Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Αν δεν πέσει ο ήλιος, καλησπέρα δεν σας λέω!

Posted by sarant στο 16 Ιουλίου, 2012


Το σημερινό θέμα το είχα μισοέτοιμο στο ηλεσυρτάρι μου και σκεφτόμουν να το τελειώσω και να το ανεβάσω πριν από δέκα μέρες,  όταν ξαφνικά έσκασε σαν βόμβα το ανεκδιήγητο εκείνο άρθρο της δασκάλας από τη Ραφήνα που απαιτούσε να μείνει η ελληνική γλώσσα «ανέπαφη» και να μην καταργηθούν τα φωνήεντα «η» και «ω» λες και ζήτησε κανείς να τα καταργήσει. Οπότε, μοιραία, το άρθρο έμεινε στο ηλεράφι αν και το θέμα του ξαναμνημονεύτηκε στα σχόλια του άρθρου για τον χαιρετισμό «γεια σου». Λέω λοιπόν να το συζητήσουμε σήμερα, αν και περισσότερο θέλω να ακούσω τη δική σας γνώμη παρά να πω τη δική μου (είναι κι αυτό ένας εύσχημος τρόπος για να λουφάρει ο αρθρογράφος!)

Το έναυσμα για το άρθρο το πήρα ακούγοντας μια εκπομπή σε έναν ραδιοσταθμό, ένα μεσημέρι Κυριακής, όπου ένας προσκεκλημένος είπε «καλημέρα» και ο παρουσιαστής του απάντησε «καλησπέρα». Ήταν μετά τις 12 το μεσημέρι, ίσως 2 ή 3, όχι αργότερα πάντως. Δεν το σχολίασαν περισσότερο, αλλά με εντυπωσίασε. Φυσικά δεν είναι η πρώτη φορά που ακούω σε  δελτία ειδήσεων ή σε τηλεφωνήματα από εταιρείες, τον χαιρετισμό «καλησπέρα» σε ώρες όπου εγώ θα έλεγα σαφώς «καλημέρα», οπότε το άρθρο θα μπορούσε να έχει γραφτεί και πολύ νωρίτερα.

Ωστόσο, αν και μπορεί να κάνω λάθος -και θέλω και τη βοήθειά σας- έχω την αίσθηση ότι η «μεσημεριανή καλησπέρα» είναι σχετικά καινούργιο φαινόμενο, των τελευταίων δεκαετιών. Παλιότερα, ας πούμε τις δεκαετίες του 1970-1980, η ανάμνησή μου είναι πως ο συνήθης χαιρετισμός, από το πρωί που ξυπνούσαμε ως την ώρα που άρχιζε να πέφτει ο ήλιος, ήταν «καλημέρα». Για να πεις «καλησπέρα» έπρεπε να σουρουπώνει ή τουλάχιστον να έχουν περάσει κάμποσες ώρες από το μεσημεριανό φαγητό (και τον απαραίτητο παλιότερα μεσημεριανό υπνάκο). Στον μικρόκοσμο της οικογένειάς μου και του κύκλου των φίλων μου έτσι (θυμάμαι να) λέγαμε.

Βέβαια, μπορεί να πέφτω έξω. Μπορεί πάντοτε να υπήρχαν άνθρωποι που έλεγαν «καλησπέρα» από τις 12.01 το μεσημέρι, μπορεί να ήταν και πλειοψηφία (πλειονότητα αν είστε καθαρολόγος). Ή μπορεί,κι αυτό είναι πιθανότερο, να βρισκόμαστε μπροστά σε μια νέα εξέλιξη. Οπότε, λέω να πει ο καθένας τις απόψεις του για το θέμα. Το ερώτημά μου είναι: πότε λέμε «καλησπέρα»; Και, επικουρικά, έχει τάχα αλλάξει ή βρίσκεται σε φάση αλλαγής ή αμφισβήτησης, τις λίγες τελευταίες δεκαετίες, η σημασία του χαιρετισμού «καλησπέρα», οι ώρες στις οποίες λέμε καλημέρα ή καλησπέρα; Και ποιοι είναι οι παράγοντες που επιδρούν στον κλονισμό της παλιάς σημασίας/χρήσης και στην ανάδειξη της καινούργιας;

Θα μπορούσα να σταματήσω εδώ, αλλά καλό είναι να δούμε και μερικούς ορισμούς. Σύμφωνα με το λεξικό, καλησπέρα είναι «χαιρετισμός που απευθύνουμε σε κπ. όταν τον συναντήσουμε τις απογευματινές ή τις βραδινές ώρες». Παναπεί, ο ορισμός της καλησπέρας εξαρτάται από τον ορισμό του απογεύματος. Πότε έχουμε απόγευμα; Πάλι με το λεξικό, απόγευμα είναι «το διάστημα της ημέρας ανάμεσα στο μεσημέρι και στη δύση του ήλιου». Και μεσημέρι; Μεσημέρι έχουμε βέβαια όταν είναι δώδεκα η ώρα, αλλά επίσης, και πάλι σύμφωνα με το λεξικό, μεσημέρι είναι και το διάστημα δύο ως τριών ωρών που ακολουθεί.

Μου φαίνεται πως εδώ βρίσκεται η αιτία της παρεξήγησης. Για τους μεν, το μεσημέρι είναι στις 12:00. Στις 12 και 1 δεν είναι πια μεσημέρι, είναι απόγευμα, άρα επιβάλλεται να πεις καλησπέρα. Για τους δε, και μένα μαζί τους, το μεσημέρι πάει ως τις 3 (για μένα πάει και στις 4, το καλοκαίρι) οπότε το απόγευμα αρχίζει μετά. Εδώ, η ετυμολογία είναι με τους οπαδούς της δεύτερης άποψης (όχι ότι μας δεσμεύει βέβαια απόλυτα). Απόγευμα είναι μετά το γεύμα, και συνήθως δεν γευματίζουμε στις 12.

Θυμάμαι πως όταν βρέθηκα να ζω στο εξωτερικό, σε γαλλόφωνη χώρα, διαπίστωσα πως όταν έλεγαν après-midi (που μεταφράζεται απόγευμα) δεν εννοούσαν αυτό που εγώ καταλάβαινα ως «απόγευμα». Είχα δοκιμάσει μεγάλη έκπληξη όταν ένας μεσίτης, στον οποίο είχα πει πως προτιμώ να συναντηθούμε «απόγευμα» μου πρότεινε να συναντηθούμε στις 1 (13.00 δηλαδή). Στον δικό μου κόσμο, ήταν μεσημέρι. Ετυμολογικά βέβαια, σκέφτηκα μετά, οι Γάλλοι (και οι Άγγλοι) είναι εντάξει με τον εαυτό τους -όταν λένε après-midi/afternoon (κατά λέξη «μετά το μεσημέρι») το εννοούν.

Βέβαια, οι Γάλλοι, αν δεν κάνω λάθος, δεν λένε καλησπέρα (δηλαδή bonsoir) στις 12μιση το μεσημέρι, το λένε περίπου από τις 5-6 μμ και μετά. Οι Άγγλοι πάλι έχουν το good afternoon, το οποίο όμως δεν μπορεί να θεωρηθεί ισοδύναμο με το δικό μας «καλησπέρα», αφού υπάρχει επίσης και το good evening. Πάντως, είναι πιθανό η εξάπλωση της μεσημεριανής καλησπέρας να οφείλεται σε κακοχωνεμένη επίδραση της αγγλικής. Υπάρχουν πάντως και άλλες γλώσσες όπου η διάκριση είναι ακόμα πιο έντονη. Ένας φίλος μου που έχει παρτίδες με Πορτογάλους, μού λέει ότι στις 12 και 5 το μεσημέρι του λένε «μπόα τάρδε» (καλησπέρα) -αλλά δεν νομίζω να μας επηρέασαν οι Πορτογάλοι.

Η προσέγγιση των Πορτογάλων, βέβαια, όπως και όσων συμπατριωτών μας λένε καλησπέρα στις 12 και 1, έχει το ακαταμάχητο πλεονέκτημα της απλότητας. Πριν τις 12 το μεσημέρι: καλημέρα. Από τις 12.01 και μετά, καλησπέρα. (Καληνύχτα δεν είναι χαιρετισμός, είναι μόνο αποχαιρετισμός).  Μερικοί μάλιστα θεωρούν καλό να λένε «καλημέρα» στις 12 και 1 τα μεσάνυχτα, θεωρώντας ότι αρχίζει καινούργια μέρα. Από την άλλη, η δική μου προσέγγιση, το αναγνωρίζω, είναι σαφώς πιο υποκειμενική, αφού συνεκτιμά παραμέτρους όπως η δύση του ηλίου και η ώρα του φαγητού, που εξαρτώνται από την εποχή και τις συνήθειες του καθενός.

Δεν αποκλείω η άκαμπτη προσέγγιση της μεσημεριανής καλησπέρας και της μεταμεσονύχτιας καλημέρας να έχει επηρεαστεί από τον εσωτερική γλώσσα που πλασάρουν οι εταιρείες στο προσωπικό τους, αλλά αυτό δεν το λέω με βεβαιότητα. Ίσως όταν πρέπει να εφαρμόσεις τον εταιρικό κώδικα να μπορείς να λες «καλησπέρα» ενώ είναι ντάλα μεσημέρι. Εγώ το βρίσκω αφύσικο, όπως αφύσικο έβρισκα στον στρατό όταν έπρεπε να φοράμε θερινή (ή χειμερινή) στολή ανεξάρτητα από την εξωτερική θερμοκρασία μόνο και μόνο επειδή δεν είχε έρθει ακόμα η ημερομηνία που θα αλλάζαμε σε χειμερινή (ή θερινή).

Θα προσέξατε ότι δεν έχω επικαλεστεί την ετυμολογία της λέξης. Καλησπέρα θα πει «καλήν εσπέραν» και η εσπέρα (εδώ νομίζω θα συμφωνούμε όλοι) αρχίζει με τη δύση του ηλίου. Επομένως, η ετυμολογία συνηγορεί υπέρ της δικής μου θεώρησης, αλλά το επιχείρημα αυτό δεν το επικαλούμαι επειδή δεν το πιστεύω πάντοτε. Για παράδειγμα, καθόλου οξύμωρο και καθόλου λάθος δεν θεωρώ τη φράση «Ο Γιάννης παντρεύτηκε τη Μερόπη» (μερικοί λένε πως είναι σολοικισμός γιατί παντρεύεται όποιος παίρνει άντρα, όποιος παίρνει γυναίκα νυμφεύεται).

Θα μου πείτε, αν δεν λέμε καλησπέρα από τις 12.01 (ή έστω από τις 1), τι λέμε; Για μένα, δεν υπάρχει δίλημμα. Όταν θα σας συναντήσω στις 2 ή στις 3 το μεσημέρι θα σας πω «καλημέρα». Το ίδιο λέω και στο τηλέφωνο, κι αν με διορθώσει κανείς και μου πει με ύφος «καλησπέρα» θα… του κόψω την καλημέρα. Παρομοίως, αν σας υποδεχτώ στις 1 τα μεσάνυχτα, «καλησπέρα» θα σας πω. Για να πω «καλημέρα» πρέπει να έχω ξυπνήσει, άρα πρέπει πρώτα να έχω κοιμηθεί.

Πείτε με παλιομοδίτη, αλλά: αν δεν πέσει ο ήλιος, καλησπέρα δεν σας λέω!

131 Σχόλια προς “Αν δεν πέσει ο ήλιος, καλησπέρα δεν σας λέω!”

  1. greekemigrant said

    Εγω από 12:00 μέχρι 17:00, λέω «χαίρετε»!!! Αυτό το ξεχνάμε??????

  2. Zazula said

    Το «καληνύχτα» είναι μόνο αποχαιρετισμός, αλλά (βάσει της χρήσης που εγώ τουλάχιστον γνωρίζω) μόνον όταν αμέσως (ή σχεδόν αμέσως) μετά θα ακολουθήσει κατάκλιση για βραδινό ύπνο. Ο βραδινός αποχαιρετισμός όταν οι αποχωρούντες θα συνεχίσουν τη βραδιά τους είναι «καλό βράδυ». Και, φυσικά, το πασπαρτού «καλή συνέχεια» (αν και συνηθέστερο στις περιπτώσεις όπου ο άλλος θα περάσει τη συνέχεια εργαζόμενος κττ).

  3. Ανέστιος said

    1: …Έτσι ακριβώς (λέω κι εγώ, καταργήθηκε το «χαίρετε»;)!

  4. Βρετανισμός (sic). Καθότι εκεί μετά τις 12.00 είναι after noon.
    Βέβαια, ξέρουν τι λένε. Γιατί στη Γλασκόβη, λόγου χάρη, υπάρχουν μέρες που νυχτώνει στις 15.00.
    Επιβεβαιωμένο.

  5. sarant said

    Καλημέρα (ακόμα το λέω χωρίς καμιάν αμφισβήτηση:)

    Ευχαριστώ πολύ για τα πρώτα σχόλια!

    Φυσικά το «χαίρετε» είναι κι αυτό μια λύση, και όχι μόνο για αυτές τις ώρες.

  6. Zazula said

    Και για την ταμπακιέρα, για το «καλημέρα» δλδ, θυμάμαι το εξής περιστατικό από την Ικάρων:
    Περπατάει ο επιτηρητής αξιωματικός ανάμεσα από τα ικάρια που τρώνε προάριστο στο μεγάλο διάλειμμα (είναι κάπου δέκα με δεκάμιση η ώρα). Πίσω και δεξιά ακολουθεί φυσικά ο Σμηνίας Υπηρεσίας, για να καταγράψει επιτόπου ό,τι παράπτωμα εντοπίσει ο Αξκός. Σταματάει λοιπόν μπροστά από έναν πρωτοετή και του λέει: «Καλημέρα, παιδί μου». «Καλημέρα, κύριε Σμηναγέ» έρχεται στα 142dB η απάντηση του πρωτοετή (sic). Οπότε λέει εξοργισμένος ο επιτηρητής: «Τι καλημέρα, βρε ψάρακα! Τέτοια ώρα;» Και γυρνώντας προς το μέρος τού ΣΥ προσθέτει: «Γράφ’ τον, Ζμηνίας, διότι καθυστέρησε επί τετράωρον να εγερθεί!»
    Οπότε μου ‘μεινε κι εμένα και «καλημέρα» λέω μέχρι τις εφτά το πρωί. Στη συνέχεια και μέχρι τις εννιά το βράδυ λέω απλώς «χαίρετε / αντιχαίρετε». 😛

  7. Είναι και θέμα ωραρίου. Συνάδελφος που ξυπνάει από τις 5 και έρχεται στη δουλειά από τις 7 (αντί για 9 που ερχόμαστε οι υπόλοιποι), αρχίζει τις καλησπέρες στα τηλέφωνα από τις 12 παρά. Εννοείται ότι πέφτει δούλεμα. 😛

  8. bernardina said

    Θυμάμαι την αντίδραση του πατέρα πριν από πολλά χρόνια, όταν ένας φίλος μου, ιταλοσπουδαγμένος, τηλεφώνησε στο σπίτι. Ήταν δεν ήταν μία το μεσημέρι. Το σηκώνει, λοιπόν, ο πατέρας, ο φίλος τον καλησπερίζει και με ζητάει. Μετά το τέλος της συνομιλίας, με ρωτάει ο πατερφαμίλιας: «παλαβό είναι το παιδί;» Γιατί; ρωτάω εγώ σαστισμένη. «Μα να μου λέει καλησπέρα μεσημεριάτικα;»
    Ε, κάπως έτσι ήρθα για πρώτη φορά σε επαφή με αυτή την εξ Εσπερίας συνήθεια. Βέβαια εγώ ακολουθώ το παλιό τυπικό. Καλημέρα μέχρι τις έντεκα, εντεκάμιση, χαίρετε (ή γεια χαρά ή κάτι παρόμοιο) μέχρι τις τρεις-τέσσερις. Καλό μεσημέρι μόνο ως αποχαιρετισμό, φεύγοντας δηλαδή.Το ίδιο και με το καλό απόγευμα. Δεν τα λέω ποτέ ερχόμενη και γι’ αυτό με ξενίζει όταν τα ακούω «επί της υποδοχής»). Καλησπέρα από τις πέντε-έξι και μετά. Καλό βράδυ φεύγοντας. Καληνύχτα αργά αργά, μαζί και με ένα Καλό ξημέρωμα άμα είναι ώρα για ύπνο. Ε, μετά τα μεσάνυχτα ψιλοδυσκολεύομαι, συνήθως λέω στον περιπτερά καλημέρα και χαμογελάω αμήχανα 🙂

    (Πάντως νομίζω πως και στα μοναστήρια αλλιώς τις μετράν τις ώρες, αλλά δεν είναι αυτό το θέμα μας 😉 )

  9. ΠΑΝΟΣ said

    Όπως ξαναείπα, το γειά χαρά και το γειά σας είναι ό,τι πρέπει γιά τις περίεργες ώρες.Οπότε,ώρα 11,15 ,γειά σας! Πάω για τη θάλασσα.

  10. Costas said

    Εγώ μικρός έλεγα «καλημέρα» έως αρκετά αργά και με κοιτάζανε μ’ ένα χαμόγελο και με διορθώνανε μ’ ένα «καλησπέρα» ή μ’ ένα «ακόμα καλημέρα λες εσύ;» Δεν θυμάμαι όμως τι ακριβώς ώρα ήταν. Μετά…διορθώθηκα και από τότε λέω καλησπέρα όλο και πιο νωρίς, αν όχι από τη 1 πάντως από τις 3 και μετά σίγουρα.

    Επίσης, ίσως εξαρτάται από το περιβάλλον. Αν δηλαδή είσαι σ’ ένα χωριό καλοκαίρι και σκάει ο τζίτζικας ίσως να μην πεις στις 2 η ώρα «καλησπέρα», αλλά αν μπεις στα γραφεία μιας εταιρείας την ίδια ώρα, με λιγότερο φως, ίσως και τεχνητό, και με όλους να έχουν φάει στη 1 το σάντουιτς τους και να έχουν μπει στο δεύτερο μισό της ημερήσιας εργασίας τους, τότε ίσως να πεις πολύ πιο εύκολα «καλησπέρα».

    Νομίζω ότι το μεσημεριανό φαγητό (και ο μεσημεριανός ύπνος για όσους μπορούν να τον απολαύσουν στις μέρες μας) αποτελεί ένα καλό σύνορο για τους δύο χαιρετισμούς, μετά από το οποίο έχει κανείς καβατζάρει τα μισά της ημέρας του και οδεύει προς το τέλος. Τώρα, για την ώρα του μεσημεριανού ύπνου, βρισκόμαστε σε μια Νομανσλάνδη! Θα έλεγα ότι, αν συναντήσω έναν χωρικό ξύπνιο την ώρα που όλοι οι άλλοι μεσημεριάζουν, μάλλον «καλησπέρα» θα του πω, αλλά και το «καλημέρα» μέσα στο «λίλερο» δεν πάει άσχημα.

  11. Μποντόσης said

    Αν βρεθείτε δηλαδή σε χώρα που δεν δύει ο ήλιος θα λέτε όλο το εικοσιτετράωρο καλημέρα 😀

    Προσωπικά λέω «Καλημέρα» αφού ξυπνήσω και «Καλησπέρα» μετά το μεσημεράκι κατά τις 14:00-15:00.

    Αν δεν κοιμηθώ νωρίς το βράδυ συνηθίζω να λέω «Καλημέρα» και από τις 3:00, αλλά δεν το νιώθω σαν «Καλημέρα»..νομίζω χαριτολογώντας το λέω περισσότερο.

    Επίσης για να αποχαιρετήσω λέω «Καληνύχτα» μετά τις 21:00 και «Καλό μεσημέρι» μετά τις 12:00 και πριν τις 15:00. Στις υπόλοιπες περιπτώσεις λέω απλά «Αντίο», «Γεια» ή τα ξενόγλωσσα «Bye» και «Ciao» μαζί με ένα «άντε» από μπροστά. Το «άντε» δεν ξέρω γιατί, απλά μου βγαίνει αυτόματα και αν δεν το πω μου φαίνεται άδειος ο αποχαιρετισμός.

  12. spiral architect said

    […] Πείτε με παλιομοδίτη, αλλά: αν δεν πέσει ο ήλιος, καλησπέρα δεν σας λέω!

    Συμφωνώ κι επαυξάνω. Mια απ’ τα ίδια κι εγώ!

    Θυμάμαι ότι στην Ελλάδα καθιερώθηκε με την έλευση της «ελεύθερης» ραδιοφωνίας και τηλεόρασης, όπου οι ραδιοφωνικοί παραγωγοί άνοιγαν τηλεφωνικό λακριντί με ακροατές:
    Ακροατής: – Καλημέρα σας!
    Παραγωγός: – Καλησπέρα σας! 😯
    H μάνα μου από την κουζίνα: – Καλά πότε νύχτωσε κιόλας! :mrgreen:

    Have a nice day! 🙂

  13. Anna said

    Καλημέρα!
    Έχω κι εγώ την αίσθηση ότι το «καλησπέρα» μετά τις 12:00 είναι αφύσικο, σχετικά πρόσφατο και μάλλον εισαγόμενο -κι εγώ πέρασα μια αντίστοιχη σύγχυση όταν στο εξωτερικό μου μιλούσαν για απόγευμα και εννοούσαν 1 ή 2 μμ. Το ίδιο αφύσικο μου φαίνεται και το «καλημέρα» στις 00:05 ή και στις 2 και στις 3. Νομίζω ότι όντως σχετίζεται με την αλλαγή συνηθειών: παλιότερα ο μεσημεριανός υπνάκος, που ακολουθούσε το γεύμα και τελείωνε συνήθως νωρίς το απόγευμα, έκοβε τη μέρα στη μέση -το μεσημέρι λοιπόν κρατούσε από 2 ως και 4 ώρες. Φοβάμαι ότι και οι δύο αυτές μεσημεριανές συνήθειες έχουν ξεχαστεί (αναγκαστικά λόγω ωραρίου εργασίας). Από την άλλη, η εντύπωσή μου είναι ότι ο χρονικός προσανατολισμός μας στην Ελλάδα καθορίζεται (καθοριζόταν τουλάχιστον) περισσότερο από τις φυσικές παρά από τις ημερολογιακές αλλαγές. Το χειμώνα που νυχτώνει νωρίς, ξεκινούν και οι καλησπέρες νωρίτερα και αντίστροφα το καλοκαίρι. Και όταν θέλουμε να πιούμε καφέ με τους φίλους μας, λέμε ας βρεθούμε το απόγευμα και εννοούμε κάποια στιγμή μεταξύ 5+ και 8-, αναλόγως την εποχή. Τουλάχιστον δε χρειάζεται να το γράψουμε στην ατζέντα μας ένα μήνα πριν…

  14. ppan said

    Καλημέρα 🙂
    Οι Γάλλοι λένε συχνά μπονσουάρ από το μεσημέρι μας (2-3 ή 4 η ώρα) και μετά. Πολλές φορές μου έχουν απαντήσει μπονσουάρ στο αθώο μου μπονζούρ. Στις 4, Νικοκύρη, τι λες; Εννοώ μ.μ. και π.μ. Στις 5;

  15. Κατερίνα Περρωτή said

    Μα τι άγχος είναι αυτό να κοιτάς το ρολόι -αν έχεις- για να χαιρετήσεις!!!

  16. Μετά τα μεσάνυχτα για ξενύχτηδες, καλημέρα! ή καλή μας νύχτα! για αποχαιρετισμό, καλό απόνυχτο, καλό πρωί, καλή ταχινή.
    Μετά το μεσημέρι, καλημέρα! ή καλησπέρα!, ουδέν πρόβλημα. Για αποχαιρετισμό, καλό απομεσήμερο, καλό απόγεμα, καλό βράδι,
    καλή αργαδινή.

    Υπάρχει βέβαια και ο ειρωνικός λόγος: όταν ξημέρωσε και καλησπερίζεις, όταν σκοτείνιασε
    και καλημερίζεις, είτε απρόσεχτος, αφηρημένος είσαι, είτε αγχωμένος στην πρώτη επαφή, τρομαγμένος από κακό συναπάντημα, είτε ειρωνεύεσαι π.χ. καλημέρα! για αυτόν που ξυπνάει μετά από ξενύχτι το απόγεμα, ή
    καλησπέρα, καληνύχτα! για αυτόν που αγουροξυπνημένος αμολά κοτσάνα.

  17. Δημήτρης Μ. said

    Κι εγώ θυμάμαι το «καλημέρα» το πρωί, από τις 11.00 «χαίρετε» ή «γεια σας» και, σουρουπώνοντας «καλησπέρα».

    Στο στρατό μια μέρα στην αναφορά ένας συνάδελφος είχε εμφανιστεί με λάθος στολή (Ή είχε κατεβασμένα μανίκια στη θερινή ή το αντίθετο. Δε θυμάμαι). Ο Λοχαγός του έκανε παρατήρησει και ο στρατιώτης του απάντησε: «Μα, κύριε Διοιηκητά είναι πια καλοκαίρι (είναι ακόμα χειμώνας). Και ο Λοχαγός: «Στο Στρατό οι επεοχές έρχονται με διαταγές του ΓΕΣ!»

  18. Η Ελευσίνια αρβανίτισσα γιαγιά μου η οποία μιλούσε τα πιο αστραφτερά ελληνικά που έχω ποτέ ακούσει και ακριβολουγούσε μανιωδώς μου έμαθε να λέω καλησπέρα μετά τις 12.00. Ήταν ο φόβος ή ευθύνη του γλωσσικού λάθους ενός δίγλωσσου που του ζητούσαν διαρκώς οι γηγενείς να επιβεβαιώσει την ελληνικότητα του; Πάντως λόγω γιαγιάς η «πρόωρη» για σας αυτή καλησπέρα από εμένα θεωρείται παραδοσιακή.

  19. 16 + καλό ξημέρωμα, καλή ανατολή,
    (για καλό ηλιοβασίλεμα, καλή δύση δεν βρήκα)

    Στα μείον της ελληνικής, πού οι περισσότερες γλώσσες λένε καλό πρωί και εμείς καλημέρα.
    Αν είχαμε καληπρωία, θα αποφεύγονταν και
    παρεξηγήσεις στο 6ο σχόλιο.

  20. sarant said

    Ευχαριστώ και για τα νεότερα σχόλια!

    14: Νομίζω ότι λέω μπονζούρ όσο είμαι στο γραφείο.

    18: Ενδιαφέρον αυτό!

    11: Μάλλον θα λέω καλημέρα ως το βράδυ ή τέλος πάντων ως τις 6-7.

    17: Πολύ καλό!

    Στο φέισμπουκ έγινε το εξής σχόλιο:
    Είναι τεράστιες οι διαφορές. Η μία συνηθεια είναι ανθρωποκεντρική, η άλλη βασισμένη στην περιστροφή της γης και την θέση κάθε ατράκτου της απεναντι στο ήλιο και η τρίτη ανάλογα με τον χωρισμό του ημερονυκτίου σε 24 ώρες. Η λέξη «απόγευμα» λ….χ. ετυμολογικά και μόνο μας υπαγορεύει το πότε το διανύουμε: μετά την ώρα του γεύματος. Καλησπέρα λέμε μετά την Δύση (κριτηριο η περιστροφή της γηας) και Καληνύχτα πριν την ώρα του ύπνου. Το να το λέμε «καλησπέρα» μετά τις 12:01 και «καλημέρα» από 00:01 και σημαίνει πως εχουμε γίνει δούλοι του ρολογιού και της αυθαίρετης μετρησης του 24ωρου με βάση της ώρα Γκρήνουιτς (GMT) δηλαδή ενός σε κάθε περιπτωση αυθαιρετου διαχωρισμου τοιυ ημερονυκτίου. Τωρα με την θερινη ωρα λ.χ. μεσημερι (καθετη σκιά σε ηλιακό ρολόι) δεν εχουμε στις 12:00 αλλά στην 01:35

  21. Σίγουρα αὐτὸ θέλετε νὰ πεῖτε: «Μπορεί πάντοτε να υπήρχαν άνθρωποι που έλεγαν “κ α λ η μ έ ρ α” από τις 12.01 το μεσημέρι» ;

    Μιὰ φορὰ μοὔχει τύχει νὰ μὲ διορθώσουν γιὰ καλημέρα στὶς μία ἢ δύο τὸ μεσημέρι, καὶ ἠ ἀντίδρασή μου ἦταν: «Μὰ τί πρέπει νὰ πῶ, ἂν ὄχι καλημέρα ;» «Καλησπέρα», ἦρθε ἡ ἀπάντηση. «Καλά, ἐσὺ ποῦ τὴν εἶδες τὴν ἑσπέρα ;!»

  22. Velvet said

    Στην Ελλαδα καλημεριζω οποιον συναντω,
    από την αυγη μεχρι της 12.00, το μεσημερι
    από τις 12,00 μεχρι τις 14,00 λεω καλο μεσημερι
    καλο απογευμα (μετα το γευμα) από τις 14,00 μεχρι τις 17,00 περιπου
    το καλησπερα από τις 17.00 εως τις 22,00
    Αλλα επειδη δεν τηρω παντα αυστηρα το τελετουργικο
    Από το μεσημερι και μετα λεω χαίρετε

    Στην Ιταλια από το πρωι εως στις 12,00, λενε καλημερα
    Από τις 12,00 -17,00, καλο απογευμα
    Από τις 17,00 και μετα καλησπερα
    Τα τελευταια χρονια από το καλημερα, πηγαινουν στο καλησπερα
    Στην βόρεια Ιταλια για παραδειγμα
    Μεχρι το μεσημεριανο γευμα στις δωδεκα λενε «καλημερα»
    μετα το μεσημεριανο γευμα στις 12,00, λενε «καλησπερα»
    Στην Σικελια αντιθετα λενε το «καλημερα» μεχρι αργα το βραδυ

    Καλο μεσημερι….

    …….

  23. sarant said

    21: Αχιλλέα, ευχαριστώ για τη διόρθωση!

    22: Αυτό είναι -κατά βάθος είμαι Σικελός!

  24. Reblogged this on ΤΟ ΠΙΤΣΙΡΙΚΙ.

  25. spiral architect said

    Κάποιος γνωστός μας – όταν ήμουν μικρός – σε όποιον καινούργιο πελάτη έμπαινε στο μαγαζί του οποιαδήποτε ώρα της ημέρας, λέγοντας «Χαίρετε», του αντιγύριζε: – Χαίρομαι! ;lol:
    Στην κουβέντα που επακολουθούσε ισχυριζόταν ότι, όσο φέγγει ο ήλιος λέμε «Καλημέρα» και όταν πέσει λέμε «Καλησπέρα».

  26. Μαρία said

    «Καλησπέρα» λέγαμε στους δασκάλους και αργότερα στους καθηγητές στο απογευματινό μάθημα. Καμιά σχέση με εσπερία και ραδιοφωνατζήδες. Μάλλον υπάρχουν τοπικές διαφορές. Το καλημέρα σας (μαντάμ) π.χ. σαν αποχαιρετισμός, όταν το πρωτοάκουσα απο Αθηναίους πωλητές, μου είχε φανεί πολύ αστείο.

  27. spypan said

    Ωραία όλα αυτά αλλά, αν δεν κάνω λάθος, μετά το μεσημέρι, δηλαδή το απόγευμα, λέμε απλώς «καλό απόγευμα». Το σίγουρο είναι πάντως ότι στα πορτογαλικά το «μπόα τάρδε», που χρησιμοποιείται από τις 12.00 το μεσημέρι μέχρι να σκοτεινιάσει, δεν θα πει «καλησπέρα» αλλά «καλό απόγευμα». Το «καλησπέρα» είναι «μπόα νόιτε» (το ίδιο με το «καληνύχτα») και χρησιμοποιείται από τη στιγμή που έχει πια σκοτεινιάσει.

  28. sarant said

    27: Έχεις δίκιο για το μπόα νόιτε.

  29. Αν δεν σκοτεινιάσει δεν λέω ποτέ «καλησπέρα», ούτε εγώ.

    Προτιμώ το «χαίρετε» για τις μεσημεριάτικες ώρες, αλλά και γενικότερα.

    Υπάρχει πράγματι και η «καλημέρα» αποχαιρετισμού. Νομίζω πως είναι αθηναϊκό δάνειο από τα γαλλικά με το «μπον ζουρνέ», που εννοεί την συνολική ημέρα ή το υπόλοιπο της ημέρας.

    Δεν είπαμε τίποτα και για τη σπαστή «καλημέρα»: «καλή ΣΟΥ ημέρα, Θανάση μου». Ποιος Θανάσης; Γενικώς.

    Γιάννης

  30. Κι εγώ, παρά τη μαρτυρία της λεψινιώτισσας γιαγιάς του (16), νιώθω για ξενισμό την καλησπέρα, αν όχι πριν σουρουπώσει, πάντως πριν αρχίσει να πέφτει ο ήλιος και να σκεφτόμαστε να ξαναβγούμε από το σπίτι. Και τα «καλό μεσημέρι», «καλό απόγεμα» κ.τ.ό. μου φαίνονται νεόκοπα ραδιοτηλεοπτικά κατασκευάσματα, που μόνο ως αποχαιρετισμό θα χρησιμοποιούσα.

  31. ppan said

    Εμένα δεν με ενοχλεί και καληνύχτα να μου λένε στις το απόγευμα. Με υποκοριστικά να μην μου μιλάνε κι όλα τα άλλα τα βρίσκουμε. Από το πρωί: «Θέλετε να κάνετε κάποια (άλλη νουβωτέ, καμιά λέγαμε παλιά) αλλαγούλα;» «Έχετε ταυτοτητούλα;» «η αποδειξούλα σας» Το καλύτερο το θυμάμαι από αεροσυνοδό όταν της έδινα την θηριώδη βαλίτσα μου για την οποία πλήρωσα υπέρβαρο: «Μία αποσκευούλα έχετε μόνο;».
    Έχω μια θεωρία, η ευγένεια είναι κάτι τόσο ξένο για πολλούς Έλληνες που την υποκρίνονται ως γλυκερότητα.

  32. ΣοφίαΟικ said

    Πέστα ρε Νίκο, και έλεγα κι εγω τι τους έχει πιάσει με τις καλησπέρες μεσημεριάτικα όλους!
    Εμένα με μάθανε να λεω καλημερα μεχρι το μεσημεριανό φαγητό, καλησπέρα αφού σκοτεινιάσει και σε ερώτηση προς τη γιαγιά μου τι λέμε στις τέσσερεις το απόγευμα, η απάντηση ήταν «λέμε χαίρετε». Όταν ο ήλιος είναι πεντε καλα΄μια πανω, δε λέμε καλησπέρα.
    Το καληνύχτα παρεμπιπτόντως, θα διαφωνήσω με το 2, δεν είναι μόνο για όποιον παει για ύπνο. Ειναι γενικός αποχαιρετισμός της βραδινής αποχώρισης. Το «καλό βράδυ» το λέμε σε καποιον που βγαίνει για βραδινή διασκέδαση.

  33. sxoliko said

    Καλημέρα το πρωί.
    Καλημέρα το μεσημέρι που ξυπνάς μετά την κατάκλιση κατά τις πρώτες πρωινές ώρες.
    Καλημέρα το απόγευμα που ξυπνάς μετά τη μεσημεριανή σιέστα και έχεις μπροστά σου μια νέα μέρα.
    Καλημέρα το βράδυ που ετοιμάζεσαι για μια νυχτερινή νέα περιπέτεια.
    Οπότε, όλη μέρα καλημέρα.

  34. Alexis said

    Και η δική μου εμπειρία από την παιδική μου ηλικία (δεκαετία 70) είναι η ίδια με του Νικοκύρη και με πολλών σχολιαστών: «Καλημέρα» το πρωί, «καλησπέρα» από το σούρουπο και μετά, και για το υπόλοιπο διάστημα απλά «χαίρετε» (το «καλό απόγευμα» δεν το ξέραμε ακόμα, ή το θεωρούσαμε πολύ εξεζητημένο).
    Παλιά με ξένιζε και η πολύ καθυστερημένη καλημέρα π.χ. στις 11 ή 12 το μεσημέρι, γιατί θεωρούσα ότι η καλημέρα έχει θέση μόνο κατα το ξεκίνημα της μέρας, δηλ. την ώρα που ξυπνάει κανείς.

  35. spypan said

    30: α, ναι, σωστά. Το καλό απόγευμα το λέμε για αποχαιρετισμό.

    Πάντως, εκτός από το «χαίρεται», ας μην ξεχνάμε και το «γειά σας».

  36. spypan said

    Εντάξει, «χαίρετε»…

  37. varsamakos said

    Χαιρετω,

    Ειναι πραγματι αρκετοι αυτοι που διορθωνουν την καλημερα μετα τις 12. Ισως συμβαινει επειδη αναμεσα στις δυο επιλογες (καλημερα-καλησπερα· η καληνυχτα αποχαιρετα οπως ειπες) η μεση βρισκεται στο τυπικο μεσο της μερας: στις 12 η ωρα. Πολυ τυπικο κατα την γνωμη μου.

    Δεν εχω ρολοι και τον νου μου στην ωρα, οποτε, μεσες ακρες, την καλημερα την λεω πριν το φαϊ (~2-3 το μεσημερι) και την καλησπερα μετα απο την επακολουθουμενη σιεστα. Βεβαια, συχνοτερα χρησιμοποιω το «χαιρετε/χαιρετω» που δεν χρειαζεται… ρολοι.

    Βλεπω δυο φορες το «στις μια» οποτε και ρωτω: δεν ειναι ορθοτερο το «στη μια», Νικο;

  38. Κατερίνα Περρωτή said

    «…που καληνύχτα θα σου λέω ώσπου να ξημερώσει!!!»

  39. Antonis said

    H πλειοψηφία των Γάλλων, ότι ώρα την συναντήσεις. bonjour θα πει.Ακόμα και τα μεσάνυχτα

  40. babiss said

    39: Δεν ισχύει, Αντώνη. Αυτό με τα μεσάνυχτα δε, μόνο ως παραδοξολογία το δέχομαι.

  41. ppan said

    Σόρυ, το 40 είναι δικό μου

  42. spypan said

    Ναι, αλλά αυτοί είναι Γάλλοι.

  43. spypan said

    Το «μπονζουρ» των Γάλλων ανεξαρτήτως ώρας ισχύει. Αφού το ακούμε συνέχεια. Πώς «δεν ισχύει». Απλώς πρόκειται για χαιρετισμό, δεν κυριολεκτούν… ΄Οπως λέμε «γεια»…

  44. ppan said

    Βρε παιδια, στη Γαλλία μενω εδώ και καμια 15αριά χρόνια. Αν λένε μπονζούρ ή μπονσουάρ το ακούω κάθε μέρα.

  45. spypan said

    Δεν είπαμε ότι το βράδυ δεν λένε ποτέ «μπονσουάρ», χρησιμοποιούν όμως επίσης το «μπονζούρ» ανεξαρτήτως ώρας.

  46. Μαρια Χ. said

    Καλημέρα και bonjour και good afternoon σε όλους!

    Ισως αν δεχόμασταν σαν δεδομένη την αμφισημία στη χρήση ή την ερμηνεία της καλημέρας να νιώθαμε λίγο καλύτερα. Δύσκολο, και να θέλαμε, να διορθώνουμε το πώς αντιλαμβάνεται κανείς τον κόσμο μέσα απ΄ τη γλώσσα (είτε ξενόφερτη η συνήθεια είτε με βάση το ιδιόλεκτο του καθενός).

    Το μεσημέρι το καταλαβαίνω σαν ώρα μεσημεριανού φαγητού (που μάλλον ποικίλει) και μεσημεριανού ύπνου (για λίγους). Το μεσημεράκι 😉 όμως μπορεί και να ξεκινάει μετά τις 12.00 (ανάλογα και με την ώρα που ξυπνάει κανείς).
    Η έννοια ‘απόγευμα’ επίσης με δυσκολεύει, τη χρησιμοποιώ σα να ξεκινά μετά τον μεσημεριανό ύπνο (αν και δεν κοιμόμουν ποτέ το μεσημέρι) και όχι μετά το μεσημεριανό φαγητό Καλησπέρα λέω από το απόγευμα και μετά (ας πούμε μετά τις 5.00). Ενας φίλος λέει ότι πηγαίνει για καφέ στις 9.00 το απόγευμα, αλλά δείχνοντας κατανόηση αναγνωρίζω ότι γυρνάει απ΄τη δουλειά σχετικά αργά και κοιμάται ‘για μεσημέρι’ 7.00-9.00…

    Καλό μεσημέρι ή/και καλό απόγευμα- λίγο νωρίς για τα υπόλοιπα!

  47. sarant said

    Ευχαριστώ πολύ για τα νεότερα σχόλια!

    37: Ναι, κανονικά «στη μία» είναι σωστό, αλλά «που κοπελομάθει δεν γερονταφήνει».

  48. Alfred E. Newman said

    Ρούδια… ρούδια. τα καλά… με… με

    ήταν σε κάποιες παρέες κάποτε ο υπερλεξικός τρόπος να πεις μελωδικά
    καλημερούδια

  49. Alfred E. Newman said

    Και μια εμπειρία.
    Πριν αναστείλω το κάπνισμα ήσαν τακτικές οι μεταμεσονύχτιες επισκέψεις στο διανυκτερεύον περίπτερο της γειτονιάς.
    Ο περιπτεράς της βάρδιας πάντα με καλωσόριζε μέ ένα «καλημέρα» και με αποχαιρετούσε με ένα «καλή συνέχεια».

  50. ppan said

    45: Δεν ισχύει.

    Nα πω σε σχέση με την υποκειμενικότητα του κανόνα της καλημέρας καλησπερας. ότι αν έλεγα την ώρα που ξυπνούσα -πολύ αργά!- καλημέρα στον μπαμπά μου, τσατιζόταν, διότι γι αυτόν ήταν απόγευμα. Έχει να κάνει οπωσδήποτε με τον ρυθμό της δουλειάς μας: αν γυρνάμε από ξενύχτι στις 5 ή αν ξεκινάμε για δουλειά, αν στις 4 το απόγευμα ξυπνάμε από μεσημεριανό ύπνο ή αν είμαστε από το πρωί στους δρόμους κλπ

  51. ΠΑΝΟΣ said

    12 και 1 κολυμπούσα.Ο ήλιος σε τρέλαινε.12 και 30 βγήκα.Ο ήλιος στο φόρτε του.Δεν μουρλάθηκα ακόμη να έλεγα εκείνη τη στιγμή «καλησπέρα σας» σε τυχόν γνωστό!

  52. spypan said

    ΄Οταν λέμε «καλημέρα όλη μέρα», τι εννοούμε από το χάραμα ως το μεσημέρι; Δεν νομίζω. Μάλλον μέχρι να βραδιάσει. Επειδή όμως το χειμώνα και το καλοκαίρι βραδιάζει άλλη ώρα, το χειμώνα μπορεί να λεει κανείς «καλησπέρα» από τις τέσσερις πέντε το απόγευμα (αν μιλάμε για την Ελλάδα) και το καλοκαίρι από τις οκτώ εννιά το βράδυ. Αν μάλιστα σκεφτούμε ότι στη βόρεια Ευρώπη το χειμώνα σκοτεινιάζει πολύ νωρίτερα και το καλοκαίρι πολύ αργότερα η ψαλίδα ανοίγει ακόμη περισσότερο. ΄Ισως το μπέρδεμα να οφείλεται και σε αυτό…

  53. gbaloglou said

    Καλησπέρα … σαν βγει στον κήπο το φεγγάρι

    [και τι είπαμε πως γίνεται όταν ασπρίζει ο ήλιος το φεγγάρι λίγο πριν δύσει, πως το λέμε; (Η)ΛΙΟΚΡΟΥΣΗ!]

  54. JS said

    Πατράσσο – Μπάρι, πάνω στο φέρυ:
    Ο φίλος μας ο ιταλός ήθελε να μάθει ελληνικά.
    – Buongiorno?
    -Kalimera
    – Bottiglia?
    – Bottiglia, anche in Greco.
    – Vino?
    – Krasi.
    Και παίρνοντας ύφος:
    – Dammi una bottiglia di kalimera!

  55. Socrates said

    Οι Γερμανοί πάντως λένε καλημέρα (Guten Tag) μέχρι πολύ αργά, μέχρι να νυχτώσει κάλλιστα. Θυμάμαι ότι μου είχε κάνει εντύπωση, εμείς δεν το συνηθίζουμε μετά τη 1-2 το μεσημέρι. Πρωί-πρωί βέβαια, άμα ξυπνάνε, λένε Guten Morgen (καλό πρωινό).
    Κατα τα άλλα, κι εμένα με ξενίζει η καλησπέρα πριν το σούρουπο. Ακόμη πιο εκνευριστική είναι η (τηλεοπτική και ραδιοφωνική) καλημέρα μετά τα μεσάνυχτα. Πρόκειται όντως για μια τυποποίηση με το ρολόι, που προκειμένου να υπερβεί τον υποκειμενισμό χάνει κάθε επαφή με το νόημα των χαιρετισμών. Οι χαιρετισμοί συνδέονται προφανώς με τις δραστηριότητες και με την οργάνωση του χρόνου, που σε παραδοσιακές κοινωνίες έχει βέβαια λιγότερες διακυμάνσεις από άνθρωπο σε άνθρωπο και από μέρα σε μέρα από ό,τι έχει σήμερα.

  56. Πρὶν ἀπὸ λίγο ἀκούστηκε ἕνα καλησπέρα τηλεοπτικό, ἐνῷ δούλευα στὸν ὑπολογιστή· ὁπότε, τὸ σχόλιο τῆς γιαγιᾶς μου, ποὺ πλησιάζει τὰ 80 : Μὰ καλά, τρελάθηκε ὁ ἄνθρωπος ; Λέει καλησπέρα κι εἶναι μεσημέρι!

  57. JS said

    39:
    Ναι τι ωραίο και πρακτικό. Εγώ πλάκα πλάκα σχεδόν το έχω καθιερώσει. Κάτι σαν το παλιό μας μερσί. Μπονζουρ λέω κι όποιον πάρει ο χάρος, ούπς, κι όπως θέλουν ας το πάρουν, ήθελα να πω.

  58. JS said

    Αντε τώρα να πεις καλημέρα στον
    άντρα τον πολλά βαρύ,
    που δεν πρέπει να του μιλάμε το πρωί

  59. Για να είμαι ειλικρινής πίστευα πως σήμερα δεν θα υπήρχε καινούριο άρθρο. Ήμουνα σίγουρος πως θα γινόταν
    «φιξ νήμα» στη Νοσταλγία του Γιάννη προκειμένου να απολαύσουμε αλλά και να εμπεδώσουμε το διαμαντάκι που ανακάλυψε ο Νικοκύρης.
    (Φιξ νήμα: επινόηση ενός νέου όρου που αναζητά το αντίστοιχο του κινηματογραφικού όρου «φιξ καρέ» στο διαδίκτυο. Μην ξεχνάμε ότι το Νικοδόμημα είναι σε διαρκή κίνηση, «το άρθρο εναλλάσσεται με άρθρο», τα σχόλια προωθούν τη δράση, δημιουργούν μικρές σεκάνς, αποκαλύπτονται χαρακτήρες κλπ. Κάποτε αναζητούμε τον από μηχανής θεό, που θα μας αποκαλύψει τι σημαίνει η λέξη «πιμπηράμφον» κλπ ),

    Αφεντικό, κάτι τρελαμένοι τύποι, τρέχουν στην ενδοχώρα της Αυστραλίας και τρώνε τη ζωή τους για να βρουν οπάλιο. Μερικοί δεν κατορθώνουν ποτέ να βρουν ούτε φλεβίτσα. Και οι αρχαιολόγοι, τρελαίνονται με το παραμικρό εύρημα που εντοπίζουν κάτω από τη γη. Εσύ εντόπισες ένα διαμαντάκι του αγίου των γραμμάτων μας, κάτσε μια μέρα να το χαρείς!

    Ωστόσο, χαιρετίζω και το σημερινό σου άρθρο. Ούτε εγώ λέω καλησπέρα πριν πέσει το σούρουπο. Τα χαίρετε ή γεια ή γεια χαρά, τα ξεκινάω συνήθως πριν το μεσημέρι. Το χειμώνα γύρω στις 12 αλλά το καλοκαίρι από τις 11.

    Δεν ξέρω αν έχει υπάρξει παλιότερα κάποιο νήμα «χαιρετιστικό», εφ’ όλης της ύλης. Ενδιαφέρον μου φαίνεται.

    Είχα δει τη θαυμάσια επιθεώρηση του Θεσσαλικού Θεάτρου «Χαιρέτα μου τον πλάτανο», όταν τη φέρανε στην Αθήνα.
    Αλλά ο χαμός είχε είχε γίνει – επί χούντας – με την παράσταση «Καληνύχτα Μαργαρίτα» του Γεράσιμου Σταύρου (με Ληναίο – Φωτίου)
    – Καληνύχτα Μαραγαρίτα
    – Καληνύχτα ντε!
    (Και ποτάμι τα δάκρυα των θεατών)

  60. bernardina said

    Για τον Ορεσίβιο. H Μαργαρίτα σε τρία… πέταλα, συγνώμη, σε τρία μέρη εννοούσα 😀

  61. JS said

    58:
    >“Χαιρέτα μου τον πλάτανο”
    Μόλις πριν λίγες μέρες στην Πλάκα, σε μια βόλτα στους «Αέρηδες» έμαθα ότι η έκφραση αυτή έχει σχέση με τον πλάτανο που κρέμαγαν τους καταδικασμένους και που ήταν απέναντι στις φυλακές του πρώην ισλαμικού ιεροσπουδαστήριο (μεντρεσές) .

  62. Μπέρνι, ευχαριστώ πολύ.

  63. sarant said

    Ευχαριστώ πολύ και για τα νεότερα!

    59: Το σκέφτηκα να μη βάλω. Τελικά απλώς το σημερινό ανέβηκε καμιά ώρα πιο αργά απ’το συνηθισμένο.

    60: Μπράβο Μπέρνι!

    61: Πάντως πλάτανο είχε και η πλατεία του κάθε χωριού.

  64. Κατερίνα Περρωτή said

    61. Να υποθέσουμε πως η έκφραση δλδ βγήκε κάπως έτσι: Πάει κάποιος επίσκεψη σε έναν κατάδικο τον οποίο δεν πολυσυμπαθεί και φεύγοντας αντί να του πει …γεια μας ή καλό βράδυ ή καληνύχτα ή καλό ξημέρωμα ή εις το επανειδείν(!) – που δεν το εύχεται κατά βάθος – του πετάει «Χαιρέτα μας τον πλάτανο»!!! Κακίααααα!!!!

  65. JS said

    60:
    >H Μαργαρίτα σε τρία… πέταλα

    Μάλλον σέπαλα θέλατε να πείτε.

    Ολάνοιχτα σέπαλα
    Αγκάλιασε, αγκάλιασέ με.

    Έφερ’ ο αγέρας γύρη στα χείλη
    Φίλησε, φίλησέ με.

    Σε κίτρινο με βάφτισ’ ο ήλιος
    Κοίταξε, κοίταξέ με.

    Αναδυόμενες ευωδιές
    Μύρισε, μύρισέ με.

    Μου’ χεις λείψει
    Άκουσε, άκουσέ με.

    Να στολίζω μονάχα τον κήπο σου
    Άφησε, άφησέ με

    να σ’ αγαπώ.

  66. bernardina said

    Παρακαλώ, ευχαρίστησή μου 😀

    Μα είναι τα πέταλα που απομένουν από το μάδημα –μ’ αγαπά; δεν μ’ αγαπά; 😉

  67. Νέο Kid Στο Block said

    Καλησπέρα!
    (Αυτή ειναι η μαγεία αυτού του μπλογκ! ένας -μάλλον φαφλατάς- σαν ελόγου μου, να βρίσκει αρθράκι, όπου μία και μόνο λέξη (η «Καλησπέρα») αποτελεί ευγενικό χαιρετισμό και πλήρη άποψη επι του θέματος:-) , μιας και η ώρα εδώ που βρίσκομαι είναι 5 και 28 πρώτα λεπτά μετά μεσημβρίας)

  68. JS said

    66:
    Αυτό που μένει είναι chagrin d’amour dure toute la vie.
    Α, στο καλό…..

  69. theo1611 said

    Κάπου μεταξύ 12 με 4 σε όλες τις εποχές του χρόνου, έχω μιά αμηχανία, που την καλύπτω με τα χαίρετε και τα γειά σας.
    Καλημέρα πριν τις 12, καλησπέρα μετά τις 4 σίγουρα και μέχρι 9-10μμ, μετά πάλι μια αμηχανία με τα χαίρετε και τα γειά σας.

  70. Κατερίνα Περρωτή said

    Πολλα τραγούδια σχετικά με το θέμα δε θυμάμαι…
    Εκτός από το …»Μια Καλημέρα είναι αυτή, πες την κι ας πέσει χάμω…» και βέβαια το «Καληνύχτα Κεμάλ αυτός ο κόσμος δε θα αλλάξει ποτε!»

  71. Ηλεφούφουτος said

    Από τότε που άρχισα να συναναστρέφομαι ξένους αντιμετώπισα το εν λόγω πρόβλημα, γιατί συνειδητοποίησα ότι σε κάποιες γλώσσες τα πράγματα είναι πιο αυστηρά καθορισμένα από ό,τι παρ ημίν. Χαρακτηριστικό το παράδειγμα που δίνει ο Νικοκύρης για το μεσημέρι, το οποίο και για μένα δεν διαρκεί το καλοκαίρι το ίδιο με το χειμώνα. Γενικά δεν θα είχα να προσθέσω ή να ααιρέσω κάτι στο σημερινό άρθρο. Έτσ έτσ έτσι.

    Πάντως, αν δεν είναι σίγουρο ότι η εμφανιζόμενη τάση για καλησπέρες μετά τις 12.00 είναι αγγλισμός, θεωρώ σίγουρο αγγλισμό ή ξενισμό τέλος πάντων τη στομφώδη διόρθωση της καλημέρας σε καλησπέρα που κάνουν μερικοί.

  72. Καλημέρα! (Από την Άπω Εσπερία, όπου είναι ακόμα πρωί.)
    Λοιπόν, το «καθόλου οξύμωρο και καθόλου λάθος δεν θεωρώ τη φράση “Ο Γιάννης παντρεύτηκε τη Μερόπη”» είναι απόλυτα τεκμηριωμένο: Μετά το μυστήριο, ο Γιάννης έθεσε εαυτόν πλέον υπό την πεφωτισμένην εποπτεία της Μερόπης. 🙂


  73. από κάλαντα των Φώτων
    «Καλημέρα! Καλησπέρα!
    Καλή σου μέρα αφέντη με την κυρά!»

    Tο καλησπέρα 1) ως απάντηση του
    αφέντη με την κυρά στον καλαντάρη, 2) ως ποικιλματικό γέμισμα στο στίχο ή 3) είναι προχαιρετισμός, προευχή, να έχεις και καλήν εσπέραν, όχι μόνον ημέραν;

    Σε ένα ιστότοπο, ηλεραδιόφωνο, βέβαια, μπορείς να γράψεις, να πεις άνετα, «Καλημέρα, καλησπέρα, καλώς ήλθατε!», για να περιλάβεις και Έλληνες Αυστραλίας, Αμερικής κτλ.

  74. gryphon said

    1-69
    Aκριβώς το ίδιο κι εγώ.

  75. JS said

    69, 74:
    Μία είναι η λύση: 57:

  76. gpoint said

    Λέω καλημέρα κάθε φορά που βλέπω τους δυνατούς συνδέσμους της καρδιάς μου και καληνύχτα όταν δεν πρόκειται να τους ξαναδώ. Τότε πραγματικά εννοώ καλημέρα και αντίο αντίστοιχα. Τις άλλες φορές μου είναι αδιάφορο ποιον τύπο θα χρησιμοποίησω, συνήθως το γειά σου-γειά σας. Αποφεύγω το χαίρετε γιατί σπανίωςβλέπω κάποιον να χαίρεται…

  77. JS said

    76:
    Σωστός!

  78. sarant said

    Ευχαριστώ και για τα νεότερα -τέτοια ώρα μάλιστα, να πω καλησπέρα!

  79. Αρκεσινεύς said

    Καλησπέρα κι από μένα. Δεν μπορώ να πω «καλημέρα», αφού ήδη είναι 7 και 24΄ μετά μεσημβρία.

  80. Immortalité said

    Την καλησπέρα μου! 🙂

    Σπίτι μας, καλημέρα λέμε άμα ξυπνάμε και για κανα δίωρο μετά. Εξ ου και η απάντηση της μάνας στην καλημέρα της Κυριακής που καμιά φορά είναι μετά τις 12.00, «ακόμα καλημέρα, ο ήλιος είναι ένα κοντάρι ψηλά!» Αλλά το λέει και για να μας υπενθυμίσει ότι ο ύπνος μετά τις 8 θα έπρεπε να είναι ποινικό αδίκημα… Μέτα λέμε «χαίρετε». Καλό απόγεμα και καλό βράδυ είναι αποχαιρετισμοί και καληνύχτα λίγο πριν θέσεις. Η καλησπέρα άμα πέφτει ο ήλιος, το καλοκαίρι στάνταρ μετά τις 7 και μέχρι να νυχτώσει.

    Ππαν δεν κάνουν λάθος, εντάξει μπορεί να έχεις κάτι λιγότερο από τα διπλά μου χρόνια στην Εσπερία αλλά οι Γάλλοι λένε μπονζούρ και στις 10 το βράδυ. Θυμάμαι είχα πάθει πολιτισμικό σοκ, 8 χρόνια και βάλε ποτέ δεν το κατάπια. Ένα καθώς πρέπει χαίρετε δεν έχουν, salut δε λες σε όλο τον κόσμο, όλη μέρα μπονζούρ λένε!

  81. Για μένα: «καλημέρα» το πρωί, «χαίρετε» το μεσημέρι και απομεσήμερο, «καλησπέρα» αργά το απόγευμα, το βραδάκι, το βράδυ.

    Καλησπέρα σας.

  82. sarant said

    Είπαμε, τώρα λέμε καλησπέρα χωρίς αμφισβήτηση 🙂

  83. Αρκεσινεύς said

    80. Ιμόρ, Καλησπέρα σου. Στις 12 το μεσημέρι, ο ήλιος είναι πολλά κοντάρια ψηλά.
    Το λέμε και στην Αμοργό όπως και αρκετά άλλα απ΄ όσα ακολουθούν.

    Από το βιβλίο «Τα εκφραστικά μέσα προσδιορισμού του χρόνου του μεσονυκτιου στην αρχ, μσν, και ν.ε.» Α.Ι. Θαβωρή, Θεσσαλονίκη 1959





  84. Α. Παπαγιάννης said

    Ακόμη και το «Χαίρετε!» μερικοί νεόκοποι το μετατρέπουν σε «χαίρεσθε» μια και (όπως λένε) το ρήμα είναι «χαίρομαι». Κι άντε να τους εξηγήσεις ότι «χαίρω πολύ».

  85. sarant said

    83:Ωραίο Αρκεσινέα!

  86. Immortalité said

    @83 Αρκεσινέα, αντιχαιρετώ σε!

    Προφανώς εννοεί ένα μεγάάάάάλο κοντάρι 🙂
    Ή εγώ είμαι απ’ τον ύπνο και τα υπόλοιπα κοντάρια περνάνε στο σβηστό και στο γρήγορο 😉

    Πολύ ωραίο!

  87. ἐγὼ μὲτὰ τὶς 12-12:30 λέω «καλησπέρα». Πιὸ ἀμήχανος εἶμαι σὲ ὡρες ὅπως μετὰ τὶς 3 π.μ.

  88. cchris74 said

    Συμφωνώ και εγώ με όσους λένε καλησπέρα μόνο κατα το σούρουπο. Δεν λές καλό ταξίδι σε κάποιον που ήδη βρίσκεται προς το τέλος του αλλά όταν ξεκινά, έτσι κατα τον ίδιο τρόπο εύχεσαι «καλημέρα» τη χρονική στιγμή που αρχίζει η μέρα, καλησπέρα τη χρονική στιγμή που αρχίζει η εσπέρα και καλό βράδυ μόλις νυχτώσει. Είναι θέμα κοινής λογικής νομίζω.

    Για το μεσημέρι, κατα τη διάρκεια του οποίου δεν ξεκινά η ημέρα αλλά και καμία σχέση με εσπέρα, το «χαίρετε» που είπαν και κάποιοι φίλοι πιο πριν μου φαίνεται μια χαρά.

  89. tofistiki said

    «Καληνύφτα», από τα χωριά της Κάτω Ιταλίας, ίσως κι από αυτό που το λένε Calimera! 🙂

    Στον «Αρούρη» ήταν που έγραφε ο μπαμπάς «ο ήλιος ήταν ένα βοϊδόσχοινο ψηλά»;

  90. DIR said

    1. Καλημέρα. Αν αντίστοιχο του «good morning» – έως τις 12 (δες 2)
    Αν αντίστοιχο του «good day» – όλη μέρα
    Καλησπέρα = στο σούρουπο
    Καληνύχτα = στον αποχαιρετισμό μετα τις 21:00

    2. Το μεσημέρι πως γράφεται ;
    12:00 π.μ 12:00 μ.μ. ή 12:00 μ (μεσημβρινή);

    3. Νικοκύρη (και άλλοι) – είναι ακριβής η έκφραση «έχω την αίσθηση» που
    χρησιμοποιείται πολύ (ποιά αίσθηση είναι αυτή ; πέραν από τις πέντε 😉
    Δεν είναι πιό σωστό το «έχω την εντύπωση», «πιστεύω», «νομίζω» ;

  91. alexisphoto said

    Μια άλλη άποψη.
    Προς το τέλος της δεκαετίας του ‘80 – αρχές ‘90 οι βραδινοί ραδιοπειρατές -στην Θεσσαλονίκη τουλάχιστον- καθιέρωσαν την καλημέρα ως χαιρετισμό μετά τις 12 το βράδυ. Γιατί δεν ξέρω. Πιθανολογώ ότι γι’ αυτούς τότε άρχιζε η δημιουργική μέρα! Οι ίδιοι άνθρωποι, (που είχαν αντιστρέψει τις ώρες δουλειάς τους), έλεγαν καλησπέρα μόλις ξανάπιαναν μικρόφωνο τη επόμενη το «πρωί» (μετά τη μία το μεσημέρι δηλαδή). Κάπως έτσι πρέπει να έγινε μόδα τουλάχιστον εκείνη την περίοδο…
    Ο ίδιοι πάλι άνθρωποι μόλις πέρασαν στην μικρή οθόνη απλά κράτησαν τις παλιές γλωσσικές συνήθειές τους.
    Τραβηγμένη άποψη αλλά μάλλον έχει στοιχεία αλήθειας μέσα της.
    Ευχαριστώ

  92. sarant said

    89: Μήπως το έλεγε ο κύριος Θεόδωρος;

    90: Χμμμ…. όταν λες «δεν έχει την αίσθηση του μέτρου» (του χιούμορ κτλ.) ποιαν αίσθηση από τις πέντε περιγράφεις; Προφανώς αισθήσεις δεν είναι μόνο οι πέντε. Τα λεξικά πάντως, και τα δύο μεγάλα, καταγράφουν τη φρ. «έχω την αίσθηση».

  93. Τσούρης Βασίλειος said

    80,83
    Εμας οι παλιοί έλεγαν ότι ο ήλιος ανέβηκε 2-3 βκεντριές.
    Ένας χαιρετισμός που ακούγονταν πιό συχνά παλιότερα στο χωριό μας ( όταν δεν υπήρχε γυναίκα ή κοπέλλα στην παρέα)
    – Γειά σας ορέ πτσα–δες!!!
    Τον ίδιο χαιρετισμό διαβάζω στη δεύτερη σελίδα μιάς εφημερίδας του Αλωνάρη του 1965
    _Γειάσας ορέ πουτσαρένια χωριατόπ΄λα!
    Αβριανά Γκισέμια στον τόπο μας!
    ( Δεν σας λέω τον τίτλο της αλλά σήμερα προμηθεύτηκα 5 διαφορετικά φύλλα και πιστεύω ότι αξίζει σίγουρα μία
    ανάρτηση στον κο Σαραντάκο…

  94. 83 το χιώτικο μεσημερνό ακαμάτεμα μου άρεσε
    νά λέξη για τη σιέστα! 🙂

    90 στη φράση ξυπνώ και έχω την αίσθηση
    πως ονειρεύομαι
    δεν ταιριάζει τίποτα
    από τα υπόλοιπα, πιστεύω, νομίζω, εντύπωση

    το έχω την αίσθηση τονίζει
    αμφίβολη πίστη εσωτερικής πηγής,
    το έχω την εντύπωση, εξωτερικής,
    που έχει εντυπωθεί απ’ έξω.

  95. @80. Στα μέρη μου: «Ακόμα κοιμάσαι; Μια τριχιά σηκώθηκε ο ήλιος»

    (Κι επειδή κάποιοι δεν θα ξέρουν την τριχιά, εννοώ αυτήν:
    http://www.nafpaktiahorses.gr/324/%CE%B7-%CF%84%CF%81%CE%B9%CF%87%CE%B9%CE%AC/

  96. Τσούρης Βασίλειος said

    66. Κυρία Bernardina το καλύτερο το είχα ακούσeι παλιά » μ΄αγαπά δεν μ΄άγαπά, μ΄αγαπά δεν μ΄άγαπά, μ; άγαπά και περισσεύει ένα» 🙂

  97. Μαρίνα said

    Εγώ τι να πω τέτοια ώρα;Λεκανόστ!Κατά τα λοιπά καλησπέρα κι εγώ λέω μόνο σαν σουρουπώσει.

  98. sarant said

    Λεκανόστ και από εδώ!

  99. Κατερίνα Περρωτή said

    Το κορίτσι είπε καληνύχτα?? Εγώ νόμιζα πως το μπλογκ εφημερεύει!!!
    Καλημέραμπα!

  100. Τσούρης Βασίλειος said

    Κύριε Σαραντάκο δεν είδα ενδιαφέρον για την εφημερίδα που αναφέρω στο σχόλιο 93, Για να σας κεντρίσω λίγο το ενδιαφέρον σας αναφέρω ότι σε μία από τις εφημερίδες υπάρχει άρθρο με τίτλο » Ο ντεσκερές του Κοτζιούλα -χειρόγραφος-«

  101. Μαρίνα said

    Γειά και χαρά σου Κατερίνα και όσοι δεν κοιμόσαστε!Να μπορούσαμε να πάμε στο περίπτερο που εφημερεύει να πάρουμε μπύρες και μετά στην παραλία,να δούμε το φεγγάρι,να συζητήσουμε για όλα αυτά που μας πονάνε κι ας λέγαμε ό,τι μας βγεί μετά…Το καλημπέραμπα.. πολύ με άρεσε!

  102. Κατερίνα Περρωτή said

    Μαρίνα, μακάρι!!!
    (το «καλημέραμπα» κάπου το έχω δει και μου άρεσε και μένα!

  103. Κατερίνα Περρωτή said

    να κλείσω την παρένθεση για να μην …μπάζει!)

  104. Eγώ το «καλησπέρα» το έμαθα το 1997-98 που πρωτομπήκα στο ίντερνετ, μέχρι τότε όλο «καλημέρα» ήξερα κι εγώ ως τις βραδινές ώρες, στο ίντερνετ θυμάμαι έμπαινα ας πούμε 3 το μεσημέρι και γράφανε «καλησπέρα» και με ξένιζε κι εμένα… Τώρα νομίζω είναι λίγο πιο φυσιολογική η χρήση της λέξης σε σχέση με το 1998…

  105. nestanaios said

    Πριν πέντε χρόνια περίπου ξεκίνησε να λέγεται στους σταθμούς διοδίων της Αττικής οδού. Μετά πήγε στις τράπεζες και τώρα έχει εξαπλωθεί σε όλες τις υπηρεσίες. ΜΟΝΟ ΣΤΙΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ. Εκτός υπηρεσίας ο Έλληνας δεν αισθάνεται καλά λέγοντας καλησπέρα στις 12 το μεσημέρι. Το πρωί λέμε καλημέρα, το μεσημέρι χαίρετε και το βράδυ, μετά το πέρας της ημέρας και όταν ο ήλιος δύσει, λέμε καλησπέρα. Θα μπορούσαμε όλη την μέρα να λέμε καλημέρα διότι η μέρα συνεχίζεται και όλη την νύχτα να λέμε καλησπέρα διότι η παραμονή του ηλίου στην εσπερία συνεχίζεται. Δεν νομίζω πως ο ισπανικός και ο πορτογαλικός χαιρετισμός μετά τις 12 το μεσημέρι μεταφράζεται σε καλησπέρα.

  106. JS said

    test

  107. sarant said

    100: Κύριε Τσούρη, τώρα σίγουρα μου το κινήσατε το ενδιαφέρον!
    Το άρθρο που λέτε μάλλον δεν είναι καταγραμμένο -θα σας χρωστούσα χάρη αν το σκανάρατε και στο στέλνατε στο sarantπαπάκιpt.lu.

    Κατά σύμπτωση μάλιστα, αυτές τις μέρες ασχολούμαι (και) με τον Κοτζιούλα!

  108. @ 90 και 92. Αλήθεια πόσες είναι οι αισθήσεις; Ο θεατράνθρωπος και διανοούμενος Χρήστος Βαχλιώτης (προσωπικός φίλος και του Ζαν Πιαζέ) εκπαίδευε τους μαθητές του στη δραματική σχολή, στην «αισθησιοκινητική», ανάπτυξη μιας έκτης αίσθησης, ώστε οι ηθοποιοί επί σκηνής, να έχουν πλήρη αντίληψη που βρίσκονται τα άλλα δρώντα πρόσωπα, ανά πάσα στιγμή, κι ας βρίσκονται στην πλάτη του κι ας μη βλέπει τις κινήσεις τους.(Και βέβαια όχι μόνο αυτό).

  109. Καλαχώρας Λεώνικος said

    Πριν απ’ ό,τι άλλο να θυμηθούμε ότι το να πεις καλήμερα αντί καλησπέρα και τούμπαλιν, άσχετο τι αναμενόταν, θεωρούνταν γρουσουζιά.

    @1 greekemigrant, @3 Ανέστιος,
    ‘Καλημέρα’ λέγεται όταν συναντάς κάποιον το πρωί, ή όταν τον ‘προσπερνάς’. Τον αποχαιρετάς με ‘χαίρετε’ ό,τι ώρα και νά ’ναι. Λίγο αργότερα, περί τις 10 π.μ. λες εναλλακτικά ‘καλημέρα’ ή ‘χαίρετε’. Λέγεται και το ‘καλημέρα’ αποχωρώντας αλλά είναι πιο ‘στημένο’. Γενικώς, μετά από το πρώτο ‘καλημέρα’ τα υπόλοιπα καλύπτονται και μ’ ένα ‘γεια’ εφόσον το επιτρέπουν οι συνθήκες. Καμιά φορά παίζει ρόλο και η σχετική θέση. Ο καθηγητής αφήνοντας πίσω τους ειδικευόμενους λέει ‘καλημέρα’ ή ‘γειά σας παιδιά’ ή ‘καλά τα είπαμε… τσακίδια για δουλειά!’, το τελευταίο εφόσον έχει πραγματικά καλή σχέση μαζί τους.

    @2Ζαζ. Εγώ λέω ‘καλυνύχτα’ φεύγοντας ή προς απερχόμενο, χωρίς να ελέγξω πότε θα πάει για ύπνο και πολύ περισσότερο ελπίζοντας ότι δε θ’ ασχοληθεί ο άλλος μαζί μου. ‘Καλό βράδυ’ είναι πάλι αποχαιρετισμός, ηπιότερος του καληνύχτα, σαφώς όχι συνώνυμος. ‘Καλή συνέχεια’ λέγεται όταν ξέρεις ότι ο άλλος έχει κάτι συγκεκριμένο να κάνει, π.χ. σε αντικαθιστά στη βάρδια μια εφημερίας. ‘Καλή εφημερία’ λέγεται όταν δεν μετέχεις στην εφημερία (αλλά να ξέρεις και τι σημαίνει εφημερία, τουλάχιστο ως προς το ξενύχτι). @6 Αφού τα ξέρεις, τι ρωτάς;

    Μια φορά με φιλοξενούσε κάποια στη Γενεύη. Repas, a midi. πήγα κι εγώ κατά τις 2 και τη βρήκα έξαλλη. Midi εννοούσε τις 12 το μεσημέρι.

    @8 Βρε Berna είχα ξεχάσει το ‘καλό ξημέρωμα’, που είναι το πιο ωραίο. Παίζει επίσης και το ‘όνειρα γλυκά’ ή ‘που να σε πνίξουν οι εφιάλτες, καθάρμα’.

    @16 Ο Μιχάλης με την ταχινή και το απόνυχτο έγραψε ιστορία.

    @18 Ποιοι γηγενείς στην Ελευσίνα της γιαγιάς σου Πελασγέ; Όλοι αρβανίτες δεν ήσαν;

    @19 ΜΜ με το ‘καλό ξημέρωμα’ συμφωνώ, αλλά λέγεται αποβραδίς• το ‘καλή ανατολή’ μοιάζει πολύ ψαγμένο. Το καλό ηλιοβασίλεμα είναι ΜΠΙΤ ποιητικό.
    Και οι γάλλοι, ισπανοί, ιταλοί και πορτογάλοι μόνο ‘καλημέρα’ λένε. Στα γαλλικά μπορεί να πεις bonne matinee αν υπάρχει λόγος να μιλήσεις για ολόκληρο το πρωινό. Οι ιταλοί λένε και bona giornata = καλημερούδια.

    @80 Το salut απαιτεί οικειότητα. Το salut Monsieur είναι σούπερ-τυπικούρα

    @84 Παπ. Το χαίρεσθε ακούγεται για πλάκα

    @70, 73, 89, Τα γιουτουμπάκια σας καταπληκτικά. @ 83Αρκ Υποκλίνομαι

  110. Τίτος Εξώς Χριστοδούλου said

    Φίλοι,
    ….έραααα, που έχει τακτοποιήσει τα πράγματα φιλοσοφημένος φίλος.
    Προφανώς και είναι αγγλισμός το καλησπέρα, με λετπομέεια δευτερολέπτου μετά τις 12.00 (noon)… Αλλά αυτό έχει να κάνει και με τη νακριβή, χρονομετρική κι ωρολογιακή μέτρηση του χρόνου στη νεωτερικότητα, για λόγους οικονομικούς βεβαίως, κυρίως, θα έλεγαν οι μαρξίζοντες. Και δεν θα είχαν επί τούτου άδικον. Εμείς, ‘άμφι βούλοιτον’, ανθρωπολογική η ώρα, το καίριον του καιρού, με την ώρα να ορίζεται και να ορίζει την ανθρώπινη πράξη. Το απομεσήμερο, ο χρόνος αφύ είχε πάψει να ρίχνει σκια ο πάσσαλος, και η εσπέρα, (εσπέρας προκείμενον), όταν με το δείλι κατέβαζαν τα πρόβατα ή βόδια από την βοσκή..¨Ολα κτισμένα γύρω από την πράξη, το έργον, κι αυτό, όλη η κτίση, γύρω από το φως του ηλίου. Ηλιοτροπισμός.

  111. nikiplos said

    καλημέρα… ( 🙂 )
    Οι Γάλλοι στο Παρίσι συχνά έλεγαν bonjour μέχρι και αργά το απόγευμα… και ήταν αρκετοί…
    Η Μητέρα μου μετά τις 20:00 το βράδυ λέει καλό ξημέρωμα… σαν αποχαιρετιστήριο όμως μόνο…

    και οι πεθαμένες καλησπέρες των Πασχαλίδη-Μητροπάνου, κάτι λεν…

  112. Με ελαφρά καθυστέρηση έρχομαι να υπερθεματίσω για τη χρήση του «καλησπέρα» και του «καλημέρα» όταν ακριβώς ισχύουν οι χρονικές συνθήκες στις οποίες αναφέρονται. «Καλησπέρα» στις δωδεκάμιση λένε οι πωλητές πιστωτικών καρτών. «Καλημέρα» στις δωδεκάμιση (τη νύχτα) λένε οι παρουσιαστές τηλεκουίζ. Πράγμα που όταν ακούω -επειδή είμαι και δύστροπος- με πιάνουν τα διαόλια μου. Δεν είναι αγγλισμός η μεσημεριανή καλησπέρα, είναι υστερία.
    Κατά τα λοιπά χαιρετσιμοί υπάρχουν. Υπάρχει το «χαίρετε», το «γεια χαρά», το «γεια σας», ακόμα και το «γιιιεεέπ» που λένε στη μητρίδα μου.

  113. sarant said

    Καλημέρα 🙂

    και ευχαριστώ και για τα νεότερα!

  114. Pepe said

    Πες τα βρε Σαραντάκο!

    ΔΕΝ κοιτάμε το ρολόι, ΔΕΝ μετράμε πόσα κονταρόξυλα θέλει ο ήλιος για να δύσει, ΔΕΝ κοιτάμε τι λένε σε άλλες γλώσσες. Λέμε καλημέρα την ώρα που μας έλεγε η μάνα μας και η σχωρεμένη η γιαγιά μας καλημέρα, και καλησπέρα αντίστοιχα, και καληνύχτα αντίστοιχα, και καλό μεσημέρι ποτέ, δηλαδή αντίστοιχα.

    Το «χαίρετε» δεν έχει ώρα, λέγεται πάντοτε.

    Έχω αγανακτήσει παλιότερα γι’ αυτές τις καινοφανείς αγράμματες αρλούμπες (http://karpathiandiaries.blogspot.gr/2007/10/blog-post_31.html, στο 3).

    Είναι ολέθριο να αντικαθιστάς την εμπειρική σου γνώση της γλώσσας με πράγματα που θα έπρεπε τυπικά να σημαίνουν κάτι άλλο από αυτό που σημαίνουν. Είναι σαν να αντικαθιστάς τη σκέψη σου μ’ ένα μηχανισμό τύπου google translate. Αν η Αρβανίτισσα γιαγιά στο #18 φρόντιζε να είναι εξωφρενικά κυριολεκτική για να μη δώσει λαβή και την πουν ανθελληνίδα, είχε μια πολύ σοβαρή δικαιολογία που δεν ισχύει σήμερα. Σήμερα έρχεται ο άλλος και σου λέει καλησπέρα στις δωδεκάμιση επειδή, χωρίς να είναι Αρβανίτης, χωρίς να υπάρχει ρατσισμός κατά των Αρβανιτών, εντούτοις δεν έχει την πρέπουσα αυτοεκτίμηση να σκεφτεί «η σωστή ώρα για καλησπέρα είναι όποτε νομίζω», μόνο ψάχνει να βρει μια δήθεν τυπική κυριολεξία.

    Να φορτώσω κι άλλο;

    Ε λοιπόν, παρά τη χαμηλή αυτοεκτίμηση που διαγιγνώσκω, εμένα επιπλέον μου φαίνεται σαν να μου πουλάει και εξυπνάδα. «Ξέρω τι ώρα είναι γιατί την κοίταξα, ξέρω ότι αυτές οι ώρες ορίζονται ως «μετά μεσημβρίαν», ξέρω ότι μετά τη μεσημβρία ακολουθεί το απόγευμα, άρα καλησπέρα σας». Τι λες βρε όρνιο; Τα ξες όλα αυτά και δεν ξέρεις ότι η ομιλία δεν είναι παράταξη κυριολεξιών αλλά χρήση ενός κοινά αποδεκτού κώδικα με απώτερο σκοπό να βγάλουμε μια ρημάδα άκρη μεταξύ μας; Ή μήπως νομίζεις ότι κάθομαι να σε ακούω όχι για να πληροφορηθώ τι έχεις να μου πεις, παρά για να ψάξω να σε τσακώσω πουθενά να σφάλλεις; Με θεωρείς τόσο κομπλεξικό; Και επιπλέον με ταυτίζεις με τον χωροφύλακα της Κούλουρης τον καιρό της Αρβανίτισσας γιαγιάς; Με λες φασίστα;

    Στην τελική, το «καλησπέρα» σε άκυρες ώρες είναι μία πολλαπλή προσβολή.

    Ουφ! Τα ‘πα και σαν να ξεθύμανα μια ιδέα…

  115. sarant said

    114: Και καλώς ήρθες αγαπητέ!

  116. Petrel said

    Εντάξει, να μη λέμε «καλησπέρα» από τη 1μ.μ. – είναι κάπως υπερβολικό. Εξίσου υπερβολικό όμως δεν είναι να σε αποχαιρετούν με «καλό απόγευμα» στις 7 μ.μ. ;

  117. […]    sarantakos.wordpress.com […]

  118. […]    sarantakos.wordpress.com via antikleidi.com […]

  119. Γέτας said

    Αν μου επιτρέπετε μια πολύ ετεροχρονισμένη προσθήκη, ξεχνάμε κάποιες παλιές, πολιτισμένες συνήθειες: τουτέστιν τον μεσημεριανό ύπνο και τις ώρες κοινής ησυχίας. Έτσι απλά λογικά και ορισμένα από τις φάσεις του ύπνου: καλημέρα από το πρωί μεχρι τον μεσημεριανό ύπνο. Καλησπέρα μετά τον μεσημεριανό ύπνο (δηλαδή από τις 5μ.μ.). Στο ενδιάμεσο προτιμώνται τα: «σσσσ», «σκασμός, ζωντόβολο» κλπ συνοδευόμενα απαραίτητα από παντόφλα.

  120. sarant said

    119: Πόσο δίκιο έχετε!

  121. Λουκάς said

    Απαντώ μόνο στο «λες και ζήτησε κανείς να τα καταργήσει (τα φωνήεντα η και ω)».

    ευρωβουλευτής ζητά (το 2008) να καταργηθούν φωνήεντα, δίφρογγοι και το τελικό ς:

    http://lexilogia.gr/forum/showthread.php?248-%CE%91%CF%80%CE%BB%CE%BF%CF%80%CE%BF%CE%AF%CE%B7%CF%83%CE%B7-%CF%84%CE%B7%CF%82-%CE%B5%CE%BB%CE%BB%CE%B7%CE%BD%CE%B9%CE%BA%CE%AE%CF%82-%CE%B3%CF%81%CE%B1%CF%86%CE%AE%CF%82-%CE%B5%CE%B9%CF%83%CE%B7%CE%B3%CE%B5%CE%AF%CF%84%CE%B1%CE%B9-%CE%BF-%CE%9A%CF%8D%CF%80%CF%81%CE%B9%CE%BF%CF%82-%CE%B5%CF%85%CF%81%CF%89%CE%B2%CE%BF%CF%85%CE%BB%CE%B5%CF%85%CF%84%CE%AE%CF%82-%CE%9C%CE%AC%CF%81%CE%B9%CE%BF%CF%82-%CE%9C%CE%B1%CF%84%CF%83%CE%AC%CE%BA%CE%B7%CF%82

    (στο post #7 γράφουν ότι αυτό είχε προταθεί και το 1923)

  122. Πέπε said

    121: Αυτό είχε γίνει κάποια εποχή, έτσι περίπου όπως το ζητά ο Κύπριος Ευρωβουλευτής (και όπως προτείνει να τροποποιηθεί ο #13 στη συζήτηση) από τους Ποντίους της ΕΣΣΔ: είχαν μόνο α, ε, ι, ο, υ (υ=[u]), όχι ξ και ψ, όχι σ αλλά μόνο ς (ειδικά εδώ δηλαδή το αντίθετο από τους παραπάνω), καθόλου διπλά σύμφωνα (κκ, λλ) παρά μόνο ζζ και ςς για τους παχείς συριστικούς φθόγγους φθόγγους της διαλέκτου τους, και γενικά είχαν εκμηδενίσει την πιθανότητα ομόηχων γραφών και άρα ορθογραφικών λαθών.

    Όλως παραδόξως, οι αντιρρήσεις στη Λεξιλογία (που είναι εξαιρετικά σοβαρό φόρουμ), μέχρι εκεί που διάβασα, είναι κυρίως συναισθηματικού χαρακτήρα.

  123. sarant said

    121-122: Ο Ματσάκης πάντως έκανε την πρόταση να συγκροτηθεί επιτροπή από γλωσσολόγους και άλλους ειδικούς που θα μελετούσε το θέμα. Χώρια που η πρότασή του παραμερίστηκε ως μη σοβαρή και δεν απασχόλησε ποτέ κανέναν.

  124. MichalopoulosM said

    Στην Κύπρο αν πείτε καλησπέρα θα τρέξουν να ανάψουν τα φώτα. Έχω όμως προσέξει ότι οι Κύπριοι αλλά και οι υπόλοιποι ´Ελληνες που ζουν στην Αγγλία (μιλώ συχνά με απόδημους για επαγγελματικούς λόγους, κυρίως με άτομα που δουλεύουν σε τράπεζες ή άλλες παρόμοιες επιχειρήςεις) λένε καλησπέρα ακόμη και στις 12:00 το μεσημέρι.
    Κλείνοντας το τηλέφωνο διερωτώμαι πώς πρέπει να τους αποχαιρετήσω; «Καλό βράδι»; Ακούγεται αστείο. Ειδικά το καλοκαίρι!

  125. Κώστας said

    Καλημέρα!

    Το κωμικό αυτό φαινόμενο δυστυχώς συντηρείται και τρέφεται ήδη από το σχολείο, όπου πολλοί δάσκαλοι και καθηγητές ορίζουν την καλησπέρα ως τον χαιρετισμό που απευθύνουμε «με την έναρξη του μεσημεριού»! Με την έναρξη, λοιπόν − όχι με τη λήξη! Το «απογευματινές ώρες» των νεότερων λεξικών και «εσπερινές» των παλαιότερων μετατρέπεται, δηλαδή, σε «μεσημεριανές ώρες»! Κι αυτό ακόμα και από φιλολόγους! Θα μπορούσε, βέβαια, κανείς εδώ να αντιτάξει το επιχείρημα ότι στη συγκεκριμένη περίπτωση η χρήση του επίμαχου χαιρετισμού μπορεί να παρουσιάζεται στους μαθητές περιγραφικά και όχι ρυθμιστικά. Γιατί πράγματι μιλάμε για επιδημία! Προσωπικά πάντως, συντάσσομαι απόλυτα με τον τίτλο του άρθρου: αν δεν πέσει ο ήλιος, καλησπέρα δεν λέω! Kαι όσο περνάει απʼ το χέρι μου, προσπαθώ με κάθε ευκαιρία στην καθημερινή μου ζωή να συμβάλω στη διάσωση της ορθής χρήσης των χαιρετισμών όπως τους γνωρίζαμε μέχρι και πριν από 10-20 χρόνια!

  126. sarant said

    125 Από τα σχολεία, ε; Αχ….

  127. Πέπε said

    @125:
    Εμένα πάντως μού έχει συμβεί (λίγες φορές ομολογουμένως) το αντίθετο: μπαίνω στην τάξη, λέω καλημέρα, και μου απαντάνε καλησπέρα. Ντάξει, μερικές φορές είναι απλώς χιούμορ, αλλά κάποτε είναι και στα σοβαρά. Όταν είναι στα σοβαρά τούς διορθώνω. (Σημειωτέον, στο σχολείο μου καθόμαστε και λίγο πιο αργά από τα άλλα, η τελευταία ώρα αρχίζει στις δύο.)

    Πάντως παρατηρώ από τον εαυτό μου ότι, ενώ ιδεολογικά συντάσσομαι με το άρθρο και τον τίτλο του, στην πράξη δεν μπορώ εύκολα να τραβήξω το όριο μέχρι τη δύση του ήλιου. Τέσσερις η ώρα αν πάω στο περίπτερο, καλησπέρα θα πω…

    Πιστεύω δε ότι η μάνα μου είναι ο τελευταίος άνθρωπος στην Ελλάδα που, για την περίπτωση του μεσημεριανού αποχαιρετισμού, κρατάει το παλιό παραδοσιακό «καλή όρεξη». Εκτός από την ίδια, το έχω δει μόνο στην ταινία με τον Αντωνάκη (παίρνω το καπελάκι μου…).

  128. Κώστας said

    Παλαιότερα όποτε με καλησπέριζαν ντάλα μεσημέρι –στην αρχή ασυναίσθητα, αργότερα μάλλον συνειδητά– έστρεφα το κεφάλι ανεπαίσθητα προς τον ουρανό και μετά αντιχαιρετούσα με «γεια σου» ή «γεια σας» ή τέλος πάντων, με κάτι παρεμφερές που δεν παρέπεμπε σε κάποιο συγκεκριμένο διάστημα της ημέρας. Το παραδέχομαι, αντικοινωνική η αντίδρασή μου, όμως κάποια πράγματα είναι δυσκολοχώνευτα… 🙂

    Τώρα, καλησπέρα δεν θα πω ούτε καν στις 4, εκτός κι αν ο ουρανός είναι σκεπασμένος με σύννεφα ή η ατμόσφαιρα είναι γενικά μουντή. Αλλιώς δεν υπάρχει κανένας αντικειμενικός λόγος να συμβάλλω στην παγίωση και διαιώνιση αυτού του παραλογισμού.

  129. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    Τώρα στο ράδιο 24/7, «Καλησπέρα, καλό μεσημέρι, κύριε Σπανουδάκη»
    (Απευθύνεται στον υπεύθυνο τροχαίας ενόψει εξόδου γισ τσ Χριστούγεννα).
    Παρασκευή βραδομεσήμερο 🙂

  130. ΕΦΗ - ΕΦΗ said

    129. Σημειώνεται ότι είναι η δεύτερη φορά(η πρώτη προχτές) που άκουσα στο ραδιόφωνο (δε θυμάμαι αν από το ίδιο) αυτό το «Καλησπέρα, καλό μεσημέρι «

  131. Κατερίνα Βελισσαρακου said

    Καλημέρα! Νομιζω το προβλημα ξεκινάει απο τη στιγμή που δεν έχουμε χαιρετισμό για το πρωί.Όπως πχ οι γερμανόφωνοι με το guten morgen, οι Αγγλοφωνοι με το gut morning κοκ.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: