Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Τα δυο εβραιόπουλα (Δημήτρης Σαραντάκος)

Posted by sarant στο 17 Ιουλίου, 2012


Tο σημερινό είναι το δέκατο τρίτο απόσπασμα από τα “Εφτά ευτυχισμένα καλοκαίρια”, το ανέκδοτο αυτοβιογραφικό πεζογράφημα του πατέρα μου, του Δημήτρη Σαραντάκου. Δημοσιεύτηκε την Παρασκευή που μας πέρασε στο Εμπρός της Μυτιλήνης, την εφημερίδα με την οποία συνεργαζόταν για πολλά χρόνια ο πατέρας μου. Το προηγούμενο απόσπασμα μπορείτε να το βρείτε εδώ

Το δεύτερο χρόνο της Κατοχής είχα για λίγο κάνει παρέα με δυο Εβραιόπουλα, τον Όσκαρ και τη Βεατρίκη Χάτεμ, που το ‘41 είχαν έρθει στο νησί πρόσφυγες από τη Θράκη. Ο μπαμπάς τους είχε κάποια πάρε – δώσε με το θείο Αντρέα και έρθει κάνα δυο φορές στο σπίτι του. Αργότερα γνωρίστηκε και με τον πατέρα μου και κουβέντιαζαν οι τρεις τους στο σαλόνι του θείου Αντρέα. Μια – δυο φορές, έφερε μαζί του και τα παιδιά του, τον Όσκαρ, λίγο μικρότερό μου, και τη Βεατρίκη, ένα χρόνο μεγαλύτερη από την ξαδέλφη μου την Αγγέλα. Σιγά – σιγά τα δυο παιδιά συνήθισαν να έρχονται μονάχα τους και παίζαμε ή κουβεντιάζαμε εμείς οι τέσσερις. Όπως μας έλεγαν, η γιαγιά τους ήταν γεννημένη στη Φιλιππούπολη, ήρθε στην Κομοτηνή μετά τους Βαλκανικούς Πολέμους και παντρεύτηκε έναν Εβραίο από αυτά τα μέρη. Οι Βούλγαροι, όταν πήρανε τη Θράκη, τους είχαν ζητήσει να πάρουν τη βουλγαρική υπηκοότητα, οπότε θα μπορούσαν να μείνουν στον τόπο τους, ο μπαμπάς τους όμως δήλωσε πως ήταν Έλληνας και πήρε την οικογένειά του και μέσω Τουρκίας ήρθαν με πολλούς άλλους Έλληνες στο νησί. Η γιαγιά τους έμεινε στην Κομοτηνή, γιατί καθώς ήταν γεννημένη στη Βουλγαρία, θεωρήθηκε πως ήταν ήδη Βουλγάρα.

Ο Όσκαρ και η Βεατρίκη, όταν γνωρίστηκαν μαζί μας, άρχισαν να έρχονται και μόνα τους από το σπίτι τους, που ήταν στο Κιόσκι, όχι και τόσο κοντά στη γειτονιά μας, και να παίζουμε τόμπολα ή τρίλιζα ή να διαβάζουμε μαζί εικονογραφημένα βιβλία, όπως το «Βίο των Ζώων» ή τη «Χιονάτη». Με τα άλλα παιδιά της γειτονιάς δεν έπιασαν φιλίες, ούτε είχαν κανέναν άλλο φίλο στην πόλη μας, όπου άλλωστε είναι ζήτημα αν υπήρχαν άλλες δύο εβραϊκές οικογένειες.

Από την αρχή μού είχαν κάνει εντύπωση για το συμμαζεμένο και πάντα φοβισμένο ύφος τους. Συνηθισμένος με τις σκανταλιές της παρέας μας στη γειτονιά, που ο καθένας, για αστείο, χωρίς κακία, πείραζε, έδινε κατακεφαλιές ή έσπρωχνε τον άλλον, αγόρι ή κορίτσι, στην αρχή τούς πείραζα, γρήγορα όμως το τελείως υποταγμένο ύφος τους με αφόπλισε και σταμάτησα να κάνω τον έξυπνο. Μόνο μια φορά, δεν ξέρω πώς μου ‘ρθε και τράβηξα, τάχα μου αστεία, τα μαλλιά της Βεατρίκης. Εκείνη, αντί να διαμαρτυρηθεί ή να φωνάξει, ξέσπασε σε ένα πνιχτό κλάμα και έφυγε τρέχοντας για το σπίτι της. Αμέσως μετάνιωσα σαν το σκυλί γι’ αυτή μου την επιθετικότητα. Περίμενα την επομένη συνάντησή μας για να της ζητήσω συγγνώμη, αν και δεν ήξερα πώς. Δεν είχα ποτέ μου ως τότε ζητήσει συγγνώμη για τις σκανταλιές μου.

Η επόμενη όμως συνάντησή μας δεν έγινε ποτέ. Οι Χάτεμ δεν έβγαιναν πια από το σπίτι τους και τα παιδιά τους πάψανε να έρχονται στη γειτονιά μας. Ήξερα πως μένανε κάπου κοντά στο Κιόσκι, αλλά την ακριβή διεύθυνση του σπιτιού τους δεν την ήξερα, ώστε να πάω να τους βρω. Ο θείος μου ο Αντρέας φαίνεται πως τους έβλεπε κάπου κάπου, γιατί μια μέρα, θα ήταν πια καλοκαίρι τού ‘43, άκουσα μια συζήτηση που είχε με τον πατέρα μου.

«Έμαθα πως οι Γερμανοί πιάνουν όλους τους Εβραίους και τους εξορίζουν. Αν δεις το Χάτεμ, πες του το. Θα μπορούσαμε να τους στείλουμε σε δικούς μας στα χωριά. Εκεί θα είναι σίγουροι», του είπε ο πατέρας μου.

«Του το ‘πα κι εγώ, αλλά αυτός δε φοβάται. Πιστεύει πως θα τους συγκεντρώσουν μόνο τους ενήλικους άντρες σε στρατόπεδα εργασίας και τα γυναικόπαιδα δε θα τα πειράξουν. Και ξέρεις τι μου ‘πε; “Βαρέθηκα πια να φεύγω από το ένα μέρος στο άλλο”.»

Εύκολα οι Χάτεμ θα κρυβόντουσαν μέσα στους ντόπιους, αν πήγαιναν στα χωριά, γιατί σ’ αντίθεση με άλλες περιοχές, το νησί μας δεν είχε ποτέ του Εβραίους. Πολλά ανέκδοτα κυκλοφορούσαν για την ιδιομορφία αυτή της Λέσβου, που την αποδίναν στο εμπορικό δαιμόνιο των Μυτιληνιών, εφάμιλλο, αν όχι ανώτερο (κατά τα ανέκδοτα), από εκείνο των Εβραίων. Η ουσία είναι πως δεν μπόρεσα να τους ξαναδώ και να ζητήσω συγγνώμη από τη Βεατρίκη.

Τελικά οι Χάτεμ μείνανε στην πόλη και τελειώνοντας η άνοιξη του ’44, οι Γερμανοί μάζεψαν στην αυλή τής Κομμαντατούρ τις δυο – τρεις εβραϊκές οικογένειες της πόλης. Ήμουν πια οργανωμένος και όταν το ‘μαθα, πήγα ως εκεί.

Είδα μόνο τη Βεατρίκη και τον Όσκαρ με ένα μπογαλάκι το καθένα, να στέκουν όρθια σε μια γωνιά της αυλής. Δε με είδαν και δεν μπόρεσα ούτε να ζητήσω συγγνώμη από τη Βεατρίκη, ούτε καν να την αποχαιρετήσω, κι αυτό έμεινε για πάντα βάρος στην ψυχή μου.

73 Σχόλια to “Τα δυο εβραιόπουλα (Δημήτρης Σαραντάκος)”

  1. Πολύ συγκινητικό!

  2. Δάκρυσα.
    Και στα χωριά να κρυφτούν μπορούσαν, και στην Τουρκία να περάσουν δεν ήταν ακατόρθωτο. Αλλά ποιος να φανταστεί ότι…

  3. sarant said

    Καλημέρα, ευχαριστώ για τα πρώτα σχόλια!

    2: Δες κι αυτό που είπε ο πατέρας Χάτεμ: Βαρέθηκα να φεύγω από το ένα μέρος στο άλλο.

  4. JS said

    Πολύ ωραίο.
    Κι ένα Θεσσαλονικιώτικο «Ναι, για!» .

  5. spiral architect said

    😦 😦

  6. Ισια στην καρδιά μας, τόσο διακριτικά και τρυφερά

  7. Η τραγική ειρωνία είναι πως οι Εβραίοι της Βουλγαρίας όλοι, λέγεται, πως σώθηκαν.
    …..
    Ήξερα μόνο γιατί δεν Στέριωσαν οι Εβραίοι στην Κοζάνη. http://serseris.blogspot.gr/2007/11/blog-post_15.html

    Ο Άγγλος περιηγητής Charles Newton δίνει τις πιο κάτω, κάπως επιφανειακές ίσως και ανεύθυνες πληροφορίες για τη μυτιλήνη του 1852: “ποτέ δεν υπήρξαν εδώ εβραίοι. Ένας παλιός Τούρκος μας είπε μερικοί δυστυχισμένοι εβραίοι έμποροι ήρθαν πριν λίγα χρόνια κι είδαν τους μυτιληνιούς να ζυγιάζουν τα αυγά που αγόραζαν στην αγορά. δεν είναι τόπος για μας, είπαν και έφυγαν.
    σελ.3-6
    http://www.kis.gr/files/chronika-210.pdf

    Λέει και για το λεσβιακό τοπωνύμιο Ακόθ, πως βγήκε από το a costa, στην ακτή, απένταντι.
    Νοηματικά στέκει, αλλά φωνολογικά δεν βρίσκω
    αντίστοιχο.

  8. ppan said

    Πολύ ωραίο!
    Αυτά για το εμπορικό δαιμόνιο που συναγωνίζεται αυτό των Εβραίων και γι αυτο κι αυτοί δεν εγκαταστάθηκαν κάπου, τα έχω ακούσει σε διάφορες εκδοχες, για διαφορα μέρη. Πχ για την Κεφαλλονιά, που έδωσε ένας Εβραίος έδωσε για φαΐ δικο του, του γάιδαρού του και για κολατσό λεφτα σε έναν ντόπιο, κι αυτος του έφερε ένα πεπόνι: η σάρκα και τα σπόρια για φαΐ και κολατσό και οι φλούδες για το ζώ, οπότε ο Εβραίος απελπίστηκε κι έφυγε.
    Ενδιαφέροντα είναι αλλά αν αναλύσεις τι θέλουν να πουν είναι λίγο πώς να το πω, δυσάρεστα. Για τη Κεφαλλονιά που ξέρω, οι ντόπιοι το καμαρώνουν που δεν είχαν Εβραίους, κι εμένα που΄είχα διαβάσει τον Καρφοχάφτη (Mangeclous) και τα άλλα, βιβλία του Αλμπερτ Κοέν που υποτίθεται ότι εκτυλίσσονταν στο νησί και που τόσο με γοήτευαν, μου φαινόταν περίεργο. Μετά έμαθα ότι στην πραγματικότητα ο Κοέν μιλούσε για την ΄Κέρκυρα.

  9. Δημήτρης Μ. said

    «Του το ‘πα κι εγώ, αλλά αυτός δε φοβάται. Πιστεύει πως θα τους συγκεντρώσουν μόνο τους ενήλικους άντρες σε στρατόπεδα εργασίας και τα γυναικόπαιδα δε θα τα πειράξουν. Και ξέρεις τι μου ‘πε; “Βαρέθηκα πια να φεύγω από το ένα μέρος στο άλλο”.»

    Λένε ότι το γουρούνι σκούζει, ότα το πάνε για σφάξιμο, επειδή δεν είναι συνηθισμένο να το πλησιάζει άνθρωπος και υποπτεύεται το κακό. Αντιθέτως το αρνί, μαθημένο να το αρμέγουν και να το κουρεύουν δεν υποψιάζεται τίποτε και πάει «ως αμνός επί σφαγήν». Κάτι αντίστοιχο έπαθαν και οι Εβραίοι κατά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Περίμεναν κάτι το συνηθισμένο. Δεν μπόρεσαν να υποψιαστούν την έκταση και τη μεθοδικότητα της σφαγής…

    Το κείμενο πάντως είναι πολύ δυνατό.

  10. JS said

    8:
    Το παράδειγμα που αναφέρεις το λένε
    οι Κοζανίτες για την πόλη τους. .

  11. ppan said

    E ναι, παρομοια φανταζομαι κυκλοφορούν άφθονα.

  12. 11 Στην Κέρκυρα και Κεφαλλονιά υπήρξε, όμως, αξιόλογη εβραϊκή παρουσία.

  13. Μαρίνα said

    Τα κείμενα του κυρίου Δημήτρη αγγίζουν την ψυχή!Καλημέρα.

  14. ppan said

    12 Στην Κέρκυρα ναι.
    Χρόνια πολλά Μαρίνα!

  15. Μαρίνα said

    Ωωω!Ευχαριστώ πολύ Ppan!

  16. JS said

    12,14:
    Ναι, και είναι ντροπή που ο δήμαρχός της συνεργάστηκε με τους Γερμανούς για την εξολόθρευσή τους, σε αντίθεση με το δήμαρχο της Ζακύνθου που αντιστάθηκε ηρωικά.

    13: Δεν λέμε κύριους αυτούς που έφυγαν. Δεν ξέρω όμως γιατί θεωρείται σφάλμα.

  17. Μαρίνα said

    16:Λυπάμαι,δεν το είχα ξανακούσει.

  18. Κατερίνα Περρωτή said

    Πολύ συγκινητικό και τρυφερό.

    Χρόνια πολλά Μαρίνα κι από μένα!

  19. Δημήτρης Μ. said

    13, 16, 17. Πράγματι τους νεκρούς δεν τους λέμε κυρίους.

    Αλλά, νομίζω ότι, όταν το κύριος δεν αποτελέι μέρος της προσφώνησης, αλλά έχει γίνει μέρος του ονόματος, το λέμε και για νεκρούς. Π.χ. Χθες πέθανε ο κυρ-Γιάννης. Πήγαμε στο Μνημόσυνο του κυρίου Δημητριάδη (Ο κύριος Δημητριάδης ήταν ένας γείτονας με τον οποίο δεν είχαμε πολλά πολλά και γι΄ αυτό πάντα τον αποκαλόύσαμε κύριο. Το κράτησε λοιπόν και μετά το θάνατό του). Οπότε νομίζω ότι η Μαρίνα δεν έκανε λάθος.

    Πάντως είναι ένα θέμα με το οποίο δε θυμάμαι να ασχολήθηκε ο Νικοκύρης και θα μπορούσε να ασχοληθεί (Και με αυτό).

  20. Καλαχώρας Λεώνικος said

    Ξέρεις τι μου έκανες. Γεια! Οι δικοί μου πέρασαν στην Τουρκί από την Εύβοια κι αυτοί κάθησαν να σφαγούν από τη Μητυλήνη; Τέλος πάντως. Κανείς δεν ξέρει πότε και τι

  21. sarant said

    19: Αυτό που νομίζω ότι ισχύει είναι πως δεν λέμε «ο κ. Όνομα Επώνυμο». Αλλά το «ο κ. Δημήτρης» νομίζω στέκει.

  22. JS said

    21: Συμφωνώ (αφού το τσέκαρα πρώτα!)

  23. Δημήτρης Μ. said

    21, 22. Το περίεργο είναι ότι αυτό ισχύει για το «κύριος», ενώ άλλοι τίτλοι ακολουθούν τον φέροντα και στον τάφο. Ο Ντε Γκωλ π.χ. παραμένει στρατηγός, αλλά ο Τσώρτσιλ έπαψε να είναι κύριος.

  24. JS said

    20:
    Με σας ήταν κάτι διαφορετικό. Ξαναγύρισαν στον τόπο τους (Κωνσταντινούπολη;). Για έναν όμως άλλο εβραίο Ρωμανιώτη της Εύβοιας, θα ήταν ξενιτεμός. Δεν είστε βέβαια Ρωμανιώτης. Να υποθέσω και ούτε Σεφαρντίμ;
    Ευχαριστώ

  25. ppan said

    24: Γιατί «Δεν είστε βέβαια Ρωμανιώτης»;

  26. JS said

    25:
    Εχω διαβάσει έργα του κυρίου στο Scripta Menant και γνωρίζω ότι έχει καταγωγή από την Πόλη. Υπέθεσα λοιπόν ότι δεν θα είναι Ρωμανιώτης, όπως το σύνολο σχεδόν των εβραίων της Ευβοίας. Ας μας συγχωρέσει ο κύριος ΚΛ, αλλά από ιστορικό ενδιαφέρων και μόνο κάνουμε αυτή την συζήτηση στα πλαίσια του πονήματος του Κυρίου Δημήτρη.

  27. JS said

    από ιστορικό ενδιαφέρΟν

  28. bernardina said

    Αχ, αυτές οι ανεπίδοτες συγνώμες, αυτά τα μετέωρα ευχαριστώ, τι βραχνάς που γίνονται. Τι βάρος στην καρδιά. Και πώς μπορούν και σου κλέβουν ακόμα τον ύπνο, χρόνια μετά. Ελπίζω να λυτρώθηκε λιγάκι ο πατέρας σου όταν το έγραψε -ήταν κι αυτός ένας τρόπος, φαντάζομαι.

    Α, ναι! Γιορτάζουν οι Μαρίνες σήμερα (πάντα μου άρεσε αυτό το όνομα). Χρόνια πολλά!

  29. JS said

    Ωχ, και όχι επειδη τα γραπτα μένουν, αλλά -> scripta mAnEnt

  30. JS said

    28β:
    κι εμένα

  31. JS said

    30, 28β: Παρέπεμπα σε μια συνταγή για … Μαρίνα-τα, αλλά ο λίνκος δεν με πάει.

  32. sarant said

    Ευχαριστώ πολύ και για τα νεότερα σχόλια!

    28: Είδες…..

  33. Τσούρης Βασίλειος said

    Πόσοι γνωρίζουν τον Γιαννιώτη ποιητή Γιοσέφ Ελιγιά;

    Γιοσέφ Ελιγιά
    Από τη Βικιπαίδεια

    Ο Γιοσέφ Ελιγιά ή Ιωσήφ Καπούλια (όπως ήταν το πραγματικό του όνομα) (1901-1931) ήταν Ελληνοεβραίος ποιητής, μελετητής και μεταφραστής από τα Ιωάννινα.
    Η ζωή του
    Γεννήθηκε στα Γιάννενα το 1901 και σπούδασε στο γαλλόφωνο γυμνάσιο της Alliance Israelite. Το 1922 πήγε στην Αθήνα και εργάστηκε σε ιδιωτικά σχολεία ως καθηγητής της γαλλικής γλώσσας. Το 1930 διορίστηκε καθηγητής της γαλλικής στο γυμνάσιο του Κιλκίς, από όπου μεταφέρθηκε εσπευσμένα στην Αθήνα και πέθανε στο νοσοκομείο Ευαγγελισμός από τύφο το 1931.
    Το έργο του
    Συνεργάστηκε με το περιοδικό Νουμάς, με τη Νέα Εστία κ.α. Μέχρι το θάνατό του υπήρξε τακτικός συνεργάτης της Μεγάλης Ελληνικής Εγκυκλοπαίδειας του Πυρσού για την οποία έγραψε διάφορα άρθρα για την εβραϊκή θρησκεία και φιλολογία. Έγραψε επίσης ποιήματα και κριτικές και μετέφρασε εβραϊκά κείμενα κυρίως από τη Βίβλο, όπως το Άσμα Ασμάτων, τη Ρούθ, τους Ψαλμούς κ.α., παράλληλα όμως έκανε γνωστή στην Ελλάδα και την νεότερη εβραϊκή ποίηση και πεζογραφία. Μετά το θάνατό του εκδόθηκαν τα Ποιήματα (Συγκεντρωμένα με εισαγωγή, ανάλυση, βιογραφικό σημείωμα από τον Γ. Κ. Ζωγραφάκη Θεσσαλονίκη, 1938) με ευθύνη του συλλόγου Μπενέ Μπερίθ της Θεσσαλονίκης. Το 1944 κυκλοφόρησε στην Αμερική ένας τόμος με ποιήματά του μεταφρασμένα από τη R. Dalven.
    Τα ποιήματά του τα χαρακτηρίζει ένας τόνος βιβλικός συχνά ανάμικτος με ερωτισμό και ιδεαλισμό και με κάποια ειδυλλιακή φυσιολατρεία. Παρέμεινε πιστός του μετρικού και του ομοιοκατάληκτου στίχου και δεν ακολούθησε τις νέες μορφές τεχνικής που υιοθέτησαν οι σύγχρονοί του. Από το 1997 έχει καθιερωθεί η διδασκαλία της ποίησης του Γιοσέφ Ελιγιά στα τμήματα της Φιλοσοφικής Σχολής Ιωαννίνων.

    ΙΗΣΟΥΣ

    Απόψε ήρθα κι εγώ γλυκέ αδερφέ της Ναζωραίας
    βάρβαρα πάθη πνίγοντας εντός μου κι’ άγρια μίση
    να κλάψω μπρος σ’ το αιμόφυρτο κορμί της πλέον ωραίας
    ψυχής, που έχει ποτέ στον Κόσμο ετούτο ανθοβολήσει.

    Της Γαλιλαίας κρίνε σεμνέ, προς το λευκό το φως σου
    πόσες φορές φτερούγισαν των ταπεινών οι Ελπίδες!
    πλήθη σταυροί κατάντικρυ στηθήκαν στο δικό σου:
    δικοί και ξένοι οι Φαρισαίοι, αλί κι’ οι Σταυρωτήδες.

    Δεν είσαι ο πρώτος, μήτε κι’ ο στερνός Εσταυρωμένος
    γλυκέ Ιησού, στον κόσμο αυτόν της πίκρας και του φτόνου̇
    κι’ όμως η δόξα σου άσπιλη μεσ’ των θνητών το γένος :
    Είσαι, δεν είσαι γυιος Θεού, μα είσαι ο Θεός του πόνου!…

    Αθήνα, 1929
    Το ποίημα το βρήκα εδώ:
    http://www.giannena-e.gr/Grammata%20kai%20tehnes/poiitikos%20logos/Giosef_Eligia_Poiimata_Iisous.aspx

    Προπολεμικά, η Εβραϊκή Κοινότητα των Ιωαννίνων αριθμούσε 1850 μέλη, τα οποία συνελήφθησαν από τους Γερμανούς και μεταφέρθηκαν στα στρατόπεδα. Από τους Γιαννιώτες Εβραίους επέστρεψαν μόλις 163.
    Η Εφημερίδα Ηπειρωτικός Αγών πριν λίγα χρόνια παρουσίασε πέντε συγκλονιστικές φωτογραφίες που τραβήχτηκαν στις 25 Μαρτίου 1944 στο μώλο, τόπο συγκέντρωσης των Γιαννιωτοεβραίων. Νομίζω ότι οι συντάκτες κ.κ. Ράπτης και Τζάλλας βραβεύτηκαν …

    Συκινητικός όπως πάντα ο παππούς Σαραντάκος.

    Ξέρετε αν ο Όσκαρ και η Βεατρίκη γλίτωσαν;

  34. Μαρίνα said

    18,28:Κατερίνα,Μπερναντίνα,σας ευχαριστώ μέσα απ’την καρδιά μου!Ευχαριστώ και για το υπέροχο τραγούδι!

  35. sarant said

    33: Για τον Γιωσέφ Ελιγιά γράφει και ο Δημήτρης Χατζής στο διήγημα Σαμπεθάι Καμπιλής.
    http://www.sarantakos.com/kibwtos/sabetai1.html (το πρώτο μέρος, έχει τέσσερα)

    Είχε έρθει πράγματι σε σύγκρουση με την εβραϊκή κοινότητα της πόλης.

  36. Και στην Πρέβεζα είχαμε πολλά με τους Εβραίους μας. Αλλά δυστυχώς δεν έχουν σωθεί αφηγήσεις. Το μόνο που γνωρίζουμε είναι πώς την ημέρα του εκπατρισμού τους από τους Γερμανούς πλιατσικολογήσαμε τα σπίτια τους. Ένας συνομήλικός μου έψαχνε στο κτήριο της Συναγωγής, που αργότερα στέγασε τη Φιλαρμονική μας, να βρει ένα παλαιό αντίγραφο της Πεντατεύχου που ήξερε πως υπήρχε εκεί.

    Γιάννης

  37. JS said

    28β,30:

    Φτου! Λέει: Η συγκεκριμμένη συνταγή δεν υπάρχει πιά
    τότε αυτό

    Τελος

  38. 33#
    Πολύ φοβούμαι πως οι πιθανότητες να επιβίωσαν τα δυο παιδάκια είναι ανύπαρκτες, εφόσον συνελήφθησαν από τους Γερμανούς.
    Το ίδιο ισχύει και για την γιαγιά τους που έμεινε πίσω στην Κομοτηνή.
    Περισσότερα για τους Εβραίους της Κομοτηνής εδώ:
    http://www.cohen.gr/newsite/index.php?option=com_content&view=article&id=603:2009-05-17-10-40-02&catid=35:jewdaism&Itemid=59

    Γιατί μπορεί μεν οι 49.000χιλ Εβραίοι της Βουλγαρίας να επιβίωσαν του πολέμου χάρη στις αντιδράσεις του λαού, της εκκλησίας και πολλών πολιτικών δυνάμεων, όμως το τότε φιλογερμανικό καθεστώς της γειτονικής χώρας εφάρμοσε σχολαστικά την εξολόθρευση των Εβραίων στα εκτός συνόρων κατεχόμενα εδάφη.

  39. Ἀχιλλέας Τζάλλας said

    33 Ὁ Ἐλιγιὰ εἶχε μεταφράσει, ἐπίσης, τὸ Ἆσμα Ἀσμάτων – ποὺ τυπώθηκε σὲ βιβλίο ἀρκετὰ μετὰ τὸ θάνατό του.

    36 Ὑπάρχει κι ἕνα διήγημα σχετικὸ τοῦ Γιώργου Ἰωάννου, Τὸ κρεβάτι, στὴ Σαρκοφάγο.

  40. bernardina said

    JS, καταπληκτικές συνταγές αλλά ο συντάκτης τους πολύ τζώρας, αδερφέ μου. Όσο διάβαζα είχα την εντύπωση ότι θα πεταγόταν από την οθόνη ένα χέρι, θα με σφαλιάριζε, και μια φωνή θα με ρωτούσε: τι έγραφα στην προηγούμενη παράγραφο; Εεε; 😆
    Τέλος πάντων, χαλάλι του, γιατί στην επόμενη συνταγή που διάβασα (χα! νόμιζες πως θα έμενα στα μύδια; Δεν ξέρεις με ποιαν έχεις να κάνεις! :mrgreen: ) τον συγχώρησα,αφού μαζί με τα υπόλοιπα υλικά για τις φλωρεντίνες είχε και ακρόαση του Machine Head των Deep Purple. Θλιβερή σύμπτωση, μιας και έχει πεθάνει από τα χτες ο Τζον Λορντ, ο κημπορντίστας τους. Παν’ τα νιάτα μας, βαράνε διάλυση… 😦

  41. sarant said

    Ευχαριστώ πολύ και για τα νεότερα σχόλια.

    Για τα δυο εβραιόπουλα το μόνο βέβαιο είναι ότι δεν γύρισαν ποτέ στη Μυτιλήνη και το πιο πιθανό αυτό που γράφει το σχ. 38.

  42. Η Ρόζα, ο Σήφης, η Ευτυχία, η Σέλλυ κι ο Μάριος, πέντε μικρά Εβραιόπουλα στην Ελλάδα της Γερμανικής Κατοχής, σώζονται από βέβαιο θάνατο χάρις στην προστασία που τους προσφέρουν χριστιανικές οικογένειες. Τα παιδιά αυτά θα παραμείνουν κρυμμένα για πολύ καιρό, με ψεύτικα ονόματα, συχνά χωρισμένα από τους γονείς τους.
    Την ιστορία αυτή μας περιγράφει ο σκηνοθέτης Βασίλης Λουλές, στο πολυβραβευμένο το 2011 ντοκιμαντέρ του «Φιλιά εις τα παιδιά».
    .
    Περισσότερες πληροφορίες εδώ: http://lego4.blogspot.gr/2012/05/blog-post_10.html

  43. cronopiusa said

    …Ραούλ, εσένα πάλι σκέφτομαι που δεν πρόλαβες να γίνεις

    σοφός, να συζητήσεις,

    Να δεις την άλλη πλευρά των πραγμάτων, να μάθεις να

    σιωπάς˙

    Δε σου ‘μελλε να πιθανολογείς, να βγάζεις συμπεράσματα.

    Δε σου ΄μελλε να διδαχτείς κι εσύ την αριθμητική των ιδεών…

  44. Ηλεφούφουτος said

    Ππαν 8, ακριβώς αυτή την ιστορία ξέρω κι εγώ για την Κεφαλλονιά αλλά με καρπούζι αντί για πεπόνι.

  45. Κατερίνα Περρωτή said

    Πριν λίγους μήνες, στα πλαίσια του «αν αυτό που πιστεύω πως πρέπει να μάθουν τα παιδιά δεν υπάρχει στο ωρολόγιο πρόγραμμα, τότε τόσο το χειρότερο για το ωρολογιο» ήθελα να τους μιλήσω για τον ρατσισμό, κι άλλα δεινά!
    Ευτυχώς, δεν χρειάστηκε να μιλήσω γιατι την προηγούμενη μερα
    βρήκα τυχαία αυτό το βιντεάκι.
    Τα παιδιά συγκινήθηκαν τόσο, που ομολογώ δεν το περίμενα!

    (μια μικρή Παλαιστίνια στο μικρόφωνο, στο Λονδίνο)

  46. Κατερίνα Περρωτή said

    Αφιερωμένο στους δυο παιδικούς φίλους του κ. Δημήτρη.

  47. Απίστευτα συγκινητική ιστορία…

    Εγώ πάντως θέλω να πιστεύω ότι ζήσανε ο Όσκαρ και η Βεατρίκη, και τώρα ζούνε ευτυχισμένα μαζί με τα παιδιά και τα εγγόνια τους, πχ κάπου στο Ισραήλ…
    Εξάλλου την άνοιξη του 44 ο πόλεμος κόντευε πια να τελειώσει!

  48. Κατερίνα Περρωτή said

    47. ίνσαλλαχ!

  49. JS said

    48:
    בְּעֶזְרַת הַשֵּׁם

  50. sarant said

    Ευχαριστώ πολύ για τα νεότερα σχόλια!

    Μπράβο, Στέλιο 🙂

  51. Κατερίνα Περρωτή said

    49. Κύριε/α JS συγνώμη, μα μόλις τωρα κατάλαβα πως απευθυνθήκατε σε μένα!
    Δεν γνωρίζω τη γλώσσα στην οποία γράφετε!
    (Φαντάζομαι κάτι…βέβαια!)
    Αν αυτό που γράφετε δηλώνει διαφωνία, ταμάμ!
    Αν δηλώνει συμφωνία, επίσης ταμαμ!

  52. Μαρία said

    51
    http://forum.wordreference.com/showthread.php?t=1885115

  53. Κατερίνα Περρωτή said

    Ευχαριστώ Μαρία!!!

  54. gbaloglou said

    51

    Σε κάτι τέτοιες δύσκολες στιγμές … copy & paste and Hebrew-to-English translation!

    הצלחה, מזל, מזל טוב

  55. gbaloglou said

    Μα τι λέω, υπάρχει και απευθείας μεταφραστής!

  56. Κατερίνα Περρωτή said

    Δεν το έψαξα….. λάθος μου!
    Ευχαριστω όμως κι εσας και την Μαρία!!!

  57. JS said

    51:
    Μακάρι να επέζησαν αλλά γιατί στα αραβικά;
    Μπεεζράτ Χασέμ (με τη βοήθεια του θεού) στα Εβραϊκά.

  58. Μαρία said

    54 Κι ο Τζων τι νομίζεις οτι έκανε; Εκτός κι αν είναι ο τρίτος σχολιαστής που ξέρει εβραίικα.

  59. Κατερίνα Περρωτή said

    Δε σας …»παλεύω» !!!

    Όμως θα σχολιάζω ακόμη κι αν ειστε πέντε σκάλες πάνω!

  60. Κατερίνα Περρωτή said

    Νίκο, μπορείς να σβήσεις το προηγούμενο σχόλιο – το δικό μου? Φοβάμαι πως μπορεί τα παιδιά να παρεξηγηθούν… και δεν το θέλω! Με τίποτα!

  61. JS said

    47:
    >και τώρα ζούνε ευτυχισμένα μαζί με τα παιδιά και τα εγγόνια τους.
    μακάρι σαν τον Αλμπέρτο και τη Σουλίτσα , που έλεγα στο 4:
    Για την ιστορία, τρία χρόνια αργότερα το 1995 δεν βρήκα τον Αλμπέρτο. Βρήκα όμως τον Αλμπέρτο ΙΙ, τον εγγονό του με τη γιαγιά του, που μου μίλαγε για τον συχωρεμένο του παππού, στα ελληνικά!

  62. Μαρία said

    60 Μπα, θα χαρούν που τους λες παιδιά 🙂

  63. Κατερίνα Περρωτή said

    Μαρία, είσαι πολύ ευγενική! Σε ευχαριστώ!

  64. JS said

    62:
    Παιδιά;

    Όταν την άνοιξη του ’44, οι Γερμανοί μάζευαν στην αυλή τής Κομμαντατούρ τις δυο – τρεις εβραϊκές οικογένειες της πόλης, που λέει ο Κύριος Δημήτρης, εγώ μέτραγα μέρες για να έρθω στον κόσμο: Απόβαση στη Νορμανδία, έβαλα κι εγώ κάτι φωνές από το Μαιευτήριο της Ελενας.

  65. Κατερίνα Περρωτή said

    τι εποχές…τι καιροί… Δε θέλω να ζήσω κατι τέτοιο, μπορώ?

  66. Τσούρης Βασίλειος said

    35. Ευχαριστώ.
    38. Ποτέ δεν ξέρεις…
    39.Ναι. Το επίθετό σας (Τζάλλας) μου φαίνεται Γιαννιώτικο;
    47. Κι εγώ το ίδιο θέλω να πιστεύω!

  67. Κατερίνα Περρωτή said

    Αααα ! Απ’οτι φαίνεται το μπλογκ διανυκτερεύει!!!

  68. Κατερίνα Περρωτή said

    λάθος! ο,τι

  69. Υπάρχει ένα «Γενικό Τραγούδι» (παρ’ ότι αποτελείται από 342 ποιήματα) που μιλάει για όλους τους λαούς και τους ανθρώπους που υποφέρουν, βασανίζονται, εκτελούνται ή ζουν κυνηγημένοι. Τόγραψε ο Χιλιανός ποιητής Πάμπλο Νερούντα στα τέλη της δεκαετίας του 40, όταν ήταν κι ο ίδιος πρόσφυγας, στην παρανομία, κυνηγημένος από τον πρόεδρο και μετέπειτα δικτάτορα της Χιλής Γκονζάλες Βιδέλα. Αναφερόταν στους λαούς της αμερικανικής ηπείρου. Αλλά με τη μουσική του Μίκη αγκάλιασε όλο τον κόσμο.
    «Κάντο χενεράλ». Πρώτη συναυλία στην Ελλάδα, το 1975 στο θέατρο του Λυκαβηττού. Με Φαραντούρη και Πανδή στο τραγούδι, μουσική διεύθυνση ο πενηντάχρονος Μίκης και αφηγητής ο Μάνος Κατράκης.
    Χθες βράδυ στο Ηρώδειο (μετά 37 χρόνια δηλαδή). Με Φαραντούρη και Πανδή στο τραγούδι, μουσική διεύθυνση Λουκάς Καρυτινός, αφηγητής Γιώργος Νούσιας. Ο 87χρονος Μίκης, θεατής.
    Η χθεσινή παράσταση ξεκίνησε με ηχογραφημένο απόσπασμα από την παράσταση του 75. Η φωνή του Μάνου Κατράκη σκόρπισε ρίγη συγκίνησης…Τότε και τώρα. Τα χειροκροτήματα των θεατών του 1975, του Λυκαβηττού, σκεπάστηκαν από τα χειροκροτήματα των 5.000 θεατών του Ηρωδείου, του 2012.
    Και η φωνή του χθεσινού αφηγητή, του εξαιρετικού ηθοποιού Γιώργου Νούσια, έσμιξε με την αξέχαστη φωνή του Μάνου Κατράκη.
    Η χθεσινή παράσταση, είχε πλέον αρχίσει…
    Ήταν μια μυσταγωγία. Δε θα μπω σε λεπτομέρειες. Θα πω μόνο τούτο: Οι 5.000 θεατές αποθέωσαν το Μίκη όταν μπήκε υποβασταζόμενος στο θέατρο και τον αποθέωσαν – πολλοί με βουρκωμένα μάτια – στο τέλος της συναυλίας. Είναι ένας ΖΩΝΤΑΝΟΣ ΜΥΘΟΣ

  70. sarant said

    Ευχαριστώ για τα νεότερα των διανυκτερευόντων!

    Κατερίνα, δεν χρειάζεται να σβήσω τίποτα 🙂

    Ορεσίβιε, ευχαριστούμε!

  71. Τσούρης Βασίλειος said

    Μπορείτε να δείτε εδώ
    http://folders.skai.gr/main/theme?id=33&locale=el
    εκτενές ρεπορτάζ του κ. Τέλογλου και τις συγκλονιστικές φωτογραφίες που τραβήχτηκαν στις 25 Μαρτίου 1944 στο μώλο των Ιωαννίνων,που συγκέντρωσαν τους Γιαννιωτοεβραίους.

    Η εφημερίδα Ηπειρωτικός Αγών(κ.κ Ράπτης Αλέκος και Τζάλλας Θύμιος) πήρε στις 22 Νοεμβρίου 2007 το κρατικό βραβείο για το καλύτερο ρεπορταζ σε περιφερειακή εφημερίδα της χρονιάς 2006.

  72. sarant said

    Ευχαριστούμε!

  73. Τηλεγραφητής said

    Ποτὲ πιά! Κύριε Σαραντάκο, εὐχαριστοῦμε.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: