Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Το τριφύλλι του Μάη

Posted by sarant στο 20 Απριλίου, 2012


Στο μεταφραστικό φόρουμ της Λεξιλογίας, ένας εγγλέζος φίλος που ξέρει καλά ελληνικά και μελετάει την ελληνική γλώσσα, και μάλιστα την αργκό, ρώτησε τι σημαίνει η έκφραση «Zήσε Μάη μου να φας τριφύλλι», και μάλιστα αναρωτήθηκε μήπως στην πραγματικότητα ο στίχος είναι «ζήσε μαϊμού να φας τριφύλλι» διότι δεν μπορούσε να καταλάβει πώς ο μήνας Μάιος, ο Μάης, έχει βιολογικές ανάγκες και τρώει. Η προσπάθεια εκλογίκευσης είναι εύλογη, αλλά βέβαια εμείς ξέρουμε πως η παροιμία (διότι περί παροιμίας πρόκειται) δεν έχει σχέση με τη μαϊμού· άλλωστε, όπως η κατσίκα δεν μασάει ταραμά, έτσι και η μαϊμού δεν τρώει τριφύλλι. (Πάντως, υπάρχει ένα σατιρικό εφηβικό βιβλίο που έχει ως τίτλο αυτό το λογοπαίγνιο: Ζήσε μαϊμού να φας τριφύλλι)

Τριφύλλι βέβαια, δεν τρώει ούτε ο Μάης, παρόλο που μάλλον θα έχετε ακούσει να λένε «Ζήσε Μάη μου, να φας τριφύλλι». Όμως δεν είναι αυτή η αρχική μορφή της παροιμίας.

Η αρχική μορφή της, που εξακολουθεί κι αυτή να λέγεται και σήμερα, είναι «Ζήσε μαύρε μου, να φας τριφύλλι» και υποτίθεται ότι τη λέει το χειμώνα ο αγρότης στον γάιδαρό του που πεινάει· λιγοστεύουν σωθεί οι ζωοτροφές, έξω όλα τα έχει σκεπάσει το χιόνι, μόνη παρηγοριά είναι η υπόσχεση ότι το Μάη τα χωράφια θα είναι γεμάτα με τριφύλλι -αν τη βγάλει ως τότε ο καψερός. Μάλιστα, σε μερικές παραλλαγές αυτό δηλώνεται σαφέστερα: «Ζήσε μαύρε γάιδαρε να φας το Μάη τριφύλλι», ενώ καταγράφονται επίσης και πλατειασμοί της παροιμίας: «Ζήσε μαύρε μου να φας το Μάη τριφύλλι και τον Αύγουστο σταφύλι». Το «μαύρε μου» να μην το πάρουμε κυριολεκτικά, ως ένδειξη χρώματος, μπορεί να σημαίνει «καημένος». διότι ήταν συνηθισμένο όνομα για υποζύγια, βεβαίως και για άλογο π.χ. στα ακριτικά τραγούδια (δίνει βιτσιά του μαύρου του και πάει σαράντα μίλια).

Καθώς ζούμε πια σε αστικό περιβάλλον, όπου δεν έχουμε πια υποζύγια, η φράση «Ζήσε μαύρε μου» έχασε τη διαύγειά της, κι έτσι ο μαύρος αντικαταστάθηκε από τον Μάη, οδηγώντας σε μια φράση εκ πρώτης όψεως οξύμωρη. Πολλοί πάντως εξακολουθούν να χρησιμοποιούν την αρχική μορφή, έστω και συντομευμένη (π.χ. Ζήσε μαύρε μου να φας τριφύλλι), ενώ πολύ συχνά προφέρουμε μόνο το πρώτο σκέλος της παροιμίας: Ζήσε Μάη μου… ή Ζήσε μαύρε μου…

Η παροιμία λέγεται για μακρινές ελπίδες ή υποσχέσεις που πρόκειται να πραγματοποιηθούν στο απώτερο μέλλον, ιδίως όταν υπάρχει μια ανάγκη που επείγει. Συνήθως κρύβει ειρωνεία, ενώ συχνά λέγεται για τα «θα» των πολιτικών. Δεν δείχνει αναγκαστικά δυσπιστία ως προς την ειλικρίνεια των υποσχέσεων, αλλά σαφώς εκφράζει την πρόγνωση ότι η εκπλήρωσή τους θα έρθει πολύ αργά. Για παράδειγμα, στη Ραχήλ του Ξενόπουλου, όπου η δράση εκτυλίσσεται στη Ζάκυνθο κατά το αντιεβραϊκό πογκρόμ, υπάρχει ο διάλογος:

— Μα ο αφέντης έλεγε ψες, πως τηλεγραφήσανε να ’ρθει στρατός από την Αθήνα…
— Ναι, ώσπου να ’ρθει, ζήσε Μάη μου!

ή, στον Καπετάν Μιχάλη του Καζαντζάκη:

— Να περιμένουμε τα καράβια; Ζήσε, μαύρε μου, να φας τριφύλλι…

Τώρα που βλέπω τα παραδείγματα που έχω αποδελτιώσει από τη λογοτεχνία, σκέφτομαι πως ίσως δεν είναι και πολύ σωστό αυτό που έγραψα λίγες αράδες πιο πάνω, ότι η αλλαγή από το «Ζήσε μαύρε μου…» στο «Ζήσε Μάη μου…» έγινε στο αστικό περιβάλλον, διότι βρίσκω τη φράση όχι μόνο στον Ξενόπουλο (που πράγματι έζησε σε πόλεις), αλλά και στον Πατούχα του Κονδυλάκη, όπου επίσης υπάρχει η νεότερη παραλλαγή: Εάν ετελείωνεν αυτό το σπίτι, θα είχαν τελειώσει και τα βάσανά του. Αλλά δεν είχε τελειωμό. Το κατώγειον επλησίαζε να τελειώσει, αλλ’ ο Σαϊτονικολής επέμενε να του κτίσει και ανώγειον κι έτσι θα ήρχετο και ο άλλος χειμώνας· και αν βροχαί διέκοπτον την εργασίαν, θα ήρχετο και η άνοιξις και… ζήσε Μάη μου.

Πάντως, όλες οι συλλογές παροιμιών έχουν την αρχική μορφή (με τον μαύρο αντί του Μάη). Πρόκειται μάλιστα για μάλλον παλιά παροιμία, αν σκεφτούμε ότι την συμπεριλαμβάνει στη συλλογή του ο Βάρνερ, δηλαδή υπάρχει τουλάχιστον από το 1650, με τη μορφή: Ζήσε, μαύρε μου, να φας τριφύλλι.. Ο Βάρνερ μάλιστα, που έζησε κυρίως στην Πόλη, δίνει και τουρκική αντίστοιχη παροιμία (Γαϊδουράκι μην ψοφάς, θα φας τριφύλλι) και πράγματι στο λεξικό του Ρεντχάουζ βρίσκω ότι μια ανάλογη τουρκική λέγεται και σήμερα, ölme eşeğim ölme çayιr çimen bitecek (Μην ψοφάς γάιδαρέ μου, θα φυτρώσει κάποτε χορτάρι).

Φυσικά την παροιμία την έχουν και όλα τα λεξικά, είναι ακόμα πολύ διαδεδομένη. Η εντύπωσή μου ήταν ότι οι περισσότεροι λένε «Ζήσε Μάη μου», αλλά στο γκουγκλ (που βέβαια τα ευρήματά του έχουν γίνει αναξιόπιστα) βρίσκω να υπερτερεί το «Ζήσε μαύρε μου». Το περίεργο είναι ότι το λεξικό Μπαμπινιώτη έχει μόνο το «Ζήσε Μάη», κάτι που είναι παράλειψη.

Αν δεν βαριέστε να σχολιάσετε, μπορείτε να μου πείτε ποιαν από τις δύο μορφές χρησιμοποιείτε, αν έχετε ακούσει την άλλη, κι αν σας φαίνεται οξύμωρο το «Ζήσε Μάη μου».

Στη σημερινή συγκυρία, η παροιμία χρησιμοποιείται πολύ, θα έλεγε κανείς ότι ταιριάζει γάντι. Οι υποσχέσεις ότι η Ελλάδα θα επανέλθει στις αγορές το 2020 ή ότι θα παρουσιάσει ανάπτυξη το 2015 στερεότυπα σχεδόν προκαλούν στα έντυπα το σχόλιο «Ζήσε Μάη μου…» ή «Ζήσε μαύρε μου…» (προχτεσινό παράδειγμα) ενώ με την ίδια φράση υποδέχτηκε ο τύπος τις εξαγγελίες για τις επιστροφές ΦΠΑ. Βέβαια, σε αντίθεση με το αιώνιο υποζύγιο, οι έλληνες πολίτες έχουν τη δυνατότητα να δείξουν τη δυσαρέσκειά τους φέτος τον Μάη, αλλά αυτό είναι μια άλλη ιστορία.

ΥΓ Θα τελείωνα εδώ, αλλά δεν θέλω να σας στερήσω μια πολύ αστεία εξήγηση-μούφα για την προέλευση της φράσης, που τη βρήκα τυχαία σε μια σπαρταριστή ιστοσελίδα με πολλές δήθεν εξηγήσεις φράσεων. Το πιο αστείο είναι ότι κάποιοι πείσθηκαν από την εξήγηση και την αντέγραψαν στα ιστολόγιά τους! Λοιπόν, η φράση βγήκε από έναν σκληροτράχηλο αμυντικό του… Ντροπαλού Ελευσίνος, που λεγόταν Ανέστης Μάης. Αλλά ιδού το πρωτότυπο (δείτε όμως και την υπόλοιπη σελίδα, αξίζει): Η φράση αυτή γεννήθηκε μέσα στα γήπεδα του ελληνικού ποδοσφαίρου περί τα τέλη της δεκαετίας του 20. Ο Ανέστης Μάης ήταν αμυντικός της ομάδας του Ντροπαλού Ελευσίνας, γνωστός εκτός από την μεγάλη ποδοσφαιρική του αξία και για την πρωτοφανή αγριότητα που τον διέκρινε όταν μάρκαρε τους αντιπάλους του. Κάποιες φορές μετά τον αγώνα έστηνε καρτέρι έξω από τα γήπεδα ή απο τα αποδυτήρια των αντίπαλων ομάδων με σκοπό να επιτεθεί είτε σε συγκεκριμένους αντιπάλους ή ακόμα και σε ολόκληρη την αντίπαλη ομάδα. Ο Μάης ήταν πολύ μεγαλόσωμος αθλητής, με διαστάσεις γίγαντα αναλογικά με εκείνη την εποχή, αλλά το κύριο όπλο του ήταν η οδοντοστοιχία του, που τη χρησιμοποιούσε για να εκδικηθεί όσους αντιπάλους τον εξόργιζαν. Κάποτε μάλιστα είχε εξουδετερώσει ολόκληρη την ομάδα του Ατέρμονου Βόλου, δαγκώνοντας πρπονητή και παίκτες σε άγριο καβγά μετά το ματς. Όταν λοιπόν η ομάδα του Μάη ήταν στις δόξες της, είχε κληρωθεί να παίξει στο κύπελλο Ελλάδος του 1928 με τον Παναθηναϊκό, που ως γνωστό έχει σήμα το τριφύλλι. Ο Μάης όμως ήταν βαριά άρρωστος από μαλάρια εκείνη την περίοδο και διέτρεχε μεγάλο κίνδυνο να πεθάνει. Οι συμπαίκτες του, σε μια επίσκεψή τους στο σπίτι του ετοιμοθάνατου Ανέστη Μάη, αμέσως μετά την κλήρωση του κυπέλλου, προσπαθούσαν να εμψυχώσουν το μεγαλόσωμο αμυντικό με την παραπάνω φράση, ώστε να καταφέρει να ξεπεράσει την αρρώστια και να παίξει στον ιστορικό αγώνα, μια που χωρίς αυτόν ήταν σίγουρο ότι δε θα τα κατάφερναν. Έτσι, “Ζήσε Μάη μου να φας τριφύλλι”, σημαίνει “κάνε κουράγιο, γίνε δυνατός και όλα μπορείς να τα καταφέρεις” και διατηρεί μέχρι σήμερα τη σημασία της.

105 Σχόλια to “Το τριφύλλι του Μάη”

  1. Τσάκας, πρίγκιπας, Ευρώπη, Βοτανικός, ενότητα, σωτηρία, Δ.Σ., γενική συνέλευση 8ης Μαΐου – ζήσε Μάη μου να φας… τριφύλλι…

  2. Αρκεσινεύς said

    Καλημέρα Νίκο, καλημέρα σε όλους σας.
    Ένα πρώτο σχόλιο: Σε δυο βιβλία με αμοργιανές παροιμίες (το ένα του 1967) βρίσκω την παροιμία: Ζήσε, μαύρε μου, να φας το Μάη τριφύλλι και στο ένα με παραλλαγή: Ζήσε ως το Μάη να φας τριφύλλι. Στο ένα υπάρχει η σημείωση μαύρος=άλογο Εγώ την ξέρω: Ζήσε,γάδαρε,…

  3. Καλά, η ιστοσελίδα με τις εξηγήσεις φράσεων είναι απλά τραγική. Λέει για το σάκε πως οι ιάπωνες δεν έχουν το γράμμα «ρ» αλλά πιο πάνω αναφέρει κάποιον… Γιοσιμούρα. Τα κανε ομελέτα εκεί στην Calomeleta…

  4. sarant said

    Ευχαριστώ για τα πρώτα σχόλια!

    3: Μα, είναι τρολιά η ιστοσελίδα -σαν τη Φρικηπαίδεια.

  5. spiral architect said

    Mάλλον το «μαύρε» σημαίνει «καημένε» και η έκφραση «Zήσε Μάη μου να φας τριφύλλι» είναι οξύμωρη.
    Πάντως η σχωρεμένη η γιαγιά μου έλεγε:
    – ‘ντα πότε θα διαβάσεις;
    – Σε λίγο.
    – Zήσε μαύρε μου να φας τριφύλλι!

    Οι περισσότεροι προφανώς έχουν συνδυάσει την άνοιξη, τον Μάη με την πρασινάδα – τριφύλλι και λένε την οξύμωρη έκφραση με τον Μάη, που τελικά είναι αυτή που ακούγεται περισσότερο.

  6. Δινει σαν πηγή ένα μπλογκ οπότε το κείμενο διαδόθηκε στα σοβαρά. Και η ίδια ιστοσελίδα όμως έχει κανονική ειδησεογραφία, δεν κάνει φάρσες.

  7. τὴν ἤξερα τὴν πλήρη παροιμία, ἀλλὰ ἀπὸ τὴν Ε Δημοτικοῦ μᾶς εἶχαν μάθει ὅτι μαῦρος=τὸ ἄλογο.

  8. sarant said

    6: Η αρχική πηγή πρέπει να είναι τρολιά/μούφα, αλλιώς δεν εξηγείται ο «Ατέρμονος Βόλου» και ο «Ντροπαλός Ελευσίνας». Ότι πολλοί το πίστεψαν, άλλο καπέλο. Εδώ πιστεύουν τον Ευ. Βενιζέλο.

  9. Alexis said

    Οι …φυλακές διαβατών, είναι όλα τα λεφτά στην ιστοσελίδα/τρολιά!
    Να προσθέσω επίσης το Κορδελιό, που ως γνωστόν πήρε το όνομά του από τις πολλές κορδελιάστρες που είχε, και τη Σαλαμίνα που ονομάστηκε έτσι επειδή παράγει εκλεκτά …σαλάμια!

  10. Νέο Kid Στο Block said

    Η Μάηδες ήταν μεγάλο σοι σε όλο το Θριάσιο πεδίο. Πολλοί είχαν μεταναστεύσει στις ΗΠΑ, αλλά όλοι είχαν έφεση στη μπάλα.
    Μάλιστα ένας μικροξάδερφος του Ανέστη από τους Ντι Ματζαίους(του Μάη=di Maggio) της Αστόριας, έγινε μεγάλη φίρμα στο μπέιζμπολ και αργότερα παντρεύτηκε και μια γνωστή ξανθιά ηθοποιό.
    Ο «Ντροπαλός Ελευσίνας» είχε καλούς παίκτες αλλά ήταν όλοι σεμνά και ντροπαλά παιδιά και έτσι έδωσαν μεγάλα οικονομικά ανταλλάγματα για την εποχή (ένα καφάσι πορτοκαλάδες!)και πήραν μεταγραφή από τους μισητούς «Ξεδιάντροπους Ελευσίνας» τον Ανέστη που ήταν σαν τον Γολιάθ, γιατί ως γνωστόν « με το σεις και με το σας» και «παίζοντας σαν κυρίες/κότες» ,ματς δεν κερδίζεις!
    Ο «Ατέρμων Βόλου» ,πιστός επίσης στο όνομά του, είχε μείνει πολύ ώρα στα αποδυτήρια γιατί οι παίκτες και οι παράγοντές του είχαν αναλωθεί σε ατέρμονες συζητήσεις (κάτι σαν κι αυτό που γινόταν στο «Τεσσαρακοντάκειο» .Βολιωτικο καφενείο γνώμης και έκφρασης, της εποχής εκείνης) για το ποιος θα κάνει το μαλάκ..,εε το Δαυίδ.,
    Έτσι οι ελευσίνιοι, που σαν ντροπαλοί δεν διέκοπταν τους Βολιώτες, αποφάσισαν να εγκαταλείψουν το ματς, πράγμα που ο βάναυσος και ασυμβίβαστος Ανέστης Μάης δεν το δέχτηκε κι έγινε το μακελειό, όπως σωστά λέει το Μακελεξικό!

  11. Νέο Kid Στο Block said

    Νικοκύρη, στην ερώτησή σου να απαντήσω ότι μόνο το «Ζήσε Μάη μου…» ήξερα!
    Μάλιστα, ήταν ένα από τα παιδικά μου ραμόνια γιατί το άκουγα σαν «Ζήσε μάιμου.. (κάτι σαν μαϊμού!).

  12. Νέο Kid Στο Block said

    Μόλις μού ήρθε ηλεμήνυμα (电子邮件) από Κίνα, από το Ινστιτούτο Ιστορίας και Ετυμολογίας Νά-Τσού-Λί (李娜津市) ;ότι έγινα επίτιμο μέλος! Είμαι βαθιά συγκινημένος και θάθελα να ευχαριστήσω τη μαμά το μπαμπά τις θειές μου και το Νίκο Σαραντάκο για την αρωγή τους στη διαμόρφωση τέτοιου μυαλού, σαν το δικό μου!

  13. lali said

    «βρε, τον μαύρο» ακούω στο νησί και έχει την έννοια του «ατυχου», του «κακόμοιρου».

  14. sarant said

    10-12: 🙂

  15. Νέο Kid Στο Block said

    Η γιαγιά μου η μακαρίτισσα ,η οποία δεν μπορούσε με τίποτε να συναινέσει στη συνήθειά μου να αφήνω τα σχολικά διαβάσματα για όσο πιο αργά τη νύκτα γινόταν (ήμουν από μικρός ερεβώδης τύπος), έλεγε: «Εσύ παιδάκι μ’ πλάς μέρα κι αγοράζεις νύχτα! Πότε θα διαβάσεις; Τον Πράσινο Μάη;» O «Πράσινος Μάης» που έχει βέβαια περισσότερο την ακριβή έννοια «του Αγίου..Σούτσου» ακουγόταν πολύ στο χωριό της (Ρούμελη).

  16. sarant said

    Εγώ το ξέρω με «κόκκινο Μάη» (και δεν εννοώ τον Μάη του 68 )

  17. Νέο Kid Στο Block said

    16. Ωχ! Λες νάταν κόκκινος και της γιαγιάς μου; Μπορεί! έχουν περάσει και χρόνια γμτ.
    Και εδώ στο μεγάλο νησί λέγεται το «μαυρογέριμος» = μαύρος + έρημος , για τον καψερό, τάλανα, αξιολύπητο.

  18. Ζήσε κόρη μου να φας το μύδι

    γαμήλια ευχή και μία νατουραλιστική

    Διώξε Μάη μου νοτιά του Απρίλη

  19. Νέο Kid Στο Block said

    17.16. Είχα τόταλ ρέκολ (σαν τον συναθλητή/κυβερνήτη του Καρατζαφέρη)! Ο μάης της γιαγιάς ήταν κόκκινος!

  20. Αρκεσινεύς said

    11.ραμόνι. Δεν την ήξερα τη λέξη. Νέος γαρ. Διάβασα το άρθρο του Νίκου «Το ραμόνι και τα λουμπάσα» και επειδή ,Νίκο, γράφεις σ’ ένα σου σχόλιο πως «χάρη στην εκκλησιαστική γλώσσα υπάρχουν πολλά ραμόνια», ξεφεύγοντας από το σημερινό θέμα γράφω δυο δικές μου περιπτώσεις. Το Δεκαπενταύγουστο ο παπάς διαβάζει μια ευαγγελική περικοπή (Λουκάς ια’,27) στην οποία αναφέρεται «μακαρία η κοιλία η βαστάσασά σε και μαστοί ους εθήλασας». Ο παπάς μας συνέχεια έλεγε mastius,οπότε εγώ αναρωτιόμουνα τι εννοεί: με αστείους;
    Η δεύτερη περίπτωση από έναν ύμνο «Ανοίξω το στόμα μου και πληρωθήσεται πνεύματος και λόγον ερεύξομαι τη βασιλίδι μητρί». Αυτό εγώ το άκουγα » ti vasili Δitritri», οπότε έλεγα η Δήμητρα σε χριστιανικό τροπάριο; Μα εγώ την ξέρω θεά, ίσως είναι καμιά βασίλισσα Δήμητρα που άγιασε!

  21. π2 said

    Λάθος το έχουν οι slappers, λάθος κι ο Σαραντάκος. Η σωστή φράση είναι όντως «Ζήσε μαύρε μου να φας τριφύλλι» αλλά ο Μάης δεν προκύπτει ούτε από συντόμευση της αρχικής εκτεταμένης παροιμίας, ούτε από παραφθορά της, αλλά από ένα ορθογραφικό λάθος: παραλλαγή -καθ’ όλα σωστή- της σωστής φράσης ήταν το «Ζήσε ΜΑΥ μου να φας τριφύλλι». Η φράση σχηματίστηκε κατά τον εμφύλιο στην Πελοπόννησο, όταν οι Μάυδες των Μονάδων Αυτασφαλίσεως Υπαίθρου), οι Χίτες και οι Ταγματασφαλίτες που αφθονούσαν στην περιοχή υποστήριζαν φανατικά την ποδοσφαιρική ομάδα της Καλαμάτας, γνωστής και ως Μαύρης Θύελλας, όπως θα ξέρετε, και φιλοδοξούσαν να την καταστήσουν πρώτη ποδοσφαιρική δύναμη της χώρας, που θα κατατρόπωνε και τον Παναθηναϊκό, το τριφύλλι. Για τον Ολυμπιακό δεν ανησυχούσαν τόσο, γιατί σκόπευαν να τον διαλύσουν λόγω χρώματος μόλις εγκαθιδρύονταν στο γκουβέρνο.

  22. Δημήτρης Μ. said

    Το «Μαύρος» είναι όνομα για άλογα κυρίως. Δε μου φαίνεται να έχει σχέση με γαϊδάρους, οι οποίοι είναι, συνήθως, γρίζοι. Στην παροιμία, μάλλον, πρόκειται για το μαύρος (=δυστυχής, άμοιρος κλπ)
    Την παροιμία την έχω ακούσει και «Ζήσε, μαύρε γάιδαρε, να φας παχύ χορτάρι», «Τον Μάη, που ΄ναι παχιές οι μύγες», «Ζήσε Μάη να φας τριφύλλι»

  23. sarant said

    20: Ωραία τα ραμόνια!

    21: Βάζουμε και κανένα χαμογελάκι να μην το δούμε αύριο να το έχουν αναπαράξει (σικ, ρε) ούρμπι ετ όρμπι.

  24. Νέο Kid Στο Block said

    21. Κόκκινη παραπληροφόρηση! Έχετε στοιχεία κύριε γι’αυτά που λέτε;
    Άντε μη προσφύγουμε στο Κας(Court of Arbitration for Sport) στην Ελβετία και σάς ορίσει πρόεδρο τον Βιεννόπουλο!

  25. Αρκεσινεύς said

    22. Στο χωριό μου υπάρχουν και μαύροι γάιδαροι που τους λέμε μουζάληδες<μουζαλιά<μουντζαλιά, ενώ τους άσπρους τους λέμε μυλωνάδες. Σε δημοτικά τραγούδια το μαύρος=άλογο: Από το "Ο Ανδρόνικος κι ο μαύρος του" μαύρος είσαι, μαύρα φορείς,μαύρο καβαλλικεύγεις., από το "Του μικρού βλαχόπουλου" ευρέθη το βλαχόπουλο στο μαύρο καβαλλάρης, από "Η αρπαγή της γυναικός του Ακρίτη" ο μαύρος μου χλιμίντρησε και το σπαθί μου εράη κ.λπ.
    Επειδή το ανάφερα κι εγώ στο 2 το μαύρος=άλογο, στην αμοργιανή παροιμία το μαύρε μου σημαίνει κακομοίρη μου, καημένε μου.

  26. LandS said

    Οι μύγες είναι παχιές τον Αύγουστο.

  27. Δημήτρης Μ. said

    26. Σωστά. Μπέρδεψα τα πάχη και τους μήνες.

  28. Αρκεσινεύς said

    24. Άραγε ο Βιεννόπουλος είναι γιος της Βjένης, της Βι-έννης ή της Βιέννης. Κοντά στην Ελβετία και η Βιένη.

  29. τυφλόμυγα said

    Αρκεσινέα για το λεξιλόγιο του ιστολογίου δες εδώ https://sarantakos.wordpress.com/2012/02/16/tritagenethlia/ Χτες, με αφορμή σχόλιο σου, πρόσθεσα την δική μου εκδοχή και συμπλήρωσα ότι μπορεί να είναι *μπεντροβάτο*, αλλά μάλλον δεν το είδες. Τέσπα. Έτσι κι αλλιώς θα τα πούμε αναλυτικά όταν γράψει ο Νικοκύρης άρθρο για το Γουδί/ή.

    Ακόμα μία ωραία ανάρτηση. Περισσότερα αργότερα. 🙂

  30. Στην Κύπρο έχουμε και το αντίστοιχο «Κάτσε γάρε ψόφα ώσπου να φκει τσιαΐρι».

    @15 Την ίδια φράση έλεγε και ο παππούς μου! «Πουλάς την ημέρα τζι’ αγοράζεις την νύχτα.»
    @15-16 Εγώ ξέρω για την «Κότσινην Πέμπτη». Γιατί όμως το κόκκινο και στον Μάη και στην Πέμπτη;

  31. Τα φύλλα σου είναι πράσινα
    συνήθως τρία και μικρά
    μα πού και πού είναι τέσσερα
    κι αυτό είναι τύχη και χαρά!

    Σε λένε!!!
    Το τριφύλλι του Μάη!!
    Μαααα…
    αν αντέξει…
    ο γαϊδαράκος
    θα σε φάει!!

    😀

    Πολύ ωραία ανάρτηση και πάλι Νίκο!

  32. Nicolas said

    Αηδίες! οι μύγες είναι παχιές τον Αύγουστο, που οι κυψέλες είναι γεμάτες μέλι κι οι μέλισσες κάνουν πάρτι και οι μύγες μπαίνουν μεταμφιεσμένες και τρώνε τα άντερά τους.
    Κι οι γάροι παντρεύονται το Μάη, γι΄ αυτό τρώνε τριφύλλι. Είναι το παραδοσιακό γαμοτρίφυλλό τους.
    [Διαβάστε και λίγο, μια ζωή εργαλεία θα δίνετε!]

    Το πρωινό γέλιο μετράει διπλό για το συκώτι! μπράβο, βρε παιδιά!

  33. sarant said

    30: Τσιαΐρι, το χορτάρι δηλαδή; Όπως τσαΐρια τα λιβάδια στη βόρεια Ελλάδα.

    31: Α μπράβο!

  34. Γιώργος Λυκοτραφίτης said

    Στα αργεντίνικα ισπανικά, ο «μαύρος» («negro») υπάρχει ως παρενθετική πρόταση, χωρίς ιδιαίτερη σημασία ή κλητική, εν είδει επιφωνήματος, που σχεδόν πάντα δηλοί σύμπνοια, συμφωνία, φιλία. Χρησιμοποιούνται δε, και οι δύο, πολύ -ιδιαίτερα από τους πορτένιους.

    Την πρώτη φορά που μου την είχαν απευθύνει με είχε σχεδόν σοκάρει η (αρχική) «αρνητική» της σημασία σε σχέση με το φιλικό ύφος που τη συνόδευε.
    Στην επανάληψή της κατάλαβα πως ό,τι είναι μαύρο στην αρχή του δεν αποκλείεται να γίνει ροζ, ενδεχομένως, στη συνέχεια.

  35. Mar Pap said

    Ωραίο άρθρο! Να προσθέσω κι εγώ τις παραλλαγές στην Κρήτη:
    Ζήσε Μάη μου να φας τριφύλλι
    Ζήσε μαύρε μου να φας τριφύλλι
    Ζήσε μαύρε μου να φας σταφύλια
    Ζήσε μαύρε μου να φας το Μάη χόρτα

  36. Ο έτσι said

    Εγώ πάντως έχω ακούσει μόνο την εκδοχή με το Μάη… νομίζω μάλιστα ότι αν (μέχρι σήμερα) άκουγα κάποιος να λέει «ζήσε μαύρε μου», θα θεωρούσα ότι είτε μπερδεύτηκε εν τη ρύμη του λόγου, είτε τη θυμάται λάθος την έκφραση…

  37. Αρκεσινεύς said

    32. Γι’ αυτό δεν παντρεύονται οι άνθρωποι το Μάη!

  38. Γλωσσολάγνος said

    Να επισημάνω ένα lapsus plectrologii για διόρθωση: στην τρίτη παράγραφο γράφεις «λιγοστεύουν σωθεί».
    Κι εμένα μου φαινόταν πάντοτε οξύμωρο το «ζήσε Μάη να φάς τριφύλλι», αλλά όταν αγόρασα το Αλφαβητάρι των ιδιωματικών εκφράσεων μου λύθηκε η απορία. 😉

  39. @33 Έτσι νομίζω χωρίς όμως να είμαι απόλυτα σίγουρος.

  40. Αρκεσινεύς said

    Ο Κουκουλές γράφει (Α΄ii 154) «Σήμερον, παρασυσχετίζοντες τον Μάιον με τα μάγια,λέγουν ότι δεν πρέπει κατ’ αυτόν να γίνωνται γάμοι, ίνα μη οι νεόνυμφοι μαγεύονται. Κατ΄άλλους φευκτέος τότε ο γάμος,επειδή κατά τον μήνα αυτόν συνδυάζονται οι όνοι. Η αληθής αιτία είναι ότι είναι συνέχεια ρωμαϊκού τοιούτου.Οι ρωμαίοι δηλαδή τελούντες κτά τον μήνα αυτ΄ν την εορτήν των Λεμουρίων,προς τιμήν των καταχθονίων,εθεώρουν τον μήνα απαίσιον». Σχετικά γράφει και ο Πολίτης Λαογραφικά σύμμεικτα Ι,36.
    Βέβαια υπάρχει και άλλη εξήγηση αναφερόμενη καθαρά στη γεωργική ζωή,αλλά άλλη φορά.

  41. Immortalité said

    Και εγώ την ήξερα ολόκληρη την παροιμία. Ωραία ανάρτηση!
    Νίκο (21) γιατί να βάλει χαμογελάκι; Εγώ τον Π2 πίστεψα 🙂
    Σε καλό μου τα γέλια, σας φιλώ και σας αφήνω 🙂
    (Με πλήγωσε και ο Κορνήλιος… )

  42. Αρκεσινεύς said

    Στον καημένο τον ετοιμοθάνατο γάιδαρο του χειμώνα ταιριάζει η άλλη παροιμία: παρηγοριά στον άρρωστο, ώσπου να βγει η ψυχή του.

  43. Mar Pap said

    37. 2 κρητικές παροιμίες για αυτό:
    -απού παντρευτεί το Μάη, κακοποδωμένα πάει
    -το Μάη παντρεύονται (κουρεύονται) οι γαιδάροι

  44. sarant said

    Ευχαριστώ και για τα νεότερα! Γλωσσολάγνε, μερσί για τη διόρθωση!

    40: Ωραίο θέμα κι αυτό.

  45. Καλαχώρας Λεώνικος said

    «Ζήσε Μάη μου να φας τριφύλλι» μόνο αυτό έχω ακούσει με όλα τα ειρωνικά παρεπόμενά του. Το ‘ζήσε μαύρε μου’ το θεωρούσα προσπάθεια του ομιλητή να εκλογικεύσει την φράση, που εμένα δε μ’ ενοχλεί η σημασιολογική της ασάφεια, αν δε με γοητεύει κι όλας. Πιθανώς να είναι έτσι όπως τα λέτε.

    Τα περί ΜΑΥ-δων μάλλον για αστείο πρόκειται.

    Τα περί ελευσινίου Μάη, πώτη φορά το άκουσα. Μου φαίνεται απίθανο να προέρχεται από κει.

    @3 Έχουν ‘ρ’ δεν έχουν ‘λ’. Όταν ήμουν 16 χρονώ (δηλ. το 30 πG) βρήκα σ’ ένα περιοδικό τη διεύθυνση της Ikuko Κugue που ζητούσε αλληλογραφία. Τότε συνηθιζόταν για να ξετρίβουμε τις γλώσσες μας. Η Ikuko, εντελώς χωριατοπούλα όμως, τότε σπούδαζε για να γίνει καθηγήτρια αγγλικών, και ζητούσε αλληλογραφία προφανώς για τον ίδιο λόγο. [Φυσικά της είπα τότε πως είμαι 25 για να μη με απορρίψει] Χρειάστηκε μήνες και συνεχείς υπομνήσεις να ‘χωνέψει’ ότι με λένε ‘Leon’ και όχι ‘Reon’. Κάποτε μου έστειλε δώρο ένα κασκόλ που ‘έπλεξε με τα χέρια της’ και είχε βάλει από τη μια μεριά το L και από την άλλη το R. Συνεχίζουμε ν’ αλληλογραφούμε ακόμα μια δυο φορές το χρόνο, θεωρεί τον εαυτό της ‘μεγάλο’ για να έχει e-mail (όλα αυτά στην Ιαπωνία του 2012) και απορεί που χρησιμοποιώ κομπιούτερ ενώ είμαι τόσο μεγάλος! Όποτε ‘αρωωσταίνω’ μου στέλνει origami για να τα κάψω να μου φύγει η αρρώστεια, και οδηγίες για α φτιάχνω κι εγώ. Ποτέ δεν ασχολήθηκα ούτε να τα κάψω ούτε να τα μάθω. Ποτέ δε τη συνάντησα και ποτέ δεν έμαθα ποτέ αν μπορεί να πει το ‘λ’ ή πώς δίδαξε αγγλικά όλα αυτά τα χρόνια.

    ΣΗΜ. 30 πG σημαίνει το έτος 30 προ Google

  46. ΣοφίαΟικ said

    10: Δηλαδή Νεοκίντ ο ελληνοαμερικανός ξάδερφος του Μάη είχε παντρευτεί τη Βουγιουκλάκη;
    31: Καλός! Άντε, τώρα θα μου κολλήσοε το άσμα, άντε να ξεκολλήσει. 🙂

  47. voulagx said

    Κι αλλη παραλλαγη: «Ζησε μαυρε γάϊδαρε να φας τον Μαη κιγκερια (=γαϊδουραγκαθα)».

  48. γιώργος λ. said

    Μια και έγινε αναφορά σε ραμόνια, να εξομολογηθώ ένα που το συνειδητοποίησα πριν λίγους μήνες, επειδή ξέρω ότι αυτή η συντροφιά θα το εκτιμήσει δεόντως. Να το κάνω όμως κουιζάτο – με την κρυφή ελπίδα να το βρει κάποιος σύντομα, οπότε θα μετριαστεί η ντροπή μου: Μήπως γνωρίζετε ποια είναι η Νατάτσα Μπροκ;
    (Στην απορία «μα ΝατάΤΣα βρε αγόρι μου;» έχω να πω ότι φαντάστηκα ότι σε κάποια χώρα τελοσπάντων έτσι θα λένε τις Νατάσες, ή ότι το επέλεξε η συγκεκριμένη, καλλιτεχνική αδεία – να κι ένα hint)

  49. 10. Νεοκίντ, φαντάζομαι πως γνωρίζεις και τη συνέχεια αλλά δεν είχες χρόνο να την ολοκληρώσεις. Επίτρεψέ μου να συνεχίσω εγώ την ιστορία από εκεί που την άφησες. Οι φίλαθλοι της Ελευσίνας λοιπόν, οι οποίοι έβλεπαν να συμβαίνουν διαρκώς περίεργα πράγματα πότε μεταξύ Ντροπαλού και Ξεδιάντροπου (που ήταν το μεγάλο τοπικό ντέρμπι κι έπεφταν κορμιά) και πότε μεταξύ των τοπικών ομάδων με τον Ατέρμονα Βόλου (αλλά και με τους Πελαγωμένους των Ιμίων κ.α.), προσπαθούσαν να μαντέψουν σκοπιμότητες, μουσαντένιες καταστάσεις κλπ. που ήταν σίγουρο πως συνέβαιναν, αλλά δε βγαίνανε από τα αποδυτήρια. Οι στρόφιγγες όμως της πληροφόρησης είχαν κλείσει. «Όποιος μιλήσει σε δημοσιογράφο, θα τον φάω ζωντανό», είχε δηλώσει ο γίγας Ανέστης. Έτσι οι φίλαθλοι έλεγαν κάθε τόσο: «Μυστήρια πράγματα συμβαίνουν στο ποδόσφαιρο της Ελευσίνας…». Έτσι βγήκε η γνωστή φράση: Ελευσίνια Μυστήρια. (Πως μπαίνουν αυτές οι φατσούλες ρε συγκάτοικοι;)

  50. Νέο Kid Στο Block said

    49. 🙂 🙂 😆 80

  51. Νέο Kid Στο Block said

    Ουπς! Το 80 στο τέλος του 50 ήταν μια αποτυχημένη προσπάθεια για το 😯

  52. Νεο Kid, είσαι πολύ μερακλης! Έβαλα στη μετάφραση του Google τα κινέζικα του 12, και όντως, το πρώτο έβγαλε «E-mail», ενώ το δεύτερο «Τσου Λι»!

  53. Βρίσκω και τη φράση «Μην ψοφάς, γάιδαρέ μου· του χρόνου θα σου κόψω τριφύλλι»
    με πηγή Δημ. Λουκάτος – Νεοελληνικοί Παροιμιόμυθοι – Ερμής – 1972
    (έδωσα στον Νικοκύρη στο FB ένα λινκ για να το ελέγξει)

  54. Νέο Kid Στο Block said

    52. Αημπώς! Αγαπητέ Κώστα, όταν εμείς γράφαμε καντονέζικα σε πινακίδες στη Φαιστό, οι κινέζοι έβοσκαν Πάντα στην επαρχία Γιού-Νάν (η κίτρινη Ελλάς=黄色希腊) 🙂

  55. Αντίθετα με μερικούς που έγραψαν εδώ, εγώ πάντα «ζήσε, μαύρε μου» το ήξερα. Επίσης τον «κόκκινο Μάη» τον έλεγε μια θεία μου από … την Αυστραλία (αλλά μωραΐτικης καταγωγής). Ίσως να λέγεται ακριβώς επειδή ο Μάης είναι κατ’εξοχήν πράσινος.

  56. Λεώνικε, αφού η Γιαπωνεζούλα σου μόνο γραπτώς επικοινωνούσε μαζί σου, πώς μπέρδευε τη γραφή του ονόματός σου; Αν δηλαδή σου γράψει κάποιος κ. Geoghegan από την Ιρλανδία, θα μπερδέψεις το όνομά του επειδή δεν ξέρεις πώς προφέρεται;

  57. 10,
    «Μάλιστα ένας μικροξάδερφος του Ανέστη από τους Ντι Ματζαίους(του Μάη=di Maggio) της Αστόριας, έγινε μεγάλη φίρμα στο μπέιζμπολ και αργότερα παντρεύτηκε και μια γνωστή ξανθιά ηθοποιό.»

    Ε βέβαια, εδώ έχει γραφτεί και γκραν σουξέ για το περίφημο Κορίτσι του Μάη.

    Όσο για τον λαοφιλή Ατέρμονα Βόλου, ήταν γνωστό το σύστημα που είχε καθιερώσει (γνωστό και ως «Σύστημα του Βόλου»): Ασφυκτική επίθεση με ξαφνικές άμυνες, χωρίς τερματοφύλακα (καμμιά φορά με μπακότερμα(ν)). Ειδικότητα της ομάδας να κερδίζει παιχνίδια στην παράταση!

  58. Παραφθορά του Ζήσε Μάρλεϊ μου να ρ’φάς τριφύλλι

  59. sarant said

    Ευχαριστώ και για τα νεότερα!

    48: Γιώργο Λ, καλώς ήρθες -δεν το βρίσκω το ραμόνι σου, να το πάρει το ποτάμι;

    53: Ναι, ο Λουκάτος το έχει και το εξηγεί «Κούφη υποσχεση για μελλοντική ελπίδα που είναι τώρα επείγουσα»

  60. Νέο Kid Στο Block said

    57. «Σύστημα του Βόλου» ;; 😳 🙂
    58. «Παραφθορά του Ζήσε Μάρλεϊ μου να ρ’φάς τριφύλλι»
    Τι πες τωρα ρε Γίγαντα!! 😆 😆

  61. 33: «Τσιαΐρι, το χορτάρι δηλαδή; Όπως τσαΐρια τα λιβάδια στη βόρεια Ελλάδα.»

    Τσαΐρι τοπωνύμιο υπάρχει και στη Ρόδο. Και μάλιστα όπως δείχνει και το παρακάτω βίντεο συνάδει απόλυτα με τη σημασία της λέξης! (Παρεμπιπτόντως, όχι, δεν είμαι εγώ ο Κώστας που το ανέβασε και που συμμετέχει στον αγώνα!!)

  62. gryphon said

    Λεω ζησε Μαη μου… παρ’ολο που το εχω ακουσει-διαβασει εδω και καιρό πως το σωστό είναι ζησε μαυρε μου.
    Το εχω παρατηρήσει και σε άλους αυτο.Ενω το ξερουν οτι είναι λαθος λενε Μαη μου.
    Ισως λογω συνηθειας ερχεται πιο ευκολα στο στομα.Ετσι κι αλλιως ολοι γνωριζουν τήν σημασία τής φράσης και την χρηση της.
    Ειναι οπως το μπατε σκυλοι αλεστε που επισης δεν εχει καποια λογικη αλλα επειδη ολοι καταλαβαινουν την σημασια του μαλλον σκεφτεται ο αλλος που να το αλλαζω τωρα.

  63. Μαρία said

    Την τούρκικη παροιμία ο Κοροβίνης τη μεταφράζει «Μην πεθαίνεις, γάιδαρέ μου, το τριφύλλι μας δεν τέλειωσε», δε μπίτ(ι)σε που θα λέγανε σε κάποια ιδιώματα. Βρίσκω όμως οτι η αρχική της σημασία είναι διαφορετική, κάτι σαν το δικό μας τι έχουν ακόμα να δουν τα μάτια μας και έπειτα πήρε την ειρωνική σημασία.
    Ζήσε Μάη μου λέω, δεν ήξερα μάλιστα οτι το ζήσε μαύρε μου είναι τόσο διαδεδομένο (sic).

  64. Νέο Kid Στο Block said

    Άγγελε(56.), just out of curiosity ,αυτό το ιρλανδέζικο Geoghegan πώς ακριβώς (ή περίπου έστω:-) ) προφέρεται; Αν είναι πολύ μπερδεψογλώσσικο , don’t bother!
    YΓ. Δέχομαι και απάντηση από τον Πειρατή που κατέχει σε βάθος αυτά τα κέλτικα (αν δεν μάς έχει βαρεθεί οριστικά και αμετάκλητα η ψυχή του, ή δεν έχει δουγειές):-)

  65. Μαρία said

    64 Κιντ, δεν τους έχουμε ανάγκη 🙂
    http://el.forvo.com/word/m%C3%A1ire_geoghegan-quinn/#en

  66. 12,
    «Μόλις μού ήρθε ηλεμήνυμα (电子邮件) από Κίνα, από το Ινστιτούτο Ιστορίας και Ετυμολογίας Νά-Τσού-Λί (李娜津市) ;ότι έγινα επίτιμο μέλος! »

    Να το γιορτάσουμε με ένα Μάη-Τάι!

  67. Νέο Kid Στο Block said

    Σωστή η Μαρία! (τελικά το Máire ήταν χειρότερο από το Γκέχιγκαν (με πνιγμένο «χι» τ’ ακούω εγώ τουλάχιστον).

    Μιχαλιό, εβίβα και white bottom! 🙂

  68. ΣΑΘ said

    @ Sarant [33]

    Υπάρχει και ποίημα του Ν. Χριστιανόπουλου, με τον χαρακτηριστικό τίτλο «Τσαϊράδα» !

  69. Αρκεσινεύς said

    68. ΤΣΑΪΡΑΔΑ (1971)

    Εδώ δεν είναι τόπος να πλαγιάσουμε.
    Τ’αγκάθια τσιμπούν και τα τριβόλια κολνούν και προ
    δίνουν.
    Το λασπωμένο ρέμα,όλο κουνούπι και κακό,
    δε μοιάζει τα ολοκαθαρα ρυάκια του χωριού σου.

    Εδώ δεν είναι τόπος να ξανάρθουμε.
    Έχτισαν κι άλλο σπίτι, βλέπω φως στο παράθυρο.
    Ο χωματόδρομος περνάει σχεδόν δίπλα μας.
    Ζευγάρια επιστρέφουν με το μοτοσακό.

    Εδώ δεν είναι τόπος να ησυχάσουμε.
    Αυτό το ρεμπέτικο μου χάλασε όλο το κέφι.
    Βουρκώνει το μέσα μου καθώς σ’ αγκαλιάζω.
    Μου κάνει κακό ν’ ακούω για ξενιτεμούς.

    Εδώ δεν είναι τόπος για μας.
    Ακόμα κι η εξοχή έχει τον τρόπο της να μας πληγώνει.

  70. Αρκεσινεύς said

    Του 1963 είναι.

  71. Κι όμως:

    ζήσε μάη μου

    ζήσε μαύρε μου

  72. Μαρία said

    69
    Έχει και τσαΐρια το μαγαζί.
    https://sarantakos.wordpress.com/2010/04/18/giannides/#comment-30936

    71 Μα τι ψάξιμο έκανε ο Νικοκύρης!

  73. Ας σοβαρευτούμε! Κάποιοι θα είμαστε στην Πόλη στις 11 Μαΐου. Κι όσοι έχουμε σύμβολο το τριφύλλι, θα είμαστε εκεί και στη συνέχεια. ‘Οσοι θέλουν να φάνε το τριφύλλι, είναι όλοι μαύροι. Κι εγώ «μαύρους» στο f4

  74. τυφλόμυγα said

    Οι δικοί μου έχουν ακούσει την τελευταία παραλλαγή του #35. Εγώ μόνο το Ζήσε Μάη μου να φας τριφύλλι ήξερα. Δε μου φαίνεται καθόλου οξύμωρη η παροιμία. Με καλύπτει η πρώτη παράγραφος του Λεώνικου στο #45. Ούτε εμένα μ’ αρέσει η προσπάθεια να εκλογικεύσουμε τις παροιμίες.

    Καταπληκτικό το Ζήσε Μάρλεϊ μου να ρ’φάς τριφύλλι. 😆

    Και μια σύντομη ιστορία σχετικά με τον *Σαϊτονικολή* του Πατούχα. Πρόσφατα πήγα στο χωριό καταγωγής μου. Με το όνομα μου δε με αναγνώριζε κανείς. Μερικές φορές σκέφτηκα να πω το παρατσούκλι της οικογένειας άλλες φορές με ρωτούσαν οι ίδιοι. Πάντως μίλησα με αρκετό κόσμο κανείς μα κανείς δεν καταλάβαινε ποια είμαι αν δεν ανέφερα παρατσούκλι.

  75. Νέο Kid Στο Block said

    73. Ορέ Βουνίσιε, μού έγινες έτι συμπαθέστερος μ’αυτά τα Πολίτικα που προφήτεψες! 🙂

    Αλλά έχω δύο απορίες ρε παιδί. Πρώτον, πού θα χωρέσει στην τιμημένη φανέλα κι άλλο ευρωαστέρι; Και δεύτερη και σημαντικότερη, αυτό το «μαύρους» στο f4 δεν τόπιασα! Είσαι συνάδελφος ξυλοζμπρώχτης μήπως και παίζεις Μπέρντ;

  76. (συνέχεια εκ του προηγουμένου) δεν βλέπω. Που να δώσουμε ρε σύντροφοι το ραντεβουδάκι και να κάνουμε την υπέρβαση στην Πόλη;: Είμαστε όλοι με το Νίκο Σαραντάκο! Κανείς με το λαμόγιο Βγενόπουλο ( Τζίγκερ, Σήφη κλπ) -όσο μπορώ προετοιμάζω το κλίμα της μελλοντικής ανάρτησης με την ποδοσφαιρική αργκό – {πουτάνα οικογένεια} [να πας να κουρευτείς] (μου τέλειωσαν παρενθέσεις, αγκύλες και λοιπά κολπάκια), προκειμένου να αποφύγω την έκφραση: «να πας να γαμηθείς». Είμαι σε φραστικό αδιέξοδο. Μόνο αθλιότητες σαν το Νεοκίντ μπορούν να με φέρουν στο σωστό δρόμο. (Με τις ευλογίες του Φαναρίου Νεοκίντ, σε περιμένω εκεί για να πανηγυρίσουμε το ΕΒΔΟΜΟ)

  77. sarant said

    68-69: Μερσί, βέβαια το αναφέρω και στο βιβλίο (όπου υπάρχουν τα τσαΐρια) με αφορμή το άλλο ποίημα, για τη νύχτα που σκοτώσαν τον Λαμπράκη κι ο Χρ. είχε βγει τσαϊράδα:

    «άλλοι να πέφτουν χτυπημένοι για ιδανικά/ άλλοι να οργιάζουν με τα τρίκυκλα, κι εγώ ανέμελος να τρέχω σε τσαΐρια».

    70: Μάλλον οι δικές σου παράμετρες είναι άλλες από τις δικές μου, ίσως και σωστότερες, εγώ βγάζω τεράστια νούμερα.

  78. Αρκεσινεύς said

    . Κι επειδή το γυρίσατε σε τριφύλλια,ΠΟΥ ΤΑ ΤΡΏΝΕ ΟΙ ΓΑΔΆΡΟΙ, κάπου διάβασα πως η νέα φανέλα του ΠΑΟΚ θα ‘χει ένα τετράφυλλο τριφύλλι για να φέρνει, λέει, τύχη και νίκες. Ξέρει κανείς κάτι;

  79. Μαρία said

    77 Γουγλίζοντας τις φράσεις χωρίς εισαγωγικά μου βγαίνει με Μάη ενάμισι μύριο ενώ με μαύρο περίπου 77 χιλιάδες.

  80. Αρκεσινεύς said

    77. Νίκο, πολύ σωστά. Δεν το θυμόμουνα το ποίημα. Το βρήκα και το διάβασα. Ανέτρεξα και πάλι στο βιβλίο σου.

  81. Νέο Kid Στο Block said

    http://www.nooz.gr/greece/politikos-xartis-ma8e-ti-prepei-na-psifiseis
    To έκανα το τεστ από περιέργεια (γίνεται και ανώνυμα). Με πέτυχε διάνα (μ’ένα κλικ προς την ΑΝΑΡΧΙΑ) μπορώ να πώ! 🙂
    Βρε, τι σκαρφίζονται.

  82. Αρκεσινεύς said

    77. Νίκο, η παραπομπή σε 70 ;

  83. 75. Ελπίζω να κατάλαβες. Το δημοσίευσα πριν την ώρα του. Και πριν αλέκτωρ φωνήσαι… πριν το 76 (που αποτελεί την άμεση και λογική συνέχεια του 73) απέδειξες την ετοιμότητά σου. Είσαι μέγας βάζελος! Άμυνα Ομπράντοβιτς…Λοιπόν, ένα είναι το ερώτημα: Που θα φάμε παρεούλα σιροπιαστά στην Ισταμπούλ (και στη συνέχεια να σηκώσουμε το ΕΒΔΟΜΟ;). Θα έχω μαζί μου και γραφίστα (επιπέδου, βεβαίως – βεβαίως) για να σου δείξω πως προτείνω να στηθούν τα εφτά αστέρια (Για να πάρεις μια ιδέα, έχω ένα μεταμοντέρνο σχήμα με κωδικό: πέντε πάνω, δύο κάτω). Και για να δώσουμε μια ποιητική νότα στις όμορφες μπασκετικές μέρες μας, έχω ένα (άσχετο)ερώτημα (με τρία σκέλη) για σένα. Ο καταπληκτικός Κύπριος ποιητής Λεύκιος Ζαφειρίου, έχει εκδώσει προσφάτως κάποια ποιητική συλλογή; Ο φέρελπις σκηνοθέτης Κίμωνας Μυλωνάς, ετοιμάζει κάτι μετά τον ωραίο του «Οιδίποδα»; Κι ο αγαπημένος μας καθηγητής Μιχάλης Πιερρής, τι κάνει με τον Θεατρικό Οργανισμό του Πανεπιστημίου της Λευκωσίας; Όπως γνωρίζεις στο Νικοδόμημα (παλαιότερος γαρ εμού), δίνουμε ραντεβού, λύνουμε απορίες κλπ. Ντάξει;

  84. Νέο Kid Στο Block said

    83. Για Ιστανμπούλ δεν θάλεγα όχι (δεν έχω πάει ποτέ κιόλας) αλλά παρότι το μεν πνεύμα πρόθυμο , η δε τσέπη ασθενής.
    Αλλά στο (άσχετο) ερώτημα με τα τρία σκέλη, τι σε κάνει να πιστεύεις ότι έχω τις απαντήσεις ;
    Υπάρχουν εδώ σίγουρα πάντως κάποιοι που τις έχουν.

  85. 84. Οκ. Υγιή τσέπη δε γνωρίζω στις μ.μ. (μέρες μνημονίων) αλλά αν υπάρχει πνεύμα πρόθυμο, όλα γίνονται!
    Για το (άσχετο) ερώτημα με τα τρία σκέλη, με έχει παρασύρει ένας Έλληνας φίλος, που σε κάποια ταινία του είχε την εξής ατάκα: «Πέντε δρόμοι είναι όλη η Ελλάδα. Καθημερινά σκουντουφλάμε ο ένας πάνω στον άλλο». Τηρουμένων των αναλογιών, σκέφτηκα: » Δυο δρόμοι είναι όλη η Κύπρος. Σίγουρα το Νεοκίντ θα έχει σκουντουφλήσει κάποια μέρα και με τον Λ.Ζ. και με τον Κ.Μ. και με τον Μ.Π.».

  86. Αρκεσινεύς said

    «Πρίν αλέκτορα φωνήσαι», Μάρκ. ιδ΄ 31 «οὐ μη αλέκτωρ φωνήσει» Ιω. ιγ΄,38, «ευθέως αλέκτωρ εφώνησε» Ιω. ιη΄,27

  87. 86. Ευχαριστώ Αρκεσινέα και για τις παραπομπές και για την ευγενική (αθόρυβη) διόρθωση [πριν αλέκτορα φωνήσαι]. Ξέρεις το στίχο του εξαιρετικού τραγουδοποιού Μίλτου Πασχαλίδη: «Πέτρα που δεν κυλά, γρήγορα χορταριάζει…». Δεν το δουλεύω το σπορ, αντικαθιστώ τις πτώσεις. όπως μου «κάθονται». Θρίαμβος του … Αϊζενχάουερ (που λέει κι ο Νικοκύρης). Κάποιος φίλος (καλός γνώστης της ποίησης και θαυμαστής του Νίκου Γκάτσου) είχε πει: και μόνο τη Σκόπελο που έγραψε ο Γκάτσος, πρέπει να τον λέμε ποιητή κι όχι στιχουργό! (Σούφαγε την ιδιαίτερη πατρίδα σου ο θεομπαίχτης).

  88. sarant said

    82: Λάθος, Αρκεσινέα, εννοούσα το 71….. τις γκουγκλιές.

  89. christos said

    Ξέρω «ζήσε Μάη μου…» αλλά το «μαύρε μου…» μου κάνει σε πολύ λογικότερο έτσι όπως το παρουσιάζεις.

    Σήμερα είμαι πολύ χαρούμενος διότι βρήκα επιτέλους και αγόρασα το λεξικό της Πρωίας που μου έλειπε. Το λεξικό είναι πραγματικά ΠΑΛΙΟ(1933!) και ως όψη αλλά και ως περιεχόμενο αλλά νιώθω πραγματικά δέος μόνο που το κρατάω. Διαβάζοντας τα πρώτα λήμματα μου φαίνεται εξαιρετικό!!

  90. Αρκεσινεύς said

    Διαβάζοντας λίγο Χριστιανόπουλο βρήκα και ‘το αδέσποτο γαϊδουράκι’ και δεν ξέρω πώς συνειρμικά μου ήρθε η παροιμία: Να μουν το Μάη γάδαρος,τον Αύγουστο κριάρι, όλο το χρόνο κόκορας και το Γενάρη γάτος.
    87. Την παροιμία εμεις τη λέμε: πέτρα που κυλάει ποτέ της δε μαλλιάζει
    Κάνεις λάθος, αν και νομίζω πως επίτηδες το έκανες. Νίκου Γκάτσου ΑΜΟΡΓΟΣ (με τέσσερα σχέδια του Χ»κυριάκου Γκίκα), 1963, την οποία Αμοργό ουδέποτε επισκέφτηκε ο ποιητής.
    Γράφω ένα τεράστιχό του:
    Στου πικραμένου την αυλή βγαίνει χορτάρι μαύρο
    Μόνο ένα βράδυ του Μαγιού ένας αγέρας
    Ένα περπάτημα ελαφρύ σα σκίρτημα του κάμπου
    Ένα φιλί της θάλασσας της αφροστολισμένης.

    Μακάρι νάμουνα εκεί!

  91. sarant said

    Σε δίτομη έκδοση το πήρες;

    Κοίταξε, είναι πολύ καλό λεξικό αλλά δεν παύει να είναι του 1933. Θέλω να πω, μοιραία η γλώσσα έχει αλλάξει από τότε, όπως και η κοινωνία. Αλλά εξακολουθεί να είναι χρήσιμο.

  92. 90. Δεν είσαι Αμοργιανός; Δεν πρόσεξες που λέω «σούφαγε την ιδιαίτερη πατρίδα ο θεομπαίχτης» (εννοώ το φίλο που λόγω αλτσχάιμερ είπε Σκόπελο αντί για Αμοργό;). Φαντάσου χαμός που θα γίνει αν περάσουμε στις «Μικρές Κυκλάδες».

  93. christos said

    Το βρήκα σε τρίτομη έκδοση Νίκο αλλά αν έβλεπες μόνο τις σελίδες θα καταλάβαινες . Ξέρω καλά οτι πρόκειται για παλιό λεξικό αλλά αγγίζοντας μόνο τις σελίδες του νιώθεις πως κάνεις ταξίδι στο χρόνο! Ίσως να ακούγομαι κάπως ενθουσιασμένος τώρα αλλά το θεωρούσα πάντα ένα απο τα λεξικά που όσο παλιώνει τόσο κερδίζει σε αξία, σε αντίθεση με αυτό του Σταματάκου το οποίο το θεωρώ΄απο τα λεξικά που τα «μικραίνει» ο χρόνος, εξακολουθόντας να είναι βέβαια σημαντικό.

  94. Αρκεσινεύς said

    92. Σε ποια απ’ όλες; Όλες εχουνε τις χάρες τους και νομίζω πια όλοι τις ξέρουνε.

  95. Cron said

    Καλησπέρα νοικοκύρη, να ζητήσω μια χάρη; Μήπως γίνεται να γράψεις 2-3 προτάσεις για την προέλευση της λέξης ζεϊμπέκικο; Στο ζητάω επειδή με αφορμή το θάνατο του Μήτσου άκουσα στο ραδιόφωνο σε εκπομπές με τηλέφωνα ακροατών αρκετές απόψεις (οι περισσότερες τραβηγμένες μάλλον από τα μαλλιά).

    Αν έχει ήδη γραφτεί σε σχόλια των προηγούμενων άρθρων θα με καταυποχρεώνατε με μια παραπομπή… Σας ευχαριστώ

  96. Μαρία said

    95
    http://www.greek-language.gr/greekLang/modern_greek/tools/lexica/triantafyllides/search.html?lq=%22%CE%B6%CE%B5%CF%8A%CE%BC%CF%80%CE%AD%CE%BA%CE%B9%CE%BA%CE%BF%CF%82+-%CE%B7+-%CE%BF%22&dq=
    http://korobinis.byethost17.com/zeimpekoi

  97. sarant said

    95: Καλησπέρα, αγαπητέ. Δεν έχω γράψει τίποτα για το ζεϊμπέκικο, η προέλευση είναι σαφώς, όπως λέει και η Μαρία στο 96, από τους ζεϊμπέκους (τουρκ. zeybek), αλλά από πού ετυμολογείται το τουρκ. zeybek δεν το έχω μελετήσει.

    Θα έχεις πιθανότατα ακούσει ότι ετυμολογία είναι από το Ζευς και βέκος=μπουκιά, ψωμί. Ε, δεν είναι -αλλά περισσότερα δεν έχω να πω προς το παρόν.

  98. Και θαλασσινό τριφύλλι.

  99. Cron said

    96, 97: Σας ευχαριστώ πολύ και τους δύο. Πράγματι αυτή ήταν η εξήγηση που μου φάνηκε τραγικά τραβηγμένη με το Ζευς κτλ. Που πας και ξέρεις όλη την παρετυμολογία που κυκλοφορεί στην πιάτσα ρε νοικοκύρη; I m impressed!!!

  100. sarant said

    Να είσαι καλά. Δεν τα ξέρω όλα, αλλά αυτή η παρετυμολογία βαστάει πολλά χρόνια μεταξύ άλλων στους ρεμπετολογικούς κύκλους απ’ όπου περνάω καμιά φορά.

  101. Κασσάνδρα said

    Ζήσε μαύρε μου ,να φάς το Μά(η) τριφύλλι.
    Πάντα έτσι την άκουγα από την γιαγιά μου.Αναφερόταν σε υπόσχεση που δεν επρόκειτο να τηρηθεί.

  102. ΓιώργοςΜ said

    Μιας και υπάρχει άρθρο, να σημειώσω αυτό που ξέρω, πως ο Μάης αφορά γάιδαρο, επειδή το Μάη είναι η εποχή του (να’μουν το Μάη γάιδαρος κλπ). Δε θυμάμαι πηγή, το αναφέρω για να βρίσκεται σαν εκδοχή.

  103. […] τον Μάη τριφύλλι», όπως είχαμε γράψε&…). Επίσης γνωστή […]

  104. 97, 99, 100 Του Θάνου Μούρραη-Βελούδιου είναι η παρετυμολογία, αν δεν απατώμαι.

  105. sarant said

    104 Και μάλλον δεν απατάσαι.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: