Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Μενέλαος Λουντέμης, 100 χρόνια από τη γέννησή του

Αναρτήθηκε από τον/την sarant στο 19 Φεβρουαρίου, 2012


Το 2012 συμπληρώνονται εκατό χρόνια από τη γέννηση του πεζογράφου, ποιητή και αγωνιστή της Εθνικής Αντίστασης Μενέλαου Λουντέμη, μια επέτειος που, όπως όλα δείχνουν, πρόκειται να περάσει μέσα σε παγερή σιωπή από πλευράς επίσημου κράτους και πνευματικής ηγεσίας, κι ας είναι ο Λουντέμης ένας από τους περισσότερο διαβασμένους Έλληνες συγγραφείς, ίσως ο περισσότερο διαβασμένος μετά τον Καζαντζάκη. Και διαβάζεται ακόμα, και πολύ, τουλάχιστον το γνωστότερο έργο του, το “Ένα παιδί μετράει τ΄ άστρα” (δεν ντρέπομαι να πω πως δακρύζω διαβάζοντας κάποιες σελίδες του).

Ίσως αυτό που βαραίνει για τον παραγκωνισμό του Λουντέμη από ορισμένους κύκλους να μην είναι τόσο πολύ η πολιτική του τοποθέτηση, όσο ότι θεωρείται γλυκερός, ξεπερασμένος, ίσως και λαϊκιστής (και τη σήμερον ημέρα, αυτό είναι η χειρότερη βρισιά που μπορεί να σου προσάψουν). Επίσης, ήταν φτωχός, έγραψε κατανοητά, διαβάστηκε πολύ -τέτοια πράγματα δεν συγχωρούνται. Πράγματι, αυτός ο υπουργός δεν θα μπορούσε να τιμήσει τον Λουντέμη.

Ο Μενέλαος Λουντέμης γεννήθηκε το 1912 στη Γιάλοβα της Ανατολικής Θράκης ως Δημήτρης Μπαλάσογλου, μοναδικός γιος από τα πέντε παιδιά του Γρηγόρη Μπαλάσογλου και της Δόμνας Τσουφλίδου. Με τον ξεριζωμό εγκαταστάθηκαν στο χωριό Εξαπλάτανος Πέλλας και η οικογένεια εξελλήνισε το επώνυμο σε Βαλασιάδης. Με το όνομά του ο Τάκης Βαλασιάδης δημοσίευσε, σε εφηβική ηλικία, τα πρώτα του ποιήματα σε έντυπα της Έδεσσας. Το ψευδώνυμο Λουντέμης το πήρε από τον ποταμό Λουδία της δεύτερης πατρίδας του.

Ο εκπαιδευτικός Δημήτρης Δαμασκηνός μου έστειλε το πρώτο μέρος μιας εκτενούς μελέτης του για τον Λουντέμη με τίτλο “Τα πλοία άραξαν στην όχθη της καρδιάς μας”, που είναι υπαινιγμός για την πρώτη συλλογή διηγημάτων του Λουντέμη, που είχε τίτλο “Τα πλοία δεν άραξαν” (1938). Η μελέτη θα δημοσιευτεί σε συνέχειες στο ένθετο της εφημερίδας “Χανιώτικα Νέα”, και το πρώτο μέρος το ανέβασα στον παλιό μου ιστότοπο, όπου μπορείτε να το διαβάσετε (είναι πολύ μεγάλο και φορτωμένο με φωτογραφίες, υποσημειώσεις κτλ. και δεν προσφέρεται για το ιστολόγιο). Θα προσθέσω και τα επόμενα μέρη της μελέτης, καθώς θα μου τα στέλνει ο συγγραφέας της.

Από τη μελέτη αυτή αποσπώ ένα διήγημα από την πρώτη συλλογή του Λουντέμη, τη “Ράντνικα” και το παρουσιάζω εδώ. Επίσης για τον Λουντέμη μπορείτε να δείτε μια παλιότερη ανάρτηση του Λογομνήμονα, που έχει και την απάντηση του συγγραφέα όταν τον ρώτησαν γιατί δεν έκανε δήλωση μετανοίας να ξεμπερδεύει: «Χρειάστηκαν εκατομμύρια χρόνια για να γίνουν τα τέσσερα πόδια δύο. Δεν θα τα κάμω πάλι τέσσερα εγώ!».

Ράντνικα (από τη συλλογή “Τα πλοία δεν άραξαν”)

Ο αμαξόδρομος σταματούσε στο ρίζωμα. Από κει κι επάνω έπρεπε να κάνεις άλλες εννιά ώρες με μουλάρι στο δρόμο που ανέβαινε με καγκέλια στο βουνό. Να περνούσες τα θεόρατα τσουγγάνια και ύστερα να ’πιανες την πλαγιά που θα σ’ έριχνε μες στην πευκόφυτη κοιλάδα. Στο βάθος της γκρίζο κι αράθυμο κοιμότανε το Γκλάιτσκο.

Στη μέση του δρόμου απορούσα κι αναρωτιόμουνα. Πώς να μην είχα μετανιώσει και να γύριζα πριν ακόμα μπω στην καρδιά της περιπέτειας;

Με το να είμαι τόσο τίμιος στο βουβό λόγο μου και με το να έχω την κουτοφιλοτιμία να πραγματοποιώ όλες τις αποφάσεις της στιγμής, ριχνόμουνα σ’ αυτή την περιπέτεια που ένας Θεός μονάχα ήξερε αν θα’βγαινα ζωντανός.

Το Γκλάιτσκο είναι ένα χωριό πάρα πολύ μικρό, της βορειοανατολικής Μακεδονίας, σε μια πανύψηλη κοιλάδα, εκεί κατά τα σύνορα, που την περικυκλώνουν βράχοι στοιχειωμένοι. Σωστή μια βουνίσια Μονεμπασιά! Οι κάτοικοί του κάνουν χρόνους ολόκληρους να επικοινωνήσουνε με ανθρώπους και για τους περισσότερους απ’ αυτούς ο κόσμος τελειώνει εκεί που αρχίζουν οι βράχοι. Για τις γυναίκες εκατό στα εκατό.

Το φαϊ τους είναι καλαμπόκι («τσινίτσκα») ανάλεστο, που το βράζουνε ολόκληρη μέρα μέσα σε κάτι χωματένιες χύτρες («γκίρνα») ώσπου να λιώσει και ύστερα ρίχνουνε μέσα κάτι κόκκινες μικρές πιπεριές σαν κεράσια, που καίνε φωτιά!

Νηστεύουνε τις περισσότερες μέρες του χρόνου.

Αν στο διάστημα της νηστείας τύχει και πέσει κανένα γίδι, το κόβουνε κοψίδια και το κρεμούνε πάνω απ’ το τζάκι να ξεροκαπνιστεί, και τις σκόλες το τρώνε.

Τα ρούχα τους μέσα κι όξω είναι από γιδόμαλλο κι οι στρώσες τους γιδοπροβιές.

Στο χωριό, που ήταν το τελευταίο όριο του κάμπου, περίμενα τέσσερις μέρες∙ κι όλο αυτό το διάστημα δεν έκανα άλλο παρά να παρακαλώ να μ’ ανεβάσουν.

Κάποιος συγκινήθηκε στο τέλος∙ «ποιος ξέρει τι θα έχει», σκέφτηκε, και σαμάρωσε το μουλάρι του.

Πριν ανέβω με φωνάζει παράμερα ο χαντζής και μου λέει στ’ αφτί:

-Για όνομα του Θεού, μην τύχει και σε πάρει μάτι αντρός να μιλάς ξεμοναχιασμένος σε γυναίκες, θα κατεβείς χίλια κοψίδια κάτω!

Κούνησα το κεφάλι μου. Το ’ξερα καλύτερα απ’ αυτόν…

Ναι, το ’ξερα καλύτερ’ απ’ αυτόν και χάιδεψα στην τσέπη μου το χαϊμαλί του Τράικο.

Ο Τράικο…

……………………………………………………………………………………………………………..

Ένα βράδυ που πηδούσα στο μαντρότοιχο του Αρδηττού –περασμένη ώρα- για να κοιμηθώ, βρέθηκα μύτη με μύτη με κάποιον που ανέβαινε από μέσα. Τα μάτια μου φωσφόριζαν απ’ την αγριάδα και την πείνα.

Στην αρχή αγριοκοιταχτήκαμε. Έπρεπε κάποιος να πισωδρομήσει για ν’ αφήσει δρόμο στον άλλονε, γιατί το μέρος που είχε ξεχωρισμένες τις πέτρες για σκαλοπάτια χωρούσε και δε χωρούσε ένα σώμα.

Πρώτος μαλάκωσε αυτός και ξανακατέβηκε μέσα, μου έδωσε το χέρι –μπράβο!- να κατεβώ. Εγώ μουγκός, σαν αγρίμι που χάνει την ευκαιρία για καβγά, κίνησα να χωθώ μες στο δάσος.

-Στάσου!…

Γύρισα για να τον βρίσω.

-Που πας αυτού μέσα; Συνέχισε κείνος.

Η φωνή μαρτυρούσε άνθρωπο βουνίσιο.

Γύρισα και στάθηκα μπροστά του. Η στάση μου ήταν μια ερώτηση και μια απειλή. «Απειλή;» ήτανε να γελάει κανείς και να με λυπάται.

Αυτός φαινότανε κολοσσός μπροστά μου. Μα γιατί η απειλή να μη στρεφότανε στον εαυτό μου που τόσο ζητούσα ευκαιρία να τον ξεκάνω με κάποια δικαιολογία;

Αυτό ήτανε.

-Ρωτάω τι πας να κάνεις μέσα τέτοια ώρα; Μου ξαναλέει γλυκά. Είναι μεσάνυχτα. Δύο.

-Εσύ τι έκανες;

-Εγώ…δίστασε –άφησέ με μένα. Πες μου εσύ∙ μήπως πήγαινες για ύπνο; Δεν έχεις δωμάτιο;

-Έχω δεν έχω να μη σε νοιάζει. Μήπως η μούρη σου έχει; Απόχτησε πρώτα κι ύστερα πουλάς φιλανθρωπίες!

Κείνος πάντα με το μέλι στο στόμα:

-Εγώ έχω, μου λέει. Μη σου κακοφαίνεται. Έλα. Δε θέλεις να ’ρθεις να κοιμηθείς σε μένα;

-Μακεδόνας είσαι!! Του φωνάζω άγρια κι ήμουνα έτοιμος να πεθάνω από χαρά.

-Πως το κατάλαβες;

-Πως το κατάλαβα; Το κατάλαβα. Μη ρωτάς. Τι θέλεις; Που με πας τώρα;

-Πάμε! Μου λέει.

Πηδήξαμε μαζί τον τοίχο. Ποιος να το πίστευε; Το σπίτι του ήταν στο Βοτανικό.

-Μα άκουσε δω, έλεγα πολύ απορημένος, έκανες όλο αυτό το δρόμο για να δεις αυτό το ψωροβούνι; Και τέτοια ώρα;

-Μπορούσα να ξενυχτάω κει πάνω… είπε με τρεμάμενη φωνή. Γεννήθηκα και μεγάλωσα στο βουνό. Καταλαβαίνεις τώρα. Ζω λίγη πατρίδα κει πάνω. Αλλά ας βιαστούμε τώρα. Άλλη φορά θα τα μάθεις. Θα μάθεις πολλά. Τώρα πάμε για ύπνο. Θα νυστάζεις πολύ. Κι εγώ το ίδιο, και πρέπει να σηκωθώ τα χαράματα. Δουλεύω κοντά σ’ έναν Αρβανίτη στραγαλατζή. Έχουμε μαζί ένα μαγαζάκι.

Λίγη ζέστα χύθηκε μέσα μου. Του ’σφιξα βουβά το χέρι. Κείνη την ώρα αγαπούσα όλο τον κόσμο. Τα φώτα τρέμανε σαν αθώα παιδικά μάτια που νυστάζουν. Ανασήκωσα το κεφάλι κι είδα τον ουρανό. Χα!… υπήρχε ουρανός! Ένα μικρό αστρουλάκι μέσ’ απ’ τα σύννεφα μου έκανε πονηριές.

Το πρωί, για πρώτη φορά ύστερ’ από τόσον καιρό ξεπόρτισμα ξυπνούσα κάτω από στέγη κι απάνω σε ρούχα.

Χάιδευα τις κουβέρτες και τα μαξιλάρια. Με κοιτούσαν όλα μ’ ένα ήρεμο και ζεστό βλέμμα. Τόσον καιρό είχα ξεχάσει πως υπάρχουν κι αυτά τα όμορφα πράγματα.

Αγρίμι καθώς ήμουνα, είχα χάσει όλες τις αισθήσεις μου κι αυτό το σαπούνι εκεί είχε μια μυρωδιά που ανέπνεε μητέρα.

Πάνω απ’ τη λεκάνη, μπροστά στον καθρέφτη, καθώς σαπούνιζα το σπασμένο μου πρόσωπο, ξύπνησε μέσα μου ο «κανακάρης» της μάνας μου που έτρεμε στο προσκέφαλό μου αν φύλλο τις νύχτες. Το χαϊδεμένο αγόρι της γιαγιάς μου που ήμουνα «εγώ κι ο κόσμος όλος».

…Με πήρε ένα μικρό παράπονο κι έκλαψα σιγανά σιγανά, κοιτάζοντας τρυφερά στον καθρέφτη καθώς ένας πατέρας κοιτάει το γερασμένο παιδί του που γύρισε από μακρινό ταξίδι. Μια λοξή πρωινή αχτίνα μου άγγιξε το μάγουλο. Χαμογέλασα. Είπα δίχως φωνή: Καλημέρα, καλημέρα. Κι ύστερα πάλι έκλαψα.

Μέσα μου σάλεψαν κάτι θαμπά όνειρα, κάτι κομμένα φτερά.

Ρίχτηκα μες στον εαυτό μου να μαζέψω τ’ απορημάδια του. Πάσχιζα να τον ξεγελάσω ότι δεν είχαν τελειώσει όλα… ότι έμενε λίγος καιρός για να γίνει κάτι ακόμη.

Δοκίμασα να ξαναστήσω την ξεχασμένη φωνή μου. Καμώθηκα τον χαριτωμένο και γέλασα με τα δόντια μου τα άλλοτε τόσο καθαρά και τα χείλη μου τα τόσο κόκκινα. Γέλασα· κι ύστερα έσφιξα το χέρι μου να χτυπήσω κείνο το βρομερό γέρο του καθρέφτη. Ξαφνικά όμως οι ιδέες μου ήρθαν ανάποδα! Έκανα να μαδήσω το μούτρο μου, να χύσω τα μάτια μου κι ύστερα το χέρι μου κρεμάστηκε… Ήμουνα ανήμπορος. Τον αγαπούσα.

Είχα χάσει χρόνια τη ζωή μου και την έβρισκα σήμερα ετοιμόρροπη… μα την αγαπούσα. Έπειτα αν το ’κανα το κακούργημα στον εαυτό μου τι θα ’λεγε ο Τράικο; Ο Τράικο που θα πονούσε τόσο;

Όχι δε θα άξιζε να του δώσω τέτοιο τρόμο αυτού του παιδιού.

Τινάχτηκα! Θα δοκιμάσω – όχι να σκοτωθώ! όχι!!.. Κόψε τα νύχια με κείνο το ψαλιδάκι εκεί!… Ω! τι όμορφο –είδες;- αυτό το ψαλιδάκι! Πάρε και κείνα τα πέντε τάλιρα που σου άφησε ο φίλος μας ο Τράικο! Διάβασε και κείνο το σημειωματάκι που σου λέει: «Να κόψεις τα μαλλιά σου και τα γένια σου κι ύστερα να πας να τον βρεις στον Ηλεχτρικό που σε περιμένει να πάτε για μπάνιο και να φάτε στο Φάληρο». Εμπρός! Εμπρός, λοιπόν, γέρο μου!

Αα!…. δεν κάνεις καθόλου καλά ν’ αφήνεις τις πόρτες ανοιχτές που φεύγεις!…

Γύρισα να κλείσω την πόρτα κι αργοπόρησα λίγο για να χαϊδέψω το χερούλι της. Ο δρόμος απλωνόταν ολόφωτος κάτω απ’ τον ήλιο.

Σ’ ένα παγκάκι του κήπου μού τα είπε τα παρακάτω.

Είχε αρχίσει έτσι:

«Το χωριό μου δεν μπορείς να το ξέρεις. Είναι μακρινό και άγνωστο. Οι συχωριανοί μου είναι αγρίμια. Αλλά θρήσκοι πολύ. Να λείψουν την Κυριακή απ’ την εκκλησιά, εκτός απ’ τα κορίτσια, το ’χουνε μεγάλο αμάρτημα. Στα σπίτια μας, τα κεραμίδια, οι κάμαρες, τα τζάμια και τα έπιπλα είναι πράγματα άγνωστα. Εκεί η νοικοκυροσύνη μετριέται απ’ τα γιδοπρόβατα που θα ’χει ο καθένας. Η οικογένειά μου είναι μια απ’ τις καλύτερες. Η μάνα μου είναι από χρόνια πεθαμένη. Στο σπίτι μας ζει ο πατέρας μου με μια αδελφή μου μικρότερη. Τη λένε Ράντνικα και μ’ αγαπούσε πολύ. Το ξέρω πως τώρα κάθε μέρα θα κλαίει. Μα δεν μπορεί να γίνει κι αλλιώς.

-Γιατί δεν μπορεί να γίνει κι αλλιώς, Τράικο;

Αναστέναξε…

-Στο σπίτι μας δίπλα είχε το σπίτι του ο Ντίμκε Νέπκα με το ομορφότερο κορίτσι του χωριού, τη Νεντέλκα, που τη λέγανε χαϊδευτικά «Κίτκα» (λουλούδι). Η αγάπη καταλαβαίνω να είναι το πιο όμορφο πράγμα, μα για τους χωριανούς μου είναι αμάρτημα και καθένας που θα ’βλεπε παλικάρι να μιλάει –μονάχα να μιλάει!- με κορίτσι, θ’ αμάρταινε αν δεν τον σκότωνε.

Από πολύ μικρή την αγαπούσα. Ένα πρωί, με χρυσό ήλιο, τη σταμάτησα μπροστά στην αυλή τους. «Γλυκό μου λουλουδάκι» της λέω. Ήθελα να της πω πως την αγαπούσα με αγάπη πού μεγάλη. Της έδειξα τον ουρανό… Κείνη έγινε φωτιά να λιώσει απ’ την ντροπή της. στην ώρα μια σφαίρα περνάει σύρριζα στ’ αφτί μου. Πως έφυγα και ποιους δρόμους πήρα δε θυμάμαι. Σε μια ώρα ήμουνα χωμένος σε μια νεροσυρμή που τη σκεπάζανε πυκνά βάτα. Ως τη βαθιά νύχτα έκανα συντροφιά μ’ ένα ζευγάρι χελώνες. Από κει ως το άλλο φώτισμα παίρνω τον κατήφορο και μαζί μου κατρακυλούσανε τρόχαλα και βράχοι που μου στήνανε άγριο κυνηγητό. Πήρα μακρινούς δρόμους. Την αγαπούσα δυνατά τη ζωή μου κι ήθελα να περάσω απ’ την άκρη του δρόμου που να μη με φτάνει ο κίνδυνος. Σ’ ένα χρόνο κουτσοδουλεύοντας από το κάθε χωριό που περνούσα έφτασα εδώ στην Αθήνα. Σήμερα κλείσανε πέντε χρόνια. Έμαθα και γράμματα σε νυχτερινό σκολειό, έμαθα τόσα πράματα.

-Τράικο! Γράψε ένα γράμμα. Μπορεί να παντρεύτηκε.

Ποιος θα το διαβάσει; Έπειτα είπες «να παντρεύτηκε». Όχι δεν την παίρνει κανείς. Ούτε ένας τελευταίος.

Ένα πράμα ήθελα. Να μάθαινα αν ζουν, να μάθαιναν ότι ζω· γιατί ποιος ξέρει τι θα νομίζουν για μένα! Μα ποιος να πάει κει πάνω; Θα μπορούσα να δώσω όλη μου τη ζωή κι όλα μου τα χρήματα! όλη μου τη καρδιά. Μα ποιος θα πήγαινε;

Το άλλο βράδυ την ώρα που σκόλασε το μαγαζί και γυρίζαμε μαζί σπίτι, αυτός με βαρύ κεφάλι, του έσφιξα γερά το μπράτσο. «Τράικο! Εγώ θα πάω. Είπες ότι δίνεις όλη σου τη ζωή, όλα σου τα χρήματα και όλη σου τη καρδιά. Κρατώ την καρδιά και πάω».

-Σ’ ευχαριστώ… έκανε με πνιχτή φωνή.

Ήτανε ένα ξανθό δυνατό παλικάρι κι όμως έκλαιγε.

Βγάλαμε και μια φωτογραφία μαζί την άλλη μέρα. Έκοψε και το χαϊμαλί του απ’ το λαιμό – φτιαγμένο απ’ τη γιαγιά του. Θα τα ’παιρνα και θα τα ’δειχνα και τα δυο.

Ξεκίνησα από το σπίτι πρωί την ώρα που οι σκούπες σήκωναν στον ουρανό βαριά σύννεφα σκόνης.

Τραβούσα προς τη λαμπικάδα… Άνοιγε ένας μικρός προορισμός στη ζωή μου τώρα. Η περιπέτειά μου άνοιγε μια διάπλατη αγκαλιά γιομάτη υποσχέεις.

Το τρένο που έπεφτε μες στα χωριά και τα δέντρα, έμοιαζε σαν δράκος που κύλησ’ απ’ τα βουνά.

Έτσι καθώς έτρεχε μου ’δινε το αίστημα της φευγάλας και του εαυτού μου απ’ τη μουχλιασμένη ζωή του κοινού φτωχανθρώπου.

Και να ’μια τώρα καβάλα στο μουλάρι, στη μέση του βουνού.

Οι βράχοι με τους γκρεμούς που κάστρωναν την κοιλάδα άρχισαν να διαγράφονται σ’ ένα βλοσυρό φόντο. Νύχτωνε…

-Άιντε λίγο ακόμα και θα κονέψουμε, ακούω τον αγωγιάτη.

-Θα κονέψουμε; Τι πα’ να πει δηλαδή, φτάσαμε;

-Στο Γκλάιτσκο όχι ακόμα. Θέλουμε τρεις τέσσερις ώρες. Αλλά θα κάτσουμε να ξαποστάσουμε και να φάμε –κι εμείς και το ζο- εδώ παραπάνω σ’ ένα πετροκάλυβο.

Το πετροκάλυβο ήταν μια σπηλιά λαξεμένη στο βράχο.

Το τραγούδι μιας πηγής ανάμεσα στα βούρλα πάλευε με τη σιωπή. Ήπιαμε πολύ κι οι δυο. Στο βάθος της σπηλιάς ήταν κάμποσα καψοδαύλια και κάτι χοντρές ρίζες. Ανάψαμε φωτιά, στρώσαμε μια παχιά τσέργκα που ’χαμε πανωσάμαρα, και κοιμηθήκαμε κάμποσες ώρες. Με ξύπνησε ο αγωγιάτης, νύχτα ακόμα, και ξαναπήραμε πάλι την ανηφοριά.

Ανάμεσα στους πετρόλοφους, στην μπασιά, ακούσαμε την καμπάνα. Ξημέρωνε Κυριακή. Ο αγωγιάτης έβγαλε το σκούφο του. Αναστέναξε. Έβηξε.

-Μεγάλο κουράγιο το ’χεις, βρε παιδί, λέει ανάμεσα στους σταυρούς του, ν’ ανέβεις εδώ πάνου. Το ξέρεις ότι είσαι ο πρώτος ξένος;

-Τι πείραζε;

Μια αγριάδα με πήρε. Το χωριό είχε φανεί. Μέσα στο βαθύ πράσινο των καστανιών κοιμότανε κατ’ από ’να γκρίζο σκέπασμα καπνού.

-Σε ποιανού σπίτι θα κονέψουμε;

-Στου Μπάι Τόλη Σκόσλε.

Ο αγωγιάτης με κατέβασε δε με κατέβασε, καβαλίκεψε κι έφυγε. Ήθελε να προφτάσει πριν τον βρει η νύχτα.

Έμεινα κει μπροστά στην κλειστή πόρτα μην ξέροντας τι να κάνω. Από ζωντανό ψυχή δε φαινότανε. Νόμιζα πως κοιμισμένο μ’ έριξε ένα κακό όνειρο μέσα στη ζούγκλα.

Χτύπησα… Σαν αντίλαλος του χτύπου μου δυο βήματα σίμωσαν από μέσα ως το κατώφλι και μια παράξενη υγρή φωνή κοριτσιού.

Τα ’χασα. Τι θ’ απαντούσα;

-Ανοίξτε… Ανοίξτε, σας παρακαλώ. Και κατάπια την ανάσα μου.

Τη γλώσσα τους την ήξερα αρκετά, αλλά αν τη μιλούσα σίγουρο ήταν πως δε θα μ’ άνοιγε για όλον τον κόσμο.

-Παρακαλώ ανοίξτε, ξανάπα.

Άκουσα κάτι μπερδεμένες λέξεις από μέσα. Ξεχώριζα μονάχα το «Νο κόζεμ» (δεν μπορώ). Και ύστερα πάλι:

-Κόια; Κόι; (Ποιος είναι; Ποιος;)

-Γιας (Εγώ).

-Ποιος εσύ; Δεν είναι εδώ ο πατέρας μου.

-Ατήνα! Ατήνα!!… Τράικο!

-Τράικο;; Σο βόλες; Ουμπρέ ζάβαλη Τράικο. (Ο Τράικο; Τι λες; Πέθανε ο καημένος ο Τράικο).

Αλλά δεν άντεξε κι άνοιξε να δει. Ένα πρόσωπο ροδακινί με ανήσυχα γαλανά μάτια. Ποτέ δεν είδα ένα τόσο όμορφο δροσερό πρόσωπο.

-Ω! Φύγε! Φύγε! Έκανε τρομαγμένη. Πήγαινε στην εκκλησία! Στον πατέρα μου.

Είπε να πήγαινα «στην εκκλησία, στον πατέρα της». Και πήγα. Απ’ όξω ακουγότανε μια γέρικη φωνή: «Παναγία Παρθένεενεε»! Κι ύστερα μια άλλη τρεμουλιαστή: «Το άγιόν σου Πάαθος!» Μπήκα. Όλα τα μάτια καρφώθηκαν πάνω μου. Άναψα ένα κερί και προχώρησα κατά το στασίδι του ψάλτη που είχε χάσει και τα λόγια του και τη σειρά του.

Στο μεταξύ είχε τελειώσει το «Σοφίια ορθοί» κι από μέσα ο παπάς έλεγε τη συναπτή για το τρισάγιο: «Άγιος ει ο Θεός ημών». Έκανα νόημα σκουντώντας τον ψάλτη να μ’ αφήσει να το ψάλλω.

-Ζνάεις; (Ξέρεις;)

-Άχα-ντα!

-Πέε (Ψάλλε!)

Η συγκίνηση μ’ έκανε να τρέμω. Ναι, έψαλα καλά. Απ’ την ώρα αυτή έκανα το πρώτο βήμα του θριάμβου μου.

Ίσαμε το Χερουβικό και μετά απ’ αυτό, τα μάτια των αγριμιών που ’κανα την τρελή επιδρομή στη φωλιά τους μαλάκωσαν, σχεδόν γλύκαναν με μια πρωτόγονη ημεράδα.

Απόλυσε και βγήκαμε. Κινδύνεψα να χάσω το χέρι μου και τον αριστερό μου ώμο απ’ τις χειραψίες που τις ακολούθησε μια κατραπακιά και μια αληθινή ιαχή.

-Σνντρρράο!!

-Κόι σάκας;

-Κόι πάλας;

-Γιαλ’ να ντόμο.

(Ποιον θέλεις; Ποιον γυρεύεις; Έλα σε μας. Έλα στο σπίτι μας).

-Μπάι Τόλη Γκόσλε γκου σάκαμ (τον μπάρμπα Τόλη Γκόσλε θέλω). Ντιέκαϊ (Που είναι;)

-Τόλη Γκόσλε σάκας; μου κάνει ένας πανύψηλος. Γιας σαμ! (εγώ είμαι) και μου σφίγγει τους δυο ώμους.

Ήταν αλήθεια. Κάτ’ απ’ τα δασιά του φρύδια φέγγιζαν οι γαλανές κόρες των ματιών του Τράικο.

-Από πού ξένε; με ρωτά.

-Απ’ τον Τράικο!

-Τράικο;;» και το ξαναλέγαν με μεγαλωμένα από έκπληξη μάτια.

-Δεν πέθανε ο Τράικο;

-Όχι.

Ο γέρος με κόπο με ξεσκάλωσε απ’ τους άλλους, μ’ αγκάλιασε και με πήγε σαν χαρούμενο πεσκέσι στο σπίτι του. Απ’ έξω ακόμη φώναζε την κόρη του σαν παιδί.

-Ράντνικα! Βίντις; Ήρτε απ’ το Τράικο.

-Τρά-ι-κο;;; έκανε κι αυτή σαν τρελή.

-Ντα, είπα εγώ κι έβγαλα τη φωτογραφία και το χαϊμαλί.

Άρπαξε η Ράντνικα τη φωτογραφία: «Γιάγκου Τράικο Τάτκο! Πούλι Τράιο!!!», φώναζε. «Βίντιμε, Τράικο!» (Κοίταξε με Τράικο).

Εγώ την πρόσεχα… Κάτ’ από μια λεπτή καμπύλη μαύρων φρυδιών γυάλιζε η ανήσυχη θάλασσα δυο γνωστών μου ματιών. Δεν τον γνώριζαν καλά. Έφυγε με βουνίσια ρούχα και τώρα τον βλέπανε αλλιώτικο.

-Τυ (Εσύ!), μου κάνει σε μια στιγμή που βλέπει εμένα δίπλα του στη φωτογραφία και με κοιτάζει άφοβα στα μάτια.

-Ντα, γιας! (Μάλιστα, εγώ).

-Τυ ήμας σέστρα; (Εσύ έχεις αδελφή;)

-Νέμα (Δεν έχω).

-Ζένα; (Γυναίκα;)

-Νέμα.

Έμεινα δέκα μέρες. Τις πρώτες δυο είδα κι έπαθα ώσπου να συνηθίσω τα φαγιά τους, μα ύστερα η πείνα –και μια πείνα- μ’ έκαναν να τα υποφέρω.

Ξέχασα. Είχα φέρει της Ράντνικας μια ζακετούλα και μια κόκκινη φαρδιά κορδέλα για τα μαλλιά. Της έδειξα πώς έπρεπε να τη φοράει. Όλο γελούσε και μου ’λεγε «Άρνο ιμπαντζία» (Καλέ ξένε).

Κάθε φορά που θα γύριζα απ’ τον περίπατο, έτρεχε να τα φορέσει βιαστικά και ποτέ δεν κατάφερε να δέσει φιόγκο την κορδέλα. Μια μέρα της έβγαλα απ’ το πορτοφόλι μου ένα καθρεφτάκι. Τα είχε χάσει που έβλεπε ένα κορίτσι μέσα. Της το χάρισα κι άρχισε μαζί του ολοήμερες κουβέντες και κρυφογελάσματα.

Ο μπάι Τόλη πήγαινε να δει τα κοπάδια. Εγώ έκανα εκδρομές στους λόφους. Και γύριζα άμα άρχιζα να πεινώ. Η Ράντνικα μου είχε έτοιμο το φαϊ μου. Ένα μεσημέρι –μπαίναμε στην έβδομη απ’ τον ερχομό μου μέρα- τη βλέπω, καθώς γύριζα απ’ όξω, κοντά στη φωτιά να τρυπάει μια κάρτα μ’ ένα βελόνι.

-Τι κάνεις εκεί, Ράντνικα; της λέω;

-Μου ισβάιγκε ότσιτε! (της βγάζω τα μάτια!)

Την αρπάζω και βλέπω τη φωτογραφία μιας ωραίας πεθαμένης μου φίλης που είχα μαζί μου.

Κάθε άλλον θα τον κακομεταχειριζόμουνα μα τι μπορούσα να κάνω σ’ αυτή την αθώα Ράντνι;

-Γιατί το ’κανες; της λέω μονάχα.

-Γιατί την αγαπάς! μου λέει και την ξαναρπάζει.

Δεν πρόφτασα να κάνω ούτε την παραμικρή κίνηση. Η φλόγα σε λίγο μου την έκανε στάχτη.

-Αχ!… φώναξα όλο θυμό.

Κείνη άρχισε να κλαίει. Τελείωσε. Έπρεπε να φύγω. Τα πράματα τραβούσαν άσκημα.

Το βράδυ που είχα ξαναγυρίσει, τη βρήκα δίπλα στη φωτιά, καμωμένη ένα κουβάρι να μοιρολογά μ’ ένα παράξενο τραγούδι γιομάτο λυγμό.

-Στάνι, μάικω μι… ντα μου βίντις… σέγκα μάικω μι… (Σήκω, μάνα μου, να με δεις… Τώρα μάνα μου…)

Την πλησίασα δακρυσμένος.

-Ράντνικα!… φτωχή μου… καλή μου, Ράντνι…

Ξέσπασε σε δυνατό αναφιλητό και μ’ αγκάλιασε κάτω απ’ τα πόδια, καθώς στεκόμουνα. Τα μαλλιά της χρυσά και μπόλικα άστραφταν αντίκρυ στη φλόγα. Της σήκωσα το κεφάλι ήσυχα… Έκαιγε σαν φωτιά και τα μάτια της κόκκινα και υγρά με κοιτούσαν όλο παράπονο και ικεσία.

-Ράντνικα… είπα, και κοίταξα ψηλά, ανήμπορος.

Σφίχτηκα… ξελευτερώθηκα, και βγήκα.

Το βράδυ σαν γύρισε ο γέρος, του είπα πως έπρεπε να κάνουμε τρόπο να φέρουμε τον Τράικο. Πήγαμε μαζί στον μπάι Ντίμκε Νέπκα, τον πατέρα της Νεντέλκας. Το κορίτσι είχε μείνει το μισό. Έλιωνε.

Άμα ο μπάι Ντίμκε άκουσε πως ο Τράικο έγινε σπουδαίος και θα την παντρευότανε κι ότι αυτό το είπε ο «Άρνο ιμπαντζία» δέχτηκε κα;ι μου χούφτιασε το χέρι.

Ο προορισμός μου είχε τελειώσει. Μπορούσα να φύγω τώρα.

Κάτι είχε μυριστεί όμως η Ράντνι και την ώρα που έλειψε ο πατέρας της: «Ντεκ μι ουτάβας;» έλεγε και έκλαιγε. Που μ’ αφήνεις; Θα πεθάνω.

Της είπα ότι θα έμενα ώσπου να με πάρει ο Θεός μαζί του γιατί ο Θεός μ’ έφερε. Ναι, αυτό το ’ξερε, το ’λέγαν  όλες οι γυναίκες, ότι ο Θεός μ’ έριξε μ’ ένα σύννεφο ίσα μες στην εκκλησιά τους να τους ψάλλω. Κι αν χανόμουνα πάλι ο Θεός –να μην έκλαιγε- πάλι ο Θεός θα μ’ έπαιρνε όπως μ’ έφερε…

Το παραδέχτηκε. Το πρωί της είχα πει ότι θα πήγαινα πάλι περίπατο και να μου έψηνε καλό φαί γιατί θα γύριζα κουρασμένος και θα πεινούσα.

Οξ’ απ’ το χωριό με περίμενε ο μπάι Ντίμκε Νέπκα, συμπέθερος πια, και με κατέβασε.

Πριν να γείρουμε στους βράχους, γύρισα και είδα για τελευταία φορά το Γκλάιτσκο. Μαύροι και βαρύ κούρνιαζε μες στις καστανιές του. Οι βράχοι της ανατολής και της δύσης ξεπετιόταν σαν δυο μασέλες. Λες και χασμουριόταν η γη. Ένα σταχτί σύννεφο ανέβαινε απ’ το χάσμα του σαν μετέωρο χνότο.

Εκεί στο βάθος, σ’ ένα σκοτεινό σπίτι ένας ξανθός ήλιος περπατάει πάνω απ’ τους ώμους της Ράντνικας. Σκύβει, σηκώνεται, κυλάει στο κενό των τοίχων… Φέγγει σε δυο χέρια που μου ετοιμάζουνε το φαϊ μου.

Αχ μικρή μου Ράντνικα, άγγελε γεμάτε φως, μάτια γλυκά μου θαλασσιά… ο κόσμος από σήμερα θα είναι γαλάζιος, μα εγώ πώς να τον ζήσω; Τώρα περνώ τα δασωμένα σας βουνά, μα ακούω κιόλας το τραγούδι της βουής, το τραγούδι που κάνουν οι αλυσίδες, οι βαριές αλυσίδες της Αθήνας…

Προσθήκη, 20.2

Ο φίλος Δημήτρης Σπύρου, που είχε το σχέδιο να γυρίσει σε ταινία το “Ένα παιδί μετράει τ΄ άστρα” (βλ. και σχόλια 25 και 98) μου έστειλε μερικές φωτογραφίες που τις ανεβάζω εδώ:

Το γεφυράκι για το οποίο γίνεται λόγος στο Κεφ. 2 του βιβλίου:

Παλιά φωτογραφία του γυμνασίου Έδεσσας, όπου φοίτησε ο Λουντέμης:

Το σημερινό γυμνάσιο Εξαπλάτανου Πέλλας, που φέρει το όνομα του Λουντέμη, ύστερα από μεγάλον αγώνα του προηγούμενου γυμνασιάρχη:

Το σπίτι του Λουντέμη, ερειπωμένο όπως στέκει σήμερα:

About these ads

272 Σχόλια to “Μενέλαος Λουντέμης, 100 χρόνια από τη γέννησή του”

  1. Mπετατζής είπε

    Eίσαι Δακρυτζίκος, γι΄ αυτό δακρύζεις. Άμα ντρέπεσαι μπορείς να πεις και “με το μπαρδόν παιδιά, πάω έξω να βγάλω τη μύξα μου”. (οδός Αβύσσου, αριθμός 0)

  2. Εκτός από τα εφηβικά best seller πρέπει να τονίσουμε ότι ο Λουντέμης είναι ο λογοτέχνης που αφιέρωσε τις περισσότερες σελίδες και έργα στην εξορία και τις φυλακίσεις/βάσανα των αριστερών στη χώρα μας.

  3. Nicolas είπε

    Ευχαριστούμε για το κυριακάτικο δώρο.
    Αν δεν είχε υποβάλει την παραίτησή του, θα είχε ασχοληθεί και με κείνο το σπίτι που γκρεμίζεται. Αλλά δεν προλαβαίνει… (να λέμε και κάνα αστείο σε τέτοιες μαύρες μέρες).

  4. Πάνος είπε

    Τα διηγήματα του Λουντέμη είναι καλά. Τα μυθιστορήματά του (συμπεριλαμβάνεται και το παιδί που μετράει τ’ άστρα) όχι. Δεν τον υποτιμάμε, αλλά ας μη τον υπερτιμάμε κιόλας.

  5. merketta είπε

    Υπέροχο!

  6. sarant είπε

    Ευχαριστώ πολύ για τα πρώτα σχόλια!

    3: Νομίζω ότι η παραίτηση δεν έγινε δεκτή.

  7. Δημήτρης Μ. είπε

    Τι μας κάνεις, ρε Νικοκύρη, πρωί πρωί… Γεράσαμε κι ακόμη κλαίμε με το Λουντέμη.

  8. ΣοφίαΟικ είπε

    Ορίστε επιβεβαίωση Νικοκύρη ότι ο Λουντέμης δεν αρέσει όχι λόγω πολιτικών πεποιθήσεων αλλά γιατι ετσι. Ακόμα δεν έφτασαν δεκάδα τα σχόλια και εχουμε ήδη γκρίνιες. Νομίζω ότι θα έπρεπε να μας βάλεις να συζητάμε αν ο Λουντέμης είναι σοβαρός λογοτε΄χνης ή οχι (εκεί να δεις παθη και καβγάδες(

  9. Immortalité είπε

    Διάβασα την εισαγωγή, το κείμενο του Λουντέμη το βράδυ. Όλο τον είχα διαβασμένο ;) στο Γυμνάσιο. Το “οδός Αβύσσου αριθμός μηδέν” και το “οι κερασιές θ’ ανθίσουν και φέτος τ’ αγαπημένα μου”. Ούτε εγώ ντρέπομαι πάντως.

    @1 :)

    @4 Πάνο το “καλό” στη λογοτεχνία είναι πιο σχετικό κι απ’ τη σχετικότητα. Το μ’ αρέσει / δεν μ’ αρέσει είναι πιο έντιμο γιατί δεν επικαλείται ένα τάχα αντικειμενικό κριτήριο.

  10. Stazybο Hοrn είπε

    Πράγματι, για να δούμε. Ψηφίζω Βρεττάκο και Φλέμινγκ.

  11. dimosioshoros είπε

    Νόμιζα πως ο Λουντέμης είχε γεννηθεί στην απέναντι Γιάλοβα, άλλοτε Δρέπανο της Βιθυνίας, που ο Μέγας Κωνσταντίνος είχε μετονομάσει σε Ελενόπολη, και που ακούσαμε ή θυμηθήκαμε μαζί με τις άλλες τουρκικές πόλεις Ιζμίτ (Νικομήδεια), Γκολτσούκ και Αντά Παζαρί του σεισμού του Αυγούστου 1999.

    Το σημερινό αφιέρωμα αποτελεί μια σημαντική συμβολή στην επέτειο αφού το ιστολόγιο αυτό είναι τόσο αναγνωρισμένο.

    Γιάννης

  12. Μιχαλιός είπε

    Ε μα τώρα, άκου Γκλάιτσκο και Ράντνικα. Πήγαινε γυρεύοντας ο άνθρωπος. Χάθηκε να γράψει για κανένα Γλαύκο απ’ την Εκάλη; Θα λέγαμε τότε πως είναι ανανεωτής και κοσμοπολίτης, το ελεύθερο πνεύμα της γενιάς του ’30 κλπ. κλπ.

    Εκείνο το “λαϊκιστής” που λές Νικοδεσπότη, στα σαλόνια της φιλολογίας λέγεται “ηθογράφος”.

  13. Stazybο Hοrn είπε

    Λουντέμης – Καζαντζάκης. Συγγραφείς με κληρονόμους εκδότες και διανομή κυρίως με πλασιέ, που γύριζαν από γραφείο σε γραφείο κι από σχολείο σε σχολείο όλη την Ελλάδα τις δεκαετίες 60 κι 70 (κι αρχές 80;space intended), ικανοποιώντας με 12 άτοκες δόσεις την ανάγκη διακόσμησης βιβλιοθηκών, «σύνθετων», κλπ. επίπλων με ονόματα που δεν μου έρχονται τώρα.

    ντισκλέιμερ: τα προηγούμενα δεν αποτελούν κριτική του έργου τους· ναι, αναδεικνύουν έναν επιπλέον παράγοντα της εκδοτικής επιτυχίας τους (πολυδιαβασμένοι Έλληνες συγγραφείς, και τέτοια), δίπλα στον πολιτικό κατηχισμό και τον τοπικισμό.

  14. dimosioshoros είπε

    12
    Ναι Μιχαλιέ, και στη διαμάχη Μαρωνίτη-Ιωάννου λέγεται και ανθρωπογεωγράφος (“…ανθρωπογεωγραφίες…”). Εγώ πάντως έπιασα τη λέξη του Νίκου με το πολιτικό της νόημα.

    Γιάννης

  15. Ένα παιδί μετράει τ΄άστρα. ΤΕΛΕΥΤΑΙΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ (σκηνή αποχωρισμού Μέλιου και Θωρή Δακρυτζίκου).

    Ο “αρχηγός” τράβηξε ένα κουμπί του σουρτούκου του και το έκοψε.
    - Το ξέρεις, ρε! φώναξε με αλλαγμένη φωνή. Την αγάπαγα!… Να… πιο πολύ κι απ’ της μάνας μου τα κόκαλα. Κι αν ήσουν κανένας άλλος, θα σε σκότωνα.
    - Τώρα καταλαβαίνω τι φίλος ήσουνα…
    - Φίλος;…Ούτε και ξέρεις τι φίλος ήμουνα. Εγώ κλαούριζα σαν γατί, ρε, τη μέρα που σ’ έριξα στο ποτάμι.
    - Και γιατί δε μου το ‘λεγες ρε Θωρή;
    - Ντρεπόμουνα ο παλιορουφιάνος!
    Ο Μέλιος τον αγκάλιασε.
    - Θωρή … Άιντε, έχε… έχε γεια.
    Ο Δακρυτζίκος χύθηκε πάνω του τον… αγκάλιασε….κι ύστερα…
    - Στο διάλο!… ξεφωνίζει, έτοιμος να χώσει μια μπουνιά μες τα μάτια του. Τι σκυλοκλαίμε, ρε τώρα σα γραΐδια;… Α στο διάλο!…
    Έδωσε μια κλοτσιά σε μια πέτρα κι έφυγε κατά την πόλη.
    Τώρα ο Μέλιος έμεινε ολομόναχος. Ολομόναχος, αυτός κι ο παλιός του φίλος ο δρόμος. Ο κάμπος σώπαινε για να τον αφουγκραστεί. Το βουνό συλλογιζόταν αντίκρυ του θολό. Κάτι σκοτωμένο πλανιόταν στην ατμόσφαιρα. Ένα πουλί πέρασε νευρικά πάνω από το κεφάλι του, χύνοντας στον αέρα δυο άρρωστες νότες…

    @4. Δεν έχω βρει ανάλογη σκηνή στην παγκόσμια λογοτεχνία για εφήβους, όπου μέσα σε τόσο λίγες γραμμές να παρουσιάζονται τα θολά αλλά ακαθόριστα αισθήματα των εφήβων, η ευαισθησία κάτω από τα σκληρά εξωτερικά χαρακτηριστικά, μια ύψιστη δραματοποίηση και μια φράση – κοτρόνα: Ολομόναχος, αυτός κι ο παλιός του φίλος ο δρόμος.
    Μπορείς να μου υποδείξεις κάποιο βιβλίο που να παρουσιάζει κάτι ανάλογο, τόσο συμπυκνωμένα;
    Η φράση σου “τα μυθιστορήματά του δεν ήσαν καλά” θυμίζει το αλάθητο του Πάπα, δε νομίζεις; Θα ήταν πιο μετριοπαθές αν έγραφες “εμένα τα μυθιστορήματά του δε μου αρέσουν”.

  16. dimosioshoros είπε

    12 & 14

    “…ανθρωπογεωγραφικότητες…” (Γιώργος Ιωάννου, Για ένα φιλότιμο, Κέδρος, 1980, σελ. 14).

    Γιάννης

  17. M. είπε

    Βάλσαμο για την ψυχή και το σημερινό θέμα, ο Νικοκύρης και οι σχολιαστές. Μου φτιάχνετε τη διάθεση!! Έχω μεγάλη αδυναμία στον Λουντέμη, κυρίως για το αγωνιστικό του φρόνημα και τη στάση ζωής του. Υπέροχος άνθρωπος.
    Ένα ποίημά του που μου αρέσει πολύ είναι αυτό για τον Ναζίμ Χικμέτ:
    http://www.toxotis.se/diafora/logotexnia/pioimata/lountemis.html
    (έβαλα απλώς το “λίκνο”, δεν ξέρω αν χρειάζεται κάτι άλλο)

  18. sarant είπε

    Ευχαριστώ πολύ και για τα νεότερα σχόλια.

    10: Ο κατάλογός σου δεν έχει μόνο συγγραφείς.

  19. Stazybο Hοrn είπε

    18β: ναι, πράγματι, κι ήμουν λίγο αυθαίρετος στις αναφορές. Θα μπορούσα να βάλω τη Βάσω Μανωλίδου αντί του κυρ-Γιώργη, για παράδειγμα. Διάλεξα, αντιπροσωπευτικά, ας πούμε.

  20. Stazybο Hοrn είπε

    19: Θα έπρεπε να είχα χωρέσει στους 140 χαρακτήρες και τον Λορέντζο Μαβίλη,

  21. Πάνος είπε

    ΟΚ, για να μη ξινίζονται κάποιοι: “εμένα τα μυθιστορήματά του δε μου αρέσουν”. ;-)

  22. Διαβάζετε τον Jacques Prévert είπε

    Ας θυμηθούμε κι αυτό, μια και η σημερινή ανάρτηση γίνεται Κυριακή…

  23. agapanthos είπε

    13
    Οπότε, αφού δεν εκπροσωπείται από κάποιον αναγνωρισμένο εκδοτικό οίκο, ας μην περιμένουμε να σπάσει η σιωπή του επίσημου κράτους και της πνευματικής ηγεσίας.

    ντισκλέιμερ: κι εμένα δε σου πολυαρέσουν τα μυθιστορήματά του (ή μάλλον οι περιγραφές του με κουράζουν, τα διαλογικά μέρη είναι πάντα απολαυστικά, υποδειγματική απεικόνιση της λαϊκής γλώσσας), άλλο όμως αυτό και άλλο η απαξία με την οποία αντιμετωπίζεται από τα υπουργεία και τους παραγωγούς ιδεολογίας.

  24. ππαν είπε

    Να είσαι καλά που θυμάσαι τους ξεχασμένους και τους ανάβεις το καντήλι.
    Όλες οι ελληνικές βιβλιοθήκες ειχαν τουλάχιστον έναν από τους τόμους της σειρας του Λουντέμη, σε βυσσινί με τα χρυσά στολίσματα, ακόμη και στα πολύ δέξιά σπίτια -θυμάμαι έναν θείο μου στρατιωτικό νοσταλγό της επταετίας-. Γιατί δεν το γνωρίζω, δεν θυμάμαι κείμενά του στις ανθολογίες, ίσως κάνω λάθος. Μάλλον ο Στάζυμπο έχει δίκιο: αυτό με τους πωλητές που γύρναγαν από πόρτα σε πόρτα να έχει παίξει σημαντικό ρόλο.
    Εγώ ντρεπομουν να κλαίω, κι έχω ρίξει πολύ κλάμα με τον Μέλιο, το καλοκαίρι από τα 7 στα 8 μου χρόνια

  25. Νικοκύρη, πράγματι δεν πρόκειται η πολιτεία να τιμήσει το Μ. Λουντέμη. Αρνήθηκε να περπατήσει με τα τέσσερα, πρέπει να ξεχαστεί. Παραμένει επικίνδυνος! Είχα αγοράσει τα δικαιώματα για τη μεταφορά του μυθιστορήματος “΄ Ένα παιδί μετράει τ’ άστρα” στον κινηματογράφο. Είχα βρει συμπαραγωγό τον γνωστό σε όλο τον κόσμο Καναδό Rock Demers (δες στο ίντερνετ περί τίνος πρόκειται), διεθνή διανομή την Delphis (επίσης από Καναδά εξειδικευμένη στη διανομή ταινιών για Παιδιά και Νέους), συμμετείχε στην παραγωγή η ΕΡΤ καθώς και η Επιτροπή Κινηματογράφου των Υπουργείων Παιδείας και Πολιτισμού της Κύπρου. Υπήρχαν προσύμφωνα να είναι διευθυντής φωτογραφίας ο Γιώργος Αρβανίτης, σκηνικά Αντώνης Χαλκιάς, μουσική Ν. Κυπουργός, στο ρόλο του μπαρμπα – Θόδου ο Βασίλης Κολοβός κλπ. Το σενάριο εκτός από τα ελληνικά, ήταν ήδη μεταφρασμένο στα αγγλικά και γαλλικά.
    Κι όμως αυτός ο φάκελλος απορρίφθηκε από την …επιτροπή σεναρίων του Ελληνικού Κέντρου Κινηματογράφου με ψήφους 3-2.
    Η απόφαση αυτή του Ε.Κ.Κ. ήταν καθοριστική, αφού βάσει της σύμβασης που έχει υπογραφεί μεταξύ Ελλάδας και Καναδά, οι κινηματογραφικές συμπαραγωγές υλοποιούνται μέσω των εθνικών κέντρων κιν/φου των δυο χωρών. Έτσι ο Rock Demers που είχε λατρέψει το σενάριο (ο άσχετος!) αναγκάστηκε να αποσυρθεί.
    Για την ιστορία να αναφέρω το σκεπτικό ενός επαρμένου Έλληνα σκηνοθέτη της επιτροπής σεναρίων: “Αδιάφορο θέμα που αναφέρεται σε κάποια άγνωστη μακρινή χώρα”.

  26. Μιχαλιός είπε

    13: Εγώ όταν έκανα αυτή τη δουλειά το ’80 θυμάμαι να πούλαγα Σουρή, Ξενόπουλο, Παπαδιαμάντη, Παλαμά, ίσως και Καζαντζάκη. Για Λουντέμη δε θυμάμαι, ομολογώ.

    Και πάντως δεν έγινε πιο γνωστός ο Σουρής απ’ τον Παπατσώνη (για να πω τυχαία ένα όνομα) επειδή τα Άπαντά του τα κυκλοφορούσαν οι πλασιέδες. Το ανάποδο μάλλον ισχύει.

  27. Μαρία είπε

    Και τους δικούς μου τους Λουντέμηδες η μάνα μου απο πλασιέ τους είχε αγορασμένους.

    24. Θυμάσαι το μικρό Σουκρή, απόσπασμα απ’ το «Συνεφιάζει», λίγο πετσοκομμένο- για λόγους παιδαγωγικούς- στο ανθολόγιο της Α’ Γυμνασίου;
    Σκηνές απ’ την αναχώρηση των Τούρκων μετά τη Λωζάνη ξαναβρήκα πολλά χρόνια μετά στην Γιαγιά μου τη Ρούσα του Μιχάλη Παπακωνσταντίνου.

  28. Nικοκύρ, ευχαριστούμε. Πόσο ρωμαλέο κι αδρό γράψιμο, βουνίσιο στον τρόπο του. «Μέσα στο βαθύ πράσινο των καστανιών κοιμότανε κατ’ από ’να γκρίζο σκέπασμα καπνού.» Απέριττη εικόνα.
    Και, δεν ήξερα ότι το «human geography» που διάβαζα στα υπόγεια του Waterstones (Hi Fu Τuan: Space and Place), μια καταξιωμένη και πλούσια οπτική της επιστήμης της γεωγραφίας έχει αποδοθεί ήδη σαν ανθρωπογεωγραφίες ή ανθρωπογραφικότητες, αλλά… σκωπτικά. Θυμούμαι τον φιλοσοφικικό αφορισμό ‘Τhe empowering of place and its mutlilocality and multivocality’, η χειραφέτηση του τόπου και η πολυτοπικότητα και πολυφωνικότητά του, Η διάσταση ανάμεσα στους αντικειμενικούς προσδιορισμούς του χώρου – space και την υποκειμενική, ανθρώπινη διάσταση του τόπου, place…

  29. 26
    Λαδιάς, βιβλία με την οκκά, απέναντι από την Γραμματεία της Φιλοσοφικής, στην Ιπποκράτους, 1976-7. Λουντέμης και Πλεχάνωφ – Ρόζενταλ.

  30. sarant είπε

    Ευχαριστώ πολύ και για τα νεότερα!

    Βρήκα κάπου ότι η ιθαγένεια του Λουντέμη αφαιρέθηκε τον Αύγουστο του 1960 (από κυβέρνηση Καραμανλή δηλαδή), ενώ βρισκόταν στη Ρουμανία όπου είχε πάει με ελληνικό διαβατήριο, δηλ,. όχι πρόσφυγας.

  31. sarant είπε

    25: ‘Ώστε αδιάφορο θέμα το Παιδί μετράει τ’ άστρα!

  32. andreas είπε

    #27 πω, ο Σουκρής! Πολύ δυνατή ιστορία! Και κλάμα επίσης. Αγαπημένο ανάγνωσμα!

  33. Μαρία είπε

    30
    Το ’67 απ’ τη χούντα λέει εδώ:
    http://www.ert.gr/ert-arxeio/item/2245-ME%CE%9DELAOS-LOY%CE%9DTEMHS

  34. sarant είπε

    33: Μαρία το είδα αυτό. Έτσι λέει, αλλά φοβάμαι πως δεν έχει δίκιο. Ο Λουντέμης έφυγε το 1958 για Ρουμανία προσκαλεσμένος μαζί με άλλους λογοτέχνες (αν αναζητήσεις π.χ. στην Ελευθερία, Μάιο 1958 θα το δεις) και στη συνέχεια *φαίνεται πως* έμεινε εκτός Ελλάδος ως το 1960 που του αφαίρεσαν την ιθαγένεια, μήνα Αύγουστο, όπως ρητά ανέφερε το 1975-6 στη Βουλή ο Κουτσοχέρας πάνω από μία φορά. Αν του είχε αφαιρέσει η χούντα την ιθαγένεια, γιατί ήταν στη Ρουμανία από 1960 έως 1967;

  35. Μαρία είπε

    34 Πιθανόν. Αλλά απ’ το 58-60; Μήπως αγάπησε;

  36. Το ήξερα απέξω από τότε που είχα διαβάσει το βιβλίο, αλλά μόλις τώρα ανακάλυψα ότι έχει μελοποιηθεί κιόλας. Ισως το γνωρίζετε:

  37. Emphyrio είπε

    Ο Λαδιας πουλαγε τα βιβλια του στην γωνια τουλαχιστον ως και τον χειμωνα του 1979 – εβλεπα τις στοιβες ως πρωτοετης φοιτητης της Αγγλικης Φιλολογιας απο τα παραθυρα των αιθουσων διδασκαλιας (αρνουμαι να σχολιασω) του περιφημου 35. Πολλακις και απο τα παραθυρα του Κοραη (στο ισογειο). Και φυσικα ειχα ψωνισει και κανα-δυο κιλα πραμα.

  38. Γιαννης Κ είπε

    Ευχαριστούμε Νικοκύρη που μας τον θύμισες. Έχω να ανοίξω βιβλίο του Λουντέμη από τα εφηβικά μου χρόνια, αλλά τα σφιξίματα της καρδιάς και τα υγρά μου μάτια τα θυμάμαι (σίγουρα επικίνδυνος λοιπόν, μπερδεύονται τα παιδιά και μπορεί και να αναπτύξουν ένα σωρό παράξενες αντιλήψεις και αξίες — που δεν κάνει).

    Τρώω λοιπόν τώρα λίγο παγωτό σοκολάτα, που μου αρέσει πάρα, μα πάρα πολύ — σε αντίθεση με το παγωτό φράουλα που δεν μ΄αρέσει καθόλου. Για παγωτά πάντα προσπαθώ να είμαι έντιμος και βασικά μετριοπαθής, κι έτσι η στάση μου περιορίζεται βασικά στο αν μ΄αρέσουν ή όχι. Αλλά τώρα που το σκέφτομαι φαντάζομαι ότι ένας παγωτατζής θα έχει μάλλον διαφορετική προσέγγιση στο θέμα.

    Δεν ξέρω κατά πόσο τα βιβλία του Λουντέμη είναι υπερτιμημένα ή υποτιμημένα (σε ευρώ, σε δολάρια, ή σε ρενμίνμπι), και η στάση του όποιου επίσημου φορέα εν γένει με αφήνει αδιάφορο — πέρα από το τι μου λέει για την ατζέντα του φορέα (όλοι οι επίσημοι φορείς έχουν ατζέντα). Βέβαια κι η δουλειά μου δεν εξαρτάται από την ατζέντα τέτοιων φορέων, εξ ου κι η αδιαφορία μου.

    Η Ράντνικα μου ξύπνησε γνώριμα συναισθήματα, αμβλυμένα βέβαια γιατί έχουνε περάσει και τα χρόνια, νοσταλγικά τσιμπηματάκια πιά. Κι επειδή επηρεάστηκα κι από τα άλλα σχόλια (επηρεάζομαι εύκολα), αναρωτήθηκα, πέρα από τον Λουντέμη των παιδικών μου χρόνων, τι άλλο μου θύμιζε. Και μπορεί για τη δική μου γενιά η Ράντνικα να είναι έντονα γνώριμη βαλκάνια με τα βουνά και τις νηστίες και τους ψαλμούς, αλλά μου θύμισε και την Madam Butterfly, και ακόμη πιό έντονα μια σκηνή που έχει ο Gao στο “Soul mountain” (δεν ξέρω τον ελληνικό τίτλο) που του τραγουδάει να τον σαγηνέψει μια μικρή χωριατοπούλα Miao στη νοτιοδυτική Κίνα.

    Μου θύμισε βέβαια και το “Travelin’ Man” του Ricky Nelson, αλλά αυτό είναι η μοντέρνα διεθνής έκδοση της ιστορίας, που αντί γιά μιά, έχεις πέντε, έξι, δεκαέξι Ράντνικες, και όχι μόνο σε ένα άγνωστο χωριουδάκι, αλλά σε όλα τα κοσμοπολίτικα μέρη, από Χονγκ Κονγκ και Βερολίνο μέχρι το Γουακίκι. Κι όλες αυτές σε 2 λεπτά και 55 δευτερόλεπτα και σε audio, χωρίς να κάθεσαι για 10-15 λεπτά να ξεστραβώνεσαι να διαβάζεις. Τα συναισθήματα βέβαια που διεγείρει ο Ricky Nelson είναι μάλλον διαφορετικά από αυτά που διεγείρει ο Λουντέμης ή ο Gao.

    γιαννης

  39. Immortalité είπε

    @13Σκρίνιων μήπως;
    Μου κίνησες την περιέργεια και ρώτησα, όντως τον Λουντέμη τον είχε αγοράσει η μάνα μου από πλασιέ μαθήτρια γυμνασίου. 10 δραχμές το μήνα. Άλλο που αγοράστηκε από πλασιέ, μετά που ήρθαμε στον μάταιο κόσμο, ήταν η ΔΟΜΗ (και η ΔΟΜΗ γεωγραφία) και η μαθηματική εγκυκλοπαίδεια. Που σήμαινε, μετά το διάβασμα για το σχολείο, δύο ώρες επιπλέον για το παρακάτω της αριθμητικής και σε λίγο καιρό για της επόμενης τάξης.
    Επίσης μου θύμησες το σπίτι ενός συναδέλφου ο οποίος είχε στο σαλόνι μια τεράστια βιβλιοθήκη με τα άπαντα των κλασσικών τόσο εμφανώς αχρησιμοποίητα και τακτοποιημένα που σ’ έπιανε οίκτος.

  40. physicist είπε

    Είναι αντιφατικό να ονομάζεται ο Λουντέμης επικίνδυνος (κι επομένως ν’ αποδίδονται προθέσεις για απόκρυψη της ύπαρξής του και των μηνυμάτων του από τις Αρχές) και την ίδια στιγμή να γράφεται ότι τον βρίσκεις σε κάθε ελληνική βιβλιοθήκη. Πολύ περισσότερο που ξέρουμε ότι τα βιβλία του έχουν διαβαστεί, δεν μάζευαν σκόνη στα σύνθετα.

  41. Immortalité είπε

    Φυσικέ, ποιος έγραψε ότι ο Λουντέμης είναι επικίνδυνος;

  42. no11888 είπε

    Εμενα μου αρεσει υπερβολικα η Σωτη Τριανταφυλλου.Τι Λουντεμης και λοιπες λαικουρες.Γι αυτο παραθετω σε πρωτη παγκοσμια αναγνωση ενα στιχακι απο την καινουρια της ποιητικη συλλογη με τιτλο:Ελαιοχρωματισμοι και στοκαρισματα

    Στριφογυρνουσα μονη στο δωματιο
    ψαχνωντας να βρω το κουραγιο
    να εμπνευστω
    το καταλληλο χρωμα πλακακι για να ντυσω
    το ανακαινισμενο πολυτελες μπανιο
    μα τον αγιο
    μεχρι που μου καρφωθηκε μια τρελη ιδεα
    να παω να ψωνησω απ το ΙΚΕΑ
    εχει τρελες προσφορες
    και οικολογικες λαδομπογιες

    Κυκλοφορει σε ολα τα καλα περιπτερα συντομα.

  43. physicist είπε

    #41. Αναφέρθηκε στα #25 και #38 και, σε συσχετισμό με τα υπόλοιπα, η δήλωση μού φαίνεται έξω από τις αναλογίες.

  44. Δημήτρης Μ. είπε

    Συνεξόριστός του μου έλεγε ότι σε κάποια από τις εξορίες τους – μάλλον στον Άη Στράτη – η διανόηση των εξορίστων μαζευόταν τα μεσημέρια της Κυριακής στο καφενείο, όπου υπήρχε ραδιόφωνο, και άκουγε κλασική μουσική. Εκείνη την ώρα διάλεγε ο Λουντέμης να μπει θορυβωδώς στο καφενείο, να παραγγείλει μεγαλόφωνα να πιει τον καφέ του, να σχολιάσει και να στήσει καυγάδες, υποστηρίζοντας ότι το καφενείο είναι για να πίνουν οι άνθρωποι τον καφέ τους και όχι για να ακούν κλασική μουσική. Από τις αστείες στιγμές της τραγικής εκείνης εποχής.

  45. Salonfähig είπε

    @42 Όχι τέτοιες προκλήσεις, βραδιάτικα!
    Μία είναι η Ποιήτρια (με δύο μεγάλα Π), «πολυπράγμων λογοτέχνης και αεικίνητη καλλιτέχνης». Εντάξει; (στίχους δεν παραθέτουμε, δεν χρειάζεται)

  46. bernardina είπε

    Καληνύχτα ζωή
    Οι κερασιές θ’ ανθίσουν και φέτος
    Συννεφιάζει
    Ένα παιδί μετράει τ’ άστρα
    Το ρολόι του κόσμου χτυπά μεσάνυχτα
    Τότε που κυνηγούσα τους ανέμους
    Το κρασί των δειλών
    Οι ήρωες κοιμούνται ανήσυχα
    Οδός Αβύσσου αριθμός 0

    Όπως βλέπετε έκανα κι εγώ το καθήκον μου στην ευεπηρέαστη ηλικία που βάζει κανείς τα θεμέλια της προσωπικότητας και της κοσμοθεωρίας του.
    Κατά τ’ άλλα συμφωνώ με το #13 του Στάζυ.
    Αλλά κι επικίνδυνος ο Λουντέμης; (για το σύστημα, φαντάζομαι) Ε, ας μην τα παραλέμε.

  47. Γιαννης Κ είπε

    #43. Ακόμα θυμάμαι τη συναισθηματική απόκριση που είχα στα βιβλία του Λουντέμη, κι απ’ ότι διαβάζω στα σχόλια δεν είμαι ο μόνος. Τέτοιες έντονες συναισθηματικές αποκρίσεις είναι επικίνδυνες. Αφ’ ενός μεν μπορεί να τρομάξει το παιδί που τον διαβάζει με τα παράξενα σκιρτήματα που νοιώθει. Αφ’ ετέρου τέτοια απόκριση μπορεί να επηρεάσει και να διαμορφώσει τις προσεγγίσεις του παιδιού απέναντι στον κόσμο, πχ σε νομάδες και σε όργανα της έννομης τάξης, σε φτωχούς και σε πλούσιους.

    γιαννης

  48. Μαρία είπε

    34 Είδα τώρα τα φύλλα της Ελευθερίας. Ενδιαφέρον παρουσιάζει αυτό της 13ης Μαρτίου
    http://tinyurl.com/7wcw4gl. Παύει οριστικά η εντεκάχρονη εκτόπισή του.
    Αναφέρεται μετά ένα τηλεγράφημά του προς Μυριβήλη οτι έφυγε πιο μπροστά για Ρώμη αλλά θα συναντηθούν στο Βουκουρέστι και μετά την επίσκεψη η είδηση της επιστροφής.
    Βλέπω στην κουστωδία που επισκέφτηκε τη Ρουμανία και τον Κουρμούλη.

  49. physicist είπε

    #47. Εφόσον τα βιβλία υπάρχουν, οι γονείς που τα διάβασαν, αν τα θεωρούν άξια, μπορούν να τα συστήσουν στα παιδιά τους. Ή τα ίδια τα παιδιά μπορούν να τα κατεβάσουν απ’ το ράφι της βιβλιοθήκης. Άλλωστε, εφόσον εμείς δεν τρομάξαμε από τα σκιρτήματα που νοιώσαμε, ποιός ο λόγος να υποθέσουμε ότι τα ίδια θα είναι απαγορευτικά επικίνδυνα για τα δικά μας παιδιά; Το γεγονός ότι η μόδα του Λουντέμη έχει περάσει δεν έχει να κάνει με το πόσο επικίνδυνος είναι. Ο Καβάφης με τη λεπτή του ειρωνία, με τα κεριά που σβήνουν, με τους βαρβάρους και με τη σκωπτικότητά που έχει για βασιλιάδες και για εξουσίες είναι πολύ πιο επικίνδυνος με πολύ λιγότερα λόγια — αλλά ούτε κι αυτόν σκέφτηκε κανείς να τον απαγορεύσει.

  50. sarant είπε

    48: Ναι, τα είδα κι εγώ,. Και 11 χρόνια εκτόπιση χωρίς καμιά συγκεκριμένη κατηγορία!

  51. ΣοφίαΟικ είπε

    Μήπως επομένως το πρόβλημα του Λουντέμη είναι ότι έχει διαβαστεί πάρα πολύ και σε ηλικία μικρή, οπότε μεγαλώνοντας αισθανόμαστε την ανάγκη να δείξουμε ότι είμαστε πιο εκλεπτυσμένοι;
    Εγώ πάντως στο βιβλιοπωλείο είχα αγοράσει τα λουντεμοβιβλία.
    Ιμόρ, για τις μαθηματικές εγκυκλοπαίδειες, τουλάχιστον εσένα στο ζητάγανε από το σπίτι. Εγώ πήγαινα σε σχολείο που είχαμε δεκαπέντε βιβλία αριθμητικής, εκτός από αυτό του ΟΕΔΒ, και τα κάναμε όλα.

  52. Μαρία είπε

    50 Αυτό το μασάλι που έχει η βίκι, και αναδημοσιεύεται εδώ κι εκεί, οτι δικάστηκε για τις Βουρκωμένες μέρες το 58 ποιος το κατέβασε;

    Δες κι αυτό. Μακεδονία, 7/5/59 άρθρο με τίτλο:
    Συνεχίζονται αι διενέξεις των εις το παραπέτασμα καταφυγόντων συμμοριτών όπου αναφέρεται οτι «κατα τους επαναπατρισθέντας πάντοτε, προ διμήνου αφίχθη εις Οστράβα και ο γνωστός κομμουνιστής λογοτέχνης Μ.Λ…»
    http://tinyurl.com/7z25zkm

  53. Μαρία είπε

    Το Ένα παιδί μετράει τ’ άστρα ανέβηκε απ’ τον ερασιτεχνικό θίασο του συλλόγου εργαζομένων μαθητών το Δεκέμβριο του 65 και παίχτηκε και στο Ηράκλειο Κρήτης.
    http://tinyurl.com/7g99ncg

  54. dimosioshoros είπε

    Μπράβο Τίτε 28 που μου φέρνετε πάλι στο νου το υπόγειο του Dillon’s με συγκινητικά και για μένα διαβάσματα. Μακάρι οι αναγνώστες σας να αναρωτηθούν για το Space and Place του Hi Fu Τuan. Έλειψα και δεν πρόλαβα να σας απαντήσω νωρίτερα. Βέβαια η δική μας “ανθρωπογεωγραφία” προέρχεται από τη γερμανική Anthropogeographie (με ελληνικά συνθετικά βέβαια). Η λέξη αυτή είχε καλύτερη τύχη και επαναπατρίστηκε γρήγορα ενώ η “πολεογραφία” έμεινε πάντα μια ξενητεμένη poléographie, poleografia κ.λπ., με αβέβαιο επαναπατρισμό, παρά την τόση interdisciplinarity που περιέχει (και που εσείς εκφράζεται τόσο ζωντανά).

    Γιάννης

  55. dimosioshoros είπε

    Βέβαια Yi αντί για Hi…

    Γιάννης

  56. dimosioshoros είπε

    Ου… “εκφράζεται” (σωστό εκφράζετε).

    Γιάννης

  57. Μαρία είπε

    Επιτέλους μια αναφορά στην αφαίρεση της υπηκοότητας. Τέρμινους άντε κβεμ 6/5/65
    Συνομιλία Γιώργου Μανιάτη με Σαμαράκη, Βασιλικό, Καμπανέλη.
    http://tinyurl.com/8942gyk

  58. sarant είπε

    52: Ξέρω γω; Πάντως δίκη δεν φαίνεται να έγινε.
    Ίσως βοηθήσει ο Αλέξης Ζήρας αν το δει αύριο.

    51: Αυτό είναι πιθανό.

  59. Stazybο Hοrn είπε

    Ως μέτρο σύγκρισης, πέρσι το ΕΚΕΒΙ γιόρτασε με ταρατατζούμ εκατόχρονα για Παπαδιαμάντη, Τσίρκα, Ελύτη, Γκάτσο. Ο τελευταίος, κττγμ, είναι μικρότερης αξίας λογοτέχνης απ’ τον Λουντέμη.

  60. sarant είπε

    Είχα άδικο, εγινε δίκη για τις Βουρκωμένες μέρες, αλλά το 1956, τον Μάρτιο, ενώ ο Λ. ήταν εκτοπισμένος στον Άι Στράτη. Αθωώθηκε ο ίδιος, αλλά το βιβλίο κατασχέθηκε. Σε αυτή τη δίκη είναι που έγινε και το γνωστό επεισόδιο με τους στίχους του Παλαμά (που διάβασε ο συνήγορος, ζητώντας να του πουν αν είναι αντεθνικοί):
    http://www.nlg.gr/digitalnewspapers/ns/pdfwin_ftr.asp?c=64&pageid=14509&id=-1&s=0&STEMTYPE=0&STEM_WORD_PHONETIC_IDS=ASTASXASdASVAScASFASUASPASa&CropPDF=0

  61. pastegos είπε

    Reblogged this on Πολιτικά Άστεγος.

  62. Μαρία είπε

    60 Αυτό το επεισόδιο έχει ξαναναφερθεί, ίσως απ’ τον πατέρα σου.

  63. Νέο Kid Στο Block είπε

    Ο Θεοτοκάτος (συνήγορος του Λουντέμη) παίρνει από το τραπέζι ένα πανόδετο βιβλίο με γαλάζια ξεθωριασμένα εξώφυλλα, το ανοίγει και αρχίζει να απαγγέλει, καθαρά και βροντόφωνα για να μπορούν να τον παρακολουθούν όλοι:
    Εγώ είμαι ο γκρεμιστής
    Γιατί εγώ είμαι κι ο χτίστης
    Ο διαλεχτός της άρνησης
    Κι ο ακριβογιός της πίστης.
    Και θέλει και το γκρέμισμα
    Νου και καρδιά και χέρι.
    Στου μίσους τα μεσάνυχτα
    Τρέμει ενός πόθου αστέρι.
    Κι αν είμαι της νυχτιάς βλαστός,
    Του χαλασμού πατέρας,
    Πάντα κοιτάζω προς το φως
    Το απόμαυρο της μέρας.
    Εγώ ο σεισμός ο αλύπητος,
    Εγώ κι ο ανοιχτομάτης
    Του μακρεμένου αγναντευτής
    Κι ο κλέφτης κι ο απελάτης
    Και με το καριοφύλλι μου
    Και με το απελατίκι
    Την πολιτεία την κάνω ερμιά,
    Γη χέρσα το χωράφι.
    Εδώ ο θεοτοκάτος σταματά , στρέφεται προς το μάρτυρα και λέει:
    Περιμένω ν’ ακούσω τη γνώμης σας γι’ αυτό το κείμενο κύριε μάρτυς.
    Ο Καραχάλιος (μάρτυρας- αστυνόμος γενικής ασφάλειας) όμως σωπαίνει. Ύστερα από λίγο λέει:
    - Δεν μπορώ να εκφράσω γνώμη μόνο από ένα απόσπασμα.
    - Τότε παρακαλώ τον πρόεδρο να μου επιτρέψει να συνεχίσω, λέει ο Θεοτοκάτος.
    Κάλλιο φυτρώστε αγραγκαθιές
    Και κάλλιο ουρλιάστε, λύκοι,
    Κάλλιο φουσκώστε ποταμοί,
    Και κάλλιο ανοίχτε , τάφοι,
    Και , δυναμίτη, βρόντηξε
    Και σιγοστάλαξε αίμα
    Παρά σε πύργους άρχοντας
    Και σε ναούς το ψέμα.
    Των πρωτογέννητων καιρών
    Η πλάση με τα’ αγρίμια
    Ξανάρχεται. Καλώς να’ ρθη.
    Γκρεμίζω την ασχήμια…
    Εδώ σταματάει πάλι ο συνήγορος και ξαναρωτάει το μάρτυρα:
    Μήπως τώρα κύριε μάρτυς, σχηματίσατε γνώμη;
    Αντί για απάντηση ο μάρτυρας ρωτά:
    Τίνος είναι αυτό το βιβλίο;
    Γιατί κύριε μάρτυς σας ενδιαφέρει;
    Ναι, με ενδιαφέρει.
    Γιατί σας ενδιαφέρει; Εσείς είπατε προηγουμένως ότι για να σχηματίσετε άποψη για κάποιο έργο δεν σας ενδιαφέρει ο συγγραφέας αλλά το περιεχόμενο και μόνο αυτό.
    Μα ξέρετε κύριε συνήγορε… Όταν γνωρίζουμε το συγγραφέα μπορούμε να καταλάβουμε καλύτερα τι λέει. Λοιπόν πέστε μου σας παρακαλώ τίνος είναι για να μπορέσω να κρίνω και να εκφέρω γνώμη.
    Δεν θα σας τον πω, γιατί αυτό αντιβαίνει στη συμφωνία που κάναμε πριν λίγο. Κι ύστερα εσείς μόνος σας είπατε ότι κρίνετε αντικειμενικά ένα λογοτεχνικό έργο. Το κρίνετε απ’ το περιεχόμενο κι όχι από το συγγραφέα του.
    Εδώ επεμβαίνει ο εισαγγελέας :
    Τέλος πάντων, κύριε συνήγορε, θα μας τον πείτε καμιά φορά αυτόν το συγγραφέα του κειμένου;
    Ο Πρόεδρος Φαρμάκης, που έχει χάσει φαίνεται την υπομονή του, γυρίζει προς τον εισαγγελέα και λέει:
    - Αφήστε κύριε εισαγγελέα . Κάποιος του ίδιου φυράματος με το Λουντέμη θα είναι κι αυτός.
    Ο Θεοτοκάτος ήρεμος άνοιξε το βιβλίο για να συνεχίσει το διάβασμα. Βλέποντας τον ο πρόεδρος τινάχτηκε πάνω σαν να τον σούβλισαν με πυρωμένα σουβλιά και λέει ουρλιάζοντας:
    - Κύριε συνήγορε δεν σας επιτρέπω να συνεχίσετε. Δεν σας επιτρέπω να διαβάζετε ενώπιόν μας τέτοια κείμενα. Αυτό που διαβάσατε δεν είναι ποίημα, είναι λίβελλος εναντίον του έθνους, είναι ένα κείμενο αντεθνικόν, που πρέπει να κατασχεθεί και να καταστραφεί αμέσως, ενώ εκείνος που το’ γραψε , αν δεν έχει καταδικαστεί μέχρι τώρα , πρέπει να καθήσει στο εδώλιο μαζί με τον πελάτη σου, να καταδικαστεί για εσχάτη προδοσία και να κρεμαστεί… Αυτός δεν είναι Έλλην , είναι προδότης, εχθρός της πατρίδας… είπε ο πρόεδρος και κάθησε. Έτρεμε ολόκληρος από το θυμό του.
    - Κύριε πρόεδρε, λέει ο Θεοτοκάτος, ομολογώ πως τέτοιο λαβράκι δεν το περίμενα στα δίχτυα μου. Εγώ αλλού ψάρευα ,συμπληρώνει, δείχνοντας τον μάρτυρα κατηγορίας. Το ποίημα που απήγγειλα πριν λίγο ενώπιόν σας και που εσείς το χαρακτηρίσατε λίβελλον εναντίον του έθνους, αντεθνικόν κλπ κλπ είναι απόσπασμα απ’ το γνωστό ποίημα «Ο εκδικητής» που κυκλοφορεί σήμερα στην Ελλάδα ελεύθερα και διαβάζεται από όλους τους Έλληνες . Εκείνος που τόγραψε και που κατά τη γνώμη σας πρέπει να δικαστεί για προδοσία δεν είναι άλλος από τον εθνικό μας ποιητή Κωστή Παλαμά, που όλο το έθνος τον διαβάζει, τον αγαπά και τον τιμά. Ναι, ο Κωστής Παλαμάς κύριε πρόεδρε. Και για να πεισθείτε καταθέτω το βιβλίο με τα γκρίζα εξώφυλλα λέγοντας:
    - Όσο προδότης είναι, κύριε πρόεδρε, ο εθνικός μας ποιητής, άλλο τόσο είναι προδότης κι ο Λουντέμης, που έγραψε το βιβλίο «Βουρκωμένες μέρες» και για το οποίο τόσο λυσσαλέα διώκεται.
    Το ακροατήριο ξεσπά σε χειροκροτήματα. Ο πρόεδρος αιφνιδιάζεται, τα χάνει. Δεν ξέρει τι να κάνει. Και για να βγει από τη δύσκολη θέση χτυπά το κουδούνι αμήχανα και διακόπτει τη συνεδρίαση λέγοντας:
    - Άνθρωποι είμαστε κι εμείς, δεν μπορεί να τα ξέρουμε όλα.

  64. Κυριάκος είπε

    Ξέρει κανείς ποια ήταν η πόλη στο “Ένα παιδί μετράει τ’άστρα;”

  65. Immortalité είπε

    Ποιος κριτής τους παραβάτες
    στήνει στο εδώλιο
    ποιος το δίκιο την αλήθεια
    έχει μονοπώλιο

  66. agapanthos είπε

    [youtube http://www.youtube.com/watch?v=_RKt7AUo3_o&w=420&h=315%5D

  67. agapanthos είπε

    πώς ειπαμε ότι μπαίνουν κανονικά;

  68. Immortalité είπε

    Απλώς κοπυπαστή από την διεύθυνση του περιηγητή. Όχι εκεί που λέει ενσωμάτωση.

  69. Immortalité είπε

    @66 Ναι αλλά αυτό το έχουμε ήδη βάλει στο 9 ;)

  70. Μαρία είπε

    62, 63 Πράγματι αλλά η αναφορά απο Τάμι.
    https://sarantakos.wordpress.com/2011/04/13/caribbean/#comment-65894

  71. Δημήτρης Φύσσας είπε

    Συγνώμη, μόνο για μένα εδωμέσα ο Λουντέμης είναι συγγραφέας πολύ χαμηλής αξίας; Τον διάβασα την τελευταία τάξη του δημοτικού και στις πρώτες του γυμνασίου (1968-1971) και πολύ ήτανε. Από το Λουντέμη ξεκινώντας, έβγαλα από νωρίς έναν προσωπικό κανόνα: η επισώρευση
    α) αποσιωπητικών (και, δευτερευόντως,) θαυμαστικών
    β) κραυγαλέων τίτλων,

    αποτελούν αλάνθαστα γνωρίσματα της κακής λογοτεχνίας, που εκπέμπει, ιδίως, άκρατο συναισθηματισμό.

    Μήπως η αγωνιστική πορεία, ο καλός χαρακτήρας ή οποιοδήποτε άλλο εξωλογοτεχνικό δεδομένο για το συγγραφέα, επιφέρουν υπερτίμηση του έργου του;

  72. agapanthos είπε

    64
    Λογικά ή Αριδαία

  73. sarant είπε

    71: Δημήτρη, δεν είναι ανάγκη να συμφωνήσουμε -δες πάντως και το 51.

  74. Παίρνω το θάρρος να ζητήσω από τους εκλεκτούς συνδαιτημόνες μια μεγάλη χάρη.
    Θα ήθελα να μου πείτε, όποιοι από εσάς ξέρετε,
    ποιά έργα του ΜΛ μιλάνε για γεγονότα της δεκαετίας 1940-1950 και λίγο μετά.
    Που να αναφέρονται δηλαδή στα εξής θέματα:
    1. Κατοχή/Αντίσταση
    2. Εμφύλιος
    3. Εξορία/Πολιτική προσφυγιά.

    Εδώ βλέπω όλους -υποθέτω- τους τίτλους των βιβλίων του

    http://www.biblionet.gr/main.asp?Pointer=0&esc=1&timestart=85410%2C94&page=results&TitleSplit=1&PerKind=0&person=%CE%9B%CE%BF%CF%85%CE%BD%CF%84%CE%AD%CE%BC%CE%B7%CF%82%2C+%CE%9C%CE%B5%CE%BD%CE%AD%CE%BB%CE%B1%CE%BF%CF%82%2C+1906-1977&person_ID=9637&sortorder=-1&Pagesize=100

    Αν κάποιος/α θα μπορούσε να κάνει κοπυπαστηδόν μια λίστα, θα ήμουν υπόχρεη.

    Αν δεν κρίνετε σκόπιμο να γραφτούν εδώ, υπάρχει και το ημέηλ μου

    basilikimetatroulou [at] yahoo [dot] gr

    Ευχαριστώ εκ των προτέρων, και συγχωρέστε με αν ζητάω πολλά :-)
    Βλέπετε, έχω διαβάσει σχετικά πολύ λίγα από τα έργα του, και δεν έχω την εποπτεία που θα ήθελα να έχω επάνω στο έργο του ΜΛ.

  75. Γιαννης Κ είπε

    #49 Φυσικέ, για τον Καβάφη δεν ξέρω πόσο επικίνδυνος είναι, αλλά ο Παλαμάς (βλ #63) σίγουρα. Σκιάχτηκε ο καλός ο δικαστής με τα αίματα, τα ψέματα, τα καριοφίλια και τους ανοιχτούς τους τάφους που άκουσε κι αντέδρασε έντονα.
    Δεν είμαι σίγουρος αν καταλαβαίνω τη σύνδεση του επικίνδυνου και του απαγορευμένου. Τόσα και τόσα πράγματα είναι επικίνδυνα (τσιγάρο, αλκοόλ, τα σπίρτα επίσης), αλλά δεν είναι απαγορευμένα. Ο Λουντέμης έχει επηρεάσει πολλούς και πολλές, όπως πολύ εύστοχα το εξέφρασε η Bernardina (#46), σε μιά “ευεπηρέαστη ηλικία που βάζει κανείς τα θεμέλια της προσωπικότητας και της κοσμοθεωρίας του”. Το ότι είναι επικίνδυνος έχει (για μένα) να κάνει με το ότι η προσωπικότητα κι η κοσμοθεωρία μας είναι στη βάση της δράσης μας.
    Η ποίηση μάλιστα που με τους ρυθμούς και τους ήχους μιλάει άμεσα στο σώμα (παρακάμπτοντας διανοητική επεξεργασία) είναι επικίνδυνη ακόμη και για τους ενήλικους — καλή ώρα ο δικαστής. Ίσως γι αυτό ο Πλάτωνας να ήτανε τόσο εχθρικός απέναντι στην ποίηση και στους ποιητές.

    γίαννης

  76. ANEMOEΣΣA είπε

    Πάιντος ! πάιντος !
    Δέ ρώτησε κανείς μας άν είχαν αφέντες τά περιβόλια.
    Γιά μάς ως εκεί που έφτανε το μάτι μας και χίλιες φορές πιο πέρα ακόμα,
    ότι φύτρωνε πάνω στη γή κι ό’τι έβλεπε από πάνω ο ήλιος , ήτανε δικό μας.
    Όσο πιό όμορφα ήσαν τά δέντρα κι όσο πιό γλυκά τα φρούτα τους ,τόσο πιό δικά μας ήσαν.
    Μιά μέρα όμως μάς μάθανε σκληρά ότι δέν ήταν δικά μας καί λυπηθήκαμε – μάνα μου, πόσο λυπηθήκαμε
    η Σίικα μου κ’εγώ ! Ήταν πολύ κακός ο τρόπος που το μάθαμε. Νά πώς :
    Μέναμε σκαρφαλωμένοι απάνω σ’ένα δέντρο -μουριά ήτανε- και διαλέγαμε τά πιό γλυκά μούρα
    καί τα’ι’ζόμασταν. Ήμασταν τόσο ξέγνιαστοι πού η Σίικα έλεγε κ’ένα τραγούδι.
    Επειδή δέ φαινότανε κανένας μεγάλος γιά νά μάς ντροπιάση, τήν άφηνα να το λέει όσο πιό δυνατά ήθελε:
    Mάικο μι κουπίλε { Η μανούλα μου μ’ αγόρασε
    σαρένι τσουράπκι κεντητές κάλτσες …
    ντλί-ντλί-ντλί-ντλί, ντλί-ντλί-ντλί-ντλί,
    ντλί-ντλί-ντλί-ντλί. ντλί-ντλί-ντλί-ντλί.}
    Κ’εκεί σάν αράπης του παραμυθιού, νάσου! ένας άγριος αρματωμένος άνθρωπος.
    Η καρδιά μας σπαρτάρησε. Ήταν πολύ άγριος άνθρωπος αυτός ο αρματωμένος.
    Τόσο άγριος ,πού λές ο θεός δέν είχε άλλη δουλειά κ’έκανε αυτό τόν άνθρωπο
    γιά νά τρομάζει τα μικρά παιδιά. Η φωνή του μάς θέρισε όλο τό κουράγιο μας.
    Μάς έλεγε νά κατεβούμε,κ’εμείς ανεβαίναμε ψηλότερα,γιά νά μή μάς φτάνει η τουφεκιά του.
    -Ελάτε μπρέ μαλέτσκα! [τά μουστάκια του ήτανε σά δαγκάνες]
    -Όχι-όχι-όχι!
    -Άμπρέ γκιαόλια τού γκιαόλου !
    Η Σίικα άρχισε νά κλαίη.
    Εδώ ήτανε η ώρα νά δείξω τί άντρας ήμουνα.
    -Πέταχτο καί θά κατεβούμε.Μιά φορά εγώ θά κατεβώ.
    -Μήηη! φωνάζει η Σίικα.Τά σό ρίξη στό κεφάλι σου τουφέκια…Δέ τέλω, όχι,όχι, Μήηη…
    -Έλα μπρέ ντάιμπομπ ! όλο καί αγριέυει ο άνθρωπος.
    -Μπάρμπα ,κοίτα. Άκου ! Άσε μέ νά κατεβώ νά σού πώ ένα λόγο κ’ύστερα σκότωσέ με.Θέλω να σού
    πώ όμως πρώτα αυτό τό λόγο.
    -Ά , ιέλα !
    Κατέβηκα καί άρχισα νά τού μιλώ.Πιό πολύ κατάπινα παρά μιλούσα.
    -Τί θά μάς κάνης ; τόν ρωτώ.
    -Τά σό ντώσω ξύλα !
    -Πόσο; Είκοσι ξυλιές ,εκατό ξυλιές ;
    -Γκιακόσα !
    -Πιό λίγο δέ γίνεται ;
    -Όκι .
    -Καλά …-έκανα τήν πιό μεγάλη μου καταπιά…- τότε δώστες όλες σέ μένα.
    Έσφιξα τά δόντια ,έσκυψα καί περίμενα .
    -Όκι!.. ιμένα όλα, ιμένα όλα! Καί κρεμάστηκε από μιά κλάρα η Σίικα. Ήτανε τόσο ψηλά πού δέν τής έκανε
    καρδιά ν’αφήση μπόι καί νά πηδήξη ,ούτε καί νά ξανασκαρφαλώση πάλι μπορούσε.
    Έμενε μέ τό φουστανάκι της σά καμπάνα κρεμασμένη.
    Ο δραγάτης τής έπιασε τό πόδι καί τό πήγαινε πέρα-δώθε, πέρα -δώθε σά γιά νά σημάνη. Ύστερα τή λυπήθηκε,τήν έπιασε άπ’ τή μέση καί τήν κατέβασε.
    Τήν πήρε ,τήν έφερε κοντά μου ,μάς έβαλε δίπλα κόκκινους-κόκκινους καί τούς δυό,
    καί μάς αγριοκοίταξε μέ τά μάτια του πού είχαν μέσα πολύ ασπράδι.
    -Μπάιτσε ,τού λέει η Σίικα μέ παρακάλιο, μπάιτσε…κ’έτρεμε..Είσι καλό μπάιτσε εσύ, γιατί τέλεις
    νά μάς πετάνης μέ τό ντουφέκι σουου; Τά σό ντώσω ζαχαράτα… , κοίταξε… -άνοιξε το μαντήλι της
    κ’ έβγαλε μιά τελευταία καραμέλλα … Νά , μπάιτσε , νά… νά…
    Φάτο… , είναι πουλύ γλυκό…Καί τού τήν έδωσε.
    Τόν βλέπαμε καί οι δυό στά μάτια… Βλέπαμε σιγά -σιγά τό ασπράδι τους να λιγοστεύη ,
    νά μένη μαύρο , γλυκό ,καί τά μουστάκια του νά σαλεύουνε , νά σαλεύουνε και νά γελούνε ,
    όλος νά γελάη , όλα του !
    Έβαλε τήν καραμέλλα στό στόμα του ,άπλωσε τά χέρια του , μάς έτριψε τά κεφάλια χαιδευτικά ,
    κοίταξε ένα γύρω , καί μέσα στά μάτια του είδαμε όλα τά περιβόλια καί τά δέντρα δικά μας .
    [απόσπασμα]

  77. Emphyrio είπε

    Και για μενα ο Λουντεμης ειναι ησσων λογοτεχνης, και φυσικα ο Γκατσος (χωρις να ειναι Ελυτης) βρισκεται πολλες μα πολλες θεσεις ψηλοτερα στην κλιμακα. Σιγουρα ηταν καταλληλος για την γενια μας, που ηταν μεσα στην χουντα (ή λιγο πριν ή λιγο μετα), και σιγουρα βοηθησε το αριστερο του παρελθον και η αχλυς της ιδεολογιας του. Σαμπως ομως ηταν ο μονος αριστερος που μονο και μονο επειδη ηταν αριστερος εγινε σπουδαιος και τρανος;

  78. Immortalité είπε

    Μ’ αρέσουν εμένα οι ήσσονες γενικότερα. Τους λες και παραγνωρισμένους. Και χαίρομαι που παιδί διάβασα (και) Λουντέμη και όχι “το ημερολόγιο ενός σπασίκλα ή μιας ξενέρωτης” που κάνουν θραύση στα πιτσιρίκια σήμερα. Αναρωτιέμαι πάντως, αν για τον Λουντέμη κρατάμε την πολλή χαμηλή λογοτεχνική αξία, για τη Βικτώρια Χίσλοπ (πχ) τι θα λέγαμε;

  79. sarant είπε

    76: Από πού είναι το απόσπασμα;

  80. Καλαχώρας Λεώνικος είπε

    Σήμερα νοικύρη ήσουν συνταρακτικός. Συμφωνώ με κείνον που είπε ‘βρείτε μου κάτι καλύτερο’. Το διήγημα που παρέθεσες είναι μεγαλειώδες από κάθε πλευρά.

    Πιθανότατα ο Λουντέμης έγραψε, ή τουλάχιστο άρχισε να γράφει, πριν διαβάσει πολύ, και σ’ αυτό ίσως οφείλεται η γραμμική αφηγηματικότητα, που δεν φαίνεται όμως στο συγκεκριμένο διήγημα.

    Πολλές φορές κάνουμε το λάθος να κρίνουμε κάτι από το κόπο που καταβάλαμε, αν μας κούρασε δηλαδή, και αυτό μας εμποδίζει να ‘βρούμε’ το μαργαριτάρι. Και στο Λουντέμη υπάρχουν πολλά εξαιρετικά σημεία. Ήταν οξύτατος παρατηρητής, δυνατός αφηγητής, με πολύ πάθος και δυνατότητα προβολής των ιδεών του πέρα από την αφετηρία τους.

    Την εποχή που αναφέρεστε, πολλά βιβλία πουλιούνταν με δόσεις ή έβγαιναν σε φυλλάδια. Έτσι αγόρασα τον Ήλιο και την Ιστορία του Παγκόσμιου Πολιτισμού του Durant, και θεωρώ τον εαυτό μου τυχερό που έχω αυτά τα έργα ακόμα. Σε φυλλάδια επίσης έβγαινε ένα ανάλογο έργο της Unesco (όντως ή υποτίθεται). Είναι σα να βρίζουμε μετά από μερικά χρόνια αυτούς που κυκλοφορούν τα CD τους μέσω εφημερίδων. Κι εγώ, όταν τελειώσω κάποτε τον Όμηρό μου, που θα είναι πάνω από 2000 σελίδες Α4 (της οθόνης) σε CD θα το βγάλω ή θα το ρίξω σε κανένα scribd να το βλέπει ο καθένας. Δεν υπάρχει άλλη επιλογή.

    Δεν πρέπει να είμαστε σκληροί με αυτούς που γράφουν, και μάλιστα με κάποιον σαν τον Λουντέμη, που ήξερε τουλάχιστο ‘τι γράφει’ και γιατί το ‘γράφει’. Κι ένα άλλο παράδειγμα. Όλοι μας έχουμε συγκινηθεί με τα ‘Ματωμένα Χώματα’ και τα άλλα αναγνώσματα των ‘θρηνωδών των χαμένων πατρίδων’ αλλά και των προσφάτων περιπετειών. Και όμως στα ‘Ανοιχτά Χαρτιά’ του ο Ελύτης τους καταλογίζει ότι ‘είναι έμποροι του προσωπικού τους πόνου’ αφήνοντας για τον μη επιφανειακό αναγνώστη την αστεία διάθεση ότι θα ήθελε να γράψει ‘του κορμιού τους’. Δηλαδή τι στο καλό παραπάνω είναι ο Κνουτ Χάμσουν και ο Κρόνιν, με τους οποίους επίσης έχουμε γαλουχηθεί; Πάντως, καλύτεροι από τον Κοέλο και τους εμπόρους του μεσαιωνικου μυστηρίου αναμεμειγμένου με Qabala και υπόγεια περάσματα κάτω από τον Άγιο Σουλπίκιο. Ο Eccο έγραψε ένα αριστούργημα, κι τον πήραν καταπόδι οι Αλχημιστές. Ο Λουντέμης μάς χάλασε;

  81. Immortalité είπε

    @80 κ. Καλαχώρα γιατί Κοέλο αλλά Eco;

  82. Μαρία είπε

    79 Το απόσπασμα δεν ξέρω απο πού είναι αλλά ξέρω το άσμα απο προφορική παράδοση. Παρδαλά τα τσουράπια όχι κεντητά.
    http://www.youtube.com/watch?v=Z0JBSncvCEQΤα λόγια στα σχόλια μαζί την ελληνική παραλλαγή-μετάφραση. Σ΄αυτή τραγουδιέται ελεύθερα, όταν δεν έχει καταντήσει ορχηστρικό.

  83. Μαρία είπε

    75
    >αλλά ο Παλαμάς (βλ #63) σίγουρα

    Μόνο που σήμερα αυτούς τους στίχους τους έχει υιοθετήσει κυρίως η ριζοσπαστική δεξιά. Ίσως επειδή έχει και τσεκούρι. Ένα γουγλισματάκι θα σας πείσει.

  84. ΣοφίαΟικ είπε

    75: Δεν ξέρω τι σόι παιδιά ήσασταν, αλλά όλοι είχαμε “επικίνδυνα” αναγνώσματα και δεν γίναμε ψυχοπαθείς (ούτε καν ελαφρά) όταν μεγαλώσαμε.
    Διάβασα πολλά του Λουντέμη και έριξα πέντε τόνους δάκρυ σε κάθε τόμο, δεν έγινα ακροαριστερή αναρχοαυτόνομη επαναστάτρια, ούτε τρομοκρατισσα. Όσο για την κοινωνική αδικία στη λογοτεχνία, πριν το Λουντέμη, σε ακόμα μικρότερη ηλικία, είχα διαβάσει το Χωρίς Οικογένεια του Μαλό. Εκεί να δεις κλάμα. Πιο πολύ στο σημείο που πεθαίνει από πνευμονία η μαϊμού. Και μεγαλώνοντας δεν έγινα μέλος καμιάς οργάνωσης από αυτές που βάζουν βόμβες στα εργαστήρια που κάνουν πειράματα σε πιθήκους. Ούτε καν θέλησα ποτέ να έχω μαϊμού για κατοικίδιο.
    Πολύ κλάμα είχα ρίξει και με το Νησί της Ουρανίτσας του Παπαδιαμάντη, κι ας μην καταλάβαινα πολύ καλά για ποιο λόγο η ηρωίδα αυτοκτόνησε. Δεν θέλησα όμως ποτέ να αυτοκτονήσω.
    Μήπως επομένως το παρακάνουμε με τις υποτιθέμενες ευαισθησίες των παιδιών;

  85. Μαρία είπε

    79 Νίκο, το απόσπασμα απ’ το Συνεφιάζει είναι.

  86. Immortalité είπε

    Καλά τι κλάμα αυτό στο “Χωρίς Οικογένεια”; Και στο “Με Οικογένεια” τα ίδια. Πάντως εμένα μ’ επηρεάζανε. Όταν διάβαζα το “Όταν ο ήλιος” είχα πρήξει τη μάνα μου να μου φτιάξει το πατάρι για δωμάτιο. Μιλάμε ότι της είχα γίνει στενός κορσές. Και άλλα δηλαδή αλλά δεν τα μαρτυράω :D

  87. Μαρία είπε

    86 Κι εγώ διαβάζοντας Κρόνιν ήθελα να γίνω γιατρός.

    Όκι (#76) Η δυσκολία να προφερθεί το χ, όπως βέβαια και θ, στοίχισε πολύ ξύλο σ’ ένα σλαβόφωνο τη δεκαετία του 60, όταν ρωτήθηκε πού δουλεύει κι αυτός απάντησε στο κώμα.

  88. Immortalité είπε

    @87 Πω πω!!! Τώρα που είπες “γιατρός” συνειδητοποίησα ότι ο Κρόνιν έγραψε το “Αγρύπνια μέσα στη νύχτα” όπου διάβασα για πρώτη φορά τη λέξη “διφθερίτιδα” και όχι μόνο δηλαδή…
    Πάω για ύπνο και θα βλέπω στον ύπνο μου την Αγράμπελη και την Άννα Λη.
    Τι φλας μπακ ήταν αυτό το σημερινό…

  89. Μαρία είπε

    3, 6
    Ο Γερουλάνος παραιτήθηκε, αλλά μένει γιατί η κυβέρνηση δεν έχει συνέλθει ακόμα από την παραίτηση Γεωργιάδη.
    http://www.avgi.gr/ArticleActionshow.action?articleID=670696

  90. Γιαννης Κ είπε

    #84. Το “Χωρίς Οικογένεια” το είχα ξεχάσει — τώρα θυμήθηκα και το εξώφυλλο με τη μαϊμού. Και του Κρόνιν “Το Κάστρο”. Κι αυτά με επηρέασαν πολύ, θα έλεγα διαμόρφωσαν. Πολλά εξηγούνται τώρα. Αναρωτιέμαι πόσο διαφορετικοί θα ήμασταν αν είχαμε γαλουχηθεί με λογοτεχνικά αριστουργήματα σαν το “Atlas Shrugged” της Ayn Rand.

    Όσον αφορά ευαισθησίες, έχω την εντύπωση ότι αρκετοί από μας, και παιδιά και μεγάλοι, όταν βρισκόμαστε αντιμέτωποι με κάτι που μας γραπώνει την καρδιά, μας βουρκώνει, ή που έστω μας μπερδεύει, κάτι τίς επικίνδυνο (ή “επικίνδυνο”), τρομάζουμε και τρέχουμε μακριά του, το απαξιώνουμε. Σφαλίζουμε τις πόρτες να μην μπούνε τα συναισθήματα, γιατί, που ξέρεις, μπορεί και να μπλέξουμε.

    γιάννης

  91. @40. Η αναφορά μου ήταν σαφής. Είπα: Δεν πρόκειται να τιμηθεί ο Μ.Λ. από την πολιτεία. Και το αιτιολόγησα: αρνήθηκε να περπατήσει με τα 4, άρα είναι επικίνδυνος. Δεν θέλω να το κάνω πιο “νιανιά”. Εσείς αν περπατούσατε σήμερα με τα 4, θα προτείνατε να τιμηθεί κάποιος που θυσιάστηκε για να περπατάει με τα 2; Μόνον αν ήσασταν και μαζοχιστής.
    @53. Ανέβηκε και από το σύλλογο εργαζομένων μαθητών της Αθήνας, λίγο μετά τη δικτατορία, σε σκηνοθεσία Γιάννη Καραχισαρίδη (καλλιτεχνικού διευθυντή τώρα του ΔΗΠΕΘΕ Κοζάνης και πρώην διευθυντή Φεστιβάλ Αθηνών), σκηνικά-κοστούμια Αντώνη Χαλκιά, μουσική Νίκου Λαδοβρέχη και ερμηνείες (θυμάμαι μόνο) Μιχάλη Αεράκη (καλλιτεχνικού διευθυντή τώρα του ΔΗΠΕΘΕ Κρήτης), Ανδρέα Μαυραγάνη, Γιάννη Παλιβού κ.α.
    @ 64. Η πόλη του μυθιστορήματος είναι η Έδεσσα.
    @ 77. Η σύγκριση Γκάτσου και Λουντέμη θεωρώ πως είναι ατυχής. Ο Γκάτσος είναι μεγάλος ποιητής (παρ’ ότι εκτός από την Αμοργό όλο το υπόλοιπο έργο του είναι στίχοι), ενώ στο Λουντέμη αναφερόμαστε κυρίως ως πεζογράφο (διηγημάτων και μυθιστορημάτων) και μόνο συμπληρωματικά ως ποιητή.

  92. Μαρία είπε

    91
    Αυτό το επιχείρημα με τα 4 δεν στέκει.
    Φέτος είναι έτος Βρεττάκου και το 2009 ήταν Ρίτσου.

  93. gpointofview είπε

    Σε όσους αναφέρουν την απαρέσκειά τους στα γραφόμενα του Λουντέμη συνιστάται διακριτικά να το εκφράζουν σαν προσωπική άποψη καθ’ ότι δεν υπάρχουν αντικειμενικά λογοτεχνικά κριτήρια κ.λ.π. . Σε όσους όμως αναφέρονται με τριθυράμβους στην λογοτεχνική του αξία η ίδια παρατήρηση δεν εμφανίζεται.
    Προσωπικά πιστεύω πως αρέσει (δεν μιλάω για λογοτεχνική αξία) σε όσους μεταφράζουν, στα παιδάκια και στους φεστιβαλικούς που λατρεύουν ότι δεν καταλαβαίνουν. Το απόσπασμα (από το απόσπασμα που δημοσιεύεται, χαρακτηριστικό) :

    Σνντρρράο!!

    -Κόι σάκας;

    -Κόι πάλας;

    -Γιαλ’ να ντόμο.

    (Ποιον θέλεις; Ποιον γυρεύεις; Έλα σε μας. Έλα στο σπίτι μας).

    -Μπάι Τόλη Γκόσλε γκου σάκαμ (τον μπάρμπα Τόλη Γκόσλε θέλω). Ντιέκαϊ (Που είναι;)

    -Τόλη Γκόσλε σάκας; μου κάνει ένας πανύψηλος. Γιας σαμ! (εγώ είμαι) και μου σφίγγει τους δυο ώμους.

    Και μια προσπάθεια μου στα χνάρια του συγγραφέα :

    Ζε βου ζ’ εμ, ζε βου ζ’ αντόρ κ’ εσ κε βου βουλέ ζ’ ανκόρ ; (σας αγαπώ, σας λατρεύω, τι θέλετε ακόμα)

  94. John Sourdis είπε

    93: Περντύ αν σεμέν μον αμί.

    Για δοκιμάστε το σε κιθάρα:

  95. spiral architect είπε

    Έχουμε πικραθεί υπέρ το δέον ..
    Τα γλυκερά τα χρειαζόμαστε.

  96. sarant είπε

    90β: Σωστό.

    91: Δεν θυμάμαι αν γίνεται λόγος για καταρράχτες στο βιβλίο, αλλά για να το λες θα το ξέρεις.

  97. physicist είπε

    #91(α). Η απάντηση της Μαρίας στο #92 με καλύπτει. Γενικότερα, νομίζω ότι έχουμε στήσει πάρα πολλούς ανδριάντες κι έχουμε υπερβολικά πολλούς ήρωες και αναρίθμητα ιερά και όσια (ανάλογα και με την παράταξη: τα ιερά της μιας είναι μιάσματα για την άλλη). Να τελειώνουμε μ’ αυτά. Προτιμώ να κρατήσω τη συγκίνηση που πράγματι ένοιωσα όταν διάβασα μερικά του Λουντέμη, χωρίς να νοιώθω ενοχές να πω συγχρόνως ότι αυτή ήταν πυροτέχνημα: έσβησε πολύ γρήγορα. Φαντάζομαι/γνωρίζω ότι ισχύει για πολλούς το ίδιο.

    #44. Με τρώει από χτες που το διάβασα. Εφόσον είναι αλήθεια αυτό που γράφει ο Δημήτηρς Μ., και με όλο το σεβασμό για τα βάσανα που τράβηξε ο Λ. και οι συναγωνιστές του, αυτό που έκανε το βρίσκω βάρβαρο. Για τους διανοούμενους (φρικτή λέξη, λες κι ένας εργάτης δεν μπορεί να συγκινηθεί από την κλασική μουσική) αυτή η ώρα μπορεί να ήταν ό,τι πολυτιμότερο είχαν στην εξορία, μπορεί να ήταν η μοναδική τους δυνατότητα για επαφή με τον πολιτισμό. Μπουκάρει μέσα ο συναγωνιστής κι αποφασίζει ότι η κλασική μουσική είναι άκουσμα της άρχουσας τάξης και η ακρόασή της πρέπει να εμποδιστεί, που αν το είχε κάνει κανένας ασφαλίτης θα τον είχαμε πει άξεστο και γουρούνι. Ελαφρυντικό είναι το ότι ανάμεσα σε ανθρώπους που υποφέρουν μαζί αναπτύσσονται σχέσεις αλληλοτιμωρίας αλλά, έστω κι έτσι, εμένα μου έκανε κακή εντύπωση. Αναρωτιέμαι αν οι άλλοι, που ήθελαν ν’ ακούσουν ραδιόφωνο, το βρήκαν πράγματι αστείο.

  98. @92, 97. Ευχαριστώ για τα σχόλια. Ούτε εμένα μου αρέσουν οι ανδριάντες. Ούτε αναφέρθηκα σε ιερά και όσια. Χρησιμοποιώ καλλιτεχνικά κριτήρια για τα έργα τέχνης (αυτά που διαθέτω τέλος πάντων). Π.χ. Λατρεύω την ποίηση του Έζρα Πάουντ κι ας συνεργάστηκε με το Μουσολίνι (για να μη χρησιμοποιήσω δεκάδες παραδείγματα από την Ελλάδα). Ωστόσο οι κυβερνώντες δεν λειτουργούν έτσι. Λαμβάνουν υπ’ όψιν και πολλά άλλα (ειδικά ο Μ.Λ. που χρησιμοποιεί και τα μακεδόνικα, συνυπολογίζεται στα αρνητικά του από ανάλογες επιτροπές).
    @96. Νικοκύρη, πράγματι δεν αναφέρει τους καταρράκτες. Ωστόσο, το γεφυράκι που αναφέρει στο Κεφάλαιο δεύτερο, υπάρχει ως σήμερα και ευτυχώς δεν έχει εκμοντερνιστεί. Το πανέμορφο σχολείο δυστυχώς δεν υπάρχει πια. Υπάρχουν όμως φωτογραφίες του. Υπάρχει το όνομά του στα μαθητολόγια του σχολείου αυτού. Υπάρχει ο δρόμος με τις λεύκες κλπ.

  99. Πάνος είπε

    Τώρα που ειπώθηκαν τα πλέον σημαντικά, ας εξηγήσω κι εγώ γιατί τα μυθιστορήματα του Λουντέμη πάσχουν. Πέρα από το ότι μυθιστόρημα της προκοπής ΔΕΝ γράφεται εύκολα (στην ελληνική γλώσσα, ολόκληρο τον 20ο αιώνα ελάχιστα πραγματικά καλά μυθιστορήματα γράφτηκαν) τα μεγάλα έργα του Λουντέμη πάσχουν από μια δυσίατη νόσο – την ίδια από την οποία πάσχει και η ποίηση του Ρίτσου: την άνευ όρων πολιτική στράτευση.

    Η εν λόγω κατάσταση σε παρασύρει να κάνεις την τραγωδία φυλλάδα και το κοινωνικό – πολιτικό έπος κακοφτιαγμένο κόμικ. Ανακατεύοντας στη μεγάλη δόση βιωματικής αλήθειας, αβάσταχτες πρέζες κομματικής λογικής. Και αυτό, στα μυθιστορήματα του Λ. συνεχίστηκε ως το τέλος: όταν βρέθηκε στη Ρουμανία στράτευσε την πένα του κατά του Στάλιν και υπέρ των εκεί κρατούντων.

    Έτσι όμως δεν γίνεται μεγάλη λογοτεχνία.

    Από την άλλη, ο Λ. έχει γράψει αριστουργηματικά διηγήματα. Στις μικρές φόρμες είναι πολύ καλός – άλλωστε αυτό είναι το προνομιακό περιβάλλον για τους Έλληνες λογοτέχνες.

    Και βέβαια είναι σημαντικός λογοτέχνης (με σπουδαίες σελίδες και στα μυθιστορήματά του) και πρέπει να τον θυμόμαστε. Αλλά άλλο η απόδοση τιμής και άλλο ο άμετρος θαυμασμός, ο βασιζόμενος σε μιαν ανάμνηση ανάγνωσης πριν 20, 30, 40 χρόνια! .

    ΥΓ. Για το συγκεκριμένο διήγημα και το χωριό Γκλάιτσκο έχω άλλη αντίληψη, αλλά καλύτερα να μη συγχύσω τους Λουντεμικούς περισσότερο…

  100. Aghapi είπε

    Γιατί βρίσκω εδώ http://www.sansimera.gr/biographies/217 ότι γεννήθηκε το 1906; Λάθος του συντάκτη ή κάποια άλλη σύγχυση;

  101. physicist είπε

    #98. Δεκτό, δεν διαφωνώ σε τίποτε απ’ αυτά που γράψατε σ’ αυτό το σχόλιο. Ειδικά αυτό με τα μακεδονικά είναι πολύ καλή παρατήρηση, δεν το είχα σκεφτεί.

  102. τυφλός είπε

    #49, Φυσικέ, πολλά ευχαριστώ σε γι’ αυτό το σχόλιο. α. Τα παιδιά έχουν προσωπικότητα. Δεν πρέπει να άγονται και να φέρονται από τις επιλογές των γονιών τους. β. Η καλύτερη τεκμηρίωση για το οτι ο Καβάφης έχει γράψει ποιήματα με πολιτικό περιεχόμενο.

    #83 Μόνο που σήμερα αυτούς τους στίχους τους έχει υιοθετήσει κυρίως η ριζοσπαστική δεξιά.

    Ε, και; Τελικά τα κριτήρια αξιολόγησης ενός έργου είναι πολιτικά ή λογοτεχνικά;

  103. Aghapi είπε

    Παίρνω πίσω την ερώτηση. Εδώ http://el.wikipedia.org/wiki/%CE%9C%CE%B5%CE%BD%CE%AD%CE%BB%CE%B1%CE%BF%CF%82_%CE%9B%CE%BF%CF%85%CE%BD%CF%84%CE%AD%CE%BC%CE%B7%CF%82 η παραπομπή στο κάτω μέρος της σελίδας αναφέρει: ^ Σύμφωνα με το Δήμο Εξαπλατάνου, φέρεται γεννημένος το 1911. Άλλες πηγές τον εμφανίζουν γεννημένο το 1906 ή το 1907.
    Οφείλεται στις γνωστές ανοργάνωτες εγγραφές της εποχής, ή παίζει άλλος λόγος ;.

  104. Alexis είπε

    Νίκο, σ’ ευχαριστώ που με ξαναπήγες πολλά-πολλά χρόνια πίσω! Εξαιρετική ανάρτηση, πραγματικό ταξίδι στο χρόνο!
    Πολύ καλό και το απόσπασμα που δημοσίευσες. (ποιά ακριβώς είναι η γλώσσα που μιλάνε οι χωρικοί και σε ποια περιοχή αναφέρεται;)

    Δυστυχώς δεν πρόλαβα χθες να σχολιάσω, αλλά θέλω να σταθώ σε 2-3 πραγματάκια μόνο:

    #25, κ. Σπύρου μακάρι να είχε γυριστεί η ταινία, πολύ θα ήθελα να δώ να ζωντανεύουν στο πανί οι ήρωες του “Ένα παιδί μετράει τ’ άστρα”.
    #71, κ. Φύσσα προσωπικές απόψεις είναι αυτές, πάντως εμένα με γοήτευσε το γράψιμό του, χωρίς να ξέρω ούτε ποιός είναι ούτε σε ποιά παράταξη ανήκει.
    #91, Κι εγώ την Έδεσσα είχα στο μυαλό μου, αλλά δεν μπορούσα να το επιβεβαιώσω από πουθενά, σ’ ευχαριστώ.
    #96, Κάπου λέει και για καταρράχτες, στην έκθεση που γράφτηκε στη δημοτική και προκάλεσε την οργή των καθηγητών, για το “μίασμα του μαλλιαρισμού”!

  105. sarant είπε

    103: Με πρόλαβες -δεν ξέρω αν υπάρχει κάποιος λόγος για την ασυνέπεια των εγγραφών.

    104: Νομίζω πως οι χωρικοί μιλάνε σλαβομακεδόνικα.

  106. Immortalité είπε

    @99 τα μεγάλα έργα του Λουντέμη πάσχουν από μια δυσίατη νόσο – την ίδια από την οποία πάσχει και η ποίηση του Ρίτσου: την άνευ όρων πολιτική στράτευση.

    Και ο Λειβαδίτης πολιτικά στρατευμένος ήταν. Αφαιρεί κάτι αυτό από τη λογοτεχνική του αξία; Ή κι αυτός κατατάσσεται στους ήσσονες;

    @97 Θα ήθελα ν’ ακούσω ποια (λογοτεχνική) συγκίνηση δεν έσβησε ποτέ ;)

  107. physicist είπε

    #106(β). Αυτή π.χ. για τον Καβάφη, που μετά από ένα διάλειμμα μερικών χρόνων άναψε πάλι, σε άλλη μορφή. Ή αυτή για τον Κάφκα, αν με ρωτάς προσωπικά. Και που είχαν και οι δύο, εξαρχής, άλλη ποιότητα, ήταν ας πούμε λεπτότερες, οξύτερες, βαθύτερες.

  108. ΣοφίαΟικ είπε

    Κι εγώ την Έδεσσα ξέρω, βεβαίως δεν είναι η μόνη πόλη με καταρράκτη.

    90: Η Ραντ έγραφε παιδική λογοτεχνία;

    Όσο για τις επιλογές των γονιών, οι επιλογές ήταν δικές μου, όχι των γονιών μου. Μου έδιναν δυο κατοστάρικα και μου έλεγαν να πάω να πάρω όποιο βιβλίο ήθελα. Και έπαιρνα βεβαίως ό,τι είχε πλοκή και μου γυάλιζε, ενώ δώρο μου έκαναν Σοβαρή Παιδική Λογοτεχνία, όπως π.χ. Παπαδιαμάντη, Καβάφη κλπ.

    Και εκτός από τα παιδικά κλαψιάρικα, μεγαλώσαμε διαβάζοντας και Ιούλιο Βέρν και το Θαυμαστό Ταξίδι, τον Μικρό Πρίγκιπα κλπ.

    Σε γενικές γραμμές δε νομίζω ότι τα παιδιά και οι έφηβοι θέλουν να διαβάζουν διδαχές, ψυχαγωγία αναζητούν και η ψυχαγωγία έρχεται και μέσα από τα κλαψιάρικα.

  109. ΣοφίαΟικ είπε

    108: Βγάλτε το Παιδική απο το ΣΟβαρη παιδική Λογοτεχνία, ο Καβάφης δεν είναι παιδική λογοτεχνία, πα΄ντως τα άπαντα μου τα κανανε δώρο όταν ήμουνα δέκα.

  110. physicist είπε

    #109. Πάνω που ήθελα να σε ρωτήσω ακριβώς αυτό …

  111. Δημήτρης Μ. είπε

    #97. Συμβαίνουν όλα όσα λες, αλλά δεν καταλαβαίνω γιατί πρέπει να κρίνουμε. Πάντα μεταξύ των δημιουργών υπάρχουν έριδες, κακίες και πολλά άλλα, που δεν αφορούν το πλατύ κοινό – ίσως, ούτε καν τους ειδικούς. Το ανέφερα σαν χαρακτηριστικό της λαϊκότητας και του πείσματός του (όπως το ότι δεν ήρθε με άδεια επαναπατρισμού, χωρίς ιθαγένεια).

  112. physicist είπε

    #111. Δεν πρέπει να το κρίνουμε αλλά μπορούμε να το κρίνουμε. Μού έκανε εντύπωση ότι πέρασε ασχολίαστο παρότι αποτελεί στοιχείο του χαρακτήρα και της προσωπικότητάς του (λαϊκότητα, πείσμα) που σε άλλες περιπτώσεις εξαίρονται. Προσωπικά, μού φαίνεται τραγικό: οι Αρχές της καταπίεσης δεν εμποδίζουν τους κρατούμενους ν’ ακούσουν κλασική μουσική[*] αλλά το κάνει ο συγκρατούμενος. Το αν θα αποδοθεί σε προσωπικές αντιζηλίες που είχε με άλλους ή σε φτηνή λαϊκότητα είναι όμως ένα ζήτημα, νομίζω.

    [*] Αυτή η ακρόαση στις συγκεκριμένες συνθήκες μού μοιάζει πράξη ανατρεπτική. Εκείνα τα ζώα της Ασφάλειας βέβαια πού να το καταλάβουν, βιολιά και τρομπέτες σου λέει είναι, άστους ν’ ακούνε.

  113. Μπετατζής είπε

    Ο Αντώνης Σουρούνης, στο βιβλίο διηγημάτων του “Τα τύμπανα της κοιλιάς και του πολέμου” περιγράφει μια συνάντησή του με τον Μ.Λ στο Βουκουρέστι, όπου ο Σουρούνης (τότε ναυτικός) είχε ξεμείνει χωρίς ναύλα επιστροφής. Ο Μ.Λ. τον δάνεισε χρήματα για να επιστρέψει, αφού πρώτα τράβηξε ένα χέσιμο στους εφοπλιστάδες. Το μεταφέρω από μνήμης, δεν έχω μπροστά μου τώρα το βιβλίο, όταν το διάβασα αρκετά χρόνια πριν δεν είχα καταλάβει εάν το διήγημα, όπως και όλο το βιβλίο, είναι 100 % αυτοβιογραφικό ή αν περιέχει και μυθοπλασία. Βρήκα αυτό στο νέτι : http://www.bookworld.gr/gr/book/bkid/133751

  114. sarant είπε

    113: Ναι, το θυμάμαι κι εγώ αυτό το περιστατικό, το είχα θεωρήσει αυτοβιογραφικό καθαρά.

  115. bernardina είπε

    Για κάποιο ανεξήγητο λόγο (που ύστερα από τόσα χρόνια μόνο να εικάσω μπορώ) το Τ’ Αστέρια κοιτάζουν τη Γη του Κρόνιν με άγγιξε πολύ περισσότερο από τα έργα του Λουντέμη. Δεν έχω κανένα πρόβλημα με την πολιτική στράτευση ενός λογοτέχνη, αρκεί να μη μετατρέπεται σε κακότεχνη (ή και έντεχνη) προπαγάνδα που βγάζει μάτι παρά το λογοτεχνικό μανδύα της γιατί τότε με εκνευρίζει αφάνταστα, ακόμα κι αν ανήκω στον ίδιο χώρο. Δυστυχώς συχνά τα όρια ανάμεσα στα εκφραστικά μέσα και την ιδεολογία είναι δυσδιάκριτα, κι εκεί χρειάζεται ακονισμένο κριτήριο που μόνο με ώρες πτήσης (δλδ προσεκτικής και κριτικής ανάγνωσης) μπορεί να αποκτήσει κανείς. Κι ακόμα και τότε παίζεται. Γενικά προτιμώ τα κείμενα που κινούνται στο χώρο των λεπτών αποχρώσεων και μ’ αυτό τον τρόπο σε αναγκάζουν να πάρεις ενεργητικά θέση ως αναγνώστης και όχι παθητικά σαν ξεπατικωτής τσιτάτων για την επόμενη λεκτική αναμέτρηση.

    Ωστόσο, θυμάμαι να υποστηρίζεται κάπου ότι η αφελής Καλύβα του Μπάρμπα Θωμά της Στόου, για παράδειγμα, αφύπνισε πολύ περισσότερο κόσμο απέναντι στο ζήτημα της δουλείας και της δουλοκτησίας απ’ όσο οτιδήποτε άλλο. Εδώ μάλιστα αναφέρει πως ο ίδιος ο Λίνκολν την χαρακτήρισε the little lady who started this great war, αναφερόμενος στον Αμερικανικό Εμφύλιο, αν και προφανώς πρόκειται για λερναιάκι.

    Ασφαλώς δεν θα πρέπει να υποτιμούμε τα κείμενα που ερεθίζουν το θυμικό.
    Από αυτό το σημείο όμως μέχρι να χαρακτηρίσουμε επικίνδυνο για το σύστημα τον Λουντέμη, όπως έγραψα και σε προηγούμενο σχόλιό μου, νομίζω πως υπάρχει μεγάλη απόσταση.

  116. Αγγελος είπε

    Ο αείμνηστος Λεωνίδας Κύρκος διηγείται κάπου ότι, κρατούμενος της Χούντας, είχε πάρει την άδεια να έχει πικάπ και δίσκους (όχι όμως Ρώσων, π.χ. Τσαϊκόφσικι!), και άκουγε πολύ το Φιντέλιο, ώσπου ένας άμουσος συγκρατούμενός του διαμαρτυρήθηκε ότι τον είχε ζαλίσει — οπότε αυτός του εξήγησε γιατί ο Μπετόβεν ήταν προοδευτικός και η συγκεκριμένη όπερα επαναστατική, και τον κατάφερε να τη δει (ακούσει;) με άλλο μάτι (αυτί). Όλα αυτά με το γνωστό λεπτό του χιούμορ. Απολαυστική αφήγηση.

  117. Αγγελος είπε

    Επικίνδυνος θα μπορούσε να θεωρηθεί ο Λουντέμης όχι τόσο γιατί διηγείται ιστορίες φτωχών και ταλαιπωρημένων ανθρώπων (ο μόνος είναι;), αλλά για έναν άλλο πολύ συγκεκριμένο λόγο, που ελάχιστα αναφέρθηκε στα προηγούμενα ποστ: ότι παρουσιάζει σχεδόν 100% σλαβόφωνη την Έδεσσα και την περιοχή της, πράγμα που βέβαια αλήθεια ήταν στην εποχή που περιγράφει, αλλά που ελάχιστοι (και μάλιστα ανήλικοι) συνειδητοποιούσαν στη Παλιά Ελλάδα!

  118. τυφλός είπε

    #115, Μπερναρντίνα, χτύπησες φλέβα. Κάποιοι υποστηρίζουν ότι δεν το είπε
    http://quod.lib.umich.edu/cgi/t/text/text-idx?c=jala;view=text;rgn=main;idno=2629860.0030.104

    κάποιοι άλλοι υποστηρίζουν ότι το είπε
    http://lincolnstudies.blogspot.com/2008/03/little-lady-who-started-this-great-war.html

    Ανεξάρτητα αν είπε ή όχι ο Λίνκολν την φράση αυτή, το γεγονός ότι κάλεσε τη συγκεκριμένη συγγραφέα για να γιορτάσει την ημέρα των Ευχαριστιών στο Λευκό Οίκο δεν δείχνει κάτι;

  119. Μιχαλιός είπε

    117: Με το μπαρδόν, μα το 12 εννοεί (και) αυτό.

  120. Γιαννης Κ είπε

    #108. Η Rand έγραφε μάλλον εφηβική λογοτεχνία. Αλλά πιό ενδιαφέρουσα θα έβρισκα τη σύγκριση περιγραφών μιας σύγκρουσης μεταξύ φερ’ ειπείν νομάδων και γαιοκτημόνων από Λουντέμη και από Rand.

    Να μην ξεχνάμε και τον Ροβινσώνα Κρούσο επι τη ευκαιρία.

    #115. Bernardina, δεν καταλαβαίνω ποιό είναι αυτό το “σύστημα” στο οποίο αναφέρεστε λες κι είναι κάτι που βρίσκεται απέναντί μας.

    γιαννης

  121. bernardina είπε

    Γιάννη, εννοώ αυτό το σύστημα που η Αριστερά επιδιώκει να ανατρέψει (το κάθε παρακλάδι της με το δικό του τρόπο, φυσικά). Με αυτή την έννοια είναι κάτι που βρίσκεται απέναντί μας έστω κι αν κινούμαστε και ζούμε μέσα σ’ αυτό. Όχι;

    Όσο για τον Ροβινσώνα Κρούσο, είναι το βιβλίο που θα πρέπει να έχω διαβάσει τις περισσότερες φορές.

    Και κάτι άσχετο-σχετικό: From that time on, the world was hers for the reading. She would never be lonely again, never miss the lack of intimate friends. Books became her friends and there was one for every mood. There was poetry for quiet companionship. There was adventure when she tired of quiet hours. There would be love stories when she came into adolescence and when she wanted to feel a closeness to someone she could read a biography. On that day when she first knew she could read, she made a vow to read one book a day as long as she lived ;-)

  122. π2 είπε

    Τώρα που καταλάγιασε λίγο η συζήτηση, νομίζω ότι ήρθε η ώρα να ομολογήσω πως είμαι από τους λίγους Έλληνες που δεν έχουν διαβάσει Λουντέμη.

  123. bernardina είπε

    122
    Κι αυτό θεμιτό :-D (αλήθεια, σου κίνησε την περιέργεια η συζήτηση για να διαβάσεις τώρα ή μπα; ;-) )

  124. π2 είπε

    Κοίταξε, σέβομαι τα παιδικά μου κολλήματα. Από προέφηβος, άκουγα συνεχώς για τον Λουντέμη τόσο πολύ και τόσο πολλά που αρνιόμουν κατηγορηματικά να διαβάσω. Τέτοια ξεροκεφαλιά. Ακόμη και τη συζήτηση τη διάβασα χωρίς να διαβάζω τα αποσπάσματα. :P

  125. bernardina είπε

    το γεγονός ότι κάλεσε τη συγκεκριμένη συγγραφέα για να γιορτάσει την ημέρα των Ευχαριστιών στο Λευκό Οίκο δεν δείχνει κάτι;

    Τυφλέ, προφανώς δείχνει κάτι (συγνώμη που δεν απάντησα νωρίτερα). Αυτό που δεν ξέρω είναι Τι ακριβώς δείχνει. Καμιά ιδέα;

  126. bernardina είπε

    124
    Αμάν, πάσχεις κι εσύ απ’ αυτή την αρρώστια;
    Εμένα πάλι με πιάνει κυρίως με τις ταινίες :razz: Για τα βιβλία την έπαθα σχετικά αργά (μετά την εφηβεία) αλλά την έχω σε βαρύτατη μορφή. Όταν ακούω διθυράμβους κόβω λάσπη και περιμένω να δείξει ο χρόνος ;-)

  127. Immortalité είπε

    @126 Εμένα πάλι που δε με νοιάζει τι λένε οι άλλοι αλλά θέλω να πάθω για να μάθω, πως το λες; :P

  128. π2 είπε

    126 Ναι και με τις ταινίες το παθαίνω. Το να παρακάμψεις το κόλλημα αυτό είναι λίγο μάταιο, όπως έχω ανακαλύψει, γιατί τελικά το κόλλημα γίνεται μια αυτοεκπληρούμενη προφητεία: Δεν θα το διαβάσω / δω γιατί με πρήξανε μ’ αυτό, χρουμφ, κακώς το διαβάζω / βλέπω γιατί παρά τα όσα λένε δεν θα μ’ αρέσει, χα, τα έλεγα εγώ, χάλια ήταν.

    Αξιοσημείωτες εξαιρέσεις: Ο Ελαφοκυνηγός του Τσιμίνο και ο Αταίριαστος του Κόπολα.

  129. Γιαννης Κ είπε

    #121. Bernardina, το σύστημα ειναι ΚΑΙ μέσα μας.

    Τον Ροβινσώνα τον έχω κι εγώ διαβάσει κάμποσες φορές. Αλλά με έβαζε σε μιά πολύ συγκεκριμένη σχέση με τη φύση και με τους όποιους μη-δυτικούς κατοίκους της. Μου πήρε χρόνια να το διαπιστώσω κάτι τέτοιο.

    Τα βιβλία, η τέχνη γενικότερα, και ιδιαίτερα αυτά που ερεθίζουν το θυμητικό, μας αποπλανούν και λιγάκι.

    γιάννης

  130. bernardina είπε

    Το Ιμοράκι είπε Θα ήθελα ν’ ακούσω ποια (λογοτεχνική) συγκίνηση δεν έσβησε ποτέ

    Για μένα, ας πούμε, αυτό
    …………………………………………..
    Όμως να λάμνεις στο σκοτεινό ποταμό
    πάνω νερά·
    να πηγαίνεις στον αγνοημένο δρόμο
    στα τυφλά, πεισματάρης
    και να γυρεύεις λόγια ριζωμένα
    σαν το πολύροζο λιόδεντρο-
    άφησε κι ας γελούν.
    Και να ποθείς να κατοικήσει κι ο άλλος κόσμος
    στη σημερινή πνιγερή μοναξιά
    στ’ αφανισμένο τούτο παρόν-
    άφησέ τους.

    ………………………………………………
    δεν έχει χάσει ποτέ τη δύναμη με συγκινεί. Κάθε άλλο.

  131. bernardina είπε

    127
    Μαζoχισμό; Έλλειψη αυτοσυντήρησης; :lol:

  132. bernardina είπε

    128
    Πάντως έχει μια γλύκα να διαψεύδεσαι, ε; (έστω κι αν δεν το ομολογείς στους άλλους ;-) )

    Θυμήθηκα μια σκιτσογραφημένη ιστοριούλα της Μπρετεσέ: Έχουν πάει δυο κριτικοί θεάτρου σε μια παράσταση, προφανώς κωμωδία. Στα πρώτα καρεδάκια, ο κόσμος γύρω τους έχει λυθεί στα γέλια. Αυτοί, σκυθρωποί και συνοφρυωμένοι. Στα επόμενα καρεδάκια αρχίζει σιγά σιγά να σκάει το χειλάκι τους. Προς το τέλος έχουν κατουρηθεί πάνω τους από τα γέλια όπως όλοι οι νορμάλ θεατές. Στο τελευταίο καρεδάκι τούς δείχνει να βγαίνουν από το θέατρο μετά το τέλος της παράστασης, ακόμα πιο βλοσυροί και συνοφρυωμένοι και να σχολιάζουν ξινά και περιφρονητικά ο ένας στον άλλο: -Καμιά αποστασιοποίηση. Κανένας μπρεχτισμός…

    Καμιά σχέση μ’ εμάς, ε; Ένα χαλαρό συνειρμό είχα ;-) ;-)

  133. bernardina είπε

    Γιάννη, σε ποια σχέση με τους μη-δυτικούς σε έβαζε;

  134. Κασσάνδρα είπε

    Οδός Αβύσσου αριθμός 0 , δεν τολμησα να το διαβάσω, φοβήθηκα να ζήσω τις περιγραφές..

  135. Immortalité είπε

    @131 Κακίες! :)
    Πάντως γενικότερα δεν επηρεάζομαι εύκολα από το οποιοδήποτε ρεύμα. Δε λέω, έχω πέντε ανθρώπους που έχω τσεκάρει στο χρόνο ότι μας αρέσουν τα ίδια διαβάσματα και συζητάμε, αλλά ούτε απορρίπτω κάτι μόνο επειδή αρέσει στο πολύ κοινό ούτε προκρίνω κάτι άλλο μόνο επειδή το ανήκει στο κλαμπ της υψηλής κουλτούρας. Στο κάτω κάτω της γραφής, όταν διαβάζω, είμαστε εγώ και το βιβλίο και λογαριασμό δεν έχω να δώσω σε κανένα για το τι μ’ αγγίζει και τι όχι.

  136. bernardina είπε

    134
    Εγώ πάλι σκέφτομαι να ζήσω αυτές εδώ με την πρώτη ευκαιρία.

    (Η περιέργεια σκότωσε τη γάτα, δε λένε; ;-) )

  137. Stazybο Hοrn είπε

    #122 ούτε εγώ. Δοκίμασα, κατέβασα ένα δυο απ’ το σκρίνιο ;-) αλλά λίγο το περιτύλιγμα (τίτλοι, στοιχειοθεσία, βιβλιοδεσία), λίγο οι άγνωστες λέξεις, λίγο αυτά που λες κι εσύ, τα ξαναγύρισα στη θέση τους, δίπλα στα άπαντα του Περάνθη, τα άπαντα Κυριάκου Διακογιάννη, τα Φοβερά Ντοκουμέντα και τις Μεγάλες Δίκες των Αιώνων…

    Τομ Σόγιερ κανείς; Χάκ(λ)μπερι Φιν;

  138. bernardina είπε

    Ουπς, το 136 δεν βγάζει πουθενά.
    Ας προσπαθήσω αλλιώς.
    http://thepressproject.gr/cultdetails.php?id=8441
    Για να δούμε τώρα.

  139. bernardina είπε

    137
    Κύριε, κύριε, εγώ! (και στο πρωτότυπο μά’στα. Για να εξεταστώ, χεχεχεωχωχωωχ :razz:)

  140. Μπετατζής είπε

    Ο π2 στα σχόλιά του παραπάνω, περιέγραψε με απόλυτη ακρίβεια και ψυχραιμία, αρετές που εγώ δεν έχω, τη σχέση μου με τον Καζαντζάκη.

  141. bernardina είπε

    Πώς;! Δεν διάβασες αυτό; http://www.lemoni.gr/shop/details.asp?ProductID=92262 Απαράδεκτος! :-D

  142. bernardina είπε

    Το 141 πήγαινε στο 137 πριν μας χωρίσει ο Μπετατζής :-)

  143. τυφλός είπε

    #125, Για μένα Μπέρνι δείχνει ότι μοιράζονταν τα ίδια ιδανικά. (Θυμίζω ότι μιλάμε για τον Αβραάμ Λίνκολν και τη Στόου.) Ακόμα κι αν ο Λίνκολν δεν είπε τη φράση (#115), η οποία ομολογουμένως ακούγεται υπερβολική, σίγουρα η πρόσκληση της Στόου στο Λευκό Οίκο, κατά την διάρκεια του εμφύλιου πολέμου, έδινε μηνύματα προς τους πολίτες και υπογράμμιζε την πολιτική που ήθελε να ακολουθήσει ο πρόεδρος.
    Δεν γράφω άλλα για να μην ξεφύγω από το θέμα. Δε ξέρω αν κοίταξες τα λινκ που παραθέτω στο #118. Πάντως για μένα δεν έχουν πολιτικό λόγο μόνο οι στίχοι ή τα βιβλία, αλλά και οι πράξεις -και νομίζω πως η συγκεκριμένη πρόσκληση δεν ήταν κενή πολιτικού περιεχομένου. Με ό,τι φάει κόλλημα καθένας. :)

  144. bernardina είπε

    143 Από ποιο θέμα; Όπως βλέπεις έχουμε ξεφύγει προ πολλού (ως συνήθως :lol: )
    Τα κοίταξα και τα δύο λινκ, και στο δεύτερο που παραθέτεις ως “συνήγορο” του λερναιακίου, ακόμα κι εκεί λέει Supposedly, Lincoln greeted her with the unforgettable line, “So this is the little lady who started this great war.” οπότε ούτε αυτός το υποστηρίζει 100%

    Καλή η ερμηνεία σου (για την πρόσκληση της Στόου). Δείχνει μια μακρά παράδοση του Λευκού Οίκου που σήμερα, στην εξέλιξή της, αναζητά λαϊκά ερείσματα σε ηθοποιούς, τραγουδιστές κλπ, ε;

  145. Stazybο Hοrn είπε

    Συνειδητοποιώ μ’ αυτά που έγραψα το δεύτερο βασικό χαρακτηριστικό του σκρίνιου, μαζί με την εικόνα των πανόδετων τόμων: οι πομπώδεις έως τρομακτικοί τίτλοι – κι αυτό πιάνει και κομμάτι Καζαντζάκη, και μερικά άλλα που παρέλειψα, με χαρακτηρισμούς τύπου Μεγάλη -εγκυκλοπαίδειες, μυθολογίες και τέτοια..

    #141 μέσ’ απ’ το πανέρι με τις οχιές ξεπροβάλλουν σκυλάνθρωποι που κρατάνε σαρκοφάγους του Ελληνισμού απ’ την κόλαση τη κυπ, σα νάναι αγριογούρουνα…

  146. ΣοφίαΟικ είπε

    Με αφορμή τα περί καλύβας του μπαρμπά Θωμά: μα εννοείται ότι το έργο πάει χέρι χέρι με την εποχή του. Η εποχή μπορεί να το κάνει πιο σημαντικό από την πραγματική λογοτεχνική του αξία. Η Καλύβα ήταν το αντίστοιχο των σημερινών στρατευμένων ταινιών.
    Και μια που λέμε για λογοτεχνική αξία, πολλά από αυτά που αναφέρθηκαν τα διαβάσαμε οι περισσότεροι σε παιδικές διασκευές ή σε ηλικία που δεν διαβάζαμε για να κάνουμε ανάλυση των βαθύτερων νοημάτων, και φυσικά τους πιο πολλούς κλασσικούς στο σινεμά τους έχουμε δει. Επομένως είναι δύσκολο να σχολιάσουμε π.χ. τους Τρεις Σωματοφύλακες (πεντέξι ταινίες και ένα σήριαλ, θυμάμαι να έχω δει, αλλά δεν το έχω διαβάσει ποτέ), τον Ροβινσώνα Κρούσο (που δεν γράφτηκε για να εξάψει την φαντασία των μικρών εξερευνητών), και δεν πιάσμαε όλο το νόημα του Τομ Σώγερ.

  147. Μπετατζής είπε

    Υπάρχει και η άποψη ότι η Καλύβα του Μπάρμπα Θωμά (που δεν την έχω διαβάσει) είναι υπεύθυνη για ακόμα μεγαλύτερη υποτίμηση και υποβάθμιση των μαύρων ανθρώπων, μέσω της καθιέρωσης του προτύπου του καλού νέγρου που πρέπει να τον λυπόμαστε και να τον βοηθάμε. Κάπου το έχω διαβάσει,δε θυμάμαι που όμως, και έχει βάση.

    137. Όχι τόσο ο Τομ Σόγιερ, αλλά ο Χακ Φιν και το απίστευτό ταξίδι στο Μισισίπι με σχεδία που είχε και σπιτάκι απάνω ήταν το με διαφορά καλύτερό μου. Συγγνώμη για το ξεστράτισμα της κουβέντας που μου αναλογεί, εκτός αν πει κανείς ότι μιλάμε γενικά για παιδική και εφηβική λογοτεχνία.

  148. τυφλός είπε

    #144β, Πιο πολύ στέκομαι στο ότι όταν ένας άνθρωπος είναι χαρισματικός κάθε του πράξη -όχι μόνο ομιλία ή κείμενο- είναι πολιτική. Καθε του πράξη έχει κάποιο νόημα που θέλει να περάσει σ’ εμάς, το πόπολο. Κι αυτό που συμπληρώνεις είναι σωστό.
    http://www.flickr.com/photos/whitehouse/6309162001/in/set-72157627919719269

  149. bernardina είπε

    Μπετατζή,
    αυτό που είπα παραπάνω ήταν ακριβώς το αντεπιχείρημα που πρόβαλλαν σ’ αυτό που λες. Υποστηρίχτηκε, δηλαδή, πως ό,τι δεν είχαν καταφέρει οι στρατευμένοι, μαχητικοί, όπως θέλεις πες το, το κατάφερε ένα (αφελές το χαρακτήρισα) μυθιστόρημα που απευθύνθηκε στο συναίσθημα.
    Τελικά αν αυτό που μετράει είναι το αποτέλεσμα και αν αυτό το μυθιστόρημα βοήθησε στην κατάργηση της δουλείας, (σχηματικά τα λέω, για χάρη οικονομίας), είναι καταδικαστέο επειδή δεν χρησιμοποιεί “πολιτικοποιημένα” μέσα;
    Στο κάτω κάτω γιατί είναι κακό να συμπάσχει κανείς με τον κατατρεγμένο; Αυτό δεν είναι το ζητούμενο; Η συμπόνια δεν είναι οίκτος. Είναι ταύτιση μ’ αυτό που δεν σου μοιάζει, και προσωπικά το βρίσκω πολύ ανθρώπινο.

  150. τυφλός είπε

    #146, ΣοφίαΟικ, συμφωνώ ότι εννοείται ότι το έργο πάει χέρι χέρι με την εποχή του. Στην επόμενη πρόταση όμως πιστεύω ότι η εποχή μπορεί να αναδείξει το έργο ή να το υποτιμήσει μέχρι εξαφάνισης και να χρειαστεί μια διαφορετική εποχή για να φανεί η πραγματική αξία του. Να χρησιμοποιήσω ως παράδειγμα την σημερινή ανάρτηση του Νικοκύρη για τον Ν.Λαπαθιώτη; Υπάρχουν πολλά παραδείγματα.

  151. Immortalité είπε

    Τομ Σώγιερ, Χωκ Φιν και λοιπά δεν είχα διαβάσει. Τον Ροβινσώνα Κρούσο σε μια τελείως παιδική έκδοση, θυμάμαι ακόμα τις εικόνες. Είχα διαβάσει όμως τα άπαντα του Βέρν, όλα τα αστυνομικά του Μαρή (τώρα που το σκέφτομαι εξηγούνται πολλά :D) Κοσμά Πολίτη, Ζωρς Σαρρή, Άλκη Ζέη και τα σχετικά και φυσικά το “Δημοκρατία στο Απόσπασμα” το οποίο δεν ξέρω αν πιάνεται στην εφηβική λογοτεχνία, εγώ τότε το διάβασα.

    @145 Έχεις τέτοιο σκρίνιο; Πέφτω απ’ τα σύννεφα! :P
    Θυμάμαι κάποτε είχε πεθάνει ένα θείος μου μακρινός και η θεία μου κράτησε από τη βιβλιοθήκη να μου δώσει το “Πρακτικός Δικηγόρος” μπορεί λέει να μου χρειαζόταν :D

    @140 Να τώρα για κάτι τέτοια λέω ότι είναι κρίμα να επηρεαζόμαστε…

  152. bernardina είπε

    Αν το έργο πάει χέρι χέρι με την εποχή του (δηλαδή αναγνωρίζεται σε πρώτο χρόνο), οι περισσότεροι πχ. ζωγράφοι θα είχαν γίνει δισεκατομμυριούχοι όσο ζούσαν. Δεν μου ‘ρχονται στο μυαλό πολλοί τέτοιοι.
    Όπως λέει και η Τυφλός, κάποια πράγματα χρειάζονται χρόνο, πολύ χρόνο· όχι για να ωριμάσουν αυτά, αλλά ενδεχομένως για να ωριμάσουν οι αποδέκτες τους.

  153. Ηλεφούφουτος είπε

    Εντάξει, να πω κι εγώ λοιπόν ότι το “Ένα παιδί μετράει τ’ άστρα”, όταν το διάβασα στην πρώιμη εφηβεία μου, δώρο μετά πολλών επαίνων από θείους αριστερούς και αφού όλοι μου έκαναν αντιληπτό ότι ανήκει στα αναγνώσματα μαστ που ατσαλώνουν αγωνιστικά νιάτα είπα “ο Λουντέμης δεν είναι για μένα” κι από τότε δεν ξαναδιάβασα τίποτε δικό του. Και μόνο το όνομά του, το ‘νιωθα να βαραίνει στο στήθος σα μαντέμι (σ’ έφαγα Λαπαθιώτη με την Kunstprosa μου).
    Για να έρθω λοιπόν στη θεαματική ανατροπή: Π2 πρέπει να του δώσουμε μια δεύτερη ευκαιρία. Το λέω γιατί τα διηγήματα που δίνει στο παρόν ο άρθρο ο Νικοκύρης τα βρήκα εκπληκτικά.
    Α, την ίδια αποστροφή μού είχε δημιουργήσει και ο Τομ Σώγερ, εκείνον μάλιστα δεν ευδόκησα καν να τον διαβάσω μέχρι τέλος. Σπάνιο πράμα. Αρκέστηκα στα κινούμενα σχέδια και τα κλασικά εικονογραφημένα.

    Στάζυμπε, αυτά με το σκρίνιο πολύ μου άρεσαν. Αλλά και Κυριάκος Διακογιάννης, αυτό πια με πυροβόλησε.

    Μπετατζής 147α. Μπορώ να φανταστώ γιατί. Κάτι σαν τους φιλέλληνες που έρχονταν στην Ελλάδα με το μυαλό γεμάτο ρομαντικές εικόνες και πάθαιναν σοκ με την πραγματικότητα. Έτσι και ένας νέγρος αγριεμένος γίνεται δυο φορές πιο απεχθής.

  154. Μπετατζής είπε

    Τώρα θυμήθηκα ότι επαναστάτες σαν τον Κλήβερ αποκαλούσαν απαξιωτικά τους συμβιβασμένους μαύρους Μπάρμπα Θωμάδες. Μάλλον από κει το θυμόμουνα.

  155. Γιαννης Κ είπε

    #133. Bernardina, τους ιθαγενείς ο Ροβινσώνας τους βλέπει σαν απολίτιστα αγρίμια. Τον Παρασκευά τον εξημερώνει και τον εκπολιτίζει για να τον υπηρετεί.

    #147. Μπετατζή, το Μπάρμπα Θωμάς (Uncle Tom) είναι βρισιά για μαύρο στην Αμερική.
    http://www.csmonitor.com/2002/1029/p17s02-legn.html

    Πως θυμήθηκα τώρα την Π. Δέλτα, “Τα Μυστικά του Βάλτου”, τον “Μάγκα”, και τόσα άλλα.

    γιάννης

  156. Stazybο Hοrn είπε

    #151, #153 Μέχρι τα 10-12 δεν ορίζεις το περιεχόμενο στο σκρίνιο. Άντε στο δωμάτιό σου -αν έχεις…

    #153 Ναι, αλλά είχε και Ζ :-P

  157. Immortalité είπε

    @156 Μου φαίνεται ‘ αρχίσω να βάζω αστερίσκους, “πλάκα κάνω”, “απλώς μια ερώτηση έκανα”, “παρακαλώ να εκληφθεί όπως ακριβώς είναι γραμμένο”, “έχει φατσούλα, δεν ξέρω αν το προσέξατε” και λοιπά διευκρινιστικά :D

  158. Μπουκανιέρος είπε

    147-149 κ.α. Εμ, δεν ξέρω πώς να το διατυπώσω… εδώ και πολλές δεκαετίες, ακόμα και στους κύκλους των πιο μετριοπαθών μαύρων, ο χαραχτηρισμός “μπάρμπα-θωμάς” είναι υποτιμητικός αν όχι υβριστικός. Σχετίζεται με τον πατερναλισμό του καλού λευκού αφεντικού που, κάποια στιγμή, δέησε να παραδεχτεί ότι κι ο μαύρος έχει ψυχή – και με μια καρικατούρα νέγρου που, γεμάτος ευγνωμοσύνη, προσαρμόζεται σ’ αυτό το σχήμα.
    Υποτίθεται ότι όλα αυτά είναι πολύ γνωστά.
    Τώρα, αν κανείς πιστεύει ότι αυτό απελευθέρωσε ή βόηθησε ν’ απελευθερωθεί οποιοσδήποτε από οτιδήποτε, τι να πω.

  159. Μαρία είπε

    153 Γι’ αυτό κι εγώ στα αγοράκια της γενιάς σου έδινα το φύλακα στη σίκαλη.

    Και στα ελληνικά ο χαρακτηρισμός μπαμπα-Θωμάς χρησιμοποιείται μειωτικά.

  160. Immortalité είπε

    @159 Έχει σημασία το φύλο; Γιατί ποτέ δεν το χώνεψα αυτό το βιβλίο.

  161. Μπουκανιέρος είπε

    154-155 Προφανώς γράφαμε μαζί.

  162. Μαρία είπε

    160 Πιθανότατα.

  163. bernardina είπε

    Γιάννη, ο Ροβινσώνας πρωτοεκδόθηκε το 1719! Πώς ήθελες να αντιμετωπίζει τους ιθαγενείς; Μην το κρίνεις με τα σημερινά μέτρα γιατί είναι αναπόφευκτο να οδηγηθείς σε λάθος συμπεράσματα κατά τη γνώμη μου. Δες το μέσα στο πολιτισμικό του πλαίσιο και κρίνε το σύμφωνα μ’ αυτό.
    Εγώ πάλι αυτό το στοιχείο το παρέτρεξα, όχι ως δευτερεύον, αλλά ακριβώς επειδή δεν περίμενα κάτι διαφορετικό, και εστίασα στον αγώνα ενός ανθρώπου να επιβιώσει ολομόναχος μέσα σε εξαιρετικά αντίξοες συνθήκες, πράγμα που τότε μου φάνηκε πιο διαχρονικό και με συμβολικές, αν θες, προεκτάσεις.

  164. sarant είπε

    Ωχ, ωραία συζήτηση πιάσατε!

    Κι εγώ δεν έχω διαβάσει όλον τον Λουντέμη, ούτε καν πολλά πέρα από τα βασικά. Θυμάμαι όμως ότι είχε σελίδες αυθεντικής συγκίνησης (τουλάχιστον για έφηβους) και εξαιρετικό αυτί για διαλόγους.

    Η δεύτερη ευκαιρία που λέει ο Ηλεφού ίσως δουλέψει -αν και, όπως μου είχε πει σε άλλη ευκαιρία ο Νίκος Λίγγρης, υπάρχει καιρός για το κάθε τι. (Με το επιχείρημα αυτό με είχε αποτρέψει από το να επιχειρήσω να διαβάσω Τόλκιεν. Δεν ξέρω αν πιάνει για τον Λουντέμη).

    Πηνελόπη Δέλτα είχα διαβάσει μικρός μερικά. Πρόσφατα επανέκδωσε το Βήμα το “Στον καιρό του Βουλγαροκτόνου” που δεν (πρέπει να) το είχα διαβάσει μικρός, και το άρχισα αλλά ήταν αδύνατο να το τελειώσω, μου φάνηκε παιδαριώδες. Και αυτό ενώ το είχα προσεγγίσει θετικά, διότι είχα διαβάσει έναν τόμο με απομνημονεύματα της ΠΔ που μ’ άρεσαν. Περιέργως, μετά διάβασα σε ένα περιοδικό μια “επανεκτίμηση” των Βουλγαροκτόνων από μια προχώ τύπισσα που το έβγαζε πολύ καλό, αλλά δεν με έπεισε.

  165. π2 είπε

    153: Τι να πω, ίσως του δώσω μια δεύτερη ευκαιρία. Πάντως η διαφορά στην πρόσληψη διηγημάτων – μυθιστορημάτων ενός συγγραφέα δεν θα μου έκανε εντύπωση. Για να κάνω ένα δεύτερο ιερόσυλο σχόλιο, αφού βλέπω πως η αποκάλυψή μου για τον Λουντέμη δεν προκάλεσε τη γενική κατακραυγή, :P βρίσκω τα διηγήματα του Τζόις (ιδίως όσα περιλαμβάνονται στους Δουβλινέζους) δείγματα της καλύτερης λογοτεχνίας που έχω ποτέ μου διαβάσει, αλλά τον Οδυσσέα δεν κατάφερα να τον τελειώσω στις δυο μου προσπάθειες.

  166. Μπουκανιέρος είπε

    155α (και προηγουμένως)
    Για τον Κρούσο, καθιερωμένη η κριτική σε δύο επίπεδα:
    1) η ροβινσωνιάδα, δηλ. η πολιτική οικονομία του μεμονωμένου ατόμου που αντιμετωπίζει ορθολογικά τη φύση κλπ., θεωρήθηκε, ήδη από το 19ο αιώνα, σαν η μυθολογία της “κλασικής” (=αστικής) οικονομικής σκέψης, τύπου Άνταμ Σμιθ κλπ.
    Είχε γράψει επαυτού κι ο παππούλης με τα γένια, νομίζω.
    2) τον 20ό αιώνα τονίστηκε πιο πολύ η αποικιοκρατική-ρατσιστική πλευρά του μύθου – στο κάτω-κάτω ήταν ο αιώνας των αντιαποικιοκρατικών κινημάτων.
    Ειδικά για το (2) έχουν γραφτεί πολλές δεκάδες βιβλία – από αναλύσεις μέχρι νέες αφηγήσεις του μύθου από άλλη σκοπιά.
    Απροπό, μέσα σ’ αυτή την παράδοση, πρόκειται να κυκλοφορήσει αυτές τις μέρες ένα ακόμα μυθιστόρημα, για όσους διαβάζουν γαλλικά (L’empreinte a’ Crusoe’).

  167. Γιαννης Κ είπε

    #163 Bernardina, δεν τον ψέγω τον Ντεφόε για την παρουσίαση που κάνει των ιθαγενών (αν και με το “Devastation of the Indies” του Bartolomeo de las Casas από το 1542-1552, δεν ξέρω ποιά είναι τα κατάλληλα έστω και τότε μέτρα για τον κυρ Ντεφόε).

    Με ενδιαφέρει περισσότερο η ψυχολογία, η προσωπικότητα κάποιου που βλέπει τον κόσμο και δρα σαν Ροβινσώνας.

    γιάννης

  168. Immortalité είπε

    @156 Αυτό τώρα δεν έπρεπε να το πεις. Κι έτρεφα τόσες προσδοκίες. :(

  169. bernardina είπε

    Μπουκάν, η άποψη ότι ο Μπαρμπα Θωμάς βοήθησε στην αφύπνιση κατά της δουλείας κλπ δεν είναι προφανώς δική μου. Υποστηρίχτηκε από πολλούς, όπως φαίνεται κι εδώ http://el.wikipedia.org/wiki/%CE%97_%CE%9A%CE%B1%CE%BB%CF%8D%CE%B2%CE%B1_%CF%84%CE%BF%CF%85_%CE%9C%CF%80%CE%B1%CF%81%CE%BC%CF%80%CE%B1-%CE%98%CF%89%CE%BC%CE%AC
    κι εγώ, αν θυμάμαι καλά, το πρωτάκουσα στη σχολή απ’ τον καθηγητή που μας δίδασκε λογοτεχνία κάποια χρονιά. (πάνε και ζαμάνια, βλέπεις ;-) )

    Και σε παρακαλώ, μην αποδομείς τον Ροβινσώνα δυσφημίζοντας την ηρωική μοναξιά του :lol:

  170. Immortalité είπε

    Στο 165 του Π2 αναφερόμουν στο 168.

  171. Ηλεφούφουτος είπε

    Π2 165, εγώ ούτε καν θέλω να προσπαθήσω :-) Από τόσο κακό μάτι τον έχω πάρει!

  172. bernardina είπε

    Γιάννη,
    οι φίλοι και οι φίλες με φωνάζουν Μπέρνη (ή Μπέρνι ή Μπέρνυ, που κατά την Ιμόρ κάνει και πιο αριστοκρατίκ ;-) )
    Σ’ το λέω κυρίως για να μην ταλαιπωρείσαι αλλάζοντας γλώσσες στα σχόλια.

    Δυστυχώς σε λίγο θα πρέπει να σας αφήσω. Πάνω στο καλύτερο, να πάρει η ευχή!

  173. gryphon είπε

    163
    Σωστά.Δικιο εχεις.Δικιο εχουν και οι προηγουμενοι σχολιαστές στο οτι αυτά τά βιβλια εχουν μια πολυ υποτιμητικη εικονα για τους μαυρους
    Σημερα εχουμε παει στο αλλο ακρο.Και μεσα απο βιβλια αλλα κυριως μεσα απο τον κινηματογραφο προβαλλεται η εικονα του ηρεμου σοφου σχεδον γκουρου μαυρου που τα ξερει ολα τυπου morgan freeman η του ιδιοφυους πανεξυπνου ψυχραιμου ικανοτατου κλπ μαυρου τυπου denzel Washington που και στις δυο περιπτωσεις περιστοιχιζονται απο οχι και πολυ εξυπνους και ικανους λευκους παρατρεχαμενους.
    Αλλαζουν οι καιροι.

  174. sarant είπε

    Ο φίλος Δημήτρης Σπύρου, που είχε το σχέδιο να γυρίσει σε ταινία το “Ένα παιδί μετράει τ΄ άστρα” (βλ. και σχόλια 25 και 98) μου έστειλε μερικές φωτογραφίες που τις ανέβασα στο κυρίως άρθρο, στο τέλος.

    Το γεφυράκι, το γυμνάσιο όπου φοίτησε ο Λουντέμης, το σημερινό γυμνάσιο “Μενέλαος Λουντέμης” και το σπίτι του Λ. ερειπωμένο σήμερα.

  175. τυφλός είπε

    #158, Μπουκανιέρε, επειδή προφανώς σ’ εμένα απευθύνεσαι εγώ δεν είπα ότι η Καλύβα του Μπάρμπα Θωμά απελευθέρωσε ή βόηθησε ν’ απελευθερωθεί οποιοσδήποτε από οτιδήποτε. Εγώ το είδα από την πλευρά του Αβραάμ Λίνκολν και μόνο, ο οποίος είχε ταχθεί υπέρ της κατάργησης της δουλείας πριν την εκλογή του. Σχολίασα ότι μάλλον κάποιο μήνυμα ήθελε να στείλει ως πρόεδρος στον λαό του γι’αυτό επέλεξε να καλέσει τη συγγραφέα του συγκεκριμένου βιβλίου στον Λευκό Οίκο. Δεν είπα τίποτα για τη συγγραφέα ή το ίδιο το έργο.

    Τις αναλύσεις που περιγράφεις τις έχω υπόψη μου. Πιστεύω όμως ότι για εκείνη την εποχή η καλύβα αντικατόπτριζε τις κρατούσες αντιλήψεις της εποχής. Επειδή όμως η κοινωνία προχώρησε, οι αντιλήψεις σχετικά με τους μαύρους άλλαξαν, οι προκαταλήψεις σε μεγάλο βαθμό υποχώρησαν, το έργο θεωρείται μειωτικό με τα σημερινά -εδώ και μερικές δεκαετίες δηλαδή- δεδομένα. Έχουν περάσει σχεδόν 150 χρόνια από τότε.

  176. Immortalité είπε

    @171 Ηλεφού για πες ποιους έχεις πάρει από καλό μάτι; Μαζεύω προτάσεις :)

  177. Immortalité είπε

    Όποιος διάλεξε τα χρώματα για την πρόσοψη του σημερινού σχολείου, πρέπει να ‘χε πάρει διαζύγιο με την αισθητική πάντως. Για να μην πω για τον αρχιτέκτονα :)

  178. Ηλεφούφουτος είπε

    Ιμόρ 176, έλα τώρα! Τι θες να πεις; Ότι στάζω χολή και φαρμάκι για όλους;

  179. Μιχαλιός είπε

    Τζωρτζ Όργουελ, περί καλών και κακών συγγραφέων:
    During the last fifty years there has been a whole series of writers — some of them are still writing — whom it is quite impossible to call “good” by any strictly literary standard, but who are natural novelists and who seem to attain sincerity partly because they are not inhibited by good taste [...] The existence of good bad literature — the fact that one can be amused or excited or even moved by a book that one’s intellect simply refuses to take seriously — is a reminder that art is not the same thing as cerebration.

  180. Νέο Kid Στο Block είπε

    177. Δεν έχεις δίκιο, τα χρώματα και τα στοιχεία αρχιτεκτονικής (οι ούτω καλούμενες «αρχιτεκτονιές») είναι μεταμοντέρνο Μπάουχαους (Bauhaus) με μια ιδέα Φρανκ Λόυντ Ράιτ (χωρίς τον καταρράκτη).
    Πολύ ωραίο και το Ξ στο «Εξαπλατάνου».

  181. Immortalité είπε

    @178 Ο Χριστός και η Παναγία βρε Ηλεφού! :)
    Σε παραπέμπω στο σχόλιο 157 υποπεριπτώσεις 2,3,4 και επαναλαμβάνω την ερώτηση γιατί όντως μ’ ενδιαφέρει :)

  182. τυφλός είπε

    Μπέρνι, συμφωνώ με το #163α σου. Αυτό ήθελα να πω κι εγώ. Τα παλιότερα έργα δεν πρέπει να κρίνονται με σημερινά δεδομένα γιατί καταλήγουμε σε λάθος συμπεράσματα.
    Κάτι πάθαμε εμείς σήμερα και συμπληρωνόμαστε σε όλα. :)

    #177 Ιμμόρ, ή μπορεί να ήταν χίπστερ. ;-) Ενδιαφέρουσες φωτογραφίες.

  183. τυφλός είπε

    Ο Χριστός, η μαμά και όλο του το σόι βρε Νιόπαιδο που συνδέεις τον Φρανκ Λόυντ Ράιτ με το τερατούργημα.

  184. Μπουκανιέρος είπε

    175 Όχι ειδικά και προσωπικά σε σένα.
    Κοίτα, για δικούς μου λόγους δεν σκόπευα να γράψω κάτι σ’ αυτό το νήμα, αλλά έπαθα κάτι με τις “αθώες” ματιές στον Ροβινσώνα και τον Μπάρμπα-Θωμα, θεώρησα το γεγονός πιο προβληματικό κι απ’ την επιστροφή στο Λουντέμη και προσπάθησα, όσο πιο συνοπτικά και ευγενικά γινόταν, να υπενθυμίσω τουλάχιστον τα σχεδόν 150 χρόνια που πέρασαν από τότε, καθώς και τα περίπου 300 που προηγήθηκαν.

    Τώρα, με τσιγκλάς να θίξω και την αγιογραφία του Λίνκολν, ο οποίος π.χ. έλπιζε κατά καιρούς να ξαποστείλει τους μαύρους στην Αφρική (λες κι όλα αυτά τα χρόνια ήταν απλώς ένα αστειάκι, που με λίγη καλή θέληση απ’ όλες τις πλευρές θα μπορούσαμε να το ξεχάσουμε) – αλλ’ αυτό είναι πιο περίπλοκο κι αμφιλεγόμενο θέμα, και μάλλον δεν προσφέρεται για εδώ.

  185. Ηλεφούφουτος είπε

    Ιμόρ, αν εννοείς ποιοι είναι οι αγαπημένοι μου συγγραφείς, αυτή είναι μια ερώτηση που πάντα με αιφνιδιάζει και με αφήνει αμήχανο. Δώσμου χρόνο γι αυτό. Πάντως, τον Έκο, που αναφέρθηκε εδώ, ως συγγραφεα δεν τον έχω πάρει καθόλου από κακό μάτι.

  186. τυφλός είπε

    Μπουκανιέρε, ούτε εγώ είχα σκοπό να ξαναπαντήσω (α.πολλά σχόλια σε μία μέρα, β. έχω δει πως μια μικρή διαφωνία εξελίσσεται σε κόντρα κτλ). Μια και απάντησες τόσο ήρεμα να κάνω μια διευκρίνιση. Είμαι η τελευταία που θα υπερασπιζόταν ρατσιστές. Δε μπορώ να χαρακτηρίσω όμως μισογύνη τον Όσκαρ Ουάιλντ για παράδειγμα. Στην εποχή του δεν είχε ξεκινήσει ούτε το πρώτο κύμα φεμινισμού. Αυτό ήθελα να γίνει σαφές. Τα έργα κρίνονται στο πλαίσιο της εποχής κατά την οποία γράφτηκαν. Χαίρομαι που συμφωνήσαμε ότι διαφωνούμε πολιτισμένα.

  187. Immortalité είπε

    @185 Περισσότερο βιβλία. Για πολύ λίγους συγγραφείς μπορώ να πω ότι μ’ άρεσε ό,τι διάβασα.
    Όσο θες.

  188. Γιαννης Κ είπε

    #184, #186. Μπουκανιέρε και Τυφλέ, ποιός ορίζει το πλαίσιο της εποχής που γράφτηκε κάτι; Όχι τίποτα άλλο, “περιθωριακούς” πάντα βρίσκεις άμα ψάξεις.

    γιάννης

  189. Μαρία είπε

    174 Τώρα είδα τις φωτογραφίες. Το γεφυράκι της φωτογραφίας είναι στο Κιουπρί. Εκεί τη δεκαετία του ’60 μαζεύαμε καραβίδες.

  190. Σπουργίτης είπε

    Με συγκίνησε πάλι ο Λουντέμης. Εύγε που τον θυμήθηκε ο νοικοκύρης. Η τέχνη είναι ωραία όταν συγκινεί, όταν προκαλεί ευγενή κι ανώτερα συναισθήματα. Σκέφτομαι σοβαρά, γι αυτούς τους ελάχιστους που έγραψαν απαξιωτικά για την τέχνη του Λουντέμη, ότι πάσχουν από έλλειψη ανθρωπιάς.

  191. Ηλεφούφουτος είπε

    Ιμόρ, πράγματι, κι εγώ σε βιβλίο αναφέρθηκα (Οδυσσέα) και όχι σε συγγραφέα (Τζόις).

    Ωραία, στο χαλαρό και εντελώς αυθόρμητο, τα βιβλία που με διασκέδασαν αυτό τον καιρό ήταν ενός Αργεντίνου ονόματι Πάμπλο ντε Σάντις, ο οποίος νομίζω ότι δεν έχει μεταφραστεί στα Ελληνικά, μπορείς όμως να τον βρεις στα Γαλλικά, αν σε ενδιαφέρει, τουλάχιστον αυτά που διάβασα τώρα (Filosofía y Letras, El enigma de París, Los anticuarios αυτό γαλλιστί La soif primordiale). Επίσης αυτό τον καιρό διασκεδάζω με τον ΙΣπανό Εδουάρδο Μεντόσα. Τελικά σε συγγραφείς το πήγαμε. Γενικά περνώ ένα ειδύλλιο με την ισπανοφωνία. Μέχρι και το μπαρόκ θέατρο.
    Καλά, για Μάρκες και Μπόρχες δεν έχω λόγια.

  192. Μαρία είπε

    186
    >Δε μπορώ να χαρακτηρίσω όμως μισογύνη τον Όσκαρ Ουάιλντ για παράδειγμα.

    Οι λέξεις μισογύνης και μισογυνία υπάρχουν απ’ την αρχαιότητα.

  193. Immortalité είπε

    @191 Καλά για τον Μπόρχες ποιος έχει λόγια; Με τον Μεντόσα διασκεδάζεις από πρόπερσι αν θυμάμαι καλά ;) Και μια και διαβάζεις ισπανόφωνους, αυτόν τον Μπολένιο τον έχεις διαβάσει;

  194. Ηλεφούφουτος είπε

    Θυμάσαι και αυτό με τιμά. Μπολένιο δεν έχω διαβάσει.

    σχ. 192 Ο Ευρυπίδης χαρακτηριζόταν μισογύνης ήδη απ την αρχαιότητα, αν δεν απατώμαι.

  195. Μπουκανιέρος είπε

    188 Δεν τολμάω να σκεφτώ τι θεωρείται ή θα θεωρηθεί “πλαίσιο της εποχής” σήμερα.
    Και τι απ’ όσα γράφονται σήμερα θα μπορούσε να συγχωρεθεί επειδή “αντικατοπτρίζει τις κρατούσες αντιλήψεις της εποχής”.

  196. Αυτή η συζήτηση περί πολιτικής στράτευσης θεωρούσα πως έχει πλέον εξαντληθεί και ξεπεραστεί.
    Ο Μάριο Βάργκας Λιόσα, δεν είναι στρατευμένος αντιαριστερός; Αυτό σημαίνει πως είναι κακός συγγραφέας; Τον θεωρώ μέγιστο. (Το βιβλίο του μάλιστα “Μια ιστορία για τον Μάυτα” το έχω διαβάσει τρεις φορές λόγω -εκτός των άλλων- της εξαιρετικής του φόρμας).
    Ο Ζοζέ Σαραμάγκου δεν ήταν μέλος του κομμουνιστικού κόμματος; Ήταν κακός συγγραφέας; Επίσης τον θεωρώ μέγιστο.
    (Αποφεύγω σκοπίμως να αναφερθώ σε Έλληνες).
    Τελικά πιστεύω πως μάλλον υπάρχει κάποια σύγχυση. Στην Ελλάδα “στρατευμένους” λέγανε τους αριστερούς συγγραφείς για να τους συκοφαντήσουν. Ενώ τους δεξιούς (που δήλωναν απολιτικοι) τους αποκαλούσαν “ελεύθερα πνεύματα” (και πολλάκις εκθείαζαν ακόμη και τις κενολογίες τους).
    Αλλά αυτή δεν ήταν μια παλιά συζήτηση;

    Σας καληνυχτίζω με ολίγον “στρατευμένο” Βλαδίμηρο Μαγιακόφσκι:

    Θα πάρω πάλι σκυφτός και μοναχός την καρδιά μου
    σαν το σκυλί που κουβαλάει στην τρύπα του
    το πόδι του που τούκοψε το τρένο…
    Τι να γίνει και σ’ ένα σπίτι καμένο
    ζουν καμιά φορά άστεγοι αλήτες…

  197. Γιαννης Κ είπε

    #195. Διαφωτιστικότατος Μπουκανιέρε, ευχαριστώ. Τι σήμερα, τι χτές, τι αύριο.

    Να προσθέσω κάτι στο #166, αν θυμάμαι σωστά ο Ροβινσώνας είναι μία από τις πρώτες, ίσως και η πρώτη, νουβέλα. Στη λογοτεχνική κριτική νομίζω θεωρείται ένα από τα πρώτα γραπτά δείγματα του “individualism”, όχι μόνο οικονομικά και ταξικά, αλλά και ψυχολογικά και συναισθηματικά.

    Ο Ροβινσώνας παρουσιάζει τη συνάντηση του δυτικού (βασικά του εγγλέζου) ατόμου με τη φύση και με τους “άλλους”. Θυμάμαι την ταινία “Man Friday” με τον Peter O’Tool σαν μία άλλη εκδοχή της συνάντησης. Μιά άλλη ενδιαφέρουσα παρουσίαση μιάς τέτοιας συνάντησης είναι και το βραζιλιάνικο “How tasty was my little frenchman” — o τίτλος τα λέει όλα.

    γιάννης

  198. Δημήτρης Φύσσας είπε

    Μου φαίνεται λάθος να θεωρείται ο “Χακ Φιν” παιδικό βιβλίο, μόνο και μόνο γιατί ο κεντρικός ήρωας και αφηγητής είναι ένα αγόρι. Επικαλούμαι:

    1. Τη γλώσσα του, που έχει τους κόσμου τις διαλεκτικές και προφορικές ιδιομορφίες του στενού του τόπου, και μάλιστα σε μεγάλο βαθμό των μαύρων της εποχής του. Βέβαια αυτό δε βγαίνει στις μεταφράσεις
    2. Πολλά από τα επεισόδιά του, που έχουν στοιχεία ακατανόητα από τον ίδιο τον αφηγητή – παιδί, αλλά κι από τα παιδιά – αναγνώστες (πρόχειρα: η σάτιρα των πλανόδιων ιεροκηρύκων ή των πλανόδιων θεατρίνων – απατεώνων)
    3. Τη γνώμη του Χέμινγουέι: “όλη η μοντέρνα αμερικάνικη λογοτεχνία έρχεται κατευθείαν από ένα βιβλίο. Κι αυτό είναι ο ‘Χάκλμπερι Φιν’ του Μαρκ Τουέιν (το γράφω από μνήμης, αλλά το θυμάμαι καλά).

    Τώρα για τη γνώμη μου ότι ο Λουντέμης είναι κακός συγγραφέας, διόλου δεν έθεσα θέμα αριστερής στράτευσης. Έθεσα θέμα εύκολου συναισθηματισμού, σώρευσης αποσιωπητικών και κάκιστων, κραυγαλέων τίτλων τίτλων. Και τα τρία, παράδειγμα προς αποφυγή για όποιον γράφει. Προφανώς υπάρχουν καλά στοιχεία, αλλά χάνονται στο σωρό. Ο Λουντέμης δε μου αρέσει ως συγγραφέας, όχι ως αριστερός. Υπάρχουν εξαιρετικοί στρατευμένοι συγγραφείς που έγραψαν ελληνικά (στρατευμένοι στο έθνος τους, στη θρησκεία τους, στο κόμμα τους: π.χ. Κάλβος, Ρωμανός, Χατζής αντίστοιχα), υπάρχουν και κακοί. Αντίστοιχα, υπάρχουν μη στρατευμένοι αξιόλογοι και μη στρατευμένοι αμελητέτοι. Θέλω να πω για το γενικότερο θέμα ‘στράτευση ή όχι”, δε μ΄ενδιαφέρουν καθόλου οι (πιθανές) προγραμματικές δηλώσεις οποιουδήποτε συγγραφέα, αλλά η ποιότητα των βιβλίων του. Όπως το έγραψε ο Ορεσίβιος # 196.

    Τέλος για το # 190 “Σκέφτομαι σοβαρά, γι αυτούς τους ελάχιστους που έγραψαν απαξιωτικά για την τέχνη του Λουντέμη, ότι πάσχουν από έλλειψη ανθρωπιάς”: είναι κι αυτό μια γνώμη.

  199. Μανίκας είπε

    Εγώ πάλι θεωρώ ως κακό ποιήμα το εξής :
    http://www.poiein.gr/archives/931/index.html
    Την Ιστορία, το παρελθόν επικαλούνται
    Το Μπελογιάννη, την Ηλέκτρα, τον Πλουμπίδη.
    «Ξεχνούν» βεβαίως Καραγιώργη κι Ασημίδη
    Το Σπέρα, το Μαλτέζο, τον Αδραμυτίδη-
    (Αυτοί υπήρξανε ποτέ; Ποιοι τους θυμούνται;)

    Σπέρας–>μέλος φασιστικής οργάνωσης στο μεσοπόλεμο.
    Μαλτέζος–>μέλος της ΡΑΝ που συνεργαζόταν με τη Χ.
    Ασημίδης/Αδραμυτίδης—>αντιπολιτευόμενοι του ΚΚΕ που θέλανε εδώ και τώρα σοσιαλιστική επανάσταση,σε αντίθεση με τη θέληση των μαζών του ΕΑΜ.

    Μα εκτός από κακή ποίηση,το θεωρώ και ανιστόρητο διάολε!!

  200. sarant είπε

    Το σχόλιο 199 το είχε τσακώσει για λίγο η σπαμοπαγίδα, λόγω του λίκνου.

  201. 166 -1
    Και ο Καλβίνο έχει ένα δοκίμιο για τον Ροβινσώνα ως ενσάρκωση του εμπορικοαστικού πνεύματος (στα ελληνικά στον τόμο “Πώς να διαβάζουμε τους κλασικούς”). Συγκρατιέμαι να μην πω όμως πάλι τον πόνο μου με τον αγαπημένο Κίπλινγκ.

  202. bernardina είπε

    Τυφλέ, πολλά, αμέτρητα έργα έχουν ξεπεραστεί από τότε που γράφτηκαν επειδή “η κοινωνία προχώρησε, οι αντιλήψεις άλλαξαν, οι προκαταλήψεις σε μεγάλο βαθμό υποχώρησαν”, αλλά δεν παύουν να θεωρούνται έως και αριστουργήματα. Και όπως τουλάχιστον συμφωνήσαμε, το να εξετάζεται ένα έργο ξεκομμένα από την εποχή του και την -τότε- κυρίαρχη αντίληψη μας οδηγεί σε περίεργα συμπεράσματα.
    Εν πάση περιπτώσει, ακόμα κι αν δεχθούμε ότι κανένα βιβλίο δεν είναι “αθώο”, το να θεωρούνται “ένοχα” παραπέμπει στην προέκτασή του σε συγκεκριμένα καθεστώτα, νοοτροπίες και πρακτικές, και παλιές αλλά και σχετικά πρόσφατες. Και δεν ξέρω κατά πόσο είναι αρμοδιότητα του καθενός μας να “συγχωρεί” χωρίς να ξυπνά μνήμες ιερής εξέτασης.

  203. Αγγελος είπε

    Δεν είναι η στιγμή εδώ να κρίνουμε την ποίηση του Δημήτρη Φύσσα, που άλλωστε πιθανότατα μας διαβάζει, αλλά γιατί ανιστόρητο το συγκεκριμένο ποίημα; Καυστικότατο, ναι, εμπαθές, αν θέλετε, αλλά το νόημα του παραθέματος μου φαίνεται σαφές: επικαλούνται τους νεκρούς τους όταν τους έχουν σκοτώσει οι άλλοι (εδώ κολλάει ο Πλουμπίδης, που εκ πρώτης όψεως φαίνεται αταίριαστος), αλλά αποσιωπούν εκείνους, δικούς τους ή όχι, που τους σκότωσαν οι ίδιοι…

  204. Δημήτρης Φύσσας είπε

    #199 Αφού θυμίσω ότι εδώ μιλάμε για το Λουντέμη, λέω ότι καλό ή κακό το ποίημά μου, ας το κρίνει όποιος θέλει, αφού το διαβάσει όλο, στο λινκ της Σοφίας, αφού το παραθέτει ο Μανίκας.
    Αλλά οι “επεξηγήσεις” του
    “Σπέρας–>μέλος φασιστικής οργάνωσης στο μεσοπόλεμο.
    Μαλτέζος–>μέλος της ΡΑΝ που συνεργαζόταν με τη Χ”
    προκειμένου να δικαιολογήσει τις οπλατζίδικες και λοιπές δολοφονίες, είναι παράδειγμα προς αποφυγήν.

    Γράφω τις πραγματικές επεξηγήσεις, όπως είναι στην τυπωμένη έκδοση του βιβλίου, και όποιος θέλει ας ψάξει να βρει τη δική του αλήθεια:

    Μπελογιάννης, Ηλέκτρα (Αποστόλου), Πλουμπίδης: εκτελεσθέντες από τον εχθρό, αναγνωρισμένοι ήρωες του ΚΚΕ
    Καραγιώργης: ανώτατο στέλεχος του ΚΚΕ, που βασανίστηκε, φυλακίστηκε και οδηγήθηκε στο θάνατο από το κόμμα του στη Ρουμανία (δεκαετία του ΄50), επειδή ανέπτυξε δική του πολιτική σκέψη
    Ασημίδης: προπολεμικό ηγετικό στέλεχος του ΚΚΕ. Είχε αποχωρήσει από την πολιτική. Δολοφονήθηκε στο Καρπενήσι από την ΟΠΛΑ το 1943
    Σπέρας: Αναρχικός εργατικός ηγέτης στην Αθήνα και στη Σέριφο. Είχε αποχωρήσει από την πολιτική. Δολοφονήθηκε από το ΚΚΕ το 1943
    Μαλτέζος (Κίτσος): φιλελεύθερος ηγέτης των φοιτητών της Αθήνας., πρώην στέλεχος της ΟΚΝΕ του ΚΚΕ, ο οπόιος είχε αποχωρήσει. Δολοφονήθηκε από το ΚΚΕ το 1944 στη μέση της Αθήνας
    Αδραμυτίδης: τροτσκιστής, συνδικαλιστής ηγέτης στο νοσοκομείο «Ευαγγελισμός». Δολοφονήθηκε από την ΟΠΛΑ το 1944.

    Ειδικά για το Μαλτέζο, υπάρχει και το σχετικό βιβλίο του Στάικου.

  205. Δημήτρης Φύσσας είπε

    Συμπλήρωση, από παράλειψή μου στο κόπι πέιστ:

    Αλλά οι “επεξηγήσεις” του:
    … Ασημίδης/Αδραμυτίδης—>αντιπολιτευόμενοι του ΚΚΕ που θέλανε εδώ και τώρα σοσιαλιστική επανάσταση,σε αντίθεση με τη θέληση των μαζών του ΕΑΜ.

    Ακόμα κι αν ισχύανε όλα όσα γράφει ο Μανίκας (που εύκολα καταλαβαίνει κανείς αν ισχύουνε ή όχι) παραμένει το ότι επικροτεί δολοφονίες αντιφρονούντων.

  206. sarant είπε

    Δεν είναι όλες οι περιπτώσεις ίδιες. Στην Κατοχή δολοφονήθηκε (εκτελέστηκε) και ο Μανωλέας, για να φέρω ένα ακραίο παράδειγμα (μένοντας πάντως σε πρώην μέλη και στελέχη του ΚΚΕ).

  207. Μανίκας είπε

    Ο Μαλτέζος φιλελεύθερος ;;;Πότε ρε παιδιά;; όταν έκανε η ΡΑΝ μαζί τη Χ και τη Γκεστάπο μυστικές συσκέψεις για αντιεαμ μέτωπο(βλ.Στέμμα και Σβάστικα) ή όταν θέλανε να πάρουν την Ρωμυλία ή μήπως όταν συνεργαζόταν με τους Χίτες ή όταν τους αφήνανε ελεύθερους τα τάγματα ασφαλείας ;;;

    Ο Σπέρας ήταν αναρχικός με τους Φασίστες του Μερκούρη ;;

    O Ασημίδης δεν είχε αποχωρήσει ποτέ από τη πολιτική.Συνεργαζόταν με τροτσκιστές για την ΒΊΑΙΗ εγκαθίδρυση σοσιαλισμού στην Ελλάδα.
    Πόσα ιστορικά λάθη σε 3 προτάσεις ρε γαμώτο;;

    Τι σημαίνει επικροτώ δολοφονίες αντιφρονούντων;;Δολοφονία αντιφρονούντων είναι σε ειρηνική εποχή να σου την μπουμπουνίσω για αυτά που λες,και όχι να σε εκτελέσω γιατί πήγες στο μαγαζί του τάδε ώστε να κάνεις απαλλοτρίωση ώστε προβοκατόρικα να πάρεις τους ΕΛΑΣίτες μαζί σου,ή αν συνεργάζεσαι με την Ειδική ασφάλεια ή αν είσαι σε σχηματισμό που συνεργάζεται με τον κατακτητή.

  208. Μικρή (ή μεγάλη) κουβέντα για τον Σπέρα και την ΟΠΛΑ γενικότερα είχαμε κάνει εδώ: https://sarantakos.wordpress.com/2010/08/25/afganistanoupolis/#comment-40710

  209. Δημήτρης Φύσσας είπε

    Επαναλαμβάνω: για το τι ήτανε ο Μαλτέζος, υπάρχει το βιβλίο “Κίτσος Μαλτέζος, ο αγαπημένος των θεών”, εκδόσεις “Ωκεανίδα”
    Για τους άλλους, παραπέμπω στα βιβλία του Στίνα
    1. “Αναμνήσεις. 60 χρόνια κάτω από τη σημαία της σοσιαλιστικής επανάστασης”, δύο τόμοι, εκδόσεις “Βέργος”, αν θυμάμαι καλά.
    2. “ΕΑΜ – ΕΛΑΣ – ΟΠΛΑ”. Αναρχική έκδοση,ίσως “Διειθνής Βιβλιοθήκη” (γράφω από μνήμης).

    Ποια συγκεκριμένη πηγή αναφέρει ότι ο Σπέρας ήταν φασίστας;

    Και ποια ότι ο Ασημίδης δεν είχε αποχωρήσει από την πολιτική και ζούσε ήσυχα στο Καρπενήσι; Θα μπορούσε ο Ασημίδης να θέλει να κάνει αυτά που του καταλογίζει ο Μανίκας στο Καρπενήσι, την ουσιαστική πρωτεύουσα του ΕΑΜ και του ΚΚΕ;

    Ο καθένας μπορεί να μελετήσει και να δει ποιος κάνει ιστορικά λάθη ή ποιος δικαιολογεί δολοφονίες.

    Παρατηρώ ότι οι απόψεις Μανίκα συνάδουν με το ότι το ΚΚΕ, στα πολύ πρόσφατα κείμενά του, συνυπολογίζει την ΟΠΛΑ στις αντιστασιασκές οργανώσεις, μαζί με ΕΑΜ, ΕΠΟΝ, ΕΑ κλπ. Βέβαια, μπορεί να είναι και σύμπτωση.

  210. Μανίκας είπε

    1.Το βιβλίο του Στάικου είναι τελείως στρατευμένο και δεν αναφέρει ουσιαστικά πράγματα.Αν θυμάμαι καλά,δεν αναφέρει ούτε την εμπλοκή του Βρετανού πράκτορα που πήγε να φτιάξει το αντιΕΑΜ μέτωπο μαζί με Χίτες και ΡΑΝ.Επίσης ο ίδιος ο Στάικος παραδέχεται ότι η σχέση της ΡΑΝ με τους ταγματασφαλίτες ήταν λίγο… παρεξηγήσιμη.
    2.Τα βιβλία του Στίνα είναι αστειότητα.
    3.Στην Ψηφιακή βιβλιοθήκη της Βουλής των Ελλήνων υπάρχουν τα φύλλα της Εθνικής Σημαίας.Υπεύθυνος του συνδικαλιστικού της οργάνωσης του Μερκούρη ήταν ο Κ.Σπέρας.
    4.Για τον Ασημίδη θα φέρω υλικό αργότερα.Επιφυλάσσομαι.Πάντως το γνωρίζω ότι δεν αποχώρησε από τη πολιτική.

    Φυσικά και η ΟΠΛΑ είναι το πρότυπο της αντιστασιακής οργάνωσης.Αλλά να χαρείτε αφήστε αυτά τα περί εμπλοκής ΚΚΕ(συναισθηματικής ή υλικής),να με κρίνετε για αυτά που γράφω και μόνο,όπως σας κρίνω και εγώ.

    Από εκεί και πέρα,δε δικαιολογώ ούτε δολοφονίες ούτε τίποτα,γράφω τα ιστορικά γεγονότα της εποχής.Η εποχή ήταν εποχή βίας,και η οποιαδήποτε ενέργεια(ανοχής ή μη) μετριόταν σε ζωές.

  211. Μανίκας είπε

    Ασημίδης :
    Ο Στίνας γράφει ότι απεχώρησε από τη πολιτική το 1933!

    Το δε πόρισμα(μάλιστα ο Νεφελούδης που ήταν μέλος του ΚΚΕ και ήξερε τα πάντα) γράφει ότι διεγράφη επειδή έκανε διαφορετική εκλογική εκτίμηση και όχι επειδή ζήταγε συνέδριο τότε(1933) και χίλια δύο άλλα.Στην Κατοχή έκανε κριτική στο ΕΑΜ γιατί….δε παίρνει με τη βία την εξουσία ενώ ήταν αντικομματικός.Δε ξέρω περισσότερα για τις ακριβείς συνθήκες της θανάτωσης του.
    δεν αποχώρησε ποτέ από τη πολιτική.
    http://img687.imageshack.us/img687/6059/ashmidisanadimosieysiri.jpg

  212. τυφλός είπε

    #202, Μπέρνι, που διαφωνούμε; Εγώ δεν διαφωνώ σε κάτι απ’ όσα λες.

    Και τι απ’ όσα γράφονται σήμερα θα μπορούσε να συγχωρεθεί επειδή “αντικατοπτρίζει τις κρατούσες αντιλήψεις της εποχής”.
    #195, Μπουκανιέρε, τίποτα δεν συγχωρείται. Ένα έργο, ανάλογα με την εποχή, μπορεί να θεωρηθεί πρωτοποριακό ή ξεπερασμένο. Όποια κι αν είναι όμως τα δεδομένα της κάθε εποχής δεν πρέπει να παραβλέπουμε στην κρίση μας τα δεδομένα της εποχής μέσα στην οποία εμπνεύστηκε το έργο.

    #192, Μαρία, σαφώς αφού υπήρχε η έννοια του μισογυνισμού θα υπήρχε και μία λέξη για να προσδιορίζει την έννοια αυτή. Ο φεμινισμός υπάρχει από τα τέλη του 19ου αιώνα και μετά. Υπάρχουν τόσο πολλοί μισογύνηδες σήμερα, τη στιγμή που διανύουμε το τρίτο φεμινιστικό ρεύμα, που θεωρώ παράλογο να έχω απαιτήσεις από παλιότερους άνδρες. Ούτε καν από ηλικιωμένους δεν έχω απαιτήσεις να καταλαβαίνουν και να σέβονται τις γυναίκες. Οι νεότεροι όμως δεν έχουν δικαιολογίες να μην σέβονται τη γυναικεία φύση. Σ’ αυτό το πλαίσιο μίλησα και για τον Ουάιλντ.

    #188, Γιάννη Κ. το πλαίσιο κάθε εποχής, ίσως επειδή έχει σχέση με την ιστορία, χρειάζεται καιρό για να προσδιοριστεί και να αναλυθεί. Σε κάθε εποχή υπάρχουν κυρίαρχες τάσεις σε μία κοινωνία και τάσεις αντισυμβατικές. Γι’ αυτό έγραψα παραπάνω ότι η καλύβα απεικόνιζε τις κυρίαρχες τασεις της εποχής. Οι καιροί άλλαξαν και εδώ και μερικές δεκαετίες θεωρείται ξεπερασμένο. Γενικότερα, για να πάψει μία τάση να είναι κυρίαρχη, πρέπει κάποιοι αντισυμβατικοί επιστήμονες, να αρχίσουν με μελέτες, αναλύσεις, διατριβές να την αμφισβητούν.

    Ουφ.

  213. Δημήτρης Μ. είπε

    Ο Ασημίδης μετά τη διαγραφή του δεν εντάχθηκε κάπου, ούτε δημιούργησε δική του οργάνωση. Η πολιτική του δραστηριότητα ήταν μηδαμινή. Οι όποιες του επαφές και συζητήσεις δεν πρέπει να θεωρούνται πολιτική δραστηριότητα. Δεν εκτελέστηκε στο Καρπενήσι – σε εκείνα τα μέρη εκτελέστηκε ο Δαμασκόπουλος – αλλά δολοφονήθηκε στην Αθήνα.

  214. Μανίκας είπε

    Δημήτρη Μ. ως το 1936,ο Ριζοσπάστης τον “λούζει”,ενώ αυτός είχε σχέσεις με αρχειομαρξιστές καθώς και έκανε κριτική σε εφημερίδες,μίλαγε σε συγκεντρώσεις κτλ.Ουσιαστικά είχε μια πιο αριστερή από το ΚΚΕ θέση,θέλοντας ταξικό μέτωπο και όχι Λαικό.Μάλλον την ίδια στάση κράτησε και στην Κατοχή.
    Ο Σκλάβαινας,ο Καραγιώργης και ο Πλουμπίδης είχανε γράψει άρθρα εναντίον του,προφανώς φοβούμενοι την δυναμική του.Άρα κάθε άλλο παρά εγκατέλειψε τη πολιτική αφού έβγαζε και εφημερίδα “μαρξιστικό Βήμα”.
    http://img707.imageshack.us/img707/1985/2611936sel4.png

  215. bernardina είπε

    Τυφλέ, δεν διαφωνώ! Επαυξάνω. :-)

  216. babis είπε

    @193
    Τον διάβασα εγώ τον Μπολάνιο. Πολύ καλόςι, αλλά ειλικρινά δεν μπορώ να καταλάβω με ποια λογική κάποιοι τον συγκρίνουνε με τον Μπόρχες (θυμίζω ότι στο προηγούμενο ποστ που αναφέρθηκε το όνομά του κάποιος, βλάσφημος εννοείται, τόλμησε να πει ότι θεωρείται ως και ανώτερος του Μπόρχες). Για μένα αυτή η σύγκριση είναι τελείως άτοπη. Πρώτον, γιατί το μάγκνουμ όπους του είναι ένα μυθιστόρημα 800 σελίδων (πιο αντιμπόρχες δε γίνεται). Δεύτερο, γιατί και ο τρόπος γραφής του και τα θέματά του δεν είναι μπορχεσιανά και τρίτον, γιατί κανείς δε συγκρίνεται με τον Μπόρχες.

    Πέρα από την πλάκα, το 2266, το μάγκνουμ όπους που λέγαμε, αξίζει να διαβαστεί.

    ΥΓ: Αν κάποιου του περισσεύει ένα αντίγραφο των Μυθοπλασιών από εκδόσεις Ύψιλον, παρακαλώ πολύ να πάρει το μέιλ μου από το Νικοκύρη και να επικοινωνήσει μαζί μου (τι ζητάω τώρα…)

  217. Δημήτρης Φύσσας είπε

    #210 Κύριε Μανίκα
    1. Το βιβλίο του Στάικου είναι σοβαρό. Προσπαθεί και πετυχαίνει, σε μεγάλο βαθμό, να είναι αντικειμενικό. Με αφορμή τη διαφωνία μας, το έψαξα και το διέτρεξα στα γρήγορα. Δεν αποσιωπά την προσπάθεια του Στοτ (σελ. 198-9), ούτε ότι οι ταγματασφαλίτες άφησαν ελεύθερους συλληφθέντες ρανίτες (σελ. 237), ούτε ότι οι αστικές οργανώσεις ήταν διαβρωμένες από την ασφάλεια (σελ. 230). Αναφέρει την ένταξη του Μαλτέζου στη στρατιωτικού τύπου ΡΑΝ (σελ 193), αλλά και την αποχώρησή του (σελ. 231) και την ένταξή του στον ισχυρότατο ΕΣΑΣ (Εθνικό Συνδεσμο Ανωτάτων Σχολών). Σε κάθε περίπτωση, ο Μαλτέζος δολοφονήθηκε όχι μόνο ως αποστάτης της ΟΚΝΕ (ήταν νωρίτερα μέλος της) , όχι μόνο ως ανατέλλων ηγέτης της αστικής παράταξης, αλλά και ως προδότης που πρόδωσε τα μυστικά της ΟΚΝΕ- πράγμα αναληθέστατο. Ο Στάικος, αν και ερασιτέχνης, έχει κάνει ιστορική έρευνα πρώτης γραμμής και τεκμηριώνει με 682(!) υποσημειώσεις και δεκάδες συνεντεύξεις όσα γράφει (το δε επίμετρό του, για το πως έγραψε το βιβλίο και το πώς ήρθε σ΄επαφή με τόσο κόσμο, είναι αφοπλιστικό). Γι΄ αυτό, άλλωστε, και το βιβλίο του διαβάστηκε πολύ και ταρακούνησε την πλευρά που είχε κάθε λόγο να σκεπάζει το θέμα. Μη βιάζεστε, λοιπόν, στην κρίση σας.
    2. Για το βιβλίο του Στίνα διαφωνούμε. Είναι αστείο επειδή είναι τροτσκιστικό;
    3. Θα το ψάξω- και δε θα διστάσω να παραδεχτώ το λάθος μου, αν το έχω κάνει
    4. Για τον δικηγόρο Ασημίδη (που κακώς τον μπέρδεψα με το δημόσιο υπάλληλο Δαμασκόπουλο # 213, ευχαριστώ πολύ), εύκολα θα βρείτε ότι δολοφονήθηκε δίχως αιτία. Αλλά ήδη βρήκατε και μόνος σας ότι είχε αποχωρήσει από την πολιτική.
    5. Είπα εξαρχής ότι μπορεί να είναι σύμπτωση το ότι το ΚΚΕ τελευταία και εσείς εδώ μιλάτε παραπλήσια για την ΟΠΛΑ. Ζητάω παρόλα αυτά, συγνώμη. Χαίρομαι για το “δε δικαιολογώ δολοφονίες”. Υποθέτω ότι αυτό δεν καλύπτει μόνο βασανισμένους από τους Παπαγιωργηδες στο Παγκράτι ή από τους ασφαλίτες στο “Κρυστάλ” ή από τα τάγματα ασφαλείας στα μπλόκα ή τους Γερμανούς στη Μέρλιν – Κοραή – Χαϊδάρι κλπ, αλλά και βασιλόφρονες ή τροτσκιστές ή απλά αποχωρήσαντες από το ΚΚΕ, που, ευκαιρίας δοθείσης, φαγώθηκαν ιδίως στα Δεκεμβριανά- μόνο και μόνο γιατί σκέφτονταν διαφορετικά.

    Και για να γυρίσω στο Λουντέμη, γιατί παραξεφύγαμε από το θέμα. Υπάρχει ένα στοιχείο που εκτιμώ στη πεζογραφία του: ότι δε διστάζει να χρησιμοποιεί σλαβομακεδόνικη γλώσσα.

  218. Γιαννης Κ είπε

    #212. Τυφλέ, γράφεις “Σε κάθε εποχή υπάρχουν κυρίαρχες τάσεις σε μία κοινωνία και τάσεις αντισυμβατικές.”

    Και παρακυρίαρχες, και περιθωριακές, και ένα σωρό άλλες. Απ΄ όλα έχει ο μπαξές. Όπως σήμερα, έτσι και τότε. Γιατί οι τάσεις, οι αντιλήψεις (και οι πράξεις) δεν είναι των εποχών, είναι των ανθρώπων. Γι αυτό δεν είμαι σίγουρος αν καταλαβαίνω γιατί από κάποιους έχεις απαιτήσεις να κατανοούν αλλά από άλλους όχι. Ούτε σήμερα ζούμε σε μονολιθική κοινωνία-κουλτούρα, ούτε πριν ζούσανε.

    γιάννης

  219. Δημήτρης Μ. είπε

    214. Ενδεχομένως για κάποιο διάστημα να ψαχνότανε πολιτικά. Αλλά, επειδή έτυχε να διαβάσω κάποιες σελίδες του ημερολογίου του της Κατοχής, μπορώ να βεβαιώσω ότι η πολιτική του δραστηριότητα, εκείνη την εποχή, ήταν η δραστηριότητα ενός ανένταχτου. Αναρωτιόταν, δηλαδή, τι να κάνει. Οργανωτική σύνδεση δε φαίνεται να είχε με κάποιον. Συναντιόταν με κάποιους και τα συζήταγαν, αλλά αυτό δε λέγεται πολιτική δραστηριότητα ικανή να εξάψει πάθη σε βαθμό δολοφονίας. Αν σκεφτούμε ότι την εποχή που δολοφονείται ο Ασημίδης το ΚΚΕ, μέσω του ΕΑΜ και των οργανώσεών του, έχει, ίσως και, ένα εκατομμύριο οργανωμένο κόσμο σε 7000000 πληθυσμό, καταλαβαίνουμε ότι πολιτικά ο Ασημίδης ήταν αμελητέος. Η δολοφονία του έχει να κάνει με την εξάλειψη ενδεχόμενης κριτικής ενόψει της διαφαινόμενης ήττας. Σ΄ αυτό το πλαίσιο εντάσσονται οι μαζικές δολοφονίες ετερόδοξων αριστερών τον Δεκέμβρη (τροτσκιστών, αρχειομαρξιστών, παλιών διαγραμμένων κλπ.).

  220. τυφλός είπε

    #218 Γιάννη Κ., απλά διαφωνούμε. Οι τάσεις, οι αντιλήψεις, οι πράξεις, οι συμπεριφορές, οι δράσεις και οι αντιδράσεις είναι των εποχών ΚΑΙ των ανθρώπων. Στην αρχαία Ελλάδα και μέχρι πριν μερικές δεκαετίες θεωρούσαν φυσιολογικό, δεν διανοούνταν να το αμφισβητήσουν καν, ότι αν είσαι μαύρος πρέπει να είσαι σκλάβος με ό,τι συνεπάγεται η σκλαβιά.
    Άκουσες τι έγινε σήμερα στην Ιταλία; http://www.kathimerini.gr/4dcgi/_w_articles_kathremote_1_20/02/2012_428931

    Συμφωνούμε ότι η κατάργηση της δουλείας και η εμφάνιση του φεμινισμού ήταν σημεία -σταθμοί στην ανθρώπινη ιστορία γιατί άλλαξαν την σκέψη και τον τρόπο συμπεριφοράς των ανθρώπων; Ε, από τους ανθρώπους που έζησαν πριν από αυτά τα σημεία καμπής δεν έχω απαιτήσεις. Από τους σημερινούς όμως, περιμένω να είναι πιο ενημερωμένοι, πιο ευαισθητοποιημένοι, πιο προοδευτικοί (με πράξεις, όχι λόγια). Κρίνω διαφορετικά γιατί είναι διαφορετικές εποχές. Δεν ήταν μονολιθικός, όπως λες, ο 19ος αιώνας, αλλά στο θέμα των ανθρώπινων δικαιωμάτων έχουν γίνει πολλά βήματα προόδου από τότε μέχρι σήμερα.

    Αν διαφωνείς και σ’ αυτό, δε ξέρω τι άλλο να πω. Προφανώς βλέπουμε το φεγγάρι από διαφορετική γωνία. Δεν είναι κακό.

  221. Μανίκας είπε

    @Δημήτρη Μ.

    Δυστυχώς δεν έχω διαβάσει το ημερολόγιο του,μήπως ξέρετε που μπορώ να το βρώ ;Οπότε δεν γνωρίζω.Πάντως οι περισσότερες εκτελέσεις αριστερών της αριστερής αντιπολίτευσης έχουνε να κάνουν με την στάση τους επί της Κατοχής.Δε γνωρίζω αν ο Ασημίδης είναι η εξαίρεση που επιβεβαιώνει τον κανόνα.Πάντως όλοι οι άλλοι που υπάρχουν στο γνωστό πόρισμα είχανε πολιτική πράξη επί Κατοχής,και βρίζανε συνέχεια το ΕΑΜ ως προδότες κτλ

    @Δ.Φύσσας
    1.Θα διαφωνήσω ότι είναι σοβαρό.
    2.Όχι επειδή έχει ιστορικά λάθη.
    4.Το αντίθετο έγραψα.
    5.Δε σκεφτόντουσαν διαφορετικά μόνο,αλλά και έπρατταν διαφορετικά οι τροτσκιστές.

    Νομίζω ότι καταχράστηκα το χώρο του ιστολογίου.Ζητώ συγγνώμη.

  222. sarant είπε

    Κι εγώ θέλω να δω τα ημερολόγια που λέει ο Δημήτρης Μ.

  223. Μαρία είπε

    213
    Ο Γιώργος Κωνσταντινίδης (Ασημίδης) «δολοφονείται (κατά την προφορική μαρτυρία του Κ. Αναστασιάδη) στη Λάρισα με εντολή του Γ. Ιωαννίδη (Δεκέμβριος 1944) » απο εκτενή σημείωση του Π. Νούτσου στο Η σοσιαλιστική σκέψη στην Ελλάδα, τόμος Γ΄.

  224. Γιαννης Κ είπε

    #220. Για σιγά βρε Τυφλέ, πολλή φόρα πήρες. Οι σκλάβοι θεωρούσανε φυσιολογική τη σκλαβιά τους; Τι νομίζεις;
    Γιατί δίνεις προτεραιότητα στο τι θεωρούσανε φυσιολογικό οι ιδιοκτήτες των σκλάβων;

    Κι όταν μιλάς για ανθρώπινη ιστορία, μάλλον αναφέρεσαι στην ιστορία που γράφανε οι “κρατούντες”. Δεν αναφέρεσαι στα βιώματα των σκλάβων ή των γυναικών.

    Δεν καταλαβαίνω ποιοί είναι αυτοί οι σημερινοί άνθρωποι από τους οποίους περιμένεις να είναι πιό ενημερωμένοι. Όποιους κι αν έχεις στο νού σου, ποιό λόγο έχουν να είναι;

    γιάννης

  225. Δημήτρης Μ. είπε

    221, 222. Δεν πρόκειται για ολόκληρο ημερολόγιο, αλλά για μερικές σελίδες. Τις είχε η κόρη του Ασημίδη και τις είχε δώσει σε ένα φίλο, για την “Επιτροπή Πρωτοβουλίας για την Αποκατάσταση της Μνήμης των Αγωνιστών της Αριστεράς που συκοφαντήθηκαν και εξοντώθηκαν από τμήμα της ηγεσίας της”. Μου τα έδωσε, αργότερα, να του διαβάσω μερικά σημεία που είχε αμφιβολίες. Τα είχα σκανάρει, αλλά σε μια προσπάθειά μου να επανεγκαταστήσω τα Windows, σβήστηκαν όλα τα δεδομένα του δίσκου. Πάντως ήταν ημερολόγιο ενός πολιτικοποιημένου δικηγόρου και όχι ενός δραστήριου ηγέτη της Αριστεράς. Δε φαίνεται δράση, αλλά μια συνεχής αγωνία, του στιλ: “Κάτι πρέπει να κάνω, αλλά τι;”
    Θα κοιτάξω. Ίσως έχουν σωθεί σε κανένα μπακ απ.

    Η πιο ολοκληρωμένη δουλειά που έγινε με τους εξοντωθέντες, πρέπει να είναι αυτή της Επιτροπής Πρωτοβουλίας για την Αποκατάσταση της Μνήμης των Αγωνιστών της Αριστεράς που συκοφαντήθηκαν και εξοντώθηκαν από τμήμα της ηγεσίας της. Στην παρακάτω διεύθυνση υπάρχει το πόρισμά της:
    http://www.marxists.org/ellinika/odmaaa/apokatastasi_170588.htm
    Εκεί φαίνεται ότι οι περισσότεροι εξοντώθηκαν την περίοδο που δε αποτελούσαν κίνδυνο για την έκβαση του Αγώνα, αλλά ενδεχόμενη πηγή κριτικής και αμφισβήτησης, σε περίπτωση ήττας. Επίσης οι περισσότεροι δεν έβριζαν το ΕΑΜ και πολλοί απ΄ αυτούς δούλευαν, ή ήθελαν να δουλέψουν στο ΕΑΜ.
    Τέλος, από πότε η διαφωνία, ή η κριτική, ή πολιτική δραστηριότητα είναι βρίσιμο; Στο σπορ αυτό μάλλον το ΚΚΕ επιδιδόταν και επιδίδεται.

  226. Πάντως για τον Σπέρα δεν υπάρχει η παραμικρή αμφιβολία ότι από το 1928 (τουλάχιστον) ήταν ενεργούμενο (για να το πω κομψά) φασιστικών και εθνικοσοσιαλιστικών κύκλων.
    Και αυτό έφτανε χρονικά και μέχρι μέσα στην κατοχή.
    Χώρια από τα πολλά που έχουν γίνει γνωστά, έρχεται από εκεί που δεν το περιμένεις η επιβεβαίωση, λ.χ. οι επαφές του με τον “προδοτικό ΕΔΕΣ” (το κομμάτι του ΕΔΕΣ Αθηνών που πήγε με τους Γερμανούς και κάλυψε κενά των Ταγμάτων Ασφαλείας, κομμάτι που και ο ίδιος ο Ζέρβας είχε αποκηρύξει ως “προδοτικό”).
    Δείτε και πως ξεφυτρώνει το όνομά του ως (τα λέω από μνήμης) “απατεώνας, ψευτοσυνδικαλιστής” κ.λπ. στην αλληλογραφία ενός στελέχους του ΕΔΕΣ Αθηνών με τον ίδιο τον Ζέρβα, όπου συζητάνε πως να κάνουνε μια δουλειά προπαγάνδας, και είχανε πιάσει επαφές με τον Σπέρα.
    Εν ολίγοις, η αριστερά δεν τον εκτέλεσε για τυχόν “κριτική από τα αριστερά”,
    αλλά γιατί είχε περάσει από χρόνια στην πιο μαύρη αντίδραση.

    Ακόμη και ο … τίτλος “αναρχοσυνδικαλιστής” με τον οποίον τον τιμούν οι σημερινοί αναρχικοί,
    έστω για την δράση του πριν το 1928,
    ούτε που το ήξερε ότι ήταν τέτοιος ο Σπέρας.
    Αλλωστε στην απεργία της Σερίφου το 1916, άλλο ακατανόητο γεγονός,
    είχε καλέσει τον γαλλικό στόλο να καταλάβει το νησί,
    είχε υψώσει τη γαλλική σημαία.
    και πάνω-κάτω είχε ανακηρύξει το νησί γαλλικό έδαφος.
    Τι σόι αναρχικός ήταν αυτός;;;

  227. sarant είπε

    Ήταν αναρχικός ο Σπέρας το 1916; Μάλλον ένας δραστήριος εργάτης ήταν που βρήκε αυτό τον τρόπο (να καλέσει τους Γάλλους) για να χτυπήσει τον Γερμανό ιδιοκτήτη του ορυχείου -που είχε φτιάξει κράτος δικό του στο νησί.

    Αλλά στα άλλα μάλλον συμφωνώ.

  228. Μανίκας είπε

    @Δημήτρη Μ

    Σε παρακαλώ ψάξε να βρεις το ημερολόγιο.Πάντως,το πόρισμα έχει λάθη,και έχει αρκετά ψέμματα που έχω εντοπίσει.Μπορούμε να το συζητήσουμε αναλυτικά ένα προς ένα τα ονόματα.Δε μιλάμε για διαφωνίες αλλά για ξεκάθαρη εχθρότητα από πολλούς.Διαβάστε τα αρχεία του ΑΣΚΙ που είναι στο Ιντερνετ,να δείτε τι χαρακτηρισμούς χρησιμοποιούσαν για το ΕΑΜ.Τέλος πάντων είναι μεγάλο το ζήτημα,και πολλά τα ψέμματα που έχουν γραφεί.
    Από εκεί και πέρα το ΚΚΕ του τότε με εκατοντάδες χιλιάδες μέλη σε καιρό πολέμου είναι χαζό να συγκρίνεται με το σημερινό ΚΚΕ και να βγαίνουν αυθαίρετα συμπεράσματα από τη συμπεριφορά του.

    @Βασιλική Μετατρούλου.
    Δεν ήταν στον ΕΔΕΣ Αθηνών(προδοτικό),καθώς δεν είχε γίνει η διάσπαση στον ΕΔΕΣ μέχρι τότε.Αυτή θα γίνει αργότερα αφού δολοφονηθούν στελέχη του ΕΔΕΣ που θέλανε σχέσεις με το ΕΑΜ,και ενώ ο Ζέρβας δε θα βγάζει κουβέντα.Ο Σπέρας ανέβηκε στο βουνό να κάνει ανταγωνιστικό αντάρτικο στον ΕΛΑΣ με αξιωματικό του Ε.Σ που πέρασε στον ΕΛΑΣ και μετά στον ΔΣΕ.Οι ΕΔΕΣίτες τον θεωρούσανε όργανο της Ειδικής Ασφάλειας.Για να είμαι δίκαιος,δεν γνωρίζω αν ήταν.

    Ο Σπέρας,ο Φανουράκης και ο Κουχτσόγλους ήταν αναρχικοί -με τον όρο της εποχής βέβαια- και οι τρεις είχαν μάλλον αμφισβητούμενες πορείες.Οι σημερινοί αναρχικοί τους έχουνε κάνει αγιογραφίες.Άλλωστε όσο μεγαλύτερη συκοφαντία πεις για τον ΕΛΑΣ ή ειδικά την ΟΠΛΑ τόσο μεγαλύτερη η πιθανότητα να γίνεις πιστευτός,ενώ από την αντίθετη το να πεις καλά λόγια για έναν αναρχικό που τον έφαγε η άτιμη η σταλινική(sic)ΟΠΛΑ σου άνοιγε κάποτε διάπλατα τις στήλες της Ελευθεροτυπίας…

  229. Immortalité είπε

    @216 Μπάμπη σε πεντεφάκι μου περισσεύει, αν ενδιαφέρεσαι… ;)

  230. sarant είπε

    Ο Κουχτσόγλους πάντως έγραφε καλά. Τα κείμενά του στην Άμυνα δείχνουν κατάρτιση. (Η Άμυνα ήταν ταχαμαναρχοσυνδικαλιστική καθημερινή εφημερίδα που την ενίσχυε ο Βενιζέλος -μόλις έχασε τις εκλογές τον Νοέμβρη του 1920, την άλλη μέρα έκλεισε, όπως και η Κοινωνία του Γιαννιού. Την έβγαζε ο Ηρακλής Αποστολίδης, ο πατέρας του Ρένου).

  231. sarant είπε

    229: Να το κορίτσι το χρυσό!

  232. Immortalité είπε

    @195 Έτσι ακριβώς!

    @231 Υπερβολές! :) Κι εμένα ένα χρυσό παιδί μου το ‘δωσε.

  233. Μαρία είπε

    230 Αυτός έγραφε καλά. Αλλά πώς φτάσαμε ως εδώ. Επειδή ο Φύσσας τόλμησε να εκφραστεί αρνητικά για το έργο του Λουντέμη, ενώ ο ίδιος γράφει ποιήματα που δεν αρέσουν στον Μ, άρα δεν δικαιούται δια να ομιλεί. Πιο άθλιο τρολάρισμα σ’ αυτό το μπλογκ δεν έχω ξαναδεί. Ζήτω ο Πατερούλης κι η σταλινικότατη (για να φύγει το sic) ΟΠΛΑ.

  234. Μανίκας είπε

    @230
    Κατάρτιση σίγουρα.Αλλά και πολιτική συμπάθεια.

    @233
    Αγαπητή Μαρία,το “δε δικαιούται να ομιλεί” πόθεν το συμπεράνατε,είναι κάτι ξένο στη κουλτούρα σας η κριτική;Πάντως για να πω την αλήθεια το τρόλεψα το νήμα,και ζητώ συγγνώμη,δυστυχώς πήρα θάρρος από τον κύριο Σαραντάκο που απάντησε ξανά σε εμένα.Ζήτω οι δημοκρατικές εκκαθαρίσεις,κάτω οι σταλινικές λοιπόν!Κάτω τα γκούλαγκ,ζήτω η Μακρόνησσος!Γεια σας!

  235. [...] Jaws, Jeep, Joshua Fishman, Katyń, Κhrushchev – Хрущёв, News, onorevole, pasok-pasok, poléographie, Sauerstoff, schwa, The Crying Game, Turnacıbaşı , TV, Yi Fu Τuan, Αβάγιος, [...]

  236. [...] το χ στο χέρι και άλλο το χ στο χαμό, ανθρωπογεωγραφία, ανθρωπογεωγραφικότητες, απαγόρευση, απλοποιημένος εκλατινισμός, από το ΟΙ [...]

  237. [...] εισαγωγικά και εδώ, γεωπολιτική των διεθνών γλωσσών, Γιάλοβα Γιώργος Ιωάννου, γραμματική των λαθών, δεκαοχτούρα, [...]

  238. [...] Γιώργος Ιωάννου, γραμματική των λαθών, δεκαοχτούρα, διαμάχη Μαρωνίτη-Ιωάννου, Δίπλα-Μαλάμου, εμπρησμός του «Αττικόν» , επιστημικό, [...]

  239. babis είπε

    @229

    Ε, απ’ τ’ ολότελα… Ευχαριστώ πάρα πολύ!

  240. [...] εισαγωγικά και εδώ, γεωπολιτική των διεθνών γλωσσών, Γιάλοβα, Γιώργος Ιωάννου, γραμματική των λαθών, δεκαοχτούρα, [...]

  241. [...] Ιωάννου, γραμματική των λαθών, δεκαοχτούρα, διαμάχη Μαρωνίτη-Ιωάννου, Δίπλα-Μαλάμου, εμπρησμός του «Αττικόν» , επιστημικό, [...]

  242. [...] Ιωάννου, γραμματική των λαθών, δεκαοχτούρα, διαμάχη Μαρωνίτη-Ιωάννου, Δίπλα-Μαλάμου, εμπρησμός του «Αττικόν», επιστημικό, [...]

  243. τυφλός είπε

    #224, Γιάννη Κ αλημέρα. :-P

  244. Γιαννης Κ είπε

    #243. Καλή σου μέρα Τυφλέ. Κι εδώ πρωί είναι τώρα. Τι έχεις κατά νού;

    γιάννης

  245. CulCulζέλος είπε

    Τι μαθαίνουμε και εμείς οι αγράμματοι. Από τα γενεσιούργια το ΚΚΕ μόνο φασισμό ενέπνεε. Από όποια μεριά και να το δεις, αίμα στάζει. Θα φταίει η θρησκοληψία.

  246. τυφλόμυγα είπε

    #244, Καλημέρα στην ανατολική ακτή. Γιάννη, σ’ αρέσει το νέο μου χρηστώνυμο;

  247. Γιαννης Κ είπε

    #246. Καλή σου μέρα Τυφλόμυγα — ή Τυφλόμυιγα; Μου δημιουργεί διάφορους συνειρμούς, ενδιαφέρον θα έλεγα. Θα τα ξαναπούμε στις μελλοντικές σελίδες φαντάζομαι :-)

    γιάννης

    ΥΓ: Θεωρώ ότι ήμουνα εντός θέματος για τα ιατρικοφυσικοεπιστημονικά, αλλά αν θες το ξανανοίγεις το ζήτημα — νομίζω ότι μπορώ να εξηγήσω το σκεπτικό μου.

  248. Stazybο Hοrn είπε

    Θα κατηγορηθείς για γκρίζα διαφήμιση, Νικοκύρη. «Ένα παιδί μετράει τ’ άστρα», το βιβλίο του Βήματος αυτή την Κυριακή.

  249. sarant είπε

    Πες το ντε να πάω να ζητήσω ποσοστά!

  250. Γιώργος Λυκοτραφίτης είπε

    @248,
    Στάζυμπε, από αυτή την έκδοση του “Βήματος” έμαθα ότι ο Λουντέμης είχε γράψει βιογραφία του Λαπαθιώτη, με τίτλο “Ο Λυράρης”.
    (Δεν ξέρω αν έχει ειπωθεί πιο πάνω, δεν έχω κουράγιο να ανατρέξω τα διακόσια τόσα σχόλια…).

  251. sarant είπε

    Γιώργο Λυκ. όχι μόνο δεν έχει αναφερθεί, αλλά με εκπλήσσει, δεν το έχω ξανακούσει. Βρίσκω βέβαια αταίριαστον τον τίτλο για βιογραφία του Λαπαθιώτη, δεν ήταν μεγαλόστομος, βάρδος κοινωνικός και τέτοια, ούτε καν μεγαλόφωνος. Επειδή με ενδιαφέρει πολύ, κάνεις έναν κόπο να γράψεις (ή να μου στείλεις με ιδιαίτερο ηλεμήνυμα στο sarant@pt.lu) τι ακριβώς λέγεται για το θέμα αυτό και ποιος υπογράφει:

  252. Γιώργος Λυκοτραφίτης είπε

    Έχει εκδοθεί από τον “δωρικό”, Νίκο. Γουγλίζοντας θα το βρεις εύκολα. Βέβαια, τα δικαιώματα της έκδοσης του συνόλου του έργου του Λουντέμη τα έχει πλέον ο ΔΟΛ -δεν ξέρω, όμως, αν έχει εκδώσει τη συγκεκριμένη βιογραφία, μία από τις τρεις που έγραψε ο Λουντέμης, όπως μας πληροφορούν στον κατάλογο έργων του που παρατίθεται στις τελευταίες σελίδες της πρόσφατης επανέκδοσης του “Ενός παιδιού…”.

  253. bernardina είπε

    Συγνώμη που παρεμβαίνω, αλλά στο Λυράρη λέει για Μιλτιάδη Μαλακάση (το 47 της εργογραφίας του)
    http://el.wikipedia.org/wiki/%CE%9C%CE%B5%CE%BD%CE%AD%CE%BB%CE%B1%CE%BF%CF%82_%CE%9B%CE%BF%CF%85%CE%BD%CF%84%CE%AD%CE%BC%CE%B7%CF%82

  254. Γιώργος Λυκοτραφίτης είπε

    Διορθώνω το κατά ριπάς λάθος μου: για τον Μαλακάση ήταν “ο λυράρης”.
    Ζητώ συγνώμη για τον πανικό που δημιούργησε ένα αδύνατο, όπως φαίνεται, μυαλό….

  255. bernardina είπε

    Κανέναν πανικό, Γιώργο. Ενθουσιασμό μόνο, που έζησε για μια στιγμή και φυλλορρόησε :-) (κοίτα που θα με κάνεις να σου βγάλω και αισθαντικό ποίημα στο τέλος, χαχα)
    Ουδείς άσφαλτος, το είπε και η Λαίδη!

  256. sarant είπε

    Ναι, ο Λουντέμης ήταν φίλος με τον Μαλακάση, είχε γράψει κάτι αναμνήσεις σε μια κατοχική Νέα Εστία, μόλις πέθανε ο Μ.

  257. nikos__alfa είπε

    Αγαπητέ Νικοκύρη
    να σε ευχαριστήσω από καρδιάς γι αυτήν την ανάρτηση ,μικρό φόρο τιμής για τον Μ.Λουντέμη!
    Για μένα που τον ρούφηξα στην εφηβεία μου μετά από τον Καζαντζάκη είναι ο συγγραφέας που θυμάμαι πάντα με συγκίνηση ! Μελό ίσως για μερικούς, για μένα ένα κομμάτι της ζωής μου.
    Μέλος μιας φτωχής αγροτικής οικογένειας που ο πατέρας της αντιμετώπιζε σοβαρά προβλήματα υγείας υποχρεώθηκα να εργάζομαι από την εφηβεία μου μέχρι να αποφοιτήσω. Θυμάμαι έντονα πως όταν αναγκάστηκα να διακόψω τις όποιες σπουδές μου στο δεύτερο έτος , το μεγαλύτερο στήριγμα μου για να επιστρέψω αργότερα ήταν το ” Ένα παιδί μετράει τ άστρα” ! Του είμαι ευγνώμων για τη δύναμη που μου έδινε μέσα από τα βιβλία του!
    Κρίνετε όλοι εκ του αποτελέσματος πόσο επικίνδυνος ή αρνητικός ήταν ο Λουντέμης για έναν έφηβο που αντιμετώπιζε σοβαρές δυσκολίες στην ζωή του, έστω στα 80ς! Ας μη πάμε πιο πίσω σε περισσότερο ταραγμένες και μαύρες εποχές.
    Και πάλι ευχαριστώ και εύγε!

  258. ppan είπε

    Πολύ ωραίο, Νίκο άλφα…

  259. bernardina είπε

    Νικολή, είσαι γνωστός επικίνδυνος και αρνητικός τύπος ;-) ;-) (και μελό, δεν το συζητάω :razz: )

  260. nikos__alfa είπε

    Ppan : :) :)

    Μπέρνυ : :razz: :)

  261. Σπύρος είπε

    Ως έφηβος, είχα ξεκοκαλίσει τα περισσότερα έργα το Λουντέμη, αρχής γενομένης από το “΄Ενα παιδί μετράει τ’ άστρα”, το οποίο ως δεκατετράχρονο, με συνεπήρε. Κατόπιν, κατάπια και καμμιά δεκαριά άλλα βιβλία του, απνευστί. Φίλοι μου, εσείς οι επικριτές της λογοτεχνικής του αξίας, είναι άστοχο – ίσως και άδικο- να δείχνετε ασέβεια στους τόσους χιλιάδες αναγνώστες του Λουντέμη. Η τόσο μεγάλη αναγνωσιμότητά του, δεν είναι – πιστέψτε με – τυχαία. Ο άνθρωπος, χειριζόταν το λόγο απολαυστικα, ιδιαίτερα τους διαλόγους. Ισως, τώρα που τον ξαναδιαβάζω, να διαβλέπω ψήγματα υπερλυρισμού, εγωκεντρισμού (στα βιωματικά του), υπερευαισθησίας και υποκειμενικότητας στα πολιτικά του πιστεύω. Ξαναλέω όμως, πως τίποτα δεν είναι τυχαίο. Τον έχουν διαβάσει εκατοντάδες χιλιάδες, ίσως και εκατομμύρια. Οι συγκρίσεις τώρα με τους Γκάτσους και τους Λειβαδίτες, θα συμφωνήσω ότι είναι ατυχείς, διότι ο Λουντέμης ήταν κατά περίσταση μόνο ποιητής και δεν ήταν κατά τη γνώμη μου το φόρτε του. Και μην ξεχνάμε ότι τον Γκάτσο δεν θα τον ξέραμε ούτε ως ύπαρξη, εάν δεν είχε αυτή τη θεόσταλτη συνεργασία με τον Χατζηδάκη, πού λόγω της μελοποίησης των στίχων του, τον γνωρίσαμε. Για τον Λειβαδίτη, δεν αναφέρομαι καθόλου, διότι δεν χρησιμοποιεί ρίμα, κάτι άκρως απαραίτητο για να αποκτήσει αξία ένα ποίημα. Ο ποιητής κοπιάζει και ζυμώνει τον ιδρώτα του με το χαρτί προκειμένου να δώσει στην κοινωνία ένα έργο άξιο και διαχρονικό, και συγνώμη με τους έχοντες αντίρρηση, αλλά αυτό πιστεύω. (Σολωμός, Παλαμάς). την πόιηση την απολαμβάνεις μόνο με ρίμα. Τα άλλα, είναι σκέψεις, ιδέες και εικόνες, εύκολα αραδιασμένες πάνω στο χαρτί.

  262. Immortalité είπε

    @261 Για τον Λειβαδίτη, δεν αναφέρομαι καθόλου, διότι δεν χρησιμοποιεί ρίμα, κάτι άκρως απαραίτητο για να αποκτήσει αξία ένα ποίημα.

    Αξία για σας προσωπικά ή μιλάτε εξ ονόματος της παγκόσμιας ένωσης ποιητικής κριτικής;

  263. Σπύρος είπε

    Σεβαστέ μου φίλε, παρέρχομαι την ειρωνεία σου και μιλώ φυσικά για τη δική μου άποψη, θυμίζοντάς σου, ότι η κριτική δεν παρήγαγε ποτέ τίποτα, υπερτίμησε χιλιάδες ανάξιους και καταβαράθρωσε αριστουργηματίες. (Θυμήσου τις κριτικές των κριτικων για τον Λουντέμη)

  264. τυφλόμυγα είπε

    261, Είστε λίγο άδικος με τον Γκάτσο. Έχει γράψει σπουδαίους στίχους. Συνεργάστηκε με κορυφαίους συνθέτες της εποχής του κι έτσι προέκυψαν σπουδαία τραγούδια.

    Δεν χρειάζεται να ζητάτε συγγνώμη -την γνώμη μας λέμε. ;-) :-)

  265. Immortalité είπε

    @263 Αν μιλάτε για την προσωπική σας γνώμη, τότε ξανά διαβάστε τι γράψατε για τον Λειβαδίτη με ύφος απαξιωτικής αυθεντίας. Ειδικά δε η αναφορά σε “Γκάτσους και Λειβαδίτες” στον πληθυντικό λες και είναι του σωρού ή μας περισσεύουν. Δεν μπορείτε να επιχειρηματολογήσετε υπέρ του ποιητή που προτιμάτε χωρίς επιτίθεστε σε όσους δεν σας αρέσουν και απ’ ότι φαίνεται δεν καταλαβαίνετε;

  266. jack είπε

    Ψάχνω στο διαδίκτυο το ποίημα του Λουντέμη “μιλάει η Μόσχα”, αλλά δεν μπορώ να το βρω…
    Αν το γνωρίζετε θα ‘θελα τη βοήθειά σας….

  267. sarant είπε

    266: Λυπάμαι, δεν μπορώ να βοηθήσω…

  268. Πάνος είπε

    256. Ο Λ. έχει γράψει ΒΙΒΛΙΟ για τον Μαλακάση (όπως και για τον Βάρναλη – και για τον Καραγάτση, νομίζω. Μπορεί να έχει και για άλλους – αυτά τα τρία έχω διαβάσει)

    ΥΓ. Είδα τώρα το σχόλιο γιατί το ποστ αναφέρθηκε από τον Νίκο- Α στη συζήτηση που τρέχει στην καλύβα για τα 100 βιβλία της νεοελληνικής λογοτεχνίας.

  269. sarant είπε

    Για τον Καραγάτση; Θα με παραξένευε. Αλλά αν το έχεις διαβάσει, πάω πάσο.

    Θα πρέπει να συζητήσουμε κι εδώ τα 100 βιβλία, ίσως την Κυριακή.

  270. Πάνος είπε

    Έχεις δίκιο, το τρίτο βιβλίο ήταν για τον Άγγελο Σικελιανό. Σε κάποιο από τα τρία υπάρχουν αφηγήσεις και για τον Καραγάτση – μου είχαν κάνει εντύπωση όταν τις διάβαζα.

  271. sarant είπε

    Είπα κι εγώ, διότι δεν ήταν καθόλου όμοιοι, κανένα κοινό στοιχείο.

  272. Πάνος είπε

    Τα ετερώνυμα έλκονται, ως γνωστόν. Ο Λουντέμης αφηγείται κοινές εκδρομές (αυτοκινητάδες) σε παραθαλάσσια της Αττικής και δυσοίωνα πιώματα. Δυστυχώς, δε θυμάμαι περισσότερα ;-)

Υποβολή απάντησης

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

WordPress.com Logo

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Log Out / Αλλαγή )

Twitter picture

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Log Out / Αλλαγή )

Facebook photo

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Log Out / Αλλαγή )

Google+ photo

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Log Out / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Follow

Get every new post delivered to your Inbox.

Join 7,500 other followers

%d bloggers like this: