Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Μη σώσετε και μας σώσετε

Posted by sarant στο 5 Μαρτίου, 2012


Το άρθρο που ακολουθεί δημοσιεύτηκε χτες, 4.3.2012, πρώτη Κυριακή του μήνα, στην εφημερίδα Αυγή, μαζί με τη γελοιογραφία του Μποστ. Εδώ έχω κάνει κάμποσες προσθήκες.

Αφού λοιπόν, όπως φρόντισαν να μας τονίσουν ο πρωθυπουργός και τα κανάλια, χάρη στην αλληλεγγύη των εταίρων μας σωθήκαμε, θα ήταν αχαριστία να μην αφιερωθεί η στήλη αυτού του μήνα στο πολυσήμαντο ρήμα σώζω και στις πολλές παραφυάδες του. Θα μας χρειαστεί άλλωστε, μια και προβλέπεται να έχουμε κι άλλες σωτηρίες στους επόμενους μήνες και τα χρόνια.

Το ρήμα σώζω είναι αρχαίο, ομηρικό, και στα αρχαία το πρώτο ωμέγα είχε στους ενεστωτικούς τύπους και μιαν ασελγή υπογεγραμμένη, που μας κάνει να σκεφτούμε ότι προέρχεται από το θέμα σω- και την κατάληξη -ίζω, σωίζω και μετά σώζω, αλλά ήδη από τα ελληνιστικά χρόνια πλειοψηφούν οι τύποι χωρίς υπογεγραμμένη, κι έτσι δεν την κληρονόμησε η καθαρεύουσα. Αυτό το θέμα σω- προέρχεται από το αρχαίο επίθετο σως/σώος και σάος, με σημασία «υγιής και ασφαλής», απ’ όπου έχουν παραχθεί πολλές λέξεις, όπως ο σωτήρας, αυτός που σώζει δηλαδή, ο σώφρων (αυτός που έχει σώας τας φρένας), αλλά και ο σωστός, που ξεκίνησε σαν ρηματικό επίθετο του σώζω, με αρχική σημασία «αυτός που έχει σωθεί», και μόνο αργότερα, στα μεσαιωνικά χρόνια, πήρε τη σημασία «ορθός». Αλλά και το κύριο όνομα Σωκράτης από την ίδια ρίζα προέρχεται, όπως και ο άσωτος, αυτός δηλαδή που δεν έχει ελπίδα σωτηρίας, και τελικά αυτός που ζει έκλυτη, υποτίθεται, ζωή. Από το ρήμα σώζω και ο σωσίας, ύστερα από μια μεγάλη διαδρομή που ξεκινάει από το κύριο όνομα Σωσίας, που το έδιναν συχνά σε δούλους (υπάρχει ένας στις Σφήκες του Αριστοφάνη). Σε μια κωμωδία του Πλαύτου υπάρχει ένας υπηρέτης ονόματι Sosias. Στην κωμωδία αυτή, ο θεός Ερμής παίρνει προσωρινά τη μορφή του Σωσία, και το ίδιο θέμα το ξεσήκωσε κι ο Μολιέρος στην κωμωδία του Αμφιτρύων, όπου ο υπηρέτης λέγεται Sosie, με αποτέλεσμα η λέξη sosie να περάσει στη γαλλική γλώσσα και από εκεί να την (αντι)δανειστούμε κι εμείς στα τέλη του 19ου αιώνα.

Επειδή όμως συχνά όποιος σωζόταν από τον κίνδυνο έφτανε σε ασφαλές μέρος, στα μεσαιωνικά χρόνια το σώζω, μεταπλασμένο ως σώνω και σώνομαι, ανέπτυξε τη σημασία του «φτάνω», και μετά «επαρκώ», αλλά και «εξαντλούμαι»· και πέρα από την κυριολεξία (π.χ. σώθηκε το ψωμί) έχουν αναπτυχθεί και αρκετές ενδιαφέρουσες φρασεολογικά χρήσεις, όπως σώνει και καλά, για κάτι που κάποιος επιδιώκει με μεγάλη επιμονή, τρέχω και δεν σώνω, ή τρέχω και δεν φτάνω στην κοινότερη μορφή του, καθώς και όρκοι και κατάρες, π.χ. να μη σώσω αν λέω ψέματα (να πεθάνω αυτή τη στιγμή), μη σώσει κι έρθει (ποτέ του μην έρθει· περισσότερο αδιαφορία δείχνει), να μην έσωνα να πήγαινα (όταν μετανιώσουμε πικρά για κάτι). Την αμφισημία με το «σώζω» και το «σώνω» την είχε εκμεταλλευτεί παλιά ο Μποστ σε μια γελοιογραφία, όπου παρουσίαζε τον αρχηγό της ΕΡΕ να κρατάει πλακάτ με το σύνθημα «Σώσατε την δραχμήν», όπως ήταν το κινδυνολογικό σύνθημα της Δεξιάς στις εκλογές του 1964, και τους παριστάμενους να δείχνουν τις άδειες τους τσέπες και να τους απαντούν «Εσώθη προ πολλού».

Η γελοιογραφία δημοσιεύτηκε στην Αυγή στις 2.2.1964, δυο Κυριακές πριν από τις εκλογές της 16ης Φεβρουαρίου 1964 που χάρισαν στον Γεώργιο Παπανδρέου το επιβλητικό, αλλά και τόσο εύθραυστο, 53%. Ο Κανελλόπουλος, βαριά ντυμένος (εκείνο τον χειμώνα έκανε δριμύ και παρατεταμένο κρύο) έρχεται αντιμέτωπος με… θηριώδεις Κρητικούς, που βέβαια όλοι έχουν, κατά το στερεότυπο, βράκες, φαρδιά ζωνάρια, μαχαίρες και μουστάκες. Ο ίδιος ο Κανελλόπουλος είχε αναφερθεί σε «στίφη» Κρητικών -σε χρονογράφημά του ο Μποστ είχε προτείνει ότι τα στίφη ετυμολογούνται από τη σταφίδα, η οποία στην προτουριστική Κρήτη αποτελούσε βασική πηγή εισοδήματος. Ο Μποστ εκμεταλλεύεται εδώ πολύ τις ομοηχίες: Κρητών και κριτών, αοιδός και αηδόνι, θείος (θεϊκός) και θείος του Καραμανλή, όπως είπαμε σε προηγούμενο σκίτσο. Το όνομα του πλοίου, Νίκη, συμπίπτει με τον τίτλο της πιο φανατικής φιλικά προσκείμενης στην ΕΡΕ εφημερίδας. Ο τίτλος «Ουδέν μεμπτόν» παραπέμπει σε ένα γεγονός της προεκλογικής επικαιρότητας: λίγες μέρες νωρίτερα, ο στρατηγός Γεννηματάς, διοικητής του Β’ Σώματος Στρατού (και μετέπειτα αρχηγός ΓΕΣ) είχε δώσει διαταγή για μετακίνηση αξιωματικών, προκαλώντας ανησυχίες. Ο υπηρεσιακός υπουργός Εθνικής Άμυνας είχε απαντήσει ότι η κίνηση αυτή «ουδέν μεμπτόν» είχε.

Και μετά τη γελοιογραφική παρένθεση, ας επιστρέψουμε στο θέμα μας, το ρήμα σώζω και την οικογένειά του. Λοιπόν, ενδιαφέρουσες φρασεολογικές χρήσεις έχει αναπτύξει και το αρχικό ρήμα σώζω· για παράδειγμα, όταν γίνεται μεγάλη φασαρία ή συνωστισμός λέμε «γίνεται το σώσε»· η εικόνα μάλλον από έντρομο πλήθος που φωνάζει «Κύριε, σώσε μας», ενώ μια παρεμφερής φράση, σε πιο αρχαιόπρεπη μορφή, «Σώσον κύριε (τον λαόν σου)» λέγεται ως επιφώνημα σε περιπτώσεις μεγάλης και συνήθως δυσάρεστης έκπληξης· ενώ για καταστάσεις πανικού και γενικευμένης αναστάτωσης λέμε «ο σώζων εαυτόν σωθήτω». Από την άλλη, όταν προβλέπουμε ότι τα πράγματα δεν θα εξελιχθούν καλά, λέμε ειρωνικά: «Σωθήκαμε!» ή «Τώρα σώθηκες!». Το ρήμα έχει δώσει και κύρια ονόματα, τον Σωκράτη και τον Σώζοντα, ή Σώζο όπως τον λέμε στην Αίγινα, τον Σωτήρη και τη Σωτηρία (το επίθετο Σωτήρ το είχε ο Δίας στα προχριστιανικά χρόνια και το κράτησε η διάδοχη κατάσταση)· υπάρχει και ο Άγιος Σώστης, όνομα πολλών εκκλησιών, με γνωστότερη την εκκλησία στη Λεωφόρο Συγγρού, που χτίστηκε επειδή σε εκείνη τη θέση έγινε αποτυχημένη απόπειρα δολοφονίας του βασιλιά Γεωργίου του Α΄ το 1898 καθώς επέστρεφε με την άμαξα από το Παλαιό Φάληρο. Η απόπειρα, εντελώς πρόχειρη, έγινε από δυο κακομοίρηδες που θεωρούσαν τον βασιλιά υπαίτιο της ήττας του 1897 και πολλοί θεώρησαν ότι ήταν σκηνοθετημένη για να ξανακερδίσει ο θρόνος τη συμπάθεια του λαού· σικέ ή όχι η απόπειρα, οι δυο δράστες έχασαν το κεφάλι τους, και η Αθήνα απέκτησε ένα νέο τοπωνύμιο, μια και ως τότε την περιοχή την έλεγαν Ανάλατο.

Τώρα με την πληροφορική, το ρήμα σώζω απέκτησε και μια καινούργια σημασία: αποθηκεύω αρχείο, ιδίως σε σκληρό δίσκο. Καθαρό μεταφραστικό δάνειο από τα αγγλικά (save), αλλά νόμιμο και αναπόφευκτο θα έλεγα, έτσι σωτήρια πράγματι που φαντάζει η αποθήκευση των πολύτιμων δεδομένων μας, που ένας λάθος χειρισμός ή μια διακοπή ρεύματος απειλεί να τα στείλει κατευθείαν στο στομάχι της ηλεμαρμάγκας!

Μια άλλη λέξη της οικογένειας είναι και τα σώστρα, που ήταν στην αρχαιότητα η ευχαριστήρια θυσία για τη σωτηρία, ενώ στα νεότερα χρόνια σημαίνει την αμοιβή για τη διάσωση πλοίου που έχει εγκαταλειφθεί από το πλήρωμά του· θα μπορούσαμε να πούμε ότι τα σώστρα για τις ελληνικές τράπεζες είναι οι Έλληνες εργαζόμενοι, μια και προσφέρονται θυσία, μόνο που εδώ η θυσία είναι προκαταβολική και η σωτηρία αμφίβολη. Εκτός βέβαια αν κάποιος, κατά προτίμηση εμείς οι ίδιοι, μας σώσει από τους σωτήρες μας.

162 Σχόλια to “Μη σώσετε και μας σώσετε”

  1. tamistas said

    Καλημέρα.

    Να μην ξεχάσουμε και την Αποσώστρα του Παπαδιαμάντη, που «Ούλα τα συβάντα του μικρού χωριού, τα όσα γίνονταν, και τα όσα δεν είχαν γίνει ακόμα, έτσι τα σκόλιαζε. Δεν άφηνε καμμιά κουβέντα, κανένα μαντάτο, κανένα «λακριντί», που να μην τ΄ αποσώσει.».

    Υπενθυμίζω, ακόμα, το σώσμα, που απόμεινε στου βαρελιού τον πάτο.

    Και διαπιστώνω, δεν το είχα ξανασκεφτεί, ότι καθόλου δεν μ΄ αρέσει αυτό το πολύ συνηθισμένο επίθετο σωστικός (βλ. σωστικά συνεργεία, κλπ).

  2. Costas said

    Καλημέρα.
    Δηλαδή, σύμφωνα με τη σχολή που λέει ότι τα αντιδάνεια πρέπει να απλογραφούνται (π.χ. ρωμαντισμός -> ρομαντισμός), ο Σωσίας πρέπει να γράφεται Σοσίας; Ή πάσχει ο συλλογισμός μου;

  3. gmix said

    Γιατί λέμε η Μεταμόρφωσις του Σωτήρος και δεν λέμε του Χριστού;. Ίσως γιατί από τότε οι σωτήρες μεταμορφώνονται και έμεινε η συνήθεια μέχρι σήμερα : Είδαμε τις μεταφορτώσεις των σύγχρονων σωτήρων: Βενιζέλος, Σαμαράς, Παπουτσής, Χρυσοχοϊδης κλπ
    Υ.Γ Άκουσα σήμερα τι είπε ο πρώτος εκ των σωτήρων . Αφαιρέσαμε χρέος 105 δις σε ένα χρόνο όσα προσθέτανε μέχρι τώρα οι κυβερνήσεις . Αυτός αφαίρεσε οι άλλοι πρόσθεταν .

  4. sarant said

    1: Καλά κάνεις και θυμίζεις Παπαδιαμάντη!

    2: Καλημέρα! Δεν είμαι βέβαιος ότι ο ρομαντισμός είναι αντιδάνειο, αλλά είτε είναι είτε δεν είναι γιατί να απλογραφηθεί ο σωσίας; Αφού η λέξη υπάρχει ήδη, αυτούσια, ως κύριο όνομα, στα ελληνικά της κλασικής εποχής. Δεν είναι ίδια περίπτωση με τον τζίρο, όπου η ανάμνηση του γύρου υπάρχει μόνο αν ξέρεις ετυμολογία.

    Ακόμα και τα ελληνογενή δάνεια δεν απλογράφονται όταν τα συνθετικά τους είναι απαράλλαχτα, κανείς δεν θα γράψει τιλέφονο.

  5. bernardina said

    Παλιότερα άκουγα συχνά την προστακτική σώνε! (πια) με την έννοια του τέλειωνε! όταν κάτι τραβούσε σε μάκρος ή δεν σταματούσε έγκαιρα. (μάλιστα μικρή το άκουγα ως *σόνι* και πίστευα ότι ήταν ιταλικό δάνειο, κάτι σαν το μπάστα)

    Ή το λέει και δεν το σώνει -δηλαδή το επαναλαμβάνει κατά κόρον.

    ΥΓ. θυμάμαι έναν παππού να μου εξηγεί τι είναι το σώσμα, που ανέφερε ο Τάμι, και τι το γιοματάρι.
    Και όλ’ αυτά γράφονται το σωτήριον έτος 2012, βοήθειά μας 😆
    Καλημέρα και καλή βδομάδα

  6. Καλημέρα!
    Μπέρνι, εγώ ξέρω την προστακτική σώνει! με την έννοια του φτάνει. Την ίδια δηλαδή που λες και συ.

  7. Γρηγόρης Κοτορτσινός said

    #5α
    Συναφές είναι το «σώστες» που ακούγεται στην Ήπειρο και σημαίνει «σταμάτα να μιλάς». Προφανώς αναφέρεται στις κουβέντες.

    Επίσης στην Ήπειρο (κυρίως περιοχή των Ιωαννίνων), υπάρχει, ως επώνυμο και βαπτιστικό, το όνομα Σιόζος (το ‘σ’ φατνιακό), το οποίο όμως δεν προέρχεται από το ‘Σὠζων’, αλλά αποτελεί χαϊδευτικό του Θεόδωρος (Σιόζωρος στη νηπιακή γλώσσα).

  8. Τσούρης Βασίλειος said

    Σῶσος καὶ Σωσώ, σῶτερ, σοὶ τόνδ’ ἀνέθηκαν·. Σῶσος μὲν σωθείς, Σωσὼ δ’, ὅτι Σῶσος ἐσώθη

  9. – Σε χωρά της ορεινής Πελοποννήσου επιβιώνει η ρίζα σα- (του σάος): «Μετά από τέτοιο τρακάρισμα βγήκε σάικος. Άγιο είχε…».
    ι- «Ο σώζων εαυτόν σωθήτω», στρατιωτικό παράγγελμα όπου ο καθείς πρέπει μόνος ν’ αναζητήσει τα μέσα σωτηρίας.
    – Είπαν στις ειδήσεις ότι από το 2014 θα έχουμε ανάπτυξη. Σωθήκαμε! (ειρωνία)
    – Υπάρχει και η έννοια: Πετώ κάτι μακριά (Ως που το σώνεις το λιθάρι;)
    – Υπάρχει επίσης η εκδοχή του τηρώ, φυλάττω (τους νόμους, τα θέσμια). Σοφοκλέους Αντιγόνη 1114: » …σώζειν τους καθεστώτας νόμους»

    Αλλά ας μην ξεχνάμε και τους φιλάθλους αρκετών ποδοσφαιρικών ομάδων, που περιμένουν να σωθούν, δηλαδή να μην υποβιβαστούν σε κατώτερη κατηγορία.
    Όσοι δε, περιμένουμε να πάρει φέτος το πρωτάθλημα ο Παναθηναϊκός, σωθήκαμε!

  10. Σας έχει τύχει ποτέ να συγχέεται ο σωσίας με τον σωτήρα; Εμένα αρκετές φορές (π.χ. Φχαριστώ, αδερφέ – είσαι ο *σωσίας μου!).

  11. sarant said

    Ευχαριστώ και για τα επόμενα σχόλια!

    Να προσθέσω και το «την έσωσε την παρτίδα», με καταγωγή από τα παιχνίδια της οικογένειας του κουμκάν, και πιο συνοπτικά: το’ σωσε, όταν με επιδέξιο χειρισμό αποφεύγει στο τέλος μια γκάφα.

  12. Και άσε, δεν το σώζεις όταν κάποιος κάνει γκάφα και προσπαθεί ανεπιτυχώς να τη διορθώσει.

  13. Costas said

    4
    Ευχαριστώ για τις διευκρινίσεις. Το ρομαντισμός βγαίνει από το roman, το οποίο με τη σειρά του απ’ ό,τι θυμάμαι κατάγεται τελικά από τη Ρώμη. Δεν ξέρω βέβαια αν αυτό θεωρείται αντιδάνειο, μάλλον όχι, απλώς ότι τη μεν Ρώμη τη γράφουμε με ωμέγα, το δε ρομάντσο και το ρομαντισμό που μας ήρθε απέξω αργότερα συνήθως με όμικρον, πράγμα που διασπά την οικογένεια, και δε μ’ αρέσει.

  14. @Ορεσίβιος
    : «Υπάρχει και η έννοια: Πετώ κάτι μακριά (Ως που το σώνεις το λιθάρι;)».

    Στο μέρος μου το λέμε ποσώνω (από το αποσώνω): Μέχρι πού ποσώνεις; ή Ποσώνεις την πέτρα μέχρι το δέντρο;

  15. sarant said

    13: Αντιδάνειο δεν είναι.
    Διασπά την οικογένεια, αλλά δεν νομίζω έστω και ένας απ’ όσους λένε «μια ρομαντική βραδιά» να σκέφτεται τη Ρώμη.
    Άρα, η οικογένεια έχει ήδη σκορπίσει.

  16. physicist said

    #15. … αλλά δεν νομίζω έστω και ένας απ’ όσους λένε “μια ρομαντική βραδιά” να σκέφτεται τη Ρώμη. (Η έμφαση δική μου).

    Μεγάλη μπουκιά φάε, μεγάλο λόγο μη λες. 😉

    Καλημέρα και καλή βδομάδα!

  17. @Κώστας
    14. Με την έννοια φθάνω ή καταφεύγω σώος: Ηρόδοτος » …αποσοθήναι ομού ες Σπάρτην » και Ξενοφώντος Ελληνικά «…απεσώθη εις Δεκέλειαν»

    Με την έννοια του τέλους κάποιας πορείας ή προσέγγιση στο τέρμα: απόσωσμα = στερνοπαίδι.
    αποσώνω = (επίσης) ολοκληρώνω κάποια δουλειά.

  18. sarant said

    16: Εντάξει, μπορεί μερικοί να σκέφτονται την Πιάτσα Ναβόνα 🙂

    Θα λείψω ως το βράδυ, μην ανησυχήσετε 🙂

  19. ππαν said

    Θυμάμαι μια ταινία με την Ρένα Βλαχοπούλου νομίζω, όπου καποιος ιταλός της έλεγε «νον πόσο» κι εκείνη, πολύ επιδέξια στα ελληνοιταλικά, απαντούσε «μην σώσεις και πόσεις»
    «Σωζων εαυτον σωθήτω» είναι κι η ταινία του Γκοντάρ Sauve qui peut (la vie)

  20. «ΠΑΣΟΚ ΣΩΣΕ ΜΑΣ» Το 1994 στα ναυπηγεία της Σύρας. Σωθήκανε κι αυτοί κι εμείς…

  21. physicist said

    #20. Σκύλε, είσαι σίγουρος ότι οι λέξεις «ΠΑΣΟΚ» και «ΣΩΣΕ ΜΑΣ» στον τοίχο συνδέονται μεταξύ τους; Λέω μήπως δεν, γιατί βλέπω κι ένα σταυρό εκεί στα δεξιά. 🙂

  22. bernardina said

    Ππαν, η πατρότητα (αν και εδώ το πιο σωστό θα ήταν η μητρότητα 🙂 ) του μη σώσεις και πόσεις ανήκει σε άλλη

  23. @6: Έτσι το ακούω κι εγώ από τους γονείς μου! «Σώνει!», με την έννοια του «φτάνει!».

    @18: Και γιατί όχι την Φοντάνα ντι Τρέβι δηλαδή; 🙂

    Καλημέρα σε όλους, και καλή εβδομάδα, που να μην ξεχνάμε ότι είναι και κρίσιμη για τη σωτηρία μας! 🙂

    (Εδώ που τα λέμε δυσκολεύομαι πλέον να θυμηθώ μια εβδομάδα που να μην ήταν «κρίσιμη»! 😀 )

  24. bernardina said

    #23
    Εγώ ψηφίζω Βίλα ντ’ Έστε 😀

  25. physicist said

    #24. Δεν μετράει, είναι έξω απ’ το δακτύλιο. Πες μας άλλο, που να ‘ναι Ρώμη Ρώμη, όχι γιαλαντζή. 😛

  26. Λευκάδιος Ελμάς said

    Ο νικήσαντας τον Άδη και τον Έρωτα σώσαντας

    ΑΞΙΟΝ ΕΣΤΙ Ο. Ελύτης

    το έχει σχολιάσει ο Ν. Σαραντάκος με αφορμή τα κατορθώματα του Β. Πολύδωρα
    http://www.sarantakos.com/language/nikhsantas.html

  27. bernardina said

    Εντάξει, Φυσικέ. Τότε είναι ένα παγκάκι κάτω από τα πεύκα-ομπρέλες κοντά στη λιμνούλα της Βίλα Μποργκέζε. Σε κάλυψα τώρα; 😛 😉
    Εναλλακτικά ένα καφέ σε ένα ανώνυμο στενάκι Οποιοδήποτε…

  28. physicist said

    #27. Μάλιστα, τώρα συνεννοηθήκαμε. 😉

  29. Costas said

    15 (Σ(σ)ωσίας, ρομαντισμός)
    Έχεις δίκιο, δεν είναι αντιδάνειο ο ρομαντισμός. Αλλά μήπως είναι αντιδάνειο ο Σωσίας; Απλή αυτούσια επανάχρηση είναι [ΛΚΝ, αντιδάνειο: λέξη (ή λεξιλογικό στοιχείο) μιας γλώσσας που πέρασε ως δάνεια σε μία ή περισσότερες άλλες γλώσσες και ύστερα επέστρεψε στην αρχική με αλλαγμένη μορφή ή / και σημασία, π.χ. καναπές, μπράτσο]. Άσε που, αν ήταν αντιδάνειο, θα ήταν κι αυτός σκορπισμένος ως οικογένεια. Δεν νομίζω, αν τον γράφαμε Σοσία, έστω και ένας (λέμε τώρα) να τον συσχέτιζε με το σώζω.

    Γενικά (άσχετα τελείως από τον Σωσία) νομίζω ότι η διατήρηση ή όχι της ετυμολογίας στην ορθογραφία είναι θέμα ‘πολιτικής επιλογής/βούλησης’ κάθε φορά. Στην τάδε περίπτωση αποφασίζεις ότι θες να διατηρήσεις τη σχέση, στη δείνα όχι, και πάει λέγοντας. ‘Αντικειμενικό κριτήριο’ αμφιβάλλω αν υπάρχει. Αλλά είμαι πια εκτός θέματος άρθρου.

  30. Εξαίρετο πόνημα, Νικοκύρ. Και το κερασάκι στην τούρτα, ο γάτος μου ο Σωτήρης, και το πνεύμα της αντιλογίας η κόρη μου, με το θεολογικόν (αίφνης) επιχείρημα, ότι είναι βλάσφημον να ονομάσω ένα γάτο ως Σωτήρα. Ίσως από το… δεν αποσώνει τον ένα ύπνο κι εις άλλον πέφτει πάλιν…

  31. ππαν said

    Αυτό με το ω στον ρομαντισμό… Αν δεν τόβαζε ο Δημαράς θα μου φαινόταν εντελώς παράλογο, τώρα απλώς ρομαντικό, αλλά αδυνατώ να το δεχτώ. Γράφουμε δηλαδή και ρωμάντζο, ρωμάντζα;

  32. ππαν said

    Δέσποτα, αυτό με την κρητική σταφίδα ήταν σταθερό μοτίβο του Μποστ εκείνα τα χρόνια. Τι έπαιζε;

  33. Mar Pap said

    Να προσθέσω τις κρητικές παροιμίες
    «Απού βαστά τη γλώσσα του σώζει την κεφαλή του» (σιωπή)
    «Βάστα χτύπους σαν τ’ αμόνι, που ποτέ δε λέει σώνει» (παραίνεση για υπομονή)
    «Είπαμε πολλά και σώνει κι ας μιλήσει κι άλλ’ αηδόνι» (φλυαρία)
    «Γαϊδάρου πόδας στο νερό, θέλει πιει θέλει μη σώσει» (αδιαφορία)
    «Ηγούμενος θα πα γενώ να σώσω τη ζωή μου, μα δε μ’ αφήνει ο διάολος απού ‘χω στην ψυχή μου» (πειρασμός, επιρρέπεια)
    «Δώσιμο τση χέρας, σώσιμο τση τύχης» (ελεημοσύνη)

    Επίσης δόκιμος και ο τύπος (α)ποσώνω (=φτάνω)
    «Όπου κι αν πάνε τα νερά στη θάλασσα ‘ποσώνουν»
    «Μη περίσσιο στο μιγόμι (=μισό γομάρι, φορτίο ιπποειδούς), κι ανε σκάσει δεν ποσώνει» (εγκράτεια)
    «Στο βουνό γίνεται η ζημιά και στο χωριό ποσώνει» (επιρροή)

  34. Το 1964 το κυρίαρχο, κινδυνολογικό σύνθημα της ΕΡΕ ήταν «ΑΥΤΗ Η ΔΡΑΧΜΗ ΕΙΝΑΙ ΔΙΚΗ ΣΟΥ». Στα φέιγ βολάν όπως και στις προπαγανδιστικές καταχωρίσεις στον τύπο της εποχής εμφανιζόταν μαζί με την φωτογραφία ενός κέρματος της μιας δραχμής και την συμπλήρωση «μην αφήσεις την Ένωση Κέντρου να σου την πάρει» ή κάτι τέτοιο. (Για τους νεότερους η Ένωση Κέντρου ήταν το κόμμα του Γεωργίου Παπανδρέου)

    Ο Μποστ επέλεξε το «Σώσατε την δραχμήν» για να κάνει το σχετικό λογοπαίγνιο.

  35. Immortalité said

    Νίκο, κάθε μέρα ανεβαίνεις μία κλάση!
    Εδώ, αλλά υποθέτω κι εκεί, για κάποιον που δεν έχει σωτηρία, ελπίδα, πιθανότητα, λέμε και δεν έχει σωσμό.

    @16, 23, 27 Λυσσάξατε με τη Ρώμη! Σώνει πια! 😀
    Καλή βδομάδα ρομαντικοί σουλατσαδόροι 😉

  36. physicist said

    #35(β). Αν περιμένεις από μένα να πάψω να λυσσάω με τη Ρώμη, σώθηκες.

  37. Immortalité said

    @36 Εγώ δεν έχω σωσμό γενικότερα 😉

  38. (34) «Αυτή η δραχμή είναι δική σου — μην αφήσεις τον Παπανδρέου να σου την πάρει” ήταν το σλόγκαν.
    Και ο Μητρόπουλος είχε φτιάξει μιαν αριστουργηματική γελοιογραφία, που έδειχνε τον κλασικό του χοντρό και γραβατοφορεμένο μεγαλοκαρχαρία να λέει σ’ένα φουκαρά: «Αυτή η δραχμή είναι δική σου — μην αφήσεις τον Παπανδρέου να μου/B> την πάρει!”

  39. physicist said

    Ωχ, για να δούμε, φοβάμαι ότι δεν κλείσανε τα βαριοπατημένα και λείπει και τ΄αφεντικό …

  40. physicist said

    Α, όχι, όλα καλά — να με συμπαθάς, Άγγελε!

  41. Μικρός νόμιζα ότι ο «σωσίας» βγαίνει από το «σώζω», διότι σώζει τον ηθοποιό από επικίνδυνες σκηνές ή τον πολιτικό από δολοφονικές απόπειρες. Πολύ αργότερα έμαθα την πραγματική προέλευση της λέξης…

  42. Καλαχώρας Λεώνικος said

    6 επιφώνημα 8 καλότατο, από παλιό σχολικό βιβλίο• το μαθαίναμε για να καταλάβουμε τι σημαίνει συνήχηση. 9, 14. ωραίες παρατηρήσεις 12 κι αυτό καλό. Το άκουσα χτες. Με είχαν καλέσει σε τραπέζι και είπα στην οικοδέσποινα ‘για σένα και μόνο ήρθα’ και παρεξηγήθηκαν (για πλάκα) άλλες δυο κυρίες. Όταν διευκρίνισα ότι το είπα για τη μαγειρική της, απάντησαν ‘Άσ’ το, δεν το σώζεις.’ Κι εγώ απάντησα όπτι δεν έχω να σώσω τίποτα• το είπα σε κείνη που με κάλεσε. Εκείνες τις βρήκα στο ξένο σπίτι, κι ήπιαν και το κρασί.
    Ομόρ… μη χάνεσαι

  43. Σωτήρης Γκαρμπούνης said

    Να προσθέσω κάτι που διάβαζα πρόσφατα.

    Ο Α. Φ. Χριστίδης στο βιβλίο «Όψεις της γλώσσας» πραγματεύεται τη σημασιολογική πολυσημία του ρήματος στην ενότητα με τίτλο «Αρχαίο ελληνικό σῴζω – νεοελληνικό σώνω».
    Εκεί επισημαίνει ότι το ΑΕ σῴζω με την έννοια του «μπορώ» «…επιζεί, κυρίως, σε περιφερειακές, συντηρητικές διαλέκτους:
    Σῴζω (μπορώ) να σκώνω το σκαμνίν (ποντικά)
    Κι έσωξα (δεν μπόρεσα) να σκούμαι (ποντιακά)
    e ssozo erti «δεν μπορώ να έρθω» (Ν. Ιταλία)

    Αμφισβητεί επίσης την εκδοχή Ανδριώτη που διακρίνει δύο λεξήματα ομώνυμα: σώνω Ι και σώνω ΙΙ. Το πρώτο ο Ανδριώτης το συνδέει ετυμολογικά με τους μεσαιωνικούς τύπους σώζω/σώνω που όμως ανάγονται στον τύπο (ι)σώνω και το συνδέει με τις σημασίες «φθάνω», «αρκώ»
    Το δεύτερο προέρχεται κατά τον Ανδριώτη από το ΑΕ σώζω με τη σημασία του «τελειώνω».

    Τέλος ο Χριστίδης ονομάζει τις πολλές και διαφορετικές σημασίες του ρήματος «συνεπαγωγικές σημασίες» με τη λογική ότι «δεν αποτελούσαν μέρος του σημασιολογικού ορισμού του ρήματος σῴζω αλλά συνεπαγωγικά συστατικά που προέκυπταν από τις τοπικές του συνεκφορές μέσα σε συνεχή λόγο.
    Σωθέντος ἐμεῦ ὀπίσω ές οἶκον
    «Διατηρήθηκα σώος/ασφαλής επιστρέφοντας σπίτι μου»
    Συνεπαγωγή
    «Ήρθα/έφτασα ασφαλής στο σπίτι μου»

    «Πρόκειται» συνεχίζει ο Χριστίδης «για τη γνωστή διαδικασία που άλλαξε στ’ αγγλικά τη σημασία του ρήματος want από «δεν έχω», «στερούμαι» σε «θέλω», «επιθυμώ».

  44. Ένας πολύ κεντρικός δρόμος στον Πειραιά είναι η «Διός Σωτήρος». Σε πρόσφατη βόλτα που τον διέσχισα από την Καστέλα μέχρι το λιμάνι, παρατήρησα ότι πολλές πινακίδες γράφουν πια μόνο «Σωτήρος». Άντε, και στη Μεταμόρφωση του Σ. (όταν σωθούν οι ορίτζιναλ Πειραιώτες)…

  45. Σωτήρης Γκαρμπούνης said

    «σημασιολογική πολυσημία» !!!!!!!!! :Ρ τα κατάφερα πάλι. μωρέ μπράβο! στα μεζεδάκια Νικοκύρη 🙂

  46. ππαν said

    Νικοκύρη, νέα απορία: Εγώ δε βλέπω λογοπαιγνιο με «αοιδός και αηδόνι», πώς το εννοείς; Το μόνο που βλέπω είναι αναφορά στο «γεννήθηκα στο 1402» που τόσο αριστοτεχνικά τόχε παστισάρει ο Μποστ σε ένα κείμενο που βρίσκουμε στα «Πεζά 60-70»

  47. Κι ο/το Σάος με τις βάθρες του, στη Σαμοθράκη· ή, αλλιώς, Φεγγάρι.

  48. Και το save βέβαια στον υπολογιστή, καλά θα ήταν να τόχαν πει φύλαξη, κι όχι αποθήκευση· ίσως τώρα να λέγαμε φυλάω, αντί σώζω, αρχεία. Για φύλαξη πρόκειται κι όχι για σωτηρία· παραφράζοντας, αν το φυλάξεις, μπορεί να το σώσεις…

  49. Λευκάδιος Ελμάς said

    35 οι απόγονοι του Παναγιώτη Πανά λένε «ο σεισμός σωσμός» μιλώντας για τους σεισμούς του 1953 που καταστρέψανε πόλεις και χωριά στην Κεφαλλονιά (και Ιθάκη) αλλά δώσανε την ευκαιρία να ανοικοδομηθεί πιο «ορθολογιστικά» το Αργοστόλι (πιθανον) και οι άλλες πόλεις και χωριά του νησιού.

  50. Immortalité said

    @48 Και εγώ που τα φύλαξα, δεν τα ‘σωσα τελικά 😦

  51. bernardina said

    Η Σωτήρος Διός στον Πειραιά (πεζόδρομος σε ένα μεγάλο μέρος της, με πολλά εμπορικά) έχει αποκτήσει κατά καιρούς και άλλα ονόματα, όπως Γιαν Σματς, Ρέπουλη, Μακένζι Κινγκ. Τελικά ο Δίας… σώθηκε, αλλά κουτσουρεμένος (ελέω χριστιανισμού, ίσως;)

    http://www.koutouzis.gr/synoikies-3.htm

  52. #50 Γι’ αυτό είπα ότι αν το φυλάξεις, μπορεί να το σώσεις…

  53. ππαν said

    Όχι, μόνο «αν το δηλώσεις μπορείς να το σώσεις»! Εκτός αν δεν μιλάτε για αυθάίρετα και παρανόησα 🙂

  54. Ηλεφούφουτος said

    Ένα πράγμα που μου έκανε εντύπωση με το «σώνω» στην κρητική λογοτεχνία είναι πώς συνυπάρχει το σώνω με ξεκάθαρη σημασία «φθάνω» με τις άλλες σημασίες της λέξης (αρκώ, καταφέρνω). Π.χ. στην Ερωφίλη:
    «Κι εγώ ‘κ την τόση μου χαρά, το πώς δεν ξανανιώνω,
    πώς εις τα ύψη τ’ ουρανού με την κορφή δε σώνω;»

    «αρκώ»
    «οποιός Ρινάλδος, ξεύρετε, τ’ όνομα μόνο σώνει
    τσι πράξεις τ’ ολομόναχο στον κόσμο να ξαπλώνει.»

    Σκύλε 20, είσαι σίγουρος για το έτος; Καλοκαίρι του 1994 που είχα περάσει κι εγώ από ‘κει ο τοίχος έγραφε «ΠΑΣΟΚ ΜΑΣ ΠΡΟΔΩΣΕΣ»
    Άλλωστε ήταν ήδη στην κυβέρνηση ένα χρόνο.

  55. ππαν said

    Μα το «φτάνω» δεν έχει κι αυτό και τις δυο σημασίες;

  56. NίκοςΠαπ said

    Σώσος και Σωσο συ τον δ’ ανέθηκαν.Σωσος μεν σωθείς,Σωσό δ’οτι Σώσος εσώθει.Το θυμάμαι απ’ το γυμνάσιο όταν κάναμε επιγράμματα.Το ‘χε

    γράψει ένας γνωστός επιγραμματοποιός που το όνομά του δε μου ‘ρχεται στο νου.Όσο για την ορθογραφία μη το ψάχνετε.

    NIKOΣ (γεννηθείς την 29/2/1960 leap day)

  57. 44, 51,
    Ε, βέβαια, η Σωτήρος Διός είναι ακριβώς πίσω από την Ιωνίδειο, ένθα εφοίτησε και ο Νικοκύρης.

  58. aerosol said

    @6
    Το «σώνει» το θυμάμαι καλά, έως και πρόσφατα. Έχω μερικά χρόνια να το ακούσω πάντως.

    @33:
    Μια τουλάχιστον δεν απαντάται μόνο στην Κρήτη. Γέροντας, κάτοικος Πατρών αλλά γεννημένος στην ορεινή Ναυπακτία έλεγε συχνά:
    Είπαμε πολλά και σώνει
    κι ας λαλήσει κι άλλο αηδόνι.

  59. τυφλόμυγα said

    Μη σώσουν να ξαναπάρουν πρωτάθλημα τα κοκκινόψαρα του Πειραιά.

    Το σώνει με τη σημασία του φτάνει νόμιζα ήταν ντοπιολαλιά. Λέγεται και εκτός Κρήτης;

  60. aerosol said

    Α, θυμήθηκα και παλιό σουρεάλ γκραφίτι: Ο Σώζος σώζει.

  61. ππαν said

    58-59: Εγώ το λέω και το ακούω πολύ

  62. aerosol said

    @61: Χαίρομαι!
    @59: Ναι, σε πολλά μέρη.

  63. π2 said

    Πολύ ωραία (δεν ήξερα για τον Σωσία, ούτε -και ντρέπομαι- για τον Άγιο Σώστη).

    Σωτήρες δεν ήταν μόνο οι πρωτοκλασάτοι θεοί, όπως ο Δίας, ο Διόνυσος ή ο Ηρακλής, αλλά και πιο παρακατιανές μορφές: αρχής γενομένης από τον Αντίγονο τον Μονόφθαλμο και τον Δημήτριο Πολιορκητή, το επίθετο Σωτήρ έγινε το σύνηθες λατρευτικό επίθετο της λατρείας των ελληνιστικών ηγεμόνων: Πτολεμαίος Α΄, Αντίοχος Α΄, Άτταλος Α΄, Σέλευκος Γ΄, ο Διόδοτος κι ο Μένανδρος Α΄ των ινδοβακτριανών βασιλείων, και άλλοι.

    Παρά την υψιπετή προέλευση του λατρευτικού επιθέτου λοιπόν, η έννοιά του αλλάζει και αποκτά μια πιο χειροπιαστή και κοντινή στον άνθρωπο χροιά. Όπως λέει κι ο γνωστός ύμνος για τον Πολιορκητή:

    Ἄλλοι μὲν ἢ μακρὰν γὰρ ἀπέχουσιν θεοὶ
    ἢ οὐκ ἔχουσιν ὦτα
    ἢ οὐκ εἰσὶν ἢ οὐ προσέχουσιν ἡμῖν οὐδὲ ἕν,
    σὲ δὲ παρόνθ᾽ ὁρῶμεν,
    οὐ ξύλινον οὐδὲ λίθινον, ἀλλ᾽ ἀληθινόν.

    Όσο κι αν φαίνεται παράδοξο για ένα θρησκευτικό φαινόμενο που έχουμε συνηθίσει να θεωρούμε καθαρά υποκριτικό και κενό πραγματικού μεταφυσικού περιεχομένου, μια ακραία μορφή κολακείας και τίποτε άλλο, αυτή η χειροπιαστά σωτηριολογική πτυχή της λατρείας των ηγεμόνων έχει τη σημασία της για τη μεταγενέστερη εξέλιξη των θρησκευτικών φαινομένων στη Μεσόγειο.

  64. bernardina said

    Μιχάλη, #57. Α, να τον βάλουμε να μας πει ιστορίες από τα πάρε δώσε των μαθητών της Ιωνιδείου με τις μαθήτριες της Ραλλείου 😛

    Τυφλομυγάκι;;;; Κι εσύ τέκνον Βρούτε;
    Με τσάκισες 😦

  65. @64: Γιατί βρε Μπερνούλα σε τσάκισε; Τι έκανε το βαπτιστήρι μας;

  66. τυφλόμυγα said

    64: Πνευματική μου μητέρα“, εγώ εεε ποτέ, ποτέ. 🙂

    (Ελπίζω να βγει σωστά το στρουμφάκι)

  67. τυφλόμυγα said

    Πι(κα)θηκάκι, κοίτα στο 5 και στο 6.

  68. Ηλεφούφουτος said

    σχ. 55 Ναι, βέβαια, και το «να προφτάσω» τη σημασία του «προλαβαίνω» επίσης.
    Απλώς αυτό μου είναι αυτονόητο, γιατί είναι μέρος της ιδιολέκτου μου, ενώ το άλλο όχι.

  69. Μαρία said

    Κι εγώ δεν είχα ιδέα για τον Άγιο Σώστη και πολύ περισσότερο γι’ αυτή λεπτομέρεια:
    Ὁ θεμέλιος λίθος τοῦ ἱεροῦ Ναοῦ ἐτέθη στίς 22 Φεβρουαρίου τοῦ 1898. Ἐν συνεχεία, τό ἔτος 1900 διοργανώθηκε στό Παρίσι Διεθνής Ἐμπορική Ἔκθεση στήν ὁποία συμμετεῖχε καί ἡ Ἑλλάδα. Τό ἐμπορικό περίπτερο τῆς Ἑλλάδας ἦταν λυόμενο καί εἶχε τό σχῆμα Βυζαντινοῦ ναοῦ. Τό ἑπόμενο ἔτος, μετά τό τέλος τῆς ἐκθέσεως, τό περίπτερο ἀποσυναρμολογήθηκε, μεταφέρθηκε στήν Ἑλλάδα καί τοποθετήθηκε στόν θεμέλιο λίθο τοῦ Ναοῦ τό ἔτος 1898.
    http://tinyurl.com/7q3arcd
    Κάποιο μπέρδεμα βέβαια υπάρχει στις χρονολογίες.

    Μπέρνη, στο 22 έκανες το Φωκά γυναίκα.

    Να θυμίσω και το σύνθημα Δώστε και σώστε.

  70. Ηλεφού στο 54, ναι ήταν Άνοιξη, έκανε έναν διαβολαγέρα.
    Ε, λογικό δεν είναι να περίμεναν από το ΠΑΣΟΚ να τους σώσει και μετά να θεώρησαν πως τους πρόδωσε;
    Πρώτη φορά τα βλέπομε, αγαπητέ;

  71. Immortalité said

    @59 Πάντα το καταλάβαινα με τη σημασία του «αξιώνομαι»: μη σώσουν και ξαναπάρουν πρωτάθλημα οι γαύροι, μην αξιωθούν. Μπερνούλα ξέρεις τι αδυναμία σου έχω, που λέει ο λόγος 😀

    @59 -59 – 61 Και εγώ, σε καθημερινή βάση.

  72. bernardina said

    Μαρία, τη συνονόματή σου εννοούσα 😆

    Ιμοράκι, ξέρω ξέρω. 😛

    Η σχωρεμένη η μανούλα μου όταν… τσινούσα επιμόνως για κάτι (ειδικά για κάποιο φαγητό που δε γούσταρα) με ρωτούσε… τρυφερά: τα μισώσια τα ξέρεις; Για να μην πει μησώσειςκαιπόσεις και πάθει κάνα κακό το παιδάκι της 😀

  73. bernardina said

    Τυφλομυγάκι, άντε, ας πούμε πως το ‘σωσες 😉 (για να δεις τι μεγαλόψυχη νονά που έχεις)

  74. Μαρία said

    72 Αυτήν εννοούσες αλλά η ρήση ήταν του Φωκά.

  75. bernardina said

    Τα μισώσια –> τα μησώσια, αν θέλουμε να ακολουθήσουμε την ετυμολογική ορθογραφία 🙂

  76. bernardina said

    #74. Ορθόν. Γράψε λάθος 😉

  77. Ηλεφούφουτος said

    Λογικό δεν ήταν (να περιμένουν απ το ΠΑΣΟΚ του 1993 να τους σώσει) αλλά ότι δεν το βλέπουμε πρώτη φορά ούτε λόγος!

  78. Γιαννης Κ said

    Οι συνειρμοί με έφεραν στο SOS, κι από κει στο…

    καλημέρα,
    γιάννης

  79. τυφλόμυγα said

    Καλημέρα, Γιάννη.

    Μπέρνι- νονά, ας πούμε ότι το έσωσα; 😦 Μα τι άλλο να κάνω; 😦

  80. bernardina said

    Τίποτα βρε! Φτάνει η στεναχωρημένη φατσούλα σου. 😉

  81. Το ρήμα έχει δώσει και κύρια ονόματα, τον Σωκράτη και τον Σώζοντα, ή Σώζο όπως τον λέμε στην Αίγινα…
    Όπως λέει και ο Γρηγόρης το όνομα Σώζος προέρχεται (και στην Πρέβεζα τουλάχιστο) από Θόδωρος. Η αντιστοιχία θ –> σ και δ –>ζ είναι φωνητικά συνηθισμένη. Έχουμε παρατηρήσει αγγλομαθείς Γάλλους που προφέρουν σ και ζ τα αγγλικά /θ/ (th) και /δ/ (th). Είναι χαρακτηριστικό πως διατηρείται η «correlation de voix» άηχο(σ)/ηχηρό(ζ) και άηχο(θ)/ηχηρό(δ) για τα παραπάνω ζεύγη. Η ορθογράφηση με ω (Σώζος) είναι μάλλον εσφαλμένη. Ινδαλματώνει το Σωτήρα…

    Είμαι εκτός έδρας και άργησα να δώσω το παρόν…

    Γιάννης με καλησπέρες

  82. Η μητέρα μου όταν μου ζητάει να της κατεβάσω κάτι που είναι π.χ. σε ένα ψηλό ντουλάπι μου λέει «Σώσε μου το τάπερ». Άραγε να είναι από το φτάνω (το ντουλάπι);

  83. sarant said

    Ευχαριστώ πολύ για όλα τα σχόλια! Έλειπα όλη μέρα, τώρα είναι αδύνατον να απαντήσω σε όλα….

    46: Λέει «αοιδόν», και ο Κανελλόπουλος ήταν «αηδών της Βουλής». Όσο για τις σταφίδες, ήταν βασικό προϊόν.

    82: Ναι, από εκεί είναι, από το «σώνω=φτάνω»

    72: Αχ τι ωραία τα μησώσια! (Όπως το κακοχρονοναμηνέχεις, παραλλαγή του κακοχρονονάχεις).

    51 και μετά: Ναι, στη Σωτήρος Διός τα φάγαμε τα νιάτα μας 🙂

    33: Λένε και «έγινα ωσάν τ’ αμόνι / που ποτέ δεν λέει σώνει», για όποιον δέχεται αγόγγυστα τα χτυπήματα της μοίρας.

  84. sarant said

    43: Πολύ ωραία όσα λέει ο Χριστίδης, πρέπει να βρω το βιβλίο!

  85. ππαν said

    83: α δεν τόξερα για το αηδόνι! Βασικό προϊόν οι σταφίδες, ναι, αλλά αυτό με τις σταφίδες της Κρήτης το επαναφέρει συνέχεια, σε άσχετα με Κρήτες κείμενα, πχ για τον γάμο της Σοφίας ή σε ένα της ίδιας εποχής με τον δον ΚΙχώτη στην Ελλάδα νομίζω, κάτι θα προέκυψε σχετικά γύρω στο 1963-64

  86. sarant said

    Συλλαλητήρια σταφιδοπαραγωγών ίσως, θέλει ψάξιμο βέβαια.

  87. ππαν said

    Δεν το λέω να ψάξεις βέβαια, ρωτάω μήπως ήξερες εσύ, ως μποστολόγος, ή κάποιος άλλος. Έχει πλάκα να αποκωδικοποιεί κανείς τον Μποστ, πολλή πλάκα δηλαδή. Από το΄ν γάμο της Σοφίας γελούσα μόνη μου με το τι δώρο θα πρόσφεραν οι Κύπριοι φοιτητές στον γαμπρό, μανικετόκουμπα -όπως ο Κοκός- με νόημα: μικρογραφία μάνικας που καταλήγει σε γκλομπ

  88. Μαρία said

    86, 87 Νομίζω οτι η παρουσία των Κρητικών δικαιολογείται απ’ το γεγονός οτι ο Καν. στην προεκλογική περιοδεία του στην Κρήτη έφαγε κράξιμο. Έχει και θάλασσα, άρα ο Καν. βρίσκεται στην Κρήτη.
    Ελευθερία της 31/1/1964
    http://tinyurl.com/7pd6rkw

  89. ππαν said

    Ναι, αυτό το κατάλαβα, αλλά η σταφίδα Κρήτης -κι όχι πχ Αιγίου- παίζει ως μοτίβο κι εκεί που δεν υπάρχουν Κρήτες, πχ στις γνωστές λυρικές παρομοιώσεις του Μποστ

  90. Μαρία said

    Τώρα πρόσεξα και τα Λεφκά όρη.

  91. χωρὶς νὰ ἔχω διαβάσει τὰ 87 σχόλια συνεισφέρω τὰ ἑξῆς:

    ἔχω ἀκούσει γιὰ περίπτωσι Ἑλληνος μετανάστου ὁ ὁποῖος ἐωτηθεὶς πῶς πάει ἀπὸ λεφτὰ ἐκεῖ, στὴν νέα του χώρα ἀπήντησε: «ἀπὸ λεφτὰ σωθήκαμε» ἐννοῶντας ὅτι τοῦ τελείωσαν ἐν ᾧ οἱ ἐρωτῶντες κατάλαβαν ὅτι ὁ ἄνθρωπος σώθηκε, ὅτι ἔχει λεφτά.

    δεύτερον θυμᾶμαι ἐκεῖνο τὸν γεμᾶτο σ στίχο τοῦ Εὐριπίδη στὴν Μήδεια «ἔσωσα σ’ὡς ἴσασιν Ἑλληνων ὅσοι… ποὺ λέει ἡ Μήδεια στὸν Ἰάσωνα ( «ἐς ταὐτὸν είσέβησαν Ἀργῷον σκάφος» συνεχίζει, ἀπὸ μνήμης τὰ γράφω) στίχος ποὺ προφανῶς παρῳδούμενος ἀπὸ τὸν κωμικὸ Πλάτωνα γίνεται «ἔσωσα σ’ἐκ τῶν σιγμάτων Εὐριπίδου».

    τέλος θυμοῦμαι καὶ τὸ σχολικὸ ἐκεῖνο ἀπὸ τὴν Παλατινὴ Ἀνθολογία, ἂν δὲν κάνω λάθος: Σῶσος καὶ Σωσὼ σῶτερ σοι τόνδ’ ἀνέθηκαν·. Σῶσος μὲν σωθείς, Σωσὼ δ’ ὅτι Σῶσος ἐσώθη.

    φαίνεται ὅτι τὸ ῥῆμα προσφέρεται γιὰ παρηχήσεις!

    ὰν κάποιος τὰ ἐπεσήμανε ἤδη ζητῶ συγγνώμη!

    γιὰ τὸν Σωσία δὲν ἤξερα!

    ἐπίσης μιὰ σημασόια τοῦ ῥήματος, σὲ χριστιανικὰ συμφραζόμενα, ἀφορᾷ
    (σ)τὴν μεταθανάτια σωτηρία τῆς ψυχῆς.

  92. ππαν said

    το «από λεφτά, σωθήκαμε» μπορεί να είναι το γνωστό ειρωνικό «τώρα, σώθηκες», γιατί σωζομαι με την έννοια του μου τελειώνουν, δεν έχω, δεν μου πάει.

  93. Μαρία said

    89 Πάντως στην Ελευθερία υπάρχουν αναφορές στις σταφίδες γενικά και πάντα μαζί με άλλα γεωργικά προϊόντα.

  94. #92 Ἴσως, ἴσως καὶ ἰδότυπη ἔκφρασι ἀντὶ τοῦ «μᾶς σώθηκαν τὰ λεφτά». δὲν ξέρω ἂν λέγεται κάπου ἢ μαρτυρεῖται.

  95. Δυο παρατηρήσεις : δεν γίνεται διάκριση μεταξύ σώζω και σώζομαι στις παράπλευρες έννοιες και ο φέρων το όνομα Σώζων συνήθως προσφωνείται Σώζωνας και όχι Σώζοντας

  96. Μια και αναφέρθηκε τόσες φορές (8, 56, 91) να πω ότι κι εγώ θυμάμαι το επίγραμμα με τον Σώσο και τη Σωσώ. Απ’ ό,τι βλέπω, του Σιμωνίδη και πράγματι σώζεται μέσω της Παλατινής Ανθολογίας.

  97. gryphon said

    94
    Το εχω ακουσει αρκετές φορες αυτο το «σωθηκε» με τήν εννοια «τελειωσε» .Συνηθως απο μεγαλους σε ηλικια ανθρωπους.Λενε ας πουμε «σωθηκε το καντηλι» εννοωντας οτι τελειωσε το λαδι ,εσβησε κυριολεκτικα αλλα και μεταφορικα για ανθρωπο που «τελειωσαν» οι μερες του, που πεθανε.

  98. Νίκο, χάρη στην ανάρτησή σου, κατάλαβα επιτέλους τι σήμαιναν οι δηλώσεις των αρχηγών μας ότι «σώσανε τον 13ο και τον 14ο μισθό»! Χρησιμοποιούσαν το «σώνω» με την ιδιωματική έννοια!
    Επειδή δηλαδή για όλους μας οι 12 κανονικοί μισθοί σώνονται με το που τους παίρνουμε, και ό,τι ψωνίζει ο κόσμος, το ψωνίζει όταν παίρνει τα δώρα, τώρα τα κατάφεραν οι φωστήρες μας με τα χαράτσια και τους νέους φόρους, να σωθούν και ο 13ος και ο 14ος! 🙂

  99. sarant said

    98: Ακριβώς!

  100. Στα κύρια ονόματα ας προστεθεί και ο Σωζόμενος.

  101. Λευκάδιος Ελμάς said

    97 Στο έπος του Διγενή Ακρίτα, ίσως το πιο παλιό μνημείο της λόγιας νεοελληνικής λογοτεχνίας, συναντάμε την έκφραση
    » εσώθη το σκοινί»

    Εις δε την Τρίτην την κακήν, την πολυπικραμένηνη
    μέραν τε του ιατρού ελθόντος προς εκείνον
    εκεί τον αποφάσισε ο θάνατος να έλθει·
    και όσα κάμει δεν μπορεί τον θάνατον να φύγει,
    διατί ο τροχός εσχόλασεν και το σκοινί εσώθη
    ο θάνατος τον έγραψεν στον άδην να τον πάρει
    τους δρόμους του απέκοψε πλέον να μην περάσει
    οι κάμποι τούτον κλαίουσιν και τα βουνά θρηνούσιν,
    και οι απελάτες χαίρονται τον θάνατον Ακρίτου,
    όπως ελευθερώνουνται εκ τούδε του ανδρείου.

    Το έπος του Διγενή Ακρίτα

    http://digitalschool.minedu.gov.gr/modules/ebook/show.php/DSGL-A111/262/1913,6324/

  102. Ηλεφούφουτος said

    101 «Ανδρεία που σου άπειρος, ανείκαστος η τόλμη,
    που δυναστεία η πολλή, που η του πλούτου δόξα;»

    Αν ούτε οι υπέυθυνοι των ιστοσελίδων του Υπουργείου Παιδείας και Βίου Αβίωτου δεν ξέρουν τη διάκριση του άτονου με το τονισμένο «που», σωθήκαμε!

  103. ppan said

    Λόγια λογοτεχνία ο Διγενής Ακρίτας;

  104. Ηλεφούφουτος said

    103 αν πρόκειται για το Διγενή της Κρυπτοφέρης, και πάλι μειξολόγια θα την πεις.

  105. ppan said

    Μην μπούμε σε τέτοιες συζητήσεις γιατί η Κρυπτοφέρη θεωρείται νομίζω μεταγενέστερη μορφή, άρα όχι «παλιότερο μνημείο». Και βέβαια μην μπούμε στο θέμα «νεοελληνική λογοτεχνία» διότι θα ξαναπάει στο έθνος κλπ κλπ κλπ., διότι νεοελληνισμός στον 12 αιώνα σημαίνει συγκεκριμένη ιστορική σχολή.

  106. Μπετατζής said

    Aδέρφια, τι θα κάμουμε στο χάλι που μας βρήκε;
    Δυο μήνες τώρα πέρασαν που ο ζαϊρές εσώθη,
    φάγαμε ακάθαρτα σκυλιά και γάτες και ποντίκια.
    Από δημοτικό για το Μεσολόγγι

  107. Ο. said

    101 > απελάτης: ληστής, επιδρομέας ( από το σάιτ που δώσατε).

    Εγώ ήξερα πως, απελάτης, είναι αυτός που προστατεύει τα ακριτικά σύνορα… :S

  108. sarant said

    102: Κι εμένα με εντυπωσίασε -τόση τσαπατσουλιά πια…

    107:¨Ναι, προστάτευαν τα σύνορα -αλλά ήταν και ληστές, κάτι σαν τους κλέφτες που γίνονταν αρματολοί. Δες και το ποίημα του Παλαμά. Η υποσημείωση έπρεπε να αναφέρει και τα δύο.

  109. χρονογράφος said

    Η περιοχή γιατί λεγόταν «Ανάλατο»; Εκεί γύρω υπάρχει και οδός που λέγεται «Μάχης Αναλάτου». Εικάζω, χωρίς να ξέρω, ότι λεγόταν Ανάλατο ως χιουμοριστική αντιδιαστολή προς το παρακείμενο Αλίπεδο (και «Οδός Αλιπέδου» υπάρχει) που είναι το πλάτωμα πριν τα βράχια του Πειραιά. Ο Πειραιάς την αρχαϊκή εποχή ήταν νησί και η περιοχή περί τις προσβάσεις του Πειραιά ήταν αλμυρό έλος. Σιγά-σιγά με τις προσχώσεις η πρόσβαση προς Πειραιά «στέγνωσε» και έτσι, στην κλασσική εποχή, μπόρεσε ο Πειραιάς να γίνει η πόλη που είναι έκτοτε. Έτσι ετυμολογείται η λέξη «Πειραιάς». Το Αλίπεδο έγινε μια χθαμαλή, αλλά ασφαλης διάβαση που προφανώς εχρησιμοποιείτο και για συλλογή αλατιού, πράγμα που νομίζω ότι συνεχιζόταν μέχρι και τον 19ο αιώνα. Περιμένω πληροφορίες για το Ανάλατο όμως.

  110. ππαν said

    Δεν λεγόταν «το» Ανάλατο, λεγόταν «ο» Ανάλατος. Δεν το γνωρίζω το Αλίπεδο, αλλά η μάχη Αναλάτου ήταν μια από τις πιο γνωστές στο μέτωπο της Αθήνας το 1827, καταστροφική για τους Έλληνες, λίγο μετά τον θάνατο του Καραϊσκάκη.

  111. Λευκάδιος Ελμάς said

    102
    108
    φυσικά και είναι απαράδεκτο οι υπεύθυνοι των ιστοσελίδων του Υπουργείου Παιδείας και Βίου Αβίωτου να μην ξέρουν τη διάκριση του άτονου με

    το τονισμένο “που”.

    δε νομίζω όμως ότι δεν το γνωρίζουν.

    στη διεύθυνση http://digitalschool.minedu.gov.gr/ μπορείτε να εντοπίσετε αδεξιότητες, προχειρότητες,

    αποθέωση της φροντιστηριακής λογικής (ειδικα στη διεύθυνση http://www.study4exams.gr/: βίντεο φροντιστηρίου δεκαετίας του 1960 σε

    συνθήκες διαδραστικής «διδασκαλίας») και άλλα πολλά.

    καθένας μπορεί να ερμηνεύσει και να αξιολογήσει!

    συμφωνώ με το Ν. Σαραντάκο ότι πρόκειται για αδεξιότητα, αλλά διαφωνώ με το «τόση» και το «πια» στο «τόση τσαπατσουλιά πια…»

    την παράλειψη των τόνων στο ερωτηματικό «που» θα τη λέγαμε πταίσμα μπροστά

    στα «Απομνημονεύματα» της Ελισάβετ Μαρτινέγκου

    στην ένταξη του Ιωάννη Βηλαρά στην Κρητική Λογοτεχνία

    στην, πώς να την πει κανείς, ολοκληρωτική ένταξη του Κ. Καβάφη στο ρεύμα του συμβολισμού.

    όλα αυτά και άλλα εδώ

    http://digitalschool.minedu.gov.gr/modules/document/file.php/DSGL-A111/Επιμορφωτικό%20Υλικό/Senaria2_gender.pdf

    και εδώ

    http://digitalschool.minedu.gov.gr/modules/document/file.php/DSGL-A111/Επιμορφωτικό%20Υλικό/Senario1_paradosi_modernismos.pdf

    θα είναι πολλαπλά χρήσιμο να υπάρξει ενδιαφέρον και κριτική στο περιεχόμενο της σχολικής γνώσης και από αυτό το ιστολόγιο.

    107
    108
    απελάτης

    κατανοώ την αντίρρηση. σωστή και η διευκρίνιση,

    αλλά αυτή η υποσελίδια ερμηνεία υπάρχει τριάντα (30) χρόνια στο εγχειρίδιο των Κειμένων Νεοελληνικής Λογοτεχνίας της Α’ Λυκείου. 30

    χρόνια!!!

    ωστόσο η σημασία της λέξης «απελάτες» στο ποίημα συμφωνεί με το ερμήνευμα του βιβλίου.

    103

    «Λόγια λογοτεχνία ο Διγενής Ακρίτας;»

    οι ιστορίες της Νεοελληνικής Λογοτεχνίας (Κ. Θ. Δημαράς, M. Vitti, Λίνος Πολίτης) το θεωρούν λόγιο έργο.

    πιθανόν να υπάρχουν και άλλες απόψεις.

    105

    «η Κρυπτοφέρη θεωρείται νομίζω μεταγενέστερη μορφή, άρα όχι “παλιότερο μνημείο”.

    ο M. Vitti τη θεωρεί ως την αρχαιότερη παραλλαγή του έπους του Διγενή Ακρίτα

    ο Κ. Θ. Δημαράς είναι επιφυλακτικός γύρω από το θέμα.

    το θέμα φυσικά και δεν μπορεί να θεωρηθεί τελειωμένο.

    105
    Και βέβαια μην μπούμε στο θέμα “νεοελληνική λογοτεχνία” διότι θα ξαναπάει στο έθνος κλπ κλπ κλπ., διότι νεοελληνισμός στον 12 αιώνα σημαίνει συγκεκριμένη ιστορική σχολή.

    συμφωνώ. αυτό το τρένο (νεοελληνική λογοτεχνία – νεοελληνική συνείδηση) και μυστήριο είναι και πάει μακριά

    ένα στίχο ήθελε να θυμίσω. βγήκαν κι άλλα θέματα. η κουβέντα έμεινε άσωστη

  112. sarant said

    111: Δύσκολα μου βάζετε, αλλά θα έχω το νου μου!

  113. Μαρία said

    Ο Μπαμπί στη θέση της Διαμάντως.

  114. Immortalité said

    Με γεια τον Υπουργό!

  115. Γρηγόρης Κοτορτσινός said

    #113
    Από αύριο με έκτακτο παιδευτικό ανακοινωθέν ο νέος υπουργός θα απαγορεύσει όλα τα λεξικά, πλην ενός, ενώ ο Νικοκύρης να ετοιμάζεται για να υπογράψει δήλωση μετάνοιας 🙂

  116. sarant said

    Ωχ -θα αλλάξει και τον όρο «γενόσημα» που δεν του αρέσει και θα τον πει «αντιτυπικά»……

  117. Immortalité said

    Νέες νομοθετικές ρυθμίσεις 😉

  118. Mindkaiser said

    Έχουμε να φάμε πολύ τσιππούρα με το τρελό αγώρι…

  119. Άσχημα τραυήγματα θα έχουμε! 🙂

  120. Μπουκανιέρος said

    Πάει, σώσαμε…

  121. Κρῖμα ποὺ ἔφυγε ἡ γενναία Διαμαντοπούλου, ἀλλὰ ἴσως νὰ εἶναι ἕνα σημαντικὸ βῆμα πρὸς κάποια παλινόρθωσι τῆς ἐτυμολογικῆς ὀρθογραφίας. ἃν καὶ οἱ πρυτάνεις στὴν ἑλλαδική τους ἐκδοχὴ δὲν μποροῦν νὰ συμμαζέψουν οὔτε τὸ Πανεπιστήμιό τους, ὄχι ὅλο τὸ ἀκπαιδευτικὸ σύστημα. Ἴδωμεν, ἔτσι κι ἀλλῶς πρόκειται γιὰ κυβέρνησι ὑπὸ προθεσμία.

  122. physicist said

    #121. Δεν είναι σημαντικό βήμα για οτιδήποτε, ούτε οι δικές σου ελπίδες (που δεν τις συμμερίζομαι) ούτε οι φόβοι για τ’ αγώρια που θα φοράνε τσηρώτα τρώγοντας τσιππούρες (που ούτε κι αυτούς συμμερίζομαι) έχουν βάση. Ένας ακόμα προσωρινός Υπουργός-τσιρότο(!) στο άρπα-κόλλα θα είναι, ένας ακόμα Πανεπιστημιακός που ικανοποιεί τη ματαιοδοξία του για μερικούς μήνες αναλαμβάνοντας εξουσία[*], μέχρι ν’ αντικατασταθεί πάλι εν μια νυκτί από τον/την επόμενο/επόμενη που θα βολεύει στην περίσταση. Το μόνο που ίσως σημαίνει είναι ότι η μεταρρύθμιση των ΑΕΙ μπαίνει στο ψυγείο.

    [*] Με την πιθανή εξαίρεση των Οικονομολόγων, που είναι στην τελική ανάλυση άνθρωποι της πολιτικής πράξης, ποτέ δεν κατάλαβα γιατί Πανεπιστημιακοί-ερευνητές-επιστήμονες το θεωρούν προαγωγή ή διάκριση ν’ αναλάβουν πολιτικό αξίωμα.

  123. physicist said

    #122. «Δεν είναι σημαντικό βήμα για οτιδήποτε τίποτε […]». Νίκο, Μαρία, μου φαίνεται ότι πάλι γλωσσική κοτσάνα έγραψα; Τι λέτε;

  124. Immortalité said

    Πάντως, δεν είναι τυχαίο που η ανακοίνωση της ανάληψης καθηκόντων έγινε στο σωτήριο νήμα για τους σωτήρες, όχι;
    Καλημέρα και απ’ τον ηλιόλουστο νότο.

    @121 ένας ακόμα Πανεπιστημιακός που ικανοποιεί τη ματαιοδοξία του για μερικούς μήνες αναλαμβάνοντας εξουσία[*]

    Αν νομίζεις ότι η ματαιοδοξία του εξαντλείται στους «μερικούς μήνες πλανάσαι», γελιέσαι και τα συναφή.

  125. physicist said

    #124. Δεν νομίζω ότι είναι στο χέρι του ν’ αποφασίσει αν θα είναι μερικοί μήνες ή περισσότερο. Ούτε και πιστεύω ότι οι επόμενες εκλογές θα φέρουν τον πολιτικό κατακλυσμό που προοιωνίζονται οι σφυγμομετρήσεις. Στην κάλπη ξυρίζουν το γαμπρό, όχι στις απαντήσεις σε τηλεφωνικά γκάλλοπ. Κι όταν τα κομματικά αππαράτ θα έχουν πάλι τον έλεγχο στα χέρια τους, την εξουσία θα την ξαναπάρουν οι κομματικοί — είτε αυτοί έχουν παραμείνει στον παλιό σχηματισμό είτε έχουν ανακυκλωθεί με τη συμμετοχή τους σε «νέα πολιτικά σχήματα».

  126. sarant said

    123: Κατανοητό το τι ήθελες να πεις με το «οτιδήποτε», ας πει η Μαρία αν είναι λάθος 🙂

  127. physicist said

    #126. Έχει φοβηθεί το μάτι μου, σε λέω. 🙂

    Καλημέρα!

  128. Immortalité said

    @125 Σε κάλπη παντρεύτηκες; 😀
    Δεν είπα ότι είναι στο χέρι του ν’ αποφασίσει, είπα ότι, μολονότι το διαψεύδει, η ματαιοδοξία του δεν εξαντλείται σε μερικούς μήνες. Που σημαίνει ότι μπορεί και ξέρει να βάλει το χέρι του ώστε να είναι εντός σχεδίου και με τους επόμενους. Άλλωστε, αν εξυπηρετεί τα συμφέροντά τους γιατί να βάλουν κομματικό στέλεχος; Όσο να πεις το πανεπιστημιακό λούστρο είναι πιο γυαλιστερό. Τσαχτάει που λέει και μια ψυχή.

    Λέμε προοιωνίζομαι;

  129. Immortalité said

    @126 -127 Εγώ λέω να ρωτήσουμε τον υπουργό! 😛

  130. physicist said

    #128. Όχι, σε Δημαρχείο παντρεύτηκα αλλά σε κάλπη ξυρίστηκα. 😛

    Για το πού εξαντλείται η ματαιοδοξία κάποιου, μπορεί νάχεις και δίκιο. Δεν ξέρω τη συμπεριφορά του στο καθεμέρα, δεν έχω επαφή με τη στάση του για να μπορώ να το κρίνω. Απλώς μού φαίνεται δευτερεύον.

    Το προοιωνίζομαι τόγραψα με δισταγμό, όμως τόγραψα, πάει τέλιωσε, τώρα δεν ξεγράφει. Άλλο ένα ερώτημα για τη Μαρία. Εσένα σου χτυπάει άσχημα, σκοντάφτεις;

  131. 125#
    Δυστυχώς έχεις δίκιο…

  132. sarant said

    128: Λέμε. Κανονικά «προοιωνίζομαι» είναι ο «σωστός» τύπος, και το «προοιωνίζω» αναπτύχθηκε τα τελευταία χρόνια. Το ρήμα είναι αποθετικό, οπότε το να πεις «προοιωνίζω» (λένε οι καθαρολόγοι) είναι σαν να λες «επεξεργάζω» ή «διαπραγματεύω». Ο κ. υπουργός συνιστά να αποφεύγεται το προοιωνίζω, αλλά και το ΛΚΝ θεωρεί κύριο λήμμα το «προοιωνίζομαι».

    Πάντως, εγώ δεν προοιωνίζω το κλαδί που κάθομαι πάνω του.

  133. physicist said

    #132. Ο Stanley Prusiner το είχε προοιωνιστεί ότι τα πριόνϊα πριωνίζουν τα εγκεφαλικά κύτταρα σαν πριόνια. Αλλά ποιός τον πίστευε.

  134. Immortalité said

    @132 Πάσο. Στο πρώτο πρόσωπο, το ενεργητικό μου ακούγεται καλύτερα.

    @133 Σπάστα και ξαναρίχτα 🙂

  135. physicist said

    #134(β). Την είχε σακκουλευτεί τη δουλειά ο άνθρωπος, πώς το λένε, Ελληνικά μιλάμε. 😀

  136. Immortalité said

    Δηλώνω ότι όταν έγραφα το 134, το 132 ήταν πιο λακωνικό και όχι δεν παπαδουλίζουν τα ματάκια μου 😀

    οπότε το να πεις “προοιωνίζω” (λένε οι καθαρολόγοι) είναι σαν να λες “επεξεργάζω” ή “διαπραγματεύω”

    Γιατί όχι σαν να λες «προλέγω» και «προβλέπω»; Ο οιωνός προϋποθέτει ερμηνεία, επεξήγηση και δεν ερμηνευόμαστε ούτε επεξηγούμαστε.

    Τι εννοείς «κύριο λήμμα»;

  137. physicist said

    #136(α). Το επιβεβαιώνω: υποψίες ή κακεντρεχείς υπαινιγμοί ότι εδώ παίζει ρακή ή κάτι παρόμοιο δεν έχουν βάση στην πραγματικότητα.

  138. τυφλόμυγα said

    Έπαθα ντουβρουτζά πρωί πρωί. Η κυρία Φλέσσα θα γίνει υφυπουργός ή γενική γραμματέας στο υπουργείο; Προχτές έλεγε ο ανιψιός μου ότι η Αννούλα του χιονιά είναι εντελώς άσχετη. Που να ‘ξερε το παιδί!

    Αν και δεν είναι επίσημα κομματικό στέλεχος ο Μπαμπινιώτης είναι κάτι παραπάνω από ξεκάθαρο σε ποιον πολιτικό χώρο ανήκει.

  139. Immortalité said

    @137 Όποιος σκέφτηκε ότι μπορεί να παίζει ρακή στις 10 το πρωί δεν είναι κακεντρεχής, αλκοολικός είναι. Να το κοιτάξει 😀

    Από το 133 πάντως δεν κατάλαβα τίποτε.

  140. physicist said

    #138. Έπαθα ντουβρουτζά πρωί πρωί. […]

    Ε, καλά, μέχρι πρότινος ήταν Αναπληρώτρια Υπουργός η κ. Φώφη Γεννηματά. Όσο και νάχει, αν τώρα έπαθες ντουβρουτζά, τότε θάπρεπε να είχες πέσει σε εγκαφαλικό κώμα.

  141. τυφλόμυγα said

    Πέφτω τακτικά σε εγκεφαλικό κώμα. 😛 Εχω γερή κράση και την γλιτώνω όμως. 😉

  142. physicist said

    #139(α). Και να σκεφτείς ότι έχω πιεί μόνο τρεις καφέδες από τις πεντέμιση που ξύπνησα.

    ΟΚ, για το 133. Ο Stanley Prusiner (Νόμπελ Φυσιολογίας ή Ιατρικής το 1997) είχε πει ότι μια σειρά από degenerative (δεν μου βγαίνει στα Ελληνικά) εγκεφαλικές παθήσεις (Creutzfeldt-Jakob, mad cow etc.) προέρχονται από τη δράση πρωτεϊνούχων, αυτοαναπαραγόμενων παθογενών, των πριονίων. Και σκέφτηκα με αφορμή το λογοπαίγνιο του Νίκου ότι τα πριόνϊα πριονίζουν τις εγκεφαλικές συνάψεις, γράφοντας ότι ο Prusiner το είχε προοιωνιστεί — πράγματι, για πολύ καιρό η θεωρία του δεν είχε γίνει αποδεκτή.

  143. sarant said

    136: Ναι, το 132 το ανέπτυξα περισσότερο μετά.

    Είπα ότι κατά τους καθαρολόγους, το προοιωνίζομαι είναι αποθετικό, δηλ. δεν έχει ενεργητική φωνή, ενώ έχει ενεργητική διάθεση (αν χρησιμοποιώ τη σωστή ορολογία), όπως π.χ. το «επεξεργάζομαι» που δεν έχει ενεργητικό τύπο «επεξεργάζω». Επομένως, το «προοιωνίζω» (που πράγματι αναπτύχθηκε κατά τα «προλέγω, προμηνύω») είναι προς αποφυγή κατά το λεξικό του Μπαμπινιώτη, ενώ και το ΛΚΝ θεωρεί βασικό λήμμα το «προοιωνίζομαι».
    http://www.greek-language.gr/greekLang/modern_greek/tools/lexica/triantafyllides/search.html?lq=%CF%80%CF%81%CE%BF%CE%BF%CE%B9%CF%89%CE%BD%CE%AF%CE%B6%CE%BF%CE%BC%CE%B1%CE%B9&dq=
    το δε προοιωνίζω παραπέμπει σε αυτό:
    http://www.greek-language.gr/greekLang/modern_greek/tools/lexica/triantafyllides/search.html?lq=%CF%80%CF%81%CE%BF%CE%BF%CE%B9%CF%89%CE%BD%CE%AF%CE%B6%CF%89&dq=

  144. 142

    μια σειρά από degenerative (δεν μου βγαίνει στα Ελληνικά) εγκεφαλικές παθήσεις

    Εκφυλιστικές, δεν είναι;

  145. physicist said

    #144. Γεια σου βρε Δύτη τσίφτη, αυτό έψαχνα που να με πάρει. Νάσαι καλά!

  146. Immortalité said

    @143 Μάλιστα. Ομολογώ πάντως ότι η πιο οικία χρήση του ρήματος μου είναι η απρόσωπη. Πχ «η κατάσταση δεν προοιωνίζεται θετική», «ο ανασχηματισμός δεν προοιωνίζει αλλαγές στον ρυθμό ανάπτυξης» Τα παραδείγματα είναι τυχαία, δεν ξέρω πως μου ‘ρθανε.

    @142 Μα για τους κακεντρεχείς μιλούσα όχι για σένα 😉

  147. 145 Σκέφτηκα να κάνω κάποιο λογοπαίγνιο, αλλά πολύ σε μαύρο χιούμορ μου έβγαινε οπότε είπα άστο. 😉

  148. physicist said

    #146(β).

    Αχ, άνθος μου εσύ της αθωότητας! 😉
    Ντάξει τώρα με το 133;

    #147. Άμα θες, πέστο για (τρελές) αγελάδες, να χαθεί ο στόχος (δεν έχω ιδέα τι ιδέες κατεβάζει το μυαλό σου). 😛

  149. Ηλεφούφουτος said

    Ομολογώ ότι δεν είχα πάρει χαμπάρι πως έχει αναπτυχθεί τύπος «προοιωνίζω».
    Μόνο αποθετικό το ήξερα.

    Δύτη, αφού θες λογοπαίγνια, πάρε ένα που μου ήρθε σήμερα το πρωί όταν ξύπνησα:
    Είναι συνεσταλμένη, κοιτάει πάντα χαμηλά και σου λέει τη μοίρα σου. Τι είναι;

  150. #122 δὲν τρέφω ἐλπίδες, οὔτε εἶναι θέμα προσώπων τὸ ὅλο ζήτημα. είρωνεύομαι ἁπλῶς τὴν ἀντίφασι αὐτῶν ποὺ ἀπὸ τὴν μιὰ λένε ὅτι ἡ ὀρθογραφία εἶναι σύμβασι καὶ δὲν εἶναι δὰ καὶ τίποτε σπουδαῖο ν’ἀλλάξῃ καὶ ἀπὸ τὴν ἄλλη εἶναι ἕτοιμοι νὰ ὑπερασπιστοῦν μέχρι καὶ τελευταίας ῥανίδος τοῦ αἵματός τους τὸ «ἀγόρι» καὶ τὸ «τσιρότο» ἔναντι τοῦ «ἀγώρι» καὶ τοῦ «τσηρῶτο», λὲς κι ἂν ἐπικρατήσουν αὐτὲς οἱ δεύτερες ὀρθογραφίες δὲν θὰ τὶς συνηθίσουμε, ὅπως ἂς ποῦμε συνηθίσαμε τὸ «εἶναι».

    τὸ «προιωνίζομαι» κι ὲγὼ ἀποθετικὸ τὸ ξέρω.

  151. sarant said

    Κορνήλιε, το θέμα είναι ότι ο ίδιος ο Μπαμπινιώτης θεωρεί λαθεμένες τις άλλες ορθογραφήσεις και τις απαξιώνει, που είναι μια έμμεση μομφή (αγραμματοσύνης) για όποιον τις χρησιμοποιεί.

  152. Immortalité said

    Ηλεφού να το πάρει το ποτάμι!

  153. #151 τὶς θεωρεῖ λαθεμένες προφανῶς μὲ βάσι τὸ ἐτυμολογικὸ κριτήριο, ἔτσι δὲν εἶναι;

    #146 στὰ παραδείγματα ποὺ ἀνέφερες δὲν βλέπω κάποια ἀπρόσωπη χρῆσι.

  154. sarant said

    153: Ναι.

  155. Immortalité said

    @153β Έχεις δίκιο, λάθος εκφράστηκα.

  156. Ηλεφού, ούτε γω το βρίσκω, μια ώρα τώρα. 😦

  157. Ηλεφούφουτος said

    Η τσιγγανοπαπαδιά!

    Πιστεύω ότι ακριβώς επειδή η ορθογραφία είναι σύμβαση αλλά και επειδή δεν ζούμε σε εποχές κοσμογονίας, είναι καιρός η ορθογραφία να κλειδώσει με βάση το «ορθογραφικό κεκτημένο» των τελευταίων γενεών, που ήσαν οι πιο γραμματισμένες. Οτιδήποτε άλλο εκτός από εξεζητημένο απλώς ευνοεί τη γενικευμένη ανορθογραφία.

  158. Ουαχαχαχαχαχαχαχαχαχάααα! Καλό (θ’ αρέσει στην κόρη μου, βασικά) 🙂

  159. #157 ἀχαχαχαχαχαχά! (6 χ γιὰ τὸ ἄλλο νῆμα!)

  160. #157 φυσικὰ καὶ εἶναι δικαίωμά σου νὰ τὸ πιστεύῃς.

  161. Immortalité said

    @157 Με τρελή χρονοκαθυστέρηση, συντάσσομαι με τους δύο προγελάσαντες 😀

  162. π2 said

    Ανασταίνω το νήμα, για να ανεβάσω μερικούς αιώνες τη σημασία «εξαντλούμαι» του (απο)σώζω / (απο)σώνω, καθώς σε παλαιοχριστιανικό επιτύμβιο της Βέροιας (4ος – 5ος π.χ.) διαβάζουμε (πιθανότατα) [ἀπ]έσωσε Γ̣ε̣ρόντ[ιν] ἔτ, δηλ. «ολοκλήρωσε τον βίο της η Γερόντιον».

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: