Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Λέξεις στην άμμο

Posted by sarant στο 20 Ιουνίου, 2012


Το ιστολόγιο σπεύδει να διευκρινίσει ότι το θέμα του σημερινού άρθρου ΔΕΝ κρύβει κανέναν υπαινιγμό για την πολιτική κατάσταση: δεν θέλω να υπαινιχθώ ότι κάποιοι χτίζουν ή έχτιζαν στην άμμο ή ότι τα προβλήματα της χώρας είναι σαν την άμμο της θάλασσας, απλώς πέρασα σήμερα από την ακρογιαλιά, είδα τα πιτσιρίκια να κάνουν μπάνιο και να παίζουν με την άμμο -και θυμήθηκα ένα παλιό μου άρθρο που δεν έχει ανέβει στο Διαδίκτυο. Δεν εξαντλώ πλήρως το θέμα, ας κάνετε κι εσείς κάτι 🙂

Η άμμος είναι λέξη αρχαία, αλλά όχι και πολύ αρχαία· απαντά πρώτη φορά στον Πλάτωνα· παλαιότερη είναι η λέξη ψάμμος, που έχει την ίδια σημασία, και που έχει κι αυτή επιβιώσει στη σημερινή γλώσσα, σε λόγιους σχηματισμούς, όπως ο ψαμμίτης, δηλαδή ο αμμόλιθος, ή η ψαμμίαση, μια αρρώστια με την οποία στα νεφρά σχηματίζονται συσσωματώματα αλάτων, σαν άμμος. Για να πω την αλήθεια, τα πράγματα δεν είναι και τόσο απλά· δηλαδή, εκτός από την ψάμμο, στα αρχαία υπήρχε και μια άλλη λέξη, η άμαθος (καμιά σχέση με τη σημερινή λέξη ο άμαθος!) που σήμαινε την άμμο, ήδη ομηρική, υπήρχε και η ψάμμος, που με την επίδραση της αμάθου έδωσε τον τύπο ψάμαθος, και τελικά, από τον συμφυρμό των ψάμμος και άμαθος προέκυψε η άμμος. Στη λαϊκή γλώσσα, που δεν της καλοκάθονται τα θηλυκά ουσιαστικά σε -ος, σαν γυναίκες με μουστάκια ένα πράμα, έχει σχηματιστεί και αρσενικός τύπος, ο άμμος, όπως άλλωστε συμβαίνει και με την ψήφο και τον ψήφο.

Η άμμος φέρνει στο νου την παραλία, αλλά και την έρημο· και θα ξέρετε ίσως το παλιό ανέκδοτο με τον τύπο που φορούσε μάσκα και βατραχοπέδιλα και περπατούσε στη Σαχάρα θαυμάζοντας: μωρέ μπράβο, οχτακόσια χιλιόμετρα παραλία! Βέβαια, άμμος από άμμο διαφέρει· σε κάθε τόπο η χημική σύσταση της άμμου είναι διαφορετική, αλλά σε γενικές γραμμές το βασικό της συστατικό είναι το διοξείδιο του πυριτίου.

Στα λατινικά υπήρχαν δυο λέξεις για την άμμο, sabulum για τη χοντρή άμμο και (h)arena για τη λεπτή. Από την πρώτη λέξη προέκυψε η σημερινή γαλλική sable, ενώ από τη δεύτερη η σημερινή ισπανική arena. Θα καταλάβατε βέβαια ότι και η δική μας αρένα, ο στίβος της ταυρομαχίας δηλαδή, αλλά και ο τόπος όπου μάτωναν και πέθαιναν οι Ρωμαίοι μονομάχοι, από αυτή την arena προέρχεται, επειδή ο στίβος ήταν στρωμένος με λεπτήν άμμο. Τώρα τελευταία έχει γίνει της μόδας να ονοματίζονται αρένες τα νεόδμητα υπερσύγχρονα γήπεδα ποδοσφαίρου, ιδίως στη Γερμανία: όχι παράλογο· εκεί αναμετριούνται οι σύγχρονοι μονομάχοι και το πλήθος πάλι για άρτον και θεάματα κραυγάζει, τότε στο Κολοσσαίο, σήμερα στο Φέλτινς Αρένα του Γκελζενκίρχεν ή την Αλιάντς Αρένα του Μονάχου· έχουμε κι εμείς στη Λάρισα την ΑΕΛ Αρένα. Από τις συγκρούσεις των μονομάχων και το κλισέ «αίμα και άμμος», που χρησιμοποιείται για να περιγράψει βίαιες συγκρούσεις και όχι μόνο σε γήπεδα ποδοσφαίρου.

Η άμμος αποτελείται από κόκκους, πολλούς κόκκους, αναρίθμητους. Σαν την άμμο της θάλασσας, λέμε, για να δώσουμε την ιδέα του μεγάλου πλήθους. Όπως ίσως θα περιμένατε, η ιδέα της παρομοίωσης του αμέτρητου πλήθους με τους κόκκους της άμμου είναι πολύ παλιά, τη βρίσκουμε στον Όμηρο· στην Ιλιάδα (Ι385), ο Αχιλλέας, κακιωμένος, δηλώνει ότι δεν θα γυρίσει στο στρατόπεδο μακάρι να του χαρίσει ο Αγαμέμνονας τόσα δώρα όσα η άμμος και η σκόνη: οὐδ᾽ εἴ μοι τόσα δοίη ὅσα ψάμαθός τε κόνις τε. Ίδια εικόνα έχουμε και σε άλλους αρχαίους συγγραφείς, ενώ στη Βίβλο βρίσκουμε τη σημερινή εικόνα: ως η άμμος της θαλάσσης, κάτι που συνεχίζεται και σε νεότερα δημοτικά τραγούδια, π.χ. επλήθυν’ η αγάπη μας σαν του γιαλού την άμμο. Στο slang.gr βρίσκω ότι η έκφρ. «τον άμμο της θάλασσας» χρησιμοποιείται, ως ένδειξη τεράστιου πλήθους, στην αργκό των μουσικών, για κάποιον που έχει πλουσιότατο ρεπερτόριο.

Μάλιστα, οι αρχαίοι κωμικοί συγγραφείς είχαν πλάσει και το αριθμητικό «ψαμμακόσιοι» (δηλ. τόσοι πολλοί όσο οι κόκκοι της άμμου), ενώ ο Αριστοφάνης στους Αχαρνείς βάζει τον Δικαιόπολη, στην αρχή αρχή του έργου, να παραπονιέται πως σ’ όλη του τη ζωή έχει δοκιμάσει μόνο τέσσερις χαρές, ενώ βάσανα «ψαμμακοσιογάργαρα», αμέτρητα βουνά. Οι αρχαίοι είχαν και την παροιμία άμμον μετρείν, σαν μια από τις πολλές εκφράσεις του ανέφικτου. Κι αυτή έχει επιβιώσει στη δημοτική ποίηση: Να κάθομαι να ξεμετρώ κουκί κουκί την άμμο.

Μια άλλη φράση με την άμμο, πολύ συχνή, είναι χτίζω στην άμμο, που τη λέμε για όσους ξεκινούν κάτι που στηρίζεται σε σαθρά θεμέλια, κι έτσι ματαιοπονούν. Το έλεγε το Ευαγγέλιο, «και πας ο ακούων μου τους λόγους τούτους και μη ποιών αυτούς ομοιωθήσεται ανδρί μωρώ, όστις ωκοδόμησεν την οικίαν αυτού επί την άμμον» (Ματθ. 7,26), το λέει και το λαϊκό τραγούδι, «είναι σκληρό στην άμμο να χτίζεις παλάτια, ο βοριάς θα τα κάνει συντρίμμια κομμάτια».  Ανάλογες εκφράσεις υπάρχουν και σε άλλες γλώσσες, άλλωστε.

Σε ένα από τα γνωστότερα ελέω μελοποίησης ποιήματά του, ο Σεφέρης μάς θύμισε πως ό,τι γράφεται στην άμμο δεν αντέχει για πολύ, αφού αρκεί να φυσήξει ο μπάτης για να σβηστεί η γραφή. Αλλά τα παιδιά που γράφουν πάνω στην άμμο την ξανθή το ξέρουν πως δεν θα είναι για πολύ. Τις προάλλες δυο-τρία μεγάλα παιδιά έγραφαν επί ολόκληρες εβδομάδες στην άμμο μια μεγάλη λέξη: αναδιαπραγμάτευση, μα μόλις φύσηξε άγρια η τραμουντάνα η λέξη γρήγορα σβήστηκε -αλλά ας μην πολιτικοποιήσουμε το άρθρο.

110 Σχόλια to “Λέξεις στην άμμο”

  1. agapanthos said

  2. LandS said

    Οι εγγλέζοι λένε αρίνα το φούτμπολ πιτσ ή αλλιώς το σόκερ φιλντ.

    Υπάρχει και το σχετικό ανέκδοτο με το ζευγάρι μεσήλικων που κάνει διακοπές στην Ισπανία και ο άντρας παραπονιέται ότι δεν υπάρχει σκιά σε αυτήν την αρίνα και η κυράτσω τον μαλώνει λέγοντάς του άλλο η ταυρομαχίες άλλο το βάρβαρο ποδόσφαιρο.

  3. spiral architect said

    Τα πρώτα φίλτρα για πόσιμο νερό κατασκευάστηκαν με τη χρήση της θαλασσινής πυριτικής άμμου.
    Από το πυρίτιο της άμμου προήλθε το γυαλί.
    Από το πυρίτιο της άμμου προέρχονται οι ημιαγωγοί, τα τρανζίστορ (τρίοδοι ημιαγωγοί) οι επεξεργαστες, τα μηχανάκια πουθ επικοινωνούμε.
    Στην άμμο παίζαμε – χωρίς καπέλο – και φώναζαν οι μανάδες μας … 😎

    Καλά μας μπάνια, στις αμμουδερές μας παραλίες. 🙂

  4. Ψαμμίτης και το έργο του Αρχιμήδη για τη μέτρηση πολύ μεγάλων αριθμών.
    Απόγονοι των ψαμμακοσίων, τα απιθανομύρια του Σκρουτζ Μακ Ντακ.

  5. vikar said

    «Οι αρχαίοι είχαν και την παροιμία άμμον μετρείν, σαν μια από τις πολλές εκφράσεις του ανέφικτου» Θά ‘ταν υποθέτω πρίν τον Ψαμμίτη του Αρχιμήδη;

  6. tee hee hee

  7. vikar said

    Καμιά χωροχρονική ανωμαλία θα έπαιξε, δέ μπορεί… 🙂

  8. sarant said

    5-7: Μα, άλλο είναι η λαϊκή αντίληψη κι άλλο τι σκέφτονται οι σοφοί. Η αρχαία παροιμία, παρέμπ, δεν ξέρουμε πότε χρονολογείται γιατί αν δεν κάνω λάθος οι παροιμιογράφοι είναι ως επί το πλείστον μεταγενέστεροι, αλλά βασίστηκαν και σε παλιότερες εργασίες, χαμένες τώρα.

  9. Γιώργος Λυκοτραφίτης said

    «Δεν εξαντλώ πλήρως το θέμα, ας κάνετε κι εσείς κάτι»:

    Ψηφίσαμε.

  10. Υπάρχει και το Βιβλίο της Άμμου του Μπόρχες, η Μεγάλη Άμμος του Ραπτόπουλου, το Αμμος και Αφρός του Γκιμπράν και δεν ξέρω πόσα άλλα.

  11. Spyros said

    Το κλισέ «αίμα και άμμος» πιστεύω πως προέρχεται απο την ομότιτλη νουβέλα του Vicente Blasco Ibáñez η οποία έγινε αρκετές φορές ταινία: το 1916 απο τον ίδιο το συγγραφέα, το 1922 με το Ροδόλφο Βαλεντίνο, το 1941 με τον Ταϋρον Πάουερ και την Ρίτα Χέϊγουορθ και το 1988 με την Σάρον Στόουν.

  12. LandS said

    4 και 5
    Όμως το άρθρο στη Βίκι για τον Ψαμμίτη του Αρχιμήδη είναι αντεμπιτιγιάλα!

  13. Την ψαμίσαμε! 🙂

    …ἰσαρίθμους γάρ τή ψάμμω ὠδᾶς καὶ σχόλια
    ἄν προσφέρωμεν…

    πιθανόν από άμαθος (ψάμαθος)
    – Ημαθία, Αμαθούσα, Αμαθούντα (αμμουδερές)

  14. sarant said

    Ευχαριστώ για όλα τα σχόλια! Φεύγω και θα λείψω μερικές ώρες, αλλά πρώτα θα ρωτήσω τι θα πει «αντεμπιτιγιάλα» στο 12.

    10: Μεγάλη Άμμος είναι και όνομα παραλιών σε νησιά.

    11: Μάλλον ναι.

  15. spiral architect said

    @5: Ενδιαφέρον λήμμα! 😉

  16. LandS said

    #14 Έκφραση που χρησιμοποιούμε στην παρέα για πράματα σαν το Λερναίο και λοιπές ασχετοσύνες.
    Άλλος ίσως να έλεγε «μπούρδες».

  17. Νέο Kid Στο Block said

    Υπάρχει και μια πόλη ,κάποιοι τη λένε «φάντασμα», χωμένη κυριολεκτικά στην άμμο.
    Και τι άμμος! ,εκλεκτή χρυσή λεπτόκοκκη κατάλληλη και δια διαστρώσεις αυλάκων, αλλά κυρίως για ξάααπλες καλοκαιρινές.

    Είπα να επανακάμψω (όχι ότι έχασε η Βενετιά βελόνι βέβαια..) μετά από ένα μικρό θεματάκι υγείας που είχα. Ψιλό -εμφραγματάκι, ανακοπή και επαναφορά μου στο μάταιο τούτο κόσμο από τον Ανδρέα από τη Ναύπακτο, ειδικευόμενο καρδιολόγο στη Λεμεσό, καθετηριασμό/αγγειοπλαστική και τοποθέτηση πλέγματος αντιστηρίξεως κατά τη Νέα Αυστριακή Μέθοδο διανοίξεως σηράγγων 🙂 και πλέον μια σακούλα φαρμάκια στην καθησιά μου.. ευτυχώς δεν πάθαμε και τίποτε! (που λέει και το ανέκδοτο).:-)

    ΥΓ. Το «νήαρ ντεθ εχπήριανς» μεγάλη μούφα παιδιά! Ούτε αγγελούδια να τραγουδάνε ,ούτε λευκόχρωμα τούνελ, ούτε τίποτε!
    ΥΓ2. Παρακαλείσθε για λίγο καιρό να μού φέρεστε με τρυφερότητα και αβρότητα (within engineering approximation πάντα) 😉

    Επίσης, να πηγαίνετε έξω για κάπνισμα (αν και δε με πολυνοιάζει γι’αυτό, με τα κρασάτα λουκάνικα βλέπω να έχω ένα θέμα.. 😦 )

  18. Πανδίων said

    Υπάρχει βέβαια, επίσης χωρίς ίχνος υπαινιγμού για την κατάσταση της χώρας, και το εξής του Καρυωτάκη

    «Στην άμμο τα έργα χτίζονται μεγάλα των ανθρώπων
    και σαν παιδάκι τα γκρεμίζει ο χρόνος με το πόδι…»

  19. sarant said

    Νεοκίντ, σιδερένιος ρε συ!

  20. ppan said

    Έλα βρε Κιντ! Σιδερένιος και ζήτω ο Παο!

  21. Ωραία είναι και τα τριγωνικά διαγράμματα με άμμο, άργιλο, ιλύ ή πολλά άλλα υλικά ή άλλες περιπτώσεις. Εμένα μου αρέσει το ΑΤΑ (άνεση, ταχύτητα, ασφάλεια) που λέει πως αν αυξήσεις ένα ή δύο από αυτά θα μειωθεί το άλλο. Παράδειγμα: Αν θέλεις να ακούς μουσική και να τηλεφωνείς στο αυτοκίνητό σου, χωρίς να μειώσεις την ταχύτητα, θα μειώσεις την ασφάλεια.

    Γιάννης

  22. Νέο Kid Στο Block said

    19. 20. Φχαριστώ παιδιά!

  23. LandS said

    Ως κλινική περίπτωση αρτηριοσκληρωτικού ο ίδιος, σου εύχομαι σιδερένιος, να περπατάς, να κολυμπάς, να χάσεις βάρος, και εν γένει να προσέχεις.

  24. Τσούρης Βασίλειος said

    Υπάρχει και η παραλία » Μέγα Άμμος στα Συβοτα»
    http://travelforum.gr/index.php?topic=136.0

  25. Σιδερένιος, ρε Κιντ! Και να προσέχεις.

  26. rogerios said

    Νεοκίδιε, λεβέντη μου, σιδερένιος! [κι έλεγα γιατί δεν σχολιάζει…] Μόνο καλά από δω και μπρος!

  27. 17, Πάντα νέος, Νέε!

  28. Σιδερένιος ΝεοΚίντ, όχι σαν τον Αντρέα Π. που είχε αμαρτίες όσες η άμμος αλλά κανονικός: ανοξείδωτος, ατσάλινος και με προδιαγραφές, λέμε!

  29. spiral architect said

    @17: Σιδερένιος ρε φίλε! 🙂 🙂
    Να το πω το ανέκδοτο με την Αμμόχωστον, ή θα το πεις εσύ;

  30. nikos__alfa said

    Ορέ Νεοπαίδαρε σιδερένιος ! Κι έλεγα κι εγώ ότι το πήρες …βαριά και χάθηκες.
    Αφού την έβγαλες, που λένε στο άλλο μεγάλο νησί, όλα θα πάνε καλύτερα τώρα.
    Καλή δύναμη και μακριά από άγχος! 🙂

  31. Νέο Kid Στο Block said

    Σας ευχαριστώ όλους ρε παιδιά!
    29. Δεν το ξέρω,οπότε πέστο!

  32. Τσούρης Βασίλειος said

    Νέο Kid σιδερένιος κι από μένα…
    Η ευχή της μακαρίτισσας της βάβως μου ήταν » Σίδερο στ’ μέσ΄μας»

  33. spiral architect said

    Δύο παιδικοί φίλοι Κύπριοι, συναντιούνται μετά από χρόνια και θυμούνται τα παλιά!
    Λέει ο ένας:
    – Ενθυμάσαι τότεν εις τον Δημοτικόν, πιτσιρίκια, που πηγαίναμε εις την παραλίαν για μπάνιον και εβλέπαμεν τα κοριτσάκια με τα μαγιό και μας σηκωνόντανε και για να μην μας αντιληφθούν, τρέχαμε και τον χώναμεν εις την άμμον;
    – Βεβαίως και ενθυμούμαι, λέει ο άλλος.
    – Ενθυμάσαι και αργότερα εις τον Γυμνάσιον, που πηγαίναμε για μπάνιον και βλέπαμε τις κοπέλες με τα μαγιό και μας σηκωνόντανε και τρέχαμε και τον χώναμε εις την άμμον, για να μην μας αντιληφθούν;
    – Βεβαίως και ενθυμούμαι, λέει ο άλλος.
    – Ενθυμάσαι και αργότερα, εις τον στρατόν, που όποτε είχαμε την άδειαν, πηγαίναμε για μπάνιο και βλέπαμε τις γυναίκες με τα μαγιό και πάλι μας σηκωνόντανε και τρέχαμε και τον χώναμε εις την άμμον για να μην μας αντιληφθούν;
    – Βεβαίως και ενθυμούμαι, λέει ο άλλος.
    – Λες, η Αμμόχωστος να πήρεν το όνομά της από εμάς;

  34. Μπετατζής said

    Νέο Κιντ, ό,τι καλύτερο σου εύχομαι. Να ΄σαι καλά.

  35. munich said

    Μια παραλία «χρυσή άμμος» νομίζω στην ‘Ανδρο είναι
    Νεο Κιντ να μη σε αγχωνω αλλά ποιηματάκι σου εκλογικό χρωστάς ή έστω μετε…

  36. Νεοκίδιε σιδερένιος!!!
    Και εντάξει μη χολοσκάς για τα κρασάτα λουκάνικα, μπορούμε να γλεντήσουμε και χωρίς αυτά. Δύσκολο μεν, αλλά εφικτό! 🙂

  37. Νέο Kid Στο Block said

    Παιδιά, σας ευχαριστώ όλους και για τα επόμενα σχόλια ! 😆

    Έχω αρχίσει να αισθάνομαι λίγο δυσάρεστα ότι αποπροσανατόλισα το νήμα με τα δικά μου, τέλος πάντων ας το πάρουμε ότι αντί για την άμμο, είπαμε για λίγο γι κάποιο υποψήφιο «πελάτη της» ,που ανέβαλε (προς το παρόν) την αγορά αμμοοικοπέδου .. 😉

    Τώρα θα αποχωρήσω προς ξεκούραση ,νάστε όλοι καλά και πάλι, με συγκινήσατε!

  38. spiral architect said

    Δείτε ένα διαφορετικό τύπο (όχι πυριτικό) άμμου.
    (μακροφωτογράφηση)

    Την συνάντησα στο Γαϊδουρονήσι ή αλλιώς Χρυσή νότια της Ιεράπετρας. Είναι ψαμμιτική άμμος εμπεριέχουσα απολιθωμένα όστρακα.

    Δείτε και τη βάση δεδομένων του ΕΜΠ για το νησί

  39. bernardina said

    Αμάν Κιντάκο μου!!! 😯 Δηλαδή τώρα δε θα πρέπει να σου λέω κιχ για το γνωστό θέμα για να μην ταράξω την καρδούλα σου; :mrgreen:

    Περαστικά σου, τζιγέρι μου!

  40. π2 said

    Σκόρπια:

    – Νεοκίδιε, σιδερένιος και μη μασάς. Τα μόνα near death experience που ξέρω σε περιπτώσεις σαν τη δική σου είναι για καλό. Άνθρωποι που δεν τους το ‘χες άρχισαν να προσέχουν τον εαυτό τους, τη διατροφή τους, να αθλούνται κλπ. Ελπίζω κι εσύ.

    – Το ΑΕΛ FC Arena προέκυψε μετά από ψηφοφορία των οπαδών. Είχαν προταθεί διάφορα πολύ αστεία σκωπτικά ονόματα (ακόμη και από Λαρισαίους) αλλά δυστυχώς δεν τα θυμάμαι, με εξαίρεση το Cheese Park και δύο παραλλαγές που παραπέμπουν στο Μαδριγάλ της Βιγιαρεάλ: Τυρογάλ και Μαντρί Γαλ.

    – Η Άρνηση του Σεφέρη αποτελεί μια από τις πιο γνωστές περιπτώσεις που μια μελοποίηση αγνοεί τη στίξη του ποιήματος. Επειδή τραγουδιέται «πήραμε τη ζωή μας λάθος», κανείς δεν σκέφτεται ότι η στίξη (και το νόημα) είναι «πήραμε τη ζωή μας· λάθος!».

    – H Ημαθία μοιάζει πράγματι λογικό να ετυμολογείται από την άμμο (βλ. και το ομηρικό Πύλον ἠμαθόεντα), αν και έχει προταθεί και ετυμολόγηση που συνδέει το όνομα με τον θερισμό. Το λατινικό sabulum είναι ομόρριζο με το άμαθος (ΠΙΕ *samadh).

    – Τα παλάτια στην άμμο χρηματοδοτούνται με sand dollars;

    – H ομορφιά της άμμου.

  41. Χ. Αρβανιτίδης said

    Ο Αγγλικός πληθυντικός προσφέρεται για μελαγχολικούς, σκοτεινούς τίτλους :
    «The Sands of Time», «The Sands of Iwo Jima», τον πιό συμβολικά φορτισμένο απ’όλους, αν κανείς αναλογισθεί την μοίρα του συγγραφέα, «The Riddle of the Sands».

  42. Ηλεφούφουτος said

    Σιδερένιος κι από μένα, Νεοκίδη!

    Ωραίο και το άρθρο του Νικοκύρη για την άμμο. Αν το είχε βάλει πριν τις εκλογές, το μυαλό όλων μας θα είχε πάει νομίζω στο φευγαλέο των προεκλογικών υποσχέσεων.

    Ένα πράγμα που μου έκανε εντύπωση σε ξένες γλώσσες είναι ότι, επειδή δεν έχουν διακριτή λέξη αντίστοιχη με τη δική μας «χώμα», χρησιμοποιούν την ίδια λέξη για το χώμα και την άμμο. Επειδή τα καλοκαιρινά παιχνίδια στην άμμο ήταν για μένα έντονο βίωμα, η «σύγχυση» αυτή σε άλλες γλώσσες με αγανακτούσε.

    Δύτης 4: «Απόγονοι των ψαμμακοσίων, τα απιθανομύρια του Σκρουτζ Μακ Ντακ.»
    Ακριβώς η σκέψη που έκανα κι εγώ, όταν διάβασα το περί ψαμμακοσίων στο άρθρο.

  43. π2 said

    Όσο για τη ζωγραφική με άμμο, να θυμηθούμε την εντυπωσιακή Ξένια Σιμόνοβα:

  44. Νατάσσα said

    Δηλαδή η φαρίνα (το αλεύρι) έχει ετυμολογική συγγένεια με την άμμο; Τώρα εξηγούνται τα κουλούρια του φούρνου της γειτονιάς μου!
    Νεοκιντ, όχι σιδερένιος -που σκουριάζει- αλλά τιτάνιος, σου εύχομαι.
    Και μην ξεχνάμε,

  45. 17#
    Περαστικά ρε συ Νέε!

  46. Σιδερένιος, Νεοκίδιε!!

  47. agapanthos said

    @40,γ

    Υπάρχει τραγουδισμένη και η εκδοχή με τη σωστή στίξη.

  48. Alfred E. Newman said

    Νεοκίδιε αυτό το καταραμένο déjà vu με κάνει να εκφράσω μια «παράξενη» ευχή:
    Ας είναι αυτό το τελευταίο σου πρόβλημα για πολλά πολλά χρόνια.

  49. τυφλόμυγα said

    Υπάρχει και η φράση κινούμενη άμμος. Π.χ. http://www.tovima.gr/politics/article/?aid=448187

    Η λέξη ψαμμίτης μου θύμισε το ψιμύθιο. Μάλλον δεν έχουν ετυμολογική σχέση.

    Είναι άπειρα τα σχετικά με την άμμο τραγούδια και στα ελληνικά και στα αγγλικά.

    Τελευταία παράγραφος: δεν καταλαβαίνω γιατί μιλάνε για διαπραγμάτευση, αναδιαπραγμάτευση, επαναδιαπραγμάτευση κτλ. Η Γερμανία και το ΔουΝουΤου δε μας αφήνουν κανένα περιθώριο αντιπρότασης σε όσα πρότειναν υπό το φόβο του Σύριζα. Στυγνός εκβιασμός (συνεχίζει να) είναι.

  50. τυφλόμυγα said

    Λεξικό: http://www.greek-language.gr/greekLang/modern_greek/tools/lexica/triantafyllides/search.html?lq=%CF%88%CE%B9%CE%BC%CF%8D%CE%B8%CE%B9%CE%BF&dq=

    Νεοκίδιε, περπάτημα, περπάτημα, περπάτημα. http://gpsed.com/track/5742826843834287584

  51. sarant said

    Σας ευχαριστώ πολύ για τα νεότερα σχόλια!

    44: Όχι, δεν είναι ομόρριζα το farina και τo (h)arena.

    49: Ούτε το ψιμύθιο με την ψάμαθο, περιέργως.

  52. voulagx said

    Σιδερενιος, Νιουκιντ! Δυνατα!

  53. Γρηγόρης Κοτορτσινός said

    Νεαρό Κατσίκι περαστικά και σιδερένιος! Μη μασάς από τέτοια.
    #42β
    Δηλαδή ποιες γλώσσες συγχέουν την/τον άμμο με το χώμα;

  54. Διονύσης said

    13. Αμαθούς είναι όντως η αμμουδερή;
    Δηλαδή ο άγιος Μνημόνιος που γιορτάσαμε τις προάλλες και ήταν επίσκοπος Αμαθούντος Κύπρου ήταν επίσκοπος πάνω στην άμμο; Μήπως δεν είναι μόνο η αναδιαπραγμάτευση επί της άμμου;

  55. dr7x said

    Περαστικά ΝΚΒ κι από μένα.

  56. nickel said

    Νέο Kid, σιδερένιος!

    Π2 είπε: «Άνθρωποι που δεν τους το ‘χες άρχισαν να προσέχουν τον εαυτό τους, τη διατροφή τους, να αθλούνται κλπ.»
    Μμμ, μέχρι και σε περιφερόμενους μπορεί να κάνουν καλό κάτι τέτοια.

  57. 17 Σιδερένιος, νιου²κιντ! Έμαθες κι εσύ, βιοματικώ τω τρόπω, ότι ΟΕΜ δεν σημαίνει μόνο Original Equipment Manufacturer, ή έχετε άλλο αρκτικόλεξο στην ιατρική γραφειοκρατία εκεί για το έμφραγμα;

  58. Νιουκίντιε με πρόλαβε η Νατάσσα στο 44 αλλά όχι με την ίδια έκφραση : εγώ επειδή περνάω πολλές ώρες στην βάρκα μου εύχομαι πάντα… ανοξείδωτος !!
    Ωραίο άρθρο το παρόν.
    Είναι απίθανο τό πόσους γόνους από οστρακοειδή, αστερίες κι άλλα ζωύφια συναντάς στην άμμο στις παραλίες αν ψάχνεις για μυδάκια ή κωλαντέρα ενώ δίνει την εντύπωση της νεκρής περιοχής !

  59. sarant said

    Δεν ξέρω για τον Νεοκίντ, εμένα πάντως με συγκινήσατε 🙂

  60. aerosol said

    Νιούκιντ εύχομαι να είσαι πάντα γερός, κραταιός και αμάσητος!

  61. Μαρίνα said

    Νιουκίντ,περαστικά κι από μένα,με δύναμη και όπλο το γνωστό καλό σου χιούμορ!

  62. Και από μένα (που επίσης βρίσκομαι σε νοσηλευτήριο, αλλά όχι με κίνδυνο ζωής) θερμές ευχές για πλήρη και γοργή ανάρρωση, ΝεοΚιδ!

  63. Υπάρχει και το White Sands

    Γιάννης

  64. munich said

    και μια κωμική σειρά που προβάλεται εδώ μπάι τζουπιτερς κ….κ

  65. Μαρία said

    Κιντ, περαστικά κι απο μένα. Σημείωσα την απουσία σου αλλά δε σε φαντάστηκα σε νοσοκομείο. Μακριά απ’ τα λουκάνικα, παρόλο που ο εμφραγματίας πατέρας μου ήταν πετσί και κόκαλο, και τα καθιστικά αθλήματα 🙂

  66. andreas said

    Όταν ήμουν νέος (τότε που κυκλοφορούσαν οι δεινόσαυροι στη γη) θεωρούσα το »την υγειά μας να ‘χουμε» μια ανούσια ευχή, μάλιστα με επιαναν τα επαναστατικά και τη μετρούσα σα σημάδι μικροαστικού συντηρητισμού. Τόσα ήξερα ο αμαθής. Περαστικά.
    Άρχοντα του μπλογκ καλό το άρθρο και ευτυχώς βρε που δεν το πολιτικοποίησες 🙂

  67. sarant said

    66: 🙂 (Όσο πατάει η γατούλα…)

  68. @66
    Αααα, όλα κι όλα ! Την υγειά μας νάχουμε κι ας πεθάνουμε !!

  69. Μαρία said

    Το γένος της άμμου.
    Για μένα η λέξη παραμένει διγενής: ο άμμος σαν οικοδομικό υλικό, η άμμος της θάλασσας.

  70. Μαρία said

    67 Ο φρέσκος υπουργός οικονομικών σαν Κώτης ξέρει απο άμμο.

  71. Immortalité said

    Μικρέ, χίλια περαστικά και από μένα. Περαστικά κι αγύριστα!
    Ήθελα να σου γράψω ένα ποιηματάκι αλλά η έμπνευσή μου έχει μεταναστεύσει…

    Εδώ την άμμο (την οποία αντιπαθώ βαθύτατα διότι χώνεται παντού και δεν φεύγει με καμία Παναγία όμως) την λέμε και αμμούτσα, όταν ειδικά βρίσκεται σε μεγάλη αναλογία στα χωράφια και τα καθιστά ακατάλληλα για καλλιέργεια. Τη βρίσκουμε και στον πληθυντικό «οι άμμουδες» πχ: Τίναξε τα πόδια σου, θα γεμίσεις το αμάξι άμμουδες και ποιος την ακούει (εμένα συνήθως).

    Σας χαρίζω και το τραγουδάκι «Να παίζει το τρανζίστορ» για την απαράμιλλη αισθητική της ροζ φόρμας της Μαρινέλλας αλλά και για τον στίχο: «άμμος είν’ η αγάπη μέσα στα χέρια μου» Ωραία περνούσαν τα μεσημέρια το σωτήριο 1978…

  72. Hellegennes Alexandrine said

    Κι από μένα περαστικά, Νέο.

    #4,42:
    Απιθανικομμύρια βεβαίως, όχι απιθανομμύρια. Καταφανώς αναλογικά ως προς το πρότερο «φανταστικομμύρια».

    #Νικοκύρη:
    Γιατί συμφυρμός ψάμμος+άμαθος; Δεν βλέπω πώς ενώνονται οι δύο λέξεις. Απλή αποβολή του «ψ» φαίνεται ή απλώς παραλλαγή. Αν ήταν συμφυρμός δεν θα ήταν ψάμμαθος ή κάτι τέτοιο;

    Όσο για τον αριθμό των κόκκων από όλες τις παραλίες της Γης, είναι της τάξης του 10^21, το οποίο συμπτωματικά είναι πάνω-κάτω ο αριθμός ατόμων που περιέχονται σε έναν μεγάλο κόκκο άμμου (2 χιλιοστά διάμετρος).

  73. Νέο Kid Στο Block said

    Κορίτσια και αγόρια , σας ευχαριστώ και πάλι όλους για το ενδιαφέρον και τις ευχές!
    Iμμοράκι(71.), εντάξει ,αλλά θα τη χρωστάς τη μαντινάδα (ή έστω κανα χαϊκού) , να το ξέρεις! 🙂

    Στάζυ(57.) , ξέρω κι εγώ;..ζαλίστηκα από τις ορολογίες και τα αρκτικόλεξα εκεί μέσα. Μού έχει μείνει πάντως το «οπισθοαξονικό καυστικό άλγος..» με το οποίο παρουσιάστηκα (εγώ βέβαια για κάψιμο στο στήθος και στην αριστ. ωμοπλάτη μίλησα ο καψερός:-) )και από το ριπόρτ του καθετηριασμού, ότι το wire-guide που εισήλθε από την μηριαία αρτηρία προς τα ενδότερα, ήταν BMW ! (δεν ξέρω βέβαια αν έχει σχέση με τη γνωστή εταιρεία ή είναι κάποια άλλη ομώνυμη φίρμα ή αρκτικόλεξο.)

    Νικοκύρη μου καλέ, οι Μενιδιάτες του Αρίστου δεν ήταν Αχαρνής; (και οι καβαλαραίοι Ιππής;) 🙂

  74. ΣοφίαΟικ said

    New Kid, μας κορόιδευες τόσον καιρόότι είσια new, και κοντέυείς να καταντήσεις ο βιονικός άντρας!
    Περαστικά, καλή ξεκούραση.

  75. ΣοφίαΟικ said

    YΓ το BMW σημαίνει balance middle-weight, δεν είναι η φίρμα αλλα΄η περιγραφή.

  76. Μαρία said

    73 Κιντ, αν θες να χάσεις κιλά, γύρνα γρήγορα στη μαμά Ελλάς. Το δίδυμο Ράπανου-Στουρνάρα σου εγγυάται σίγουρη δίαιτα και σε προοδευτική κατεύθυνση.

  77. Αρκεσινεύς said

    Νέο Kid, » Γεια σου πρέπει» , λέμε στην Αμοργό στην περίοδο της ανάρρωσης. Να είσαι καλά και να προσέχεις.

  78. gbaloglou said

    Περαστικά και από εδώ, με ειδικά αφιερωμένο στίχο από Μαχαιρά:

    το νερό πάγει και ο άμμος μεινίσκει, τουτέστιν οι ξένοι θέλουν πάγειν και οι τοπικοί θέλουν μείνειν

  79. Ἡ ἀρχαῖα πλάτανος ποὺ ἔγινε ὁ πλάτανος, ἴδια περίπτωση μὲ ψήφους καὶ ἄμμους δὲν εἶναι ; (Ἀλλὰ εἶναι πιὸ παλιὰ ἠ ἀλλαγὴ καὶ δὲν τὸ διορθώνουν οἱ νεοκαθαρευουσιάνοι.)

  80. παρά θιν' αλός said

    http://www.loonwatch.com/2012/02/us-marines-pose-with-nazi-symbol-to-them-all-afghans-are-sand-ns/

  81. παρά θιν' αλός said

    http://en.wikipedia.org/wiki/Sandbag

  82. παρά θιν' αλός said

    http://en.wikipedia.org/wiki/Blood_and_Sand_(cocktail)


  83. Περαστικό ναν’, Νιο Παιδί, και αυτό το βουναλλούι
    με ορειβάτισσα καρδιά τσι μπόρες να αποκρούει.


    52 Η Αμαθούς/Αμαθούντα από τον Άμαθο ή Αμάθη (τον αμμουδιάρη, γιο του Ηρακλή) ή την νύμφη Αμαθούσα (αμμουδιάρα)
    ….
    Τώρα που σώθηκε η Ελλάς, η σκέψη μας
    δίπλα στην Κύπρο που κάνει
    «βήματα στην άμμο»

  84. Θρασύμαχος said

    Μήπως καμμιά σχέση με την [ψ]άμμο ο φαραώ Ψαμμήτιχος;;;

  85. gbaloglou said

    ἄμαθος· ἡ μεσόγαιος ἄμμος, ἡ δὲ παρὰ θαλάσσῃ ψάμμος λέγεται — τάδε έφη Ησύχιος

  86. Νέο Κιντ, περαστικά. Λίγη ξεκούραση και ηρεμία θα χρειαστεί αλλά μη μασάς.
    Άγγελε περαστικά και σε σένα.

    Νικοκύρη. Η νέα τρικομματική κυβέρνηση λες να κάνει αμμομαντεία (αμμοσκοπία) για να χαράξει την κυβερνητική πολιτική ή την έχει ήδη χαράξει στην άμμο;

  87. Θρασύμαχος said

    http://www.cretanbeaches.com/paralies/iraklei%CE%BF/paralia-ammoudara-iraklio/

    http://www.santorini-1.com/santorini-sightseeings/santorini-villages/ammoudi.html

    http://www.ammouliani.com/

  88. ΝεοΚιντ, σιδερένιος!

  89. Andreas said

    Aς συμπληρώσουμε ονόματα παραλιών με πολλή άμμο: η Πλατιά Άμμος στην Κεφαλονιά, ο Πλατύς ο Άμμος ή απλώς Πλατύς στην παραλία του νομού Λάρισας, και η Τρανή Αμμούδα στη Χαλκιδική.

  90. sarant said

    71: Αυτός είναι ο πληθυντικός της ενοχλημένης νοικοκυράς: Μας γέμισες χώματα! Πρόσεξε μη ρίξεις κάτω νερά! Φέρατε μέσα τις άμμους παλιόπαιδα! Όλο λάσπες το έκανες το πουκάμισό σου! Στον ενικό, είναι ανώδυνα 🙂

    79: Εύγε, Αχιλλεύ (με περισπωμένη)

  91. eran said

    Σιδερένιος Νεε Kid, κι όσο για τα λουκάνικα, υπάρχουν και τα σκέτα…

  92. silverkid said

    «Τίποτα δεν χτίζεται πάνω στην πέτρα
    Όλα πάνω στην άμμο χτίζονται
    Μα εγώ θα χτίζω πάνω στην άμμο
    Σαν να ήταν η άμμος πέτρα»

  93. 84 Ψαμμήτιχος = κρασοπώλης
    The other puzzle was in the very name – “Psamshek” as it is written in hieroglyphics looks rather strange for a royal name. Gardiner mused: “The name, for all its outlandish appearance, is an Egyptian one meaning ‘the negus-vendor’ (drink-seller) a designation apparently connected with Herodotus’s story of his improvisation of a libation bowl out of his helmet.
    http://www.touregypt.net/hdyn26.htm
    ….
    smtk (the negus vendor), used for the pharaoh Yammhtico….

    …..
    Κάποιοι παλιοί ιστορικοί λένε τον εξής μύθο [146]: Οι ηγέτες είχαν λάβει χρησμό που έλεγε ότι ο πρώτος που θα έκανε σπονδή από χάλκινη φιάλη στο θεό της Μέμφιδας θα γινόταν βασιλιάς όλης της Αιγύπτου, και όταν ένας ιερέας έφερε από το ιερό έντεκα χρυσές φιάλες [147], ο Ψαμμήτιχος έβγαλε την περικεφαλαία του και έκανε τη σπονδή από εκεί.http://spyrstan-egypt2.blogspot.gr/2009/08/1_30.html

  94. Αρκεσινεύς said

    O άμμος, οι άμμουδες στ’ αμοργιανά σε πείσμα του Μπ. που δε λέει τίποτε.

  95. sarant said

    93: Να κάτι που δεν ήξερα!

  96. cronopiusa said

    una lágrima cayó en la arena

    Y una lágrima cayó en la arena.
    Ay en la arena cayó tu lágrima.
    Una lágrima cayó en la arena.
    La que quisiera, quisiera encontrar.

    Y una lágrima cayó en la arena.
    Ay en la arena cayó tu lágrima.
    Una lágrima cayó en la arena.
    La que quisiera, quisiera encontrar.

    Me pedistes un beso.
    Tú me pedistes un beso
    En la orilla del mar.
    Y como no te lo daba,
    Y como yo no te lo daba
    Te pusiste a llorar.
    Ay una lágrima tuya,
    Y una lagrimita tuya
    En la arena cayó.
    Y una ola atrevida,
    Ay una olita atrevida,
    hacia el mar la llevó.

    Y una lágrima cayó en la arena.
    Ay en la arena cayó tu lágrima.
    Una lágrima cayó en la arena.
    La que quisiera, quisiera encontrar.

    Y una lágrima cayó en la arena.
    Ay en la arena cayó tu lágrima.
    Una lágrima cayó en la arena.
    La que quisiera, quisiera encontrar.

    Ay, si yo la pudiera,
    Ay, si yo la pudiera,
    Si yo la pudiera encontrar.
    Yo la pondría en tus labios,
    Yo la pondría en tus labios,
    Para poderte besar.

    Y una lágrima cayó en la arena.
    Ay en la arena cayó tu lágrima.
    Una lágrima cayó en la arena.
    La que quisiera, quisiera encontrar.

    Y una lágrima cayó en la arena.
    Ay en la arena cayó tu lágrima.
    Una lágrima cayó en la arena.
    La que quisiera, quisiera encontrar.

    Y una lágrima cayó en la arena.
    Ay en la arena cayó tu lágrima.
    Una lágrima cayó en la arena.
    La que quisiera, quisiera encontrar.

    Y una lágrima cayó en la arena.
    Ay en la arena cayó tu lágrima.
    Una lágrima cayó en la arena.

    En la arena, en la arena.
    En la arena, en la arena.
    La que quisiera, quisiera encontrar.

  97. artemis said

    Neokid περαστικά και πάντα γερός
    Στα Κύθηρα η παραλία Φυρή Άμμος (από το Πορφυρή λένε πως είναι) με κόκκινης απόχρωσης άμμο, κόκκινα βράχια. Ποιός μπορεί να μού λύσει την απορία, τί σόι μετάλλευμα δίνει αυτή την απόχρωση;
    http://www.youtube.com/watch?v=iocECiG2_nE Εδώ εικόνες
    Και επειδή χάθηκα λίγο και μπερδεύτηκα. Ανέφερε κανείς την κινούμενη άμμο; http://www.scienceillustrated.gr/?p=834 Πρωτοδιάβασα γι’ αυτήν προ αμνημονεύτων σε ένα τεύχος τού Γκαούρ – τον θυμάται κανείς;

  98. artemis said

    Να δεις τον Κόσμο σε έναν κόκκο άμμου, στίχος τού Γουίλιαμ Μπλέικ που συνεχίζεται έτσι:
    και τον Ουρανό σ’ ένα αγριολούλουδο,
    να κρατήσεις το Άπειρο στην παλάμη σου
    και την Αιωνιότητα σε μια ώρα.
    Το πρωτότυπο είναι
    :To see a world in a grain of sand,
    And a heaven in a wild flower,
    Hold infinity in the palm of your hand,
    And eternity in an hour.

    από εδώ:
    http://www.artofeurope.com/blake/bla3.htm

  99. sarant said

    Η προέλευση από το Πορφυρή δεν μου φαίνεται πειστική, αλλά το χρώμα είναι υπέροχο.

  100. Μαρίνα said


    Για να μη μας απορροφήσει η κινούμενη άμμος…Καλό καλοκαίρι με μουσικές και λέξεις αγαπημένες!

  101. Θα πολιτικολογήσω. Θα σας θυμίσω την Ψαμμάθη

    Καλή υγεία σε όλους. Και διπλή δόση σε όσους ταλαιπωρούνται

  102. Αρκεσινεύς said

    Στην Αμοργό:

    φυρόι (το) <φυρόγι <φυρρόγι <φυρρόγει <αρχ. πυρρόγειος [<πυρρός (αυτός που έχει το χρώμα της φωτιάς)+ -γειος] χωράφι με κοκκινόχωμα

    φυρός: άντρας κοκκινομάλλης. Υπάρχει ως παρατσούκλι.

  103. sarant said

    102: Αυτό είναι πολύ πιθανότερο!

  104. Hellegennes Alexandrine said

    #97:
    Ωραίο χρώμα. Κατά πάσα πιθανότητα, σίδηρος.

  105. Reblogged this on sholio.

  106. artemis said

    104 Ευχαριστώ Πιθανό φαίνεται 🙂
    102 Δηλαδή η Φυρή Άμμος τών Κυθήρων πιθανώς να είναι (Πορ)φυρή Άμμος; 🙂

  107. Αρκεσινεύς said

    Η Ψιλή άμμος είναι παραλία στη Νάξο

  108. sarant said

    Και ένα λινκ που προσπαθούσε να βάλει ο Αρκεσινεύς αλλά το τσάκωνε η σπαμοπαγίδα:
    http://www.greekhotel.com/cyclades/naxos/psili-ammos/beach/02.htm

  109. atma said

    «sabbia» είναι η άμμος. Και το πασίγνωστο Ιταλικό άσμα «sapore di sale» του Gino Paoli 🙂

  110. vequinox said

    Reblogged στις Manolis.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: