Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Τα πούρα των τραμπούκων

Posted by sarant στο 27 Σεπτεμβρίου, 2012


Την Κυριακή που μας πέρασε, το Βήμα δημοσίεψε ένα άρθρο του κ. Θ. Πάγκαλου, στο οποίο ο πρώην υπουργός επιχειρεί μια εσφαλμένη και επικίνδυνη, κατά τη γνώμη μου, ταύτιση των «δύο άκρων», του Σύριζα και της Χρυσής Αυγής. Θα δώσω ένα απόσταγμα παγκαλικής σοφίας για να πάρετε μια ιδέα: Αν ο κύριος Μιχαλολιάκος και οι μαυροφορεμένοι του είναι τα SS, τότε ο κύριος Τσίπρας και τα παρδαλά στίφη του είναι τα SA με όρους Βαϊμάρης. Ωστόσο, επειδή εδώ εμείς προτιμάμε να λεξιλογούμε, δεν θα μπω στην ουσία του άρθρου (μπορείτε, αν δεν έχετε τίποτ’ άλλο να κάνετε, να το διαβάσετε όλο εδώ). Θα περιοριστώ  στις γλωσσικές πτυχές του. Διότι ο Θ. Πάγκαλος συνηθίζει να διανθίζει τα κείμενά του με γλωσσικές πληροφορίες. Έτσι, το άρθρο ξεκινάει με  ορισμό του τραμπούκου από δύο λεξικά και με την πληροφορία ότι το όνομα συνδέθηκε με την πολιτική επειδή στα λατινοαμερικάνικα πραξικοπήματα οι διοργανωτές μοίραζαν πούρα τύπου trabuco για να εξασφαλίζουν χειροκροτητές.

Πράγματι, αυτή είναι η επικρατούσα άποψη για τη γέννηση της λέξης τραμπούκος. Σύμφωνα π.χ. με το ΛΚΝ, η λέξη προέρχεται από το ισπαν. trabucos (πληθ. που θεωρήθηκε ενικός) μάρκα πούρων (η ονομασία από την ομοιότητα με trabuco, παλιό τύπο όλμου) που παλιοί πολιτικοί προσφέρανε στους ανθρώπους τους (πρβ. το τραμπούκο `φιλοδώρημα΄). Τα ίδια λέει και ο Μπαμπινιώτης. Στο ετυμολογικό γλωσσάρι του Παπαδιαμάντη, ο Κ. Καραποτόσογλου δίνει ότι trabuco είναι μεγάλο, χαμηλής ποιότητας πούρο, που δινόταν ως δώρο σε εκλογέα ή σε κομματάρχη (με παραπομπή σε ισπανοαγγλικό λεξικό που δεν το έχω). Και, παρόλο που σήμερα υπάρχει μάρκα πούρων Trabucos, αρχικά δεν επρόκειτο για εμπορική ονομασία κατοχυρωμένη, αλλά για όνομα ενός τύπου πούρων.

Και πράγματι, το πούρο, είναι συχνό φιλοδώρημα. Η έννοια του ρεγάλου ή της δωροδοκίας υπάρχει ιδίως στα παλιότερα λεξικά. Στο λεξικό της Πρωίας, ας πούμε, διαβάζουμε ότι τραμπούκος και (το) τραμπούκο είναι: α) είδος πούρου της Αβάνας και β) η ευτελής δωροδοκία, και μετωνυμικά ο τραμπούκος είναι «ο λαμβάνων τραμπούκο, ο ευτελής, ουτιδανός, άνθρωπος των καταγωγίων, κουτσαβάκης». Παρόμοια και ο Δημητράκος, για τον οποίο τραμπούκος είναι «ο λαμβάνων τραμπούκο, ο ευτελώς χρηματιζόμενος κομματάρχης, ο πωλών την ψήφον του εκλογεύς». Σχεδόν απουσιάζει δηλαδή η σημερινή έννοια του μπράβου που βιαιοπραγεί και στο προσκήνιο βρίσκεται η ευτελής εξαγορά ή δωροδοκία των ανθρώπων αυτών. Ότι τραμπούκο σήμαινε φιλοδώρημα, μπαξίσι, δωροδοκία, το τεκμηριώνει και ο Παπαδιαμάντης στους Χαλασοχώρηδες, όταν βάζει τον ταβερνιάρη Δημήτρη Τσιτσάνη να παραπονιέται ότι οι ισχυροί κομματάρχες τρώνε όλο τον τραμπούκο (τα χρήματα που μοίραζαν οι υποψήφιοι βουλευτές) και δεν περισσεύει για τους παρακατιανούς: «Πού επερίσσευε τραμπούκος απ’ αυτούς που έχουν δόντια, κατάλαβες, για να φάνε κι οι άλλοι, οι παραμικροί;»

Επομένως, φαίνεται πολύ πιθανή η πορεία της λέξης από το πούρο στο φιλοδώρημα και από το φιλοδώρημα στον λήπτη του. Ένα σημείο που δεν έχω διαλευκάνει είναι αν η σημασία «φιλοδώρημα, ιδίως σε εκλογέα ή κομματάρχη» αναπτύχθηκε στα ισπανικά ή στα χώματά μας. Ο Καραποτόσογλου φαίνεται να υπονοεί ότι υπήρχε ήδη στα ισπανικά αυτή η σημασία, αλλά σε σημερινά λεξικά δεν τη βρήκα. Επίσης αδιευκρίνιστο έχω το αν η λέξη έφτασε στα ελληνικά απευθείας από τα ισπανικά ή αν μεσολάβησαν τα ιταλικά.

Θα μπορούσε το άρθρο να τελειώνει εδώ, αλλά θα φλυαρήσω κι άλλο για να φωτίσω ή για να μπερδέψω κάποιες πλευρές του ζητήματος.

Η αρχική σημασία της λέξης trabuco, στα ισπανικά, δεν είναι το πούρο. Αρχικά, trabuco στα ισπανικά είναι ένα είδος καταπέλτη των μεσαιωνικών χρόνων, και μετά ένα εμπροσθογεμές τουφέκι, απ’ αυτά που τα λέμε και μουσκέτα. Ομολογώ ότι δεν έχω καταλάβει αν ο μοντέρνος καταπέλτης και το πρωτόγονο τουφέκι είναι απλώς ομόηχες λέξεις διαφορετικής ετυμολογίας ή αν η δεύτερη είναι μετεξέλιξη της πρώτης. Πάντως, το μουσκέτο έμεινε, και το μουσκέτο, από το σχήμα της κάννης του, έδωσε το όνομά του στο πούρο.

Η λέξη trabuco με τις δυο σημασίες (του μουσκέτου και του πούρου) περνάει και στα γαλλικά. Ο trabucaire ήταν στρατιώτης οπλισμένος με τέτοια μουσκέτα, και βέβαια οι στρατιώτες αυτοί, όταν ξέμεναν από μισθοδοσία συχνά μετατρέπονταν σε ληστές και λήστευαν ταξιδιώτες, στα τέλη του 18ου και στις αρχές του 19ου αιώνα, και από τις δυο μεριές των Πυρηναίων. Θα μπορούσε ο δικός μας τραμπούκος να προέρχεται από εκεί, από τους στρατιώτες-ληστές, αλλά δεν έχω καμιά πηγή που να γεφυρώνει τα Πυρηναία με τον ελλαδικό χώρο.

Υπάρχει και μια άλλη θεωρία, ότι ο τραμπούκος προέρχεται από όνομα προσώπου.  Σε παλιά άρθρα τους στη Νέα Εστία (το 1960), ο Κώστας Μπίρης και ο Τάκης Λάππας κάνουν λόγο για έναν κομματάρχη του Βούλγαρη, ονόματι Κανέλλο Τραμπούκο. Ο Κανέλλος Τραμπούκος, κατά τα λεγόμενά τους, ήταν αγαθότατος άνθρωπος, ελεούσε τους πάντες, πίστευε όμως ότι οι νόμοι είναι για να εξυπηρετούν τους ανθρώπους του κόμματός του μόνο. Ο Δημήτριος Βούλγαρης (1802-1877), που ονομάστηκε και Τζουμπές επειδή φορούσε τον τζουμπέ, ένα μακρύ ίσαμε τα πόδια πανωφόρι, θεωρείται η επιτομή της πολιτικής φαυλότητας. Έκανε οχτώ φορές πρωθυπουργός -τα αναφέρω αυτά για να τοποθετήσουμε χρονικά και τον Κανέλλο Τραμπούκο, που, αν υπήρξε, θα πρέπει να έδρασε στις δεκαετίες 1850-1870. Δεν είναι αδύνατο η λέξη να προήλθε από αυτόν τον δυναμικό κομματάρχη, αλλά μου φαίνεται ελάχιστα πιθανό· πιο πιθανό βρίσκω ο Κανέλλος να πήρε το παρατσούκλι Τραμπούκος επειδή μοίραζε τραμπούκο στους εκλογείς ή έπαιζε ρόλο τραμπούκου με τη σημερινή σημασία.

Πότε μπήκε όμως στη γλώσσα μας η λέξη τραμπούκος; Ο Πάγκαλος λέει «πριν από το 1909» αλλά αυτό είναι ασαφές. Η παλαιότερη εμφάνιση της λέξης που έχω βρει είναι τρανταχτή, μια και Τραμπούκος είναι ο τίτλος μιας πολιτικοσατιρικής εφημερίδας που κυκλοφόρησε το 1866 ως το 1869. Για να κάνω μια παρένθεση, τον 19ο αιώνα κυκλοφορούσαν στην Αθήνα πολλές τέτοιες πολιτικοσατιρικές εφημερίδες με μάλλον αστείους τίτλους όπως Γάιδαρος, Διάβολος, Τρακατρούκα, Διαολαποθήκη, που γράφονταν συχνά ολόκληρες από ένα άτομο. Ο Ροΐδης έχει ψάλει τον εξάψαλμο σε αυτούς τους δημοσιογράφους -τους κατηγόρησε ότι ζούσαν από τη χρηματοδότηση των πολιτικών κομμάτων και από εκβιασμούς. Ο συντάκτης του Τραμπούκου, πάντως, στο πρώτο φύλλο της εφημερίδας, επιβεβαιώνει τον Ροΐδη, αφού γράφει σαρκαστικά: Ημπορούμεν να γίνωμεν υπουργικοί [κυβερνητικοί] αν πληρωθώμεν, δυνάμεθα να γίνωμεν αντιπολιτευόμενοι αν μας μετρήσωσι χρήματα. … Τας αρχάς της εφημεριδογραφίας μας ακολουθούντες τιθέμεθα εις πλειοδοσίαν. Αδελφοί υπουργικοί και αντιπολιτευόμενοι, σπεύσατε να προσθέσητε τιμήν.

Αρκετά αργότερα, στο ογδοηκοστό τεύχος του, τον Ιούνιο του 1868, ο Τραμπούκος άλλαξε το λογότυπό του και προσέθεσε σκίτσο, κι έτσι μπορούμε να δούμε ότι οι τραμπούκοι του 1868 ήταν όπως θα τους φανταζόμασταν: με φέσι και φαρδύ ζωνάρι, κραδαίνει τη μαγκούρα του (την περίφημη κερασέα) και ποζάρει με καμάρι ενώ στα πόδια του κείτονται αναίσθητοι με σπασμένα κεφάλια οι αντίθετοι.

Το εικονογραφικό αυτό εύρημα με προβληματίζει λίγο, διότι παρουσιάζει ήδη από το 1860 τη μεταγενέστερη σημασία της λέξης (νταής, μπράβος) και δεν πολυσυμβιβάζεται με το σχήμα που παρουσιάζω πιο πάνω, ότι τραμπούκος αρχικά ήταν το φιλοδώρημα και μετά ο χρηματιζόμενος εκλογέας ή κομματάρχης και αργότερα ο μπράβος. Μπορούμε όμως να υποθέσουμε ότι οι δυο σημασίες συνυπήρχαν και ότι τα παλιότερα λεξικά έδωσαν βάρος στη μία και όχι στην άλλη.  Πάντως, το θέμα δεν το έχω ξεκαθαρίσει απόλυτα, οπότε κάθε συμβολή είναι ευπρόσδεκτη.

Πριν κλείσω, να ξαναγυρίσω στο άρθρο του Πάγκαλου, όχι για να το συζητήσω αλλά για να σχολιάσω σύντομα τον τίτλο του: Ένα σύγχρονο κίνημα τραΜΒούκων. Αυτή η υπερδιόρθωση στον τίτλο, τραμβούκων αντί τραμπούκων, μου είναι ακατανόητη. Δεν ξέρω αν είναι εσκεμμένη, όπως καμιά φορά χρησιμοποιούμε καθαρεύουσα για ειρωνεία, φοβάμαι όμως ότι είναι έργο του υλατζή της εφημερίδας, ο οποίος από υπερβάλλοντα ευπρεπιστικό ζήλο μετάτρεψε τους τραμπούκους σε τραμβούκους, τύπο εντελώς ανύπαρκτο. Είτε με μαγκούρες είτε με πούρα, οι τραμπούκοι έτσι πάντα λέγονταν, ποτέ τραμβούκοι.

147 Σχόλια προς “Τα πούρα των τραμπούκων”

  1. tamistas said

    Δώσε πούρο στον τραμπούκο…

  2. Νηλ Στομάκης said

    απολαυστικό άρθρο ΚΑΙ σήμερα. ευχαριστούμε! καλημέρα.

  3. tamistas said

    Ο Πάγκαλος σλανγκιστί
    .

  4. gpoint said

    Πάντως την λέξη τραμπούκο σαν φιλοδώρημα χρησιμοποιεί ο Σουρής.Δεν ,εχω μαζί μου τα άπαντά του αλλά αν θυμάμαι καλά πρέπει να είναι στο θεατρικό του «Περιφέρεια»

  5. Καλημέρα. Από το άρθρο του Πάγκαλου με είχαν ενθουσιάσει οι φράσεις είχαν σχεδόν πάντοτε την ίδια αξιοθρήνητη εμφάνιση, ατημέλητοι, με χλωμά πρόσωπα (για τους ακτιβιστές της εποχής «φταίει ο Σύριζα») και η κινητή κάμερα αντικατέστησε τη ράβδο των παλιών τραμπούκων.

  6. ππαν said

    Άς έγραφε μόνο για τραμπούκους, ας περιοριζόταν στα θέματα που γνωρίζει καλά.
    Αλλά είναι ο Πάγκαλος, τι περιμένεις.. Νικοκύρη, η πρώτη παράγραφος μου ανέβασε πάλι το αίμα στο κεφάλι, δεν σε ευχαριστώ που τα μαθαίνω από σένα!

  7. Γρηγόρης Κοτορτσινός said

    Καλημέρα. Η πολιορκητική μηχανή που συνδέεται με τον τραμπούκο είναι το γνωστότερο ως trebuchet ή counterweight trebuchet [πώς μεταφράζεται αυτό; πολιορκητική μηχανή με αντίβαρο;]. Βλέπε και τα άρθρα της Βίκι για την ονομασία στις διάφορες γλώσσες http://fr.wikipedia.org/wiki/Tr%C3%A9buchet . Το σημαντικό είναι ότι η επινόηση του τρεμπουτσέτου ή τραμπούκου (όπως απαντάται στις ελληνικές πηγές) πιθανολογείται ότι έγινε από τους βυζαντινούς. Βλ. και τη διατριβή του Babuin εδώ http://thesis.ekt.gr/thesisBookReader/id/18101#page/270/mode/2up σελ. 270-281, όπου όλες οι πηγές και τα σχετικά χωρία.

  8. Μ’ άρεσαν οι τραΜΒούκοι πολύ αλλά αδυνατώ να κατανοήσω πώς η κινητή κάμερα αντικατέστησε τη ράβδο. Ίδιο είναι να σε κοπανάνε με τη μπαστούνα, που λέει ο Μπαγκλαντέζος μανάβης στον πατέρα μου, ίδιο να σε καταγράφουν με την κάμερα; Κάποιος θεωρεί ότι ναι…

  9. Σκύλε, υποψιάζομαι ότι είσαι ατημέλητος, με χλωμό πρόσωπο και αξιοθρήνητη εμφάνιση :mrgreen:

  10. spiral architect said

    Καλημέρα. 🙂
    Παρακαλούμε μαζεύετε τις δηλώσεις του παγκάλου σας.
    Επίσης:
    Ο Θόδωρας και ο Μιχάλης τα τρώγανε μία μέρα. 😛 😛

    «Σκότωσε τον πάγκαλο που κρύβεις μέσα σου»

  11. Ενδιαφέρον ότι η ημερομηνία στην προμετωπίδα του Τραμπούκου είναι στην αιτιατική και όχι στη δοτική. Από την άλλη, βλέποντας εκείνο το «εκδίδοται», δεν μπορείς να πιθανολογήσεις και ότι γραφόταν σε σχετικά πιο λαϊκή γλώσσα…

  12. Παύλος said

    Συγχαρητήρια για το άρθρο

  13. sarant said

    Καλημέρα, ευχαριστώ για τα πρώτα σχόλια!

    4: Πολύ πιθανό, θα το κοιτάξω αν προλάβω.

    7: Ακριβώς, Υπάρχει και μια θεατρική μηχανή, τραμπουκέτο.

    11: Ο Τραμπούκος έχει ενδιαφέρον διότι, παρά την καθαρεύουσα της εποχής, χρησιμοποιεί πολλές λαϊκές λέξεις που μάλιστα τις γράφει με αραιά γράμματα, π.χ. Καυγατσίδες.

  14. Δύτη, εμφάνιση αξιοθρήνητη, ναι. Χλωμό πρόσωπο με την καμία! (Αιματοκρίτης 45, σύμφωνα με τις τελευταίες εξετάσεις). Ατημέλητη ενδυμασία μάλλον αλλά διάλε τουλάχιστον δεν είμαι λέτσος, να φτάνει η γραβάντα μέχρι τα βυζά, σαν μερικούς-μερικοί!

  15. Μπετατζής said

    Εκτός από Παπαδιαμάντη, το τραμπούκο (χρήματα που δίδονται για προστασία, νταβατζιλίκι) αναφέρει και ο Κονδυλάκης στους Αθλίους των Αθηνών (1895). Στο ίδιο μυθιστόρημα χρησιμοποιεί και την λέξη κολόκουρο, με την ίδια σημασία από τότε.

  16. Τσούρης Βασίλειος said

    Καλημέρα σας
    Εμείς μουσκέτο λέμε το έπιπλο που που είχε σήτα και προστάτευε το φαγητό από τ κουνούπια, μύγες κλπ.

    σήτα η [síta] Ο25 : 1. πολύ λεπτό συρμάτινο ή πλαστικό διάτρητο πλέγμα: Έβαλε μια ~ στο παράθυρο για να μην μπαίνουν τα κουνούπια. 2. είδος κόσκινου, με πυθμένα από πολύ λεπτό πλέγμα, μέσα από το οποίο περνούν το αλεύρι για να το ξεχωρίσουν από τα πίτουρα· κρησάρα. || Οι χτίστες περνούσαν τον υγρό σοβά από τη ~.

    [συγγ. του αρχ. σήθω `κοσκινίζω΄]

  17. Λυσίμαχος said

    Επιτέλους έμαθα τί΄τουφέκι χρησιμοποιεί ο Θείος Σκρούτζ για να προστατέψει τα απιθανομμύριά του: μα Τραμπούκο βέβαια.ένα όπλο του 18ου αιώνα, που αγόρασε τον 19ο αιώνα, και χρησιμοποιεί στα μέσα του 20ου αιώνα.
    Γηράσκω αεί διδασκόμενος,

  18. Γς said

    «Το 1854, ο Κουρτέσης γράφει κι ανεβάζει το έργο «Ο υποψήφιος βουλευτής και οι τραμπούκοι». Κώστας Φέρρης

  19. Γς said

    18: Μια έκδοση του.

  20. Πριν από χρόνια είχα διαβάσει στον τύπο ότι αξιωματούχος της Αυστραλιανής κυβέρνησης τιμωρήθηκε επειδή, σε επίσημη επίσκεψή του στην Κούβα, δέχτηκε δώρο ένα κουτί πούρα και δεν το δήλωσε στις αρχές της χώρας του αφού η αξία του υπερέβαινε το όριο των 2.000 Αυστραλιανών δολαρίων. «Μα, το κουτί αυτό στην Κούβα πουλιέται μόλις 500 δολάρια» δικαιολογήθηκε. «Ναι, αλλά στην Αυστραλία πουλιέται 3.000» του απάντησαν.
    Υ.Γ. Μάταιες και περιττές οι συγκρίσεις νόμων και εφαρμογής του μεταξύ Αυστραλίας και Ελλάδος…

  21. χρήστος said

    «τον 19ο αιώνα κυκλοφορούσαν στην Αθήνα πολλές τέτοιες πολιτικοσατιρικές εφημερίδες με μάλλον αστείους τίτλους όπως Γάιδαρος, Διάβολος, Τρακατρούκα, Διαολαποθήκη, που γράφονταν συχνά ολόκληρες από ένα άτομο. Ο Ροΐδης έχει ψάλει τον εξάψαλμο σε αυτούς τους δημοσιογράφους -τους κατηγόρησε ότι ζούσαν από τη χρηματοδότηση των πολιτικών κομμάτων και από εκβιασμούς»

    Σήμερα, τρωκτικό, μακελειό, τρομακτικό κ.λπ. …

  22. Νέο Kid Στο Block said

    ΠΑΓΚΑΛΟΣ: To καλυτερότερο Συριζοτρόλ! 😆
    (Δεν θα παραξενευτώ καθόλου να δώ το όνομά του στο παίηρολ της Κουμουνδούρου)

    Προσωπικά, αν είχα δυο δεκάρες περισευάμενες -που δεν έχω!, θα τις προσέφερα ευχαρίστως στον Τσίπρα για να αβαντάρει άρθρα του Πάγκαλου παντού!

  23. sarant said

    Ευχαριστώ για τα νεότερα!

    19: Γιάννη, καταπληκτικό εύρημα. Κωμωδία του 1854, όπου ο ένας ήρωας λέγεται Τραμπούκος και ο άλλος Μαγκούρας, και στην αρχή βλέπουμε να εύχονται να δώσει ο Θεός «καλό τραμπούκο», άρα πράγματι οι σημασίες συνυπήρχαν (του φιλοδωρήματος και του κομματάρχη).

  24. sarant said

    21: Σωστή επισήμανση!

  25. spiral architect said

    Καθότι ο βλαξ είναι ανίκητος, κανείς ποτέ δεν πρέπει να τα βάζει με τον βλάκα. Αφ’ ενός γιατί για να τα βάλεις με τον βλάκα πρέπει να πέσεις στο επίπεδό του, αφ’ ετέρου γιατί ακόμα κι αν πέσεις στο επίπεδο του βλάκα, ο βλάκας έχει τόση προϋπηρεσία στη βλακεία που πάλι θα σε νικήσει
    (στη βλακεία)

  26. Ηλεφούφουτος said

    Έλεγα κι εγώ!
    Πώς το άφησε κοτζάμ «τραμβούκο»;
    Όταν είδα τις προάλλες το δημοσίευμα για τα νέα ξερατά του Πάγκαλου, περίμενα άρθρο για τον ευπρεπισμό. Δεν περίμενα όμως τόσο χορταστική περιήγηση στις περιπέτειες της λέξης.
    Αξιέπαινο το σημερινό άρθρο, ιδίως ο εμπλουτισμός με πληροφορίες από παλιές εφημερίδες, κάτι που ακόμα δεν βλέπουμε να κάνουν οι καθ’ ύλην αρμόδιοι γλωσσολόγοι στις λεξιλογικές έρευνες!

    Άσε που έτσι νιώθω κι εγώ λίγο δικαιωμένος για το κουσούρι που έχω να αφήνω εφημερίδες κάπου χρόνια για να παλιώσουν σαν κρασί και να τις κοιτάω μετά για αρχειοθέτηση. Το έχω περιορίσει βέβαια τα τελευταία χρόνια, ελλείψει χώρου.
    Απροπό, τις προάλλες κοιτώντας τα κουτσομπολίστικα μικρά-μικρά που είχε μια Ελευθεροτυπία του 2004 κάτω από το σκίτσο του Καλαϊτζή έπεσα πάνω στην εξής στιχομυθία Πάγκαλου-Βενιζέλου, όπως μεταφέρθηκε σε ανύποπτο χρόνο:
    Πάγκ: Πάμε να φάμε;
    Μπενίτο: Έχω κανονίσει να φάω με το Φασούλα και το Δημαρά.
    Π: Μα είναι παρέα αυτή; Το θέμα είναι ΝΑ ΦΑΜΕ ΜΑΖΙ.

    Από τότε καβάτζωνε συνενόχους στο συμφάγωμα!

  27. ππαν said

    Αχαχαχα! Φοβερό εύρημα! Κανονικά δεν έπρεπε να ψάχνει για λιτοδίιατους συνδαιτημόνες ώστε να τρώει και τα δικά τους; Παράδειγμα: Ο Πάγκαλος κι ένας συνταξιούχος έφαγαν την τελευταία δεκαετία τόσα λεφτα΄από το Δημόσιο, τρέχα εσύ βρες ποιος έφαγε τι, χώρισέ τα στα δυο κια καθάρισες. Αυτό δεν είναι ένας γνωστός ορισμός της στατιστικής;

  28. @17: Λυσίμαχε, δεν ρώταγες εμένα; Πάντως στο ελληνικό Μίκυ Μάους το αποδίδουν ως «αρκεβούζιο». Τώρα μου δημιουργήθηκε περιέργεια. Θα ψάξω και στο Topolino να δω ποια λέξη χρησιμοποιούν.

  29. Νέο Kid Στο Block said

    Σωστά Ππάν! Αν βάλεις το κεφάλι σου στο φούρνο και τα πόδια σου στο ψυγείο, το σώμα σου θα έχει την ιδανική μέση θερμοκρασία! 😆
    Ή αλλιώς, αν τρως κάθε μέρα μαζί με τον Πάγκαλο θα καταναλώνεις μια μέση ποσότητα τροφής εφάμιλη του Λούκουλου και ταυτόχρονα θα αδυνατίζεις! 😆

  30. cronopiusa said

    φώτο του μπλοκ του Δικτύου λίγο πριν μας την πέσουνε και μας διαλύσουνε…

    Ποιός είναι ο τραμπούκος κύριε Πάγκαλε;
    Ο ειδικευόμενος γιατρός των 2 και 3 ευρώ την εργατοώρα υπερωρίας, που χει να πληρωθεί απ του Αγίου Παστιτσίου ή η κάθε Μπιρμπίλω των «7.500 ευρώ τον μήνα καθαρά συν 1.000 ευρώ που λαμβάνει για το επίδομα τέκνου, καθότι είναι μητέρα ενός ανήλικου παιδιού» που γυμνάζεται στα Παρίσια;

    Ήταν Συριζαίοι οι ψεκαστές αναζωογονητικών αερίων;

    Έχετε δει χρυσαυγουλο να χτυπάει τράπεζα ή επενδυτή απ το Κατάρ;

    Μήνυμα από τους ΧΑΪΝΗΔΕΣ HAINIDES:

    Festival Medieval Sighisoara 2010 – Trabucos Portugalia

  31. sarant said

    Ευχαριστώ πολύ για τα νεότερα!

    26: Σκαναρισμένες οι εφημερίδες πιάνουν λιγότερο χώρο πάντως (ναι, το ξέρω, άλλη χάρη έχει το κιτρινισμενο χαρτί)

  32. ππαν said

    30: Μην πέφτουμε στην παγίδα του θεμοανστασιαδισμού, που είναι μια προχωρημένη μορφή μισογυνισμού. Η θέση του πρεσβευτή στον ΟΟΣΑ υπήρχε και πριν διορισθεί εκέι η Μπιρμπίλη, έπαιρνε τα ίδια λεφτά, είχε τις ίδιες παροχές.

  33. spiral architect said

    @26 Μου θύμησες τους παλιούς καλούς ΑΜΑΝ:

    :mrgreen:

  34. Αρχή Διά Βίου said

    «Ἡ ΠΛΗΡΩΜΗ ἀποστέλλεται εἰς τὸν ἐκδότην διὰ ταμιακοῦ γραμματίου ἢ καὶ γραμματοσήμων»
    Ενδιαφέρον. Το γραμματόσημο ήταν και νόμισμα κατά κάποιον τρόπον.

    Υπάρχει και ενδυματολογικό ενδιαφέρον καθώς ο τραμπούκος του σκίτσου δεν είναι ενδεδυμένος φράγκικα αλλά ίσως μικρασιάτικα (αν και προ μικρασιατικής καταστροφής, της ενσωματώσεως της Κρήτης και της Δωδεκανήσου), με το ζωνάρι του, την βράκα του, την μουστάκα του κλπ. Περνάνε και άλλα μηνύματα πέρα από τα προφανή. Σαν να λέει: φόρεσε και εσύ ένα κουστούμι για να μην μοιάζεις με τον τραμπούκο, γίνει μοδάτος αστός, ντύσου φράγκικα.

    Οι τραμπούκοι ήταν παρακρατικοί και διαπλεκόμενοι, γιαυτό και αργότερα ο Μπαϊρακτάρης αντιμετώπισε πολιτικές αντιδράσεις κατά τον αγώνα του εναντίων των κουτσαβακίων. Αυτό μας λέει και ο Ροΐδης, πουλούσαν το νταηλίκι σε όλους τους ενδιαφερομένους πελάτες. Αν και το «πουλάω νταηλίκι» δεν αφορά την πώληση της υπηρεσίας στον εργοδότη αλλά στον…εργολήπτη. Η «πώλησις» στο νταηλίκι έχει αντίστροφη σημασία, την αγοράζει ο…εισπράκτορας.

    Ίσως ο τραμπούκος να έχει ακόμη και σε αυτήν την περίπτωση την ειρωνική-μεταφορική έννοια του φιλοδωρήματος. Λέμε και σήμερα «τον φιλοδώρησε με ένα σπασμένο χέρι» κατά την ίδια αναλογία με την πώληση του νταηλικίου. Άρα το φιλοδώρημα ίσως προϋπήρχε ως τραμπούκο, όπως επίσης και το μεταφορικό σχήμα λόγου. Αυτό που επίσης πρέπει να δούμε είναι το πότε πρωτομπήκε ο όρος «φιλοδώρημα» στην καθημερινότητα, οπότε και εκτοπίστηκε το «τραμπούκο» από την κυριολεκτική του έννοια και του απέμεινε μονάχα η μεταφορική.

  35. ππαν said

    34: Εγώ θυμάμαι να πληρώνουμε με γραμματόσημα πχ τη συνδρομή στο Μίκυ-Μάους !

  36. sarant said

    Ευχαριστώ για τα νεότερα!

    Ναι, πολλά περιοδικά δέχονταν πληρωμές σε γραμματόσημα (από τους συνδρομητές τους)

  37. Γς said

    25:
    >ποτέ δεν πρέπει να τα βάζει με τον βλάκα.
    Ούτε κι αν το παίζεις βλάκας;
    Αν είσαι βλάκας;
    Και μάλιστα πιο βλάκας,
    Ούτε τότε;

  38. Књаз Неретве said

    Πάντως, και η συνολική αλλά και η επιμέρους παρομοίωση Ελλάδα=Βαϊμάρη αλλά και «αν ΧΑ=SS τότε ΣΥΡΙΖΑ=SA» είναι εξωφρενικά ανιστόρητη, ιδίως στο επιμέρους σκέλος! Αν δηλαδή η ΧΑ είναι τα SS (παραστρατιωτική οργάνωση -κράτος εν κράτει- του NSDAP), τότε πώς διάολο ο ΣΥΡΙΖΑ ταυτίζεται με το προγενέστερο των SS, επίσης παραστρατιωτικό σκέλος του NSDAP, των φαιοχιτώνων του SA (τα οποία ξεπάστρεψαν τα SS στα «μεγάλα μαχαίρια»); Μόνο στο θολωμένο μυαλό του ΘΠ γίνονται αυτά…

  39. ππαν said

    Ψάχνεις κι εσύ τώρα λογική στα όσα εμπρηστικά και προβοκατόρικα δηλώνει (ξερνάει; αποπατει; ) ο Πάγκαλος…

  40. Νικοκύρη, άνοιξα το πρωί τον υπολογιστή για να διαβάσω το άρθρο σου. Στην πρώτη αράδα βλέπω το όνομα του Πάγκαλου. Μπρρρρ κρυάδα. Κλείνω τον υπολογιστή. Ανοίγω τηλεόραση, ΝΕΤ, είχε Βορίδη. Νέα κρυάδα. Κλείνω την τηλεόραση (άλλο κανάλι δε βλέπω). Ήπια τον καφέ μου διαβάζοντας ποιήματα του Γιώργου Κακουλίδη:
    «Η νύχτα από τα δόντια της βγάζει/λόγια ουρανού σε γεμάτο κεφάλι/ κι έγινε το δωμάτιο λιβάδι/κόκκινες ανεβάζει παπαρούνες και φλόγες.»
    Αφού κύλησε κάπως η μέρα κι έκανε κάποιες επείγουσες δουλειές, διάβασα το εξαιρετικό άρθρο σου. Δεν πρόκειται βέβαια να σχολιάσω τίποτα απ’ αυτά που λέει ο άνθρωπας αυτός. (το βλέπω ότι έχω γράψει άνθρωπας). Έχει το ακαταλόγιστο άρα μπορεί να λέει ότι θέλει. Έχει γίνει ένας καλός διασκεδαστής. Άκου τραμβούκος!

  41. Νίκος Μαστρακούλης said

    Αντιγράφω από το σχετικό άρθρο του «Αντίφωνου»:

    «Εν ολίγοις, όσοι εξαντλούν την αντιφασιστική τους ρητορεία στο να χρεώνουν τη Χρυσή Αυγή στο απέναντι στρατόπεδο, πλανώνται αν πιστεύουν πως έτσι απονομιμοποιούν τον αντίπαλο. Στην πράξη, νομιμοποιούν τον επελαύνοντα φασισμό.»

    Το μυαλό του ΘΠ δεν είναι θολωμένο, είναι απλώς κυνικό. Γνωρίζει το κοινό του.

  42. voulagx said

    «Συγνωμη! Παθατε κατι;»

    λεει ο Πρετεντερης στον Παγκαλο. Το «παθατε κατι;» ειναι μεταξωτο βρακι για επιδειξιους κωλους;

  43. cronopiusa said

    350

    Σας παρακαλώ,
    μακριά απ το κ@λο μου ο θεμοανστασιαδισμός κι ας είναι και δυο πόντοι,

    το ρόλο της από γυμναστηρίου στο συντονισμό της διεθνούς δράσης κατά της δωροδοκίας και της διαφθοράς, που δημιουργούν τη Συνθήκη αντι-διαφθοράς του Ο.Ο.Σ.Α. αμφισβητώ,

    το πως η σύμβουλος του Γιωργάκη για θέματα Περιβάλλοντος και βασική εισηγήτρια των προτάσεων του ΠΑΣΟΚ για την πράσινη ανάπτυξη έφτασε στο Υπουργείο Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής και από εκεί στον Οργανισμό Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης
    (Ο.Ο.Σ.Α.)
    θεωρώ σκάνδαλο,

    Αλήθεια. πως διαχειρίζεται η γυμνάστρια τα της Ψωροκώσταινας του Δουνουτού
    με τις αναπτυγμένες χώρες που υποστηρίζουν «τις αρχές της αντιπροσωπευτικής δημοκρατίας και της οικονομίας της ελεύθερης αγοράς»;

    Λευκέ, γαλάζιε ποντικέ μου

  44. cronopiusa said

    Στο 39 και όχι στο 350
    το σχόλιο 43

  45. Κατερίνα Περρωτή said

    Ωραίο άρθρο!

    ΥΓ. Ετεροχρονισμένο αλλά

    καλά τα λέει!

  46. Κατερίνα Περρωτή said

    45. έβαλα ένα χρεφ που δεν βγήκε!

  47. cronopiusa said

    ουφ μέχρι να βρει η Κατερίνα το χρεφ της ξαναδιορθώνω
    στο 32 απάντησε με το 43

  48. ππαν said

    43: Φαντάζομαι πως έφτασε εκέι όπως έφτασαν κι οι προηγούμενοι, με την αξία τους κι όχι με ξένες πλάτες, δηλαδή διορίστηκε με πρωθυπουργική απόφαση. Το όνομα των προκατόχων της το ξέρουμε; Τις συνήθειές τους, αν πηγαιναν για καφέ ή για τζόκιν τα πρωινά, αν είχαν παιδιά, πόσα και τι επιδόματα έπαιρναν γι αυτά, τις ικανότητές τους, τα πτυχία τους; Εγώ τυχαίνει να ξέρω κάποια από τα παραπάνω και ειλικρινά δεν βλέπω κανένα σκάνδαλο, εκτός από το σαφές και γενικό, πως η ψαλίδα στους μισθούς είναι αφάνταστα μεγάλη και θα μεγαλώσει κι άλλο.

  49. ππαν said

    Α, ναι, και για την γυμανστική: κι εγώ ξυπνάω αξημέρωτα για να τρέχω, γιατί μου κάνει καλο στο σώμα ια στην ψυχή, ελπίζω να μην μου το καταλογίσει κανείς ως δείγμα τεμπελιάς γιατί καθόλου δεν τεμπελιάζω, πίστεψέ με!

  50. sarant said

    48: Κι εγώ συμφωνώ, δεν θεωρώ ασυνήθιστη την τοποθέτηση. Υπάρχουν αμέτρητες άλλες πολύ χειρότερες περιπτώσεις.

  51. karpouzologos said

    Πολύ αυτάρεσκη η σημερινή παρέα στην ομοφωνία περί πάγκαλου κλπ. Το χθεσινό http://www.protagon.gr/?i=protagon.el.8emata&id=18522 ήταν άραγε έργο τραμβούκων ή τραμπούκων?

  52. sarant said

    51: Αν θέλεις το συζητάμε, αλλά το σύνθημα που φωνάχτηκε από λίγους διαδηλωτές (και που το παρουσιάζει μισό ο αρθρογράφος) βρίσκω πως ήταν πολιτικό. Εγώ δεν θα το φώναζα, αλλά οι νέοι έχουν άλλη ιδιοσυγκρασία. Για την ιστορία, αναφέρεται στο σύνθημα

    «Μισθούς,συντάξεις,τους κάνατε κουρέλι,
    άντε και γαμήσου σύντροφε Κουβέλη».

  53. Νέο Kid Στο Block said

    Σιγά το «αποκρουστικό σύνθημα» που φώναξαν για τον Κουβέλη! Άλλοι το παίρνουν για ευχή το «άει γαμήσου!»
    Ας μην υπερβάλουμε αγαπητέ καρπουζολόγε. Να πεις αποκρουστικό σύνθημα το «Θα βάλουμε κόκκινες γραμμές..» ,μάλιστα!

  54. Μισιρλού... said

    Μαυροντυμένοι απόψε, φίλοι ωχροί,
    ελάτε στο δικό μου περιβόλι…

    [Κ. Καρυωτάκης – Gala]
    εκτέλεση: Δάρνακες – Μαυροντυμένοι

    ***

    Μα πόσο χάρηκα που καταπιάστηκες με την -εν πολλοίς- ταλαιπωρημένη αυτή λέξη!
    Ίσως, γιατί κι εγώ θεωρώ απίθανη τη ρίζα της από τα πούρα… Στους ασήμαντους εξαθλιωμένους ψευτοπαλικαράδες των πολιτικών, πιθανολογώ πως, δεν δίνανε φιλοδώρημα κάτι πουράκια…!!! Άλλη ήταν η «τράμπα» (ανταλλαγή, αλλαξοκωλιά) που εισέπρατταν.

    Η συνέχεια του καταπέλτη, του βραχίονα, της δοκού και κάθε είδους απλού μακρουλού «πολεμικού» εργαλείου, έγιναν η μαγκούρα και το ρόπαλο [ως και οι νέοι (αι)ΜΑΤικοί γκλομποτραμπουκισμοί…].
    Οι δικοί μας τραμπούκοι ήτανε αρχικά μαγκουροφόροι και κατόπιν οι ροπαλοφόροι…
    [πχ. βλ.: ροπαλοφόροι αγανακτισμένοι Μεσσήνιοι σπουδαστές της ιατρικής το 1896, απεργία-πορεία και ομάδες μαγκουροφόρων τραμπούκων, επαγγελματιών ξυλοφορτωτών… κλπ]

    Υπάρχουν πολλά άρθρα στις παλιές εφημερίδες για μάγκες, τραμπούκους, τραμπουκισμούς, παλικαρισμούς και κουτσαβακισμούς!
    [πχ. ένα αναλυτικότατο, στα 1898, από το ΣΚΡΙΠ.]

    Να και ο τραμπούκος σε μια ωραία έκφραση (από το 1902) :
    «αν δεν το τρουπήσω, να μη με λεν τραμπούκο…»

    – Εκτός απ’ τον κομματάρχη Κανέλλο Τραμπούκο (του Μπίρη) λες να ‘χει καμια σχέση και με τον -προγενέστερο- κόντε CASTAGNETTO, Cesare Giambattista Trabucco;
    – Τι σχέση μπορούμε να βρούμε από το tramp;
    – Πάντως, κι αυτή η τράμπα (ανταλλαγή υπηρεσιών) μου λέει πολλά για τον τραμπούκο…

    Την καλησπέρα μου, στην ομήγυρη!

  55. Κατερίνα Περρωτή said

    αυτό εννοούσα!

  56. Μισιρλού... said

    Νικόλαε, και παρόντες, καλησπέρα !!!
    (προηγήθηκαν μπόλικοι μαυροντυμένοι λίνκοι… Φαίνομαι;!)
    🙂

  57. Κατερίνα Περρωτή said

    Πάλι λάθος!

    ΣΤΟ ΜΥΑΛΟ ΤΟΥ ΣΙΛΑ : 181 – Tα όρια της θρησκείας

  58. Να συλλαμβάνονται οι τραμπούκοι βουλευτές…μιλιά

  59. sarant said

    Γεια σου Μισιρλού -νομίζω ότι η σχέση του τραμπούκου-νταή με το(ν) τραμπούκο-φιλοδώρημα/κωλόκουρο είναι ατράνταχτη.

  60. Μισιρλού... said

    @59 – «Το μερτικό μου απ’ τη χαρά» !!!
    🙂

  61. Αρχή Διά Βίου said

    Έψαχνα σχέσεις σχήματος ή κάποιας εικόνας. Σήμερα π.χ. λέμε «τα κάνει μασούρια» τα λεφτά. Μπορεί τότε κάποιο χαρτονόμισμα κυλινδραρισμένο να είχε σχήμα πούρου ή ακόμη και να υπήρχαν άδεια πούρα, πούρα δηλαδή από έξω με γόμωση χρήματος. Όπως θα μπορούσε να αφορούσε κάποια απεικόνιση πάνω σε χαρτονόμισμα π.χ.κάποιον τραπεζίτη ή πολιτικό που να κάπνιζε πούρο.

    Τέλος πάντων, απέτυχε η σκέψις αλλά βρήκα έναν ενδιαφέροντα σύνδεσμο

  62. ππαν said

    Μόνο εμενα μου φαίνεται ασυνήθιστο το «“Μισθούς,συντάξεις,τους κάνατε κουρέλι», αντί για το «τις», της ακατανίκητης έλξης;

  63. Μισιρλού... said

    @62 Ππαν, ως παρούσα άκουσα :
    “Μισθούς,συντάξεις, τα κάνατε κουρέλι,
    άντε και γαμήσου, σύντροφε Κουβέλη”!

    Κι αυτό το «σύντροφε», ήταν τόσο πονεμένο και αγαπησιάρικο, που δεν ξένισαν τα υπόλοιπα καν !
    Τώρα αν καρπουζολόγοι και protagonιστήδες ταράχτηκαν, τι να ει-πώ;

  64. sarant said

    62: Εγώ θα έλεγα «τα κάνατε», όπως άκουσε η Μισιρλού.

    63: Ποιος είναι ο σύντροφος Κουρέλης;

  65. Μισιρλού... said

    Χαχαχαααα… Και το άρθρο του protagon στολίζεται με μια φωτο του : Θανάσης Τρομπούκης !!!
    [είμαι σίγουρη πως έχει γίνει αλλαγή για εύηχο επίθετο!!! Τραμπούκος θα ήταν ο πρόγονος!]

  66. ππαν said

    Σωστά!

  67. Κατερίνα Περρωτή said

    63. Ε! όχι και σύντροφος!

  68. Μισιρλού... said

    @64 – Περί Κουρέλη δεν πήρε τ’ αφτί μου! (πού-πότε ειπώθηκε;)

  69. spiral architect said

    @64β: Κολλητός του συντρόφου Πσαριανού 😆
    (που χάθηκε αυτή η ψυχή; )

  70. sarant said

    68: Πλάκα έκανα καλέ 😉

  71. Νέο Kid Στο Block said

    Τα κουβέλια τραγουδάνε ακόμα!! 😆
    (Ποιος,ποιος,ποιος; ο Μαύγος ο Θεός!)

  72. Σωτήρης said

    Στο αρχείο του Ινστιτούτου Νεοελληνικών Σπουδών υπάρχουν δύο αποκόμματα εφημερίδων σχετικά με την προέλευση της λέξης τραμπούκος, ένα της «Εστίας» αχρονολόγητο, κι ένα του «Εμπρός» της 23-11-1908. Οι πληροφορίες που δίνει ο Αριστοτέλης Πετσάλης στο άρθρο του στο «Εμπρός» είναι αρκετά ανεκδοτολογικές και θέλει έρευνα για να δει κανείς αν όντως ισχύουν. Το άρθρο στην «Εστία» δεν προσφέρει τίποτα ουσιαστικό, αναπαράγει μόνο, κάπως ελεύθερα, τις πληροφορίες του Πετσάλη.
    Και τα δύο άρθρα εδώ: http://invenio.lib.auth.gr/record/53960/files/arc-2006-22027.pdf

  73. Νέο Kid Στο Block said

    Και στα Κουβέλια τότε σάπιζε το μέλι.

  74. Μαρία said

    70 Αυτή την πλάκα την είδες;
    http://www.metarithmisi.gr/el/readText.asp?textID=12258&sw=1280

  75. Μισιρλού... said

    @70 – Ευκαιρία, να αφιερώσουμε σε -πρώην- συντρόφους το άσμα που τους άρεσε [αρέσει;]

    Μεσάνυχτα βαθειά (Γ. Λαύκα-Χρ. Κολοκοτρώνη)

    …Στου δρόμου τα σκουπίδια σαν κουρέλι
    με πέταξες χωρίς να το σκεφτείς,
    με πρόδωσες και τώρα δε σε μέλλει
    ή (με πρόδωσες ρε σύντροφε Κουβέλη…)
    καινούριο θύμα ψάχνεις για να βρεις…
    ή (καλύτερα να πας να γαμηθείς…)

  76. Κατερίνα Περρωτή said

    75. Προσυπογάφω!

  77. Κατερίνα Περρωτή said

    Έφυγε ένα ρω

  78. Ηλεφούφουτος said

    Ε ναι, όποιος μπλέκει με protagon πώς να μην μπερδεύει καρπούζια με ράπανα!

    Να προσθέσω άλλη μια σημασία του «τραμπούκο» από το φινάλε αυτής της ξεκαρδιστικής ταινίας με Γουόλτερ Ματάου – Τζακ Λέμον:

    http://www.youtube.com/watch?v=emL3relCkng&feature=autoplay&list=PL8A4BD6EFC2BCA6BE&playnext=2

  79. cronopiusa said

    61

    Χαΐνηδες: Πλούσιοι επτώχευσαν

  80. Νέο Kid Στο Block said

    Δυό μικροί αγγέλοι
    (τους λέγαν Τόνυ και Βαγγέλη)
    που στα ονειρά τους θέλαν την Κ(ο)υβέλη
    να την ταίζουνε ρόδι και μέλι
    να μη θυμάται να ξεχνάει τι θέλει.
    Την πλανέψανεεεεε…

    Και νομίζω θα κλείσω με το ολ τάιμ κλασικ:

    Mισθοί ,συντάξεις, γίνανε κιμάς,
    τιμιέται ο Κουβέλης κι ο Πειραιάς!

  81. Νέο Kid Στο Block said

    Νίκο και λοιποί εκλεκτοί συνσχολιασταί και συνβασανιζόμενοι, ζητώ συγνώμη για τα τραμβουκικά μου συνθήματα 😳
    Παρασύρθηκα από το γηπεδικό μου άλτερ ίγκο και έβγαλα ταπεινά ένστικτα που γενικώς καταπνίγω με επιτυχία.

  82. panavros said

    καλησπέρα, το απόλαυσα το άρθρο σήμερα.

    Σχετικά με τις ερμηνείες των δύο μεγάλων λεξικών μας για τον τραμπούκο μου κάνει εντύπωση οτι ο Μπαμπινιώτης κάνει σαφές οτι ο τραμπούκος πληρώνεται για τις ενέργειές του ενώ στο ΛΚΝ καθορίζεται απλώς η ιδιότητά του ως «μπράβος κομματάρχη…». Νομίζω λοιπόν οτι η ερμηνεία του Μπαμπινιώτη συνδέει την σημερινή της σημασία με την προέλευσή της με το τραμπούκο απλά να αντικαθιστάται με τα χρήματα. Αντίθετα το ΛΚΝ δίνοντας μόνο την ιδιότητα του τραμπούκου (μπράβος) δίχως άλλες επισημάνσεις, αφήνει κάποιον να κάνει δεύτερες σκέψεις σχετικά με την προέλευση της λέξης όπως έκανε και ο Νίκος.

    Κατα τη γνώμη μου σε αυτή τη λέξη ο Μπαμπινιώτης είναι πιο ξεκάθαρος και αποδίδει με πιο απλά λόγια τη σημασία της.

    Σχετικά με την σύνδεση του Συριζα με τη ΧΑ που επιχείρησε ο Πάγκαλος μου έκανε εντύπωση οτι συνέπεσε χρονικά με το σχόλιο του Μπουμπούκου οτι η ΧΑ ανοίκει στο χώρο της αριστεράς!!! Λιγο περίεργο δεν είναι; Είναι η καινούργια τακτική αυτή άραγε; Μου φαίνεται οτι κλέβουν ατάκες ο ένας απο τον άλλο εκεί στη βουλή σαν τα μαθητούδια που αντιγράφουν στο σχολείο.

  83. sarant said

    Ευχαριστώ πολύ για τα νεότερα σχόλια, μερικοί έχετε μεγάλη ρέντα, γέλασα πολύ!

    72: Ευχαριστώ πολύ για τα αποκόμματα. Άρα, αν κατάλαβα καλά, ο Πετσάλης υποστηρίζει την προέλευση της λέξης από το πούρο, αλλά βέβαια δεν μπορεί η λ. να είναι γέννημα της μεταπολίτευσης του 1862, αφού υπήρχε ήδη σε θεατρικό έργο του 1854 όπως βρήκε ο Γς στο σχόλιο 19.

  84. sarant said

    82: Ομολογώ ότι δεν είδα πού στηρίζει ο Άδωνης την τοποθέτηση της ΧΑ στα αριστερά.

  85. Σωτήρης said

    Η κωμωδία «Ο υποψήφιος βουλευτής και οι τραμπούκοι» είναι όντως πολύ ενδιαφέρον στοιχείο, αλλά όπως φαίνεται από το εξώφυλλό της, οι πληροφορίες του Κ. Φέρρη δεν ισχύουν Η κωμωδία είναι του 1885 (όχι του 1854, όπως λέει ο Κ. Φέρρης) και γράφτηκε από τον Σωτήριο Καρτέσιο (όχι Κουρτέση). Άρα ως προς τη γέννηση της λέξης κατά το 1862 ο Πετσάλης μπορεί να έχει δίκιο.
    Οι πληροφορίες του Πετσάλη είναι λίγο μπερδεμένες, αλλά νομίζω ότι υποστηρίζει πως η λέξη προέρχεται όντως από το πούρο και πως αρχικά το τραμπούκο είχε τη σημασία του «φιλοδωρήματος» και στη συνέχεια, όταν έγινε επίθετο, απέκτησε τη σημασία του «άξεστου παλικαρά».

  86. Όλα γλυκά και όμορφα κυλούσανε στην χώρα
    στα χείλη ένα χαμόγελο είχαμ’ όλη την ώρα
    την κρίση την παλεύαμε, κι ας μέναμε ταπί
    ούτε ανησύχησε κανείς για την Χρυσή Αυγή

    Μπόρες που θα περάσουνε, που λέει κι η παροιμία,
    κι έτσι δεν χάσαμε στιγμή χαρά και ψυχραιμία!

    Μέχρι που κάτι έγινε, κι ήρθ’ η καταστροφή!
    κάτι που αλήθεια δεν χωρά σ’ανθρώπινη ψυχή!
    χαθήκαν τα χαμόγελα, όλοι έχουμε δακρύσει
    τα δέντρα ξεραθήκανε, στέρεψε κάθε βρύση!

    Ήτανε πάνω απ’έγκλημα, μια σπάνια αμαρτία,
    κάτι που αξίζει του Θεού την κάθε τιμωρία!
    Κάθε ιερού και όσιου η χείριστη βεβήλωση!
    Είπανε, λέει, νεαροί «γαμήσου» σε διαδήλωση!

  87. Κατερίνα Περρωτή said

    Μπράβο Στέλιο!

  88. sarant said

    85: Ωχ, απροσεξία και δική μου -ευχαριστώ πολύ, έχεις απόλυτο δίκιο!

    86: Θαυμάσιο!

  89. Μαρία said

    85, 88
    Η έκδοση του 1885 είναι η δεύτερη κι έγινε απο το γιο του Αρμόδιο.
    Η πρώτη αναφορά:
    http://tinyurl.com/ce3z55c
    Φαίνεται οτι ήταν γνωστός και σαν Κουρτέσης
    http://tinyurl.com/cppk892

  90. Μισιρλού... said

    Άκου τώρα!
    Νεοτραμπουκισμοί με νέα και ωραία πούρ(τσ)α!!!

    Φραστικό επεισόδιο μεταξύ του προέδρου της Βουλής και του βουλευτή της ΝΔ κ. Προκόπη Παυλόπουλου σημειώθηκε στην αίθουσα του Κοινοβουλίου κατά τη διάρκεια της ψηφοφορίας για τις άρσεις ασυλίας.
    ….Ο κ. Μεϊμαράκης που καθόταν στα ορεινά φώναξε στον κ. Παυλόπουλο: «Προκόπη σε άκουσα το πρωί που βγήκες να γλείψεις τον Χατζηνικολάου, πήγες να του γλείψεις τον π…ο ε; Άμα θες έλα να γλείψεις τον δικό μου που είναι πιο ωραίος»….


    Και σοκαριστήκανε κάποιοι με το «άντε και γαμήσου, σύντροφε Κουβέλη”!

  91. Μαρία said

    1η έκδοση 1868, άρα κοντά στο 1862:
    http://tinyurl.com/bvnx4t3

  92. Μισιρλού... said

    @88 – @89
    Η πρώτη σύγχρονη βιβλιογραφική αναφορά φαίνεται να είναι από τον Μανώλη Σειραγάκη (του Ρεθύμνου) στο : «Σχέσεις του θεάτρου σκιών με τα υπόλοιπα είδη θεάτρου, Η περίοδος του Μεσοπολέμου» (2008).
    [«Greek shadow theatre in relation with the rest theatre genres», in Stephanos, honorary volume for the 60 years of Professor Walter Puchner, ERGO, Athens 2008, pp. 1079-1087 ]

    Και ο Σειραγάκης Σωτήριο Κουρτέση τον σημειώνει, το 1868, και αναφέρει πως το έργο το πρωτοέπαιξε ο Γιάννης Μώρος.

    Από εκεί θα κάνει την αναφορά ο Φέρρης, με λανθασμένη χρονολογία.

  93. Μισιρλού... said

    @91, Η Μαρία μας, κατέδειξε και προγενέστερη αναφορά! (απ’ αυτή που ήξερα…)
    😦

  94. Σωτήρης said

    89, 91
    Μαρία, έχεις απόλυτο δίκιο. Σε ευχαριστώ για τη διόρθωση. Απρόσεχτος κι εγώ, αφού δεν είδα ποιος υπογράφει τον πρόλογο στην έκδοση του 1885

  95. sarant said

    Ευχαριστώ πολύ για τα νεότερα, βρήκαμε ωραία πράγματα.

    90: Πού ξέρει όμως ότι ο δικός του είναι πιο ωραίος από του Χατζ.;

  96. panavros said

    95.Μπορεί να του το πε καμια κοινή γνωστή 🙂

  97. Νέο Kid Στο Block said

    Παιδιά! Τσεσπού μπλε!..που λένε (όλοι το λένε αυτό, έτσι; δεν θεωρείται αποκρουστικό…νομίζω)

  98. Σωτήρης said

    Πάντως η λέξη θα πρέπει για κάποιο λόγο να ήταν πολύ του συρμού το 1868, ώστε την ίδια χρονιά να κυκλοφορήσει σατιρική εφημερίδα με αυτήν ως τίτλο της και να παιχτεί κωμωδία που στον τίτλο της επίσης κυριαρχεί η λέξη τραμπούκοι.Το θἐμα θα άξιζε περισσότερη έρυενα.

  99. 84 το περί αριστερής χρυσαυγής φιλελεύθερον σεμινάριον 18-9 και εκκλησία του δήμου με αφορμή Στεφάνου Κασιμάτη στην Καθημερινή 16-9

  100. bernardina said

    Άντε, με το καλό και κυβέρνηση. Για να μη σας κρατάει πια τίποτα.
    (Τι απογοήτευση…)

  101. sarant said

    98: Ναι -η εφημερίδα ωστόσο κυκλοφόρησε το 1866, το 1868 πρόσθεσε το σκίτσο στην προμετωπίδα της -αλλά συμφωνούμε.

  102. Μαρία said

    http://tinyurl.com/bw62jo7 Το παράδειγμα απο κείμενο του 1536
    http://www.greek-language.gr/greekLang/medieval_greek/bibliographies/sources/page_111.html
    μάλλον στο λήμμα περιμαζεύω:
    (Προκ. για φόρο) συλλέγω, εισπράττω: τους έστειλε (ενν. ο Ιούλιος Καίσαρ) … να περιμάσουν όλο το τραμπούκο, ήγουν το χρέος της Σπανίας Καρτάν., Π. Ν. Διαθ. (Κακ.-Πάνου) φ. 224′.

  103. Νέο Kid Στο Block said

    Μπερναρντίνα, είσαι άδικη! Δηλαδή, στα εντελώς σοβαρά τώρα, εσύ βρίσκεις το σύνθημα των πιτσιρικάδων αποκρουστικό; Δηλαδή, κατακρίνουμε και το Λεωνίδα το Λακεδαιμόνιο που είπε «Ελάτε να μου τα πιάσετε!»
    Εγώ προσωπικά πάντως, τον κύριο Τρομβούκη και το «αποκρουστικό» του διακωμώδησα κι όχι τον Κουβέλη. Δε δικαιούμαστε, μες τη μαύρη μαυρίλα μας, και λίγη καζούρα βρε χάνεη;

  104. sarant said

    102: Μαρία, αυτό το είχα δει στον Κριαρά, και ξέχασα να το γράψω, μπράβο! Αλλά δεν μπορώ να το εξηγήσω, σε ποια ξένη λέξη αντιστοιχεί.

  105. cronopiusa said

    86

    βίαιη επίθεση από ομάδα 80 Χρυσαυγιτών στην Κοινότητα των Τανζανών (left.gr)

  106. Καλαχώρας Λεώνικος said

    Απίθανο άρθρο (εννοώ τη λέξη όχι τον ρινόκερω) και απίθανοι σχολιαστές με φοβερά λινκ, απόλαυση (Δεν έχω αρμοδιότητα να σχολιάζω τους σχολιαστές αλλά καμιά φορά μού ξεφεύγει).

    Βέβαια είμαι πιο πολύ αρχαιοσκωριαστής (ο όρος δικός μου) αλλά όσο και νά ‘ναι το να μη μ’ έχει απασχολήσει ποτέ το ‘τραμπούκος’ είναι σα να μένεις στην Πλάκα και να μην έχεις ‘προσέξει’ την Ακρόπολη.

    Πάντως έμαθα πολλά, μολονότι αυτα τα πράγματα είναι ίσως πολυπαραγοντικά και δεν κατασταλάζουν, γιατί οι χρήσεις των λέξεων ποικίλλουν και από στόμα σε στόμα καμιά φορά. Επίσης θαύμασα την αρχειοδιφία μερικών από τους συνδέσμους που δίνουν.

    Πρώτον δε θ’ ασχοληθώ με το ΚΤΗΝΟΣ γιατί είναι ατελείωτο παιδι. Και είναι ν’ απορεί κανείς πώς χωράνε δυο ίδιοι σ’ ένα ασανσέρ.

    Δεύτερον: Μια ευφυέστατη γυναίκα στην οποία οφείλω πολλά, και είναι σχεδόν δημόσιο πρόσωπο, δηλαδή ανιχνεύσιμη, αλλά όχι αναμεμειγμένη με την πολιτική, έλεγε σε κάθε ευκαιρία: Οὐκ ἑκών κακός. Εννοούσε ότι ο κακός ΠΡΕΠΕΙ να είναι και βλάκας. Αλλά εμετικός βλάκας; Και τότε γιατί το ενδοκομματικό alter ego του είναι ευφυέστατος κι εξίσου κακός; Αν το έχει κανείς, ας ανεβάσει τη φάση που πρωτοανήγγειλε το χαράτσι μέσω της ΔΕΗ όταν έλεγε ‘θα κόβεται το ρεύμα’. Αν ο άνθρωπος αυτός δεν είναι πορωμένος εγκληματίας από φύση… τι να πω! Όσο για τον Κουβέλη / Κουρέλη δε θα ησυχάσω αν δεν το δω πρόεδρο των ΗΠΑ. Μόνο για εκεί κάνει. Ολόκληρη CIA και δεν τον έχει πάρει ακόμα χαμπάρι; Το τρίτο /πρώτο και μακρύτερο δεν τον συζητώ. Είναι αδίστακτος, όπως είναι γνωστό, εμπαθής και σκέτος Μπους. Είναι οι τρεις που βλάπτουν τη Συρία το ίδιο.

    Τρίτον: Μια και δεν έχω τίποτα να προσθέσω, είπα να κάνω λίγο μνημόσυνο με ξένα κόλυβα. Αναφέρομαι στην μονόπρακτη κωμωδία του @19Γς, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι δεν χάρηκα και τις παραθέσεις των άλλων.
    Τα τοπωνύμια Λέκκα και Ροδακιό τα έχω δει σε παλιά συμβόλαια. Το Ροδακιό είναι μεταξύ της σημερινής Ρώσικης Εκκλησίας στην Αμαλίας και της Μητρόπολης ενώ του Λέκκα είμαι μεταξύ Μητρόπολης και Μοναστηρακιού (μη ζητάτε ακριβή όρια, είναι από σπίτια θείων μου) Ο Άγιος Φίλιππας υπάρχει ακόμα στο τέλος της οδού…. που πάει από το Μοναστηράκι στο Θησείο.
    Το ανάστροφο ι με την περισπωμένη δεν το πρόλαβα να διδάσκεται στο σχολείο (1950) αλλά επέμενε η γιαγιά μου, που το είχε διδαχτεί. Είναι ο ‘ιωτακισμός’ που λέγεμε κάποτε με τον Νοικοκύρη. Αλλά δεν υπάρχει στο ‘υ’ του μυαλά. Πρόφεραν μυ-α-λά άραγε; Μου φαίνεται απἰθανο.
    Η φράση ‘πιάστ’ τ’ αμπέλια τους’ αντί για ‘τ’ αρχ….. τους’ προφανώς φοβερά γουστόζικη. Να το έλεγαν άραγε ή είναι αυτολογοκρισία για να είναι το κείμενο τυπικά πιο σεμνό;
    Επίσης στα νιάτα μου το σπίτι πάλευε ακόμα να μην είναι ‘σπήτι’ αλλά το σπήτι από το hospit… δεν έχει σχέση, σε αντίθεση με το κτήριο που δεν είναι κτίριο (εδώ μαλλοκοργιάζουμε με τον Νοικοκύρη, για πλάκα)
    Εντύπωση μου έκανε η χρήση του ἀρειμάνιοι, όπως και το ‘και μένα μαρέσει’ ενώ το κείμενο είναι πηγμένο στις αποστρόφους. Φαίνεται ότι η φιλολογική επιμέλεια χώλαινε τότε γιατί έχει και ορθογραφικά και τυπογραφικά λάθη.
    Χρόνια έχω ν’ ακούσω το νηστικάτα. Μη γελάς Bernadina, σε βλέπω, αλλά είμαι παλιός.
    Το μαλλοκοργιάζω να το βάλει ο Νοικοκύρης στο σακούλι του
    Και δεν κατάλαβα τη φράση ‘να μην κουτσάνη’. Ίσως εννοεί να μην κουτσαίνει, αλλά δε λέει πουθενά πως ο υποψήφιος βουλευτής ήταν και κουτσός

  107. bernardina said

    Κιντάκο, ελπίζω να δείξεις την ίδια ανοιχτομυαλιά όταν θα με πιάσει το γάβρικο και αντιτσιπρικό μου και θ’ αρχίσω κι εγώ τις χαριτωμενιές. Κι ας είμαι αισχρή μειοψηφία εδώ μέσα, που σημαίνει ότι δεν θα έχω κι άλλους πεντ’ έξι (μεταξύ αυτών και τον ίδιο τον Νικοδεσπότη) να με σιγοντάρει.
    Μάλλον το έπιασες το νόημα, έτσι;

  108. Νέο Kid Στο Block said

    Από μεριάς μου, οι χαριτωμενιές είναι καλοδεχούμενες από όπου (σχεδόν) κι αν προέρχονται.
    Ειδικά από εσένα!

  109. Νέο Kid Στο Block said

    Όσο για το σιγόντο που λες, μου είναι παντελώς αδιάφορο αν το έχω ή όχι. Αλλά δεν φταίω εγώ αν οι απόψεις αρκετών συμπίπτουν με τις ιδικές μου…βεβαίως -βεβαίως!:-)

  110. sarant said

    106: Λεώνικε, το «πιασ’ τ’ αμπέλια του» είναι καταγραμμένο σε συλλογές παροιμιών και φράσεων με τη σημασία «τρέχα πιάστον τώρα». Δεν νομίζω να υπάρχει ευφημισμός με τ΄αρχίδια, αλλά δεν μπορώ να το αποκλείσω. Έχει κάποια εξήγηση που δεν τη θυμάμαι.

  111. bernardina said

    Λεώνικε, δεν γελάω. !&*/=}@#$>*ίζω.
    Δε βλέπεις που ο Κιντόπουλος έχει βάλει σε εφαρμογή τα μεγάλα όπλα, (μαλαγανιές κι έτσι), για να με ρίξει;
    Θα του κρατήσω μούτρα κανα δεκαπενθήμερο, να μάθει αυτός! 👿

  112. Νέο Kid Στο Block said

    OXIIII!! Oχι δεκαπενθήμερο! Κόψε κάτι ρε κοπελιά, είναι καλό και μπάνικο το κοπέλι! 😆

  113. gpoint said

    Δεν θεωρώ σημαδιακό που είπαν στον Κουβέλη κάποια σεξουαλικά οι νεολαίοι. Και οι μαθητές επί Αρσένη υπουργεύοντος στο Παιδείας φώναζαν στην Πανεπιστημίου ¨»υπουργέ-μαλάκα», στο ρυθμό του ποδοσφαιρικού συνθήματος διαιτητή-μαλάκα, αλλά δεν άλλαξε τίποτε το ουσιαστικό στο μαθητικό κίνημα
    Επ’ ευκαιρία τα πρώτα «καθαρόαιμα» σεξουαλικά συνθήματα ακούστηκαν στα γήπεδα της Ελλάδας την δεκαετία του 60 σε ματς Β΄Εθνικής Απόλλων Αθ.-ΠΑΣ Γιάννινα και ήταν ;
    Πρώτον ΠΑΣ ΠΑΣ ΠΑΣ τ΄αγγούρι θα το φας
    και δεύτερον Γιάννινα, νάαααα με χαρακτηριστική χειρονομία

  114. cronopiusa said

    Moros y Cristianos Pollensa 2010-Trabucos

    Los Trabucos – Si Dios fuera negro

  115. Τραμπούκος ξασπρισμένος εδώ.

    Γιάννης

  116. Τραμποῦκοι ὀνομάζονται οἱ ἀγωνιστὲς ποὺ ἀνήκουν στὶς ὀμάδες κρούσης ἤ καὶ ἀπαλλοτρίωσης τῶν «ἄλλων».

  117. cronopiusa said

    Η φαντασία στη διαμαρτυρία.

    Bankia, pulmones y branquias (bulerías)

    Το τραπεζικό πρόβλημα με τη BANKIA, μια από τις μεγαλύτερες τράπεζες της Ισπανίας (πρώην CAJA MADRID), επανήλθε στο προσκήνιο τώρα το Μάϊο με δραματικές διαστάσεις. Για την ανακεφαλαιοποίησή της (τα κεφάλαια των καταθετών κάνανε κι αυτά φτερά μαζί με όλα αυτά που κάνουν φτερά τελευταία), ζητούνται 84 δις.ευρω !
    Στη συνέχεια η BANKIA, ζήτησε 19 δις.ευρω από τη Μαδρίτη, δηλαδή στην ουσία και από τους ήδη βαριά φορολογούμενους πολίτες, για να αποφευχθεί η κατάρρευσή της. Παντού τα ίδια γνωστά και καταστροφικά σημεία των καιρών.Αυτό που αλλάζει είναι ο τρόπος αντιμετώπισης.Στη χώρα που γεννήθηκαν ο Νταλί και ο Μπουνιουέλ δεν θα μπορούσε, μια από τις πρώτες και άμεσες αντιδράσεις, παρά να να είναι μια τέτοια δυναμική περφόμανς μέσα στην ίδια την πέτρα του σκανδάλου! Οι Ανδαλουσιάνοι λοιπόν εισέβαλαν στην τράπεζα εν ώρα εργασίας, τραγούδησαν και χόρεψαν ένα φλαμένκο διαμαρτυρίας, του οποίου τα λόγια σε εντελώς ελεύθερη μετάφραση – ρεζουμέ, μοιάζουν πολύ με το δικό μας ρεμπέτικο: «Μούφαγες όλα τα δαχτυλίδια και κοιμάμαι τώρα στα σανίδια..» Είπαμε, η διαμαρτυρία όμως είναι και θέμα αισθητικής…

    Πηγή:yannitsochori.blogspot.gr

  118. 113 Έλειπαν τα υβριστικά συνθήματα κι όσες φορές ακούγονταν, οι ίδιοι οι φίλαθλοι επέβαλαν την ευπρέπεια στην κερκίδα. Οι άοπλοι χωροφύλακες που ήταν εντεταλμένοι για την τάξη ήταν περισσότερο τυχεροί θεατές του αγώνα παρά αγχωμένα οπλισμένα όργανα της τάξεως. Μια φορά μόνο εκείνη την εποχή, το 1965, παραφέρθηκαν οι φίλαθλοι….quiz?

    Εμείς του ’60 οι εκδρομείς, Χρίστου Ζαφείρη

  119. 118,
    Οι φίλαθλοι που επέβαλαν την ευπρέπεια στην κερκίδα χωρίς την βοήθεια της χωροφυλακής ακολούθησαν το γνωστό γηπεδικό σύνθημα
    «Είμαστε πολλοί,
    αλλά χωρίς στολή»
    🙂

  120. Γς said

    Η χρονολογία του Φέρρη είναι λάθος; Μπορεί να παίχτηκε η κωμωδία μερικά χρόνια πριν από την πρώτη έκδοσή της; Προσπαθώντας να απαντήσω σ αυτά τη διάβασα. Λέει για κάποιον που διάλυσε τη Βουλή, που πιθανόν να είναι ο Οθωνας το 1861.
    Όπως ο Λεώνικος (#106), ξαναθυμήθηκα κι εγώ παλιά τοπωνύμια, όπως το Ηράκλειο (σημερινό Παλαιό Ηράκλειο) το ατόφιο βαυαρικό χωριό στην Αττική του 19ου αιώνα.
    -Γιαβόλ (εξηγεί: μάλιστα). Ολος ο ψήφος είναι ντικός σου. Ο,τι φέλεις είναι εύθυς φέρτιχ (εξηγεί: τελειωμένο). Και διαβάζει ο βαυαρός αυτούς που θα ψηφίσουν: Φοιξ, Σάιλερ, Οφμαν και τον προ-προπάπο ενός συμμαθητή μου…(Σελίδα 28)

  121. Νατάσσα said

    Για να ξαναγυρίσουμε στα αρχικά, μου έκανε εντύπωση που το μεσαιωνικό όπλο και η γραμματοσειρά trebuchet έχουν το ίδιο όνομα -δε φανταζόμουν όμως ότι θα είχαν και τόσο άμεση σχέση!
    http://en.wikipedia.org/wiki/Trebuchet_MS

  122. Earion said

    Νίκο, για το trabuco, το φορητό πυροβόλο όπλο, μας παρέπεμψες εδώ , στην ισπανική Βικιπαίδεια. Από εκεί εύκολα μαθαίνουμε ότι το όπλο αυτό λέγεται στα γαλλικά tromblon, απ’ όπου η ελληνική λέξη τρομπλόνι (προσοχή! τρομπλόνι, όχι τρομπόνι). Στα αγγλικά το ίδιο όπλο λέγεται blunderbass ή thunder gun, και λόγω του μικρού του μεγέθους, ως πιο ευκολοχρηστο, ήταν το αγαπημένο όπλο των ναυτικών και ιδιαίτερα των πειρατών. Το όπλο που έχει στα χέρια του ο Σκρουτζ είναι τρομπλόνι.

  123. gpoint said

    #118
    Μάλλον υπονοείς τον αγώνα κυπέλλου μεταξύ ΠΑΟ-ΟΣΦΠ το 63(;) που διακόπηκε στην παράταση από εισβολή οπαδών και των δύο ομάδων που θεώρησαν το παιχνίδι στημένο. Νεαρός τότε έβλεπα το ματς από τα αριθμημένα της Τσόχα και όταν μετά πήγα στο γραφείο του πατέρα μου στην πλατεία Ομονοίας έβλεπα υα γκολπόστ στο γκαζόν της τότε πλατείας,
    Μικρός ήμουνα, μυαλό δεν είχα και ακολουθούσα τον Παναθηναϊκό, με την ενηλικίωσή μου έγινα ΠΑΟΚg’s, ήταν και η εποχή του αξεπέραστου Κούδα και της πιο ωραίας μπάλας που έπαιξε ποτέ ελληνική ομάδα.
    Πάντως και σε κάποια άλλα ματς υπήρξε αγαστή συνεργασία οπαδών δύο ομάδων που εκφραζότανε στο κοινό σύνθημα «διαιτητή μαλάκα»

  124. sarant said

    Ευχαριστώ για τα νεότερα!

    122: Ώστε τρομπλόνι, ευχαριστώ!

    121: Κοίτα να δεις τι μαθαίνει κανείς!

  125. 123 μάλλο αυτό εννοεί ο συγγραφέας
    1964, ημιτελικός ΠΑΟ-ΟΣΦΠ, και λόγω των επεισοδίων ανακηρύσσεται η ΑΕΚ κυπελλούχος ακονιτί.

  126. Γρηγόρης Κοτορτσινός said

    #113
    Σε ποια κατηγορία παίζει φέτος ο Απόλλων Αθηνών είπαμε; 🙂
    Συγγνώμη αλλά σαν ατόφιος υποστηρικτής του Πας, δεν άντεξα. 🙂

  127. Γρηγόρης Κοτορτσινός said

    #122
    Και με τα αληθινά τρεμπουτσέτα έριχναν ανθρώπους, μέλη ανθρώπων, μολυσμένα ζώα, σκατά κλπ. μέσα στις πολιορκημένες πόλεις. Ωραίες εποχές…

  128. sarant said

    126: Γρηγόρη, ο Απόλλων Αθηνών έχει (επανα)μετονομαστεί σε Απόλλωνα Σμύρνης και φέτος θα παίξει στην Β εθνική (που λέγεται΄Φούτμπολ Λιγκ)

  129. Γρηγόρης Κοτορτσινός said

    Α, ωραία, δηλαδή δεν υφίσταται καν πλέον σαν ομάδα, μόνο σαν ιδέα ένα πράμα… 🙂

  130. π2 said

    Μιλώντας για τη σχέση τραμπουκισμού και πελατειακού συστήματος, μου κάνει εντύπωση πως κανείς δεν σχολίασε πως ο Πάγκαλος διόρισε στη Βουλή τον επιμελητή του βιβλίου του Μαζί τα φάγαμε.

    Του λείπουν πολλά πράγματα του Παγκάλου, αλλά όχι η διεστραμμένη αίσθηση του χιούμορ.

  131. π2 said

    Ωχ, κάποιος να κλείσει τα πλάγια πάλι.

  132. Costas said

    Και αυτό το pronunciamenta που γράφει ο Πάγκαλος σε παρένθεση στο άρθρο του, λάθος δεν είναι; Δε θα ‘πρεπε να είναι pronunciamientos ;

  133. sarant said

    Καλά το λες -κι αν είναι στα ιταλικά είναι pronunziamenti. Ο Πάγκαλος κλίνει τη λέξη ελληνότροπα, και καλά κάνει, αλλά μετά, σκέφτεται ότι είναι της μόδας να τη γράψει στα ξένα, μη μας πούνε και χωριάτες, και κάνει την πατάτα!

  134. Costas said

    Ή ίσως θυμήθηκε τα λατινικά του (pronunciamentum, -a)!

  135. Ναυτίλος said

    Έξεστι Παγκάλω ασχημονείν.

  136. 120 Στὴ σελίδα 86 τοῦ βιβλίου τοῦ Θόδωρου Χατζηπανταζῆ Τῆς Ἀσιάτιδος Μούσης ἐρασταί, σημειώνεται ὅτι τὸ μονόπρακτο τοῦ Σωτήρη Καρτέσιου (Κουρτέση) Ὁ ὑποψήφιος βουλευτὴς καὶ οἱ τραμποῦκοι, πρωτοεκδόθηκε τὸ 1868, ἐνῷ ἡ πρώτη του παράσταση δόθηκε τὸ 1865.

  137. Εξοχος…!!!
    Το άρθρο έτυχε να το διαβάσω…κατάπτυστο.

  138. sarant said

    136-137: Ευχαριστώ!

  139. spyroszer said

    Με αφορμή μία συζήτηση που είχα σ’ ένα μπαρ (!) για τον τραμπούκο, διάβασα το άρθρο και θέλω να πω μια γνώμη. Μου έκανε εντύπωση, απ’ τη συζήτηση που είχα, ότι στην Κέρκυρα μέχρι σχετικά πρόσφατα τραμπούκο έλεγαν μόνο το φιλοδώρημα ή τη δωροδοκία, και δεν υπήρχε καθόλου η σημασία του τραμπούκου = μπράβου.
    Με αφορμή αυτό και επειδή δε μου φαίνονται ικανοποιητικές οι ερμηνείες της πρόελευσης του τραμπούκου από τα πούρα ή από το μουσκέτο, το έψαξα από Ιταλία μεριά.
    Πρώτον λοιπόν διαπιστώνουμε ότι trabucco στα ιταλικά ήταν μια παλιά μονάδα μέτρησης
    http://www.treccani.it/enciclopedia/trabucco_(Enciclopedia-Italiana)/
    Δεύτερον, ήταν επίσης ζυγαριά για μέτρημα χρημάτων.
    Trabucare monetam το ζυγισμα των νομισμάτων.
    http://books.google.gr/books?id=ep4FAAAAQAAJ&pg=PA1435&lpg=PA1435&dq=trabucco+vocabolario&source=bl&ots=8otxY9C8kg&sig=cbAVa-LfCGGpcQNdeGqnFUBsW5I&hl=el&sa=X&ei=gUsKU9L8HKe7ygPckoHQCg&ved=0CEsQ6AEwBjgK#v=onepage&q=trabucco%20vocabolario&f=false
    Υπάρχει και στον Δουκάγγιο αυτή η φράση, όπως και η λέξη trabucus = monetalis statera.
    http://ducange.enc.sorbonne.fr/TRABUCUS2
    Υποθέτω λοιπόν ότι η λεξη θα σήμαινε μια ποσότητα χρημάτων, και έτσι θα πέρασε στα ελληνικά, αρχικά πιθανόν απ’ τα Επτάνησα, έχοντας την ίδια εξέλιξη περίπου με τη λέξη μίζα.
    Έτσι εξηγείται και το λινκ της Μαρίας στο σχόλιο 102,»τους έστειλε να περιμάσουν όλο το τραμπούκο, ήγουν το χρέος της Σπανίας». Όταν φτάσει το Λεξ. Κριαρά στο Τ ίσως μάθουμε περισσότερα.

  140. sarant said

    139: Εύγε Σπύρο! Η εξήγησή σου είναι πολύ εύλογη, πολύ περισσότερο που η σημασία τραμπούκο = μίζα υπάρχει μαρτυρημένη πολλαπλά, και στο κυρίως άρθρο. Λες το πούρο να ήταν κόκκινη ρέγγα, που θα λέγαν οι εγγλέζοι;

  141. spyroszer said

    🙂 Μπορεί.
    Και άλλη μία μαρτυρία από την Τιμή και το Χρήμα.
    http://books.google.gr/books?id=7VK8AgAAQBAJ&pg=PT5&lpg=PT5&dq=%CE%B7+%CF%84%CE%B9%CE%BC%CE%AE+%CE%BA%CE%B1%CE%B9+%CF%84%CE%BF+%CF%87%CF%81%CE%AE%CE%BC%CE%B1+%CF%84%CF%81%CE%B1%CE%BC%CF%80%CE%BF%CF%8D%CE%BA%CE%BF&source=bl&ots=yE1viyiQcb&sig=Ejo8tSfClgdpAChYvOjLk3b_xV4&hl=el&sa=X&ei=Ul8KU4uJBorK4ATe04CACQ&ved=0CC4Q6AEwAQ#v=onepage&q=%CE%B7%20%CF%84%CE%B9%CE%BC%CE%AE%20%CE%BA%CE%B1%CE%B9%20%CF%84%CE%BF%20%CF%87%CF%81%CE%AE%CE%BC%CE%B1%20%CF%84%CF%81%CE%B1%CE%BC%CF%80%CE%BF%CF%8D%CE%BA%CE%BF&f=false

  142. Μαρία said

    139
    Εύγε.
    Με μια διευκρίνιση: Η μονάδα μήκους trabucco δεν είναι η ίδια λέξη με το trabocco.
    Το γαλλικό του αντίστοιχο είναι το trebuchet με τη σημασία και της μικρής ζυγαριάς ακριβείας, για να διαπιστωθεί το βάρος των νομισμάτων,
    http://www.cnrtl.fr/definition/trebuchet
    ενώ τα ιταλικά διατήρησε την αρχική σημασία ενός είδους πολεμικής μηχανής.
    http://www.treccani.it/vocabolario/trabocco2/
    Άρα το μπαχτσίσι πρέπει να σχετίζεται με το τραμπόκο.

  143. spyroszer said

    142. Ναι σωστά, δύο διαφορετικές λέξεις ( υπάρχει μια σύγχυση στους Ιταλούς με το trabucco – trabocco όπως φαίνεται στο 2ο λινκ του σχ. 139. Το trabocco με τη σημασία της ζυγαριάς φαίνεται ότι προέρχεται από το λατ. trabucus).

  144. Μαρία said

    143
    To trabucus με τη σημασία της πολιορκητικής μηχανής δεν είναι κλασικά λατινικά.
    Δες π.χ http://www.latin-dictionary.net/definition/37398/trabucus-trabuci
    Τη σημασία ζυγαριά δεν την βρίσκω αλλού.

  145. Spiridione said

    Μαρία, μια που είδα πάλι το άρθρο, να βάλω εδώ κάποιες παρατηρήσεις μου που είχα στείλει στους ειδικούς προ καιρού, αλλά δεν μου απαντήσανε!

    Το τραμπούκο στον Καρτάνο αναγράφεται σε δύο σημεία: «…να περιμάσουν όλο το τραμπούκο, ήγουν το χρέος της Σπάνιας …» και «…η οποία τέχνη αυτή του κουντούτου έστοιχισε δεκαπέντε χρονών τραμπούκο όλης της Ισπανίας, ήγουν το τέλος οπού επλέρωνε, το οποίο το επλέρωναν της κάμαρης της Ρώμης.»
    Δεν έχουμε βέβαια το ιταλικό πρωτότυπο, το «Fioretto di tutta la Biblia historiato», για να δούμε ποια λέξη μεταφράζει ο Καρτανος, ούτε ξερουμε αν οι επεξηγησεις (ήγουν…) είναι του πρωτοτύπου ή του Καρτάνου. Η επιμελήτρια λέει ότι γενικά ο Καρτάνος ακολουθεί πιστά το ιταλικό κείμενο και έχει αρκετές υποσημειώσεις στα σημεία που αποκλίνει η μετάφραση∙ άρα το πιο πιθανό είναι ότι μεταφράζει το trabucco (ή trabuco). Στα ιταλικά λεξικά, και στα πιο παλιά που κοίταξα, αν δεν έχω κάνει λάθος, δεν υπάρχει η λ. trabucco ή άλλη παρεμφερής με τη σημ. «τέλος, φόρος» (ούτε σε άλλα λεξικά, εκτός από μία εξαίρεση). Μπορεί βέβαια να υπήρχε παλιότερα και να έχει ξεχαστεί ή να μην έχει καταγραφεί. Στα ιταλικά υπάρχει η λ. trabucco με τη σημασία της παλιάς μονάδας μέτρησης μήκους/εμβαδού/όγκου σε κάποιες περιοχές της Ιταλίας, που λέει ο Zingarelli ότι προέρχεται από το tributu(m)∙ το trabocco με τη σημ. μουσκέτο, ζυγαριά χρημάτων κλπ. προέρχεται απ’ το φραγκ. «trabuc».
    http://dizionaripiu.zanichelli.it/parola-del-giorno/2008/05/14/la_parola_del_giorno__traboccare__trabocco__trabucco__trabocchetto/

    Υπάρχει μόνο σε λεξικά της γαλικιανής γλώσσας, ήδη από τον 19ο αιώνα, η λ. trabuco με τη σημασία «tributο, impuesto, contribución», και αναφέρει ένα απ’ αυτά τα λεξικά ότι είναι μάλλον παραφθορά του tributo.
    http://sli.uvigo.es/ddd/ddd_pescuda.php?pescuda=trabuco&tipo_busca=lema

    Δεν ξέρουμε από πότε υπάρχει αυτή η σημασία, πάντως υπάρχει ακόμα και σήμερα, ως λαϊκή λέξη.
    http://academia.gal/dicionario/#searchNoun.do?current_page=1&nounTitle=trabuco

    Είναι ενδιαφέρον λοιπόν ότι τον 19ο – 20ο αιώνα υπάρχει η λέξη τραμπούκο σε δύο πολύ απομακρυσμένες μεταξύ τους περιοχές, στη Γαλικία και στα Επτάνησα (και μετά για κάποιο διάστημα σε όλη την Ελλάδα), με την σημασία του «tributo» – στα ελληνικά βεβαίως πήρε αποκλειστικά αρνητική σημασία: η δωροδοκία, το μπαχτσίσι, η μίζα.
    Το τραμπούκο λοιπόν λογικά πρέπει να υπάρχει από παλιά στο ιδίωμα της Κέρκυρας, μπορεί και αλλού. Τώρα για το πότε μεταφέρθηκε στην Αθήνα και μπήκε στην νεολλ. κοινή, να κάνω μια τολμηρή υπόθεση: βλέπουμε ότι η λέξη τραμπούκο (και με τη μετεξέλιξή της στον μπράβο), υπάρχει σε πολλά κείμενα προς το τέλος της δεκαετίας του 1860: στο θεατρικό του Καρτέσιου (στο οποίο συνυπάρχουν και οι δύο σημασίες), στην ομώνυμη σατιρική εφημερίδα, σε Βουτσιναίους διαγωνισμούς, σε ένα βιβλίο του Θ. Κολοκοτρώνη του 1869 και αλλού. Μπορεί λοιπόν, αν δεν ήταν γνωστή από πιο παλιά η λέξη, να διαδόθηκε ευρέως μετά την έλευση των κερκυραίων και άλλων επτανήσιων βουλευτών και των κομματαρχών τους στην Αθήνα με την ένωση των Επτανήσων, με δεδομένο μάλιστα ότι είναι λέξη που χρησιμοποιείται σε πολιτικά συμφραζόμενα. Από εκεί και πέρα στην κοινή πήρε και τη σημασία του μπράβου, η οποία δεν υπάρχει στο κερκυραϊκό ιδίωμα, κάτι που δείχνει βεβαίως ότι είναι πολύ νεότερη αυτή η σημασία σε σχέση με το τραμπούκο – μίζα.

  146. sarant said

    145 Σπύρο, πολύ ενδιαφέροντα όλα αυτά -και η τολμηρή υπόθεσή σου θα παραμένει ισχυρή εκτός αν βρεθούν και παλιότερες εμφανίσεις της λέξης σε αθηναϊκά κείμενα.

  147. Μαρία Παπασυμεών said

    Τραμπούκο στον ιταλικό νοτο ονομάζουν ένα σύστημα ψαρέματος όπου κατεβάζουν μεγάλο οριζόντιο τετράγωνο δίχτυ από απόκρημνη ακτή στη θάλασσα, με 2 μαγκάνια. Την ανεβάζουν κατην κατεβάζουν πολύ γρήγορα την κατάλληλη στιγμή για να μην ξεφύγουν τα ψάρια που μπήκαν, άρα εδώ σχετίζεται με την έννοια του καταπέλτη, όπως και στην ισπανική γλώσσα.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: