Από την Κίνα μας έρχονται όχι μόνο τα μανταρίνια, αλλά και ο ποιητής μας των θαλασσών, ο Καββαδίας, που γεννήθηκε στο Χαρμπίν, σαν σήμερα, στις 11 Ιανουαρίου 2012,

  85. StellaP said

    Πρόσφατα στη λαϊκή αγορά της Λεπτοκαρυάς πουλούσαν κλημεντίνες με 0,80 το κιλό και δίπλα τους μανταρίνια με 1,20.
    Ο έμπορος μου είπε ότι αυτά με το 1,20 ήταν πραγματικά μανταρίνια με κουκούτσια. Πήρα ένα κιλό και
    ήταν πολύ μυρωδάτα και αν και ελαφρώς ξινά ήταν πολύ νόστιμα.
    Σαν τα μανταρίνια της παιδικής μας ηλικίας.

  86. spiral architect said

    @ 64: Εκτός από εσπεριδοειδή το Αργος βγάζει και … άλλα φρούτα! 😯 😯 😯

  87. spiral architect said

    … η παραπομπή μου ήταν για το @79, αλλά ο κλαυσίγελως την έστειλε αλλού!

  88. sarant said

    81: Ο Τομπάζης ήταν Υδραίος αλλά αν δεν κάνω λάθος αργότερα εγκαταστάθηκε (αυτός ή κάποιο από τα παιδιά του) στον Πόρο.

    83: Πάνο, είχα το like και έφυγε μόνο του και αντικαταστάθηκε από τα αστεράκια, τι να πω.

  89. Samiotissa encore

    Ο έρωτας ζαλίζεται στα ίδια και τα ίδια.
    Tα μπούχτισα, Σαμιώτισσα, θ’ αρχίσω τ’ ακτινίδια.

    Τον χόρτασες τον έρωτα στα μπαρ και στις μπουάτ,
    μα στα στερνά, Σαμιώτισσα, μού θέλεις κουμκουάτ;

    Σε καλντερίμια, σε στενά, καντούνια και αλάνες,
    σε γύρευα, Σαμιώτισσα, μα πάτησα μπανάνες.

    Δουλειά για δυό, Σαμιώτισσα, είναι εν κατακλείδι
    ο έρωτας, κι αν μ’ αρνηθείς, τσιμπάω έν’ απίδι.

    Τέτοια προικιά, Σαμιώτισσα, και να κοιμάσαι μόνη;
    Γιά τ’ρα* στις γύρω λε(ϊ)μονιές πώς κόβουν το λε(ϊ)μόνι!

    Σαμιώτισσα, σε ζήλεψαν ξανθές και μαυρομάτες
    κι εγώ που σε λαχτάρησα σαν έκοβες ντομάτες.

    *Κοίτα

  90. Immortalité said

    Μιχάλη έγραψες! Ντουζ πουάν! 🙂

  91. bernardina said

    Τίτε, κάτι έχουμε πάθει σήμερα. Να πούμε καλά γεννητούρια για τον ποιητή ή να κάνουμε 1910 τη χρονολογία; 😆

  92. 86,
    Με την ευκαιρία, η Λαμποργκίνι λανσάρισε και νέα συνταγή με αρνάκι και μανιτάρια, γνωστή ως Lamb-porcini. 🙂

  93. Διαβάζετε ποίηση, κάνει καλό... said

    @86 Μιλάτε για τα… καρπούζια της παρουσιάστριας; 😉

  94. sarant said

    Μιχάλη, άξιος!

  95. Immortalité said

    @93 Ω!!! Πόσο ποιητική παρομοίωση! 🙂

  96. Νέο Kid Στο Block said

    Τίτο οδήγα στα ζερβά, μη ξεστρατίζεις
    Σ’ένα σεξ φρουτ μη ρίχνεις τη ματιά σου
    Θυμίζεις Κίνες μακρινές, κουμ κουάτ μυρίζεις
    Ο μπαρμπα Κόλιας βγήκε απόψε απ’την κοιλιά σου! 🙂

    Σαράντ ευπώλητε, τρελέ, που λύνεις γλώσσες
    Δώσε του Κιντ, να πιει ξανά το άγιο νάμα
    Του Μιχαλιού να ρθούν από τη Σάμο οι τόσες
    κόρες καλές ,φίδια κορμιά να κάνουμε ένα τάμα

    Η Ιμμόρ τής λείπει ο Ελληγενής, στίχους δεν γράφει
    Εμάς, το απίθανο σινάφι, πώς να χορτάσει;
    Πάει και το Ρίο-Αντίρριο, της Μπέρνης στράφι
    Όναρ μικρό υπνόξυπνο, Μορφέας πάει να φτάσει.

    ΥΓ. Νίκο, σόρυ ρε παλικάρι που σε είπα ευπώλητο ,αλλά δε μου πήγαινε το αλλήθωρε με τίποτε! (δε θα’ταν πολίτικαλ ορθό ,με πιάνεις) 🙂

  97. Μαρία said

    81, 88
    απο το αρχείο του Ε.Λ.Ι.Α.

    Ο Ιάκωβος Τομπάζης, που γεννήθηκε στον Πόρο το 1849, ήταν γιος του Νικολάου Τομπάζη (1815-1896) και της Αλεξάνδρας Χρυσικοπούλου, και εγγονός του Υδραίου ναυάρχου Μανώλη Ν. Τομπάζη (1784-1831). Αδέλφια του ήσαν οι: Ξανθή (1843), Μανώλης (1845), Παντελής (1847), Αλέξανδρος (1851) και Αναστασία (1854). Μετά τις εγκυκλοπαιδικές σπουδές του, γύρω στα 1870 αναγκάστηκε να ασχοληθεί με την κτηματική περιουσία στον Πόρο που κληρονόμησε από τον πατέρα του. Μετά την
    εμφάνιση της κομμιώδους νόσου στα εσπεριδοειδή του Πόρου αποφάσισε να μεταβεί στη Σικελία για να μελετήσει από κοντά την αντιμετώπιση του προβλήματος που είχε πλήξει και τα δένδρα της νότιας Ιταλίας. Επιστρέφοντας συνεταιρίστηκε με τους Α.Ζίννη και Α.Vazzano για την ίδρυση μονάδας που παρήγαγε αιθέραιο έλαιο και συμπυκνωμένο χυμό από τα λεμόνια. Η επιχείρηση απέτυχε, αλλά ο Ιάκωβος Τομπάζης συνέχισε να ασχολείται με τη Γεωπονία και το περιβόλι του Πόρου, όπου υπήρχαν και οι πρώτες μανταρινιές στην Ελλάδα (δώρο του ναυάρχου Χέυδεν στον πάππο του Μανώλη Τομπάζη). Ο Ιάκωβος Τομπάζης διετέλεσε βουλευτής Ύδρας και έγραψε τις παρακάτω μελέτες: “Αδελφοί Ιάκωβος και Μανώλης Τομπάζης. Συμβολή εις την ιστορίαν της Εθνικής Παλιγγενεσίας” (εκδ.Βιβλιοθήκης Μαρασλή, 1902), “Καλλιέργεια και ασθένειαι των εσπεριδοειδών” (1907) και “Ο φιλέλλην Ελβετός ιατρός Ανδρέας Λουδοβίκος Γκος” (1910).

  98. Immortalité said

    @96 Τόοοοοσο πολύ φαίνεται ότι μου λείπει; 😉

  99. Τις μέρες των Χριστουγέννων είχα πάει στο χωριό με τη γυναίκα και την κόρη μου.Η μάνα μου χάρηκε διπλά: αφενός μεν που μας είδε (ήταν απρογραμμάτιστο) αλλά και γιατί θα μας έδινε από τα εσπεριδοειδή που έχει στον κήπο της (και τα ποτίζουμε εμείς το καλοκαίρι όταν πάμε) κι ήθελε να τα στείλει με δέμα, αλλά την απέτρεπα.
    Πάμε λοιπόν εκεί που είναι τα δέντρα (μη φανταστείτε πολλά, κάπου 10 – 12 είναι όλα, αλλά διαφόρων ειδών) κι αρχίζουμε να κόβουμε. Ε, μαζί με το κόψιμο πάει και η επιτόπια κατανάλωση. Κόβουμε από τις δυο κλιμεντίνες που είναι κατάφορτες και πάμε δίπλα και καθώς κόβουμε μας παίρνει η μυρωδιά. Α! λέει αυτά είναι μανταρίνια αλλά έχουν κουκούτσι. Κι ενώ μέχρι τώρα η κόρη μου όταν έβλεπε φρούτο με κουκούτσι έτρεχε μακριά, ήταν τόσο έντονη η μυρωδιά τους που αποφασίζει να δοκιμάσει. Και προχωράει και σε επόμενο.
    – Καλά, της λέω, με τα κουκούτσια τι κάνεις;
    – Μα μυρίζουν τόσο όμορφα. Τι να κάνω;

    Η διαφορά ήταν ολοφάνερη.

    Παρεμπιπτόντως: Εδώ στη Γερμανία από το Νοέμβριο μέχρι αρχές Γενάρη κυκλοφορούν κλιμεντίνες. Από τα μέσα Δεκέμβρη αρχίζουν να εμφανίζονται και μανταρίνια (όχι τόσο μυρωδάτα όπως τα δικά μας), αλλά σε μικρότερες ποσότητες. Συνήθως η συσκευασία είναι σε μικρά τελαράκια των 2 περίπου κιλών.

  100. Aν μου επιτρέπετε, επειδή λέτε για Χριστουγεννιάτικο, εγώ το έχω αναφέρει κι εδώ

    http://blog.sofiakolotourou.gr/archives/208

    Τα δέντρα, φορτωμένα πορτοκάλια,
    νεράντζια, μανταρίνια, στραφταλίζουν
    με τις ακτίνες του ήλιου, το Γενάρη-
    κι οι καφετέριες γεμάτες, στʼ ακρογιάλια.
    Τί απʼ όλα χιόνια σας θυμίζουν
    και την Ευρώπη αντιγράφετε, να πάρει;

  101. Immortalité said

    @100 Σοφία πίστεψε με, μέρες τώρα ξυπνάω και νομίζω πως είμαι στο Βορρά. Τέτοιο κρύο ούτε στο Ροβανιέμι 🙂

  102. sarant said

    Ναι, αλλά στο Νότιο Ροβανιέμι 🙂

  103. @101:

    Κρύωσε η δόλια η Ιμμόρ, λες κι ειν’ στο Ροβανιέμι,
    τρέμουν τα κοκκαλάκια της, και νιώθει πως πεθαίνει.
    Βλέπεις εκεί στο Λιβυκό, δεν ξέρουν από κρύα
    δεν πάει κάτω από 20 ποτέ η θερμοκρασία!

    Και χθες που η έρμη φόραγε μόνο εφτά παλτό
    βρήκε να πέσει ο υδράργυρος ως τους 18!
    Πάλι καλά την βρήκανε στου δρόμου την γωνία
    λίγο πριν να την χάσουμε από υποθερμία!

    😀 😀

  104. Μπουκανιέρος said

    Δυο απορίες:
    α) Πότε ήρθαν/διαδόθηκαν στην Ελλάδα τα κλεμεντίνια; Στη δική μου παιδική ηλικία δεν υπήρχαν, αλλά μπορεί να ήταν τοπική έλλειψη.
    β) Νομίζω ότι σατσούμες δεν καλλιεργούνται στην Ελλάδα. Κάνω λάθος;

  105. Μπουκανιέρος said

    103 Σημειώνουμε τα «εφτά παλτό». Ξέρω-ξέρω, ποιητική αδεία θα μου πεις, αλλά θα τακούσεις απ’ το Νικοκύρη! 🙂

  106. Immortalité said

    Νίκο πλάκα πλάκα εμείς είχαμε πιο πολύ κρύο από σας χτες και σήμερα! 🙂

    @103 Στέλιο ωραίο αλλά ανακριβές! Αν νομίζεις ότι δεν ξέρω από κρύο γελιέσαι, απατάσαι και όλα τα συναφή 😉

  107. Immortalité said

    Έλα βρε Μπουκάν, άμα έγραφε «εφτά παλτά» έπρεπε να ριμάρει με το 17 που είναι μια πολυ χαμηλή θερμοκρασία. Απαπα! 😛

  108. 86:, 92:, 93:, 95: Μετά την Lamborghini για το χρώμα δεν κοιτάει ο δήμαρχος(86:) μηπως καταφέρει και την PIP για το μέγεθος των ενθεμάτων;

  109. Νέο Kid Στο Block said

    Τα παλτά μας στη μπάλα ,ούτε μπέναλτυ δε βάζουν πια…γμτ,γμτ,γμτ 😦
    Άντε Λεκατέτοιο καρντάσια.

  110. sarant said

    109: Δεν πειράζει, σημαδιακό είναι, φέρνει γούρι ο αποκλεισμός (λέμε για να μην κλαίμε)

    Ναι, αυτό με τα εφτά παλτ* με πλήγωσε!

  111. Immortalité said

    Και με αυτο το εντυπωσιακό χατ τρικ σας καληνυχτώ και ελπίζω αύριο να μην ξυπνήσω στο Βόρειο Πόλο (προτιμώ την Ανταρκτική και ας κάνει πιο πολύ κρύο). Όχι ότι με νοιάζει και πολύ μια και όπως λέει και το τραγούδι φράγκο δε δίνω 😉

    αλλά υπάρχουν άνθρωποι που υποφέρουν…

  112. Μαρία said

    104α Απ’ το 80 και μετά, όπως λέει και ο κύριος γεωπόνος στο βίντεο, που δεν βλέπεις 🙂
    http://www.agrotypos.gr/index.asp?id=55652&mod=articles

  113. Μπουκανιέρος said

    112 Έμαθα κι ότι η λέξη «κουκούτσια» ανήκει στη διάλεκτο των Καταναλωτών – ποια φυλή είναι πάλι αυτή;
    (για να σου αποδείξω ότι μπορώ να δω) 🙂

  114. aerosol said

    Κι ένα αγαπημένο μου (αγγλοσαξωνιστί και χαρντροκιστί):

  115. aerosol said

    Χμ, ξέχασα τα κόλπα… Μήπως θέλει λάϊκ δις;

  116. Μισιρλού... said

    Να κι ένα άλλο ένα μανταρινάκι (παλιό, άρα σίγουρα με κουκούτσια…) στο :

    Το Όνειρο του Γιαννίρη – Γιάννης Ψυχάρης (1897)
    «….Της έφερνε απ’ όνα μανταρίνι, απ’ όνα πορτοκαλάκι και της έλεγε πάντα, για χατίρι της να το κόψη, να δοκιμάση….».

    Νίκο, στο βιβλίο ο Ψυχάρης καταγράφει μπόλικες «Λέξεις που χάνονται».
    (αντρέσσο, ράγκο, κατσίρτησε, σενατόροι, μπανκέρηδες, μόμπιλα, ριχτίμι, βαξέ, πατιρντί, σαλότο κλπ…)

  117. Μαρία said

    Άσ’ το νταχτιρντί να γίνει πατιρντί κανονικό…

  118. Μισιρλού... said

    @ 117 Μαρία!
    Ναι,
    …πάω πίσω στα παλιά
    κι αν τυχόν γίνω ρεζίλι
    φταιν’ τα αισθηματικά…

    8)

  119. sarant said

    116: Λες να βγάλουμε δεύτερο τόμο;

  120. Γιώργος Λυκοτραφίτης said

    Θα εξαρτηθεί από την επιτυχία του πρώτου.

  121. 91-92-96
    Μπερνανδίνα! Lapsus calamorum ή non compos mentis? Θα πταίει το σοκ της γωνίας Μακαρίου – Ευαγόρου (θάνατος τα λαμπρά, μεγάλα ονόματά τους!) Αλλά, από την άλλη, σαν σήμερα, 11 Ιανουαρίου 2012, επεξηγεί το «σήμερα», όλα σαν σήμερα και καινουργή…
    Lamb-porcini. Όναρ Πετρωνίου, το porcos coctos ambulare, ψητά γουρούνια να περπατούν τσοι δρόμοι.
    Οι Ζέπελιν σήμερα θα έγραφαν για το σατσούμα, δεν υφίσταται στα Λονδρέζικα καταστήματα φρούτων πλέον το tangerine… Σε άσχημες εποχές πέσατε, Ντικενσιανές, φίλη Σοφία Οικ, αλλά όχι όϊκ…

    Κι μια ερώτησις στον γλωσσονόμο Νικοκύρ:
    Ερώτηση, σε φίλη από την Λέρο (θα τις φάω, δεν την γλυτώνω). Η προερχόμενη από την Λέρο, λέγεται Λερία ή Λέρα; Διότι αν το δεύτερο, είμαστε όλοι συμπατριώτες!

  122. bernardina said

    Μαρία, (112) Ελπίζω το g της ποικιλίας page να μην έχει την τύχη που επιφύλασσαν στις λαϊκέςστο p του grape (fruit) γιατί προβλέπω πατιρντί!

    Ιμοράκι κρυογάτσουλο, πόσο σε καταλαβαίνω 😉

    Άντε, μόλις έφυγα χτες το βράδυ κουτουρντίσατε, που έλεγε και η γιαγιά μου. Ειδικά εκείνο το ρίφι :mrgreen:

  123. bernardina said

    Τίτε, μικρό το κακό. Όσο για τα γουρουνάκια… Άλλοι έβλεπαν προ πολλού pigs on the wing

    Οι συμπατριώτες μου θα την έλεγαν Λεριά. Ακούγεται κι ένα γ που δεν υπάρχει, 😆 (μα δεν το ξέρεις ότι ΕΙΜΑΣΤΕ όλοι συμπατριώτες; 😉 )

  124. sarant said

    121: Εγώ μία που ξέρω, λέει «Λεριά».

    Ωστόσο, επώνυμο Λέρας υπάρχει.

  125. gbaloglou said

    Λεριώτισσα;

  126. Τί θυμήθηκα! Είχα στο δημοτικό συμμαθητή με τοπωνυμικό επώνυμο, ‘Λεριάς’!

  127. 125 Τα εις -ώτισα, ακούγονται πιο ρεμπέτικα, στο Παπαϊωάννου τους, τρίχορδα. Ή σε μπάλο, νησιώτικα.
    Και πάλιν, Λερίτις, σε πολύ, μα πολύ καθαράν καθαρεύουσα!

  128. Θρασύμαχος said

    #81+88α+97: είναι θαμμένος στην αυλή της Μονής Ζωοδόχου Πηγής, http://www.poros.com.gr/images/poros/a3iotheata/t.jpg όπου και το επίγραμμα «Βλέπεις το δίπηχον τούτο μνήμα / γενναίον άνδρα μέσα κρατεί / δεν τον εφόβισεν άγριον κύμα / ουδέ πολέμου σκληρού βροντή. / Βαρεία πλάκα τί τον σκεπάζεις / και εις τον τάφον μέσα νεκρός / πάλιν Μανώλης ζη ο Τομπάζης / λαμπράς πατρίδος υιός λαμπρός».
    Πάντως τις μανταρινιές δεν τις καλλιεργούσε στο νησί, αλλ’ απέναντι, στην κατά πολύ ευφορότερη τροιζηνιακή ακτή (όπου και το Λεμονοδάσος, παρατονισμένο στην προπαραλήγουσα κατά Κοσμά Πολίτη), η οποία κατά συνεκδοχήν αναφέρεται συχνά ως μέρος του Πόρου.

  129. 128 !!!
    Κατά τι νοτιώτερον της Τροιζηνίας, ο εύφορος κάμπος και της Αργολίδος, όπου θάλλει η (διόλου φαιδρά) πορτοκαλλέα…

  130. 121, 123
    Είχα στο νού μου τα μανιτάρια!

  131. Δημήτρης Μ. said

    127. Μια, σχετικά άγνωστη, -ώτισσα του Παπαϊωάννου

  132. 131. Ευχαριστώ. Μια «λαίδη» -ώτισσα του ρεμπέτικου, «έσκιζε και στα ποπ»!
    Το απόγευμα «κτύπησα» δυο μανταρίνια στην Κύπρο, μ’ εκείνη την φρεσκάδα της όξινης γεύσης. Τα γλυκασμένα (απο το ψυγείο και τη παλαιότητα) μανταρίνια ομοιάζουν ευνουχισμένα, κάτι για το οποίον δεν σε προετοιμάζει η ιδέα για το «μανταρίνι» … Sex Shop της κεντρικής Λευκωσίας.

  133. […] που είναι, θα μου επιτρέψετε να επαναλάβω ένα παλιότερο άρθρο, που το είχα δημοσιεύσει αρχικά πριν από πέντε σχεδόν […]

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: