Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Θέατρο στο χωριό (Δημήτρης Σαραντάκος)

Posted by sarant στο 4 Ιουνίου, 2012


Το σημερινό είναι το δεκατο απόσπασμα από τα “Εφτά ευτυχισμένα καλοκαίρια”, το ανέκδοτο αυτοβιογραφικό πεζογράφημα του πατέρα μου, του Δημήτρη Σαραντάκου. Δημοσιεύτηκε την Παρασκευή που μας πέρασε πριν στο Εμπρός της Μυτιλήνης, την εφημερίδα με την οποία συνεργαζόταν για πολλά χρόνια ο πατέρας μου. Το προηγούμενο απόσπασμα μπορείτε να το βρείτε εδώ. Κανονικά τα αποσπάσματα αυτά τα δημοσιεύω τις Τρίτες, σήμερα έγινε μια μικρή μετάθεση για λόγους οργάνωσης της ύλης του ιστολογίου, ας πούμε. Βρισκόμαστε πάντοτε στο καλοκαίρι του 1936. Το χωριό για το οποίο γίνεται λόγος, δηλαδή το χωριό του προπάππου μου, που λεγόταν Μυρογιάννης, είναι η Μόρια, λίγο έξω από τη Μυτιλήνη.

Εκείνες τις μέρες, όλο το χωριό μιλούσε για την παράσταση που θα έδινε ο ερασιτεχνικός όμιλος, που είχαν φτιάξει κάποιοι νέοι του χωριού, η δασκάλα, η κυρία Ευλαλία, ο γιατρός ο κύριος Αργεντέλλης και άλλοι. Η παράσταση θα γινόταν στο σχολείο του χωριού, που ήταν τώρα κλειστό. Με τα παιδιά της συμμορίας του ιππικού, μέρες τώρα κουβεντιάζαμε για την παράσταση. Κανένα τους δεν είχε πάει ποτέ τους σε θέατρο, μερικά μόνο είχαν δει καραγκιόζη, όταν είχε έρθει πέρσι στο πανηγύρι του Άι-Δημήτρη ένας πλανόδιος καραγκιοζοπαίχτης.

Εγώ είχα πάει δυο φορές σε θέατρο, πέρσι που μέναμε στην Αθήνα. Και τις δύο φορές με πήραν μαζί τους οι γονιοί μου γιατί δεν είχαν πού να με αφήσουν. Την πρώτη φορά δεν κατάλαβα απολύτως τίποτα. Θυμάμαι πως είχαμε μπει σε μια μεγάλη αίθουσα γεμάτη πολυθρόνες, καθίσαμε κι ο μπαμπάς μου με πήρε στα γόνατά του. Σβήσανε τα φώτα, άνοιξε ένα μεγάλο παραπέτασμα («αυτή είναι η αυλαία», εξήγησε την απορία μου η μαμά μου) και είδαμε ένα είδος δωμάτιο με τρεις τοίχους (ο τέταρτος ήταν η αυλαία), όπου μπαινοβγαίναν διάφοροι άνθρωποι μιλώντας συνεχώς. Στο τέλος βαρέθηκα, νύσταξα κι αποκοιμήθηκα στην αγκαλιά του πατέρα μου.

Τη δεύτερη φορά, όμως, ήταν όλα διαφορετικά. Με πήραν και πήγαμε να δούμε μιαν «επιθεώρηση», έτσι λέγανε αυτό το έργο, που την είχε γράψει, όπως μου εξήγησαν, ένας φίλος του μπαμπά μου, που είχε ένα περίεργο όνομα. Λεγόταν Πωλ Νορ. Αυτήν τη φορά κάθισα σε δικό μου κάθισμα, και όσα είδα, όταν άνοιξε η αυλαία, ήταν πολύ διασκεδαστικά. Όμορφες κοπέλες και νέοι χόρευαν και τραγουδούσαν, δυο αστείοι τύποι έκαναν φάρσες ο ένας στον άλλον και όλοι οι θεατές γελούσαν και χειροκροτούσαν. Στο διάλειμμα με πήραν και πήγαμε πίσω από τη σκηνή, σ’ ένα μέρος που το λέγανε «παρασκήνια» κι εκεί είδαμε το φίλο του μπαμπά μου και πολλούς από αυτούς που είχα δει λίγο πιο μπροστά να παίζουν στη σκηνή.

Η παράσταση στο δημοτικό σχολείο έγινε ένα απόγεμα Σαββάτου. Πήγαμε με τη μαμά μου, τη γιαγιά μου και τη θεία μου τη Μάρω. Ο παππούς μου δεν ήθελε με κανέναν τρόπο να έρθει.
Στο σχολείο είχαν ενώσει δύο τάξεις, ανοίγοντας μια πολύ μεγάλη, πολύφυλλη πόρτα που τις χώριζε και τις είχαν γεμίσει καρέκλες που δανείστηκαν από τα καφενεία της πλατείας. Πίσω – πίσω είχαν αραδιάσει θρανία. Η σκηνή έπιανε τη μια άκρη της μιας αίθουσας και η αυλαία ήταν φτιαγμένη από δυο σεντόνια. Καθίσαμε στις θέσεις μας και περιμέναμε να γεμίσουν οι δυο τάξεις για ν’ αρχίσει η παράσταση. Η γιαγιά μου άνοιξε την τσάντα της και μας μοίρασε κάτι μικρά κουλουράκια της κανέλλας.

Κάποτε ακούστηκαν πολλά δυνατά χτυπήματα, σα να κάρφωνε κάποιος σανίδια, και άρχισε να ανοίγει η αυλαία. Μόνο που δεν άνοιξε. Κάπου σκάλωσε το ένα σεντόνι και δεν κουνιόταν ούτε μπρος ούτε πίσω. Ο κόσμος, που όταν ακούστηκαν τα πολλά χτυπήματα έκανε ησυχία, άρχισε τώρα να δίνει συμβουλές και οδηγίες σ’ αυτούς που κρυμμένοι πίσω από τα σεντόνια, χειρίζονταν τα σκοινιά της αυλαίας. Τελικά σηκώθηκε ένας βρακάς, που καθόταν στην πρώτη σειρά των καθισμάτων, πήρε μια καρέκλα, την πήγε δίπλα στη σκηνή, ανέβηκε πάνω και ξεσκάλωσε το σεντόνι. Έτσι άνοιξε η αυλαία και άρχισε η παράσταση.

Πάλι δεν κατάλαβα τίποτα. Πρέπει όμως το έργο να ήταν πολύ συγκινητικό, γιατί έβλεπα το γιατρό και την κυρία Ευλαλία, που παίζανε στο έργο, να κλαίνε, ενώ ο κόσμος κάτω έβγαζε αναστεναγμούς συμπόνιας. Η μαμά μου ήταν κι αυτή πολύ απορροφημένη από το έργο και σ’ όλες τις ερωτήσεις μου, να μου εξηγήσει τι γίνεται, απαντούσε «σουτ, θα σου τα πω στο σπίτι».

Στο διάλειμμα βγήκα στην αυλή και βρήκα δυο – τρία παιδιά της συμμορίας, που τα είχαν κι αυτά φέρει οι γονιοί τους στην παράσταση. Αρχίσαμε να παίζουμε κυνηγητό. Ήταν πιο καλά έξω και όταν ξανάρχισε η παράσταση, δεν μπήκαμε μέσα, αλλά συνεχίσαμε να παίζουμε μέσα στο σούρουπο, που σιγά – σιγά γινότανε βράδυ. Φαίνεται πως οι φωνές μας ενοχλούσαν τους θεατές, γιατί κάποτε βγήκε στην πόρτα εκείνος ο ίδιος βρακάς, που μας έβρισε «μπασταρδέλια» και μας είπε πως αν δεν κάνουμε ησυχία, θα μας δείρει.

Όλο το βράδυ, στο σπίτι, η μαμά μου, η θεία Μάρω κι η γιαγιά μου σχολίαζαν την παράσταση, ενώ ο παππούς μου άνοιξε τη «Φαβιόλα» και απορροφήθηκε στο διάβασμα.

35 Σχόλια to “Θέατρο στο χωριό (Δημήτρης Σαραντάκος)”

  1. Μας κάνει να γυρίσουμε πίσω και να θυμηθούμε κι εμείς την πρώτη μας θεατρική παράσταση.
    Χρόνια πολλά στους χριστιανούς γλωσσολόγους, λόγω επιφοιτήσεως.

    Γιάννης

  2. …εδώ που τα λέμε, ελλείψη επιφοιτήσεως, και η απλή επιφώτιση (για κοπυπέιστ) μεταφρασμένου κειμένου βοηθά…

    Γιάννης

  3. ppan said

    Πάντα ήθελα να ρωτήσω: ο Στρατής Μυρογιαννης ειναι συγχωριανός σας, Δέσποτα;

  4. sarant said

    Καλημέρα, ευχαριστώ για τα πρώτα σχόλια!

    3: Δεν τον ξέρω -και, φευ, δεν μπορώ πια να ρωτήσω τον αρμόδιο…

  5. Μαρίνα said

    Καλημέρα!Για άλλη μια φορά απολαυστικός ο πατέρας Σαραντάκος!

  6. Πολύ ωραίο.

    1, 2

    Κάποτε μια μεταπτυχιακή μου φοιτήτρια, αλλοδαπή, μουσουλμάνα, με ρώτησε τι γιορτάζουμε του Αγίου Πνεύματος. Της εξήγησα για το Περιστέρι. Γελούσε.
    Στη βεράντα μου ήρθε ένα περιστέρα και κλωσάει δύο αβγουλάκια. Της βάζω νεράκι και σπόρια. Ποτέ δεν ξέρεις …

  7. >ήρθε ένα περιστέρα

    μία περιστέρα

    http://www.panoramio.com/photo/73192440

  8. Νέο Kid Στο Block said

    6.Κύριε Σούρδη, είναι μια πλάνη πέρα για πέρα συγγνωστή νομίζω, ότι το περιστέρι, παγκόσμιο σύμβολο ειρήνης και αγάπης είναι εραλδικό σύμβολο μέχρι και του Αγίου Πνεύματος.
    Πολύ ταιριαστό πραγματικά, αν σκεφτούμε ότι το περιστέρι είναι από τα πιο άγρια και ηλίθια πουλιά (λόγω μικροσκοπικού αναλογικά με το σώμα του εγκεφάλου (λείου, χωρίς αυλακώσεις, πτυχώσεις και τα ρέστα) και τόσο αιμοβόρο που όταν βρίσκεται σε πόλεμο, δεν σταματά να σφυροκοπάει τον αντίπαλό του με το ράμφος του παρά μόνο όταν αυτός μετατρέπεται σε άμορφο αιμάσσοντα πολτό…
    Ενώ το «αντίθετό» του το απόλυτο σύμβολο της πονηρίας και της κακότητας, το κακόμοιρο το φιδάκι, κουφό και κουλό , είναι το τέλειο σύμβολο ενός αδρανούς Σατανά που θα ζήλευε σίγουρα την ανθρώπινη κακία…

  9. 8
    >το κακόμοιρο το φιδάκι, κουφό και κουλό , είναι το τέλειο σύμβολο ενός αδρανούς Σατανά που θα ζήλευε σίγουρα την ανθρώπινη κακία…

    ?

  10. spiral architect said

    Του Αγίου Πνεύματος σήμερα και εδώ έχουμε την Αγία Τριάδα σε πλήρη σύνθεση. 😉

  11. Reblogged this on ΤΟ ΠΙΤΣΙΡΙΚΙ.

  12. Δημήτρης Μ. said

    Η μεγάλη μου κόρη, μια φορά, εκεί γύρω στην εφηβεία, μου είπε: «Βρε μπαμπά, τώρα που βλέπω πάλι τα έργα που είχα δει μικρή, καταλαβαίνω ότι τότε δεν καταλάβαινα τι έβλεπα, αλλά το καταλάβαινα αλλιώς. Έκανα μια ιστορία στο μυαλό μου…»

  13. sarant said

    Ευχαριστώ και για τα νεότερα!

    12: Πολύ καλό!

  14. Μαρίνα said

    Εμένα δε με πήγαιναν οι γονείς,ούτε οι παππούδες θέατρο.Ισως γι’αυτό δυσκολεύομαι κάθε φορά να δω θεατρική παράσταση…Νοιώθω ότι δεν καταλαβαίνω τι γίνεται εκεί κι ότι το σημαντικό παιχνίδι παίζεται στην αυλή…Το σινεμά, μεγάλη αγάπη!!!
    Σήμερα όμως θα πάω να δω το «Μόνο της ζωής του ταξείδιον»που τυγχάνει να είναι μια απ’τις σημαντικές εκδηλώσεις στην πόλη μου…

  15. 14
    Γεώργιος Βιζυηνός. Κάπου στην Θράκη αυτές τις ημέρες παίζεται. Πες μας την πόλη

  16. Μαρίνα said

    15.Αλεξανδρούπολη,στο πλαίσιο εδηλώσεων συνεδρίου των κινηματογραφικών λεσχών…ναι ακόμη υπάρχουν!!!

  17. sarant said

    Καλά να περάσεις 🙂

  18. Αρκεσινεύς said

    Καλησπέρα σε όλους.
    Εγώ δε θα σας στείλω περιστέρι, αλλά δυο σημερινά ευρήματα. Το πρώτο όχι και τόσο καλό, (δε σταματούσε καθόλου, συνεχώς μετακινούνταν, ήταν πάντως χάρμα ιδέσθαι!), αλλά το δεύτερο όλα τα λεφτά!

    1.Τσαλαπετεινός, Έποψ, Hoopoe
    Στον Αριστοφ. (Όρνιθες 58,227) εποποί, πόποπο
    Τσαλαπετεινός< τουρκ. çali (=θάμνος,βάτος) και πετεινός, επομένως πετεινός των θάμνων :άγριος πετεινός.
    Ο Ησύχιος τον ονομάζει αλεκτρυόνα άγριον . Πετεινός, γιατί όταν περπατά στο έδαφος καματωτός με το κεφάλι ψηλά και ξεδιπλωμένο το μεγάλο λοφίο του θυμίζει πετεινό.
    ΟΙ πληροφορίες από το βιβλίο «Πουλιά στη Σύμη και τις νησίδες της» της Ελένης Ζαχαρίου-Μαμαλίγκα, Αθήνα 2011.

    2.Τον παπαγάλο τον βρήκα σε ένα βενζινάδικο κοντά στη διασταύρωση Ραφήνας-Νέας Μάκρης.

  19. Αρκεσινεύς said

    18. Ο παπαγάλος, όπως μου είπε ο υπάλληλος του βενζινάδικου, λέει «καλημέρα» και τη λέξη,ψωμοτύρι των εφήβων

  20. sarant said

    18: Το τσαλί υπάρχει σαν λέξη σε βόρεια ιδιώματα, μάλιστα το έχει και το ΛΚΝ

  21. Αρκεσινεύς said

    20. Νίκο, το έχει και ο Πάπυρος τσαλί:1.φρύγανο 2. είδος αγκαθωτού θάμνου 3. (διαλ. τ.) αγκάθι

    Περιμένω και τη Μαρία να μας διαφωτίζει περισσότερο.

  22. Μαρία said

    18 Κούκλος ο τσαλαπετεινός.
    20 Το είχα για πανελλαδικό. Τώρα βλέπω οτι ο ορισμός του ΛΚΝ δεν είναι σωστός. Τσαλιά λέμε τα βάτα. Το τσαλί έχει αγκάθια, δεν είναι οποιοδήποτε «ξερό χαμόκλαδο».

  23. Ηρακλής said

    Μήπως ξέρετε σε ποιες παραστάσεις αναφέρεται ο πατέρας σας; Το κείμενό του απολαυστικό.

  24. ppan said

  25. Μαρίνα said

    Τσαλί το ατίθασο όν στα μέρη μου…
    Η θεατρική παράσταση….αριστούργημα,σε σκηνοθεσία Δήμου Αβδελιώδη.Καταπληκτικός κι ο ερμηνευτής!Πέρασα πολύ καλά,ευχαριστώ,νικοκύρη…

  26. Επιστρέψαμε και πρέπει να καλύψουμε και την ύλη που χάσαμε το τριήμερο.
    Θέατρο στο χωριό από ερασιτέχνες. Αξέχαστη εμπειρία! Ήμουνα 6 ή 7 χρόνων, όταν μια παρέα νέων του χωριού μου, που δεν είχαν δει ποτέ θέατρο (ούτε οι κάτοικοι είχαν δει ποτέ θέατρο), ανέβασαν το έργο «Εσμέ η Τουρκοπούλα» του Σπυρίδωνος Περεσιάδη. Και τους γυναικείους ρόλους τους έπαιξαν άνδρες. Θυμάμαι ακόμη τη συγκίνηση όλων των θεατών και το κλάμα των γυναικών…

  27. sarant said

    23: Όχι, δυστυχώς, δεν ξέρω σε ποιες παραστάσεις αναφερόταν ο πατέρας μου!

  28. 18 (2)
    Διασταύρωση Ραφήνας-Νέας Μάκρης δεν υπάρχει.
    Υπάρχει μόνο διασταύρωση Ραφήνας με τη Λεωφόρο Μαραθώνος. Η Νέα Μάκρη είναι κάπου 10 χιλιόμετρα πιο πέρα.

  29. Αρκεσινεύς said

    Να στείλω συντεταγμένες;

  30. 29
    Ασε στις στέλνω εγώ: 38.013402, 23.975352
    Είναι η BP του φίλου μου του Μυλωνά, που βάζω βενζίνη.
    Δεν είχα δώσει σημασία στον ππαγάλο, αν και κάπως το θυμόμουνα. Εντόπισα όμως το σημείο από το σπίτι στο βουνό πίσω απο το πουλί στη φωτό.

  31. sarant said

    Εντυπωσιάστηκα!

  32. artemis said

    Αυτό εδώ http://www.aeginaportal.gr/politismos/theatro/3241-sugar-reloaded———-.html με έκανε και γέλασα πολύ περισσότερο απ’ όσο πολλές επαγγελματικές παραστάσεις… Το ερασιτεχνικό θέατρο είναι συχνά τόσο ευρηματικό!!!

  33. Αρκεσινεύς said

    Αrtemis, τι είναι αυτό το στιχερό στο αλώνι, στο οποίο στρογγυλοκάθισε η γιαγιά και δεν ήθελε να σηκωθεί;

  34. 33
    http://arcadia.ceid.upatras.gr/arkadia/places/palaiopirgos/oikonkoin.htm

  35. Αρκεσινεύς said

    34. Ευχαριστώ πολύ για όλες τις πληροφορίες.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: