Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Ταξίδι με τα 52 φύλλα της τράπουλας

Posted by sarant στο 17 Οκτωβρίου, 2012


Πριν από έναν ακριβώς μήνα είχαμε κάνει μαζί ένα ταξίδι στα 64 τετράγωνα της σκακιέρας, ταιριάζει λοιπόν σήμερα να ταξιδέψουμε σ’ ένα γειτονικό βασίλειο, στον κόσμο του χαρτοπαιγνίου, με οδηγούς μας τα φύλλα της τράπουλας.

Στην κλασική αρχαιότητα τυχερά παιχνίδια υπήρχαν, κυρίως με αστραγάλους ή ζάρια, που τα έλεγαν κύβους και από εκεί μας έχει μείνει η λέξη διακυβεύω,  όπως και το «ανερρίφθω κύβος» που είπε (στα ελληνικά) ο Ιούλιος Καίσαρ όταν αποφάσισε να διαβεί τον Ρουβίκωνα, φράση που έχει επικρατήσει στη χρήση με τη μορφή «ο κύβος ερρίφθη». Και το τάβλι ήταν γνωστό στην αρχαιότητα, τα χαρτιά όμως όχι.

Το χαρτοπαίγνιο το επινόησαν οι Κινέζοι, που άλλωστε εφεύραν το χαρτί. Τα κινέζικα τραπουλόχαρτα, που μπορεί να ήταν ταυτόχρονα και χαρτονομίσματα στην αρχική τους μορφή και χρήση, διαδόθηκαν σε όλη την Ασία και από εκεί στην Αίγυπτο των Μαμελούκων, απ’ όπου πέρασαν γύρω στο 1370 στην Ιταλία και στην Ισπανία.  Η τράπουλα των Μαμελούκων ήταν εντυπωσιακά όμοια με μια σύγχρονη: είχε 52 φύλλα, χωρισμένα σε 4 ‘φυλές’: τα μπαστούνια του πόλο, τα νομίσματα, τα σπαθιά και τα κύπελλα. Κάθε φυλή είχε δέκα φύλλα αριθμημένα από 1 έως 10 και τρία ‘βασιλικά’ φύλλα, ανάλογα με τις δικές μας φιγούρες: τον βασιλιά, τον αντιβασιλιά και τον βεζίρη. Είναι εντυπωσιακό ότι από το 1370 και μετά βρίσκει κανείς σε όλη την Δυτική Ευρώπη σαφείς και αφθονότατες αναφορές στο χαρτοπαίγνιο, γεγονός που δείχνει την ταχύτατη αποδοχή που βρήκε η νέα ψυχαγωγία, τόσο για παιχνίδια συναναστροφών όσο και για χαρτομαντεία (ένα θέμα με το οποίο δεν έχω τις γνώσεις να ασχοληθώ). Μια από τις πρώτες αναφορές είναι ένα έγγραφο από την αυλή της Βραβάνδης, από το 1379, όπου αναφέρεται η αγορά μιας τράπουλας για λογαριασμό του βασιλικού ζεύγους, δηλαδή του βασιλιά Βενσεσλάς του Λουξεμβούργου και της βασίλισσας Ιωάννας της Βραβάνδης. Καταγράφονται επίσης και τα καθόλου ευκαταφρόνητα ποσά που παίζονταν στη βασιλική αυλή. Αμέσως έρχονται και οι πρώτες απαγορεύσεις, που βέβαια δεν τελεσφόρησαν.

Στην Ιταλία οι τέσσερις φυλές  της τράπουλας ονομάζονται μπαστούνια (bastoni), νομίσματα (denari), σπαθιά (spade) και κύπελλα (coppe) και υποτίθεται ότι συμβολίζουν, αντίστοιχα, τους αγρότες, τους εμπόρους, τους ευγενείς και τον κλήρο. Οι ισπανικές ονομασίες είναι ανάλογες. Στη Γερμανία και την Ελβετία προτιμήθηκαν, αντίστοιχα, τα φύλλα, τα κουδούνια, τα βελανίδια και οι καρδιές, τελικά όμως επικράτησε το γαλλικό σύστημα, που αποτελεί συγκερασμό των παραπάνω, και έχει τριφύλλια (trèfles, ♣) που αντιστοιχούν στα ιταλικά μπαστούνια, καρά (carreaux, ♦) που αντιστοιχούν στα ιταλικά νομίσματα, πίκες (piques, ♠) που αντιστοιχούν στα ιταλικά σπαθιά, και καρδιές (coeurs, ♥) που αντιστοιχούν στα ιταλικά κύπελλα. Στην αρχή οι φιγούρες είναι βασιλιάς, ιππότης και υπηρέτης, ενώ αργότερα προστίθεται η βασίλισσα, με αποτέλεσμα η τρίτη σημερινή φιγούρα, ο βαλές, να πάρει χαρακτηριστικά και του ιππότη και του υπηρέτη. Τα γαλλικά τραπουλόχαρτα είχαν το τεράστιο πλεονέκτημα ότι μπορούσαν να αναπαραχθούν εύκολα με μια μέθοδο παρόμοια με το στένσιλ, γι’ αυτό και γρήγορα επικράτησαν, αν και ακόμα και σήμερα χρησιμοποιούνται π.χ. ιταλικές τράπουλες για διάφορα λαϊκά παιχνίδια στην Ιταλία.

 

Στα γαλλικά τραπουλόχαρτα, οι φιγούρες πήραν τα ονόματα μεγάλων προσωπικοτήτων της ιστορίας, έτσι ο ρήγας κούπα είναι ο Καρλομάγνος, ο ρήγας καρό ο Καίσαρ, ο ρήγας σπαθί ο Μέγας Αλέξανδρος και ο ρήγας μπαστούνι ο Δαβίδ. Υπάρχουν και δύο άλλες φιγούρες ελληνικού ενδιαφέροντος: η Αθηνά ως ντάμα μπαστούνι και ο Έκτορας ως βαλές καρό. Σε άλλες περιπτώσεις, χρησιμοποιήθηκαν φιγούρες με πρόσωπα εστεμμένων, ή ακόμα και με αντιθρησκευτικές παραστάσεις στη γαλλική επανάσταση. Αλλά και μια φιλελληνική τράπουλα που κυκλοφόρησε στην Ουγγαρία το 1829 και της οποίας σώζονται 11 φύλλα στο Ιστορικό Μουσείο παρουσιάζει στις φιγούρες της  τους: Καποδίστρια (Ρήγας κούπα), ­ Κουντουριώτη (Ρήγας σπαθί), Μαυροκορδάτο (Ρήγας καρό), ­ Υψηλάντη (Ρήγας μπαστούνι), Ελλάδα (Ντάμα κούπα), Αθηνά (Ντάμα καρό),  Καρτερία (Ντάμα μπαστούνι), Μιαούλη (Βαλές κούπα), Κολοκοτρώνη (Βαλές σπαθί), Μπότσαρη (Βαλές καρό) και Κανάρη (Βαλές μπαστούνι).  Αυτή η τράπουλα εθεωρείτο ότι είναι η πρώτη του είδους της, αλλά πρόσφατα βρέθηκε μια άλλη που εικάζεται βάσικα ότι είναι  του1822, δηλαδή παλαιότερη, στην οποία οι τέσσερις ρηγάδες απεικονίζονται με τις μορφές των Αλέξανδρου Υψηλάντη, Οδυσσέα Ανδρούτσου, Γεωργάκη Ολύμπιου και Γεωργίου Καντακουζηνού.Αυτή η τράπουλα τυπώθηκε στη Γερμανία και εδώ βλέπουμε τέσσερις φιγούρες της:

Ρήγας σπαθί είναι ο Υψηλάντης, Ρήγας μπαστούνι ο Γεωργάκης Ολύμπιος (το χαρτί γράφει Jordaki – Γιορντάκι), Ντάμα μπαστούνι η πριγκίπισσα Υψηλάντη και Ντάμα κούπα η Μπουμπουλίνα (ή Populina όπως τη θέλει ο γερμανός φιλέλληνας που σχεδίασε την τράπουλα). Και μόνο από τα πρόσωπα φαίνεται πως η τράπουλα φτιάχτηκε τον πρώτο καιρό της επανάστασης -μάλιστα, ο Βαλές σπαθί είναι Αλβανός.

Και μια και περάσαμε στα καθ’ ημάς, πρέπει να πούμε ότι δεν είναι γνωστό πότε μπήκαν τα παιγνιόχαρτα στον ελλαδικό χώρο. Κατά πάσα πιθανότητα οι βυζαντινοί δεν πρόλαβαν να τα γνωρίσουν, ή τουλάχιστον δεν υπάρχει καμιά σχετική μαρτυρία. Ασφαλώς στα Επτάνησα επί ενετοκρατίας παίζονταν χαρτιά, αλλά για την τουρκοκρατούμενη Ελλάδα δεν υπάρχει μαρτυρία από περιηγητές, χωρίς αυτό να αποκλείει τίποτε. Πάντως, όλη σχεδόν η χαρτοπαικτική ορολογία μας είναι ευρωπαϊκής προελεύσεως και όχι τουρκικής.

Για παράδειγμα, η λέξη τράπουλα είναι ιταλικό δάνειο. Τα λεξικά θα σας πουν ότι trappola θα πει ‘απάτη, παγίδα’, πράγμα που είναι σωστό αλλά δεν λέει και πολλά. Απ’ όσο έψαξα, δεν βρήκα να είχε ποτέ στα ιταλικά η λέξη trappola τη σημασία της δεσμίδας των παιγνιοχάρτων, υπήρχε όμως ένα βενετσιάνικο παιχνίδι που λεγόταν trappola, οπότε μάλλον από αυτό, μέσω Επτανήσων, θα πέρασε η λέξη και στα ελληνικά, αρχικά με τη σημασία της δεσμίδας που χρησιμοποιούσαν οι παίχτες για να παίξουν το συγκεκριμένο παιχνίδι και μετά για την οποιαδήποτε δεσμίδα χαρτιών.

Τις ονομασίες των φυλών τις πήραμε από τα ιταλικά-ισπανικά, εκτός από τα καρά που τα πήραμε από τους Γάλλους. Μάλιστα, εδώ έγινε κι ένα μπέρδεμα, αφού τα ♠ τα λέμε μπαστούνια, ενώ το παλιό ιταλικό και ισπανικό bastone, basto σημαίνει τη φυλή ♣, που εμείς τη λέμε σπαθιά (δάνειο από το spade, espadas, που όμως στα ιταλικά-ισπανικά δηλώνει τη φυλή ♠!). Προχωρώντας στα ετυμολογικά της τράπουλας, τον βαλέ που είναι δάνειο από τα γαλλικά (valet, υπηρέτης) τον λέμε και φάντη, που είναι δάνειο από τα ιταλικά (fante) και τελικά ανάγεται στο λατινικό infans, παιδί· και επειδή οι ανήλικοι πρίγκιπες, που λέγονταν infante στην Ισπανία, είχαν μια σωματοφυλακή για να μην πέσουν θύματα των παλατιανών μηχανορραφιών, η σωματοφυλακή αυτή ονομάστηκε infanteria, όρος που γέννησε το σύγχρονο αγγλικό infantry αλλά και τον δικό μας φαντάρο.

Ο φάντης ή φάντες εμφανίζεται και στη φρασεολογία, όπου για κάποιον ανεπιθύμητο που παρουσιάζεται αναπάντεχα λέμε ότι εμφανίστηκε σαν φάντης μπαστούνι. Η προέλευση της φράσης μάλλον βρίσκεται στη χαρτομαντεία, όπου ο βαλές μπαστούνι είναι σύμβολο κακοτυχίας. Επίσης, όταν κάποιος συνδέει ή παραβάλλει δύο εντελώς άσχετα μεταξύ τους πράγματα, λέμε τι σχέση έχει ο φάντης με το ρετσινόλαδο; Κατά μία (μάλλον ευφάνταστη) εκδοχή, η φράση γεννήθηκε όταν ένας φαρμακοποιός επέμενε να πατσίσει τα χρέη του από τα χαρτιά δίνοντας τζάμπα φάρμακα στους κερδισμένους.

Σε πολλά παιχνίδια με χαρτιά υπάρχει η έννοια της μπάζας, που είναι ενετικό δάνειο αραβικής αρχής (baza), και δεν έχει καμιά σχέση με τα οικοδομικά μπάζα που κι αυτά είναι ιταλικό δάνειο (basa) ελληνικής όμως αρχής (βάσις). Η μπάζα λέγεται, ή ίσως λεγόταν παλιότερα, και χαρτωσιά, σχετική δε είναι η παροιμιώδης φράση ‘δεν πιάνω μπάζα (ή χαρτωσιά) μπροστά του’ όταν θεωρούμε κάποιον ασύγκριτα ανώτερο από εμάς. Λέμε βέβαια για κάποιον που αποκόμισε πολλά κέρδη από μια υπόθεση, ότι «έκανε γερή μπάζα» ή «έκανε τη μπάζα του» και προπολεμικά «μπαζαδόρους» έλεγαν τους αητονύχηδες που πλούτιζαν γρήγορα (και όχι πολύ καθαρά)· «αφού μας εσκοτώναν με το ζόρι / στα μακελειά τους χρόνια οι μπαζαδόροι», λέει σε κάποιο ποίημα ο Βάρναλης. Αλλά ας γυρίσουμε στην τράπουλα.

Ένα παιχνίδι με μπάζες είναι και η πρέφα, που κάποτε ήταν το κυρίαρχο καφενειακό παιχνίδι αφού συνδυάζει τύχη και τέχνη. Μάλιστα, τόσο πολύ δύσκολο παιχνίδι θεωρείται, που παλιότερα υπήρχε η φράση «δεν παίρνει από πρέφα» για κάποιον που το μυαλό του δεν κόβει, δεν καταλαβαίνει. Σήμερα η φράση έχει εξελιχτεί σε «παίρνω πρέφα» που σημαίνει αντιλαμβάνομαι κάτι εγκαίρως, το υποψιάζομαι. Η λέξη πρέφα είναι γαλλικής ετυμολογίας, από το préférence που σημαίνει προτίμηση, αλλά το παιχνίδι είναι ανατολικοευρωπαϊκό, που έφτασε σε εμάς από τη Ρωσία (όπου λέγεται preferans), όπως μαρτυρεί και το ότι οι πόντοι στην ελληνική πρέφα μετριούνται με καπίκια. Αν και εξόχως τεχνικό παιχνίδι η πρέφα, η αλήθεια είναι ότι επιβραβεύει την υπομονή έναντι της τέχνης, όπως λέει και η χαρτοπαικτική παροιμία Η πρέφα θέλει υπομονή και το πικέτο τέχνη (υπάρχει και μια πιο σόκιν παραλλαγή, που δεν θα την αναφέρω!). Σχετικό για τη νικητήρια στρατηγική στην πρέφα είναι και το απόσπασμα του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη, από το διήγημα «Η καλλικατζούνα»: Ο γερο-Κονόμος ήτον «φίδι κολοβό». Έπαιζε πάντοτε ρωσική πρέφα με τον γερο-Αποστολίδην και με ένα άλλον. Αν δεν είχε εφτά χαρτωσιές, δεν «αγόραζε». Ποτέ δεν ήτο ευχαριστημένος να παίξη μίαν μάχην, χωρίς να βάλη «άνθρωπον μέσα». Ποτέ του δεν έχασε πρέφαν. (Για την πρέφα έχω γράψει δυο άρθρα, Παροιμίες της πρέφας και Πρέφα: Κανόνες και ορολογία. Όταν ήμουνα στο Πολυτεχνείο είχα συμπληρώσει χιλιάδες ώρες πτήσης στην Αργιθέα, για όποιον θυμάται, παίζοντας πρέφα. Το μπριτζ ήρθε προς το τέλος.

Από την πρέφα πρέπει να προέρχονται και φράσεις όπως «τα βρήκε μπαστούνια» (επειδή στην ιεραρχία της πρέφας τα μπαστούνια είναι η ευτελέστερη φυλή, οπότε αν τα δύο φύλλα που βρει ο εκτελεστής στην αγορά είναι μπαστούνια υπάρχει μεγαλύτερη πιθανότητα να του είναι ακατάλληλα και να «μπει μέσα») ή «την κάναμε από κούπες» (επειδή οι κούπες είναι η ακριβότερη φυλή, οπότε αν μπεις μέσα στις κούπες πληρώνεις περισσότερα). Αλλά και γενικά η χαρτοπαιξία και τα τραπουλόχαρτα έχουν δώσει πάμπολλες ιδιωματικές και παροιμιακές εκφράσεις, μερικές πανευρωπαϊκές, όπως παίζω με ανοιχτά χαρτιά, βάζω κάτω τα χαρτιά μου, ανοίγω τα χαρτιά του, έχω κρυμμένο έναν άσο στο μανίκι μου, παίζω το καλό μου ή το τελευταίο μου χαρτί, γκρεμίστηκε σαν πύργος από τραπουλόχαρτα, παίζει με σημαδεμένη τράπουλα. Λέμε επίσης τα κάνανε πλακάκια (από μέθοδο των χαρτοκλεπτών), το πέρασε στο ντούκου (από την πόκα) ή κρατάει πισινή (από την κοντσίνα).

Είπα πιο πάνω ότι δεν έχουμε μαρτυρίες για τη χαρτοπαιξία στον ελλαδικό χώρο επί τουρκοκρατίας, κι όμως σε πολλά παλιά λεξικά βρίσκουμε ότι η λέξη grec σημαίνει ‘χαρτοκλέφτης, απατεώνας’. Μερικά λεξικά λένε ότι υπαίτιος για την δυσφημιστική αυτή εξέλιξη υπήρξε κάποιος Θεόδωρος Άπουλος, ένα είδος Νικ Δε Γκρηκ της εποχής του Λουδοβίκου του 14ου, που είχε μαδήσει στο λανσκενέ, χαρτοπαίγνιο της εποχής, όλους τους αυλικούς του Βασιλιά Ηλίου με μια σημαδεμένη τράπουλα. Είναι βέβαιο πως αυτή η εξήγηση φτιάχτηκε εκ των υστέρων. Άλλωστε, με την ίδια σημασία χρησιμοποιούσαν τη λέξη και οι άγγλοι (όπου η χαρτοκλεψία λεγόταν παλιότερα greekery) αλλά και οι Ισπανοί· δύσκολο να έφτασε ως εκεί η χάρη του Άπουλου. Πολλοί ανώνυμοι συμπατριώτες μας θα ευθύνονται, σε συνδυασμό με τη φήμη ελευθεριότητας που είχαν αποκτήσει οι αρχαίοι Έλληνες ήδη από την εποχή των Ρωμαίων. (Δείτε εδώ αναλυτικά για τον ανύπαρκτο κύριο Άπουλο). Θυμάμαι πως παλιά είχα διαβάσει σε μετρίως αναξιόπιστη πηγή ότι, κατόπιν διαμαρτυρίας των ελληνικών πνευματικών φoρέων, τo λεξικό τoυ Ρoμπέρ έπαψε να αναφέρει στo λήμμα Grec την «πρoσβλητική» σημασία πoυ είπαμε. Δεν ξέρω αν αυτό είναι αλήθεια, πάντως oι τωρινές εκδόσεις τoυ Ρoμπέρ όντως δεν την αναφέρoυν. Με τις εξελίξεις των τελευταίων χρόνων, τρέμω σαν σκέφτομαι τι μπορεί να γράψουν τα ευρωπαϊκά λεξικά στο κοντινό μέλλον -θα είναι ίσως και θεία δίκη για εκείνους που έβγαλαν λήμμα φιλιππινέζα, αλλά το κακό είναι που θα μας χαρακτηρίσει όλους.

 

176 Σχόλια to “Ταξίδι με τα 52 φύλλα της τράπουλας”

  1. Γς said

    Καλημέρα
    ο τελευταίος βασιλιάς της Αιγύπτου Φαρούκ, μανιώδης χαρτοπαίκτης, είχε προβλέψει πως «Σε λίγα χρόνια θα υπάρχουν μόνο πέντε βασιλείς στον κόσμο, αυτός της Αγγλίας και οι τέσσερις της τράπουλας»

  2. Γς said

    >Όταν ήμουνα στο Πολυτεχνείο είχα συμπληρώσει χιλιάδες ώρες πτήσης στην Αργιθέα

    Και το αντίστοιχο Πανεπιστημιακό: Το καφενείο απέναντι απ το Χημείο στη Σόλωνος.

  3. Књаз Неретве said

    Τώρα θυμήθηκα γηραιότερους από το περιβάλλον μου να γκρινιάζουν: «άσ’τα, σόλο κάσα-σόλο καπίκια»
    Άσος Μπαστούνι! Το φύλλο του θανάτου (βλ. Πόλεμος του Βιετνάμ)



    Ένα αγαπημένο μου τραγούδι, σε διασκευή όμως για να μη «θορυβήσω» την παρέα και το κάνω δω μέσα «Καιάδα» 🙂

  4. Αλίκη Στούκα said

    Αἰὼν παῖς ἐστι παίζων πεσσεύων παιδὸς ἡ βασιληίη.

  5. Καλημέρα, νομίζω πως θυμάμαι και επί δικτατορίας, άντε λίγο αργότερα, μιαν απόπειρα ελληνοποίησης των προσώπων της τράπουλας. Κάνω λάθος;

  6. Nikos Larissis said

    Και ο Νίκος με τον Γιώργο απ τα χωριά της Αργιθέας (εξ αυτού το όνομα του καφενείου) φέρναν τους βαρύ γλυκούς και με ολίγη….

  7. Με ξένισε αυτό με τις «φυλές» της τράπουλας –χρώματα δεν τα λέμε;

  8. sarant said

    Ευχαριστώ πολύ για τα πρώτα σχόλια!

    7: Σαφώς το λέμε χρώματα, μεταξύ άλλων όταν περιγράφουμε παρτίδες στο μπριτζ, π.χ. έκοψε μικρό στο μορ για να μετράρει το χρώμα. Αλλά σε μια εισαγωγική περιγραφή, αν πεις «χρώματα» μπορεί κάποιος να σκεφτεί το μαύρο και το κόκκινο.

    6: Ακριβώς! Να δεις που θα ήμασταν σε πλαϊνά τραπέζια!

    5: Δεν θυμάμαι κάτι τέτοιο, αλλά μπορεί…

    4: Ακριβώς! Όποτε το βλέπω αυτό, θυμάμαι και του Καρυωτάκη την απαισιόδοξην ανάπτυξη: Στην άμμο τα έργα στήνονται μεγάλα των ανθρώπων / και σαν παιδάκι τα γκρεμίζει ο Χάρος με το πόδι

    3: Ή: Σόλων, που λέγαμε!

    1: Διάσημη ρήση, αν και ως τώρα δεν έχει επαληθευτεί.

  9. spiral architect said

    Ντριν!
    (το κουδούνι της εξώπορτας)
    – Ποιος είναι;
    – Κούκος διπλός με καπέλο!

    (ξανά) Ντριιν!
    – Ποιος είναι;
    – Ένα σκαστό λαγουδάκι!

    (ξαναμανά) Ντριιιν!
    – Ποιος είναι;
    – Μια κοτούλα παχουλή!

    (βρε ξαναμανά) Ντριιιιν!
    – Ποιος είναι;
    – Follow the porn!

    Αξέχαστα φοιτητικά χρόνια με ατέλειωτες ώρες γύρω από ένα τραπέζι πόκας …
    Τις καλημέρες μου. 🙂

  10. Γς said

    4:

    Κι αυτό ο Ηράκλειτος:
    Ὥσπερ σάρμα εἰκῆ κεχυμένων ὁ κάλλιστος, φησὶν

    Κι ο Hawkings:
    We live in the most probable universe

    Κι o άλλος, ο μεγάλος, πίστευε ότι ο θεός δεν παίζει ζάρια;

  11. Έρση said

    Επιτρέψτε μου να κάνω μια αναφορά στην Ντάμα Πίκα του Πούσκιν η οποία έδωσε έμπνευση στον Τσαϊκόφσκι να συνθέσει την ομώνυμη όπερά του.

  12. Κασσάνδρα said

    «Βρήκε το δύο το καλό», ήταν τυχερός.

  13. gpoint said

    Αυτός ο Ρομπέρ με το λεξικό του έχει καμιά σχέση με τον Ρομπέρ του ΠΑΟΚ ; γιατί άν έβγαλε τον χαρακτηρισμό του χαρτοκλέφτη από το γκρεκ θα μείνει μόνο η άλλη σημασία του από το α λα γκρεκ.
    Από την παροιμία η πρέφα θέλει υπομονή και κάτι άλλο κυνήγι, αυτό το άλλο με τα χρόνια ξεχνιέται…είναι η άλλη πλευρά της σεμνοτυφίας !

  14. gpoint said

    και φυσικά δεν γίνεται τράπουλα χωρίς μπαλαντέρ

  15. Alexis said

    «Δίνω τα ρέστα μου», «ρεφάρω», «είναι το δέκα το καλό», «έσωσε την παρτίδα», «χαμένος από χέρι»… άλλες φράσεις παρμένες από τον κόσμο των χαρτιών.

    Για το «ξηγήθηκε σπαθί» δεν ξέρω, έχω αμφιβολίες για την προέλευση…

  16. Γς said

    11: Για βας λιουμπλιού

  17. Στα χωριά μας ο ρήγας είναι και κάπας και παπάς*. Ο βαλές είναι και Γιάννης. Η πισινή λέγεται μόνο πατινή, γιατί είναι το φύλλο που είναι στον πάτο. Η κοντσίνα είναι και κολτσίνα.
    #12
    Πιο τυχερός είναι αυτός που έχει το δέκα το καλό.

    * Από τον κάπα κούπα, ονομάζουν έτσι τους κομουνιστές (καπακούπας, καπακούπηδες).

  18. Αλήθεια το whist που βάζει ο Φόρεστερ να παίζει ο Χορνμπλόιυερ στα βιβλία του με ποιο παιχνίδι μοιάζει; Να ένα απόσπασμα:

    Hornblower had the colonel as partner, and no one could be in the room without being aware that this final rubber was being played in an atmosphere of even fiercer competition than its predecessors. Not a word was spoken between the hands; the score was marked, the tricks swept up, the other pack proffered and cut in deadly silence. Each hand was desperately close, too. In nearly every case it was only a single trick that divided the victors and the vanquished, so that the rubber dragged on and on with painful slowness. Then a hand finished amid a climax of tension. The flag lieutenant and the Marquis had kept count of the score, and when Lambert took the last trick they uttered audible sighs, and the colonel was so moved that he broke the silence at last.
    «Neck and neck, by God!» he said. «This next hand must settle it.»
    But he was properly rebuked by the stony silence with which his remark was received. Parry merely took the cards from the colonel’s right side and passed them over to Hornblower to cut. Then Parry dealt, and turned up the king of diamonds as trump, and the colonel led. Trick succeeded trick. For a space, after losing a single trick, Lambert and Parry carried all before them. Six tricks lay before Parry, and only one before Hornblower. The colonel’s remark about being neck and neck was fresh in Bush’s ears. One more trick out of the next six would give the rubber to the two admirals. Five to one was long odds, and Bush uncomfortably resigned himself to his friend losing this final rubber. Then the colonel took a trick and the game was still alive. Hornblower took the next trick, so that there was still hope. Hornblower led the ace of diamonds, and before it could be played to he laid down his other three cards to claim the rest of the tricks; the queen and knave of diamonds lay conspicuously on the table.
    «Rubber!» exclaimed the colonel, «we’ve won it, partner! I thought all was lost.»
    Parry was ruefully contemplating his fallen king.
    «I agree that you had to lead your ace, Mr Hornblower,» he said, «but I would be enchanted to know why you were so certain that my king was unguarded. There were two other diamonds unaccounted for. Would it be asking too much of you to reveal the secret?»
    Hornblower raised his eyebrows in some slight surprise at a question whose answer was so obvious.
    «You were marked with the king, my lord,» he said, «but it was the rest of your hand which was significant, for you were also marked with holding three clubs. With only four cards in your hand the king could not be guarded.»
    «A perfect explanation,» said Parry; «it only goes to confirm me in my conviction that you are an excellent whist player, Mr Hornblower.»
    «Thank you, my lord.»

  19. Γς said

    From a jack to King

  20. Γς said

    to A King

  21. sarant said

    Ευχαριστώ πολύ για τα νεότερα!

    18: Το ουίστ είναι παιχνίδι με μπάζες, αν και όχι πρόγονος του μπριτζ (του οποίου πρόγονος είναι το μπιρίτς). Αν δεν κάνω λάθος παίζεται μεν με ζευγάρια, αλλά χωρίς μορ. Και τα ατού δεν βγαίνουν από την αγορά, αλλά είναι η πατινή που λέει κι ο Γρηγόρης, το τελευταίο φύλλο.

    17: Ναι, βέβαια, παπάς ο ρήγας -το κάπας δεν το ήξερα.

    15: Το «ξηγήθηκε σπαθί» πρέπει να είναι από το σπαθί που κόβει.

    11: Σωστά, Ντάμα Πίκα, ή…. βασίλισσα των Spades σύμφωνα με μια ανεκδιήγητη μετάφραση!

  22. Γιωργος Μουσουρης said

    Στην κρητη λενε «η πρεφα θελει υπομονη και το σκαμπιλη τεχνη», μονο που πλεον τους ψαχνουμε αυτους που ξερουν να παιζουν σκαμπιλι

  23. spiral architect said

    @17:
    – Όλοι κάτω: Έχω φουλ της Παπα-Ρήγα με εφτάρια. 😆

  24. ππαν said

    Ωραίο παιχνίδι με μπάζες και διαφορετική τράπουλα είναι το ταρώ. Έχει 4 φιγούρες, συν τον Ιππότη δηλαδή και εκτός από τα 4 χρώματα και ένα επιπλέον, που είναι ατού. Παίζεται με 5 και γίνονται περιστασιακές συμμαχίες, είναι καταπληκτικό, πιο δύσκολο από πρέφα κια ουΐστ.

  25. Γς said

    9:
    >Αξέχαστα φοιτητικά χρόνια με ατέλειωτες ώρες γύρω από ένα τραπέζι
    -Είσαι πονηρός ρε;
    Λέω στο τύπο, που έβλεπα, να χτενίζει την τράπουλα. Κι αυτός, που δεν τον είχα ξαναδεί
    -Ναι, είμαι! Θέλεις να στο δείξω;
    Ωχ, και θα το κάνουμε λαμπόγιαλο το καφενείο…Εκεί αυτός. Επέμενε. Να μου το δείξει. Ότι είναι πονηρός.
    Σηκώνομαι, κλωτσάω την καρέκλα μου, ανεβάζω τα μανίκια μου και ντουγρού κατά πάνω του.
    Αυτός ατάραχος. Είχε βγάλει τη ταυτότητά του για να μου δείξει ότι λεγόταν Πονηρός!

  26. Γς said

    Ασχετο:
    Πότε είναι η συναυλία των Γαϊτάνου Καιάδα;

  27. vikar said

    Όπως στην ιταλία, σύμφωνα με το άρθρο, έτσι και στη γερμανία σήμερα, ή τουλάχιστον στη νότια για να μείνω σ’ όσα θυμάμαι να έχω δεί ο ίδιος, δηλαδή Βαβαρία και Βάδη-Βουρτεμβέργη, παίζονται χαρτιά με τοπική τράπουλα, όχι με τη γαλλική. Νομίζω μάλιστα οτι έχει λιγότερα χαρτιά (δυστυχώς είμαι σκράπας στα χαρτιά γενικώς, δέν θυμάμαι λεπτομέρειες, παρότι μ’ έχουν βάλει να παίξω κάμποσες φορές οι κακές παρέες). Σίγουρα πάντως είναι κάργα διαδομένα: κάθε λογής ηλικίες, στα σπίτια, στις μπιραρίες, στις κατασκηνώσεις στο βουνό, αλλα και στα αμφιθέατρα, βλέπεις πολύ συχνά τράπουλες, και ποτέ γαλλικές, εκτός κι’ αν πρόκειται για ξένους φοιτητές που παίζουν κάνα τέξας χόλντεμ (και στα καζίνα θα είναι βέβαια αλλιώς).

  28. Γς said

    27:
    >Νομίζω μάλιστα οτι έχει λιγότερα χαρτιά
    Λιγότερα χαρτιά;
    Τεσ-πα. Πάντως μη τα φωνάζεις αυτά εκεί και τους βάζεις ιδέες.
    Το μόνο που δεν μας έχει κόψει ακόμα η τρόικα είναι χαρτιά από την τράπουλα.
    Α, και το άλλο,

  29. spiral architect said

    Ένα πουλάκι – κομιστής λέει ότι, στο τραπέζι κυκλοφορεί πολύ χρήμα

  30. Γς said

    28:
    Τι κινδυνεύει κι η προπαίδεια;
    Πέντε πέντε, είκοσι τέσσερα.
    Εφτά η εφτά, σαραντα εφτά
    Οχτώ η ενιά, εξήντα ενιά.
    Και αναδρομικά;

  31. tamistas said

    Σήμερα στην κοινωνία
    όλοι παίζουν τον παπά.
    Κάνουν κάθε αδικία,
    φτάνει να περνούν καλά.
    Και όλοι παίζουν τον παπά.

  32. Γς said

    31: δεν είναι της τράπουλας το «εδώ παπάς, εκεί παπάς»
    Είναι άλλου παπά, ουπς, άλλου άρθρου ευαγγέλιο.

  33. Προσγολίτης said

    Ένα διαλειμματάκι με Σκαρίμπα:

    «Όταν κάποτε ο μπαρμπαΓιώργος κατάφυγεν, ένεκα ο καιρός, σ΄ ένα χάνι, πρότεινε (ένεκα η πλήξη να παίξουνε με τον χανιτζή έως το… 30! Μα δεν έχω κοντσίνα, του λέει ο χανιτζής. Ιέχου ιγώ! του κάνει ο μπρουντζόβλαχος. Και τραβάει απ΄ το σελάχι του μια τράπουλα, που… λόγον καθαριότητας, τα 52 τραπουλόχαρτα είχαν το μπόι πιθαμής. Και το παιχνίδι κιόλας άρχισε. Μα με την πρώτη χαρτοσιά ο χανιτζής μπήχνει τις φωνές: “Τι κάν΄ς αφτού ορέ μπάρμπα; Μ΄ ένα ιφταράκι μαζώνεις αποκαταγής δυο δικάρια, ένα ρήγα και μια τσούπα;. Γιατί ορέ; Σ΄ κακουφαίνητ΄; Θ΄ κιά μ΄ δεν είναι η τράπ΄λα;”»

    *

    «Με σκάρτα ζάρια παίζει ο θάνατος»

  34. amoschog said

    Αλλα συγγενικα παιχνιδια ειναι το Μπουρλοτ και η βιδα, με 32 φυλα (Α, Κ, Q, J, 10, 9, 8, 7) χωρις μορ, με αγορες συμφωνημενες σε υψος ποντων και οχι μπαζων.
    Στο μεν πρωτο μοιραζονται 5 φυλλα στον καθε παικτη και τα αλλα ειναι κλειστα με το τελευταιο ανοιχτο. Αρχικα, οι παικτες δηλωνουν αν ενδιαφερονται για το χρωμα του ανοιχτου τελευταιου φυλλου (πασο, ή αγορα) και αν δεν ενδιαφερθει κανεις για το ανοιχτο χρωμα, αγοραζεται αλλο χρωμα απο οποιον προλαβει. Τοτε, μοιραζονται τα υυπολοιπα φυλλα, απο 3 σε καθε παικτη.
    Η ιεραρχια ειναι Ασσος, Δεκα, Ρηγας, Νταμα, Βαλες, 9, 8, 7 για τα κοινα και Βαλες, 9, Α, 10, Ρηγας, Νταμα, 8, 7 για τα ατου. Αν μαζεψεις συνολικα πανω απο τους μισους ποντους της αγορας, βγαζεις την αγορα και παιρνεις τους ποντους σου ενω οι αντιπαλοι παιρνουν τους δικους τους. Αν αποτυχεις ολοι οι ποντοι πανε στους εχθρους. Οι ποντοι ειναι ως εξης: Α=11, 10=10, Κ=4, Q=3, J=2, J ατου=20, 9 ατου=14. Αθροισμα 160. Σε αυτους προστειθενται 20 ποντοι για 3ες (σειρα φυλλων ιδιου χρωματος), 50 για 4αρτες και 100 για 5ες. Οι τσακες ειναι υποχρεωτικες αν δεν εχεις να ακολουθησεις το χρωμα.
    Τα ιδια ισχυουν για τη βιδα μονο που εκει ολα τα φυλλα μοιραζονται εξ αρχης και οι αξονες συναγωνιζονται μεταξυ τους για την αγορα η οποια καταληγει στον αξονα που θα δηλωσει οτι θα πραγματοποιησει περισσοτερους ποντους. Η αγορα στη βιδα ειναι ολοκληρη τεχνη, οχι τοσο περιπλοκη οσο του Μπριτζ αλλα εξισου δυσκολη. Σε περιπτωση «βιδας»=κοντρ η αγορα σταματα και παιζεται συμβολαιο κοντρε. Υπαρχει επισης πριμ πραγματοποιησης ολων των μπαζων (καπο). Υπαρχει επισης «ρεκοντρ»= κοντρα βιδα.

  35. sarant said

    Ευχαριστώ πολύ για τα νεότερα!

  36. Nicolas said

    Ξέφυγαν οι οξείες από το βλήμα. Μπας κι είναι άρρωστο; διόρθωσε γρήγορα εκείνο το βάσικα πριν σε κράξει.

    Δεν ήταν στου Ροβέρτου, στου Λαρούσση ήταν το πας Γραικός… Σε μια παλιά έκδοση της δεκαετίας του πενήντα υπήρχε ακόμη (αυτοπτικά). Δεν ξέρω πότε το βγάλανε. Τους το ζήτησε ο Καραμάν όταν ήταν στο Παρίσι κι αυτοί τον κοίταξαν στραβά (καλά πλάκα μας κάνει; αυτός!).
    [Αυτό ήταν πίκα για να ξυπνήσει το θεριό]

  37. Ώστε αρχικά bastoni ήταν τα σπαθιά και spade τα μπαστούνια; Τώρα μόνο, στα γεράματα 🙂 καταλαβαίνω λοιπόν γιατί στα αγγλικά τα ♣ λέγονται clubs και τα ♠ spades! Ευχαριστώ.

  38. cronopiusa said

    Όσο υπάρχει τράπουλα θα βγαίνουνε ρηγάδες
    κι όσο υπάρχουν δάσκαλοι θα βγαίνουν μαθητάδες.

  39. cronopiusa said

    …Ω, ρε τι θα γίνει απόψε πάρ’ την τράπουλα και κόψε Οι ρηγάδες κι οι βαλέδες Μ’ αναμμένους αργιλέδες, θα την πάρουμε την Πόλη για να σφίξουνε οι κώλοι Μες στα μπαρ δεν μπαίνει ούτι γιατί γίνεται μπαρούτι…

  40. cronopiusa said

    ΚΩΣΤΑΣ ΣΚΑΡΒΕΛΗΣ – ΤΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΤΟΥ ΑΜΕΡΙΚΑΝΟΥ (1936)

  41. cronopiusa said

    Samsara

  42. cronopiusa said

    ΑΜΆΝ ΑΝΤΈΓΡΑΨΑ ΑΠΌ ΤΗΣ ΚΑΤΕΡΊΝΑΣ…

    Ψωρο-κορώνα-γράμματα
    στο τζόγο της ζωής,
    Επάγγελμα; Ποιό επάγγελμα;
    Τί επάγγελμα; Ληστής.

    ΑΝΤΕ ΚΑΙ ΚΑΛΗ ΤΥΧΗ ΜΑΓΚΕΣ

  43. cronopiusa said

    Από το href της Κατερίνας…

  44. Μισιρλού... said

    Τυχερά παίγχνια στο ρεμπέτικο και μπόλικο γλωσσάρι χαρτοπαιξίας.

    Παίζω πόκα, παίζω πινόκλι
    Παίζω πόκα, παίζω πινόκλι
    παίζω κοντσίνα, τριόνφο, φαραώ
    και αντίς για να ρεφάρω
    χάνω και το βιδάνιο…
    [Γιώργος Κατσαρός (Θεολογίτης), του Δ. Ζάκκα – Σικάγο 1929]

    Είσαι φάντης
    Ε, ρε κι εγώ που διάλεξα εσένα τον μπερμπάντη
    και μου ξηγιέσαι πονηρά, σε κόζαρα, ρε φάντη…
    [Ρίτα Αμπατζή, σε σύνθεση Γρηγόρη Ασίκη – 1936]

    Η κατάρα του χαρτοπαίχτη
    Μόλις αρχίσει σούρουπο, αμάν-αμάν, τρέχω να κονομήσω
    της γκόμενάς μου τα ψιλά, αμάν-αμάν, πάω να τ’ ακουμπήσω…
    …Βρ’ εκεί τα παίζω τακτικά αμάν αμάν, ζάρια και ποκεράκι
    τα παίρνω στο φυλλάρισμα αμάν αμάν, μ’ ένα σκαστό φουλάκι. ?
    [Ρόζα Εσκενάζυ, σε σύνθεση Σπύρου Περιστέρη – 1934]

    Χαρτοπαίκτης
    Χαρτοπαίκτη με φωνάζουν κι όλοι με καταδικάζουν
    Ξέρω παίζω, ξέρω κλέβω, ταλαράδες ‘γω γυρεύω
    Πάω παίζω όλη νύχτα, μου τα πήραν όσα είχα
    Το πρωί πάω στο σπίτι και μου ζήτησαν το νοίκι
    Και δεν είχα να τα δώσω, βγάζουν τη βαλίτσα όξω!
    Δεν δουλεύω, δεν δουλεύω κι όλο δανεικά γυρεύω
    Κατατρέχουν τα χαρτιά μου κι όλο χάνω τα λεφτά μου…
    [Νώντας Σγουρός -ψευδώνυμο του Τέτου Δημητριάδη, σε σύνθεση Ιερόθεου Σχίζα. Αμερική 1929]

    Ο ψευτοποκαδόρος
    Σας το λέω είμαι μαγκιώρος και βαρβάτος ποκαδόρος
    παίζω πόκα, παίζω ζάρια, παίζω ρόμι κι όλα τ’ άλλα…
    Μες στο κλόμπι όσοι μπαίνουν, τρέμουν όλοι σαν με βλέπουν
    σας το λέω μη γελάτε, τα μαλλιά σας θα τραβάτε.
    Στα παιχνίδια ξενυχτάω, προσπαθώ να τους τα πάρω
    τ’ άλλο το πρωί σαν φεύγω ούτε για καπνό δεν έχω.
    Πότε τρώω και πότε πίνω, πότε την κοιλιά μου σφίγγω
    κι όταν πέσω στο κραβάτι, δεν μπορώ να κλείσω μάτι.
    Δε με νοιάζει αν δε μασάω, φτάνει ζάρια να κυλάω
    και στην πόκα να ποντέρνω κι ας καεί και το κουβέρνο!
    Αχ, η πόκα και το ζάρι ζωντανό με πάει στον Άδη…
    τότε θα τα σταματήσω, σαν τα μάτια μου θα κλείσω!
    [Τάκης Νικολάου -ψευδώνυμο του Τέτου Δημητριάδη, σε σύνθεση Αντώνη Σακελλαρίου. Αμερική 1927]

    Το παιχνίδι του Αμερικάνου
    …Τρεις μέρες βασανίζομαι με τον Αμερικάνο
    για να του στήσω μηχανή, αμάν, το κόλπο να του κάνω – Όπλες!
    Με τα λιμά τον έμπλεξα, στο πόκερ, στην πασιέντζα
    κι όλο το χτένι δούλευε, αμάν, στη ζούλα κι η σκαλέτα.
    Στον άσο τρία μου ‘λεγε και δέκα στο πεντάρι
    και πάντα τέρτσος έβγαινε -όπλες! όπου κι αν με ποντάρει…
    [Ρίτα Αμπατζή, σε σύνθεση του Κώστα Σκαρβέλη-1936]

    Ο χαρτοπαίχτης
    … Αχ, για θυμήσου τον καιρό, πάτσι και πόστα στο καρώ,
    πήγε ένα πάτσι-πόστα στο καρώ τον άσσο.
    Αχ, για θυμήσου μια φορά που ‘ταν πολλοί στο μπακαρά ήρθες και κάθισες στο πλάι μου αλανιάρα
    μ’ ένα αιώνιο εφτά μου πήρες κάμποσα λεφτά κι όλα τα ρέστα μου τα πήρες με εννιάρα…
    …και στην αγάπη σου ερχόμουν σότος και τέρτσος στον βαλέ…
    [Γιώργος Βιδάλης, σε σύνθεση του Παναγιώτη Τούντα-1932]

    Μπαρμπούτι
    Χθες το βράδυ στο μπαρμπούτι, άντε, μου τη σκάσαν μπαλαμούτι
    Όλο μπαρμπουτζήδες φίλοι, άιντε, στ’ Αργυρού το μπιτιρίμι
    Παίζαμε γεμάτο ζάρι, άιντε και δεν έπαιρνα χαμπάρι
    Και μ’ αφήσανε στον άσο, άιντε, κι είμαι αδέλφι μου να σκάσω
    (Ωωωπα! να ζήσουν τα παιδιά του μπιτιρίμι!)
    Χάνω, μ’ άσοι, τρεις διακόσιες, άιντε, και με ντόρτια, άλλες τρακόσιες
    Το ζακέτο βάζω σάνο, άιντε, φέρνω δυάρες και το χάνω
    Κάνω βόλτα και φουμάρω, άιντε, ξαναπαίζω και ρεφάρω
    Τώρα, αδέρφι, ντερβισάκι, άιντε μπαγλαμά και χασισάκι.
    [Ο Κώστας Ρούκουνας, σε σύνθεση του Παναγιώτη Τούντα-1932]

    Με ζουρνάδες και νταούλια
    Πήρα δεκαοχτώ χιλιάδες από το μπακαρά
    να γλεντήσω με ζουρνάδες θέλω μια φορά…
    [Ρίτα Αμπατζή, σε σύνθεση Παναγιώτη Τούντα – 1934]

    Οι Παπατζήδες
    …Όπου κι αν πας, όπου κι αν πας
    εδώ παπάς, εκεί παπάς…
    [Τάκης Μπίνης & Ντούο Χάρμα, σύνθεση του Τόλη Χάρμα – 1952]

    Το δέκα το καλό
    …Στης ζωής την κολιτσίνα ξεχωρίζεις,
    τη χαρά μόλις σε δούμε μας χαρίζεις,
    για τα σένα δεν μας έμεινε ψιλό,
    είσαι κούκλα μου το δέκα το καλό!
    [Μαρίκα Νίνου, Γιώργος Μητσάκης, Γ. Τατασόπουλος, του Γιάννη Τατασόπουλου-1950]

    Στάσου στο δεκατέσσερα
    Στάσου στο δεκατέσσερα κι άσ’το τριανταένα
    γιατί στο λέω θα καείς και τότε θα με θυμηθείς
    μα θα ‘ναι αργά για σένα…
    [Πάνος Γαβαλάς, σύνθεση Απόστολου Καλδάρου-Κώστα Βίρβου-1956]

    Είσαι το δέκα το καλό
    Είσαι μάνα μου το δέκα το καλό!
    Είσαι το δέκα το καλό, είσαι μια κούκλα φίνα
    Είσαι το δέκα το καλό, σε όλη την Αθήνα
    [Σταύρος Καμπάνης & Γεωργία Κορώνη, σύνθεση του Μανώλη Χιώτη – 1959]

    και μια …χαρτομαντεία : 🙂

    Ρίξε τσιγγάνα τα χαρτιά
    [Μάρκου Βαμβακάρη-1939]

    Και δεν έκανα και πλήρη καταγραφή…!!!

  45. Νικ δε γρικ said

    Κατ’ έθιμον την Μεγάλη Παρασκευή ο Φάντης-Μπαστούνι κρεμιέται από το ταβάνι του καφενείου για να δείξει οτι απαγορεύεται το χαρτοπαίγνιο την θλιβερή αυτή ημέρα. …
    http://www.stougiannidis.gr/hypoglossal/27.htm

  46. Γιώργος Λυκοτραφίτης said

    @1,
    είναι σαφές ότι ο Φαρούκ, παρά τη σοφία του (που δεν συνάδει αναγκαστικά με το επάγγελμά του) έπεσε έξω.

    Όσον αφορά τα λογοτεχνικά, είναι ενδιαφέρον εκείνο το (δήθεν) λαϊκό του Γαρθία Λόρκα «si tu madre quiere un rey/ la baraja tiene quatro…», που πέρασε ωραία στα ελληνικά, με τη φωνή του Γιάννη Πουλόπουλου «αν η μάνα σου γυρεύει/ βασιλιά για να σου δώσει/ πές της τέσσερεις πως θά ‘βρει/ στα χαρτιά της τράπουλας» («Οι Ρηγάδες της Τράπουλας», μετάφραση Παπαδόπουλος, μουσική Γλέζος).

  47. cronopiusa said

    Los reyes de la baraja

    » ΟΙ ΡΗΓΑΔΕΣ ΤΗΣ ΤΡΑΠΟΥΛΑΣ »

    Teresa Berganza *Los reyes de la baraja* by F.G. Lorca

  48. Νικ δε γρικ said

    Και ο Σαλβαντόρ στο παιχνίδι
    http://www.salvadordaliexperts.com/playingcardsdali.html

    The International Playing-Card Society
    http://i-p-c-s.org/

  49. Ἀρχιμήδης Ἀναγνώστου said

    Στὰ ἰταλικά, οἱ ὀνομασίες coppe (κοῦπες), spade (σπαθιά), denari (χρήματα, ὄχι νομίσματα τὰ νομίσματα εἶναι monete ἐκτὸς ἂν ἀναφερόμαστε στὸ δηνάριο) καὶ μπαστούνια (bastoni) ἀφοροῦν τὴν ἰταλικὴ τράπουλα 40 φύλλων μὲ τὴν ὁποία οἱ Ιταλοὶ παίζουν δικά τους παιχνίδια (scopa, tresette, briscola καὶ τὴν παραλλαγὴ αὐτῆς mariangela). Οἱ φιγοῦρες διαφέρουν πολὺ ἀπὸ πόλη σὲ πόλη ὅμως οἱ πιὸ ὡραῖες εἶναι τὸ δίχως ἄλλο οἱ ναπολιτάνικες κι ἂν βρεθῆτε ποτὲ νὰ πάρετε ὁπωσδήποτε μία τράπουλα γιὰ ἐνθύμιο. Στὰ γαλλικὰ χαρτιὰ τῶν 52 φύλλων οἱ ὀνομασίες ποὺ χρησιμοποιοῦν οἱ Ἰταλοὶ εἶναι οἱ παρακάτω: pique (δὲν εἶμαι σίγουρος γιὰ τὴ γραφὴ εἶναι τὰ μπαστούνια), quadri τὰ καρώ, fiori (=λουλούδια) τὰ σπαθιὰ καὶ cuori (=καρδιὲς) οἱ κοῦπες. Γιὰ τὴ λέξη trappola συμφωνῶ ὅτι στὴν ἰταλικὴ δὲν ἔχει σχέση μὲ χαρτιά. Τὸ βενετσιάνικο παιχνίδι δὲν τὸ γνωρίζω καθ’ὅτι εἶμαι παιδὶ τοῦ νότου 🙂

  50. Μισιρλού... said

    @48α – Εντυπωσιακό! Δεν το ήξερα!

  51. Μαρία said

    Για ιταλομαθείς:
    http://www.scudit.net/mdcarte.htm

  52. Νικ δε γρικ said

    Το ακριβότερο που πουλήθηκε ποτέ (2011), εδώ
    http://en.wikipedia.org/wiki/The_Card_Players

  53. sarant said

    Α, ευχαριστώ πολύ-πολύ, εμπλουτίσατε φοβερά το άρθρο, έγινε εγκυκλοπαίδεια!

    44: Όλα όσα λένε για πόκερ-πόκα ή είναι γραμμένα στην Αμερική ή έχουν αμερικάνο μέσα.

    49: picche τα μπαστούνια

  54. cronopiusa said

    To χρεφ της Καρερίνας είναι το γούρι μου


    Ψωρο-κορώνα-γράμματα στο τζόγο της ζωής
    «Επάγγελμα; Ποιό επάγγελμα; Τι επάγγελμα;» «Ληστής!»

    Του Κυριάκου το γαϊδούρι
    το ‘χαν όλοι τους για γούρι

  55. Ηλεφούφουτος said

    Σε ό,τι αφορά το Φιλιππινέζα και τη θεία δίκη, θυμάμαι έντονη συζήτηση σε ένα γραφείο όπου εξηγούσα σε μία φίλη που δούλευε εκεί γιατί ήταν λεξικογραφικό ορθότατο να μπει σημασία «οικιακής βοηθού» στο Φιλιππινέζα, η συζήτηση είχε αρχίσει να γίνεται έντονη, οπότε μπαίνει η συνάδελφής της βιαστικά και αναγγέλλει με θριαμβευτικό ύφος και σε εντελώς φυσικό τόνο (χωρίς διάθεση λογοπαιγνίων) «βρήκα ρωσίδα φιλιππινέζα για τη μάνα μου».
    Ούτε παραγγελία να είχα τόσο αποστομωτικό επιχείρημα.

  56. Βρε να και ο Νίκος ο Λαρίσσης (6) με τον οποίο επίσης έχουμε συμπαίξει! Τα λέγαμε εδώ το καλοκαίρι για την Αργιθέα, αν θυμάστε (εγώ είμαι μια Πολυτεχνειά μικρότερος :-)). Αν δεν κάνω λάθος, αφού χωρίσανε ο Νίκος με τον Γιώργο, ο Νίκος πήγε στην πλατεία Κάνιγγος, και την Αργιθέα την ανέλαβε ο γιος του Γιώργου, ο οποίος την μετέτρεψε σε καφετέρια. Αλλά χωρίς αυτές τις χάρτινες γιγαντοαφίσες -ταπετσαρίες στους τοίχους με τα αλπικά (;) τοπία, δεν είχε το ίδιο χρώμα 🙂

    Να ρωτήσω και κάτι άλλο: Έχω την εντύπωση ότι κάποια ρώσικα πρεφοειδή παιχνίδια λέγονται μαριάζ (мариаж). Τα έχετε υπόψη σας; Και τι διαφορά έχουν από το preferans;

  57. cronopiusa said

    δυο παιχνίδια με ισπανική τράπουλα

    ¿Cómo jugar al MUS?

    Cómo jugar al burro

  58. «Η Φωλιά του Ντούκου» ήταν προσφιλής ονομασία γκαρσονιέρας ενός φίλου (επάγγελμα: αστυνόμος!), όπου συχνάζαμε για πόκα στα φοιτητικά χρόνια.

  59. Νέο Kid Στο Block said

    Εξαιρετικό άρθρο και τρομερά ηθοπλαστικό! 🙂

    Όπως η Ισπανική τράπουλα είναι μια σχηματοποίηση της μεσαιωνικής κοινωνίας έτσι και Η γαλλική τράπουλα είναι μια σχηματοποίηση του τι συμβαίνει μέσα σε έναν χρόνο.
    Οι 4 φυλές αντιπροσωπεύουν τις 4 εποχές. Υπάρχουν συνολικά 4Χ13=52 φύλλα ,όπως οι 52 εβδομάδες του έτους. Αν προσθέσουμε τους αριθμούς κάθε φυλής (1+2+3..+12+13=91) πολλαπλασιαστούν με τις 4 φυλές και προστεθεί ο μπαλαντέρ έχουμε 365 (4Χ91+1=365), όσες και οι μέρες του έτους.

  60. Νέο Kid Στο Block said

    Αμάν! Έπαιζες με αντίπαλο μπάτσο ρε συ Μιχάλη; Και δεν σε έιχα με τίποτα για κορόιδο μωρ’αδερφάκι μου.. 🙂
    Oι μπάτσοι -για όσους δεν το ξέρουν – είναι τα μεγαλύτερα χαρτόμουτρα και χαρτοκλέφτες!

  61. cronopiusa said

    Υποτροφία Κώστας Κουβίδης

    κι εγώ σε ποντάρω κι ύστερα πάω πάσο σ’ ένα καρέ τυφλών σ’ ένα καρέ τυφλών…

  62. Παλιό ανέκδοτο:

    Ερώτηση: Γιατί στην Αμερική δεν ξέρουν καλή αριθμητική;

    Απάντηση: Διότι στα σχολεία μαθαίνουν να μετρούν «ένα, δύο, τρία…δέκα», στο Ακρωτήριο Κανάβεραλ «Δέκα, εννέα, οκτώ, επτά,…», και στο Λας Βέγκας «οκτώ, εννέα, δέκα, βαλές, ντάμα, ρήγας, άσσος».

  63. Νέο Kid Στο Block said

    Η τράπουλα –γνωστό αυτό!- δεν έχει μπέσα! Και γι’αυτό χρησιμοποιείται για εφαρμογές και ωραία παραδείγματα και «παράδοξα» που έχουν να κάνουν με τυχαιότητα (πιθανότητες) και με συνδυαστική. Ας πούμε, αν πάρουμε μια τραπουλίτσα και επιχειρήσουμε να την ανακατέψουμε με όλους τους δυνατούς τρόπους μάλλον θα τελειώσουμε ταυτόχρονα με την αποπληρωμή των ελληνικών δανείων (δηλαδή λίγο μετά το τέλος του σύμπαντος!)
    Το πιο ωραίο σχετικά με το παραπάνω το διάβασα πρόσφατα στο βιβλίο του Ριχάρδου Δοουκίνου (Richard Dawkins) «The Magic of Reality (How we know what’s really true)» (δεν ξέρω αν έχει μεταφραστεί στα ελληνικά).
    Ο Ντόουκινς αναλύοντας και απομυθοποιώντας τα θαύματα (με την μεταφυσική έννοια) αναφέρει την περίπτωση μιας τράπουλας που μοιράστηκε σε 4 μπριτζαδόρους . Ανοίγουν τα χαρτιά τους και διαπιστώνουν ότι ο ένας έχει όλες (και τις 13) κούπες, ο άλλος τα σπαθιά, ο τρίτος όλα τα καρά κι ο Σαραντάκος όλες τις πίκες! Δεν θα ήταν αυτό ένα γεγονός «supernatural magic»? . Η μαθηματική πιθανότητα ενός τέτοιου μοιράσματος της τράπουλας είναι 1(μία) στις 536.447.737.765.488.792.839.237.440.000
    Μπορεί κάποιος να παίζει χαρτιά για δισεκατομμύρια χρόνια και να μην του τύχει κάτι τέτοιο!
    «I’m not sure I would even know how to say that number!…But – and here’s the thing – this deal is no more unlikely than EVERY OTHER deal of cards that has ever happened! The chance of any particular deal of 52 cards is 1 in 536.447.737.765.488.792.839.237.440.000 because that is the total number of all possible deals. It is just that we don’t NOTICE any particular pattern in the vast majority of deals that are made, so they don’t strike us as anything out of the ordinary. We only notice the deals that HAPPEN to stand out in some way.»

    ΥΓ. Για να είμαι ειλικρινής ,ο Ντόουκινς δεν αναφέρει τον Σαραντάκο, αλλά αυτό σίγουρα οφείλεται στο ότι δεν έχει πάρει ακόμη χαμπάρι το ιστολόγιο. 😆

  64. Γς said

    63: >ΥΓ

    Το νου σου. Να τον καρφώσεις!

  65. Προσγολίτης said

    Αν κάποιος/α το έχει ήδη αναφέρει και δεν το πήρα χαμπάρι, έχω να του πω: «Κάνεις πέντε και δεν κάνω καμία».

    Καλό σας νύχτωμα!

  66. sarant said

    Ευχαριστώ για τα νεότερα!

    56: Μαριάζ (που θα πει γάμος στα γαλλικά) πρέπει να είναι το σαραντάρι το λεγόμενο, δηλαδή ρηγόνταμα, άρα πρέπει να είναι το παιχνίδι εξηνταέξι.

    63: Η κατανομή αυτή είναι αρκετά συχνότερη από το θεωρητικό της, διότι τη στήνουν πολλοί για πλάκα.

    58: Πολύ καλό!

  67. Γς said

    65:
    Εχει ειπωθεί πρόπερσι εδώ. Στη Μέρα με τα τρία δεκάρια:
    >Όταν παραδεχόμαστε την ανωτερότητα του άλλου, λέμε […] “κάνεις πέντε και δεν κάνω καμία”

  68. Ηλεφούφουτος said

    56, 66 Προφέρεται «μαριάς», τρισύλλαβο και με το σ παχύ.

    Το ίδιο και το τσέχικο mariáš (μάριαας), που δεν ξέρω πώς παίζεται αλλά το συναντάς πολύ συχνά στη λογοτεχνία, ιδίως την παλιότερη (όπως το πόκερ στην αμερικάνικη).
    Έχουν μάλιστα να λένε για τη συμβολική αξία του παιχνιδιού για τη συγκρότηση του τσεχικού έθνους σε κράτος, καθώς σε κάθε χωριό ήταν άγραφος νόμος να συναντιούνται το βράδυ ο αστυνόμος με το δήμαρχο και τον παπά (ισως κάνω λάθος κάποια απ τις εξουσίες και ήταν π.χ. ο δάσκαλος αντί για τον παπά) για να παίξουν μαριάς, πράγμα που εξασφάλιζε την εναρμόνιση και την καλη συνεννόηση των εξουσιών.

  69. Ἔχω μιὰ τράπουλα 32 φύλλων (ἀπ᾿ τὸ 7 κι απάνω), τοῦ Ἑλληνικοῦ Μονοπωλίου Παιγνιοχάρτων. Οἱ βαλέδες ἔχουν ἕνα Θ, οἱ ντάμες ἕνα Κ, καὶ οἱ ρηγάδες ἕνα Β. Τί σημαίνουν τὸ Κ καὶ τὸ Β εἶναι μᾶλλον προφανές. Τὸ Θ ὄμως ;

  70. sarant said

    68: Και στον Σβέικ το έχει, φυσικά.

    69: Θανάσης. Μπα, Θαλαμηπόλος.

  71. Νικ δε γρικ said

    http://tinyurl.com/brwk5uo

  72. 66: Update μετά από διάρευνα (διαδίκτυο + έρευνα): Δεν νομίζω, γιατί εδώ, ας πούμε, όπου μπορείς να κατεβάσεις μια κομπιουτερέ έκδοση, το σκριν σoτ δείχνει καθαρά τρεις παίκτες, και τρίφυλλες μπάζες. Το κατέβασα το παιχνίδι πριν από λίγο (δεν το είχα γράψει σωστά παρεμπιπτόντως, марьяж είναι, μαργιάζ, αλλά σίγουρα είναι το marriage, γιατί τις μπάζες τις λέει νύφες) αλλά είναι παλιό, μη Unicode πρόγραμμα, και δεν μπορείς να καταλάβεις τι λέει. Πάτησα ένα κουμπί που έγραφε Νξβΰ, ελπίζοντας ότι με κυριλλικά θα ήταν Новы 🙂 και όντως ξεκίνησε παρτίδα, και με το που ξεκίνησε, παρουσιάστηκε ένα interface για δημοπρασία (εγώ αγόρασα ας πούμε 6 σπαθιά), και μετά πετάγαμε φύλλα και κάναμε μπάζες. Επειδή το προγραμμα είναι αρχαίο, έτρεχε πολύ γρήγορα και δεν μπορούσα να τα πάρω χαμπάρι όλα.

    Από την άλλη, στο Creating the «Marriage» Card Game στο codeguru, που είναι προγραμματιστικό σάιτ, που δίνει και κανόνες, είναι τελείως διαφορετικό πράγμα, δεν κάθησα να τους διαβάσω όλους αλλά δεν έχουν καμμία σχέση. Περισσότερο κανάστα θύμιζαν.

  73. Μαρία said

    69 Θεράπων, Κόρη, Βασιλιάς

  74. Ωπ, δεν είχα δει ακόμα το 68.

  75. Ηλεφούφουτος said

    72 «δεν το είχα γράψει σωστά παρεμπιπτόντως, марьяж είναι»
    Τότε δισύλλαβο: μαργιάς

  76. Μάλιστα, αυτές τις τράπουλες θυμάμαι που λέει στο 69 ο κ. Τζάλας. Τις είχαν φέρει στο καφενείο του χωριού και δυσκολευόμασταν να παίξουμε κοντσίνα (ή κολιτσίνα)

  77. Νέο Kid Στο Block said

    Η τριανταδυάρα τράπουλα στα καφενεία λέγεται απλά «Πρέφα». «Φέρε μια πρέφα!»
    Παρεμπ. το καρέ και «το καρεδάκι» συνήθως αναφέρεται σε 5-6 ή και περισσότερους τεξανούς ή ποκαδόρους. Σαν την «τριμελή επιτροπή από πεντέξι άτομα» του τεράστιου Νίκου Βαμβακούλα.

  78. Κατερίνα Περρωτή said

    Γς πριν 2 χρόνια είχα την ιδέα για ταξίδι στη Μάλτα (για τα μεγαλιθικά της)

    Τη μέρα μεγαλιθικά, το βράδυ …τραπέζι!

    Χρειάζεται να πω πως από την …»εμπειρία» μου εκεί βγήκε και 2ο ταξίδι
    (στη Σαρτρ)!!??

    ΥΓ. Ήμουν κι εγώ εκεί! Στην Αργιθέα και στο καφενείο, στο Χημείο απέναντι!!!

  79. panavros said

    Άσχετο κάπου στη Σόλωνος δεν έχει και ένα μπαράκι που λέγεται χημείο;

  80. Μαρία said

    Και κατασκευάστηκαν αρχικά στην Κέρκυρα απο το Γεράσιμο Ασπιώτη. Τρέξτε τη σελίδα για τις δείτε.
    http://www.corfu-museum.gr/index.php?option=com_content&view=article&id=10%3A-m-1-&catid=9%3Ahistorical-personalities&Itemid=17&lang=el

    76 Λειψές τράπουλες σας έφεραν; Έχω κρατήσει 2, με 52 φύλλα εννοείται

  81. Βαγγελης said

    Καλησπέρα,
    Εκτός από ένα μυθιστόρημα του Ναμπόκωφ, με τίτλο «Ρήγας, ντάμα, βαλές», σχετικό με ένα ερωτικό τρίγωνο, θυμάμαι το εξής:

    Προ 35ετίας και βάλε, στο καφενείο του πατέρα μου, υπήρχαν κάποιοι γεροντήδες, πρόσφυηες από τη Μικρασία, που έπαιζαν ένα παιγνίδι με τράπουλα, το «μπιζίκι». Εντυπωσιακός ήταν ο τρόπος που μετρούσαν τους πόντους, δεν τους σημείωναν γραπτώς, αλλά καθένας από τους παίκτες είχε ένα μικρό ξύλινο παραλληλόγραμμο που, γύρω γύρω, στις άκρες του είχε πολλά μικρότερα παραλληλόγραμμα που ανέβαζαν ή κατέβαζαν ανάλογα με τα φύλλα που είχαν και έριχναν.

    Δυστυχώς, όσο κι αν έχω ψάξει, δεν έχω βρει σχετικές πληροφορίες για το παιγνίδι αυτό. Απόμειναν μόνο αυτά τα δύο ξύλινα παραλληλόγραμμα ως κειμήλιο.

  82. spiral architect said

    Μπόμπα χαρακίρι:
    (με δυο βαλέδες είναι πιο ωραίο)

    :mrgreen:

  83. panavros said

    81. Βαγγέλη δες εδω: http://en.wikipedia.org/wiki/Bezique

  84. Προσγολίτης said

    Γιάννη, ευχαριστώ (67 σχ.)

    Ίσως κάποιος απ’ τη Νικοκυροπαρέα να μην ξέρει από πού προέρχεται η φρ. «κάνεις πέντε και δεν κάνω καμία». Στην κολτσίνα ή κοντσίνα [«καλή» το λέμε στο χωριό μου αυτό το παιχνίδι (το λέγαμε… πάει πια)] οι πόντοι είναι πέντε: το δέκα το καλό (καρό) = 2 π. και από έναν πόντο το δύο το καλό (σπαθί), τα φύλλα και τα σπαθιά.

    ό.έ.δ.

  85. Βαγγελης said

    #83
    Ευχαριστώ πολύ!

  86. sarant said

    81-83: Και σε ένα παπαδιαμαντικό διήγημα υπάρχει και το μεγάλο μπεζίκι, με 256 φύλλα:
    Μέσα εἰς τὸ καφενεῖον, ὀλίγοι τινὲς ἔκαμνον τὸν σταυρόν των, ὅταν ἤκουον τὰς τρομακτικὰς βροντάς. Οἱ ταβλισταὶ δὲν ἐκινήθησαν. Τὸ τρὶκ-τρὰκ ἠκούετο διαρκῶς. Ὁ καπετὰν Γάγαρης κι ὁ μαστρο-Γιάννης, ἔχων καὶ τὸν ναργιλέν του ἀκοίμητον, ἐξηκολούθουν ἀπτόητοι τὸ μπεζίκι τους μὲ τὰ 256 φύλλα. Τὸ γερόντιον εἰς τὸ πλάγι τους, ἐξηκολούθει κατὰ τὸ φαινόμενον νὰ διαβάζῃ τὴν ἐφημερίδα, καὶ εἶχε πάρει ἤδη δύο-τρεῖς βραχεῖς ὕπνους.

    Τὸ νερὸν ἤρχισε νὰ εἰσέρχεται εἰς τὸ καφενεῖον καὶ ἀπὸ τὰς τρεῖς θύρας. Προχείρως αἱ θύραι ἐφράχθησαν, πλὴν εἰς μάτην. Τὸ ὑγρὸν στοιχεῖον εἰσέρρεεν ἀκράτητον, ἀκόμη καὶ διὰ τοῦ χάσματος τοῦ καπνοπωλείου, τοῦ προσηρτημένου εἰς τὴν γωνίαν τοῦ καφενείου. Ἐντὸς ὀλίγων δευτερολέπτων κατεπλημμύρησε τὸ πάτωμα. Ὅλαι αἱ καρέκλαι ἀπετέθησαν ἐπάνω στὰ τραπέζια καὶ στὸ μπιλιάρδο. Οἱ πελάται, ὅσοι ἤθελαν νὰ κάθωνται, ἐκάθηντο σταυροπόδι ἐπὶ τῶν καναπέδων. Ὅλοι οἱ ταβλισταὶ κ᾿ οἱ πρεφαδόροι, ἄφησαν τὸ παιγνίδι κ᾿ ἐσηκώθησαν ὀρθοί. Ὁ καπετὰν Γάγαρης κι ὁ μαστρο-Γιάννης δὲν ἄφησαν τὸ μπεζίκι. Τὸ γερόντιον ἐξηκολούθει τὴν ἐφημερίδα του.

  87. sarant said

    73: Θεράπων βέβαια, άκου θαλαμηπόλος!

  88. Αντώνης said

    Ελαφρώς άσχετο με τραπουλόχαρτα, αλλά επειδή αναφέρθηκες στους Κινέζους το θυμήθηκα.

    Τα Κινεζικά χαρτονομίσματα «της Κόλασης»:
    http://www.bigwhiteguy.com/baskets/hell.php

    Μόνο εκεί θα βρει λύση η Ελλάδα για το χρέος της! 😀

  89. Μαρία said

    87 Και για να ζωγραφιστούν οι ωραίες φιγούρες, έβαλε το χεράκι του ο αγιογράφος πατέρας του εργοστασιάρχη τυπογράφου. Φοβεροί οι Κορφιάτες!

  90. panavros said

    86. Νίκο σχετικά με τον Παπαδιαμάντη δεν μπορώ να βρώ (ούτε στην ανέμη) το ετυμολογικό γλωσσάρι του Καραποτόσογλου, δεν υπάρχει πουθενά! Άν υπάρχει κάποιος τρόπος να το βρώ και δεν σου είναι δύσκολο μου λές.

  91. Τσούρης Βασίλειος said

    Όταν η αστυνομία έπιανε τους χαρτοπαίκτες παλιά τους πήγαινε στο τμήμα μαζί με τα τραπουλόχαρτα, τις καρέκλες και το τραπέζι. Ο Δήμος Αβδελιώτης έβαλε τη σκηνή στην » Εαρινή σύναξη των Αγροφυλάκων¨ Στο χωριό μας μετά από ανελέητο κυνήγι της αστυνομίας οι χαρτοπαίκτες έπαιζαν όλο το βράδι στο πηγάδι του Μέμου με ασετυλίνη κι όταν βγήκαν το πρωί ήταν κατάμαυροι από την κάπνα.

  92. Αγαπητέ βλογοκύρη, δεν ανέφερες τη σχέση με την τράπουλα ταρώ (ή ταρό;) που είναι μια κανονική τράπουλα με την προσθήκη της μεγάλης αρκάνα. Από τα ταρώ προέρχεται από όσο γνωρίζω και ο μπαλαντέρ, η αρχετυπική φιγούρα του τρελλού. Τα ταρώ μοιάζουν πολύ με τις Ιταλικές τράπουλες που αναφέρετε. Η εξέλιξη των ταρώ είναι συνυφασμένη με τη σταδιοδρομία της ‘απλής’ τράπουλας, ενώ υπάρχουν και παιχνίδια που παίζονται με ολόκληρη την εν λόγω τράπουλα.

    Ένα πολύ διαφωτιστικό κείμενο για την τράπουλα γενικώς όμως, μπορεί να διαβάσει κανείς εδώ

    http://anavaseis.blogspot.gr/2011/12/52_31.html ,

    ή εδώ

    http://www.freemonks.gr/gallery/pdf/Oi%2052%20daimones%20tis%20xartopaiksias.pdf

    Ο σεβασμιότατος και πολυμαθέστατος αρχιμανδρίτης Χαράλαμπος Βασιλόπουλος μας μεταφράζει απ’ ευθείας από τη γλώσσα των δαιμόνων (πρόχειρη μετάφραση όπως ομολογεί ο σεμνός ιερέας, ίσως δεν είχε χρόνο..) το τραγούδι που οι 52 αυτοί δαίμονες – γιατί κάθε χαρτί αντιπροσωπεύει και έναν ξεχωριστό δαίμονα – ψάλλουν χορεύοντας γύρω από τα τραπέζια που εσείς οι άπιστοι ομολογείτε ανενδοίαστα ότι καθόσαστε και γινόσαστε πιόνια τους.
    Μερικά από τα ονόματά τους (που δεν πρέπει να τα προφέρετε ούτε για αστείο) SΕΑLΙΑΗ ΑΖΖΑΕL ΗΑΝΑΝΕL ΗΑURAS USIEL GADRΕΕL ΑRMAROS
    ΑSΒΕΕL ΚΟΚΑΒΕL SARMIEL SAMSAVEEL SEKET LILITH ΥΑΗRIEL DAGΟΝ, κλπ.

    Το τραγούδι:
    «Προς τη Δύση και το Νότο,
    »το Βορρά κι’ Ανατολή
    »Τρέχουμε γοργά μαζί
    »Μαύρα, κόκκινα φοράμε
    »κι’ αφειδώς παντού σκορπάμε
    »Την απάτη και μοιχεία,
    »την κλεψιά κι αυτοκτονία!
    »Κι’ ειν’ τετράκις δεκατρία
    »όλη μας η συμμορία».

    Όλα αυτά του τα μετέφερε φίλος του που πήγε στο Θιβέτ και μίλησε με τους ‘πλέον αρμοδίους δι αυτό σατανιστάς – Ινδουιστάς’ και μπορεί να βεβαιώσει ότι:

    ‘Περί το 600 π.Χ., όταν οι Εβραίοι ακόμη ήσαν στη δουλεία της Βαβυλώνος, πολλοί εξ
    αυτών ήλθαν σε επαφή με ανθρώπους, οι οποίοι χρησιμοποιούσαν το Yi-Κίνγκ εις χώρας
    εκτός των σινικών τειχών και μερικοί μάλιστα έφτασαν στα κρησφύγετα του Λευκού
    Αδελφάτου εις τα Ιμαλάια. Το αποτέλεσμα ήτο ένα συνέδριον όλων των ενδιαφερομένων,
    εις το οποίον κατά την παράδοσιν προσήλθαν και 365 δαίμονες. Οι περισσότεροι εξ αυτών
    συμφώνως προς τα Κινέζικα κείμενα ήσαν «μικρού αναστήματος (2.5 – 3 ποδών ύψους),
    πολύ δύσμορφοι, βρωμεροί και μερικοί εξ αυτών έφερον στολές μαύρου και ερυθρού
    χρώματος με μαύρους κύκλους ή γραμμές». (Τυχαίο;)
    Οι δαίμονες αυτοί εδίδαξαν συνολικώς 18 διάφορα «τυχερά» παιχνίδια εις τους συνέδρους,
    εκ των οποίων επέζησαν μέχρι των ημερών μας μόνον μερικά παιχνίδια. Περί των λοιπών
    απωλέσθη κάθε πληροφορία! Για κάθε δε σύμβολο και είδος τυχερού παιχνιδιού διορίσθηκε
    και ο «αρμόδιος» δαίμων!’

  93. jesus said

    suggnwmi gia ta greeklish, alla den exw elliniko pliktrologio

    gia ti leksi trappola : thumamai sti leukada mikros (den eimai oute 30) na uparxei paixnidi tupou kseri, nomizw, pou na legetai trapoula. dld otan elege kapoios «paizoume trapoula;» den ennoouse aorista na paiksoume xartia, alla ena sugkekrimeno paixnidi.

    elegxomena ola auta, alla eimai sigouros na to thumamai na legetai.

  94. Ναυτίλος said

    90: Το ετυμολογικό γλωσσάρι του Καραποτόσογλου έχει εκδοθεί από τον »Δόμο». Νομίζω ότι είναι στην οδό Μαυρομιχάλη. Εγώ το αγόρασα στη Σκιάθο, στο σπίτι του Παπαδιαμάντη.

  95. sarant said

    90: Με πρόλαβε ο Ναυτίλος (94). Εκδόσεις Δόμος:
    http://www.ekebi.gr/frontoffice/portal.asp?cpage=NODE&cnode=303&t=233

    93: Αλλά λέτε και τράπουλα τη δεσμίδα των χαρτιών, έτσι;

    92: Πας να μας κολάσεις, αγαπητέ!

    91: Μέσα στο (ξερό, φαντάζομαι) πηγάδι; Μωρέ μπράβο!

  96. jesus said

    nai, kata kurio logo einai i desmida, k gi auto mou eixe dimiourgisei sugxusi. apla epeidi den to xw polu me ta xartia, isws i desmida na legetai kata kurio logo «xartia» kata sunekdoxi k i xrisi tis leksis trapoula gia tin desmida na einai newteri.

    (einai asxima ta greeklish re gmt…)

  97. panavros said

    94,95 Δυστυχώς παιδιά είναι εξαντλημένο εδώ και δέκα χρόνια! Έψαξα όλη την Αθήνα και τις εδόσεις Δόμος φυσικά. Αν το βρεί αλλού κάποιος φίλος και δεν του είναι κόπος ας βοηθήσει.

  98. Δημήτρης Μ. said

    Ο Νικοκύρης έχει δίκιο. To марьяж απ΄ ό,τι είδα, μοιάζει με το δικό μας 66, αλλά μπορεί να παίζεται και με περισσότερους παίκτες. Марьяж λέγεται επειδή ένα ζευγάρι (Ντάμα – Ρήγας) του ιδίου χρώματος δίνει 20 πόντους (40 το ζευγάρι των ατού). Λέγεται επίσης και 66 και шпонс.

  99. sarant said

    97: Θα το έχω στο νου μου.

  100. Δημήτρης Μ. said

    98. Συγνώμη, λάθος. Шнопс.

  101. cronopiusa said

    Το τελευταίο ψέμα Ταινία του 1958 Σενάριο & Σκηνοθεσία Μιχάλης Κακογιάννης Μουσική Μάνος Χατζιδάκις Πρωταγωνιστές Έλλη Λαμπέτη, Γιώργος Παππάς, Μιχάλης Νικολινάκος, Ελένη Ζαφειρίου, Δημήτρης Παπαμιχαήλ, Αθηνά Μιχαηλίδου, Μηνάς Χρηστίδης, Βασίλης Καΐλας

  102. Akate said

    Τον Οκτώβρη του 1798 ο Αλή Πασάς αφού κατέλαβε τη Πρέβεζα, διορίζει διοικητή της πόλης τον Μπεκήρ Αγά, αρχηγό των
    ατάκτων Αλβανών στη μάχη της Νικόπολης τον οποίον οι Πρεβεζάνοι αποκαλούσαν και «Τζογαδόρο» εξ αιτίας του πάθους του
    για τη χαρτοπαιξία. σ.4 Μιχ. Ντασκαγιάννη , Ο «χαλασμός της Πρέβεζας» 1798, Περιοδικό «ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ» Τεύχος 39, Απρίλιος 2005. http://www.livepedia.gr/content-providers/periskopio/1609PREBEZA.pdf

    Bekir Tjokador Tζιογαδούρου ,Giocatore σ.509, W. Leake ,Travels in Northern Greece, Vol. I, London 1835.

    Πλούσια επίσης και η μετέπειτα δράση του Bekir Tjokador στην Ηπειρο και Δυτική Ελλάδα.
    Αγάς λοιπόν Τζογαδόρος.

  103. Mindkaiser said

    Μπα, μόνο ένα χαρτί χρειάζεται ο σωστός παίκτης:

  104. panavros said

    101 Α ρε cronopiusa τι μου έκανες ακόμα κλαίω με την κωλοταινία. Σορρι κιόλας. Καλό βράδυ.

  105. Αγγελος said

    Jesus, αφού σ’ενοχλούν τα φραγκοχιώτικα όσο και τους περισσότερους από μας, γιατί δεν βάζεις ελληνικό (λογικό) πληκτρολόγιο; Αν έχεις Windows και δεν σου έχει δέσει τα χέρια ο administrator, είναι ευκολότατο.

  106. 80 Μαρία, αναγνωρίζω την πλακίτσα, άλλα επίσημα κυκλοφορούσαν τράπουλες με 32 φύλλα κυρίως για το κλειστό πόκερ και άλλα παιχνίδια με 32 φύλλα.

    Είμαι βραδυφλεγής αλλά βρίσκομαι σε άλλη χρονική ζώνη.

    Και με την ευκαιρία της σύνταξης εγκυκλοπαιδείας να προσθέσω δύο πληροφορίες για τα χρώματα.
    Στον περισσότερο κόσμο οι δυο φυλές είναι μαύρες και κόκκινες. Σε πολλά καζίνο στις ΗΠΑ πλέον κάθε φυλή έχει διαφορετικό χρώματα για να περιορίζονται τα λάθη στην πόσα.

  107. Τσούρης Βασίλειος said

    95. Ναι, ξερό το πηγάδι. Τις γιορτές Χριστούγεννα- Πρωτοχρονιά στα καφενεία έπαιζαν 21 (στούκ-ι- ) ή βιδαριστό τριανταένα και όλο τον άλλο χρόνο ραμί.

  108. sarant said

    106: Και οι τράπουλες που προωθεί η Παγκόσμια Ομοσπονδία Μπριτζ (και χρησιμοποιούνται συχνά στη Γαλλία) έχουν πορτοκαλιά τα καρά (και κόκκινες τις κούπες), σκουροπράσινα τα σπαθιά (και μαύρα τα μπαστούνια).

  109. Immortalité said

    @18 Ουίστ έπαιζε και ο μυστηριώδης τζέντλεμαν Φιλέας Φογκ.

    Πρέφα δεν ξέρω και μόνο παιχνίδι που δε βαριέμαι είναι το πόκερ. Αλλά επειδή όταν παίζεις χωρίς σοβαρά λεφτά δεν έχει ενδιαφέρον, περιορίζομαι στην πρωτοχρονιά.
    Περίεργο πράμα, ακόμα όταν το βλέπω έχω αγωνία για το αν έχει ο Kid τον βαλέ.


    Η επόμενη φορά που (ξέρω) έπεσε ένα στρέιτ φλος και ένα φουλ του άσσου ήταν στο Casino Royal.

    Την κολιτσίνα εδώ έμαθα ότι τη λένε και κοντσίνα.

  110. skol said

    49:
    Η μπρίσκουλα και το τρισέτε είναι (ή ήταν να πω; – έχουν ερημώσει τα καφενεία στα χωριά) πολύ διαδεδομένα και στη Κέρκυρα. Η μπρίσκουλα, που τη θυμάμαι λίγο καλύτερα, μοιάζει με απλοποιημένη πρέφα. Δεν έχει αγορές αλλά έχει ατού(μπρίσκουλα) που βγαίνει τυχαία στο τέλος του μοιράσματος.
    Είναι γνωστά αυτά τα παιχνίδια αλλού;

  111. sarant said

    110: Ατού που βγαίνει τυχαία στο τέλος έχει και το ουίστ. Αλλά δεν τα ξέρω αυτά τα παιχνίδια που λες.

  112. skol said

    εγώ δεν ξέρω το ουίστ 🙂

  113. LandS said

    105 για 96: Jesus, αφού σ’ενοχλούν τα φραγκοχιώτικα όσο και τους περισσότερους από μας, γιατί δεν βάζεις ελληνικό (λογικό) πληκτρολόγιο; Αν έχεις Windows και δεν σου έχει δέσει τα χέρια ο administrator, είναι ευκολότατο.

    Ή να κάνει κάνα θάμα. Εξόν και είναι αυτός του θεάτρου «Χυτήριο»

  114. spyroszer said

    Να θυμίσω και να συνεισφέρω ένα υπέροχο χαρτοπαικτικό ποίημα του Γ. Σουρή, με τις εναλλαγές συναισθημάτων του χαρτοπαίκτη, που από ‘κει που θα ‘βγάζε εφημερίδα στο τέλος δαγκάνει τον άσσο. (ο σότος άσσος και το σέτε τί να είναι άραγε;)

    Ο χαρτοπαίκτης της Πρωτοχρονιάς
    Ιανουάριος 1887.

    Πρωτοχρονιὰ καὶ πάλι… ἀρχίζουν τὰ χαρτιά!…
    ἂς ξαναδοκιμάσω τῆς τύχης τὰ γραμμένα,
    ἂς πάω νὰ σκοτώσω στὸν Ἄσσο τὴ νυχτιά,
    μήπως τὰ φέρ’ ἡ τύχη καὶ βγάλω τὰ χαμένα.

    Πέρσυ θαρρῶ στὸ Ρήγα μοῦ φύγαν πεντακόσα,
    προπέρσυ στὸ δεκάρι ἀκόμη ἑκατό,
    ἀντιπροπέρσυ πάλι στὸ Φάντε ἄλλα τόσα,
    καὶ κάθε νέο χρόνο πεντάρα δὲν κρατῶ.

    Μὰ τώρα θὲ κερδίσω… γι’ αὐτὸ δὲν ἀμφιβάλλω,
    μ’ ἐκείνη τὴ φαγοῦρα ποὺ νοιώθω μὲς στὸ χέρι
    πιστεύω τὰ χαμένα τριπλᾶ πὼς θὰ τὰ βγάλω…
    Ἅη Βασίλη, βόηθα ἑνὸς πτωχοῦ κεμέρι.

    Πηγαίνω σὲ μιὰ λέσχη, ποὺ παίζουνε χαρτιά,
    ἕνας Συνταγματάρχης τὰ κόβει στὰ γεμᾶτα,
    ὅλοι μὲ χαρετοῦνε μὲ μιὰ λοξὴ ματιὰ
    κι’ εὐθὺς γιὰ μὲ προστάζουν νὰ ἔλθῃ τσοκολάτα.

    Βάζω κι’ ἐγὼ στὸν Ἄσσο καὶ ροδοκοκκινίζω,
    στὴ χαρτοσιὰ τὴν τρίτη ὁ Ἄσσος βγαίνει σότος,
    πάρολι τὸν πηγαίνω καὶ τὸν ξανακερδίζω,
    τοῦ τὸν πηγαίνω σέτε κι’ ὁ Ἄσσος πάλι πρῶτος.

    Καλὰ ἐγὼ τὸ εἶπα πὼς θὰ κερδίσω φέτος,
    καὶ τί καλὰ ποὺ εἶναι κανένας νὰ κερδίζῃ,
    νὰ κάθεται ἀπάνω στὸν καναπὲ ἀνέτως,
    νὰ πίνῃ τσοκολάτα καὶ ποῦρο νὰ καπνίζῃ!

    Κερδίζω χίλια φράγκα καὶ ὅλοι μὲ συγχαίρουν,
    μὰ κι’ ὁ Συνταγματάρχης μὲ βλέπει καὶ γελᾷ,
    καὶ ἄλλη τσοκολάτα προστάζει νὰ μοῦ φέρουν…
    Τί χρόνος εἶναι τοῦτος! τί κέρδη! τί καλά!

    Ἡ ὥρα εἶναι δύο… θὰ παίζ’ ὡς ποὺ νὰ φέξῃ!
    Τί μπονομάδες σ’ ὅλους τοὺς φίλους θὰ μοιράσω!
    ἀλλ’ ὅμως παρ’ ἐλπιδα σὲ χαρτοσιαῖς πέντ’ ἕξη
    ὁ κὺρ Συνταγματάρχης μοῦ ἔκοψε τὸν Ἄσσο.

    Ἡ ὥρα τρεῖς… μοῦ φεύγουν φράγκα χρυσᾶ διακόσα!
    τρεῖς ἥμισυ… μοῦ πέρνει ἑξῆντα κολονᾶτα!
    Τέσσαρες… σαβουρόνει ἀκόμη ἄλλα τόσα,
    κι’ ἀμέσως ἄλλη μία μοῦ φέρνουν τσοκολάτα.

    Ἡ ὄψις μου ἀλλάζει, σηκόνομαι, θυμόνω,
    ξεσχίζω πέντε Ἄσσους καὶ τοὺς τσαλαπατῶ,
    καὶ ὁ Συνταγματάρχης μὲ κάνει καὶ πληρόνω
    τὴν κάθε τσοκολάτα πρὸς φράγκα ἑκατό.

    Πᾶνε τὰ κέρδη ὅλα, πᾶνε καὶ τὰ δικά μου,
    κι’ ἐσκόπευα νὰ βγάλω μ’ αὐτὰ ἐφημερίδα…
    μὰ τώρα; πᾷν στὸ βρόντο τὰ τόσα σχέδιά μου,
    καὶ μένω μὲ τοῦ κέρδους μονάχα τὴν ἐλπίδα.

    Τύχη καμμιὰ γιὰ μένα θαρρῶ πὼς δὲν ὑπάρχει
    οὔτε εἰς τὴν πασσέτα, οὔτε στὸν Λανσχενέ…
    Ἀκοῦς ἐκεῖ νὰ παίξω μὲ τὸν Συνταγματάρχη;
    δὲν πήγαινα νὰ παίξω εἰς ἕναν καφενέ;

    Ἡ μέρα ξημερόνει, παράταις καὶ κανόνια,
    καὶ κοῦρκοι μὲς στοὺς φούρνους μυρίζουν καὶ καπόνια.
    Καὶ νά! ὁ νέος χρόνος πρωὶ πρωὶ μὲ βλέπει
    τὸν Ἄσσο νὰ δαγκάνω χωρὶς λεπτὸ στὴν τσέπη.

    http://el.wikisource.org/wiki/%CE%9F_%CF%87%CE%B1%CF%81%CF%84%CE%BF%CF%80%CE%B1%CE%AF%CE%BA%CF%84%CE%B7%CF%82_%CF%84%CE%B7%CF%82_%CE%A0%CF%81%CF%89%CF%84%CE%BF%CF%87%CF%81%CE%BF%CE%BD%CE%B9%CE%AC%CF%82

  115. ππαν said

    Αν γράφεις από υπολογιστή που δεν είναι δικός σου και από τα ξένα δεν είναι πάντα εύκολο, μιλώ από πείρα.

  116. Νατάσσα said

    Για ένα παιχνίδι «τίτσου» που κάνει θραύση στη νεολαία τι ξέρετε; Πού μπορώ να βρω κανόνες;

  117. sarant said

    Πρώτη φορά το ακούω!

  118. Νατάσσα said

    Απ’ όσο μπόρεσα να καταλάβω παρακολουθώντας, έχει και μπάζες και ατού και συνεργασία και αγορές και δράκους και σκύλους (αλήθεια, όλα τούτα μαζί).

  119. 118: http://el.wikipedia.org/wiki/%CE%A4%CE%AF%CF%84%CF%83%CE%BF%CF%85

    Μπορῶ νὰ πῶ ὅτι, ἀπ᾿ ὄσο ἔχω παρακολουθήσει, ἔχει τὸ ἐνδιαφέρον του.

  120. 119: Στὴν ἴδια ἱστοσελίδα, ἀπὸ περιγραφὴ παραλλαγῆς: «Αφού καθοριστούν αυτοί οι ρόλοι, οι παίκτες κάθονται σαν να βρίσκονται σε στρογγυλή τραπέζη. Ο Βασιλιάς στην καλύτερη θέση του τραπεζιού…». Οὑδὲν σχόλιον.

  121. Άρτεμη said

    Κανείς πλέον δέν παίζει το (μοναδικό) αγαπημένο μου παιχνίδι, τη δηλωτή;
    http://www.agrafiotis.gr/content/view/222/121/

  122. sarant said

    119-120: Τι μαθαίνει κανείς!
    Όπως η… τραπέζη, φτιάχτηκε η Βιέννη (η Βιέννα, της Βιέννης, η Βιέννη).

  123. 122 Αὐτὴ βέβαια εἶναι εἰδικὴ περίπτωση, ἀφοῦ ἡ στρογγυλή… τραπέζη ἔχει καὶ καλύτερη θέση!

  124. varsamakos said

    Την αμφισβητουμενη παλια σημασια του grec, την ειχε συχνα ο Ραφαηλιδης στα βιβλια του.

  125. 121,
    Ασφαλώς! Τα καλοκαίρια, παραλία Αιγιάλειας.

  126. 121,
    …και παρόλο που είναι αρκετό να μετρήσει τους πόντους μόνον η μία ομάδα και για τις δύο, τους μετράνε και οι δύο, διότι, ως γνωστόν, «Παν μέτρον άριστον!» 🙂

  127. sarant said

    126: 🙂

  128. gpoint said

    # 109
    Πολύ καλός ο Στηβ Μακ κοιίν αλλά σαν τον Πωλ Νιούμαν στο Κεντρί, κανένας http://www.youtube.com/watch?v=hJ1sDnCPoGQ«><a href="ας μην ξεχνάμε πως η αρχή είναι το ημισυ του παντός

  129. Γς said

    126:
    >να μετρήσει τους πόντους […], “Παν μέτρον άριστον!

    Παν μέτρον εκατό πόντοι, εν προκειμένω

  130. ekwesh said

    Το ουίστ νομίζω μοιάζει με το μπουρλότο.. Αν και το μπουρλότο απ’ ό,τι ξέρω (δεν έχω παίξει ποτέ) παίζεται με ζευγάρια, ενώ το ουίστ όχι (τουλάχιστον στη βερσιόν που έπαιζα στα 80s)..
    Και βέβαια whist έπαιζε και ο Φιλέας Φόγκ!

  131. panayacht said

    18,110,130:
    Αυτά που θυμάμαι από το ουίστ:
    3 παίκτες με 36 φύλλα, δηλαδή χωρίς τα μικρά 2,3,4 και 5.
    4 παίκτες με 36 ή 52 φύλλα.
    Μοιράζαμε με τη σειρά στον 1ο γύρο 1 φύλλο στον καθένα, στον 2ο γύρο 2 κοκ μέχρι το 11, με ατού(χρώμα) το επόμενο της μοιρασιάς.
    Στον 12ο γύρο παίζαμε αχρωμάτιστα, δηλαδή χωρίς ατού. Μερικές φορές, αυτόν το γύρο τον επαναλαμβάναμε τόσες φορές όσοι και οι παίκτες.
    Συνεχίζαμε κατεβαίνοντας στο μοίρασμα μέχρι το 1.
    Τελείωναμε με τον καθρέφτη: μοιραζόμασταν πάλι από ένα φύλλο ο καθένας το οποίο όμως τοποθετούσαμε στο κούτελό μας χωρίς να το δούμε, αλλά να μπορούν να το βλέπουν οι υπόλοιποι. Και αυτό ίσως επαναλαμβάνονταν, όπως με τα αχρωμάτιστα 3 ή 4 φορές.
    Σε κάθε γύρο δηλώναμε(προβλέπαμε/ελπίζαμε) τις μπάζες που θα πετυχαίναμε και ο τελευταίος που δήλωνε(ο μοιράζων) δεν μπορούσε να δηλώσει αριθμό που αθροίζοντάς τον στις δηλώσεις των άλλων παικτών θα συνέπιπτε με το σύνολο των μπαζών του γύρου.
    Κέρδιζες τη μπάζα με το μεγαλύτερο φύλλο του ίδιου χρώματος(φυλής όπως λέτε), ή με ατού (μόνον αν δεν είχες ίδιο χρώμα).
    Για κάθε σωστή πρόβλεψη κερδίζαμε 10 πόντους και για κάθε μπάζα 5. Αντίθετα, για λάθος πρόβλεψη χάναμε 5 βαθμούς για κάθε μπάζα + ή – από την δήλωση που κάναμε.
    Σε κάθε γύρο έχανε βαθμούς τουλάχιστον ένας και αν έχαναν όλοι, συνήθως ήταν αποτέλεσμα απειρίας ή κακίας και αυτό το λέγαμε *καταστροφικό παίξιμο*.

    Νομίζαμε ότι το ουίστ είχε μακρινή συγγένεια με την πρέφα την οποία ωστόσο θεωρούσαμε ανωτέρου επιπέδου παιχνίδι.

  132. dieta said

    Στην ιεραρχία της πρέφας τα μπαστούνια είναι η ευτελέστερη φυλή, οπότε αν τα δύο φύλλα που βρει ο εκτελεστής στην αγορά είναι μπαστούνια υπάρχει μεγαλύτερη πιθανότητα να του είναι ακατάλληλα και να «μπει μέσα».

  133. Άρτεμη said

    125. το καλοκαίρι, λοιπόν, ο χαμένος θα πληρώσει τον καφέ. Ετοιμάσου!

  134. sarant said

    Ορίστε που το ιστολόγιο κανονίζει και καρέ δηλωτής!

  135. Elias said

    @44
    Πού ‘ναι αυτό το τραγούδι του Τούντα, ρε γμτ, «Ο Χαρτοπαίχτης» (αχ, για θυμήσου τον καιρό, πάτσι και πόστα στο καρώ κ.λπ.), έχω φάει τον κόσμο να το βρω…

  136. Ηλία, σύγχρονη εκτέλεση εδώ http://www.youtube.com/watch?v=h9QjCvr0H-w

  137. Κι αυτό απ’ το 29 http://youtu.be/AcGgJsKL_F0

  138. γράψε λάθος, επί δύο

  139. @ «Γς», #2:

    Εννοείτε, φαντάζομαι, τό καφενείο ΑΚΡΙΒΩΣ ΑΠΕΝΑΝΤΙ από τά σκαλιά τού «Φυσικείου», έε;;;
    Ήτανε τό περίφημο «ΦΟΙΤΗΤΙΚΟΝ»: Με τά τετράγωνα λευκά μάρμαρα στά τραπεζάκια του και τίς ξύλινες βερνικωμένες με σκούρα κφέ-μαυρη λάκα καρέκλες του (σαν κι εκείνες που υπήρχανε τότε στίς εκκλησιές), τόν καλαμπουρτζή κύριον Ηλία (με τό λευκό αριστοκρατικό μαλλί και τό λευκό παχύ μουστάκι που έμοιαζε κάπως στό πρόσωπο με τόν ΠΑΣΟΚο τ. Υπούργο Χαραλαμπόπουλο), τόν κύριο Γρηγόρη (ξερακιανόν, μελαχροινόν, σγουρομάλλη, με μαύρο μουστακάκι και γυαλιά μυωπίας, όχι πολύ νεώτερον τού κ.Ηλία, που συνήθως εκτελούσε και τίς «εξωτερικές» παραγγελίες στά πέριξ γραφεία και καταστήματα πηγαινοερχόμενος με τόν χαρακτηριστικόν δίσκο), και τούς κατά καιρούς βοηθούς τους. Τό «ΦΟΙΤΗΤΙΚΟΝ»… Με τήν σχετικά μικρή τετράγωνη σάλα που μπροστά της είχε πανοραμική τζαμαρία για να εποπτεύουμε τήν «κίνηση» στό Παν/μιο απέναντι, με τόν τεράστιον μακρόστενον οριζόντιον καθρέπτη με τήν βαρειάν αντικέ κορνίζα στόν απέναντι τής εισόδου τοίχο, με τήν μικρούλα άθλια τουαλέττα στό βάθος πίσω από τόν πάγκο, με τα μοναδικα φαγώσιμα που ετοίμαζε (σάντουϊτς μόνο με …φετούλες χωριάτικο λουκάνικο και σουτζούκι, αυγά μάτια συνοδευόμενα με πίκλες και …σουτζούκι), και με τά πολλά τάβλια…! Τό 1976 ή 1977 εγκαταστάθηκε κι ένα ογκώδες πρωτόγωνο «πάκμαν» που γρήγορα τά ‘φτυσε και απεσύρθη…! Πόσες εκθέσεις εργαστηριακών ασκήσεων δεν είχα γράψει εκεί μέσα! Πόσες πρωϊνές συζητήσεις και πόσα απογευματινά φλέρτ είχαν γίνει εκεί μέσα όταν ακόμα η ελληνική εργάσιμη εβδομάδα είχεν έξι πλήρως εργάσιμες ημέρες!… Όμως, ήταν τό τάβλι κι όχι τό χαρτοπαίγνιο αυτό που κυριαρχούσε εκεί μέσα. Τόπος χαρτοπαιγνίου για τήν Φυσικομαθηματική (αλλά και για τήν Νομική) ήταν ένα μεγαλύτερο καφενείο που βρισκότανε στήν επάνω γωνία Σόλωνος και Ασκληπειού, απέναντι από τό γωνιακό Φαρμακείο, δίπλα στίς εκδόσεις «Θεμέλιο», με πολλά μεγάλα στρογγυλά τραπέζια με πράσινη τσόχα και τό οποίον είχε μάλιστα σε μιά γωνιά του ακόμη και ψησταριά κι έψηνε και …σουβλάκια! Καλαμάκι με ψωμί, όχι πίττες ή γύρους και τά τοιαύτα… Θυμάμαι πως είχε κι ένα άνοιγμα επί τής Σόλωνος για να αγοράζουνε σουβλάκια οι περαστικοί…! ΕΚΕΙ μαζευόντουσαν οι «προφέσσορες» τής πρέφας από τό Φυσικό και τό Χημικό και τό Μαθηματικό και τήν Νομική, και ήταν πάντα ασφυκτικά γεμάτο: χαρτί και τσίκνα, αντάμα! Αυτήν τήν στιγμή μού διαφεύγει τό όνομα αυτού τού ευαγούς ιδρύματος που έχει από πολλών ετών περάσει στήν ιστορία (όπως, άλλωστε, και τό αλησμόνητο «Καφέ-33» στήν Ιπποκράτους, δίπλα στήν είσοδο τού Παν/μιακού κτιρίου με τίς Γραμματείες τών Τμημάτων τής Φυσικομαθηματικής και τά Εργαστήρια Μετεωρολογίας και Κλιματολογίας).
    Ακόμη κι εγώ που ούτε χαρτιά ξέρω να παίζω ούτε τάβλι, πολύ συγκινούμαι όταν ακούω τό χτύπημα που κάνουν τά πούλια στό τάβλι ή τά φύλλα τών ντεκ που οι χαμμένοι τής παρτίδας πετάνε με αγανάκτηση στήν πράσινη τσόχα…
    Έεε ρε αναμνήσεις από τήν γλαυκή μας νειότη…

  140. Γς said

    Ναί.
    Φοιτητικά ενθυμήματα.

  141. sarant said

    139: Ωραίες ιστορίες -αλλά εσείς θα μιλάτε για μεταδικτατορικά, έτσι;

  142. Elias said

    @Stazybo Horn

    O Χαρτοπαίχτης ακούγεται λίγο στο Μις Οντεόν του Τούντα («Εγώ είμαι η Μις Οντεόν. Ήρθα από το Βερολίνο για ν’ ακούσω τι νέα τραγουδάκια θα μου δώσετε») από 00:14 ως 00:30, τραγουδά ο Γ. Βιδάλης. Αυτά τα 16 δευτερόλεπτα είναι ό,τι θ’ απομείνει στον ιστορικό του μέλλοντος, αν δεν το ανεβάσει κάποιος καλός άνθρωπος στο ίντερνετ…

  143. Κουγιαγια said

    141
    Ε, ναι. Γιατί στις αρχές της δεκαετίας του ´60 που περνούσαμε τον καιρό μας με τον Γς στα σκαλιά του Χημείου, μόνο το καφενείο «φοιτητικόν» υπήρχε απέναντι από τα σκαλιά και ήταν και μίζερο. Το άλλο που περιγράφει η Στρατούλα στο 139 δεν τα θυμάμαι και νομίζω ότι στη θέση του ήταν ο Λάζος ο τυροπιτάς. Συμφωνείς Γς;

  144. Γς said

    143:
    Ναι μόνο το καφενείο “φοιτητικόν” υπήρχε απέναντι από τα σκαλιά του Χημείου-Φυσικείου και ήταν όντως μίζερο.

    Ισως όμως αυτό της Στρατούλας να είναι το δικό μας, ανακαινισμένο. Τι να πω; Εχουν περάσει 50 χρόνια +.
    Σπάνια περνάω από τη Σόλωνος, που έχει αλλάξει τόσο, με τα νέα στέκια της, καφενεία και ταχυφαγεία.
    Μέχρι κι έναν “ΜακΜήτσο” φασφουντάδικο στη Σόλωνος μεταξύ Μασσαλίας και Ασκληπιού είχα δει κάποτε. Μόλις είχαν έρθει τα McDonald’s.

    Α, και ποιον είδε ο Γς τις προάλλες στον Παρνασσό (την αίθουσα καλέ. Οχι το βουνό που έκανε χιονοδρομία ο Καίσαρας);
    Το Μαρίνο. Τον κολλητό του Καίσαρος (Αλεξόπουλου).
    Τα είπαμε.

  145. Elias said

    Καλά, μιλάμε το μπλογκ σου προσφέρει κοινωνική υπηρεσία! Έγραφα ποιο πάνω (σχόλιο 135) ότι έφαγα τον κόσμο να βρω τον «Χαρτοπαίχτη» του Τούντα, τραγούδι που δεν υπάρχει στο YouTube. Δεν πρόλαβε καλά-καλά να στεγνώξει το μελάνι κι ένας καλός άνθρωπος μού το έστειλε στο e-mail σε mp3!

    Έχω να πω ότι είστε ταχύτατοι και διεκπεραιωτικότατοι στην εξυπηρέτηση πελατών.

  146. Elias said

    Για να το δοκιμάσω, μπας και δουλεύει το κόλπο γενικότερα:

    Πού ‘ναι ένα εκατομμύριο ευρώ (αυτό με τα έξι μηδενικά), ρε γμτ, έχω φάει τον κόσμο να το βρω…

  147. στείλτο και μας, η απαθανάτισέ το εσύ στον γιουτούμπη

  148. sarant said

    145: Ναι, Ηλία, ανέβασέ το κάπου ή στείλε το στο sarantπαπάκιpt.lu, διότι μας άναψες την περιέργεια!

  149. Κουγιαγια said

    144
    Είχες πάρε-δώσε με το Μαρίνο ε;
    Αυτός και ο Κουμέλης ήταν οι δύο κέρβεροι του Καίσαρος, αλλά άμα τους ήξερες είχες εξασφαλισμένη έγκαιρα την υπογραφή από τα εργαστήρια…

  150. Γς said

    Δεν τα είχα καθόλου καλά. Και η αιτία ίσως ήταν που κάποτε που έβγαινε από το εργαστήριο μια γκόμενα η οποίοα ήταν μαζί του πέφτει απάνω μου και
    -Τι κάνεις; Δε ξαναπέρασες;
    -Εγώ δεσποινίς; Δεν σας έχω ξαναδεί.
    Κι ο Μαρίνος που με αγριοκοίταζε:
    -Πάμε! Προχώρα σε παρακαλώ.
    Αυτή εκεί. Σώνει και καλά να με κάψει.

    Και θυμάσαι, για να πάρεις υπογραφή να δώσεις το μάθημα έπρεπε να περάσεις τα 2/3 (νομίζω) των ασκήσεων που είχε περάσει ο πρώτος.
    Και κοιτάζω μια μέρα τα αποτελέσματα. Κι έρχεται ένας παλιός:
    -Εσύ είσαι ο Γς;
    -Ναι γιατί;
    -Τέρμα! Ο,τι πέρασες, πέρασες!

    Και να δεις που δεν θυμόταν τίποτα για τη γκόμενα τις προάλλες που τα λέγαμε ο Μαρίνος.

  151. #148 Το τραγούδι υπάρχει στα CD που συνόδευαν τη σειρά του ΔΟΛ Τα ρεμπέτικα: Ένα ταξίδι στο λαϊκό αστικό τραγούδι των Ελλήνων του Παναγιώτη Κουνάδη.

    Υποθέτω ότι είναι ελεύθερο από δικαιώματα:

  152. Και να που ο γιουτούμπης βγάζει δικαιώματα για το τραγούδι:
    «Nontas Sgouros-Gambler», sound recording administered by The Orchard Music
    Το 12 απ’ αυτόν τον δίσκο. Κακομοίρα μουσική…

  153. Τέτος Δημητριάδης, δηλαδή, κι αναρωτιέμαι τελικά, τι δουλειά έχει ένας τραγουδιστής, κι όχι ο συνθέτης. Και τι στο καλό ζητάνε μετά από 81 χρόνια;

  154. Κι είναι κι άλλο τραγούδι…

  155. sarant said

    Θα μας τα έλεγε ίσως η Μισιρλού, αλλά μάλλον ο Τέτος θα είχε τα δικαιώματα από παραχώρηση -και θα ταεκχώρησε σε κάποιον που τα εκχώρησε κτλ.

  156. Μα είναι άλλο τραγούδι· άλλοι στίχοι, άλλη μουσική. Υπέβαλα στον γιουτούμπη αμφισβήτηση του ισχυρισμού του.

  157. Elias said

    “Nontas Sgouros-Gambler”, sound recording administered by The Orchard Music

    Κοίτα τι γράφει (στην περιγραφή του βίντεο) τούτος δω για την Orchard Music: «An organization called The Orchard Music Group has tried to claim copyright ownership to the music in two of my earlier episodes … I’ve NEVER used copyrighted music on this show. EVER … so basically Orchard Music tried to lay claim to music that didn’t belong to them … apparently a LOT of YouTube users have had problems with Orchard Music making false copyright claims to music on their videos»

    Λέει κι άλλα, δεν τα κοίταξα.

    H ίδια η Orchard εξηγεί εδώ ότι δε θέλει ούτε να σε πάει στα δικαστήρια ούτε να σου κατεβάσει το βίντεο από το YouTube. Εκμεταλλεύεται (απ’ ό,τι καταλαβαίνω) το Content Identification System του YouTube, προκειμένου να προσθέσει ένα λινκ στο βίντεό σου, το οποίο να οδηγεί τους θεατές σε κάποιο ονλάιν μαγαζί.

    Τι ιστορίες είν’ αυτές;!

  158. #157 Ενθαρρυντικά αυτά που αναφέρεις, Ηλία. Την άλλη φορά είχα φάει 6 μήνες αποκλεισμό εξαιτίας της Κόνσταντιν και της παρωδίας των ελληνογλωσσόπληκτων με το γνωστό κλιπάκι του Χίτλερ. Ελπίζω με τον Χαρτοπαίχτη να μην πάθω τα ίδια.

  159. Ξέχασα να το ρωτήσω τις προάλλες (151)· τι να σημαίνουν στη σχετική ορολογία ντέρτσος και σ(ι)ώτος;

  160. agapanthos said

    Τέρτσος είναι ο χαμένος, αλλά ο χαμένος μέχρι δεκάρας. Σότος ο κερδισμένος, ή αυτός που έχει λεφτά γενικώς, αυτό που θα λέγαμε σήμερα φορτωμένος. Νομίζω ότι και τα δύο χρησιμοποιούνταν τότε και εκτός χαρτοπαικτικής αργκό.

  161. Α, ευχαριστώ! ετυμολογία κανείς; 🙂

  162. agapanthos said

    Ο Δημητράκος δίνει ένα ιταλικό επίρρημα sotto που σημαίνει «υπό» και αναφέρει και ελληνικό επίρρημα σόττο στη φράση «σόττο αλά πρίμα», που είναι «το πρώτον κερδίζον παιγνιόχαρτον εις το παίγνιον πασσέτα το εμφανιζόμενον μετά την αρσιν του πρώτου, ήτοι το δεύτερον φύλλον». Αναφέρει εκεί και το σόττο βότσε από τη μουσική, αλλά και το σόττο βέντο από τη ναυτική ορολογία.

    Στο σόττος (έτσι, με δύο ταυ) λέει ότι εμφανίζεται μόνο στη φράση «ήρθα σόττος», η οποία χρησιμοποιείται για όσους κερδίζουν στην πασσέτα που λέγαμε και κατ’ επέκτασιν στους τυχερούς γενικότερα. Δίνει ως αντίθετο τη λέξη τέρτσος, για την οποία φυσικά δεν έχει λήμμα.

  163. spyroszer said

    Α για το σότο το είχα και εγώ απορία, ευχαριστώ.
    Τέρτσο λογικά θα είναι το τρίτο φύλλο, ήρθα τέρτσος έχασα.

  164. sarant said

    Είναι επιβιώματα από τη χαρτοπαικτική αργκό του 19ου αιώνα αυτά.

  165. agapanthos said

    163. ναι γεια σου

    στο παρακάτω λινκ ένα άρθρο για κάποιες αλλαγές στην ορολογία των χαρτοπαικτών από το Εμπρός το 1905, με τίτλο ΜΙΑ ΕΞΕΛΙΞΙΣ.

    http://efimeris.nlg.gr/ns/pdfwin_ftr.asp?c=108&pageid=-1&id=29447&s=0&STEMTYPE=0&STEM_WORD_PHONETIC_IDS=&CropPDF=0

    περιλαμβάνει και τις επίμαχες φράσεις

  166. #157 Την κερδίσαμε την κόντρα ένσταση.

  167. sarant said

    166: Μπράβο!

  168. Το ουίστ είναι το παιχνίδι που έπαιζε ο Φιλέας Φογκ στο «Γύρο του κόσμου σε 80 μέρες». Παίζεται μόνο με τέσσερις παίχτες, αλλά δεν παίζεται σε ζευγάρια, όπως λάθος ειπώθηκε, αλλά ο καθένας κι απάνω του. Είναι κλασικό μπαζοπαίχνιδο, το οποίο είναι τεχνικό, διότι μπορείς να κερδίσεις και με κακό φύλλο, αν ξέρεις να παίζεις καλά.

  169. sarant said

    Καλά κάνεις και ανασταίνεις το νήμα να το δει κανείς νεότερος

    Αλλά εχω την εντύπωση πως το ουίστ παίζεται με ζευγαρια ή και με ζευγάρια ,και έτσι λέει και η Βίκη
    https://en.wikipedia.org/wiki/Whist

    A standard 52-card pack is used. The cards in each suit rank from highest to lowest: A K Q J 10 9 8 7 6 5 4 3 2. Whist is played by four players, who play in two partnerships with the partners sitting opposite each other. Players cut or draw cards to determine partners, with the two highest playing against the lowest two, who have seating rights.

  170. #169 Sarant
    Βλέπω ότι η εγγλέζικη παραλλαγή είναι αρκετά διαφορετική από αυτήν που παίζω εγώ, αλλά και όσοι ξέρω να παίζουν ουίστ.
    Θα πω εν συντομία τους εντόπιους κανόνες. Τέσσερις παίχτες, ο καθένας και απάνω του, με αγορά.
    Στον πρώτο γύρο μοιράζεται από ένα φύλλο, στον επόμενο δυο, τρία, κοκ. Ο κάθε παίχτης λέει πόσες μπάζες πιστεύει ότι θα κάνει:
    +10 βαθμοί αν πέσει μέσα στην αγορά του και +5 για κάθε μπάζα που έχει δηλώσει. Πχ, αν πει θα βγάλω τρεις και τις βγάλει θα πάρει 10+3×5=25 βαθμούς.
    -5 βαθμοί για κάθε περισσότερη ή λιγότερη μπάζα που θα βγάλει. πχ, αν πει θα βγάλω τρεις και βγάλει 2 ή 4 θα πάρει -5 βαθμούς.
    Μέχρι τα 12 φύλλα το παιχνίδι παίζεται με ατού. Στη συνέχεια μοιράζονται για τέσσερις γύρους 13 φύλλα, σέντσα. Και μετά συνεχίζει καθοδικά μέχρι το ένα φύλλο.
    Επίσης, το τσάκισμα είναι υποχρεωτικό.

  171. Ξέχασα επίσης:
    Το άθροισμα των μπαζών που θα δηλωθούν απαγορεύεται να είναι ίδιο με τον αριθμό των φύλλων που θα μοιραστούν. Έτσι, πάντα κάποιος ή κάποιοι θα μπούνε μέσα.
    ΥΓ. Ντόπιους κανόνες, όχι εντόπιους (μου ξέφυγε).

  172. sarant said

    170-1: Ναι, το έχω ακουστά αυτό το παιχνίδι αλλά δεν είναι το στάνταρ ουίστ 🙂

  173. Ριβαλντίνιο said

    (Θα το βάλω εδώ το σχόλιο το παρακάτω.)

    Έπεσε στα χέρια μου ένα βιβλιαράκι ψυχοφελές με τίτλο οι «52 δαίμονες της χαρτοπαιξίας» του αρχιμ. Χαραλάμπους Βασιλόπουλου (πλέον +). Γενικά λέει να μην παίζετε. Αλλά αυτά που μου έκαναν εντύπωση :

    – Στο ποίημα «Το θανατικό της Ρόδου» που γράφτηκε το 1499 απ’τον Εμ. Γεωργιλά αναφέρεται πως η πανούκλα που θέριζε οφειλόταν στις αμαρτίες, μεταξύ των οποίων και τα τυχερά παιχνίδια :

    Και τα παιγνίδια και χαρτιά
    και ζάρια να τα κάψουν.
    Και όσα βλάπτουν την ψυχήν
    έργα κακά να πάψουν…

    – Ο Αριστοτέλης είχε κακή γνώμη για αυτούς που έπαιζαν τυχερά παιχνίδια :

    ὁ μέντοι κυβευτὴς καὶ ὁ λωποδύτης καὶ ὁ λῃστὴς τῶν ἀνελευθέρων εἰσίν: αἰσχροκερδεῖς γάρ.

    http://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus%3Atext%3A1999.01.0053%3Abekker+page%3D1122a%3Abekker+line%3D5

    – Το λαϊκό τετράστιχο :

    Του χαρτοπαίκτη, του πσαρά,
    του κυνηγού το πιάτο
    εννιά φορές ειν’αδειανό
    και μια φορά γεμάτο.

    -Η Πενθέκτη είχε κανόνες να μην παίζουν :

    Κανὼν ΜΒ´
    Ἐπίσκοπος, ἢ πρεσβύτερος, ἢ διάκονος, κύβοις σχολάζων, καὶ μέθαις, ἢ παυσάσθω, ἢ καθαιρείσθω.
    Κανὼν ΜΓ´
    Ὑποδιάκονος, ἢ ἀναγνώστης, ἢ ψάλτης, τὰ ὅμοια ποιῶν, ἢ παυσάσθω, ἢ ἀφοριζέσθω· ὡσαύτως καὶ λαϊκός.

    Και ο Ιωάννης ο Χρυσόστομος :

    Ή περί τό κυβεύειν σπουδή βλασφημίας καί ζημίας, οργάς καί λοιδωρίας καί μύρια έτερα τούτων δεινότερα πολλάκις είργάσατο.

    – Τέλος μου έκανε εντύπωση το πλήθος των παιχνιδιών με χαρτιά που υπάρχουν. Αναφέρει : Μπριτζ, Γουίστ, Πρέφα, Πικέτο, Μπεζίκι, Σκαμπίλι, Τριόμφο, Κοντσίνα, Ξερή, Πάστρα, Κιάμο, Σόλιο, Τριτσέτι, Πινάκι, Κούπες, Τσιγκουινέτο ή Ντόμινο, Εξήντα έξι ή εικοσάρι, Κιντίλιο, Αβησσυνία, Ευρώπη, Πινάκλ, Πόκερ, Πόκα, Τουμπουκτού, Χαρακίρι, Μάους, Εκαρτέ, Τριάντα μία, Ραμί, Κουμκάν, Ρώμα, Ρώμι, Μπάτσικα, Τσογολί, Επτάρα, Μπακαράς, Σεμέν ντε φέρ, Φαραώ, λασκενέ, Τριάντ – ε- Καράντ, Φράμπουλα, Είκοσι μία, Κιλ΄θντζι, Χιλιάρα ή Καλκούτα, Είκοσι έξι, Ντούμ ντούμ, Πασσέτα, Παππάς.

    Εγώ ξέρω Κοντσίνα, Ξερή, Δηλωτή, Αβησσυνία και Αγωνία !

  174. sarant said

    ΄Χαρτόμουτρο ο αρχιμανδρίτης 🙂

    Κι άλλα πολλά παιχνίδια θα υπάρχουν.

  175. Μαρία said

    174
    Μπα. Απο κάπου θα τα αντέγραψε. Δες π.χ. οτι θεωρεί το χαρακίρι όνομα ξεχωριστού χαρτοπαίγνιου.

  176. […] προέλευση του όρου, μια από τις οποίες είχα αναφέρει σε παλιότερο άρθρο, που θέλουν ισπανική αρχή, αλλά φοβούμαι πως δεν […]

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: