Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Ο δραγουμάνος και το κομπολόι του

Posted by sarant στο 19 Ιουλίου, 2012


Το σημερινό άρθρο είναι ανακύκλωση ενός παλιότερου, που δημοσιεύτηκε την πρώτη-πρώτη μέρα της λειτουργίας του ιστολογίου, στις 16 Φεβρουαρίου 2009, κι έτσι δεν έχει διαβαστεί πολύ (όσο κι αν αργότερα το συμπεριέλαβα επίσης στο βιβλίο μου «Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία«). Τώρα το αναδημοσιεύω ξανακοιταγμένο και με κάπως διαφορετικό τίτλο, ίσως λίγο παραπλανητικόν, αφού με τη λέξη «κομπολόι» δεν ασχολούμαι, την αφήνω για επόμενο άρθρο.

Στο θαυμάσιο τραγούδι του Κηλαηδόνη, που το τραγουδάει ο Μητσιάς, ο Λευτέρης Παπαδόπουλος μας λέει ότι «ο δραγουμάνος του βεζίρη πίνει μαστίχα, ρίχνει τα χαρτιά, το’ να του μάτι στο Μισίρι και τ’ άλλο μάτι στην Αρβανιτιά». Όταν πιει τη μαστίχα του και ρίξει τα χαρτιά ο δραγουμάνος, σίγουρα θα βγάλει το κομπολόι του. Κι επειδή οι δραγουμάνοι, όσο και να πεις, είχανε τον τρόπο τους, οι χάντρες του κομπολογιού αυτού, φαντάζομαι, θα’ τανε από πολύτιμο υλικό. Εγώ μάλιστα λέω πως θα’ τανε από μαργαριτάρια. Κι επειδή δεν έχει διασωθεί τέτοιο κομπολόι δραγουμάνου με μαργαριταρένιες χάντρες, σκέφτηκα να φτιάξω εγώ ένα καινούργιο και να το παρουσιάσω στις σελίδες αυτές.

Αυτός ήταν ο πρόλογος που είχα βάλει στην ενότητα «Το κομπολόι του δραγουμάνου» που είχα καθιερώσει στον παλιό μου ιστότοπο για να φιλοξενώ μεταφραστικά μαργαριτάρια που ψάρευα στις εφημερίδες και σε βιβλία. Όταν άρχισα το ιστολόγιο, παραμέλησα το κομπολόι, αφού πια τα μαργαριτάρια τα παρουσιάζω εδώ, συνήθως μάλιστα τα λέω Μεζεδάκια -πάντως έχει μερικές πολύ εντυπωσιακές χάντρες.

Το είχα πει κομπολόι επειδή φτιάχτηκε από σειρά μαργαριτάρια, και του δραγουμάνου επειδή τα μαργαριτάρια ήταν μεταφραστικά. Ποια είναι όμως η ιστορία της λέξης δραγουμάνος; Η λέξη πάει πολύ πίσω, είναι πιθανότατα τρισχιλιετής, αλλά όχι ελληνική. Στα ελληνικά είναι δάνειο από… από πού αλήθεια; Το λεξικό Μπαμπινιώτη καταγράφει ως κύριο τον τύπο δραγομάνος και δεύτερο τον τ. δραγουμάνος,και δίνει τη λέξη σαν δάνειο από τα ενετικά (dragomano), αραβικής αρχής, όμως το συνήθως εγκυρότερο λεξικό Τριανταφυλλίδη δίνει τον τύπο δραγουμάνος ως δάνειο απευθείας από τα αραβικά. Με τον Τριανταφυλλίδη συμφωνούν και οι Καχανέ (στο Graeca et Romanica Scripta Selecta), που θεωρούν ότι το βυζαντινό δραγομάνος/δραγουμάνος, δάνειο από τα αραβικά, είναι η πηγή για το μεσαιωνικό λατινικό dragomannus απ’ όπου προέκυψαν όλα τα δυτικοευρωπαϊκά, δηλαδή το ιταλικό dragomanno, το γαλλ. drogman ή το μεσαιωνικό αγγλικό dragman, σημερινό dragoman. Πιθανόν ο δανεισμός να έγινε από τα αραβικά της Αιγύπτου (ταργκουμάν, targumān).

Πάντως, με τον ένα ή τον άλλο τρόπο ο δραγουμάνος είναι ανατολικής αρχής· στα κλασικά αραβικά ο διερμηνέας είναι ταρτζουμάν (ترجمان, tarjumān), το οποίο ανάγεται τελικά στο ακκαδικό targumānu (διερμηνέας), απ’ όπου και το εβραϊκό targum (μετάφραση, διερμηνεία). Εκεί που είπαμε για τον αραβικό τύπο, κάποιοι θα αναγνώρισαν ήδη τον τίτλο της τουρκικής εφημερίδας Τερτζουμάν. Πράγματι, αυτή είναι η τουρκική μορφή της λέξης.

Δραγουμάνος, είπαμε, είναι ο διερμηνέας. Τους προηγούμενους αιώνες, που οι γλωσσομαθείς ήταν ελάχιστοι, ο κάθε αξιωματούχος που είχε συναλλαγές με ξένους, έπρεπε να έχει τον προσωπικό διερμηνέα του, ο οποίος τον συνόδευε παντού στις υποθέσεις του.  Ωστόσο, οι κατ’ εξοχήν δραγουμάνοι ή δραγομάνοι ήταν οι διερμηνείς και μεταφραστές της Υψηλής Πύλης στην Οθωμανική αυτοκρατορία. Και βέβαια, τα καθήκοντά τους δεν ήταν απλώς μεταφραστικά-γλωσσικά, όπως των κακόμοιρων των μεταφραστών σήμερα, που είναι ο τελευταίος τροχός της αμάξης. Όχι, οι δραγουμάνοι της αυλής του Σουλτάνου είχαν και διπλωματικά καθήκοντα και πολλοί απ’ αυτούς έπαιξαν καίριο ρόλο στην εξωτερική πολιτική του κράτους. (Στον κρατικό μηχανισμό της αυτοκρατορίας υπήρχαν κι άλλοι δραγουμάνοι π.χ. του στόλου, με μικρότερες αρμοδιότητες).

Οι περισσότεροι δραγουμάνοι ήταν Ρωμιοί, φαναριώτες. Ο πρώτος που κατέλαβε επίσημα το αξίωμα του Μεγάλου Δραγουμάνου της Οθωμανικής αυλής, το οποίο στην πράξη πλησίαζε το σημερινό του υπουργού εξωτερικών, ήταν χιώτης στην καταγωγή, ο Παναγιωτάκης Νικούσιος.

Ο Νικούσιος πρέπει να ήταν πανέξυπνος άνθρωπος, δαιμόνιος. Γεννήθηκε το 1613 στην Πόλη. Μαθητής του Μελέτιου Συρίγου, σπούδασε στην Πάντοβα ιατρική, μαθηματικά και αστρονομία. Γνώριζε τουρκικά, αραβικά, περσικά, ιταλικά, γαλλικά, γερμανικά. Το 1661 ανήλθε στο αξίωμα του μεγάλου διερμηνέα, στο οποίο παρέμεινε έως το θάνατό του το 1673. Υπηρέτησε πιστά την Πύλη, μεταξύ άλλων στις διαπραγματεύσεις για την παράδοση του Χάνδακα το 1669, αλλά επίσης μεσολάβησε ώστε να εκδοθεί φιρμάνι που να επιδικάζει τα προσκυνήματα στα Ιεροσόλυμα στους ορθόδοξους. Ήταν διάσημος στην Ευρώπη για τις γνώσεις του. Κατείχε πλουσιότατη βιβλιοθήκη με σπάνια χειρόγραφα, που προκάλεσε το ενδιαφέρον του Κολμπέρ, υπουργού οικονομικών του Λουδοβίκου ΙΔ’, ο οποίος ενδιαφέρθηκε να την αγοράσει. Τον διαδέχτηκε ο γραμματέας του,  ο επίσης χιώτης Αλέξανδρος Μαυροκορδάτος, ο οποίος ξεκίνησε τη μακρά παράδοση της φαναριώτικης οικογένειας σε ψηλά αξιώματα.

Για τον Νικούσιο έχω ξαναγράψει, διότι η περίπτωσή του αποδεικνύει, κατά τη γνώμη μου, ότι είναι ανεδαφική η «ετυμολογία» ορισμένων, που λένε ότι η έκφραση «πράσινα άλογα» προέρχεται, τάχα, από το «πράσσειν άλογα». Ο Νικούσιος λοιπόν είχε στην Πόλη το παρατσούκλι «πρασινάλογος», επειδή ήταν Χιώτης και επειδή οι Χιώτες είχαν φήμη για εκκεντρικοί· υπήρχε και παροιμία, που τη διασώζει και ο Πολίτης, «Πράσινο άλογο και Χιώτης φρόνιμος» (είναι, δηλαδή, εξίσου ανύπαρκτα). Αλλά γι’ αυτά σας παραπέμπω στο σχετικό άρθρο μου, τώρα ας γυρίσουμε στους δραγουμάνους.

Οι δραγουμάνοι, όπως και οι άλλοι φαναριώτες, γνώριζαν μεγάλες τιμές και πλούτη, αλλά η θέση τους δεν έπαυε τους να είναι επισφαλής. Πολλοί έχασαν τη θέση, την περιουσία ή το κεφάλι τους. Όπως λέει ο Ρήγας στον Θούριο:

Βεζύρης, Δραγουμάνος, Aφέντης κι αν σταθείς,
O
Tύραννος αδίκως σε κάμει να χαθείς.

Την εποχή των Φαναριωτών συνυπάρχουν οι τύποι δραγουμάνος και δραγομάνος. Σήμερα ο τύπος δραγουμάνος έχει επικρατήσει –είναι και επώνυμο. Πάντως, σήμερα η λέξη έχει παλιώσει. Σπάνια ακούγεται σε σημερινά συμφραζόμενα, όταν δεν γίνεται αναφορά σε πρόσωπα και πράγματα της Οθωμανικής αυτοκρατορίας. Βέβαια,  στο Τσάμικο των Χατζηδάκι-Γκάτσου, «κριτής κι αφέντης είναι ο θεός και δραγουμάνος του ο λαός». Επίσης, τη λέξη τη βρίσκω και σε σημερινά κείμενα, έστω και σπάνια, με την έννοια του διερμηνέα ή του μεσολαβητή, ενώ στο slang.gr βρήκα την έκφραση «τι στέκεσαι σαν δραγουμάνος», που λέγεται ή λεγόταν όταν κάποιος στέκεται επίμονα πάνω από το κεφάλι μας, όπως θα πρέπει να έστεκαν οι δραγουμάνοι πλάι στον αφέντη τους –βέβαια, συνήθως στην περίσταση αυτή λέμε το πολύ πιο δυσοίωνο, «τι στέκεις σαν τον Χάρο;». Υπάρχει επίσης το «δραγουμάνο σε βάλαμε εσένα;» που λέγεται ή λεγόταν σε κάποιον που παρεμβαίνει αυτόκλητος σε έναν καβγά, αλλά πολύ συχνότερο είναι το «δικηγόρο σε βάλαμε»;

Πιο πάνω είπα πως στα εβραϊκά το targum, λέξη ομόρριζη του δραγουμάνου, σημαίνει «μετάφραση, διερμηνεία», αλλά αυτό είναι η μισή αλήθεια. Η λέξη targum (πληθυντικός targumim) σημαίνει επίσης τις αραμαϊκές μεταφράσεις της εβραϊκής Βίβλου, που κυκλοφορούσαν για να βοηθήσουν τους πιστούς που είχαν λησμονήσει τα κλασικά εβραϊκά, ενώ στον μεσαίωνα targum ονομάστηκαν γενικώς τα αραμαϊκά. Τη λέξη αυτή τη συνάντησα τις προάλλες, ενώ έφτιαχνα έναν κατάλογο με τις εκφράσεις κάθε γλώσσας που είναι ισοδύναμες με το ελληνικό «αυτά είναι κινέζικα» ή το αγγλικό that’s Greek to me. Βλέπετε, κάθε λαός έχει άλλη αντίληψη για την κατ’ εξοχήν ακαταλαβίστικη γλώσσα –και το αστείο είναι πως στα Γίντις, τα γερμανοεβραϊκά θα μπορούσαμε να πούμε, η αντίστοιχη έκφραση είναι siz targum-leson tsu mir = Αυτά [είναι] η γλώσσα του Ταργκούμ για μένα. Παναπεί, οι εβραίοι της εποχής εκείνης, αν και επίσης τρισχιλιετείς, είχαν την ειλικρίνεια να παραδεχτούν πως δεν καταλαβαίναν γρυ από τα ιερά τους κείμενα. Αλλά πλατειάζω, ας επιστρέψω στον δραγουμάνο και τις παραφυάδες του.

Και θα κλείσω με μια παραφυάδα. Στο μεσαιωνικό λεξικό του Κριαρά βρίσκω πως πέρα από τον τύπο δραγουμάνος υπάρχει και ο τύπος τζουρτζουμάνος, που είναι προϊόν παράλληλου δανεισμού από άλλον αραβικό τύπο (turjuman). Ο τύπος αυτός έδωσε και στη Δύση διάφορους εντελώς αγνώριστους τύπους, λ.χ. το ιταλικό turcimanno (προφανώς δούλεψε και η παρετυμολογία εδώ), το παλαιογαλλικό trucheman, από το οποίο βγαίνει και το σημερινό “par le truchement de…” που σημαίνει «μέσω τού…» ή το γερμανικό Trutzelmann. Σύμφωνα μάλιστα με τη Βικιπαίδεια, το επώνυμο του Φράνιο Τούτζμαν, του εθνικιστή πρώτου προέδρου της Κροατίας, προέρχεται από την ίδια ρίζα, δηλαδή κι αυτός δραγουμάνους προγόνους θα είχε!

Υστερόγραφο: Όπως είχαμε συζητήσει κατά την πρώτη δημοσίευση του άρθρου, το επώνυμο Δραγούμης δεν φαίνεται να έχει σχέση με τον δραγουμάνο, αλλά (κατά μαρτυρία του Φ. Δραγούμη στον Τριανταφυλλίδη, που περιέχεται στο βιβλίο του τελευταίου «Τα οικογενειακά μας ονόματα») από το χωριό Δραγουμή ή Δραγομή της Ηπείρου, που πρέπει να είναι σλαβικής αρχής (Dragomir).

Advertisements

73 Σχόλια to “Ο δραγουμάνος και το κομπολόι του”

  1. Νέο Kid Στο Block said

    Καλημέρα! (και επισήμως 🙂 )
    Ωραίο το παρθενικό άρθρο του δραγουμάνου περί δραγουμάνων 🙂

    O »It’s all Greek to me» κατάλογος, δεν είναι λικνιστέος; (ή λικνίσιμος είναι το σωστό;)

  2. JS said

    Καλημέρα, ναι δεν ήταν απλώς μεταφραστές Ο Δραγουμάνος του Βεζίρη

  3. Νέο Kid Στο Block said

    Tι στέκεσαι μπάστακας πάνω από το κεφάλι μου; (μου φαίνεται ότι η εξήγηση του μπάστακα από το ΛΚΝ μοιάζει λίγο πτωχή)

    «κάθε αντικείμενο, ιδίως πέτρα, που χρησιμοποιείται ως στόχος στο παιχνίδι με τις αμάδες. β. (μτφ.) για κπ. που στέκεται όρθιος και ακίνητος με αποτέλεσμα να γίνεται ενοχλητικός: Tι στέκεσαι (σαν) ~ πάνω από το κεφάλι μου;»

    Δεν ήξερα οτι ήταν πέτρα . Αλλά ηταν τόοσο μεγάλη πια,για να είναι ψυχοπλακωτική; Ετυμολογία ξέρουμε;

  4. JS said

    1:
    >Ωραίο το παρθενικό άρθρο του δραγουμάνου

    του Grand-Duché de Luxembourg

  5. Νέο Kid Στο Block said

    4. O Nίκος είναι λαϊκό παιδί! Δε μεταφράζει για χλεχλέδες! 🙂

  6. JS said

    5:
    αν έλεγα δραγουμένος του Groussherzogtum Lëtzebuerg;

  7. sarant said

    Ευχαριστώ για τα πρώτα σχόλια!

    Τον πίνακα με τις ανάλογες εκφράσεις δεν τον ανέβασα πουθενά γιατί τον έχει και η Βικιπαίδεια, όμως τον χρησιμοποίησα σε αυτό το άρθρο (εδώ είναι η δεύτερη δημοσίευση):
    https://sarantakos.wordpress.com/2011/02/17/greektome2/

  8. Τίτος Εξώς Χριστοδούλου said

    Kι ο Δρακουμέλ, δραγομάνος ήταν; Πάντως, διορθώνεται η Πειραιώτις φίλη που απαντούσε στις (όμφακες εισίν) κατηγορίες για το ανεξάρτητο ήθος της, εγώ ‘δραγουμάνο δεν βάζω στο κορμί μου’, εννοώντας, προφανώς, ‘δραγάτη’ κι όχι ‘δραγουμάνο’…

  9. Γρηγόρης Κοτορτσινός said

    Ο Νικούσιος είχε δείξει μεγάλο ενδιαφέρον για την Καμπάλα και για διάφορα χιλιαστικά και αποκαλυπτικά κινήματα του 17ου αιώνα*. Περισσότερα στο, πολύ ευχάριστο για επιστημονικό βιβλίο, «Αναμένοντας το τέλος του κόσμου τον 17ο αιώνα. Ο εβραίος μεσσίας και ο μέγας διερμηνέας» (http://www.eie.gr/editions/pdf/N011200_g.pdf )

    Και ο Μαυροκορδάτος, μετά το Νικούσιο, είχε πολύ σημαντική συμμετοχή στη συγγραφή της Συνθήκης του Κάρλοβιτς (σήμερα Sremski Karlovci της Σερβίας) το 1699 (http://en.wikipedia.org/wiki/Treaty_of_Karlowitz). Για την ακρίβεια, την έγραψε με το χέρι του…

    * παντού κρυμμένη η εβραιομασονία… 🙂

  10. Γρηγόρης Κοτορτσινός said


    Με τον αριθμό 13 ή 14 ο Μαυροκορδάτος στο Κάρλοβιτς. Η γνωστή συνωμοσία τον παρουσιάζει ντυμένο σαν Τούρκο, ενώ είναι γνωστό ότι φορούσε περήφανα τη φουστανέλα… 🙂

  11. Γρηγόρης Κοτορτσινός said

    Συγγνώμη, πιθανότερο να είναι αυτός που κάθεται όρθιος σαν δραγουμάνος, χωρίς αρίθμηση, πίσω από τους καθιστούς Οθωμανούς.

  12. «Ο Αργύρης ακολουθεί τον Κανελλόπουλο παντού. Δεν ξεκολλάει από δίπλα του. Σαν το δραγουμάνο!». Έκφραση που αποτυπώθηκε στη μνήμη μου, από τις τελευταίες προ χούντας πολιτικές εκλογές. Κάποιος συντοπίτης μας ο Αργύρης, ακολουθούσε παντού, κατά την προεκλογική περίοδο, τον υποψήφιο της Ένωσης Κέντρου καθηγητή (εξ Ανδριτσαίνης, κοντοχωριανό δηλαδή του Βύρωνα που προσφάτως πήρε τ’ όπλο του) Αθανάσιο Κανελλόπουλο. Σήμερα κατάλαβα το νόημα!

  13. Νέο Kid Στο Block said

    Μικρή προσθήκη ,που εξηγεί και τη σχετική σύνδεση του γερμ. Dolmetscher. (μέσω Ουγγρικών από το τουρκικό dilmaç ,παλιότερο λέει από το tercüman)

    «Dolmetscher ist eines der wenigen ungarischen Lehnwörter im Deutschen (tolmács). Das Ungarische selbst hat das Wort aus dem Türkischen entlehnt (dilmaç, heute jedoch tercüman).[1] Vergleichbare Wortformen zeigen das Serbische/Kroatische/Bosnische (тумач/tumač), das Polnische (tłumacz), das Tschechische (tlumočník) und das Russische (толмач).»

  14. Για το Νικούσιο έχω κι εγώ να πω πολλά, π.χ. πώς παρουσιάζεται να συζητά θεολογία με τον Βανή Εφέντη, σύμβουλο του μεγάλου βεζίρη Κιοπρουλού Φαζίλ Αχμέτ Πασά και ηγέτη του «τρίτου ρεύματος» των, ας πούμε, φονταμενταλιστών Καντιζαντελήδων, ή την περίεργη ιστορία με την εκκλησία του Αγίου Ματθαίου στο Χάνδακα-Ηράκλειο, που τη χάρισε στους Σιναΐτες αντί για τον νέο μητροπολίτη και έμεινε η μητρόπολη χωρίς εκκλησία για εξήντα χρόνια. Αλλά ίσως τα πω εν καιρώ σε οικείο τόπο 🙂

  15. sarant said

    14: Πες τα λοιπόν σε οικείο τόπο! Ήταν πάντως μορφή ο Νικούσιος!

    9-11: Πολύ ωραία αυτά Γρηγόρη!

    12: Ο αδελφός του Θανάση, στενός φίλος του πατέρα μου, με έχει βαφτίσει 🙂

    8: Άλλος δραγ- αυτός, πράγματι.

  16. Το δραγουμάνο είχα συνδέσει, ως παιδί, παρετυμολογικά με το καρπάθιο δράκουλα των Ρουμάνων και τους εκείθε Φαναριώτες.

    3 μάλλον τούρκικη
    για το πρώτο συνθετικό είμαι σίγουρος
    baştabip διευθυντής νοσοκομείου
    baş κεφαλή
    tabip γιατρός

  17. Άσχετο αλλά γράφτηκε προ ημερών στην Αυστρία, ότι οι Ικαριώτες, θέλουν να αποσχιστούν από την Ελλάδα να προσαρτηθεί το νησί τους στην Αυστρία! Φαντάζομαι πως έτσι θα ιδρυθεί η Αυστρο-ικαριώτικη αυτοκρατορία.
    Πέρα από την πλάκα, οι Ικαριώτες έχουν βρει το μυστικό της μακρωζωίας. Διοργανώνουν και ωραίες κινηματογραφικές εκδηλώσεις που δεν πρέπει να χάσει όποιος βρεθεί στο νησί του Ίκαρου από 22 ως 28 Ιουλίου.
    Πληροφορίες: http://cinedraseis.wordpress.com/

  18. Reblogged this on sholio.

  19. Τσούρης Βασίλειος said

    15. Μικρός μεν τω δέμαϊ, γίγας δε τω πνεύματι ο Θανάσης Κανελλόπουλος. Ο νούνος σου κι αυτός με σπιρτόζικο πνεύμα;

  20. 17#
    Ώστε φεύγει και η Ικαρία!
    Θα έληξε το συμβόλαιό τους όπως και της Κρήτης που το ενοικιαστήριο με την Ελλάδα λήγει μέσα στο 20012.
    Και για την Αχαΐα κυκλοφορούν φήμες τώρα τελευταία ότι διαμεσολάβησε ο ΓΑΠ, και θα ενσωματωθεί τελικά στην Σουηδία.

  21. Τίτος Εξώς Χριστοδούλου said

    11
    Millenarianisms, χιλιαστικά, αποκαλυπτικά κινήματα. Διάβαζα πρόσφατα σε αμερικανικό πολιτικό περιοδικό για την αναβίωση κι άνθηση τέτοιων κινημάτων στις ΗΠΑ. Στην Κύπρο, οι Χιλιαστές περίμεναν, θυμούμαι, το τέλος του κόσμου το 1975. Ανεβλήθη, ευτυχώς επ’ αόριστον, και μάλλον κι οι νέες προθεσμίες, θα αναβάλλονται ομοίως. Μην αποσύρετε τα λεφτά σας από τις τράπεζες, αν σας μείναν δηλαδή.

  22. Ο Καραγκιόζης, που δεν άφησε επάγγελμα που να μην το κάνει, δεν μπορούσε φυσικά να παραβλέψει το δραγουμανιλίκι. Στην δεκαετίά του ’50 διάβασα το βιβλιαράκι, από την σχετική σειρά που πουλιώταν στα περίπτερα, «Ο Καραγκιόζης δραγουμάνος» κι από εκεί έμαθα την λέξη.

  23. gpoint said

    #3
    οταν παίζαμε γκαζές ή γκαζάκια ένα από τα παιχνίδια ήταν το μπαζ ή μπάστακας δλδ η μεγάλη μπίλια που στηνόταν στην άκρη της γραμμής και ακολουθούσαν το παράμπαζο και οι υπόλοιπες γκαζές. Οποιος πετύχαινε το μπαζ με την δικιά του μπίλια (τη μάνα) κέρδιζε όλες τις γκαζές, αν χτύπαγε το παράμπαζο έπαιρνε όλες πλην του μπάστακα, αν πετύχαινε την τρίτη στην σειρά, όλες εκτός από μπαζ και παράμπαζο κ.λ.π. ο μπάστακας ήταν συνήθως ισοδύναμος με πέντε γκαζές…

  24. sarant said

    19: Κι αυτός βέβαια!

    22: Θα είχε ενδιαφέρον ο Καραγκιόζης δραγουμάνος, πολύ θα ήθελα να το έβρισκα!

  25. Immortalité said

    Ωραίος ο δραγουμάνος! Και τι σύμπτωση, όλοι οι δραγουμάνοι που ξέρω είναι φίλοι αδερφικοί και τα καλύτερα παιδιά! 🙂
    Και σαν λέξη είναι όμορφη…

  26. JS said

    23:
    >μπαζ ή μπάστακας δλδ η μεγάλη μπίλια που στηνόταν στην άκρη της γραμμής

    μπαζ, ποτέ μπάστακας, και δεν διέφερε στο μέγεθος από τις άλλες γκαζές (γκαζάκια).
    Υπήρχε και το κωλόμπαζο, η τελευταία γκαζά.
    Χρησιμοποιούσαμε και … σιδερένια γκαζάκια, τα κουρσούμια (μπίλιες από ρουλεμάν).
    Κάτι έγραφε ο Νικοκύρης γι αυτά, αλλά δεν μπορώ να το βρώ.

  27. Γρηγόρης Κοτορτσινός said

    Στα Γιάννενα παίζαμε μπίλιες*. Έριχνες με την καραντάνα (που μπορεί να ήταν ρουλεμάν, οπότε λεγόταν σιδερένια). Η καραντάνα, ανάλογα με το μέγεθος και το είδος, ονομαζόταν και σαραντάρα (άξιζε 40 μπίλιες), εξηντάρα κλπ. Αν χτυπούσε την ακρινή μπίλα ή μπίλια, δηλαδή το μπάζο, τις έπαιρνες όλες, το παράμπαζο όσες ήταν από κει και πέρα κ.ο.κ. Γκαζές δεν άκουσα ποτέ, όσο ήμουν μικρός.

    *Ανάλογα με το είδος τις λέγαμε κοκάλινες (άσπρες με κάποιο χρώμα), που άξιζαν 20 μπίλιες, και μακαρονάκια (διάφανες με γραμμές κάποιου χρώματος), που άξιζαν 5 μπίλιες.

  28. Αntonis said

    26:Πάντα το μπαζ ήταν η μεγαλλίτερη γκαζά και ακολουθούσαν οι υπόλοιπες σύμφωνα με το μέγεθος,ως την τελευταία και μικρότερη την επονομαζόμενη και κολόμπαζο. Καλά ΄όλα αυτά,αλλα τι σχέση έχουν όμως μετο θέμα;

  29. gpoint said

    #26
    Προφανώς μιλάμε για άλλη παραλλαγή του παιχνιδιού γιατί τις σιδερένιες μπίλιες από ρουλεμαν δεν τις παίζανε επειδή λόγω βάρους δεν είχαν την ίδια αδράνεια με τις γιάλινες και εγώ περιγράφω παιχνίδι τζόγου οι γκαζές αντιστοιχούσαν σε λεφτά, όπως στο μπιλιάρδο έπαιζαν το «πιατάκι». Ενώ οι γκαζές ήταν γυάλινες και μικρές και η μάνα ήταν σαφώς πιο μεγάλη αλλά γυάλινη πάλι, ο μπάστακας ήταν περίπου στο μέγεθος της μπάλας του πινγκ πονγκ από ένα υλικό σαν στόκο ή και μεταλλικός και έπρεπε να κτυπηθεί με δύναμη από την μάνα για να φύγει από την γραμμή γι αυτό στο πρώτο κτύπημα από πολύ μακριά δεν τον σημάδευαν συνήθως.

  30. Αntonis said

    29:Ο.Κ συμφωνώ,αλλά τι σχέση έχει με το θέμα;

  31. sarant said

    30: Αντώνη, είθισται οι ιστολογικές κουβέντες να ξεστρατίζουν. Εδώ το ξεστράτισμα έγινε όταν από την έκφραση «τι στέκεσαι από πάνω μου σαν δραγουμάνος» πήγαμε στην συχνότερη «στέκεσαι μπάστακας» και μετά στον μπάστακα που παίζαμε τις αμάδες.

  32. Αntonis said

    27:Ξέχασα να απαντήσω στον φίλο απο τα Γιάννενα.Εδω στην Αθήνα τα πιτσιρίκια της δεκαετίας του ’50 -η μετέπειτα Γενιά του Πολυτεχνείου(!),στην τσογλάνικη κουλτούρα, σνομπάραμε τη λέξη μπίλιες.Γκαζές ή γκαζάκια λέγαμε.Εξού και τα γκαζάκια των μετέπειτα διαδηλώσεων-πλάκα κάνω-

  33. gpoint said

    Να υποθέσω πως η γκαζά ή γκαζάκι πήρε την ονμασία από την γυάλινη μπίλια που έκλεινε παλιά τα μπουκάλια της γκαζόζας ε

  34. Έμενα πάντα με την εντύπωση πως «Δραγούμης» προέρχεται από τη λέξη «μετάφραση», ως δραστηριότητα και κρατικό θεσμό, που αντιστοιχεί στο τουρκικό terçüme (και με κάποιες άλλες ισοτιμίες από τα αραβικά, που θα έχουν, όπως γράφεις d). Κρίμα που ο πρώτος προϊστάμενος του ελληνικού μεταφραστικού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, μακαρίτης Δραγούμης, δεν είχε τέτοιας προέλευσης όνομα.

    Γιάννης

  35. sarant said

    33: Ο Μπαμπινιώτης λέει απο kesek = μπίλια. Ξέρω κι εγώ;

  36. Για το κομπολόι.
    Με έχει απασχολήσει ορολογικά η δυνατότητα να χρησιμοποιηθεί η λέξη «κομβολογίο» μεταφορικά-ορολογικά διώχνοντας την υπερτιμημένη λέξη «δίκτυο». Για παράδειγμα μια έκφραση του τύπου «το δίκτυο των σταθμών ΚΤΕΛ» είναι απόλυτα δεκτή. Θεωρώ όμως ακριβέστερο κάτι σαν «το κομβολόγιο των σταθμών ΚΤΕΛ».

    Γιάννης

  37. Μαρία said

    35 Επίσης:
    http://strimoniko.blogspot.gr/2010/09/blog-post_3683.html
    Ενδιαφέρον το λήμμα γκεζάκι απ’ του Σταματάκου.

  38. Gpoint καλησπέρα.
    Τι ήταν αυτή η μπίλια στις γκαζόζες;
    Σε άλλα μέρη η μπίλια λεγόταν μπίλα.
    Όλη η ιστορία μοιάζει σαν να έχουμε μια ισπανική λέξη «billa» που οι γνώστες διαβάζουν σωστά (μπίλια) και οι άλλοι με λατινική απόδοση (μπίλα).

    Γιάννης

  39. cchris74 said

    Συγγνώμη που θα είμαι εκτός θέματος αλλά ήθελα να ρωτήσω το εξής: Αν κάποιος έχει τα άπαντα του Παπαδιαμάντη κληρονομιά απο τις εκδ.Βαλέτα, αξίζει να αγοράσει τα άπαντα απο τις εκδ.Δρόμος, υπάρχουν διαφορες; Αν θέλει και ξέρει κανείς ας μου απαντήσει παρακαλώ.

  40. Προσγολίτης said

    Καμιά σχέση με το θέμα μας, αλλά… με απασχολεί: Γιάννενα ή Γιάννινα; Νομίζω το δεύτερο. Ιωάννινα – Γιάννινα. Εξάλλου, αν θεωρήσουμε σωστό το πρώτο, στη γενική πώς θα ’ναι; των Γιαννένων;, άπαγε…

  41. Αγαπητέ Προσγολίτη καλησπέρα.

    Από τα όσα ξέρω για τα βόρεια ιδιώματα, των οποίων είμαι ομιλητής, σε άτονες συλλαβές τους δεν υπάρχει ούτε -ο- ούτε -ε- παρά, αντίστοιχα -ου- και -ι-. Παράδειγμα ιβδουμίντα και όχι εβδομήντα. Άρα Γιάννινα καραμπινάτο. Εγώ ισπανιστί θα τα έγραφα Yañna. Έτσι το προφέρω.

    Γιάννης (Yañs)

  42. JS said

    38:
    Δες εδώ.

  43. sarant said

    40: Κοτορτσινού και λοιπών Ηπειρωτών παρόντων, χαμουτζήδες παυσάτωσαν, αλλά δεν είναι σίγουρο πως η αρχική μορφή του τοπωνυμίου ήταν Ιωάννινα.

    39: Διαφορές υπάρχουν και πολλές, αλλά εξαρτάται πώς το εκτιμάει κανείς. Ο Τριανταφυλλόπουλος διορθώνει σε αμέτρητα σημεία τον Βαλέτα, αλλά δεν μπορώ να σου πω ότι θα διαβάσεις κάτι εντελώς διαφορετικό. Επίσης, είναι πολύ καλύτερη η επιμέλεια, γλωσσάρι κτλ. Καλύτερα να δεις κάπου έναν τόμο της νέας έκδοσης, να κάνεις τη σύγκριση.

  44. Γρηγόρης Κοτορτσινός said

    #32
    Ε καλά, δεν ρώτησα και τίποτα για να απαντήσεις. Γιαννιώτικη ορολογία για τις μπίλιες ανέφερα. Παρεπιφτού, νιώθαμε μια απύθμενη αποστροφή για τη λέξη γκαζές ή όπως λέγονται. Πολύ δήθεν μας φαινόταν. Αλλά τι σχέση έχει με το θέμα;
    #40
    Το τοπωνύμιο έχει ετυμολογηθεί ποικιλοτρόπως. Πειστικότερη είναι η ετυμολόγησή του από το σλαβικό όνομα Jana και την επιθετική κατάληξη -ina, η οποία, όταν προστίθεται σε ανθρωπωνύμια, έχει κτητική σημασία. Δηλαδή, Γιάνινα (όπως θα ήταν σωστότερο) ήταν αρχικά ο τόπος που ανήκει στη Γιάνα. Αρχικά το τοπωνύμιο ήταν θηλυκό (η Γιάνινα), όπως βεβαιώνει τόσο το όνομα του χωριού Γιάνινα στη Μεσσηνία (το 1422) όσο και η πρώτη μνεία των ίδιων των Ιωαννίνων (το 879 υπήρχε ο επίσκοπος Ζαχαρίας Ιωαννίνης). Ο τύπος Γιάννενα είναι πολύ μεταγενέστερος, αφού ακόμα δεν έχει καταφέρει να φτιάξει γενική (*Γιαννένων), και πιθανώς οφείλεται σε παρετυμολόγηση προς το Γιάνναινα «η σύζυγος του Γιάννη». Όλες τις πιθανές απόψεις και τεκμηριωμένη αποδοχή της ορθότερης στο Κ. Οικονόμου, Τα οικωνύμια του Νομού Ιωαννίνων, Ιωάννινα 2006 (β΄ έκδοση), σελ. 76-83.
    Βέβαια, ο Οικονόμου είναι καθηγητής γλωσσολογίας, αρά τρίχες ξέρει, οπότε τα Γιάννενα ετυμολογούνται από το εκκλησάκι τ’ Αγιαννιού στο κάστρο, που το γκρέμισαν οι Αγαρηνοί κι έχτισαν τζαμί…

  45. Προσγολίτης said

    41,43,44.
    Ευχαριστώ πολύ. Και το θεωρούσα τόσο απλό.
    Καλό ξημέρωμα!

  46. Τηλεγραφητής said

    Μήπως εἶναι διαθέσιμος κανἐνας δραγουμάνος; Τί λέει ὁ Δεσπότης;

    http://www.imp.gr/index.php?option=com_content&view=article&id=64:2012-07-16-02-52-28&catid=12:daynews&Itemid=136

  47. Γρηγόρης Κοτορτσινός said

    Βάζει μπροστά τον Φώτιο και την σύνοδο του 879/880 (αυτή που υπογράφει ο Ζαχαρίας Ιωαννίνης :D) για να μη δούμε από πίσω την παλαμική αίρεσ… εεεε εννοώ τον ησυχασμό, που έσωσε την ορθοδοξία μπλα μπλα μπλα. Παρατηρήστε ότι περιγράφει όλα τα χαρακτηριστικά μιας συνόδου για το 879/880, αλλά αποφεύγει για το 1351. Θέλει να καταντήσει την εκκλησία της Ελλάδος μια θλιβερή αίρεση, τύπου παλαιοημερολογιτών.

  48. Τηλεγραφητής said

    47. Χαρὰ στὸ κουράγιο σου Γρηγόρη. Ἄ! Γιὰ τόσο πρόσφατα γεγονότα… Καὶ τὸν πληρώνουμε κιόλας.
    Τελικὰ τὸ πάει γιὰ σχισματάκι;

  49. Γρηγόρης Κοτορτσινός said

    Απειλεί τον Ιερώνυμο (όχι αυτός, κάποιος άλλος κακόπιστος) ότι θα του βγάλει την εκλογή του Αγίου Πρεβέζης αντικανονική ή παράτυπη, ώστε να τον αναγκάσει να συζητήσει τα των συνόδων (ποια; η σύνοδος της ελλαδικής Εκκλησίας), με την ελπίδα είτε ότι ο Ιερώνυμος θα πάει κόντρα στον Πατριάρχη, που το επιθυμούν διακαώς, είτε ότι θα πάει κόντρα στους μουτζαχεντίν and of course you know this means war!

  50. Τηλεγραφητής said

    49. Κατάλαβα. Ἀφεντικὰ καὶ δοῦλοι… Πάω νὰ πάρω πόπ κόρν. Star Wars σὲ Βυζαντινὸ στύλ.
    Εὐχαριστῶ γιὰ τὴν ἐνημέρωσι.

  51. Τσούρης Βασίλειος said

    40,44
    Ιωαννίται, αλλά και Ιωαννινιώται, Γιαννιώτες ή και Γιαννινιώτες αναφέρονται οι κάτοικοι της πόλης των Ιωαννίνων. Ιωαννίνη, Ιωαννίνα (η), Ιωάννινα (η), Ιωάννινα (τα), Γιάννινα, Γιάννενα, Αγιάννα (τα), Γιάννα (τα), Ιάννα (τα), όπως και η γενική Γιαννίνου (του) είναι λόγιοι και λαϊκοί τύποι με τους οποίους συναντάται η ονομασία της πόλης………
    Στη συνέχεια ο κος Παππάς παραθέτει πολλές απόψεις και γνώμες για την προέλευση του τοπωνύμιου.

    Στέφανος Δ. Παππάς

    Σύσταση και Διοικητική Εξέλιξη των Κοινοτήτων, των Δήμων & του νομού Ιωαννίνων σελ.41.
    Ιωάννινα 2004

  52. @31. Νικοκύρη. επειδή όπως σωστά λες «είθισται οι ιστολογικές κουβέντες να ξεστρατίζουν» (και είναι ωραίο αυτό), επειδή σήμερα έγινε κουβέντα και για το μπαζ, κρατάω ρακόρ επί του θέματος και αναφέρομαι στον Μπαζ. Έτσι ήταν γνωστός στο Χόλιγουντ, ένα από τα θύματα της μακαρθικής περιόδου, ο σεναριογράφος απ’ τη Σαμψούντα Άλμπερτ – Ισαάκ Μπεζερίδης, Ο Μπαζ, ήταν σύμφωνα με το Φρασουά Τρυφώ ο πρώτος συγγραφέας των φιλμ νουάρ του Χόλυγουντ. Ντοκιμαντέρ για τον Μπαζ έκανε ο Σπύρος Ταραβήρας.
    Περισσότερες πληροφορίες: http://www.myfilm.gr/1269

  53. JS said

    52:
    Ορεσίβιε, να την εξοστρακίσω κι εγώ την ιστολογική κουβέντα έτι περισσότερο;
    Διαβάζω στο λίνκο που έδωσες ότι ο Μπάζ ήταν φίλος των Ουίλιαμ Φώκνερ, Χάμφρεϊ Μπόγκαρντ, Μέριλιν Μονρόε και Ρόμπερτ Μίτσαμ. Τον τελευταίο τον γνώρισα κι εγώ! Πιτσιρικάς, το 1958 ,σε μια προσκοπική μας βόλτα στη Μονή Καισαριανής. Ανεβάζανε ένα Φολκς Βάγκεν του Β’ Παγκ. Πολέμου, στις σκάλες της μονής για της ανάγκες του έργιυ που γύριζαν «Οργισμένοι Λόφοι» . Όταν ξαφνικά οι έλληνες που τραβούσαν το τζιπάκι, παρατάνε τα σκοινιά κι αρχίζουν να βρίζουν τον αμερικάνο οδηγό, που τους έκανε το σήμα «στοπ» με ανοιχτές παλάμες, διότι τους μούτζωσε! Βρε, τι τους εξηγούσα ότι οι αμερικάνοι δεν μουτζώνουν, αυτοί τίποτα. Ανένδοτοι. –Τι δεν μουτζώνουν; Πλάκα μας κάνεις;
    Πλησίασε κι ο Ρόμπερτ Μήτσαμ. Του εξήγησα για την παρεξήγηση. Και σιγά μην έχανα την ευκαιρία να μην τον ρωτήσω για το έργο, το ρόλο του κλπ. Με ρώτησε για το Μοναστήρι, που έτυχε να γνωρίζω μερικά πράγματα. Θυμάμαι ότι ενώ με άκουγε με ενδιαφέρον τα «νυσταγμένα μάτια» του έδειχναν το αντίθετο.
    Σ αυτό το φιλμ έπαιζε κι ο ο Μέγας Γκουσγκούνης στο ρόλο ενός τροχονόμου! Το λέει η Βικυ.
    Υπάρχει όμως και μια άγνωστη καλλιτέχνιδα («αιδοιοαοιδός» κατά Ζαμπέτα) με άνευ σιλικόνης προσόντα, που τραγουδάει γυμνόστηθη στην ταινία!

  54. sarant said

    52-53: Σε τι ωραίους δρόμους μας φέρνει το ξεστράτισμα!

  55. gpoint said

    Τω όντι ωραία ξεστρατίσματα !
    #38, με κάλυψε ο JS στο 42, πριν βγούν τα τσιγκάκια με τα οποία έκλειναν τις μπουκάλες με τα αεριούχα ποτά, τις έκλειναν με ένα συστηματάκι που είχε μια γιάλινη μπίλια να εφαρμόζει στο στόμιο.
    Η δικη μου εκδοχή είναι ότι από το αέριο (γκαζ) του αναψυκτικού μας προέκυψε η ονομασία ,του,γκαζόζα, και συνειρμικά η μπίλια ονομάσθηκε γκαζάκι < γκαζά. Βέβαια την ίδια μπίλια είχαν και τα μπουκάλια της μπίρας οπότε…ίσως να μην είναι έτσι.
    Στην Κέρκυρα πάντως είχα ακούσει πως την γκαζόζα την λέγανε τζιτζιμπίρα

  56. Καλημέρα. Ξενυχτίσαμε, ξεστρατίσαμε αλλά απ’ ότι βλέπω δεν παραστρατίσαμε!

  57. sarant said

    Καλημέρα και από δω… !

  58. ppan said

    Άλλο η γκαζόζα άλλο η τζιτζιμπίρα! Πού είναι ο Μπουκάν;

  59. Tilegrafitis said

    58. Γκαζόζες εἶναι ὅλα τὰ ἀεριοῦχα ποτὰ. Εἶχε ἐπικρατήσει ὅμως νὰ λέμε γκαζόζες μόνο τὰ «διαφανῆ» ἀεριοῦχα ἀναψυκτικά. Ἡ τζιτζιμπίρα εἶναι ἀεριοῦχο ποτὸ μὲ βάση τὴν πιπερόριζα. Καὶ κάτι γιὰ τοὺς παλιοὺς Πειραιῶτες. Ἀπέναντι ἀπὸ τὸ παλιὸ 3ο Ἀρρένων ἐπὶ τῆς Δεληγιώργη λειτουργοῦσε μιὰ βιοτεχνία ἀναψυκτικῶν « Ἡ Ὄασις». Τροφοδοτοῦσε μὲ ἀναψυκτικὰ ὅλη τὴν περιοχὴ καὶ ἔφτιαχνε τὸ καλύτερο Μπυράλ στὸν κόσμο. Ἔκλεισε τὸ 1967… Coca Cola.

  60. sarant said

    Η Κόκα Κόλα ήρθε το 1967; Για λίγο αργότερα τη θυμάμαι.

  61. Tilegrafitis said

    60. Δὲ θυμᾶμαι ἀκριβῶς. Ἴσως κάποια ἄλλη μεγάλη. Θὰ ψάξω. Ἦταν καὶ τὸ ΤΑΜ ΤΑΜ… Ἡ Ὄαση πάντως ἔκλεισε τὸ 1967.

  62. JS said

    60:
    Αύγουστος του 1969.

  63. sarant said

    Ναι μπράβο, το θυμάμαι γιατί είχαμε έναν στη γειτονιά που ήταν ο πατέρας του στρατιωτικός και υπηρετούσε στην Κύπρο και του έφερνε κοκακόλες και μας έκανε τον καμπόσο, και θυμάμαι όταν είχε έρθει η κόκα-κόλα είχα χαρεί όχι γι΄ άλλον λόγο αλλά που θα έπεφτε η μύτη του.

  64. Tilegrafitis said

    62. Ἔτσι πρέπει νὰ εἶναι. Τὸ σῆμα δὲ πάνω στὰ μπουκάλια τυπωνόταν στὸ Νέο Φάληρο. Κοντὰ στὸ Γαλλικὸ νεκροταφεῖο.
    63. 🙂

  65. Γιάννινα, μαύρα Γιάννινα, πώς σας βαστάει ο κόσμος!
    (δεν το λέω εγώ, ο Βαλαωρίτης το λέει.)

  66. #54 Ξεστράτισμα 1: Πρέπει κάποτε να ερωτηθεί ο λαός: γκαζές ή γκάζες; (προσωπικός καημός, αν και το σκορ θα είναι συντριπτικό)
    Ξεστράτισμα 2 (με αφορμή 52-53): Αν θελήσετε μια ώρα χαλάρωσης, δείτε αυτό:

  67. Καλαχώρας Λεώνικος said

    Καταπληκτικό κι εξαιρετικά εμπεριστατωμένο άρθρο. Τέρμα.
    Οι φαναριώτες υπηρέτησαν πιστά την Υψηλή Πύλη και καλά έκαναν, διότι αυτό τους έδινε τη δινατότητα να παρεμβαίνουν υπέρ των ελληνων όσο τους επιτρεπόταν.
    Αν δείτε το πάνελ της συνθήκης του Αγίου Στεφάνου, είναι όλοι έλληνες. Και δε νομίζω ότι φορούσαν φουστανέλες. Ντύνονταν συμβατικά όπως όλοι, αλλά μετάφρασνα την Αγία Γραφή κι έκαναν και άλλα τέτοια.

    @1 Νεοκίδ. Λικνίσιμος = λικνιστός = διατίθεται για να λικνιστεί. Λικνιστέος, εφόσον διατίθεται, είναι must. Τα ρηματικά επίθετα εκ του ομηρικού λικνέω < λίκνυμι, απαρέμφ. λικνῦναι. (ΙΕ ριζι lik'n2-9nn-14) ΠΛΑΞ!

    Νοικοκύρα. Δεν ξέρω σε ποιον 'Καραγκιόζη Δραγουμάνο' αναφἐρεσαι. Προ ετών αναζητώντας κάτι για τον Καραγκιόζη έπεσα σε κάποιο site από την Ξάνθη νομίζω, που παρέθετε ένα κείμενο με αυτόν τον τίτλο. Κάποιος ξενοδόχος ονόματι κύριος Ξενοφών ζητάει ένα δραγουμάνο για να συνεννοείται με τους ξένους πελάτες του και ως εικός απευθύνεται στον Χατζηαβάτη ο οποίος ως είθισται θα προτείνει τον Καραγκιόζη, με το αιτιολογικό ότι 'στην Κατοχή είχε πάρε δώσε με άγγλους, ιταλούς και γερμανούς και κάτι θα θυμάται'. Ο Καραγκιόζης δέχεται τη θέση, φοράει και στολή με καπέλο μάλιστα, και πέφτει με το μούτρα στη δουλειά. Κατ' αρχήν αδειάζει την κουζίνα απ' ο,τιδήποτε φαγώσιμο. Δεν καταλαβαίνει βεβαίως γρυ απ' ότι του λένε οι ξένοι πελάτες, τον ένα τον στέλνει κατά κρημνών, τον άλλο δε θυμάμαι τι τον κάνει, νομίζω τον ληστεύει, και τον τρίτο τον παστώνει στο ξύλο. Κατόπιν όλων αυτών, αποφασίζει ότι δεν τον σηκώνει άλλο το περιβάλλον, και αποχωρεί συναποκομίζοντας το σακάκι για να το πουλήσει.
    Το όλον επρόκειτο για μια εξωφρενική ηλιθιότητα, πραγματικά για να δέρνεις αυτούς που το γράψανε, διότι εμφανίζει τον Καραγκιόζη δοσίλογο, κουτοπόνηρο, λεχρίτη, ληστή, παλαβό και ό,τι άλλο θέλεις, χαρακτηριστικά που δεν έχουν σχέση με τον Καραγκιόζη όπως τον νιώσαμε από το 50.
    Έκαναν το λάθος να έχουν και contact us και φυσικά τους διεμήνυσα την άποψή μου. Το site δεν υπάρχει πια, τουλάχιστο με τα ίδια στοιχεία.
    Το τυπωμένο που αναφέρει κάποιος δεν το είδα.

    Έχω γράψει κι εγώ καραγκιόζηδες για τα παιδιά μου, και καμια φορά στήνω μπερντέ για τα πιτσιρίκια των φίλων μου. Βέβαια είναι λίγο πιο απαιτητικός και πιο 'πολιτικοποιημένος' (γράφτηκαν στις αρχές του 2000) και θα σου στείλω ένα, να το δεις. Αφού έγραψες τόσα για μένα…. να μη σου κάνω κι εγώ μια φιλοφρόνηση;

  68. Γς said

    67 @ Λεώ

    >Έχω γράψει κι εγώ καραγκιόζηδες για τα παιδιά μου, και καμια φορά στήνω μπερντέ για τα πιτσιρίκια των φίλων μου

    Α, κι εγώ. Καραγκιοζοπαίκτης απ τα μικράτα μου.

    Αραχτά τα πιτσιρίκια μου στο σαλόνι κι εγώ μέσα στην κουζίνα πίσω από ένα σεντόνι στην πόρτα της.

    Το τι γέλιο είχε πέσει.

    Α, έτσι μου’ ρχεται να παίξω καραγκιόζη στον εαυτό μου

  69. MariaBountali said

    Καλησπέρα σας
    Πολύ ενδιαφέρον το άρθρο. Μεταφράζω κείμενα από τα ελληνικά στα αγγλικά και έχω συναντήσει τα εξής (Γ. Δραγουμάνος
    Δραγουμανία), που δεν μπορώ να καταλάβω σε τι αναφέρονται. Το «Γ» θα μπορούσε να σημαίνει «Γενικός»; Αν έχετε κάποια ιδέα, και μπορείτε να βοηθήσετε, θα το εκτιμούσα πολύ. Επίσης γνωρίζετε τι σημαίνει το «Σάτβε» και το «Ατλίδες»;

    Ευχαριστώ πολύ

    Παραδείγματα σε κείμενα:

    «Εχει να λάβει από τον Ζαχαρίαν Αρβανίτην 11 μετζήδ. Και δεν τω τα δίδει εάν δεν εξακολουθεί να εργασθεί παρ αυτώ, παρακαλεί να διαταχθεί να τω τα δώσει διά της Δραγουμανίας.»

    Είχον με τον Σάλεμ Τζτίτ υπόθεσιν την οποίαν εσυμβίβασαν εις την Δραγουμανίαν δι εγγράφων, αλλ ο αντίδικος αυτών εισέτι δεν εξεπλήρωσε τας εν τω εγγράφω όρους, παρακαλούσι να διαταχθεί ο Δραγουμάνος να δώσει εις αυτούς τα έγγραφα διά να εκτελέσωσι τα εν αυτοίς όπου δεί.

    Απορεί πώς ένευ τινος αιτίας απεβλήθει παρά του Γ. Δραγουμάνου εκ της υπηρεσίας του. Παρακαλεί να γίνει η απαιτουμένη εξέτασις και τότε αν φανεί πταίστης θέλει δεχθεί την τιμωρίαν εκ μέρους της Υμ. Μακαριότητος.

    Για το «Σάτβε»

    Είναι αθώος από την κοπήν της Σάτβες, διέδωσαν οι ενάγοντες ότι η Υ.Θ.Μ. κατεδίκασεν αυτόν να πληρώσει 5 λίρ. Το έμαθον δε ως φαίνεται από τον γραμματέα, εάν καταδικασθεί να πληρώσει έν μοναμπεσλίκιον θα είναι αδικία διότι είναι πτωχός και ουδέν έχει, απεδείχθει δε η αθωότης από του

    Αδίκως κατεδικάσθει να πληρώσει 9 λίρ. Διότι αυτός δεν ήτον ο κλέπτης της Σάτβες και εάν υποχρεωθεί να πληρώσει θα αναγκασθεί να αλλάξει την πίστην του διότι είναι πτωχός και έχει να τρέφει εννεαμελή οικογένειαν.

    Ο Χαζπούν και ο Μάοου κατόρθωσαν να ακυρώσωσι την απόφασιν του Εκκλησιαστικού Δικαστηρίου διά το Σάτβε αυτής και να αθωώσωσι τον κλέπτην, όθεν ηναγκάσθει να κάμει έφεσιν της υποθέσεως εις το Βιλαέτι της Δαμασκού, παρακαλεί να τω γίνει η απαιτουμένη βοήθεια εκεί ( εις μάτην ο Τόδορ εφένδης διεμαρτύρετο κατά την πράξιν του Τζιναέτ μετζιλή, το οποίον μολονότι έβλεπε το δίκαιον, αποθέωσε τον αποδεδειγμένον κλέπτην).

    Για το «Ατλίδες»
    Η Κυβέρνηση έστειλεν Ατλίδας ζητούσα το Μηρί αλλ οι χριστιανοί λείπουν εις το θέρισμα, ώστε οι Ατλίδες συνέλαβον τον Μουχτάρην Δαούτ και ήγαγον αυτόν εις Ιερουσαλήμ, όθεν παρακαλούσι να τω γίνει υπεράσπισις.

  70. sarant said

    Να δούμε αν θα δουν το σχόλιό σας οι γνώστες!

  71. ατλίδες θα είναι οι ιππείς, atlı.

  72. MariaBountali said

    Ευχαριστώ πολύ για την απάντηση. κι εγώ «ιππείς» σκέφτηκα ότι μπορεί να σημαίνει.
    Είναι εξαιρετικό το blog και χαίρομαι που το ανακάλυψα.
    Σπάνια βρίσκω σωστές πληροφορίες στα ελληνικά στο διαδίκτυο.

  73. sarant said

    72 Να είστε καλά!

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

w

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: