Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Το αμπέλι και η περίφραξή του

Posted by sarant στο 10 Οκτωβρίου, 2012


Χτες είχαμε την επίσκεψη της Αγγέλας Μέρκελ, και πολύ ανακουφιστήκαμε που είπε ότι «εύχεται και ελπίζει» να μείνει η Ελλάδα στην ευρωζώνη (πάλι καλά που δεν είπε «προσεύχεται», όπως λένε για κάποιον ετοιμοθάνατο). Για την επίσκεψη της καγκελάρισσας πάρθηκαν δρακόντεια μέτρα ασφαλείας και χρησιμοποιήθηκαν 7.000 αστυνομικοί, κάτι που έκανε έναν ευρηματικό υλατζή ηλεφημερίδας να δώσει τον τίτλο Θωρακίζουν το ξέφραγο αμπέλι, υπαινιγμός στην πρόσφατη δήλωση του πρωθυπουργού, την περασμένη Παρασκευή, ότι «η χώρα δεν θα γίνει ξέφραγο αμπέλι«. Βέβαια, οι Οικολόγοι υποστήριξαν ότι το αμπέλι όχι απλώς είναι ξέφραγο, αλλά επιπλέον το έχουν αφήσει χωρίς σταφύλι. Κι έτσι, βρήκα θέμα για σήμερα.

Όταν λέμε αμπέλι εννοούμε μιαν έκταση φυτεμένη με κλήματα -το λέμε και αμπελώνα. Σπανιότερα, αμπέλι λέγεται και το μεμονωμένο φυτό, το κλήμα που λέμε πιο συχνά. Οι αρχαίοι έλεγαν άμπελο το φυτό, ενώ για τον καρπό είχαν δυο λέξεις, βότρυς και σταφυλή, που θα τα δούμε σε κάποιο άλλο άρθρο. Η άμπελος έδωσε το αμπέλι (από το υποκοριστικό «αμπέλιον»), ενώ η λέξη «κλήμα», είναι επίσης αρχαία, αλλά στην αρχαιότητα σήμαινε τα κλαδιά του φυτού, που σήμερα τα λέμε κληματσίδες ή κληματόβεργες. Τη διάκριση τη βλέπουμε παραστατικά στο γνωστό ευαγγελικό χωρίο «εγώ ειμι η άμπελος, υμείς τα κλήματα» (Ιωάν. 15:5) δηλαδή ο Χριστός είναι το δέντρο και οι μαθητές τα κλαδιά. Το κλήμα προέρχεται από το ρ. κλω, σπάζω, απ’ όπου και το κλάσμα.

Καθώς η θέση του αμπελιού ήταν κεντρική στις παλιότερες κοινωνίες, δεν είναι περίεργο που η φρασεολογία μας έχει πάμπολλες παροιμίες και φράσεις με τις λέξεις αυτές. Εδώ θα περιοριστώ σε φράσεις και παροιμίες με το αμπέλι -το σταφύλι και τα συναφή θα το αφήσουμε για άλλο άρθρο.

Λοιπόν, όταν κάποιος πεθάνει ή δολοφονηθεί άδικα ή μάταια και χωρίς να αναζητηθούν οι ένοχοι, λέμε «πήγε σαν το σκυλί στ’ αμπέλι». Η φράση προέρχεται από την αγροτική ζωή. Όταν τα σκυλιά μπαίνουν στα αμπέλια ενώ τα σταφύλια έχουν ωριμάσει, προκαλούν μεγάλες ζημιές και γι’ αυτό παλιότερα τα σκότωναν χωρίς πολλές διατυπώσεις και χωρίς το αφεντικό τους να δικαιούται να ζητήσει το λόγο.Ο Φαίδων Κουκουλές, συζητώντας τη φράση, παραθέτει έναν βυζαντινό νόμο: εάν τις θέση μάγγανον [παγίδα] εν καιρώ των καρπών και εμπέση εν αυτώ κύων ή χοίρος και αποθάνη, αζήμιος έστω ο τύτου κύριος.

Από την άλλη, όποιος αποφασίζει να ξοδέψει κάτι παραπάνω (που αρχικά δεν το είχε υπολογίσει) προκειμένου να περάσει καλά ή για μια ειδική περίσταση, αναφωνεί «ας πάει και το παλιάμπελο», φράση που δεν αποκλείεται να γεννήθηκε από πραγματικό περιστατικό κάποιου που πούλησε και το τελευταίο του αμπέλι π.χ. για να παντρέψει το παιδί του ή πάνω στο γλέντι.

Για κάποιον που έδινε υπερβολικές υποσχέσεις λέγαν παλιότερα «τάζει αμπέλια ατρύγητα, καράβια αρματωμένα» (τώρα λέμε για λαγούς και πετραχήλια), ενώ για τους επιπόλαιους και φαφλατάδες λένε «είναι φρου φρου τ’ αμπέλια» ή «φρου φρου και τ’ αμπέλια ξέφραγα». Η Παρασκευούλα του δημοτικού τραγουδιού είχε «αμπέλια στη Βλαχιά, σπίτια στο Βουκουρέστι», φράση που λέγεται καμιά φορά ειρωνικά για ψωροπερήφανους, ενώ όταν κάποιος προσπαθεί να μας συμβουλέψει για πράγματα που εμείς τα ξέρουμε πολύ καλύτερα, λέμε ειρωνικά «Έλα παππούλη μου να σου δείξω τ’ αμπελοχώραφά σου» -ο νοικοκύρης είναι λογικό να ξέρει καλύτερα από κάθε άλλον πού βρίσκεται το κάθε χτήμα του.

Έχουμε και μερικές διδακτικές παροιμίες: Αμπέλι όσο το μπορείς και σπίτι όσο το χωρείς, δηλαδή να μη λυπάσαι έξοδα για κτήματα προσοδοφόρα αλλά να μην ξοδεύεις πολλά για δαπάνες ευμάρειας, μια παροιμία που μάλλον την ξεχάσαμε τις τελευταίες δεκαετίες· αμπέλι του χεριού σου, συκιά του κυρού σου, ελιά του παππού σου, δηλαδή το αμπέλι το χαίρεται αυτός που το φύτεψε, τη συκιά ο γιος του και την ελιά ο εγγονός του· πράγματι το αμπέλι καρποφορεί αμέσως αλλά ζει πολύ λιγότερα χρόνια· τέλος, τ’ αμπέλι θέλει αμπελουργό και το καράβι ναύτες, δηλαδή ότι η κάθε επιχείρηση θέλει το πρόσωπο με τις κατάλληλες δεξιότητες. Κι επειδή την ώρα της κρασοκατάνυξης οι περισσότεροι νοιώθουν φιλοσοφική διάθεση και αρχίζουν να αναπτύσσουν δήθεν βαθυστόχαστες θεωρίες, οι φλύαρες, ανούσιες και κοινότοπες κουβέντες λέγονται αμπελοφιλοσοφίες.

Και θα τελειώσω με την παροιμιακή φράση που μας έδωσε το έναυσμα για το άρθρο. Λοιπόν, όταν κάπου (σε σπίτι, σε φορέα, σε πόλη, σε κράτος) δεν τηρούνται νόμοι και κανόνες και ο καθένας κάνει ό,τι θέλει ανεμπόδιστα και ατιμώρητα, λέμε ότι «είναι ξέφραγο αμπέλι». Η εικόνα είναι πολύ παραστατική, βγαλμένη από τη ζωή. Όπως λέει και ένας παλιός εκκλησιαστικός συγγραφέας, ο Θεοδώρητος Κύρρου, «οι οδοιπόροι την άφρακτον και αφύλακτον άμπελον τρυγώσιν αδεώς», άφοβα δηλαδή. Από την άλλη, στα Ευαγγέλια υπάρχει η παραβολή των κακών γεωργών (π.χ. Ματθ. 21.33) όταν ένας νοικοκύρης «εφύτευσε αμπελώνα και φραγμόν αυτώ περιέθηκε» και ύστερα νοίκιασε το αμπέλι σε κακούς γεωργούς, που όχι μόνο δεν τον πλήρωναν αλλά και έδιωχναν ή και σκότωναν τους απεσταλμένους του.

Στον «Βαρδιάνο στα σπόρκα», ο άγιος Παπαδιαμάντης θυμάται τον άφρακτο αμπελώνα και την ευαγγελική παραβολή: «Η ταλαίπωρος Ανατολή υπήρξε και τότε, ως τώρα και πάντοτε, υπό τε γεωγραφικήν και κοινωνική, υπό πολιτικήν και θρησκευτικήν έποψιν, άφρακτος αμπελών. Αλλ’ ο Χριστός ομιλεί περί τινος μελλούσης ημέρας, ότε θα έλθη ο κύριος του αμπελώνος».

Ε, ναι. Όταν έρθει ο κύριος του αμπελιού θα εξολοθρεύσει τους κακούς γεωργούς και θα δώσει τον αμπελώνα σε άλλους (Κατά Μάρκον, 12.9)

Advertisements

166 Σχόλια to “Το αμπέλι και η περίφραξή του”

  1. Γς said

    Καλημέρα.
    Σαν το σκυλί στ αμπέλι.
    «Θα πάει θράσιος» μου είπε μια γριούλα στη Ρίζα Κορινθίας.
    Κι εννοούσε το ίδιο.

  2. Κασσάνδρα said

    Αμπέλι όσο το μπορείς και σπίτι όσο το χωρείς
    ,
    Να είσαι οικονόμος( να ξοδεύεις όσα έχεις την δυνατότητα ,μπορείς) και να μη ξοδεύεις περισσότερα από όσα χρειάζεσαι (όσα χωρείς).

  3. panavros said

    1. Αν το «θράσιος» προέρχεται απο το θρασίμι=νεκρό ζώο και υβριστικά ο δήθεν γενναίος που στην ουσία είναι δειλός -με πιθανές ετυμολογήσεις απο το σαθρός (με αντιμετάθεση και κατάληξη -ίμι) ή απο το θηρασίμιον (υποκ.του θηράσιμος)- ο Μπαμπινιώτης «τα σπάει».

  4. Νικ Γ Π said

    Παραθέτω δημοτικό με οδηγίες προς αμπελουργούς (κόπυ από http://www.peliti.gr/pages/k_topous.htm)

    ’Αμπέλι μου πλατύφυλλο
    καὶ κοντοκλαδεμένο,
    γιὰ δὲν ανθεῖς, γιὰ δὲν καρπεῖς,
    σταφύλια γιὰ δὲν βγάνεις;
    Μὲ χάλασες, παλιάμπελο,
    κι ἐγώ θα σὲ πουλήσω.
    Μη μὲ πουλᾶς αφέντη μου,
    κι ἐγώ σὲ ξεχρεώνω.
    Γιὰ βάλε νιοὺς καὶ σκάψε με,
    γέρους καὶ κλάδεψὲ με.
    Βάλε γριές, μεσόκοπες,
    νὰ μὲ βλαστολογήσουν.
    Βάλ’ καὶ κορίτσια ἀνύπαντρα
    νὰ μὲ κορφολογήσουν.

  5. Књаз Неретве said

    Κάπου δω δε μπαίνει και το «στέμφυλο»; Τσίπουρα, ρακές, τσικουδιές…
    Στην υγειά σας
    Живели!

  6. sarant said

    Ευχαριστώ πολύ για τα πρώτα σχόλια!

    4: Ναι, έχει γούστο το τραγούδι με τις οδηγίες!

  7. spiral architect said

    Καλημέρα. 🙂
    Το «Έλα παππούλη μου να σου δείξω τ’ αμπελοχώραφά σου» κάτω εκειά στα μέρη μου το λέμε «Έλα παππούλη μου να σου δείξω, από που κατουρεί η γιαγιά μ'»

    Η κυρά-Μέρκελ(ε) ήλθε να δει άλλο ένα προτεκτοράτο της, λέγοντας μεταξύ άλλων: «Εύχομαι η Ελλάδα να παραμείνει στο ευρώ».
    Φίλος που βρέθηκε πριν κάμποσο καιρό στη Ποντγκόριτσα, είπε ΄τι τα ΑΤΜ των τραπεζών στο Μαυροβούνιο βγάζουν ευρώπουλα.
    Μπας και το Μοντενέγκρο (γουρούνια και μαργαριτάρια) είναι και αυτό στην Ε.Ε.;
    Δίδαγμα: Και στην Ε.Ε. θα μείνουμε και ευρώ θα έχουμε, μοναχά που το αμπελάκι μας θα το καβατζώσει ο μεγαλοκτηματίας. 😦

  8. Γρηγόρης Κοτορτσινός said

    Το αμπέλι έχει και την τιμητική του στα τοπωνύμια. Σε κάθε χωριό υπάρχουν αμπέλια, αμπελάκια και παλιάμπελα, αν και σε αυτούς τους αγρούς δεν υπάρχει κλήμα ούτε για δείγμα και καλλιεργούνται με άλλους καρπούς. Η επιμονή του τοπωνυμίου, που κανονικά θα έπρεπε να αλλάξει αφού δεν βοηθά να υπάρχει το ίδιο τοπωνύμιο σε πολλές τοποθεσίες, ίσως να οφείλεται σε διαφορετικό καθεστώς γαιοκτησίας και φορολογίας για τα αμπέλια κατά την τουρκοκρατία. Από την άλλη, αφού δεν υπήρχε πλέον ο καρπός τι να φορολογηθεί; Ίσως ο Δύτης να ξέρει περισσότερα.

  9. Књаз Неретве said

    ας πάει και το παλιάμπελο δε νοιάζομαι σταλιά

  10. Γρηγόρης Κοτορτσινός said

    #7
    «Έλα τάτα (=πατέρα) να σ’ δείξω που το ‘χει η βάβω» το λένε στο χωριό μου.
    Το Μαυροβούνι μην το ζηλεύεις που δεν έχει νόμισμα. Ο προϋπολογισμός της χώρας συντάσσεται από μια γερμανική τράπεζα, η οποία διευθύνει την οικονομία της χώρας. Ευτυχώς βέβαια υπάρχουν και «άδηλοι» πόροι… 🙂 Θα μου πεις, γιατί σε μας γίνεται κάτι διαφορετικό, έτσι που καταντήσαμε;

  11. ππαν said

    Και τα αμπελοφάσουλα; Ο μπαμπάς μου, Πόντιος από την Θράκη, τα λέει γυφτοφάσουλα

  12. george said

    Για το «ας πάει και το παλιάμπελο» κυκλοφορεί ένας αστικός μύθος.
    Υποτίθεται ότι πρωτοακούστηκε στα Οθωνικά χρόνια, στο πρώτο κλειστό θέατρο της Αθήνας, το Θέατρο Μπούκουρα (βρισκόταν εκεί που τώρα είναι η πλατεία Θεάτρου, πίσω από την Βαρβάκειο)
    Εκείνη την εποχή, οι γυναίκες ηθοποιοί στην Αθήνα δεν ήταν και ό,τι πιο συνηθισμένο, έτσι πολλές φορές οι άρρενες θεατές είχαν συμπεριφορά καμπαρέ. Υποτίθεται λοιπόν, ότι για τα μάτια της Ιταλίδας Ρίτα Μπάσο, ένας αγρότης από την Αθήνα είχε φάει όλη του την περιουσία, και του είχε μείνει μόνο ένα αμπέλι. Βλέποντας την Μπάσο στην καινούρια της παράσταση, αναφώνησε «ας πάει και το παλιάμπελο», εννοώντας ότι θα το πουλήσει κι αυτό.
    Είμαι αρκετα επιφυλακτικός, εννοείται, αλλά σαν μύθος κυκλοφορεί ευρύτατα.

  13. Γρηγόρης Κοτορτσινός said

    Ωραία ονόματα έχουν και οι ποικιλίες από τα κλήματα. Πολλά έχει εδώ http://www.houseofwine.gr/how/about-wine/wine-basics/grapes.html . Και μερικά άλλα από την Ήπειρο που συνήθως δεν γίνονται αμπέλια αλλά θέλουν κρεβατίνα, είναι το αετονύχι και η ζαμπέλα. Υπάρχει και το γρέντζελο, αλλά μάλλον είναι άγριο, δεν τρώγεται.

  14. spiral architect said

    Με «φιρμάνι» της Ε.Ε. όσοι φύτευσαν αμπέλι μετά το 1998 θα πρέπει τώρα να το ξεριζώσουν, γιατί πρέπει απαραιτήτως να αγοράσουμε τις επιδοτούμενες εξαγωγές των Γερμανών.

    Τι είπε ψες η Μέρκελ απαντώντας σε ερώτηση: «Οι εξαγωγές της Γερμανίας στις χώρες της Ε.Ε. είναι το 60% των εξαγωγών της. Αν έχει πρόβλημα μια χώρα, έχει πρόβλημα όλη η Ε.Ε.» 😉

    Πως το’ λεγε ο μακαρίτης ο Βέγγος;: Πελαααάτες μου!

  15. Jimakos said

    Μην ξεχνάμε και το »μες τ’αμπέλι, στη σταφίδα» 😀

  16. sarant said

    Ευχαριστώ για τα νεότερα!

    12: Κι εγώ το έχω ακούσει για τη Ρίτα Μπάσο, που όντως είχε κάνει θραύση στο πέρασμά της -αλλά χωρίς τεκμηρίωση όσον αφορά τη γέννηση της φράσης.

    14: Δίκιο έχεις….

  17. spiral architect said

    Εγκεντρισμός των αμπέλων
    Συγγραφέας: Σπυρίδων Χασιώτης
    Ημερομηνία έκδοσης: Δεκέμβριος1890
    Εκ του Τυπογραφείου Πάσσαρη και Βεργιανίτου
    Βιβλιογραφική παραπομπή: Προμηθεύς, 1890, σσ. 424-425
    Από την ηλεκτρονική βιβλιοθήκη (http://dspace.lib.ntua.gr/) του ΕΜΠ

  18. bernardina said

    Πράγματι, όποτε έκανα κάτι βιαστικά και τσαπατσούλικα, ο πατέρας έλεγε απαξιωτικά: Φρου φρου, και τ’ αμπέλια ανήφραγα. (. Η φράση συνοδευόταν με κοφτές σαρωτικές κινήσεις του χεριού, του τύπου άντε να τελειώνουμε😆

    Επίσης, ο γονιός δε λυπήθηκε τ’ αμπέλι, το παιδί λυπήθηκε το σταφύλι. Το λυπήθηκε με την έννοια του τσιγκουνεύτηκε. Για αχάριστα τέκνα

  19. ΣοφίαΟικ said

    14 Εγώ θα ήθελα να ξεριζώσουν αυτές τις αηδίες τα Τόμσον και λοιπές εισαγόμενες ποικιλίες, που φύτεψαν στη θέση της σουλτανίνας και των ντόποιων ποικιλιών με τις ευλογίες της ΕΕ και είχα να δω σουλτανίνα της προκοπής χρόνια, μέχρι που είδα στο Λος Άντζελες (τοπική καλλιέργεια). Επίσης θα ήθελα να φυτέψουμε και κάτι ποικιλίες που βρίσκω εδώ στα σούπερμάρκετ, καλλιέργειας Ν. Αφρικής, που είναι πεντανόστιμες και αρωματικότατες και έχουν διπλή τιμή από τα άλλα σταφύλια και τα βρίσκεις για λίγο μόνο και αξίζουν τα λεφτα τους, δεν είναι σαν τις αηδίες που αγοράζους οι άσχετοι.
    Μ’άλλα λόγια, στο ζήτημα της καλλιέργειας του σταφυλιού μόνοι μας βγάλαμε τα ματάκια μας, μόνοι μας ξεριζώσαμε τα καλά αμπέλια και τα κάναμε οικόπεδα παραθαλάσσια για βίλες αμφίβολης αισθητικής ή παραθαλάσσιες πολυκατοικίες (Ξυλόκαστρο κανένας; ).

  20. GM said

    Παροιμίες για αμπέλια:
    • Το αμπέλι θέλει αμπελουργό και το καράβι ναύτες.
    • Όποιος έχει αμπέλι, ας βρει δραγάτη
    • Αγάλι αγάλι φύτευε ο φρόνιμος τ’ αμπέλι κι αγάλι αγάλι γίνεται η αγουρίδα μέλι.

    • Όπου’ χει αμπέλια, ας βάνει εργάτες
    • Του τρυγητή τ’ αμπελουργού πάνε χαλάλι οι κόποι
    • Τα δικά σου αμπέλια φράζε και τα ξένα μη γυρεύεις.
    • Αμπέλι όσο μεγαλύτερο μπορείς και σπίτι όσο να χωρείς.
    • Κλαίει τ’ αμπέλι ακλάδευτο,
    κλαίει και κλαδεμένο…
    κλαίει κι ο νιος ο ανύπαντρος,
    κλαίει κι ο παντρεμένος…
    • Μ’ αγγαρεία αμπέλι δε γίνεται, τσαïρι δεν προκόφτει…

    • Ο …πού ’χει αμπέλια ας τρυγά και ο…πού ’χει δρόμο, ας τρέχει…

    • Του ’δώσε ένα αμπέλι και δεν του δίνει ένα σταφύλι.

    • .Τ’ αμπέλι θέλει αμπελουργό,
    το σπίτι νοικοκύρη
    και το κάθε πλεούμενο,
    θέλει καραβοκύρη.
    • Αυλάκωσε τα αμπέλια σου, να φας γλυκιά σταφίδα
    • Αν δεν φυτέψεις αμπέλι, δεν χτίσεις σπίτι και δεν παντρέψεις δεν ξέρεις από ζωή.
    • Κυπριακή: «΄Ακουε μεγάλο αμπέλι τζαι πέρνε μιτσί καλάθι»: «΄Ακουγε για μεγάλο αμπέλι αλλά πάρε μαζί σου μικρό καλάθι»
    • Η γάτα για το ψάρι της , πούλησε το αμπέλι της
    • Ιούνης τρέφει κεράσια στ’ αμπέλι και ψάλτη το τζίτζικα στέλλει.
    • σπίτι στην άκρη κι αμπέλι στη μέση
    • Παλιό τ’ αμπέλι, λίγο το κρασί
    • Όταν βλέπεις την αρκούδα στ’ αμπέλι του γείτονά σου, περίμενέ την και στο δικό σου.
    • Ο φρόνιμος ο άνθρωπος, δε βάζει την κατσίκα του να φυλάει τ’ αμπέλι.
    • Νοέμβρη νόα κι έσπερνε, Δεκέμβρη ιδέ κι απόσπειρε, κι έμπα και στ’ αμπέλι σου καλονοικοκύρης μέσα.

    • Έκαμες κρασί αμπέλι; -Μου ‘βαλες κοπριά τεμπέλη;

  21. sarant said

    Ευχαριστώ πολύ για τα νεότερα και για τις προσθήκες!

    19: Καλώς τη Σοφία!

  22. Πάντως, το χτεσινό φράγμα στο αμπέλι της Αθήνας περιελάμβανε και τους Αμπελόκηπους.

    ΥΓ είδατε τη διαμαρτυρία Πολύδωρος για το «επέλεξε» του Κωστάλα από τη γνωστή διαφήμιση, που έχει σχολιαστεί και εδώ;

  23. ππαν said

    Εσύ τι λες 😉 ;

  24. sarant said

    22: Τη διαμαρτυρία την είδαμε, αλλά τη σχολιάσαμε στο αντίστοιχο άρθρο 😉

    Οι δε Αμπελόκηποι, περιέργως, φαίνεται ότι αρχική ονομασία είχαν Αγγελόκηποι, αν θυμάμαι καλά.

  25. ππαν said

    Και η Κυρά των αμπελιών.

  26. Γς said

    17:
    >Συγγραφέας: Σπυρίδων Χασιώτης

    Είχα το γραφείο μου και ακόμα δεν έχω «αδειάσει» το εργαστήριό μου στο Κτήριο Χασιώτη.
    « Η «Ανωτάτη Γεωπονική Σχολή» (Α.Γ.Σ.Α) ιδρύεται με το νόμο 1844 του 1920, επί Κυβερνήσεως Ελ. Βενιζέλου, στο παλιό κτήμα Χασεκή στο Βοτανικό Κήπο. Στον ίδιο χώρο προϋπήρχε η Τριανταφυλλίδειος Γεωργική Σχολή που ιδρύθηκε το 1888 και ήταν τριετούς φοιτήσεως. Πρώτος Διευθυντής της ήταν ο Σπυρίδων Χασιώτης, πατέρας της Γεωπονικής Επιστήμης, ο οποίος είχε διατελέσει, μεταξύ των άλλων, Διευθυντής της Γεωργικής Σχολής Τίρυνθας το διάστημα 1894-1897, που ήταν η πρώτη προσπάθεια που έγινε από την Κυβέρνηση Καποδίστρια, στον τομέα της γεωργικής εκπαίδευσης.»

  27. Immortalité said

    Εδώ χάμω, τα αμπέλια (φυτά) τα λέμε κουρμούλες. Και με κουρμούλες μετράνε το έχει τους οι αμπελοκτηματίες. Τι οποίες κουρμούλες όταν είναι στον καιρό τους, τις κουτσουτρουλίζουμε , δηλαδή κόβουμε τσι τρούλους, τους νέους βλαστούς. Και συνήθως θειαφίζουμε τ’ αμπέλια με απύρι (μικρή αναρωτιόμουν γιατί δεν βάζουμε θειάφι 🙂 ).
    Νομίζω ξεχάσαμε την πιο διάσημη παροιμία, ήτανε στραβό το κλήμα το ‘φαγε κι ο γάιδαρος! Ιντήντ!

  28. Στην Πελοπόννησο (δηλαδή εδώ χάμου αλλά λιγότερο χάμου από της Ιμορ) τα κλαδεμένα αμπέλια τα λέμε κούρβουλα.
    Κι άμα κανείς είναι αδέξιος με τα χέρια του, τονε λέμε κουρβουλοχέρη. Σαν να είναι, δηλαδή, τα χέρια του στρεβλά όπως τα κούρβουλα του αμπελιού.

  29. gpoint said

    #4

    Γιὰ βάλε νιοὺς καὶ σκάψε με,
    γέρους καὶ κλάδεψὲ με.

    Εβαζα και γω κάποιον γεράκο να μου κλαδεύει την κρεβατίνα και μια χρονιά ( πριν λίγα χρόνια ) δεν έρριξε ούτε σταγόνα ολόκληρο τον χειμώνα. Χωρίς χυμούς όλα τα φυτά του χωριού έγιναν αναιμικά και ακόμα δεν έχουν συνέλθει. Μια κληματσίδα που ο γεράκος δεν έφτανε να την κλαδέψει είχε χυμούς και θέριεψε και είναι ο βασικός τροφοδότης της φετινής παραγωγής μου.Από τα περίεργα που φιάχνει η ζωή..

    #13

    Κρεβατίνα δεν γίνεται μόνο το αετονύχι αλλά και η κοκκινάρα και το κάρντιναλ. Και φυσικά δίνουν λίγο σπιτικό αλλά ΤΟ ΚΡΑΣΙ

    #24

    σωστός !!

  30. Γς said

    27:
    Και για όσους δεν ξέρουν το απύρι:
    Τι θέλει να πει ο ποιητής;
    Ότι μικρή νόμιζε ότι άλλο πράγμα το απύρι κι άλλο το θειάφι

  31. τυφλόμυγα said

    Έλα παππού μου να σου δείξω τ’ αμπελοχώραφά σου.

    24β, Ίσως. Από την άλλη, ηλικιωμένη κυρία που μεγάλωσε σε μονοκατοικία στους Αμπελοκήπους (πίσω από τον Πύργο των Αθηνών) μου έχει πει ότι παλιά η περιοχή ήταν γεμάτη αμπέλια. Επειδή είχε καλό κλίμα αποφασίστηκε να χτιστούν εκεί γύρω πολλά από τα νοσοκομεία της Αθήνας (κάποια από τα οποία λειτουργούσαν τότε ως σανατόρια).

    Εναλλακτικά, υπάρχουν και οι Αμπελόκηποι Θεσσαλονίκης. 😉

  32. Immortalité said

    @30 Σ’ ευχαριστώ που ερμηνεύεις τον λόγο μου και δεν παραμένει σκοτεινός και ακατανόητος 🙂

  33. Γς said

    31:
    >Εναλλακτικά, υπάρχουν και οι Αμπελόκηποι Θεσσαλονίκης.
    Γιατί «Εναλλακτικά»;
    Ανταλλακτικά, ίσως;
    …αυτοκινήτων κατα προτίμηση 😉

  34. Γς said

    32: Παρακαλώ.
    Δεν θα ακούσω όμως το ίδιο από την Τυφλόμιγα #31 για το #33 σχόλιό μου ;(

  35. spiral architect said

    Μεζεδάκι από τη χθεσινή περιγραφή της άφιξης του βασιλιά Λεοπόλδου του Β’ της Μέρκελ(ε) δια στόματος του παρουσιαστή της ΝΕΤ:
    το σμήνος των επενδυτών που συνοδεύει την καγκελάριο …
    (δεν έμπαιναν κι αυτοί σε κάνα κινητήρα) 😆

    Σερβιρίστηκαν κι άλλα μεζεδάκια, καθώς και άφθονη μπύρα, γιατί οι παρουσιαστές και οι in situ μαρκουτσοφόροι ήσαν κατουρημένοι …

  36. gpoint said

    #31

    Σανατόριο είχε και στην Κυψέλη λίγο πιο πάνω από την πλατεία, έφθανε και το παλιό δίκτυο του γκαζιού

  37. Γς said

    31, 36: Σανατόρια Σανατόρια. Δεν αντέχω θα το πω:

    Ανεβαίνοντας την Μεσογείων τις προάλλες και μπρός από το (πάλαι ποτέ μεγαλύτερο και αρχαιότερο σανατώριο) ΣΩΤΗΡΙΑ, μου λέει η δικιά μου, με ύφος ανήξερο τάχα μου:
    -Γιατί το λένε ΣΩΤΗΡΙΑ; Μήπως επειδή πέθανε εδώ η Σωτηρία Μπέλου;

  38. Καλαχώρας Λεώνικος said

    Αθανασία Αθάνατη κοινώς Immortality (μη μου γυρεύεις e accent aigue εδώ ούτε tremats στο u). To θειάφι δεν έμπαινε μόνο του διότι με την πρώτη βροχή θα τσούλαγε στο χώμα. Έπρεπε λοιπόν να γίνει απύρι, αυτό που στο σχολείο μάς το μάθαιναν ως βορδιγάλειο πολτό (από πού βγαίνει δεν ξερω, κάποιος που είχε την ιδέα να αναμείξει θειάφι με ασβέστη είναι)

    Πάντως είχα ξεχάσει πώς το λέγανε και μου το θύμισες. Μου είχε κολλήσει στην γκλάβα ο βορδιγάλειος πολτός

  39. sarant said

    Ευχαριστώ για τα νεότερα!

    31: Αξίζει άρθρο το θέμα, και βέβαια η (ενδεχόμενη) παραγωγή από Αγγελόκηπους ισχύει μόνο για την Αθήνα.

    38: Βορδιγάλειος από το Μπορντό της Γαλλίας, όχι;

  40. ΣοφίαΟικ said

    H μητέρα μου λέει ότι στους Αμπελόκηπους ερχόταν ένας βοσκός με το κοπάδι του, μέχρι μέσα δεκαετίας ’70, μέχρι που χτίστηκαν οι πύργοι κλπ.
    Κι εγώ θυμάμαι το χωριό μας να είναι αμπέλια μεχρι τη θάλασσα. Μετά εγινε μονοκατοικίες μέχρι τη θάλασσα, οι οποίες όλο και μεγαλώνουν, οι παλιές είναι 500 τμ οικόπεδο με κάλυψη 100τμ, οι πιο πρόσφατες είναι 500τμ οικόπεδο με κάλυψη 500 τμ (και δυο- τρεις ορόφους). Κι επειδή η θάλασσα όλο και βγαίνει πιο έξω (διάβρωση ακτών, έντονη στον Κορινθιακό), ε, σε πενήντα χρόνια θα έχουν γίνει 500 τμ υποβρύχια.

  41. Εγώ πάλι, που είμαι κοσμογυρισμένος, όταν με είχανε πάει στην εν Καλιφορνία Νάπα και χάζευα τους ζυγημένους-στοιχημένους αμπελώνες, ρώτησα με την αφέλεια του Καλαβρυτινού:

    «Μα γιατί δεν έχει φράχτη; Δεν τα τρώνε οι κατσίκες;»

  42. Alexis said

    #39, Ναι, βέβαια, «βορδιγάλειος» από το Μπορντώ και για του λόγου το αληθές

    #14, Δεν είναι ακριβώς έτσι.
    Απλώς από το 1998 έχουν απαγορευτεί οι νέες φυτεύσεις οινοποιήσιμων ποικιλιών εκτός από κάποιες εξαιρέσεις (π.χ. νέοι αγρότες που έπαιρναν δικαιώματα φύτευσης). Κάποιοι «πονηροί» ωστόσο εξακολουθούσαν και φύτευαν κρασοστάφυλα, πολλές φορές με το πρόσχημα της ιδιοκατανάλωσης (μέχρι 1 στρέμμα μπορούσες να βάλεις για δική σου κατανάλωση, αλλά αυτοί φύτευαν κρυφά πολύ παραπάνω).
    Τώρα, κατόπιν εορτής, σκούζουν γιατί τα αμπέλια τους είναι παράνομα!

    Και φυσικά κανένας περιορισμός δεν υπάρχει σε φυτεύσεις επιτραπέζιων σταφυλιών.

  43. agapanthos said

    αλλά και

  44. spiral architect said

    @42: Το θέμα είναι γιατί να απαγορευτούν οι νέες φυτεύσεις οινοποιήσιμων ποικιλιών. Άμα δεν σηκώνει το αγροτικό προϊόν η αγορά, θα αναγκαστούν να το αλλάξουν. Το αγώι κάνει τον αγωγιάτη.
    Είναι άλλη μια περίπτωση ποσοστώσεων που μάς επέβαλε η Ε.Ε., όπως η παύση της τευτλοπαραγωγής για ζάχαρη, το μπαμπάκι κλπ.
    Πλάκα έχουν τελικά όλοι τούτοι: Από τη μια είναι υπέρ της ελεύθερης αγοράς, από την άλλη επιβάλουν κεντρικό σχεδιασμό από τις Βρυξέλλες.

  45. Γς38 said

    38:>θειάφι με ασβέστη είναι

    Θειικός χαλκός CuSO4(η γνωστή γαλαζόπετρα CuSO4.5Η2Ο) με ασβέστη είναι.

  46. ππαν said

    Όταν ήμουν μικρή νόμιζα πως ήταν «Αθήνα γαλαζόπετρα στης γης το δαχτυλίδι», λόγω του ουρανού 🙂

  47. Μπουζουξής said

    Πάντως ούτε οι Αμπελόκηποι Θεσσαλονίκης φαίνεται να ήταν αμπέλια…αλλά εκεί το παλιότερο τοπωνύμιο είναι «(η) Επτάλοφος», επίσης αδιευκρίνιστο από που προέρχεται…
    @44: αυτό εντάσσεται στο πλαίσιο «αγροτική πολιτική», για την έλλειψη της οποίας διαμαρτυρόμαστε γενικότερα αλλά όταν μας επιβάλει κάποιους περιορισμούς θυμόμαστε την «ελεύθερη αγορά»…
    Συγκεκριμένα για την οινοπαραγωγή υπάρχουν τέτοιοι περιορισμοί σε όλες τις χώρες. Πριν από λίγο καιρό διάβαζα σε γερμανικό περιοδικό ή εφημερίδα την αντίστοιχη γκρίνια των Γερμανών αμπελουργών/οινοπαραγωγών που δεν τους επιτρέπονται φυτεύσεις ή κάποιου μεγέθους παραγωγή λόγω Ε.Ε.

  48. Γς38 said

    45:Γαλαζόπετρας συνέχεια: Είναι σε μορφή κυανών κρυστάλλων θειικού χαλκού.
    Αυθεντικός διάλογος στην παρέα τότε:
    -Τι έγινε ρε μάγκα; Γιατί τέτοια μούτρα;
    -Ασε ρε, μου ψοφάνε οι γκόμενες!
    Κι εκεί που νόμιζα ότι λάνσαρα έκφραση, μου απαντάει καπάκι:
    -Γαλαζόπετρα τους έριξες;
    Διάλυμα γαλαζόπετρας έριχναν τότε στις κότες στα κοτέτσια (της Αθήνας)

  49. sarant said

    Ευχαριστώ πολύ για τα νεότερα!

    Απροπό, πριν από λίγον καιρό συζητήσαμε (εδώ; μάλλον όχι, αλλά δεν θυμάμαι καλά) την έκφραση «πιάσ’ τ’ αμπέλια του», που λέγεται για κάποιον που έφυγε και τόσκασε και δεν μπορείς να του κάνεις τίποτα.

  50. Γς said

    45, 48
    Γς38->Γς

  51. Γς said

    49:
    <a href=https://sarantakos.wordpress.com/2012/09/27/trabuco/#comment-135327εδώ.

  52. Γς said

    εδώ.

  53. Stardark said

    «Αααα…», αναστέναζε κάποιος στο τραπέζι μετά από ένα ποτήρι κρασί δείχνοντας την ευχαρίστησή του. Αμέσως το πειραχτήρι της οικογένειας, η θειά μου συμπλήρωνε, «…χίλια πουρνάρια κλήματα» και έτσι σχηματιζόταν η φράση:

    Αααα, χίλια πουρνάρια κλήματα!

    Όταν την είχα ρωτήσει τι σημαίνει αυτό μου είχε πει ότι ειρωνευόταν αυτόν που ήπιε το κρασί συμπληρώνοντας το επιφώνημά του με την ευχή να μετατρέπονταν χίλια πουρνάρια σε κλήματα ώστε να ‘χει να πίνει!
    Έχω ρωτήσει αρκετούς φίλους από τη Μεσσηνία και από άλλα μέρη της Πελοποννήσσου αλλά δεν έχω βρει κάποιον να γνωρίζει τη συγκεκριμένη έκφραση.

  54. Γς said

    >Αααα, χίλια πουρνάρια κλήματα!

    Αααα δεν αντέχω:
    Πριν μερικά χρόνια είχαν παρουσιαστεί ένα σωρό προβλήματα με βλάβες μηχανημάτων στα Νοσηλευτικά Ιδρύματα. Πάει λοιπόν ο Ιατρός Υπουργός (ή υφηπουργός) Υγείας στο Αντικαρκινικό Πειραιώς Μεταξά και ετοιμάζεται να πει δυο λόγια στα κανάλια:
    -Γκουχ, γκουχ. Κύριοι! Εδώ μέσα επικρατεί ένα κλύσμα
    Ναι, σταμάτησε και το διόρθωσε σε κλίμα (μπορεί να εννοούσε και κλήμα)

  55. τυφλόμυγα said

    #14, 42β και 47β http://www.agelioforos.gr/default.asp?pid=7&ct=38&artid=82133

    Δεν καταλαβαίνω τι εννοεί η Ιμόρ με τη λέξη φυτά στην πρώτη πρόταση του #27. Ας διευκρινίσω πως …το κλήμα {είναι η} (κουρμούλα στην κρητική διάλεκτο).

    Τη χρονιά που γεννήθηκα ο μπαμπάς μου φύτεψε ένα αμπέλι. Καθώς μεγάλωνα άκουγα την οικογένεια να λέει διαρκώς «το αμπέλι της Τυφλόμυγας» 😛 ;). Τα αμπέλια θέλουν ιδιαίτερη φροντίδα όλο το χρόνο. Οπότε, όταν ο μπαμπάς μεγάλωσε αρκετά, και δεν μπορούσε πια να περιποιείται καθημερινά την περιουσία, το ξεπάτωσε και φύτεψε ελιές. Θυμάμαι ακόμα τον τρύγο μέσα στο καλοκαίρι. Με έβαζαν μέσα σε τσιγκάκικαι με μετέφεραν πάνω κάτω. Θυμάμαι και το άπλωμα της σταφίδας και το πάτημα σταφυλιών, αλλά θα περιμένω τα σχετικά νήματα. 🙂

  56. Προσγολίτης said

    «Όσο κλέφτης είναι αυτός που μπαίνει στο αμπέλι, άλλο τόσο είναι κι αυτός που φυλάει τσίλιες» (Ζ. Σαραμάγκου).

    *

    Του παπά τ’ αμπέλι, του παπά και το γομάρι (ενν. που έκανε τη ζημιά στ’ αμπέλι).

    *
    ––Είστε συγγενείς;
    ––Ναι… απ’ τα Πέρ’ αμπέλια (και: απ’ τα Πέρ’ αλώνια)
    (Πόθεν η φράση, ιτς δεν ξέρω).
    *

    «Πάει θράσιο», λέμε στο χωριό μου. Δεν προλάβαμε να το σφάξουμε, το βρήκαμε ψόφιο – άρα δεν το τρώμε.

    *

    13
    «Υπάρχει και το γρέντζελο, αλλά μάλλον είναι άγριο, δεν τρώγεται».
    Έχω φάει απ’ αυτά, Γρηγόρη, τόσα καλά να ’χα. Κλήματα είχαμε, γρενζελιά καμία. Είχαν όμως δυο γείτονες και τη νύχτα τα τιμούσα δεόντως.
    (Να τα ’βρισκα τόσο νόστιμα επειδή ήταν απαγορευμένος καρπός;

    «Κρίμα που δεν είναι αμαρτία να πίνεις νερό. Τι γλυκιά γεύση που θα είχε!»)

  57. sarant said

    53: Τη φράση την έχω βρει σε πηλιορείτικη συλλογή παροιμιών.
    «Και τα πουρνάρια κλήματα!» Ευχή. Είναι τόσο ωραίο το κρασί (του νοικοκύρη ή το κρασί γενικά) ώστε μακάρι νάταν και τα πουρνάρια κλήματα ώστε να μην τέλειωνε ποτέ.

    56: Από τα πέρα αμπέλια: φράση για ανύπαρκτη ή πολύ μακρινή συγγένεια. Συμπληρώνουν «… ως τα δώθε χωράφια».

  58. Ναυτίλος said

    »Εάν αποσυνδέσεις την Ελλάδα, στο τέλος θα δεις να σου απομένουν μια ελιά, ένα αμπέλι κι ένα καράβι. Που σημαίνει: με άλλα τόσα την ξαναφτιάχνεις.» Από τον »Μικρό Ναυτίλο» του Οδυσσέα Ελύτη. Λέτε να φτάνουν αυτά για να την ξαναφτιάξουμε;

  59. Nicolas said

    @38 Από πού αλλού; από το κρασοχώρι:
    La bouillie bordelaise est un mélange d’eau, de sulfate de cuivre et de chaux, qui donne une bouillie claire bleu verdâtre, que l’on utilise en la pulvérisant sur les feuilles et fruits de la vigne, c’est un traitement préventif contre le mildiou. Le mildiou est une petite moisissure qui attaque les organes de la vigne, surtout les feuilles et les raisins. Il fut constaté pour la première fois dans le sud-ouest en 1878, sans que les scientifiques trouvent rapidement un remède. Ce n’est que fortuitement que l’un des scientifiques, Alexis Millardet, conforta ses recherches déjà avancées à la découverte du remède. A. Millardet, professeur de botanique à la faculté des sciences de Bordeaux, au cours d’une sortie en Médoc en octobre 1882 fut étonné de la belle tenue des vignes en bordure de la route, au château Ducru-Beaucaillou à Saint-Julien-Beychevelle (Médoc), chez Nathaniel Johnston.

    Σχετική διαφήμιση
    Προσέξτε τα ονόματα των ασθενειών.

    Κανονικά έπρεπε να λέμε χάλκιασμα κι όχι θειάφισμα, αλλά τέλος πάντων.

    Όπως μου είπε μια μέρα ο γέρος Παπαϊωάννου στη Νεμέα: «Εσείς οι Γάλλοι, με άρρωστα σταφύλια κάνετε άρρωστα κρασιά. Άκου «ευγενής σαπίλα«!». Από τότε που μάθανε οι χαμουτζήδες να κάνουν κρασιά, καβάλησαν την κληματόβεργα. Εντάξει, του το συγχωράμε, χάρη να έχει το Αγιωργίτικο του.

    Στην υγειά σας!

  60. sarant said

    Χικ!

  61. Νίκος Μαστρακούλης said

    39α: Υπερθεματίζω, Νικοκύρη, οι Αμπελόκηποι αξίζουν άρθρο!

    Την παραγωγή από Αγγελόκηποι αναφέρει στο οδοιπορικό του «Voyage en Grece» (1807) o J.L.S. Bartholdy. Στην προέλευση της ονομασίας έχει αναφερθεί και ο Πέτρος Μανταίος από τη στήλη του στην πάλαι ποτέ Ελευθεροτυπία.

    Πίσω από το γήπεδο του Παναθηναϊκού υπάρχει το εκκλησάκι των Αγίων Πάντων, που χτίστηκε λέει τον 11ο αι. πάνω στα ερείπια του ναού της Ουρανίας Αφροδίτης. Η περιοχή του ναού λεγόταν, λέει, Κήποι.

    Οι παλιοί λένε, πάντως, ότι η περιοχή είχε όντως πολλά αμπέλια.

  62. Γρηγόρης Κοτορτσινός said

    Τη φράση «βγήκαμε στα πέρα αμπέλια» τη χρησιμοποιούμε σε περιπτώσεις που τα πράγματα δεν πάνε σύμφωνα με τους υπολογισμούς. Κυρίως για οικονομικής φύσεως ζητήματα. Σαν τα μνημόνια ένα πράμα.

  63. Immortalité said

    @55 Φυτό σε αντιδιαστολή με τη φυτεία. Όχι μια φυτεία αμπελιού, έναν αμπελώνα αλλά, ένα φυτό που το λέμε αμπέλι, μια κουρμούλα. Ελπίζω τώρα να ήταν σαφέστερο. Αναφερόμουν στη διαφορά που επισημαίνει και ο Νικοκύρης στο άρθρο του. Εκτός αν ούτε αυτός είναι κατανοητός και σαφής. Εδώ χάμω κλήματα λέμε κυρίως (για να μην πω αποκλειστικά) τα κλήματα, δηλαδή τα κλαδιά της κουρμούλας. Όταν αναφέρονται σε αμπελώνα ρωτάνε πόσες κουρμούλες έχει, όχι πόσα κλήματα. Επίσης τα ξερά κλήματα τα χρησιμοποιούν και για προσάναμμα ή ελαφριά φωτιά και μετά βάζουν κουρμούλες.

    @38 Η αλήθεια είναι ότι δεν έχω θειαφίσει ποτέ μου, ούτε ξέρω πότε γίνεται για να δούμε αν κινδυνεύει από τη βροχή, έχω δει όμως να βάζουν μια κίτρινη σκόνη σε τουλπάνι και να περνάνε ανάμεσα στις κουρμούλες και να τις πασπαλίζουν. Αν ήταν πολτός θα ήταν λίγο δύσκολο να πασπαλιστεί. Όχι;

    Τα σημεία απλώματος της σταφίδας τα λέμε οψιγιάδες και θυμάμαι πριν απλωθεί το σταφύλι βουτούσανε τα τσιγκάκια σε μείγμα αλουσάς; ποτάσας; Είναι οι κρεμαστοί και οι απλωτοί που κινδυνεύαν και περισσότερο από τις βροχές. Στους τρύγους κρυβόμουνα πίσω από τις κουρμούλες και έτρωγα τους καμπανούς. Εντάξει, που και που γέμιζα και κανένα τσιγκάκι 🙂

  64. 12, 16,
    Η σινιορίνα Μπάσο ήταν κάζους αμπέλι!

  65. Γρηγόρης Κοτορτσινός said

    Έπεσε στα χέρια μου ένα μονόφυλλο με οδηγίες για την καταπολέμηση του περονόσπορου. Στη μια πλευρά στα οθωμανικά και στην άλλη στα ελληνικά. Το υπογράφει ο επιθεωρητής γεωργίας του Βιλαετίου Ιωαννίνων ονομαζόμενος Λεμπίπ.
    Λέει λοιπόν ο Λεμπίπ ότι η ασθένεια ονομάζεται Κηζήλ μπαλ-λήκ (ερυθρά λάμψη), αλλά επιστημονικά λέγεται μελούδα, δηλαδή «ευρωτίασις σήψις» και προκαλείται από το στίγμα περονόσπορα βιτικούλα. Το μελούδα ίσως να μεταφέρει το αγγλικό mildew, αλλά δεν είμαι σίγουρος.
    Όποιος θέλει να θειαφίσει παραδοσιακά, το ανέβασα εδώ http://filecloud.io/iglcx4r2

  66. 48,
    Κλασική ήταν επίσης και η φυλλοξήρα (που είχε ταλαιπωρήσει, η πραγματική, πολύν κόσμο σε όλον τον κόσμο):
    – Δεν μπορώ να σταυρώσω γκόμενα, φυλλοξήρα έχει πέσει;

  67. Νέο Kid Στο Block said

    Πάλιν τον καύκον έπιες,

    πάλιν τον νουν απώλεσας!

    Ω Μιχαήλ Βιομολεκουλάριε Μέγιστε Οινοπνευματώδη ! 😆 😆

  68. τυφλόμυγα said

    …το Θέατρο Μπούκουρα (βρισκόταν εκεί που τώρα είναι η πλατεία Θεάτρου, πίσω από την Βαρβάκειο

    #12, 16, 64, Μιλάτε για το Δημοτικό Θέατρο της Αθήνας, εκείνο το πανέμορφο κτίριο που κατεδαφίστηκε;

  69. […]  https://sarantakos.wordpress.com/2012/10/10/ampeli/ Share this:TwitterFacebookLike this:LikeBe the first to like this. Explore posts in the same categories: Νίκος Σαραντάκος […]

  70. Γς said

    68:
    Θέατρο Μπούκουρα πλατεία θεάτρου, Δημοτικό θέατρο πλατεία Κοτζιά.

  71. spiral architect said

    @68: Η μεγάλη ιστορία ενός μικρού δρόμου | Μικρός Ρωμηός

  72. RaspK said

    Στο αντικείμενο μου ήρθες, Νικοκύρη! =D

    Όσον αφορά το αμπέλι, πάντως, επίσημα σημαίνει το φυτό. Εξου και αμπελοτόπι, αμπελοχώραφο και άλλα. Και προσωπικά, αμπέλι ξέρω την άμπελο, αλλά στην οινολογία και τη βοτανική θεωρείται δεδομένη η συγκεκριμένη χρήση. Άλλες λέξεις το γίγαρτο, το κουκούτσι παναπεί του σταφυλιού, ο ποδίσκος της σταφυλής και της ράγας (δηλαδή, ρόγας) και ο μίσχος του φύλλου (επίσης, το έλασμα, τα δόντια, ο μισχικός και οι πλάγιοι κόλποι του, ο κεντρικός και οι πλάγιοι λοβοί), οι βότρεις και οι έλικες (συγγενάκια) και άλλα πολλά… Ενδιαφέρον είδος η άμπελος, πραγματικά!

    4. Πολύ ενδιαφέρον! =)

    17. Σήμερις «εμβολιασμός.» Πολύ ενδιαφέρον, ευχαριστώ!

    19. Ενώ συμφωνώ πως κακώς εμμένει πολύς κόσμος π.χ. σε ξενικές ποικιλίες (που, παναθεμά με, πολλές δεν είναι και τόσο καλύτερες, κυρίως λόγω κλίματος, αλλά θα την κάνω άλλη φορά τούτην την κουβέντα), εντούτοις η Τόμσον ΕίΝΑΙ η σουλτανίνα (είναι συνώνυμο, όπως λέμε στην αμπελογραφία)…

    27. Στα μέρη του πατέρα μου λένε επίσης πως [ε]ξεκουρμούλεψε κάποιος κάποιον ή ότι [ε]ξεκουρμουλεύτηκε, όταν έχει πάθει κάτι στη μέση ή τον κορμό του. (Π.χ. υπάρχει γνωστό ανέκδοτο που χτυπάει έναν παππού ο τράγος του και, όταν γυρνάει στο σπίτι και τον ρωτάει η γραι του τι έγινε, της αποκρίνεται: «Άφηκε με κιε ξεκουρμούλεψέ με ο τράγος!»)

    22., 24. Το Μοσχάτο μπορείται να μαντέψετε από πού πήρε τ’ όνομα; 😉

    39., 42. Εξ ου και Bordeaux mixture ή Bordo mix.

    42., 47. Να ‘στε καλά για την απάντηση στο θέμα του ξεριζώματος, έχει πέσει πάρα πολύ μουρμούρα… Όσον αφορά το θέμα της αγροτικής πολιτικής, όσοι γνωρίζουμε τραβάμε τα μαλλιά μας. (Σημείωση: λέγεται, π.χ. ότι στην Ελλάδα δεν επιτρέπεται να ρίξεις ζάχαρη στο κρασί, όπως στη Γερμανία· μόνο που στη Γερμανία δεν επιτρέπεται να διορθώσεις την οξύτητα, ενώ επιτρέπεται στην Ελλάδα! Φυσικά, σε καμία χώρα δεν επιτρέπεται να διορθώσεις και τα δύο, ενώ είναι δυνατή και στις δύο η διόρθωση με προσθήκη γλεύκους, ακόμη και συμπυκνωμένου.)

    59. Και οι δύο ιδιότητες μας ενδιαφέρουν· μάλιστα είναι σημαντική η παρουσία χαλκού μεν, αλλά το θειάφι σκοτώνει τόσο το φρικτό για την Ελλάδα και δει το Αιγαίο ωίδιο, όσο και τα διάφορα ακάραια. Επίσης, η περιεκτικότητα και των δύο μπορεί να έχει αρνητικές επιπτώσεις στο κρασί (θείο: αναγωγικές οσμές, σουλφίδια, θειόλες και άλλα πολύ ωραία· χαλκός: θόλωμα χαλκού). Όσον αφορά τη Νεμέα, έχω ακούσει πράγματα να τραβάς τα μαλλιά σου (π.χ. στρίβανε παραδοσιακά τα κλαδιά, με αποτέλεσμα να πνίγουν επί δεκαετιών τα φυτά στα γραμμοειδή και να καταλήξουν σε ένα παράδοξο χωρίς προηγούμενο: γενικά, στην Ελλάδα, πολύς κόσμος είχε παραδοσιακά πάθος με τα κοκκινέλια [ροζέ]).

    63. Αυτή είναι η αρχαιότατη μέθοδος του θειαφίσματος. Και, ναι, σε ποτάσσα τις βουτάνε, γνωστή και ως καυστικό κάλλι[ο] ή καυστική ποτάσσα, caustic potash, potassium hydroxide και υδροξείδιο του καλλίου: KOH. Το ίδιο κάμουν και με διάφορα άλλα προς συντήρηση.

  73. RaspK said

    Ακάρεα και όχι ακάραια (ακαριαία;!), που να με πάρει και να με σηκώσει!

  74. Αρχή Διά Βίου said

    42, 44 : Τι θα πει «παράνομα αμπέλια»; Δεν είναι υπέρ της ιδιοκτησίας η Ε.Ε; Στην ιδιοκτησία μου φυτεύω ό,τι θέλω. Αν θέλω κάνω και πατατόδεντρα, ή δέντρα με σουτζουκάκια, τι τους νοιάζει αυτούς;

    Για να το τραβήξουμε στα άκρα, μέχρι και χασισόδεντρα θα έπρεπε να μπορεί να καλλιεργήσει κάποιος. Μπορεί ρε αδερφέ να τα θέλει για καλλωπιστικά φύτα ή να του αρέσει να τα βλέπει Δικαίωμα του δεν είναι στην γη του να κάνει ό,τι θέλει;
    Αν απαγορευτεί δηλαδή η κατανάλωση τσουκνίδας θα πρέπει να καταστραφούν και όλες οι τσουκνίδες πάνω στην γη;
    Αν κάποιοι αρχίσουν να καπνίζουν τα τριαντάφυλλα θα πρέπει να ξεριζωθούν όλες οι τριανταφυλλιές;

    Αυτό που ίσχυε στις περιοχές με καπνοκαλλιέργειες ήταν ότι ο γεωργός απαγορευόταν να καπνίζει την παραγωγή του. Έπαιρνε συγκεκριμένο πλήθος τσιγαρόχαρτων και δεν δικαιούταν να καπνίσει παραπάνω. Ουσιαστικά δηλαδή ο καπνοπαραγωγός δεν ήταν κάτοχος της γης που καλλιεργούσε γιατί η παραγωγή δεν του ανήκε αλλά ανήκε στο μονοπώλιο.

    Μετά κατηγορεί το ΚΚΕ την Ε.Ε. για καπιταλισμό! Κεντρική Επιτροπή έχει η Ε.Ε. που απεχθάνεται την ελευθερία των αγροτών με τον ίδιο ακριβώς τρόπο που την απεχθανόταν και η ΕΣΣΔ γιατί ο κάτοχος γης είναι εξ ορισμού αντισυστημικός. Στην ΕΣΣΔ είχαν βρει τα κολχόζ ως αντίδοτο, στην Ε.Ε. την φορολογία και τις κοινοτικές οδηγίες.
    Να δεχθούμε ότι η φορολόγηση είναι στην δικαιοδοσία της κάθε εξουσίας. Το κουμάντο όμως της επιλογής καλλιέργειας γιατί να είναι; Μήπως η ελληνική γη δεν ανήκει στους Έλληνες αλλά νομίζουν ότι τους ανήκει, ενώ στην ουσία ανήκει στον Σουλτάνο των Βρυξελλών;

    Στην αρχαιότητα μάλιστα φορολογούσαν την παραγωγή (1 μέδιμνος = 48 χοίνικες = 96 ξέσται = 192 κοτύλαι = 1152 κύαθοι = 52 l) όχι τον κλήρο. Δεν ξέρω από πότε άρχισε να φορολογείται η κατοχή εκτάσεως και όχι μόνο η παραγωγή. Από εκεί πάντως ξεκινάει όλο το κακό. Δεν μου ανήκει, σου λέει το σύστημα, τμήμα της παραγωγής σου αλλά μου ανήκει η έκταση σου ή ακόμη και εσύ ο ίδιος που πρέπει να πληρώνεις φόρους απλώς και μόνο γιατί υπάρχεις.

  75. Νέο Kid Στο Block said

    Kαι είπε ο Θ-ός στο Μωυσή στο όρος Σινά:
    «Six years thou shalt sow thy field, and six years thou shalt prune thy VINEYARD, and gather in the fruit thereof; But in the seventh year shall be a sabbath of rest unto the land, a sabbath for the Lord: thou shalt neither sow thy field, nor prune thy VINEYARD. That which groweth of its own accord of thy harvest thou shalt not reap, neither gather the grapes of thy vine undressed: for it is a year of rest unto the land.»

    Aπ’αυτό βγήκε το περίφημο sabbatical 🙂
    Kαι φυσικά η πρώτη προπαίδεια του 7 (7 Χ 7= 49 λέει ο Θ-ός και κάτι θα ξέρει)

    «And thou shalt number seven sabbaths of years unto thee, seven times seven years; and the space of the seven sabbaths of years shall be unto thee forty and nine years. Then shalt thou cause the trumpet of the jubile to sound on the tenth day of the seventh month, in the day of atonement shall ye make the trumpet sound throughout all your land. And ye shall hallow the fiftieth year, and proclaim liberty throughout all the land unto all the inhabitants thereof: it shall be a jubile unto you; and ye shall return every man unto his possession, and ye shall return every man unto his family. A jubile shall that fiftieth year be unto you: ye shall not sow, neither reap that which groweth of itself in it, nor gather the grapes in it of thy vine undressed. For it is the jubile; it shall be holy unto you: ye shall eat the increase thereof out of the field. »

    Και η ιερότερη Θεία εντολή για έναν Jubilarian είναι αυτή:
    Beer and wine:
    Feeling fine.
    Wine and beer:
    Oh dear!

    Und auf deutsch:
    «Wein auf Bier, das rat ich Dir.
    Bier auf Wein, lass es sein!» 🙂

    Prosit Angela Schätzchen!

  76. Ρουμλ. said

    -Μικροί, τη δεκαετία του πενήντα, βρίσκαμε στους φράχτες άγρια κλήματα και τρώγαμε τον καρπό τους, τα αγράδια. Ρώγες μικρές, με χοντρούς σπόρους, λίγο, αλλά γευστικότατο ζουμί.
    -Το χυμό από τα άγουρα σταφύλια τον λέγαμε αγουρίδα και τον χρησιμοποιούσαμε αντί για λεμόνι σε φαγητά ή σαν δροσιστικό μέσα σε κρύο, ζαχαρωμένο νερό.
    .

  77. sarant said

    72: Δεν το ήξερα ότι μπήκα στα… αμπελοχώραφά σου, αγαπητέ!

  78. 75,
    «Aπ’αυτό βγήκε το περίφημο sabbatical»

    …και το σαββατιανό! 🙂

  79. Fourokatos said

    «Χωράφι όσο μπορείς και σπίτι όσο χωρείς» λένε στην Κρήτη με σαφές νόημα.

    Το τραγούδι του 4 έχει μια παραλλαγή σε ριζίτικο πολύ επίκαιρη, ως εξής:

    Αμπέλι μου πλατύφυλλο και μακρυκοντυλάτο
    οι χρωφειλέτες ήρθανε να σε πουλήσω θέλει
    πουλήσεις με χαρίσεις με το χρέος δεν το βγάνεις,
    βάλε να με κλαδέψουνε γέροντες με τα γένεια,
    και βάλε να με σκάψουνε απάρθενα κοπέλια,
    βάλε να με τρυγήσουνε απάρθενα κοράσια,
    τότε θα ιδείς αφεντικό το χρέος πώς το βγάνεις.

    Συχνά όταν το λέμε το συνοδεύομε με τις εξής μαντινάδες: «Χιλιάδες χαιρετίσματα στην αμπελοκουρμούλα, απού μας κάνει τσι φτωχούς και να ξεχνούμεν ούλα» και «Τράε κι ανε με δάγκασες πάλι σταφύλια βγάνω και θα το πιούμε το κρασί στο σφάξιμό σου απάνω»

  80. Βασίλειος said

    76: http://en.wikipedia.org/wiki/Verjuice

  81. Α.Μ. said

    Η προγιαγιά μου είχε ένα αμπελάκι. Έχοντας ένα σωρό παιδιά κι άλλα τόσα εγγόνια, δεν προλάβαινε ποτέ να κάνει τις δουλειές του αμπελιού με ησυχία, όλο στο τρέξιμο και πολλές φορές δεν το έβγαζε πέρα. Τότε λοιπόν, είχε τύψεις, και κατηφορίζοντας την πλαγιά, έλεγε μοναχή της:

    – καλημέρα αμπέλ’
    – καλώς τον τεμπέλ’
    – πού ‘ν’ τα σταφύλια αμπέλ’;
    – πού ‘ναι η κοπριά τεμπέλ’;

    Το αμπέλι αυτό υπάρχει ακόμα και φτιάχνει ένα κρασί θεϊκό.

    Επίσης θα ήθελα να μάθω αν τα κλούκια έχουν σχέση τελικά με το ρήμα κλω.

  82. Αλίκη Στούκα said

    Αυτό το «καγκελάρισσα» είναι εκούσιο ή ακούσιο καλαμπούρι ;
    Του Σεφερλή είναι ;

  83. sarant said

    79: Πολύ ωραίο, Φουρόκατε!

    81: Τι είναι τα κλούκια; Αν είναι τα κουλούκια, όχι.

    82: Όχι, είναι βυζαντινοπρεπές, σαν το πρωτοβεστιάρισσα (βλ. Γεώργιον Παχυμέρη).

  84. Α.Μ. said

    83: κλούκια λέμε τα μικρά όψιμα σταφύλια που έχουνε 5-6 ρόγες. Τα λέμε και ξεκούδουνα.

  85. sarant said

    84: Πού το λένε αυτό;

    Κ(ου)λούκια λένε τα παράσιτα βλαστάρια των φυτών, και είναι μεταφορά από τα κουλούκια τα νεογνά του σκύλου, που έρχεται από το σκυλάκιον.

  86. Α.Μ. said

    Το λέμε στη Βόρεια Εύβοια. Το τελικό καθάρισμα του αμπελιού από σταφύλια, μετά τον τρύγο δηλαδή, το λέμε ξεκλούκισμα. Στον τρύγο, που έρχονται πάντα και φίλοι και βοηθούν, από τις πρώτες ερωτήσεις πριν ξεκινήσουμε είναι «θα κάνουμε και ξεκλούκισμα κατευθείαν;».

  87. Immortalité said

    @84 Εμείς τα κλούκια τα λέμε καμπανούς! Και όταν ήμασταν παιδιά κάναμε το ξεκαμπάνισμα (κατά το ξεκλούκισμα) όσο οι μεγάλοι τρυγούσαν. Δια της άμεσης κατανάλωσης φυσικά 🙂

    @72in fine Μα και εγώ με κάτι αρχαίους παρέα ήμουν, αυτοί θειαφίζανε εγώ ξάνοιγα 🙂
    Είσαι γεωπόνος ή αμπελουργός ειδικότερα;

    @79 Η παροιμία με τον τράγο, εκπληκτική!

  88. Immortalité said

    @72 Συμπλήρωμα: Αυτή το διάλυμα με ποτάσα που βουτάνε τα σταφύλια και μετά δε μας άφηναν να τα φάμε, αλουσά το λένε στην κοινή τρυγητική 🙂
    Και είχα πάντα την απορία γιατί δεν κάνει να τα φάμε αλουσιδιασμένα αφού τις σταφίδες δεν τις ξεπλέναμε. Όσες φορές και να ρώτησα απάντηση δεν πήρα.

  89. Καντριανιώτης said

    Το θειάφι δεν αναμιγνύεται.Πέφτει απο μόνο του σαν σκόνη με ειδικό εξάρτημα το λεγόμενο θειαφιστήρι,σε αμπέλια και όχι μόνο.Θεωρείται άριστο μυκητοκτόνο,γιατί πρόκειται για φυσικό ορυκτό και όχι χημικό.Το ίδιο ισχύει και για το βορδιγάλειο πολτό που είναι η μίξη γαλαζόπετρας και ασβέστη σε καθορισμένες αναλογίες.Ορυκτό επίσης η γαλαζόπετρα.Πήρε την ονομασία βορδιγάλειος,γιατι πρωτοχρησιμοποιήθηκε στο Μπορντω της Γαλλίας,όταν τ’αμπέλια τους είχαν προσβληθεί απο φυλλοξήρα.Ηταν η χρυσή εποχή για την Ελληνική σταφίδα,γιατί όλη η παραγωγή της χώρας γινόταν εξαγωγή.

  90. Nicolas said

    @72 Όταν ακούω την απάντηση στο «τι κλήματα έχετε» κι απαντάνε «γαλλικά», τότε να δεις πόσο μου τη δίνει. Γέμισαν την Ελλάδα cabernet sauvignon κ;ι chardonnay του κώλου (θα μου πεις όταν το πίνουν με παγάκια… όπως κάποιοι τις βότκες, ο θεός κι η ψυχή του).
    Ο γέρος Παπαϊωάννου έβαλε και pinot noir (το αγαπημένο μου) και το αποτέλεσμα είναι αρκετά διασκεδαστικό.
    Κι οι Μαλτέζοι έφεραν από την Κουμπαρίαν ξινόμαυρο και το φύτεψαν κι εδώ.
    Κανονίσαμε κάποτε μια συνάντηση μεταξύ αυτού κι αυτού. Ήταν μια συγκινητική αντάμωση δυο ξαδερφιών που το ένα μιλούσε γαλλικά και το άλλο ελληνικά, αλλά και τα δυο από την ίδια οικογένεια. Κι ο Βάκχος χαμογελούσε!

    @76 Εμείς το λέμε verjus; όπως εσείς (αγουρόζουμο) και το χρησιμοποιούμε στη μαγειρική.

  91. Καντριανιώτης said

    Περονόσπορο και όχι φυλλοξήρα.Συγνώμη για το λάθος.

  92. Immortalité said

    @90 Πάλι καλά που δε βάζουν παγάκια στο κονιάκ. Λίγο ήθελαν!

    @89 Χαίρομαι που δεν τα έχω ακόμα χάσει…

  93. Αρχή Διά Βίου said

    Μα έχουμε γενικευμένη ξενολατρία, από τις ποικιλίες αμπέλου μέχρι τις αγελάδες, τις κότες, τα γαϊδούρια μέχρι την γλώσσα και την επιστήμη. Εδώ μέχρι και ο περίφημος αρκαδικός όνος κινδυνεύει με εξαφάνιση, όπως και ο Ελληνικός ποιμενικός (προτιμάμε τον γερμανικό), ο ιχνηλάτης (προτιμάμε τα κούτσχαρ), τα ελληνικά άλογα, ο περίφημος θεσσαλικός ίππος, οι κότες σχεδόν εξαφανίστηκαν, τα γουρούνια, ροδάκινα Ελληνικά δεν υπάρχουν, μέχρι και τα σκόρδα και τα κρεμμύδια είναι εισαγωγής.
    Αν κάτι δεν έχει άρωμα Γαλλίας ή Αγγλίας μας βρωμάει. Ευτυχώς που ακόμη οι ελιές γλιτώνουν, για πόσο όμως;

    Το ερώτημα είναι: έχει δικαίωμα ο οποιοσδήποτε να γενοκτονήσει την ελληνική φύση στον βωμό της οποιαδήποτε αυξήσεως παραγωγικότητας; Για να συμπληρώσω τον τίτλο του βιβλίου στο δεξιό μπάνερ, μαζί με τις λέξεις που χάνονται υπάρχουν και δεκάδες είδη που χάθηκαν.

  94. Nicolas said

    Μωρέ, στο κονιάκ να κάνουν ό,τι θέλουν (εξόν το Napoléon). Το armagnac μην πειράξουν γιατί τότε γίνομαι Τούρκος.
    Και θα βάλω κακάο στον ξινόχοντρο (που λέει ο λόγος) για αντίποινα!

  95. GM said

    Για την κατανόηση της σημασίας του αμπελιού στην καθημερινότητα του 19ου αιώνα νομίζω ότι είναι σημαντική μια σύντομη αναφορά σε κάποια ιστορικά στοιχεία . Η εκτεταμένη ύπαρξη αμπελώνων δεν θα μπορούσε να ερμηνευτεί μέσα στα στενά πλαίσια της αυτοκατανάλωσης και της οινοπαραγωγής .
    • Η κορινθιακή σταφίδα αποτέλεσε ένα σημαντικό εξαγώγιμο προϊόν στα Επτάνησα από τον Μεσαίωνα κυρίως προς την Βρετανία. Η Βρετανία υπήρξε μέχρι και τις αρχές του 19ου αιώνα η μεγαλύτερη αγορά της .
    • Στον Μοριά η Κορινθιακή σταφίδα υπήρξε ένας από τους σημαντικότερους παράγοντες που συντέλεσαν στον αγροτικό εποικισμό της υπαίθρου κατά τα πρώτα χρόνια του νεοσύστατου Ελληνικού κράτους. Πολλοί οικισμοί που δημιουργήθηκαν στις πρώην Οθωμανικές ή εγκαταλειμμένες πεδινές περιοχές της Πελοποννήσου στηρίχθηκαν οικονομικά στην καλλιέργεια της ή προήλθαν από αυτήν.
    • Αποτέλεσε το πιο εξαγώγιμο προϊόν μέχρι και τις αρχές του 20ου αιώνα. Η σταφιδική παραγωγή και η στήριξή της από το Ελληνικό κράτος ευθύνεται σε μεγάλο βαθμό για την επικράτηση της μικρής αγροτικής ιδιοκτησίας στην Πελοπόννησο . Η αυξημένη ζήτηση της διέσωσε τον Μοριά από την τύχη που ακολούθησαν αργότερα οι μεγάλες πεδινές εκτάσεις της Θεσσαλίας , αλλά και άλλων περιοχών (νωρίτερα τμήματα της Αττικής, της Χαλκίδας κτλ).
    • Κατά τα τέλη του 19ου αιώνα η παραγωγή της υπήρξε γενικευμένη σε όλη την επικράτεια και αποτελούσε το 65% του συνολικού εξαγώγιμου προϊόντος. Σε αυτό έπαιξε ρόλο και το άνοιγμα της Γαλλικής αγοράς , εξαιτίας μια μαζικής καταστροφής που υπαίστει η εθνική παραγωγή της (οινοπαραγωγική ζήτηση) αλλά και η αυξημένη ζήτηση από την Αγγλία.
    • Η έκταση της σταφιδικής παραγωγής μειώθηκε σταδιακά με την επάνοδο της Γαλλικής παραγωγής αλλά κυρίως αργότερα με την επικράτηση της Καλιφορνέζικης εκβιομηχανοποιημένης παραγωγής.
    Τα παραπάνω είναι τα ελάχιστα- και ίσως αφαιρετικά -που μπορούν να αναφερθούν προκειμένου να ερμηνεύσουν την έκταση των αμπελιών κατά τον 19ο αιώνα (και στην Αττική που η τότε Αθήνα των μερικών χιλιάδων κατοίκων ήταν περιστοιχισμένη από ελαιώνες και αμπέλια). Να σημειώσω ότι σε περιοχές όπως η Ηλεία , Τα Επτάνησα , η Δυτική Πελοπόννησο , τα παράλια του Κορινθιακού η βαρύτητα της σταφιδικής παραγωγής στην οικονομική ζωή ήταν μεγαλύτερη τόσο σε χρονική διάρκεια , όσο και σε ένταση. Πολλές από τις παροιμίες που αναφέρθηκαν έχουν τις ρίζες τους σε αυτούς τους τόπους και χρόνους..
    Οι Αμπελόκηποι –αν και νομίζω ότι πρόκειται για περιοχή των σημερινών Αμπελοκήπων –αναφέρεται κατά τον 19ο αιώνα ως κόκκινα χώματα. Η χρήση του τοπωνυμίου συναντάται σε πολλές περιοχές (Θεσσαλονίκη , Καστοριά κτλ)

  96. sarant said

    Eυχαριστώ για τα νεότερα!

    95: Έχουμε γράψει για τη σταφίδα:
    https://sarantakos.wordpress.com/2011/08/08/stafida/

  97. GM said

    Διασκεδάζω αφάνταστα με τον φόβο της ξενολατρίας , κυρίως όταν η αντιμετώπισή του σε ωθεί στα άλλο άκρο . Εγωκεντρισμός , ναρκισσισμός , εθνολατρεία. Όταν κάποιος επικαλείται ως επιχείρημα την Ελληνικότητα, τότε δύο πράγματα φοβάμαι:
    Να φανταστώ ποια θα ήταν η εξέλιξη του ελληνισμού χωρίς τις ξένες αλληλεπιδράσεις (ο αφανισμός του βέβαια)
    Να ανακαλύψω μια Ελληνικότητα αντίστοιχη εκείνης της φουστανέλας , του μουσακά , του παστίτσιου.
    Τέλος να σημειώσω ότι δεν χρειάζεται να είσαι τοπικιστής για να αγαπάς τον τόπο σου . Με τον φίλο Αρχή δια Βίου συμφωνώ σε αρκετά και χαίρομαι που τα αναφέρει , αλλά φοβάμαι ότι ακροβατεί και αν χάσει την ισορροπία του λόγο συναισθηματισμού , μπορεί να βρεθεί σε τέτοια εδάφη.

  98. GM said

    Πρόσφατα ανακάλυψα την σελίδα . Αυτό μου θύμισε ένα παλιό φίλο που έλεγε ότι η άγνοια της ιστορίας σε οδηγεί στο να επαναλαμβάνεσαι και εμποδίζει την συνέχεια. Πρόσφατα κάτι παρόμοιο συνάντησα σε κάποιο φόρουμ : «…η άγνοια της ιστορίας σε οδηγεί σε μια περιπλάνηση στην χώρα των λωτοφάγων» ή κάπως έτσι. Συνεπώς θεωρώ αναγκαία μια παύση για να γνωρίσω καλύτερα την σελίδα.
    Να σημειώσω μόνο την άμεση διασύνδεση του θέματος της σταφιδικής παραγωγής με το συγκεκριμένο θέμα , την σημασία της στην επικράτηση της μικρής γαιοκτησίας στην Πελοπόννησο και συνεπώς την επίδρασή της στη διαμόρφωση διαφορετικών κοινωνικών δομών.

  99. Γς said

    75: Γιατί ο θεός χωρίς έψιλον και παύλα (θ-ός);
    Το έχω ξαναδεί αλλά δεν ξέρω πόθεν προκύπτει.
    θ-νκς.

  100. Κατερίνα Περρωτή said

    Καλησπέρα!

    Μου ήρθε στο νου η σταφιδική κρίση…

    (Δε διάβασα όμως όλα τα σχόλια)

  101. GM said

    Αμ! Πες τα Κατερινίο! …για μας προγκίξανε εμάς!

  102. GM said

    Αδιάβαστη και συ! Να ξαναρθείς τον Σεπτέμβρη!

  103. Κατερίνα Περρωτή said

    101. Ποιος σας στεναχώρησε?

    Δώστε τον!!!

    (!!!)

  104. Κατερίνα Περρωτή said

    102.
    Αρ γιου τοκιν του μι σερ???

  105. Γς said

    Επεσα στη ζώνη Ποικίλης Υλης. Ευκαιρία να πετάξω αυτό που βρήκα:
    @anipsios
    Η Μέρκελ ζήτησε να συναντήσει και την Παπαρήγα, για να μιλήσουν για μόδα.

  106. Κατερίνα Περρωτή said

    105. Λυπήσου μας…

  107. GM said

    95. —->96. Μι φορ σεπτέμπερ ,τού!

  108. Γς said

    106: Γιατί; Εμένα μου άρεσε. Οπως τότε που είχε πάει στις ΗΠΑ, επι Κλίντον και δικαιολογήθηκε η Χίλαρυ γιατί δεν την κάλεσε στο Λευκό Οίκο:
    -Τρελή είμαι να βάλω το γλυκό πειρασμό σπίτι μου…

  109. Κατερίνα Περρωτή said

    108. Να καταλάβω…

    Ποιος είναι ο …γλυκός πειρασμός???

  110. Immortalité said

    @108 Μα το περίεργο θα ήταν να μη σου άρεσε.

    @109 ο γλυκός πειρασμός είναι η Μέρκελ, λέει ειρωνικά ο Μάρλον Μπράντο. Που εκτός από κούκλος και καλλίπυγος, ξέρει και από μόδα και έχει άποψη.

  111. GM said

    Να σου θυμίσω και την «Παπαρήγα την Καλή!» ; Μπορεί να ήταν ενήμερη η Χίλαρυ.

  112. Nicolas said

    Μα η μοντέλα, ντε!

  113. Κατερίνα Περρωτή said

    ΟΚ. Εννόησα!!!

  114. Κατερίνα Περρωτή said

    112. Το … «Δως μου μια Παπαρήγα» με παραπέμπει αλλού!!!

    Είναι όμως άλλο το θέμα! (Όχι το πρόσωπο)

  115. Κατερίνα Περρωτή said

    Ας μην το βαρύνουμε, τέτοια ώρα!

    Λυπάμαι για την αριστερά αν αναφέρεται σε τέτοιο κόμμα!

    Είναι απλά επικίνδυνο.

  116. Αρχή Διά Βίου said

    99 Γιατί οι θρησκόληπτοι Εβραίοι απαγορεύεται να γράψουν το όνομα του Θεού, θεωρείται αμαρτία. Έτσι τον ξεγελάνε με αυτόν τον τρόπο, γράφουν μισό το όνομα του.

    97 Εγώ ίσως είμαι εθνικιστής όμως τα είδη που ανέφερα δεν είναι. Απλώς έχουν γενοκτονηθεί. Τι φταίει η καημένη η γηγενής αγελάδα επειδή κάποιοι ανακάλυψαν την βελτιωμένη Ολλανδική που βγάζει τριπλάσιο γάλα ή σε άλλες περιπτώσεις το αμπέλι που βγάζει πιο πολλά σταφύλια; Είναι και αυτό μέσα στα πλαίσια της παγκοσμιοποίσεως, όλοι παράγουν τα ίδια, ίδια πορτοκάλια, ίδια ροδάκινα, ίδια σκυλιά, ίδια σκόρδα. Αυτό δεν είναι ζήτημα εθνικισμού αλλά ζήτημα σεβασμού προς την φύση και τι αυτή έχει γεννήσει σε κάθε τόπο.
    Μετά είναι και ύβρις απέναντι στον χρόνο, γιατί την ποικιλία α΄ σήμερα την κυνηγάει ο καταναλωτής λόγω π.χ. χρώματος, αύριο όμως μπορεί να ψάχνει την β΄ την οποία όμως σήμερα την εξαφανίζουμε γιατί δεν έχει το χρώμα της α΄.
    Πώς δηλαδή παίρνουμε πρωτοβουλίες για τόσο σημαντικά θέματα; Είναι σαν να προεξοφλούμε την εξέλιξη όχι μόνο των ειδών αλλά και της αγοράς, ουσιαστικά το παίζουμε θεοί. Το επόμενο που μένει είναι να ιδρυθεί το ιερατείο της θεάς Δήμητρας στις Βρυξέλλες που θα αποφασίζει ποιος θα καλλιεργήσει τι και ποια είδη θα εξαφανιστούν.

  117. Γς said

    Ηρώδη ζεις, εσύ μας οδηγείς!

  118. Κατερίνα Περρωτή said

    Γς

    τί να πούμε γι’ αυτό?

    Δε θα σταματήσει κανείς αυτούς τους ….???

  119. GM said

    Ωραία , να τα βάλουμε σε μια σειρά τα γεγονότα:
    Στην αναφορά μου στην σταφιδική παραγωγή ως σχετικό θέμα (95) μου έγινε μια επισήμανση ότι έχει υπάρξει αναφορά στην σταφίδα (96) , την οποία και αποδέχτηκα (98).
    Τότε μπήκε η Κατερίνα με το σχόλιο για την σταφιδική κρίση.(100)
    Ακριβώς επειδή λίγο πριν είχε συμβεί η επισήμανση ότι έχει υπάρξει αναφορά στην σταφίδα σε προηγούμενο άρθρο και επειδή η Κατερίνα –όπως η ίδια είπε δεν διάβασε τα προηγούμενα σχόλια- μπήκα στον πειρασμό να καλαμπουρίσω:
    Αμ! Πες τα Κατερινιό! …για μας προγκίξανε εμάς (101)
    Αδιάβαστη και συ! Να ξαναρθείς τον Σεπτέμβρη! (102)
    Με μια ματιά στα αμέσως προηγούμενα σχόλια αυτό θα ήταν κατανοητό.
    Στην απορία της Κατερίνας τι τρέχει , τα έστειλα για να τα δει.
    Ακόμα και αν αντανακλαστικά λειτουργώντας εννόησε κάποια επιθετικότητα, τα παραπάνω ήταν αρκετά για να διευκρινίσουν πως έχει.
    Ενδιάμεσα υπήρξε το τρολάρισμα του Γς , με το οποίο δεν έχω κανένα πρόβλημα και το διασκέδασα.
    Αυτά για την Κατερίνα σε περίπτωση που εξακολουθεί να μην έχει καταλάβει τι έγινε.

  120. Γς said

    119: Καλά θα γινει ΕΔΕ (Ενορκη Διοικητική Εξέταση) και θα καταλογισθούν ευθύνες όπου δει.

  121. GM said

    …και νόμιζα ότι όλοι είχαν κοιμηθεί και είπα να πω την τελευταία κουβέντα!

  122. Γς said

    121: Την τελευταία κουβέντα θα την πει η Δικαιοσύνη!

  123. sarant said

    Καλημέρα, βλέπω το ξενυχτήσατε (οι συνήθεις ύποπτοι και ο νεοφερμένος), μπράβο!

  124. τυφλόμυγα said

    Ώστε γράψατε για τις σταφίδες εκείνο το περίεργο -για μένα- διάστημα που δεν παρακολουθούσα. Χάσατε τις παιδικές μου αναμνήσεις από το άπλωμα της σταφίδας κι έχασε κι η Βενετιά βελόνι. 🙂 😛

    88β, Σου έχει τύχει ποτέ να έχεις μπλούζα που δεν καθαρίζει με τίποτα; Έχεις σκεφτεί να την αφήσεις στον ήλιο για να δεις τι θα πάθει ο λεκές; Έτσι και η σταφίδα. Αφήνουμε τα αλουσιδιασμένα σταφύλια μέρες ολόκληρες στα αλώνια (δηλ. στον ήλιο) μέχρι να σταφιδιάσουν. Ε, ο ήλιος δεν επιδρά ευεργετικά μόνο στο σταφίδιασμα, καθαρίζει και χημικά. 🙂

    Όταν ο αγρότης ψεκάζει με χημικά το αμπέλι του είναι υποχρεωμένος να βάζει στην έξω πλευρά του χωραφιού και σε εμφανές σημείο κάτι που να επιβεβαιώνει τον ψεκασμό. Εδώ είναι αρκετά διαδεδομένη πρακτική ο ένας να κόβει αμπελόφυλλα από το χωράφι του άλλου, οπότε μην ψακωθεί ο άνθρωπος. Δεν ξέρω αν αυτό συνηθίζεται στην πάνω Ελλάδα.

    Επίσης, στην Κρήτη τα ντολμαδάκια τα τρώμε χωρίς κιμά.

  125. sarant said

    124: Πάντα υπάρχει καιρός να καλύψεις τα κενά! 🙂

    Το «ψακωθεί» πάω στοίχημα πως δεν το ξέρουν όλοι, αν και βγαίνει το νόημα, να μη φαρμακωθεί. Τη λέτε ακόμα την ψακή, έτσι;

  126. τυφλόμυγα said

    125β, Ε, ναι σε όλα. Φαρμακωθεί σημαίνει και το λέμε ακόμα. Βγήκε αυθόρμητα. 😉

    125α, Πότε πότε διαβάζω παλιά κείμενα του μπλογκ. Συνήθως όλο και κάτι έχω να συμπληρώσω. Αν συμπλήρωνα σε όλα δε θα δούλευα. Έχετε βαλθεί να μας καταστρέψετε! 🙂
    Σοβαρά τώρα, ακόμα κι αν διαφωνούμε στα επιμέρους, το ιστολόγιο στο σύνολό του είναι μια εξαιρετική δουλειά ζωής -φαίνεται ότι είναι δουλειά δεκαετιών.

  127. Ηλεφούφουτος said

    Το ψακωθεί μού φέρνει μαύρους συνειρμούς γιατί το έμαθα από το «Νούμερο 31328» του Βενέζη, που οι κρατούμενοι βρήκαν κάπου θειάφι και το έκρυψαν για να ψακωθούν.

  128. sarant said

    126: 😉

  129. Νατάσσα said

    75: Εξάλλου, Νεοκίντ, είναι τοις πάσι γνωστό ότι
    Beer and whisky
    very risky!

    92, 94: Κι όμως έγινε κι αυτό. Θυμάστε την παλιότερη διαφήμιση για το Μεταξά, «Πίνεται και με πάγο, σαν απεριτίφ». Τρίζανε τα κοκκαλάκια του μακαρίτη του Κούτσικου…

  130. ππαν said

    Beer AFTER whisky is very risky
    whisky after beer, no fear

  131. Immortalité said

    @125 Νίκο το ψακί είναι ουδέτερο. Και χρησιμοποιείται και (μην πω κυρίως) μεταφορικά, όπως και το ρήμα. Ο ψακωμένος δεν είναι μόνο αυτός που φαρμακώθηκε (σπάνια) αλλά κυρίως ο κακός άθρωπος, αυτός που έχει δηλητηριώδη γλώσσα και όχι μόνο.

    @124β «Έχεις σκεφτεί να την αφήσεις στον ήλιο για να δεις τι θα πάθει ο λεκές;» Έλα παππού μου να σου δείξω, τ’ αμπελοχώραφά σου! 😀

    @124in fine «Επίσης, στην Κρήτη τα ντολμαδάκια τα τρώμε χωρίς κιμά:»

    Τα τρώμε και χωρίς κιμά. Αλλά δεν είμαστε οι μόνοι. Γιαλαντζί ντολμαδάκια πρέπει να τρώει όλη η Ελλάδα.

    @129β Καλά το ότι το βάλανε στη διαφήμιση δε σημαίνει ότι πίνεται κιόλας 🙂

  132. sarant said

    131: Το ψακί είναι ουδέτερο σε σας. Αλλού είναι θηλυκό, η ψακή. Λογικό, αφού προέρχεται από αρσενικό αρχαίο (ο ψίαξ)

    Άσπλαχνη ερμιά, σαν τη στερνή την Κρίση
    χωρίς νερό, χωρίς πουλί κι ελπίδα
    κι ένα κουβάρι μαύρα φίδια η χτίση
    Θεμου, τόση ψακή ποτέ δεν είδα

    Καζαντζάκης

  133. Immortalité said

    @132 Μα δε μιλούσα εξ ονόματος όλων 🙂
    Το λογικό συμπέρασμα δεν το έπιασα. Είναι λογικό να είναι θηλυκό επειδή το αρχαίο ήταν αρσενικό;

    Από ποιο έργο είναι το απόσπασμα;

  134. sarant said

    133: α) Όχι, το είπα για αστείο ότι είναι λογικό.
    β) Τερτσίνες.

  135. sarant said

    Λογικότερο είναι το ουδέτερο, αφού ήταν (κατά Ανδριώτη) ο ψίαξ, υποκορ. το ψιάκιον, το ψιακί. Αλλά ξέρεις, και το ρακί έγινε η ρακή.

  136. τυφλόμυγα said

    135, Κι εγώ μόλις διάβασα το #131α το πρώτο που σκέφτηκα ήταν το ρακί/ρακή. Ομολογώ πως μέχρι σήμερα δεν είχα σκεφτεί πώς μπορεί να γράφεται.

    #131α, Αν, όπως λένε τα λεξικά, ψακί/ψακή είναι το δηλητήριο τότε η κυριολεκτική σημασία του ρήματος ψακώνω είναι δηλητηριάζω. Ο ψακωμένος με τη σημασία του κακού ανθρώπου είναι η μεταφορά.

    β, Οκ, δεν φανταζόμουνα ότι είναι πάγια τακτική σου να καθαρίζεις τα ρούχα στον ήλιο. Θα το έχω υπόψη μου. Ευχαριστώ!

    γ, Όχι. Στην παραδοσιακή κρητική κουζίνα τα ντολμαδάκια είναι χωρίς κιμά. Αυτό ήθελα να τονίσω. Έχω τρία βιβλία με κρητικές συνταγές. Κανένα δεν περιέχει συνταγή «Ντολμαδάκια με κιμά». Αυτά έκαναν κάποια στιγμή την εμφάνισή τους στο νησί, ίσως/i> τα έφεραν οι πρόσφυγες από Μικρασία και ίσως οι ίδιοι ονόμασαν τα παραδοσιακά κρητικά γιαλαντζί.

  137. 136 μάλλον το κιμά τον έφερε η ευμάρεια,
    παλιά δεν έτρωγαν τόσο συχνά κρέας.
    >:)
    Ψακογελώ, που λέει κι ο Καζαντάκης,
    με τον επίλογο.

    τί οὖν ποιήσει ὁ κυρίαρχος λαός τοῦ ἀμπελῶνος; κατὰ τὰς προσεχεῖς ἐκλογὰς ἐλεύσεται καὶ ἀπολέσει τοὺς γεωργοὺς τούτους, Ἀντωνάκην, Γεωργάκην, Βαγγελάκην, καὶ δώσει τὸν ἀμπελῶνα Ἀλεξάνδρῳ τῷ ἡγεμόνι, τῷ λύσοντι Τρώικον Δεσμόν, καὶ εξαγοράσοντι ἡμᾶς ἐκ τῆς κατάρας τοῦ χρέους τοῦ ἐχθροῦ.

  138. Immortalité said

    @137 Μιχάλη τα ντολμαδάκια αυγολέμονο (με κιμά) είναι γιορτινό φαγητό. Όχι καθημερινό. Ο κιμάς που έμπαινε στα ντολμαδάκια ήταν χοιρινός και αρνίσιος. Αργότερα, πολύ αργότερα άρχισε να χρησιμοποιείται ο μοσχαρίσιος στη θέση του αρνίσιου. Ο χοίρος και το αρνί ήταν ζωντανά που δεν έλειπαν από την ύπαιθρο και κυρίως ο χοίρος, κάθε σπίτι έσφαζε ένα τα Χριστούγεννα.

    @136β Αναρωτιέμαι μήπως πραγματικά δεν καταλαβαίνεις τι διαβάζεις.
    Στη φράση: το ψακί χρησιμοποιείτα και μεταφορικά, τι καταλαβαίνεις; ότι χρησιμοποιείται μόνο μεταφορικά;

    γ) Τα ρούχα δεν τα καθαρίζει κανείς στον ήλιο, τα απλώνει πλυμένα και καθαρά για να φύγουν οι λεκέδες που έχουν στύψει εάν είναι άσπρα και δεν έχει χρησιμοποιήσει χλωρίνη. Οπόταν καλά κάνεις και δεν το φανταζόσουν διότι τα πλένω όπως όλος ο κόσμος. Κι εσύ φαντάζομαι.

    δ) Η «κρητική παραδοσιακή κουζίνα» χωράει πολύ νερό και να με συγχωρείς που δεν ήξερα ότι την παίζεις στα δάχτυλα. Η Μυρσίνη Λαμπράκη πάντως δεν συμφωνεί μαζί σου αφού στο βιβλίο της «Η Κουζίνα της Κρήτης, επιλεγμένες παραδοσιακές συνταγές» σελ. 60 έχει συνταγή για «ντολμαδάκια αυγολέμονο». Με κιμά δηλαδή.
    Αλλά αν τα τρία βιβλία σου διαφωνούν μαζί της, μπορεί να κάνει και λάθος.
    Και θα συμφωνούσα με αυτό που έγραψες στο 124 αν έλεγες ότι όταν λέμε «ντολμαδάκια» σκέτο εννοούμε τα γιαλαντζί. Όχι όμως ότι δεν τρώμε τα άλλα!
    Αλλά πέρα από τα βιβλία, σπίτι σας δεν τρώγατε ντολμαδάκια αυγολέμονο; λαχανοντολμάδες αυγολέμονο; κολοκυθάκια γεμιστά αυγολέμονο;
    Τα γιαλαντζί ντολμαδάκια δεν τα λέγατε ορφανά;

  139. ππαν said

    Ιμορταλιτέ, να τα βάζεις και να μουσκέψουν στον ήλιο, καθαρίζουν πολύ ωραία τα λευκά, εξηγείται επιστημονικά.

  140. Immortalité said

    @135 Νίκο το ρακί έγινε ρακή επειδή υπάρχει και η τσικουδιά. Λογική δεν είναι η αλλαγή του γένους;

  141. Immortalité said

    @139 Τι εννοείς «να μουσκέψουν στον ήλιο;»

  142. ππαν said

    Να τα αφήσεις σε μια λεκάνη με νερό και απορρυπαντικό, δεν το λέτε εσείς το «μουσκεύω τα ρούχα» (πρόστυχο βγήκε) ή «βάζω τα ρούχα στο μούσκιο»;

  143. Immortalité said

    @142 Μάλλον τα ρούχα τα μουλιάζουμε, δεν τα μουσκεύουμε και αυτό στο νερό όχι στον ήλιο 🙂
    Αυτό, ναι το κάνουμε αλλά για τα ρούχα που είναι σε κασέλες και έχουν μια ελαφριά κιτρινίλα. Την καθημερινή μπουγάδα, αρκεί να την απλώσεις πλυμένη και πάλι ξασπρίζει.

    Το μούσκιο τώρα που το λες, το χρησιμοποιούμε πιο πολύ στην έκφραση «βάλε την κοιλιά σου στο μούσκιο» με την έννοια περίμενε, κάνε υπομονή για κάτι που ούτως ή άλλως δε θα προφτάσεις να δεις. Κάπως έτσι.

  144. ππαν said

    Και η σανίδα μπαίνει στο μούσκιο για να γίνει βρεμένη, αυτή που μας χρειάζεται. Καθημερινά δεν κάνω μπουγάδα, άσε που δεν απλώνω (έχω στεγνωτήριο) για να μην πω πως δεν έχω ήλιο…

  145. Immortalité said

    @144 Καλά ούτε εγώ βάζω μπουγάδα καθημερινά, αλλά συμπτωματικά μόλις άπλωσα το δεύτερο πλυντήριο. Και που έχουμε ήλιο, εγώ απλώνω στ’ αστέρια.

  146. Ωχ εδώ δεν είχα γραφτεί, είχα διαβάσει απλά το άρθρο και τα σχόλια και σκέφτηκα πως δεν θα υπήρχαν πολλά περισσότερα. Απ’ ό,τι βλέπω όμως έχασα πολλά, οπότε επανορθώνω άμεσα! 🙂

    Γεια και χαρά σε όλους!

  147. 138 πώς να φτιάχναν παλιά τον κιμά; είχαν κιμαδομηχανές το 1700;-) ευκαιρία να γίνει
    μουσείο διατροφικής ιστορίας.
    ….
    Η ψακή δίνει ψακές, το ψακί ψακιά· το πρώτο
    μου ακούγεται καλύτερα.

    Από σχόλια στο slang

    ψακή ειναι το δηλητήριο για τα ζωα (ποντικια,σκυλια κτλ) στη πατριδα μου Κρεμαστη της Ρόδου…..
    Χρησιμοποιείται και στην Κύπρο, (προφέρεται ψατζιή).

  148. τυφλόμυγα said

    Συμπληρώνω το #138α, …και φυσικά κάθε σπίτι της κρητικής υπαίθρου είχε από μία κιμαδομηχανή για να κάνουν ντολμαδάκια με κιμά τα Χριστούγεννα και το Πάσχα που έσφαζαν από ένα ζώο κάθε οικογένεια. Εξάλλου τα ντολμαδάκια με κιμά είναι κατεξοχήν γιορτινό φαγητό. Άλλωστε όλοι οι κτηνοτρόφοι εκτρέφουν ζώα για να σφάξουν δύο το χρόνο, και όχι για να τα εμπορεύονται. Αυτονόητα πράγματα.

    β) Στο #131α έγραψες

    Και χρησιμοποιείται και (μην πω κυρίως) μεταφορικά, όπως και το ρήμα. Ο ψακωμένος δεν είναι μόνο αυτός που φαρμακώθηκε (σπάνια) αλλά κυρίως ο κακός άθρωπος, αυτός που έχει δηλητηριώδη γλώσσα και όχι μόνο.

    Oπότε ναι, θεωρώ ότι η πρώτη παρένθεση κάνει αδύναμο το «και» που προηγείται. Ειδικά σε συνδυασμό με τις άλλες δύο επιλογές.

    δ) Αν αναφέρομαι στην κρητική παραδοσιακή κουζίνα κι εσύ απαντάς με τη Μυρσίνη Λαμπράκη -αφού πρώτα ειρωνεύτηκες τα δικά μου βιβλία- δεν έχω να προσθέσω πολλά. Ξέρεις καλύτερα.

    Θα πω μόνο πως δε θα απαντήσω στις προσωπικές / οικογενειακές ερωτήσεις σου. Το αν τρώγατε ντολμαδάκια με κιμά στο σπίτι σου ή αν τρώγαμε στο δικό μου δεν έχει καμία σημασία (και καμία θέση) στην κουβέντα μας. Τα προσωπικά παραδείγματα, όπως κι εσύ έχεις πει πολλές φορές σε συσχολιαστές, δεν μετράνε ως επιχείρημα σε μια κουβέντα.

    Και θα συμφωνούσα με αυτό που έγραψες στο 124 αν έλεγες ότι όταν λέμε «ντολμαδάκια» σκέτο εννοούμε τα γιαλαντζί. Όχι όμως ότι δεν τρώμε τα άλλα!

    Δεν ξέρω γιατί διαφώνησες με το #124, αλλά δεν έγραψα πουθενά ότι δεν τα τρώμε τα άλλα. Έγραψα ότι τα κρητικά είναι χωρίς κιμά.

  149. Immortalité said

    @147α Όπως πλένανε χωρίς πλυντήρια, ζυμώνανε χωρίς μίξερ, ψήνανε χωρίς χύτρες και ηλεκτρικούς φούρνους, ράβανε χωρίς ραπτομηχανές, πολτοποιούσανε χωρίς μούλτι και πολλά άλλα.

    β) Σου ακούγεται καλύτερα γιατί έτσι το έμαθες, όπως εμένα μου ακούγετε καλύτερα το ουδέτερο 🙂

  150. Immortalité said

    @148α Έτσι, έτσι που τα λες είναι. Και φυσικά όποιος είχε μποστάνια και τα εμπορευότανε δεν έτρωγε, τα είχε μόνο για πούληση. Και οι αμπελουργοί για να μείνουμε και στο θέμα, τα σταφύλια τα είχανε για πούληση και ούτε τρώγανε, ούτε κρατούσανε από τη σταφίδα, ούτε μουσταλευριά κάνανε τίποτα, μόνο τα πουλούσανε. Και οι κτηνοτρόφοι, που φυσικά πουλούσανε, δεν τα δίνανε στον κασάπη του χωριού, αλλά γύρευε που και έτσι πώς να τα βρει ο κόσμος… Και φυσικά, πρώτα ανακαλύφθηκε η κιμαδομηχανή και μετά ο κιμάς. Εργαλεία σαν κι αυτόκι αυτό τα χρησιμοποιούσαν εξωγήινοι. Αυτονόητα πράματα.

    β) Ε, αφού το κάνει αδύναμο το και, καλά έκανες και το ξανάγραψες μην τυχόν και δεν καταλάβει κανείς.

    γ) Συγγνώμη αν σε πρόσβαλα με την Λαμπράκη, δεν ήξερα ότι είσαι η κυρία Ψιλάκη και τα ξέρεις καλύτερα. Όταν μιλάμε για παραδοσιακή κουζίνα έχει μεγάλη σημασία τι τρώει κανείς σπίτι του. Η παράδοση δεν κατεβαίνει από τον ουρανό, δημιουργείται στις κουζίνες των ανθρώπων. Ή τουλάχιστον έτσι νόμιζα. Τώρα ξέρω ότι είναι στα βιβλία σου και θα είμαι πιο προσεκτική.

    δ) Δεν ξέρω γιατί διαφώνησες με το #124, αλλά δεν έγραψα πουθενά ότι δεν τα τρώμε τα άλλα. Έγραψα ότι τα κρητικά είναι χωρίς κιμά.

    124: Επίσης, στην Κρήτη τα ντολμαδάκια τα τρώμε χωρίς κιμά.

    Ι ρεστ μάι κέης φορ νάου έντ φορ έβερ.

  151. sarant said

    Ηρεμία καλέ, δεν θα τσακωθούμε κιόλας 🙂

  152. Immortalité said

    🙂

  153. Voulagx said

    Ιμμορ και Τυφλομυγα, τα ντολμαδακια ειναι για φαγωμα, οχι για φαγωμαρα! 🙂

  154. ππαν said

    Μα ναι, κι η σχωρεμένη η Μαρίκα ντολμαδάκια κέρναγε τότε…

  155. Immortalité said

    Καλώς τον Βούλαγξ! 🙂

  156. GM said

    Αμπέλια , σταφύλια , κρασιά …τι το θες; Από τα χτες όλο φαγωμάρα! Αφού δεν το σηκώνουμε το ρημάδι!

  157. Εδώ χάμου, λίγο πιο χάμου από τον Σκύλο της Β.Κ.-χαιρετίσματα 😉 -, η μάνα μου έφτιαχνε προχτές πετιμέζι και μου δήλωσε ότι για να φτιάξει πετιμέζι μια γυναίκα πρέπει να ‘ναι «σπεργούρω» και «φερμουντή» !!! Μήπως κανείς έχει ιδέα τι εννοούσε, γιατί αρνήθηκε να τα μεταφράσει; Πιθανολογώ ότι είναι ντοπιολαλιά της Αρκαδίας ή της ορεινής Αχαΐας.

  158. sarant said

    Ιδέα δεν έχω -κανείς Μοραΐτης;

  159. 150,
    «Όταν μιλάμε για παραδοσιακή κουζίνα» εννοούμε παράδοση κατοίκων, όπως, ξερωγώ, πίτσα ντιλίβερι; 🙂

  160. Μισιρλού... said

    @49, @52 :

    [url=https://sarantakos.wordpress.com/2012/09/27/trabuco/#comment-135327]27 Σεπτεμβρίου, 2012 στις 20:47 106: Λεώνικε, το “πιασ’ τ’ αμπέλια του” είναι καταγραμμένο σε συλλογές παροιμιών και φράσεων με τη σημασία “τρέχα πιάστον τώρα”. Δεν νομίζω να υπάρχει ευφημισμός με τ΄αρχίδια, αλλά δεν μπορώ να το αποκλείσω. Έχει κάποια εξήγηση που δεν τη θυμάμαι.[/url]

    Καλέ Νίκο, αν που πιάσει «τ’ αμπέλια» δεν θα γίνει Λούης; Άντε πιάστον μετά… 🙂

    Πάντως, σεξιστική ατμόσφαιρα (ζουμερούς χυμούς, -άκια, «μπασίματα» και γλύκες) μου φαίνεται πως βγαίνει μια χαρά στο παρακάτω ρεμπέτικο.

    Στ’ αμπέλι στ’ αμπελάκι σου θα μπώ
    [Δημήτρη Γκόγκου «Μπαγιαντέρα» με τους Άννα Χρυσάφη, Τάκη Μπίνη, Μπαγιαντέρα και Σούλα Καλφοπούλου – 1953]

    Τη σούστα μου θα ζέψω και θα ‘ρθω,
    στ’ αμπέλια, στα χωράφια σου θα μπω,
    σταφύλια, σταφυλάκια θα τρυγώ,
    στ’ αμπέλια, στ’αμπελάκια σου θα μπω.

    Θα μπώ να ‘ρθεις, για να τρυγήσουμε
    κι οι δυο σταφύλια να πατήσουμε
    κι αν η μανούλα σου μαζί μας δει,
    να πεις ότι για σένα έχω πει.

    Τη σούστα μου θα ζέψω και θα ‘ρθω,
    μια νύχτα στ’ όμορφό σου το χωριό,
    τα τριανταφυλάκια θα τρυγώ,
    στ’αμπέλια, στα χωράφια σου θα μπω.

    Σταφύλια, σταφυλάκια θα τρυγώ,
    στ’ αμπέλια, στα χωράφια σου θα μπω,
    τη σούστα μου θα ζέψω και θα ‘ρθω,
    μια νύχτα στ’ όμορφό σου το χωριό.

    (το συγκεκριμένο τραγούδι είναι στο 1.23)

  161. sarant said

    Ανάλογα υπάρχουν και σε δημοτικά τραγούδια, όχι;

  162. Μισιρλού... said

    Μάλλον… π.χ. πρόχειρα, σαν κάτι να υποννοεί και τούτο δω…

    Μπαίνω μες τ’ αμπέλι

    Μπαίνω μες τα αμπέλι, μωρέ, μπαίνω μες τα αμπέλι
    μπαίνω μες τα αμπέλι, ωρέ, σα νοικοκυρά.

    Να κι ο νοικοκύρης, μωρέ, να κι ο νοικοκύρης
    να κι ο νοικοκύρης, ωρέ, που’ ρχεται κοντά.

    Έλα νοικοκύρη, μωρέ, έλα νοικοκύρη
    έλα νοικοκύρη, ωρέ, να μιλήσομε.

    Κόκκινα σταφύλια, μωρέ, κόκκινα σταφύλια
    κόκκινα σταφύλια, ωρέ, να τρυγήσομε.

    Λιώσανε τα χιόνια, λιώσανε και μεις δεν ανταμώσαμε
    τα χιόνια τα’ λιωσε η βροχή και συ κοιμάσαι μοναχή.

  163. Μισιρλού... said

    @ Για το 157 : ...για να φτιάξει πετιμέζι μια γυναίκα πρέπει να ‘ναι “σπεργούρω” και “φερμουντή”...

    Πήρα δυο-τρία τηλέφωνα Αρκαδία και πέριξ, μήπως είναι γνωστές οι λέξεις, αλλά τζίφος!

    Πάντως, σα να με πηγαίνουν κάπως στα ιταλικο-λατινικά.
    Ίσως και να’μαι μακράν…
    Μπορεί να μ’ έχει επηρεάσει κι αυτό το χόχλασμα, το «βράσιμο» του πετιμεζιού, η ζύμωση και ο εσωτερικός βρασμός μιας ορκισμένης [ή επίορκης;] κυράς σε κατανυκτική ιεροτελεστία κρασοπαραγώγων… [fermento-fermentum / spergiuro-sperguro].
    Αλλά δεν την κατανοώ επακριβώς την έννοια και χρήση των λέξεων.

    Σαν σκέψη (κι αμπελοφιλοσοφία!) και μάλιστα άνευ τσίπουρου 🙂

  164. sarant said

    162: Το αγαπημένο του στρατηγού Ιωάννου-Μπαλαφάρα (στη Ζωή εν τάφω)!

  165. Μισιρλού... said


    21 Μαρτίου, 2012 στις 23:02 .... ο Ιωάννου ήταν επικεφαλής της Μεραρχίας Αρχιπελάγους που αποτελιόταν κυρίως από Μυτιληνιούς και είχε φτιάξει και μια στρατιωτική μπάντα με Μυτιληνιούς μουσικούς, που την είχε μαζί του στο μέτωπο και τους έβαζε να παίζουν, σαν είδος θούριου, ένα δημοτικό τραγούδι, “Μπαίνω μες τ’ αμπέλι σαν νοικοκυρά”. Ο Μυριβήλης διηγείται καταλεπτώς τα επεισόδια, νομίζω χωρίς καν να αλλάζει τον τίτλο του τραγουδιού. Μόνο αλλάζει τον Ιωάννου σε Μπαλαφάρα....

    Μόλις το διάβασα! Το’χα χάσει το κουίζ! Θαυμάσιο!!!
    (Ωχ… δεν το θυμάμαι το τραγούδι καθόλου στη «Ζωή»… πάει το μυαλό… πάει…)

  166. crete said

    Crete, a place blessed in every aspect. Blessed with rich history and culture, dynamic economy, and outstanding natural beauty. The largest island of Greece situated in a strategic position in the Mediterranean, the southernmost point of Europe.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: