Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Όταν ο Βάρναλης συνάντησε τον Καβάφη

Posted by sarant στο 9 Δεκέμβριος, 2012


Ο τίτλος του σημερινού φιλολογικού μας άρθρου είναι κάπως παραπλανητικός, αφού δεν εννοεί κυριολεκτική συνάντηση αλλά ποιητική. Εδώ που τα λέμε, δεν ξέρω αν οι δυο μεγάλοι ποιητές μας συναντήθηκαν ποτέ με σάρκα και οστά. Αν συναντήθηκαν, αυτό θα έγινε στην επίσκεψη του Καβάφη στην Αθήνα όταν ήταν άρρωστος από καρκίνο του λάρυγγα, έναν χρόνο πριν πεθάνει, το 1932. Ποιητικά όμως συναντήθηκαν τουλάχιστον δύο φορές και μία από αυτές θα δούμε σήμερα. Επίσης, πολλές φορές συναντήθηκαν φιλολογικά, δηλαδή πολλές φορές έγραψε ο Βάρναλης για τον Καβάφη, ενώ μια φορά υπέγραψε ο Καβάφης για τον Βάρναλη, ίσως τη μοναδική φορά στη ζωή του που υπέγραψε κείμενο διαμαρτυρίας.

Βοήθημα για το σημερινό μου άρθρο έχω ένα βιβλίο για το οποίο σας έχω ήδη μιλήσει, το βιβλίο του φίλου Ηρακλή Κακαβάνη “Ο άγνωστος Βάρναλης και 19 αδημοσίευτα ποιήματά του”, που κυκλοφόρησε τον Σεπτέμβρη από τις εκδόσεις “Εντός”. Το βιβλίο αυτό άλλωστε πρόκειται να παρουσιαστεί, την παραπάνω Δευτέρα, 17 Δεκεμβρίου 2012, στις 7 μ.μ. στην αίθουσα εκδηλώσεων του ΕΔΟΕΑΠ (Σισίνη 18 & Ηριδανού, πίσω απ’ το Χίλτον). Θα μιλήσουν για το βιβλίο ο ηθοποιός Κώστας Καζάκος, ο Χρίστος Αλεξίου (καθηγητής νεοελλ. λογοτεχνίας στο Μπέρμινχαμ), η ποιήτρια και φίλη Σοφία Κολοτούρου και εγώ. Μελοποιημένα τραγούδια του Βάρναλη θα τραγουδήσει ο Γιώργος Σαρρής, ενώ θα παιχτεί και ένα σατιρικό σκετς που βασίζεται σε έναν διάλογο του Βάρναλη (που υπάρχει στο βιβλίο). Νομίζω πως θα είναι καλή ιδέα να ρθείτε. Αλλά ας προχωρήσω στις συναντήσεις Καβάφη και Βάρναλη.

Προπολεμικά, η Αίγυπτος, και ειδικά η Αλεξάνδρεια, ήταν μεγάλο πνευματικό κέντρο του ελληνισμού. Η ευμάρεια της ελληνικής παροικίας έδινε τη δυνατότητα να εκδίδονται λαμπρά περιοδικά, με τα οποία έσπευδαν να συνεργαστούν οι καλύτεροι ελλαδίτες λογοτέχνες -για κάποιους μάλιστα που βιοπορίζονταν από την πένα τους, όπως ο Δημ. Βουτυράς, τα αλεξαντριανά περιοδικά ήταν σημαντικό βοήθημα. Ο Βάρναλης συνεργαζόταν από παλιά με περιοδικά της Αλεξάνδρειας, και στην Αλεξάνδρεια εξέδωσε τα δυο πρώτα του βιβλία, την ποιητική σύνθεση «Το φως που καίει» (1922) και το πεζό «Ο λαός των μουνούχων» (1923), και τα δυο από τις εκδόσεις του Στέφανου Πάργα που έβγαζε και το περιοδικό «Γράμματα», και τα δυο με το ψευδώνυμο Δήμος Τανάλιας, θελημένα προκλητικό. Ψευδώνυμο, επειδή σαν δημόσιος υπάλληλος που ήταν, χρειαζόταν αυτό το φύλλο συκής -βέβαια, οι παροικούντες τη φιλολογική Ιερουσαλήμ ήξεραν με σιγουριά ποιος είναι ο Τανάλιας, αν και όχι όλοι. Ο Καζαντζάκης, ας πούμε, που δεν του άρεσε καθόλου το Φως που καίει, δυσκολεύτηκε να πιστέψει ότι ο Τανάλιας ήταν ο Βάρναλης.

Το 1924, ο Βάρναλης που είχε σταλεί στο Παρίσι με υποτροφία, επιστρέφει στην Αθήνα για να διδάξει στην Παιδαγωγική Ακαδημία, τον ένα από τους δύο πυλώνες της εκπαιδευτικής μεταρρύθμισης που είχε δρομολογήσει η επανάσταση του 1922. Με διευθυντή τον Δημ. Γληνό, η Ακαδημία, στην οποία μετεκπαιδεύονταν καθηγητές της μέσης εκπαίδευσης, ήταν το αντίπαλο δέος της συντηρητικότατης γλωσσικά και πολιτικά Φιλοσοφικής Σχολής του Πανεπιστημίου. Δίδυμο ίδρυμα το Μαράσλειο Διδασκαλείο, με διευθυντή τον Αλέξ. Δελμούζο, εκπαίδευε δασκάλους της πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης. Τα δυο ιδρύματα συστεγάζονταν. Ο Βάρναλης προσκλήθηκε στην Παιδ. Ακαδημία για να διδάξει νεοελληνική λογοτεχνία, αλλά λίγες μέρες μετά την έναρξη της λειτουργίας της, τον Νοέμβριο του 1924 (το Μαράσλειο είχε προηγηθεί), άρχισε από τις στηλες της Εστίας η πολεμική εναντίον της Ακαδημίας και του Γληνού, εστιασμένη στα «αντιπατριωτικά» γραφτά του Βάρναλη, δηλαδή σε επιλεγμένους στίχους από το Φως που καίει. Η επίθεση της Εστίας ήταν ένα σημείο καμπής, διότι ως τότε όλες οι επιθέσεις ενάντια στην εκπαιδευτική μεταρρύθμιση και στον εκπαιδευτικό δημοτικισμό προέρχονταν από τη βασιλόφρονα παράταξη, ενώ η Εστία ήταν φιλικά διακείμενη προς τους βενιζελικούς. (Αυτό δεν ήταν καινούργιο: και η εκπαιδευτική μεταρρύθμιση του 1917-20 χτυπήθηκε και από βενιζελικές εφημερίδες).

Η Εστία στη συνέχεια γενίκευσε την επίθεση, και άρχισε να επισείει τον κίνδυνο του κομμουνισμού που είχε εισχωρήσει στην εκπαίδευση γενικά και στο συγκρότημα του Μαρασλείου ειδικότερα. Τοιούτους καθηγητάς, με σαφώς αναρχικάς και κομμουνιστικάς ιδεολογίας, έχει σήμερον το Μαράσλειον Διδασκαλείον, όπως –φευ!– τους έχει όλος ο επίσημος εκπαιδευτικός κλοιός. Και οι καθηγηταί ούτοι δεν παύουν να εκφράζουν δημοσία, κατά τρόπον προκαλούντα κοινόν σκάνδαλον, τας ιδεολογίας των αυτάς. Τότε ήταν που στάλθηκε και στον πρωθυπουργό, τον Ανδρ. Μιχαλακόπουλο, το Φως που καίει του Βάρναλη, με την επισήμανση «Το κτήνος είναι και κωφόν» και την υπόδειξη ποιες σελίδες να διαβάσει για να δει πόσο αντιπατριωτικός είναι ο Βάρναλης. Έχω γράψει για το θέμα αυτό, αν και γράφω κάτι που μπορεί να είναι λάθος. Βασισμένος σε πολύ μεταγενέστερη συνέντευξη του Βάρναλη, λέω ότι ο εθνικόφρων ρουφιάνος ήταν ο Ευστρ. Κουλουμβάκης, αλλά αν δείτε το εξώφυλλο του βιβλίου φαίνεται αν και ορνιθοσκαλισμένη η υπογραφή Κ. Ζηλεμένος.

Η τιμωρία του Βάρναλη προκάλεσε τις έντονες διαμαρτυρίες πολιτικών και λογοτεχνών, όχι μόνο αριστερών. Τον Απρίλιο του 1925 κυκλοφόρησαν δυο κείμενα διαμαρτυρίας, ένα από πολιτικούς και λογίους της Αθήνας, που το έχω ανεβάσει εδώ (υπογράφει και ο Γεώργιος Παπανδρέου), και άλλο ένα από λογίους της Αλεξάνδρειας, που μπορείτε να τη διαβάσετε εδώ και που ο φίλος SpyrosZer είχε την καλοσύνη να το μεταγράψει και το παραθέτω στο τέλος (κι αν κάποιος φιλοτιμηθεί να τη μεταγράψει, ας το δηλώσει στα σχόλια κι ας μου στείλει το κείμενο να το ανεβάσω). Στο αλεξανδρινό κείμενο φιγουράρει και η υπογραφή του Κ.Π.Καβάφη -και είναι, απ’ όσο ξέρω, η μοναδική φορά που ο Καβάφης υπέγραψε συλλογικό κείμενο.

Διαβάζω στο βιβλίο του Κακαβάνη ένα απόσπασμα από άρθρο του Μαν. Γιαλουράκη, ο οποίος λέει ότι ο Καβάφης αρχικά δεν ήθελε να υπογράψει -πράγματι, τέτοια διαβήματα δεν ήταν στον χαρακτήρα του- αλλά οι φίλοι του τον μεταπείσανε όταν του θυμίσανε πόσο επαινετικά είχε εκφραστεί ο Βάρναλης για το έργο του. Ωστόσο, συνεχίζει ο Γιαλουράκης, ο Καβάφης έθεσε όρο να αμβλυνθεί το κείμενο, και μάλιστα το τροποποίησε ο ίδιος. Θα είχε πολύ ενδιαφέρον να βρίσκαμε την αρχική μορφή και να βλέπαμε ποιες τροποποιήσεις έκανε ο Καβάφης, αλλά μάλλον δεν θα το μάθουμε ποτέ…

Ο Βάρναλης έδωσε πολύ μεγάλη σημασία στη στήριξη του Καβάφη. Έγραψε στον φίλο του τον Πάργα ευχαριστήρια επιστολή, οι δυο από τις τρεις παραγράφους της οποίας είναι αφιερωμένες στον Καβάφη: Κάμετέ μου τη χάριν να ευχαριστήσετε όλους από μέρους μου και ξεχωριστά το μοναδικό ποιητή Κ.Π.Καβάφη, για τον οποίον ο θαυμασμός μου είναι αδιάπτωτος από την πρώτη στιγμή που γνωρίσθηκα παιδί ακόμα με την τέχνη του.

Μέσα στην ομοιόμορφη νεοελληνική ποίησι, που κ’ εγώ είμαι ένας σαν τους άλλους, κανείς δεν μίλησε οικειότερον στην ψυχή μου από τον κ. Καβάφη…»

Δεν είναι και μικρό πράγμα τέτοιοι έπαινοι, και δεν οφείλονται στο αίσθημα ευγνωμοσύνης για τη στήριξη. Ο Βάρναλης και αργότερα δεν έπαψε να εκφράζεται πολύ επαινετικά για την ποίηση του Καβάφη -«Μοναδικός, ανόμοιαστος και ανεπανάληπτος» είναι ο τίτλος του άρθρου του στην Επιθεώρηση Τέχνης το 1963. Και σε συνέντευξη του 1959 κάνει την εξής διάκριση ανάμεσα στον άνθρωπο και τον ποιητή: Ο Καβάφης είναι πολύ βαθύς και πολύ ανθρώπινος ποιητής. Κατά βάθος βέβαια, πεσσιμιστής και αμοράλ, και όχι αγωνιστής.

Ο Βάρναλης έγραψε δυο ποιήματα που απαντούν άμεσα σε καβαφικά ποιήματα. Να πούμε εδώ ότι ο Καβάφης, το έχω ξαναγράψει, είναι με μεγάλη διαφορά, ο ποιητής μας εκείνος που τα ποιήματά του έχουν παρωδηθεί περισσότερο από κάθε άλλον. Άλλες παρωδίες ή μιμήσεις είναι χλευαστικές, όπως του Φώτου Πολίτη, άλλες είναι κολακευτικές, όπως του Λαπαθιώτη, ενώ άλλοι χρησιμοποίησαν το καβαφικό ύφος σαν όχημα για σάτιρα άλλων καταστάσεων, όπως ο Ξ. Κοκόλης, που τον χάσαμε πρόσφατα. Τα ποιήματα του Βάρναλη δεν είναι παρωδίες, ούτε μιμήσεις ύφους του Καβάφη, είναι ποιητικές απαντήσεις σε καβαφικά ποιήματα.

Το πρώτο ποίημα έχει τίτλο «Ντενσουάι 27 Ιουνίου 1906», που παραπέμπει απευθείας στον τίτλο του καβαφικού ποιήματος («27 Ιουνίου 1906, 2 μ.μ.«) Δεν θα παραθέσω το βαρναλικό ποίημα, μπορείτε να το βρείτε εδώ. Να προσεχτεί ότι το καβαφικό ποίημα δεν ανήκει στα 154 αναγνωρισμένα, το έφερε στην επιφάνεια ο Στρ. Τσίρκας και το δημοσίευσε στο τεύχος Δεκεμβρίου 1963 της Επιθεώρησης Τέχνης (που ήταν αφιερωμένο στον Καβάφη). Αυτή η δημοσίευση έδωσε στον Βάρναλη το έναυσμα για να συνθέσει το δικό του ποίημα, που δημοσιεύτηκε στο ίδιο περιοδικό δυο μήνες αργότερα, τον Φεβρουάριο του 1964, με υπότιτλο «ήγουν παντού τα πάντα κι όποιοι» και αφιέρωση στον Τσίρκα. Ο Βάρναλης αφηγείται το ίδιο γεγονός αλλά πολύ εκτενέστερα. Ο Καβάφης εστιάζεται στον θρήνο της μάνας και στο εφηβικό σώμα, ο Βάρναλης καταγγέλλει το έγκλημα των αποικιοκρατών.

Το δεύτερο ποίημα του Βάρναλη γράφτηκε ως απάντηση στο πασίγνωστο καβαφικό «Η πόλις» και χρησιμοποιεί σαν υπότιτλο τον γνωστότερο στίχο του, «δεν έχει πλοίο για σε δεν έχει οδό». Ο Βάρναλης το έγραψε τον Νοέμβριο του 1968 (ογδονταπέντε χρονών) και το χάρισε στον Γ. Σαββίδη. Περιλαμβάνεται στη συλλογή «Οργή λαού» που εκδόθηκε μετά τον θάνατο του ποιητή σε επιμέλεια Σαββίδη, αλλά αποτελεί και οργανική συνέχεια της προηγούμενης συλλογής «Ελεύθερος κόσμος», όπως επισημαίνει ο Σαββίδης σε ένα άρθρο του. Όπως μας πληροφορεί ο Κακαβάνης, μια δεύτερη μορφή, με κάποιες αλλαγές, γράφτηκε τον Φλεβάρη του 1969 και δημοσιεύτηκε το 1972 στο λογοτεχνικό κυπριακό περιοδικό «Νέα εποχή».

Ο Βάρναλης διαφωνεί συμφωνώντας με τον Καβάφη. Και να μπορέσει να φύγει από την Πόλιν, τα ίδια θα βρει και αλλού, εκτός αν αλλάξει δρόμο στη ζωή του και ακολουθήσει την οδό της κοινωνικής αλλαγής.

Ο τίτλος, Ελευθερίης φάος ιρόν, δεν πρέπει να υπάρχει στην αρχαία γραμματεία ή τουλάχιστον δεν τον βρήκα πουθενά. (Ο Σαββίδης δεν αναφέρεται σ’ αυτό το θέμα). Θα πει, βέβαια, Ελευθερίας ιερό φως.

«ΕΛΕΥΘΕΡΙΗΣ ΦΑΟΣ ΙΡΟΝ…»
           
                                    δεν έχει πλοίο για σε, δεν έχει οδό
                                                                                    ΚΑΒΑΦΗΣ
 
 
            – Πια δεν μπορώ! Θα φύγω φτερωτός
            στον «ελεύθερον κόσμο του φωτός»!
            (Όχι Άφρικα κι Ασία! Καθημερνά
            φωτιά κι ατσάλι ο Αθάνατος κερνά.)
           
            Θα γεννηθώ ξανά, όπως θέλω, κι όσο
            μπορώ και θέλω εγώ να μεγαλώσω!
            (Ιδού στάδιον δόξης σου λαμπρόν,
            αθάνατη λεξούλα του Καμπρόν!)
           
            – Αν απ’ εδώ σ’ αφήσουν κι αν εκεί
            σε δεχτούνε, θ’ αλλάξεις φυλακή.
            Ανάσα πουθενά του δουλευτή
            που προσκυνά, ο φτωχός, να βολευτεί.
           
            Χιλιάδες μίλια πέρα, αιώνες πίσω,
            φτηνά το κρέας πουλιέται τ’ ανθρωπίσο.
            Ξέν’ οι λαοί στον τόπο τους και δούλοι,
            δεν έχουνε πατρίδα, οχτροί και μούλοι!
           
            Όπου να πας, ξένος και δούλος, κι όπου
            σταθείς, θα χάνεις κάθε αξία τ’ ανθρώπου.
            Αλλού να γεννηθείς κι αλλού να πας,
            παντού θα σε χτυπούν, αν δε χτυπάς!
           
            Πουθενά δε θα μείνεις. Κάθε λίγο
            θα παίρνεις το δισάκι σου: «Θα φύγω!»
            Οι αλυσίδες σου στο ’να το σακί,
            στ’ άλλο ο τάφος σου – κι ώρα σου κακή!
           
            Τι τα θέλεις φτερά και πλοία κι οδό;
            Ο «ελεύθερός σου κόσμος» είν’ εδώ.
            Κόσμος θανάτου, απάτης και φαλλού!
            Όλα τα ’χεις, γιατί να πας αλλού;
           
            (ψιθυριστά)
           
            Αν ζητάς ανθρωπιά και δίκιο νόμο,
            δεν είν’ εκεί που πας. Ν’ αλλάξεις δρόμο!

Υ.Γ.

Το κείμενο διαμαρτυρίας των λογίων της Αλεξάνδρειας, που πληκτρολόγησε ο φίλος SpyrosZer, παρατίθεται εδώ (με διατήρηση της ορθογραφίας πλην πολυτονικού):

 

                                                   ΟΙ ΔΙΑΝΟΟΥΜΕΝΟΙ ΤΗΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΑΣ

                                                            ΥΠΕΡ ΤΟΥ ΒΑΡΝΑΛΗ

   ΜΙΑ ΔΙΑΜΑΡΤΥΡΙΑ

Με κατάπληξη έμαθε μία μεγάλη μερίς των διανοουμένων Αλεξάνδρειας  ότι η Εκπαιδευτική Επιτροπή του Υπουργείου της  Παιδείας κατεδίκασε σε εξάμηνο παύση τον ποιητή Κώστα Βάρναλη, καθηγητή στο Διδασκαλείον Αθηνών, για το λόγο ότι, πριν 2 ή 3 χρόνια,  εδημοσίευσε σ’ ένα βιβλίο του «Το φως που καίει»,  μερικούς στίχους που θίγουν, κατά την αντίληψη των κριτών του,  την ιδέα της πατρίδας.

Διερωτώμεθα αν η πειθαρχική αυτή τιμωρία του ποιητού,  που κατέφθασε με μια τέτοια παράξενη αργοπορία,  σημαίνει την απαρχή στην Ελλάδα, διωγμών κατά του πνεύματος και της ελευθερίας του λόγου,  εάν έπρεπε να εγκαθιδρυθή στον τόπο μας το πολίτευμα της  «Ελευθερίας» και της «Προόδου», η Δημοκρατία, για να καταδιωχθεί ένας ποιητής, γιατί διετύπωσε μιαν ιδέα που δεν αρέσει στους επισήμους, εάν το κράτος εννοεί να νομοθετήση επίσημη έκφραση ωρισμένων ιδεών…

Και από την άλλη μεριά, με περιέργεια και ανησυχία θέλομε να μάθωμε εάν οι κύριοι δικασταί της Εκπαιδευτικής Επιτροπής ανεκάλυψαν,  για την ιδέα της πατρίδος, τον απαρασάλευτο τύπο του ορθόδοξου ορισμού και απάνω εις αυτόν εμέτρησαν την ποιητική έκφραση που της έδωσε ο Βάρναλης  και την βρήκαν λανθασμένη, εγκληματική ….

Ελησμόνησαν άραγε οι κύριοι δικασταί  ότι ανέκαθεν οι καταδικασθέντες για τις ιδέες τους  ελατρεύτηκαν ως θεοί ή ήρωες του πνεύματος, μερικούς αιώνες ή και μερικές γενεές μόνο, κατόπιν;

Εάν η ποιητική έκφρασις του Βάρναλη είναι λανθασμένη, δεν θ’ αρκούσαν για να το αποδείξουν, εμπρός στα μάτια του λαού οι επίσημοι και μη διανοούμενοι, και να καταστρέψουν έτσι την αίρεση, με τα ίδια τους όπλα;

Έπρεπε να διαταχθή κατά του ποιητού η σκληρή, βάρβαρη ποινή της εξαμήνου πείνας;

Έπρεπε να τιμωρηθή το πνεύμα γιατί, στην έρευνά του, διετύπωσε μιαν έκφραση που επλήγωσε ορθές ή στραβές αντιλήψεις  μερικών ανώτερων υπαλλήλων του Υπουργείου της Παιδείας που ανέλαβαν να την κρίνουν;

Διαμαρτυρόμεθα και εκφράζομε στον Κώστα Βάρναλη  όλη τη συμπάθειά μας γιατί, εργάτης του πνεύματος, υπακούσας  στη σκέψη του και την συγκίνησή του, εξέφρασε μίαν αντίληψή του και χτυπήθηκε γι’ αυτό με ανάρμοστη τιμωρία.

Υψώνομε την διαμαρτυρία μας προς το Κράτος και τους υπευθύνους και τους ζητούμε, για τη τιμή τους, ν’ ανακαλέσουν και ν’ ακυρώσουν την απόφαση της Εκπαιδευτικής Επιτροπής.

Αλεξάνδρεια 13 Απριλίου 1925

Υπέγραψαν:

Β. Αθανασόπουλος, Γλαύκος Αλιθέρσης, Αγ. Αριστοκλής, Γ. Βρισιμιτζάκης, Σ. Γιαννακάκης, Δρ. Θ. Γεωργίου, Δ. Ευαγγέλου, Κ. Π. Καβάφης, Γ. Κιτρόπουλος, Απόστολος Λεοντής, Δ. Λίτσας,  Κ. Δ. Μακρής, Τίμος Μαλάνος,  Αθανάσιος Μαρσέλος, Πόλυς Μοδινός, Παύλος Μύρτης, Νικόλαος Νικολαίδης, Θ. Ξανθόπουλος, Στεφ. Πάργας, Β. Πασχαλίδης, Β. Παυλίδης, Μ. Περίδης, Γ. Πετρίδης, Γ. Πιερίδης, Αλεκ. Σκούφας, Δρ. Α. Σκουφόπουλος.

 

Advertisements

89 Σχόλια to “Όταν ο Βάρναλης συνάντησε τον Καβάφη”

  1. Γς said

    Καλημέρα

    >Στο αλεξανδρινό κείμενο φιγουράρει και η υπογραφή του Κ.Π.Καβάφη -και είναι, απ’ όσο ξέρω, η μοναδική φορά που ο Καβάφης υπέγραψε συλλογικό κείμενο.
    Να σε διαβάσει ο Καργάκος να αρχίζει πάλι να φωνάζει.
    Τσάμπα ανακάλυψε (και την πάτησε) την επιστολή προς την Ενωση Ελλήνων Φασιστών που ‘συνυπέγραψε’ ο Καβάφης. Εχεις καλύψει το θέμα εδώ κι όποιος ενδιαφέρεται ας ψάξει.
    Επ ευκαιρία θα έπρεπε να υπάρχει δυνατότητα αναζήτησης στο ιστολόγιο.

  2. Reblogged this on ΤΟ ΠΙΤΣΙΡΙΚΙ.

  3. ΛΑΜΠΡΟΣ said

    ΆΝ ζητάς ανθρωπιά και δίκιο νόμο,
    δεν είν΄ εκεί που πάς. Ν΄αλλάξεις δρόμο.

    Πολύ ωραίο ποίημα, αλλα αυτός ο στίχος, μέσα απο την απλότητά του, απελευθερώνει τεράστια δύναμη.
    Τί είναι άραγες αυτό, που δεν αφήνει τους ανθρώπους να κάνουν μια απλή κίνηση, να πάρουν μια απλή απόφαση, για να αλλάξουν την ζωή τους, και να αποδέχονται να είναι σκλάβοι, όλων των ειδών;

  4. gpoint said

    Οταν ο ένας ποιητής κάνει διαπιστώσεις ενώ ο άλλος δίνει διδαχές η διαφορά είναι τεράστια κι ας μοιάζουν τόσο οι λέξεις μεταξύ τους.
    Τώρα όσον αφορά το νόημα…
    .
    δεν έχει πλοίο για σε, δεν έχει οδό…

    μα έχει αεροπλάνο
    αν δεν κοιτάς συνέχεια χαμηλά
    αλλά σηκώσεις το κεφάλι πάνω

  5. ΛΑΜΠΡΟΣ said

    4 – Μα το πρόβλημα δεν είναι το μεταφορικό μέσο, γιατι όπου κι αν πάς το ίδιο θά βρεις. Το πρόβλημα βρίσκεται μέσα στον καθένα, όπου κι αν πάει το κουβαλάει μαζί του, άρα πρέπει να αλλάξει ο ίδιος, δεν χρειάζεται να πάει αλλού.

  6. oikodomos said

    Καλημέρα.
    Το βιβλίο του Ηρακλή Κακαβάνη ερευνά άγνωστες ή λιγότερο γνωστές πλευρές του Βάρναλη και φέρνει στο φως της δημοσιότητας 19 ποιήματα. Όμως εκτός από αυτά -και άλλα- πολύ σημαντικά, η σπουδαιότητά του έγκειται στο γεγονός ότι φέρνει τον ποιητή ποιο κοντά στους «ανίδεους» σαν και του λόγου μου, που επιπλέαμε στην επιφάνεια του έργου του με τη σιγουριά ότι ταξιδεύαμε σε γνωστά νερά. Το βιβλίο του Κακαβάνη μας δίνει τη δυνατότητα να βουτήξουμε σ’ αυτά τα βαθιά νερά και να θαυμάσουμε την ομορφιά και τον πλούτο τους.

    Είχα την τύχη και την χαρά να είμαι παρών στην πρώτη παρουσίαση του βιβλίου: http://stithaghi.blogspot.gr/2012/11/blog-post_24.html Εννοείται θα είμαι και στις 17.

    Σχετικά με το θέμα της ανάρτησης, έχω να πω πως το μέγεθος των διανοουμένων εκείνης της εποχής ήταν εκείνο που τους επέτρεπε να υπερνικούν τις ιδεολογικές τους διαφορές και να «συναντιούνται». Καλύτερα βέβαια να μην αναφερθούμε στο σήμερα…

    «Αν ζητάς ανθρωπιά και δίκιο νόμο,
    δεν είν’ εκεί που πας. Ν’ αλλάξεις δρόμο!»

    Πόσο δυνατά πρέπει να το φωνάξουμε αυτό σήμερα;!

    Καλή δύναμη!

  7. Αντιφασίστας said

    Καλημέρα σε όλες και σε όλους!
    Ωραίο θέμα διάλεξες, Νικοκύρη. Κορυφαίος ο Καβάφης, αγαπημένος ο Βάρναλης. Ο ένας φοβόταν και τον ίσκιο του, ο άλλος έμπαινε μέσα σ’ όλα, πάντα παρών στη ζωή και στους αγώνες. Ο καημένος ο Καβάφης, βέβαια, παραδεχόταν πως ήταν δειλός
    http://www.kavafis.gr/kavafology/articles/content.asp?id=11
    δεν παρίστανε τον ήρωα, δεν έκαψε κόσμο σαν εκείνη την καθεστωτική μουσίτσα τον Σπύρο Μελά (ιδού 2 εμετικά κείμενά του)
    http://storiacontroversa.blogspot.gr/2012/06/blog-post_26.html
    http://www.politismospolitis.org/archives/1145
    που με μεγάλη έκπληξη βλέπω την υπογραφή του υπέρ του Βάρναλη. Ποιος ξέρει πού αποσκοπούσε ο γλοιώδης!

  8. cronopiusa said

    Καλή σας μέρα
    ευχαριστούμε κύριε Σαραντάκο, θα διαβάσουμε το βιβλίο

    δεν έχει πλοίο για σε, Χασάν Μέκκι
    δεν έχει δρόμο
    Αν ζητάς ανθρωπιά και δίκιο νόμο,
    δεν είν’ εκεί που πας. Ν’ αλλάξεις δρόμο!

    Οι πρόσφυγες δεν έχουν επιλογή, ο διάλογος Θησέα Οιδίποδα θα έπρεπε να διδάσκεται συα σχολεία ΟΙΔΙΠΟΥΣ ΕΠΙ ΚΟΛΩΝΩ (1976) Α. Μινωτής

  9. Γς said

    4:

    >μα έχει αεροπλάνο
    αν δεν κοιτάς συνέχεια χαμηλά
    αλλά σηκώσεις το κεφάλι πάνω

    Σηκώναμε το κεφάλι πάνω,
    Όταν ακούγαμε αεροπλάνο.
    Κι έλεγε ο Στάθης:
    -Αυτοί είναι άνθρωποι!
    Κει πάνω. Εμείς είμαστε…
    >αθάνατη λεξούλα του Καμπρόν!

    Που λέει κι ο ποιητής πιο πάνω.

    >δεν έχει πλοίο για σε, δεν έχει οδό…
    μα έχει αεροπλάνο

    Ημουν μπροστά σ’ ένα σπίτι φίλου στο Αστόρια:

    -Ο γκρανρτ φάδερ σου του πήρε 25 μέρες του καμ χίαρ με το όσιν λάινερ. Νοτ α ντέυ μπάι πλαίιν σήμερα.
    -Γκράντ πα οτ το γουέιτ, δε πλαίιν, ντάντυ

  10. sarant said

    Καλημέρα, ευχαριστώ πολύ για τα πρώτα σχόλια!

    6: Να γνωριστούμε τότε 🙂

    1: Γς, μπορείς μέσω γκουγκλ.

  11. Γς said

    10 β:
    Αυτό κάνω κι εγώ
    Βάζω sarantakos και τις λέξεις κλειδιά, αλλά δεν δουλεύει πάντα εξτρα πρίμα.

    Αν μπορούσαμε να κάνουμε αναζήτηση μόνο μέσα στο ιστολόγιο…

  12. sarant said

    Μισό, πρέπει να κάνεις advanced search και να βάλεις site:sarantakos.wordpress.com

  13. j7n said

    «Θεσσαλίης φάος ιερόν δώκας ελευθερίης δουλωσύνη αλέκων, της δε ευεργεσίης μνήμων Ελλάς το δ’ άγαλμα είσατο σοι Γλάδστων, ου κλέος αθάνατον».

    http://tinyurl.com/cxug3r5

  14. ππαν said

    Εμένα κι η υπογραφή του Γεωργίου Παπανδρέου με ξαφνιάζει.

  15. spiral architect said

    Καλημέρα. 🙂
    Εξαιρετικό αφιέρωμα το σημερινό.
    (έκανα κοντά μια ώρα να το διαβάσω μαζί με τις παραπομπές)

    @6, 10: … και να απεκδυθούμε των παρατσουκλιών μας. 😉

  16. sarant said

    13: Ευχαριστώ, δεν μου έκοψε να ψάξω με «φάος ιερόν». Πράγματι, φάος ιερόν έχει ο Ησίοδος (αλλά όχι ελευθερίης). Ωστόσο, ο Βάρναλης πρέπει να ήξερε το επίγραμμα προς Γλάδστωνα.

    14: Το είχαμε συζητήσει λιγάκι στο προηγούμενο άρθρο (εκεί με το κωφόν κτήνος).

    15: Ναι, έτσι 🙂 Αλλά με αιτιατική παρακαλώ, ο Παύλος έλεγε «απεκδυσάμενοι τον παλαιόν άνθρωπον»
    Κι εμένα ξέρεις πόσο μου πήρε να το γράψω; Ξεκίνησα χαλαρός, διότι το είχα μέσα στο μυαλό μου, αλλά…

  17. sarant said

    Κάποιος φίλος έστειλε το κείμενο της διαμαρτυριας των Αλεξανδρινών λογίων, οπότε μην το κάνει κι άλλος!

  18. gpoint said

    #5
    Μα το ίδιο εννοώ και εγώ με το σηκωμένο κεφάλι, μια άλλη στάση ζωής με ταχύτατα (αεροπλάνο) αποτελέσματα γιατί τα πιο αργά όπως το πλοίο ή τα πόδια οδηγούν, όπως όλες οι πολιτικές απεδειξαν, εκεί που δεν υπάρχουν δίκαιοι νόμοι κι ανθρωπιά..

  19. Γς said

    12:
    Μμμμ!
    Εχω την εντύπωση ότι … δεν σε χρεριάζομαι άλλο!

  20. Herko said

    Βάρναλης και Καβάφης μπορεί και να συναντήθηκαν (Το πιο πιθανό). Αντιγράφο από κείμενο του Βάρναλη για τον Γ. Σωτηριάδη (Νομίζω υπάρχει στην έκδση του Κέδρου):

    Τρεις πνευματικοί άνθρωποι στην Ελλάδα είχανε τα πιο εκφραστικά – θα λεγα ωραία – κεφάλια. Ο γιατρός και λόγιος Φώτης Φωτιάδης από την Πόλη, που γράψε το πολύκροτο βιβλίο «Το γλωσσικό μας ζήτημα κ’ ή εκπαιδευτική μας αναγέννηση», ο ποιητής Καβάφης κι ο Σωτηριάδης. Αμα τους πρωτόβλεπες καταλάβαινες πως έχεις μπροστά σου ανθρώπους του βαθιού στοχασμού και της ωραίας ψυχής. Ο πλούσιος εσωτερικός τους κόσμος έλαμπε στο πρόσωπο κ’ η δημιουργική πνοή εξαϋλωνε τα χαραχτηριστικά τους.

  21. Herko said

    αντιγράφω, αχ αυτή η βιασύνη

  22. mariafragkiadaki said

    Καλημέρα. Δυστυχώς δεν έχω πολυτονικό. Ελπίζω να βοήθησα.

    Με εκτίμηση

    Μαρία Φραγκιαδάκη ΥΓ: μου αρέσουν πολύ τα άρθρα σας, ιδιαίτερα εκείνο με το τελικό «ν» και το «σ». Πιστεύω ότι στην Κρήτη που το «ν» έχει καταργηθεί εδώ και αιώνες, πρέπει να είμαστε παντελώς βλάκες!!

  23. oikodomos said

    @10,15 …βεβαίως, βεβαίως!

  24. sarant said

    20: Αυτό είναι σοβαρό επιχείρημα, πράγματι, ότι συναντήθηκαν.

  25. ΛΑΜΠΡΟΣ said

    18 – Γιατί τότε οι άνθρωποι, δεν παίρνουν την απόφαση, τι τους κρατάει δέσμιους;
    Το πρόβλημα είναι μέσα στον καθένα, αλλα ελάχιστοι κοιτάζουν μέσα τους, οι περισσότεροι προσδοκούν την λύση του απο τους άλλους, και όταν αυτό δεν γίνεται, θυμώνουν, με τους άλλους.

  26. Αντιφασίστας said

    25: Αν δεν έχεις διαβάσει το βιβλίο του Έριχ Φρομ »Ο φόβος μπροστά στην ελευθερία», διάβασέ το, Λάμπρο. Δεν είναι ευαγγέλιο, φυσικά, αλλά λέει ενδιαφέροντα πράγματα.
    http://valuewhatworths.wordpress.com/2012/08/06/%CE%BC%CE%B5-%CF%84%CE%BF-%CE%BD%CE%B1-%CF%83%CF%86%CF%85%CF%81%CE%AF%CE%B6%CE%B5%CE%B9%CF%82-%CF%83%CF%84%CE%BF-%CF%83%CE%BA%CE%BF%CF%84%CE%AC%CE%B4%CE%B9-%CE%B4%CE%B5%CE%BD-%CE%B3%CE%AF%CE%BD%CE%B5/

  27. j7n said

    ΦΑΟΣ ΙΡΟΝ ΔΩΚΑΣ ΕΛΕΥΘΕΡΙΗΣ (όχι ιερόν)

    Από το ιστολόγιο του Θεόδωρου Πασσαλίδη
    http://somewherebackingreece.blogspot.gr/2012/01/blog-post_03.html

  28. eth said

    @1-10-11-12: Εγώ πάντως χρησιμοποιώ την μπάρα αναζήτησης πάνω δεξιά στο ιστολόγιο και δεν έχω πρόβλημα.

  29. ΛΑΜΠΡΟΣ said

    26 – To έχω διαβάσει πριν πολλά χρόνια, (αν και είναι κλεμένη εργασία του Ράϊχ), και όντως, το πρόβλημα των ανθρώπων, είναι ο φόβος μπροστά στην ελευθερία. Αυτός είναι και ο λόγος που υποτάσονται στον κάθε μεγαλόσχημο ανθρωπάκο, είτε Χίτλερ, είτε Στάλιν, είτε Μάο, είτε Ομπάμα. Το ζητούμενο είναι, τι προκαλεί αυτόν τον φόβο, προς αυτήν την κατεύθυνση προσδοκούσα κάποιο διάλογο.

  30. Αντιφασίστας said

    30: Νομίζω ότι είναι αυτονόητος αυτός ο φόβος. Είναι εξοντωτικό να είσαι πάντα υπεύθυνος για τις πράξεις σου και τις παραλείψεις σου, να συμμετέχεις ουσιαστικά στη λήψη δύσκολων αποφάσεων, τις συνέπειες των οποίων θα πρέπει να αποδεχτείς αγόγγυστα. Ποιο βολικό δεν είναι να φωνάζεις πότε ωσαννά και πότε σταύρωσον; Κοινοτοπίες λέω, αλλά εκεί εντοπίζω τη ρίζα του προβλήματος εξετάζοντας τον εαυτό μου.

  31. Αντιφασίστας said

    »Πιο βολικό», διορθώνω. Στου Νικοκύρη γράφουμε, πρέπει να προσέχουμε! 😉

  32. gpoint said

    # 25,29
    (Δυστυχώς σήμερα μόνο περιστασιακά βρίσκομαι στο πισί)
    Ο φόβος της αποτυχίας κάνει τον άνθρωπο να μην δοκιμάζει αυτά που σκέπτεται αλλά να ακολουθει υποδείξεις άλλων ή να καλύπτεται πίσω από την συλλογικότητα νερώνοντας όμως το κρασί του, πέρνοντας το πλοίο ή τον δρόμο και όχι το αεροπλάνο. Αλλοτε πάλι παραμένει αδρανής νομίζοντας πως θα είναι αιώνιος κι αργότερα θα «ξέρει». Στην πραγματικότητα ενώ πολλές φορές έχουμε κάνει την εκλογή μας δεν την αποδεχόμαστε και ρωτάμε του γνωστούς μας μέχρι κάποιος να μας υποδείξει την εκλογή μας. και τότε πράττουμε έχοντας άλλοθι για την τυχόν αποτυχία την προτροπή του άλλου….
    Σαν αιτία, στην εποχή μας, θεωρώ τις διαφημίσεις που με κάθε τρόπο προβάλλουν τον αλάνθαστο, αήττητο, ανυπέρΒΛΗΤΟ,ατσαλάκωτο κ.λ.π. με την κουρσάρα, το ουίσκυ, την γυναικάρα κ.λ.π.

  33. sarant said

    Ευχαριστώ για τα νεότερα!

    27: Α, ευχαριστώ πολύ -λύθηκε θαρρώ ο γρίφος, δεν μπορεί να είναι σύμπτωση!

    7: Ο Μελάς πάντως την εποχή εκείνη έκανε τον σοσιαλιστή -έχω άρθρο του 1924 όπου ο Ν. Γιαννιός τον χαρακτηρίζει κορυφαίο σοσιαλιστή συγγραφέα ή κάτι τέτοιο.

  34. neraktia said

    Καλησπέρα

    «Κι αν δεν µπορείς να κάµεις την ζωή σου όπως την θέλεις,
    τούτο προσπάθησε τουλάχιστον
    όσο µπορείς: µην την εξευτελίζεις
    µες στην πολλή συνάφεια του κόσµου,
    µες στες πολλές κινήσεις κι οµιλίες. «

  35. Αντιφασίστα, είσαι μεγάλος γενικώς, αρχίζοντας από το ψευδώνυμο

  36. Πού είναι τ’ άλλα κορίτσια μας; Μόνο η Κρόνυ εμφανίστηκε για λίγο. Πολλή συννεφιά έχει και πού να δεις αστέρια! Ελπίζω να μη μας αφήσουν να βγάλουμε το χειμώνα έτσι

  37. neraktia said

    Ξαναδιαβάζοντας το άρθρο, μου κάνει εντύπωση το ποίημα του Βάρναλη!

    Εγώ θέλω

    «να μην έχει πλοίο για με, ούτε οδό…»

    Γιατί πρέπει ?

  38. ΛΑΜΠΡΟΣ said

    30 – Kρίνοντας απο εμένα, που αναγκάστηκα να παίρνω αποφάσεις μετά το δημοτικό, μπορώ να πώ, οτι δεν είναι εξοντωτικό να είσαι υπεύθυνος για τις πράξεις σου, ούτε να παραδέχεσαι τα λάθη σου, το αντίθετο θα έλεγα, μου είναι αδιανόητο να φταίει κάποιος άλλος για μένα. Και μιά και είμαι ο μέσος άνθρωπος, αφού μπορώ να το κάνω εγώ, μπορούν οι περισσότεροι. Προφανώς δεν γεννιόμαστε αναποφάσιστοι, αλλιώς δεν θα είχαμε καμία τύχη, απέναντι στα θηρία που μας περιέβαλλαν πριν αστικοποιηθούμε ώς είδος. Τότε τι γίνεται; για ποιό λόγο δεν αποφασίζουν υπεύθυνα οι άνθρωποι; Μήπως κάποιος οφελείται απο αυτό, μήπως αυτός ο κάποιος ελέγχει την εκπαίδευση και τα ΜΜΕ, μήπως τον λένε κεφάλαιο; Δεν είναι αντίφαση, όσο πιο πολύ μορφώνονται μέσω τις εκπαιδεύσεως οι άνθρωποι, τόσο πιο άβουλοι και ελεγχόμενοι γίνονται. Μπορούμε να ρίξουμε μια ματιά, στους «ηγέτες» που εκλέγονται παγκοσμίως, μια σύγκριση με τους παλιούς προκαλεί θλίψη, ειδικά αν κοιτάξουμε στην χώρα μας, είναι σκέτη απελπισία. Για σκέψου, όσο πιο πολύ εξαλειφόταν ο αναλφαβητισμός, τόσο πιο ηλίθιους ηγέτες βγάζαμε, με κορυφαίο τον διδάκτορα του Χάρβαρντ. Κοίτα τους 300 στην βουλή, αν εξαιρέσουμε τέσσερις πέντε, θα εμιστευόσουν κάποιον, να περάσει τον σκύλο σου απέναντι στον δρόμο; Κι όμως αυτούς έβγαλε ο κυρίαρχος «μορφωμένος» λαός να τον εκπροσωπήσουν. Φαντάσου φίλε μου, ο Μιχαλολιάκος, ο Καιάδας, ο Κασιδιάρης, στην βουλή, και ο Τατσόπουλος απο ελπιδοφόρος συγγραφέας, κατάντησε να ξεμαλιάζεται σαν κυρα κατίνα μαζί τους, τόση νοημοσύνη απο εκλογείς, και εκλεγμένους, τυχαίο; δεν νομίζω.

    32 – Όσοι ξέρουν ποδήλατο, ξέρουν πολύ καλά οτι οι τούμπες που έφαγαν, πολλές φορές με οδυνηρά αποτελέσματα, (εγώ μονίμως με τραύματα ήμουν) δεν μπόρεσαν να τους αποτρέψουν απο το να μάθουν να ποδηλατούν. Κάθε φορά που έπεφταν, σηκωνόντουσαν πιο σίγουροι οτι θα τα καταφέρουν, είναι στην φύση μας να μαθαίνουμε απο τα λάθη μας, αυτό έχει αντιστραφεί στις σύγχρονες κοινωνίες, που κυριαρχεί ο τεχνητός φόβος. Απο μικρά παιδιά διδασκόμαστε τον φόβο, διδασκόμαστε απο τους γονείς μας, και απο τους δασκάλους, να επιχειρούμε μόνο στα σίγουρα, χωρίς ρίσκο. Απο μικρά παιδιά, γονείς και δάσκαλοι μας τιμωρούν για τα λάθη μας, με καταστροφικές συνέπειες για την αυτοεκτίμησή μας, και την αυτοπεποίθησή μας, το αποτέλεσμα αυτής της μεθόδου, είναι ορατό.
    Οπότε οι διαφημήσεις μάλλον δεν είναι η αιτία, άλλωστε έχεις πάντα την δυνατότητα, να αλλάξεις κανάλι, η ακόμα καλύτερα να κλείσεις την τηλεόραση, χωρίς να κουνηθείς απο την θέση σου, κι όμως ελάχιστοι το κάνουν, απίστευτο έτσι;
    Υπάρχει και η άλλη επιλογή, να μην έχεις τηλεόραση.

  39. neraktia said

    Άλλωστε, το ποίημα του Καβάφη ανατρεπτικό είναι από μόνο του.

    (Μην ποντάρεις σε αλλαγές αν κουβαλάς τα ίδια μυαλά)

    Για κάνω λάθος?

  40. τυφλόμυγα said

    Για τον κ. Καλαχώρα:

    Αστέρι μ’ είπες μια φορά κι ίσως να γίνω φως μου
    αρκεί κι εσύ να συβαστείς να γίνεις ουρανός μου.

    Ωραίο κείμενο με ωραία σχόλια. 🙂

  41. ΛΑΜΠΡΟΣ said

    40 – Συμφωνώ μαζί σου για τον Καβάφη, (που τον θεωρώ τεράστιο ποιητή) δείχνει τον πραγματικό στόχο, που είναι ο ίδιος μας ο εαυτός. Ο Βάρναλης, επηρεασμένος απο την επαναστατικότητα της εποχής, προέτρεπε σε αλαγή δρόμου, για ανθρωπιά και δίκιο. Δεν είναι λάθος, εξαρτάται απο την ερμηνεία που θα δώσει ο καθένας για την κατεύθυνση του δρόμου. Εκ των υστέρων ξέρουμε οτι ο δικός του ήταν λάθος, μόνο ανθρωπιά και δίκιο δεν βρήκαν εκεί όσοι πήγαν, ή τους πήγαν.

  42. Γς said

    40:
    Ωραία πάσα για τον Λεώνικο. Τώρα τρέχα να υπερασπίσεις τα δίχτυα σου.
    Τον βλέπω ήδη να έρχεται στη περιοχή σου…

  43. neraktia said

    41. Ααα ο δικός του ήταν λάθος? Δεν το ήξερα!

    Κρίμα…

    Ήθελα να πω….

    κι αν δεν είμαστε πολίτικαλι κορέκτ, δεν πειράζει!

    (Κι απο αριστερά, εννοώ!)

  44. sarant said

    Σας ευχαριστώ για τα νεότερα, κι αν περάσετε από την εκδήλωση θα χαρώ να γνωριστούμε!

  45. Αντιφασίστας said

    Γς, τη γλιτώσατε πολύ φτηνά σήμερα, φίλε μου. Δεν πειράζει, γιατί …τα κουρέλια τραγουδάνε ακόμα!

  46. neraktia said

    30. Γράψατε ένα εκπληκτικό κείμενο…

    Υποκλινόμαστε!

  47. Αντιφασίστας said

    38: Λάμπρο, δεν λέω ότι δεν μπορούμε, λέω ότι το αποφεύγουμε. Και όχι τόσο στην προσωπική μας ζωή, αφού εκεί δεν μπορούμε να κάνουμε αλλιώς, αλλά στη δημόσια. Ας μην κατηγορούμε όσους προσπαθούν να μας ελέγχουν, τη δουλίτσα τους κάνουν και το συμφέρον τους κοιτάνε. Το θέμα είναι εμείς γιατί τους το επιτρέπουμε, γιατί δεν διεκδικούμε ουσιαστικό ρόλο στη λήψη των αποφάσεων. Νομίζω ότι το μέλλον της δημοκρατίας και της ελευθερίας εξαρτώνται από την απάντηση σ’ αυτά τα ερωτήματα.

  48. Αντιφασίστας said

    Εξαρτάται, όχι εξαρτώνται. Η συγκίνησή μου από την καλή εμφάνιση της Πανάθας με σπρώχνει σε χοντρά λάθη.

  49. Γς said

    45:
    Εντάξει.
    Ελα τώρα για δυο πόντους διαφορά;
    Δύο; τι δύο; Τέσσερις!
    Τέσσερις; Τι τέσσερις; Οχτώ!
    Οχτώ; Τι οχτώ; Δεκάξι πόντους!

    Στο έθεσα λίγο λάου λάου, γεωμετρικοπροοδευτικά…

  50. gpoint said

    # 38
    Αυτό το επιβάλλεται να σηκωθείσ όταν πέσεις το γράφει στην φανέλλα του ο Πάμπλο ο Γκαρσία και είμαι ΠΑΟΚg’s άρα συμφωνώ.
    Δεν σου πέρασε ποτε από το μυαλό πως η σύνθεση της Βουλής, η «ετυμηγορία» της λαίκής βούλησης είναι αποτέλεσμα…διαφήμισης, παρά προϊόν πολιτικής σκέψης ; ;
    Γιατί στα έντυπα η διαφήμιση είναι πιο ύπουλη από την αντίστοιχη τη τηλεόρασης (γιαυτό πρώτα έκοψα την εφημερίδα και μετά από μερικά χρόνια και την τηλεόραση πλην αγώνων και όπερας)
    Δεν είδες τελευταία πως έχασαν ως δια μαγείας τον πολιτικό τους λόγο ο Καρατζαφέρης και ο Καμμένος ενώ τον βρήκε ο Μιχαλολιάκος :
    Ο Ανατολάκης δεν βγήκε βουλευτής από σποτάκια στην τηλεόραση αλλά διαφημίσθηκε από τον τύπο σαν αμυντικός κολοσσός κ.λ.π.ενω επιβίωνε ποδοσφαιρικά από ευνοϊκές διαιτητικές αποφάσεις-πρώτη κόκκινη στην ζωή του είδε όταν πήγε στον Ατρόμητο, στον ΟΣΦΠ είχε ασυλία. παρ’ ότι έδινε τα πόδια του αντίπαλου στα χέρια του( μήπως βγήκε ο Αποστολάκης και τους μπερδεύω ; )
    Τελευταία μας έχει πρήξει η διαφήμιση στο διαδίκτυο, ευτυχώς εδώ βαστάει χαρακτήρα ο Νικοκύρης αλλά κάτι λάιφο και άθενςβόις τα έχω κόψει προ πολλού

  51. gpoint said

    # 49
    Γουσού δικαιώθηκε ο ΠΑΟ που ήθελε το ματς να γίνει Δευτέρα μια που έπαιζε Πέμπτη στην Αγγλία. Την κάρτα που χάρισε ο διαιτητής στο χέρι του Τοροσίδη στην αρχή την είδες ; Ξέρεις τι διαφορά έχει στην απόδοση ο κιτρινισμένος μπακ από τον καθαρό ;
    2-2 και με σπρώξιμο δεν βουλώνει στόματα όπως ήθελε ο χοντρούλης.
    \Και κάτι άλλο αν «νιώθεις» από μπάλα : μπορεί ο Μανωλάς να είναι το πουλαίν του προέδρου αλλά το δίδυμο με τον Σιόβα είναι για πολλά γέλια, όταν παίζει ο Κοντρέρας διορθώνει και τα λάθη του Στελλάκη. Σοβαρό ματς δεν έχει κερδίσει ως τώρα μ’ αυτό το δίδυμο ο ΟΣΦΠ και ούτε πρόκειται.

  52. spiral architect said

    Η πρόσκληση της εκδήλωσης από το μπλογκ του Γιώργου Σαρρή.

  53. Αντιφασίστας said

    Η πρώτη παρουσίαση του βιβλίου σε τσιπουράδικο! Αυτό πολύ θα το εκτιμούσε ο μπαρμπα-Κώστας.

  54. Αντιφασίστας said

    33: Σωστά, Νικοκύρη, εδώ
    http://ngnm.vrahokipos.net/index.php/part14?showall=&start=3
    τον συναντάμε οπαδό του …αναρχοσυνδικαλισμού! Καλά τον έλεγαν ιδεολογικό ανεμόμυλο.

  55. Ορεινός said

    Ενδιαφέρον έχει ότι την επιστολή των λογίων της Αθήνας υπογράφει και ο Φώτης Κόντογλου. Επιπλέον ο Κόντογλου πήρε ανοιχτά το μέρος του Βάρναλη στο 3ο τεύχος του περιοδικού του «Φιλική Εταιρεία», δηλώνοντας ότι «Το φως που καίει», βιβλίο που χαρακτηρίστηκε και ως αντιχριστιανικό (γι’ αυτό και έχει ενδιαφέρον η παρέμβαση του Κ.) και οδήγησε στην εξάμηνη απόλυση και μετάθεση του Βάρναλη, είναι έργο λογοτεχνικό και ως τέτοιο επομένως θα πρέπει να κριθεί.
    Και κάτι προσωπικό: πέρσι πέθανε ο φίλος μου συγγραφέας και μεταφραστής Παναγιώτης Χατζηγάκης, ίσως ο τελευταίος που απέμενε ζωντανός απ’ όσους είχαν γνωρίσει τον Καβάφη (δούλευε ως παιδί στη ρεσεψιόν του ξενοδοχείου όπου έμενε ο εγχειρισμένος ποιητής, πλησίασε με συστολή και του είπε ότι εκτιμά πολύ την ποίησή του κι ο Καβάφης, που δεν μπορούσε πια να μιλήσει, του έγνεψε πολύ ευχαριστημένος «ευχαριστώ»).

  56. sarant said

    Eυχαριστώ για τα νεότερα!

    Ο Σαρρής θα είναι και στην δεύτερη παρουσίαση του βιβλίου.

    55: Σωστή η παρατήρηση για τον Κόντογλου. Και τι ωραία η ανάμνηση για τον τελευταίο που είχε γνωρίσει τον Καβάφη!

  57. gryphon said

    Kαταλαβαίνω υπαρχει μια αδυναμία στόν Βαρναλη (κι εγω δηλαδη που ηξερα μονο τήν ¨μπαλλαντα του Αντρικου θα τον συμπαθουσα ακομη κι αν ειχε γραψει μονο αυτο) αλλα τώρα που διαβασα αυτο το ποίημα θα χαρακτηριζα τις αποψεις του αφελεις και παιδικες.
    Ειδικα οταν διαβασα οτι το εγραψε σε ηλικία 85 χρονων.Με εντυπωσιαζει αρνητικα οτι σε τετοια ηλικία ηταν ακομη τοσο αισιοδοξος για τον «θαυμαστο καινουργιο κοσμο» που θα ερθει μεσω σοσιαλισμου προφανως.Δεν ξερω αλλα αυτος του ο ενθουσιασμός και η πιστη του σε αγώνες κλπ φαινεται αταιριαστη για την ηλικια του και ειναι μαλλον αποτελεσμα φανατισμου.
    Ο Καβαφης μου φαινεται πιο πραγματικα σοφος.Και το ποιημα του Βαρναλη δέν αποτελει απαντηση σε αυτο του Καβαφη.Ο Καβαφης οπως το καταλαβαινω εγω αναφερεται σε προσωπικα αδιεξοδα λογω προσωπικων επιλογων που εκανε η δεν εκανε, λαθων η και τυχαιων γεγονοτων που εγιναν σε προγενεστερη εποχη οταν ηταν νεος και καθορισαν την μετεπειτα ζωη του και πολυ σωστα συνειδητοποιει πως δεν μπορει να αλλαξουν πια.
    Αυτα που γραφει ο Βαρναλης μου φαινονται ασχετα με το ποιημα του Καβαφη σαν να μην ειχε καταλαβει περι τινος προκειται.
    54
    Eχω ενα τομο με δεμενα τευχη της «ελληνικης δημιουργίας» .Καπου το είχα βρει μαλλον αναμεσα σε κατι βιβλια που ηταν παρατημενα σε μια αποθηκη.Μπορει να ηταν και κλεμμενος )οχι απο μενα) απο καποια βιβλιοθηκη γιατι εχει κατι σφραγιδες Καθε τευχος ειχε και καποιο αφιερωμα σε καποιο ποιητη πεζογραφο κλπ η σε καποιο θεμα .
    Αυτος ο τομος που εχω εχει τευχος αφιερωμα στην θαλασσα π.χ μεσα απο τήν ποιηση την λογοτεχνια γενικοτερα.Αλλο ειναι αφιερωμενο στον Παπαδιαμαντη και το εργο του αλλο στον Αριστοτελη κλπ.Γραφανε πολλοι και διαφοροι αγνωστοι σε μενα.Ο Μελας εγραφε μονο καποιο αρθρο στην αρχη.

  58. Γς said

    57:
    >Eχω ενα τομο με δεμενα τευχη της “ελληνικης δημιουργίας” .[…] Μπορει να ηταν και κλεμμενος )οχι απο μενα) απο καποια βιβλιοθηκη γιατι εχει κατι σφραγιδες

    Βρήκα λοιπόν κι εγώ -φοιτητής τότε- στο Γουσουρούμ (Μοναστηράκι) ένα τόμο μιας σειράς με κάτι τέτοιες σφραγίδες μιας από της μεγαλύτερές μας βιβλιοθήκες. Το αγόρασα και το επέστρεψα στη βιβλιοθήκη. Το τι τράβηξα δεν λέγεται μέχρι να το παραλάβουν.

    -Όχι, μη το αφήνεις. Δεν μπορώ να το παραλάβω. Ελα αύριο που θα είναι εδώ ο προϊστάμενος.

    Χρειάστηκε να τους επισκεφτώ τουλάχιστον άλλη μία φορά με τον τόμο υπό μάλης.
    Και τελικά μόνο που δεν με δείρανε που ενδιαφέρθηκα για τον επαναπατρισμό του κλαπέντος τόμου.

    Κι εγώ που φανταζόμουν ότι θα με ευχαριστούσαν κιόλας.

  59. Γς said

    Νικοκύρης:
    >Βασισμένος σε πολύ μεταγενέστερη συνέντευξη του Βάρναλη, λέω ότι ο εθνικόφρων ρουφιάνος ήταν ο Ευστρ. Κουλουμβάκη

    Θα έπρεπε να μας πεις περισσότερα. Και ποιος ήταν αυτός ο Κουλουμβάκης

    Πάντως ενέργειες σαν αυτή του Κατσίμπαλη, να ξεσκεπάζουν ή να κοινοποιούν προσωπικά ντοκουμέντα τρίτων (ρουφιάνων ή μη) είναι αρκετά διαδεδομένη.
    Είχα την τιμή να γνωρίσω το νάμπερ ουάν, το ιερό τέρας του πεδίου μας.
    Του είχε κάνει τόσο πολύ εντύπωση το δώρο και η πρόταση ενός έλληνα που μου έδειξε τα τεκμήρια: Ένα κομμάτι μάρμαρο με το απολίθωμα ενός Ναυτίλου και μια εργασία (της πολύ πλάκας) με την ‘γεναιόδορη’ πρόταση-προσφορά του. Να τη δημοσιεύσουν ως κοινή εργασία τους!
    Του ζήτησα να φωτοτυπήσω την επιστολή του συνάδελφου και το δέχτηκε.

    Μια άλλη περίπτωση αφορά τον μακαρίτη Ούλωφ Πάλμε:
    Με φώναξε μια μέρα ο καθηγητής μου, μέγας θεωρητικός γενετιστής Masatoshi Nei στο Παν του Τέξας στο Χιούστον για να μου δείξει ένα γράμμα του Πάλμε. Του τα είχανε ζαλίσει δυό κορυφαίοι σουηδοί γενετιστές. Αλληλοκαρφωνόντουσαν για κονδύλια και τέτοια και ζητούσε από τον Nei να τον πληροφορήσει εμπιστευτικά ποιος από τους δυό είχε δίκιο στις επιστημονικές τους διενέξεις.

    Μου άρεσε το ύφος του Πάλμε και του ζήτησα μια φωτοτυπία της ‘εμπιστευτικής’ του επιστολής και το δέχτηκε, κι αυτός.

  60. sarant said

    59: Μα, για τον Κουλουμβάκη λέει κάμποσα το παλιότερο άρθρο στο οποίο λινκάρω, μαζί με τα σχόλια:
    https://sarantakos.wordpress.com/2010/10/17/kwfonkthnos-2/

    Να μας στείλεις την επιστολή Πάλμε να τη δημοσιεύσουμε 🙂

  61. Γς said

    60:
    >λέει κάμποσα το παλιότερο άρθρο στο οποίο λινκάρω

    Λέει πάρα πολλά. Φαίνεται ότι είχα διαβάσει το μισό

  62. Φίλοι μου θα είμαι κι εγώ εκεί μαζί με τον Νικοκύρη. Ως γνωστόν στους παροικούντες τη σελίδα είμαι και εγώ ένα κωφόν κτήνος 🙂 και θα κάνω ομιλία πάνω σε αυτό! Θα σας περιμένω !

  63. ΛΑΜΠΡΟΣ said

    47 – H απάντηση σε αυτά τα ερωτήματα, είναι θρησκεία, σεξουαλική καταπίεση, εκπαίδευση. Άν δεν εξαλειφθούν τα δύο πρώτα, και δεν αλλάξει εκ βάθρων το τρίτο, δεν πρόκειται να ευδοκιμήσει η δημοκρατία, κοινοβουλευτική δικτατορία θα έχουμε, και με τις ψευδαισθήσεις, θα την μετατρέπουμε σε δημοκρατία.

    50 – Η ύπουλη διαφήμηση σε αμόρφωτους απευθύνεται; Πόση εξυπνάδα χρειάζεται κάποιος, για να μην ψηφίσει έναν κατα συρροήν ψεύτη, έναν ηλίθιο, η έναν κοινό εγκληματία; Πόσοι απο τους 300, δεν υπάγονται σε κάποια απο αυτές τις κατηγορίες;
    Όπως σου είπα και πριν, στο χέρι μας είναι να μην δούμε τις διαφημήσεις, αλλα αν δείς τα παιδάκια, όλα διαφημήσεις τραγουδάνε, μιλάμε για προνήπια και νήπια έτσι;
    Όπως λένε και στο γήπεδο, (εγώ είμαι ΑΕΚ, πολύ πίκρα φέτος) είναι στημένο;

  64. Άρτεμη said

    3, 63 https://sarantakos.wordpress.com/2012/09/16/varnalis-kakavanis/
    επίσης και ο στίχος τού Βάρναλη από εδώ
    του ξένου η αρπάχτρα κάκητα, του ντόπιου η δόλια απάτη;

  65. Από την ταινία του Νίκου Καβουκίδη «μαρτυρίες»: Η κηδεία του Βάρναλη

  66. ππαν said

    65: Ωραίο.

  67. sarant said

    65: Μπράβο,. Αλλουφάνη!

  68. Επί τη επετείω…38 χρόνια μετά

  69. ππαν said

    Πώς να τα φαντάζονταν αυτά τα 38 χρόνια αυτοί που έτρεξαν στην κηδεία του Βάρναλη μερικούς μήνες μετά την πτώση της χούντας; Αυτό σκέφτηκα και μ΄έπιασε η ψυχή μου.

  70. Εξαιρετικό κείμενο, όπως πάντα.
    Σπύρο και Αλλουφάνη φχαριστούμε.

  71. spiral architect said

    Εξαιρετική η παρουσίαση του βιβλίου του Κακαβάνη χθες στον ΕΔΟΕΑΠ. 🙂

  72. sarant said

    Ναι, αλλά δεν έδωσες γνωριμία.

  73. spiral architect said

    Είχες πιάσει ψιλή κουβέντα και δεν διέκοψα. Κάθισα στην τελευταία σειρά στο κέντρο. Έφυγα με δυο βιβλία, ένα για μένα κι ένα για δώρο.

  74. sarant said

    Απαράδεκτος είσαι, τώρα θα πρέπει να διοργανώσουμε άλλη παρουσίαση, άλλου βιβλίου!

  75. spiral architect said

    Θα σου στείλω όμως φωτό (τ’ απόγευμα που θα τις απομαστεύσω) για το αφιέρωμά σου. 🙂
    Πολύς Βάρναλης έπεσε τελευταία. Το περασμένο Σάββατο η κόρη μου είχε πάει σε εκδήλωση – αφιέρωμα για τον ποιητή όπου «τραγούδησε ένας ψηλός μαλλιάς και γκριζομάλης» – μάλλον ο Σαρρής.
    (εγώ δεν πήγα, είχα τη μέση μου)
    Είναι και οι καταστάσεις που τις ευνοούν …:|

  76. Γς said

    65,71:
    Το είδαμε χτες το βιντάκι στην παρουσίαση, χωρίς ήχο όμως, για κάποιους τεχνικούς λόγους.
    Τον Νοικοκύρη, όμως με τη στεντόρεια φωνή του, δεν τον αγγίζουν τέτοια προβλήματα.
    Ωραία τα είπε. Πολλά από αυτά τα είχαμε συζητήσει κι εδώ. Όταν μάλιστα τελείωσε με αναφορά στον Οικοδόμο και με τα λόγια του από ανάρτησή του για λίγο σάστισα. Σαν να ήμουν εδώ. Όπως κι όταν πήρε τη σκυτάλη το χαμόγελο της Σοφίας. Καταπληκτική. Για τους υπολοίπους δεν το συζητώ. Πάθος! Πολύ πάθος, κι ο κόσμος.
    Και μέσα στο κόσμο να κι ο φίλος μου ο Νίκος. Κάτι του έλεγα που το έπιασαν τα ραντάρ κάποιου κυρίου πιο πέρα που έμοιαζε με μια φωτό που είχα δει σ’ ένα μπλόκ:
    -Ο Αγγελος;
    -Ναι, ο Γς;

  77. spiral architect said

    @76: Ναι, εκεί ήσουν;
    Δεν είδα γυναίκες να (σε) ακολουθούν, οπότε συμπέρανα ότι μάλλον δεν ήσουν εκεί. 😆

  78. Γς said

    77:
    Μια μαύρη, κατάμαυρη λίγο πιο μπροστά σου δεν την είδες;
    Αν ναί, ήμουν ο άντρας (της) δίπλατης με τα άσπρα γένια.

  79. spiral architect said

    @78: Την είδα, αν κι εγώ περίμενα κάτι τέτοιο.
    (πλάκα κάνω) 🙂

    Η εκδήλωση πάντως ήταν εξαιρετική. Συγχαρητήρια ξανά σε όλους τους συντελεστές της.
    Υπήρχαν και δυο στημένες βιντεοκάμερες. Ας ζητηθούν τα βίντεο, να ανέβουν στο διαδίκτυο για να την απολαύσουν όλοι όσοι δεν παραβρέθηκαν.

  80. Γς said

    79:
    >Ας ζητηθούν τα βίντεο, να ανέβουν στο διαδίκτυο για να την απολαύσουν όλοι όσοι δεν παραβρέθηκαν.

    Το αφεντικό ακούει;

  81. Γς said

    80:
    Το άκουσε και ανάρτησε κάτι απο τα χτεσινά στο FB.

    Εδώ από τη σελίδα του συγγραφέως του βιβλίου.

  82. spiral architect said

    @81: Και όσοι εκ πεποιθήσεως δεν έχουν φατσοβιβλίο, τι θα κάνουν; 👿
    (αμάν πια με το fb, είναι πλέον passé …)

  83. sarant said

    Παιδιά, ως την Κυριακή ελπίζω να έχω βρει και τα βίντεα και να τα ανεβάσω και εδώ!

  84. ππαν said

    Ρε παιδιά όσοι εκπεποιηθήσεως την επόμενη φορα΄που θα διαβάσουν ή θα ακούσουν «φατσοβιβλίο» ζωστούν εκρηκτικά και σκοτώσουν αθώες ψυχούλες, θα θεωρηθούν ένοχοι;

  85. spiral architect said

    Ο άγνωστος ΒΑΡΝΑΛΗΣ και αδημοσίευτα ποιήματά του : ΒΕΡΟΛΙΝΟ: Ρεπορτάζ από την εκδήλωση – αφιέρωμα στον Κώστα Βάρναλη

  86. Ο Κώστας Βαλέτας στο «Μελανές Σελίδες της Λογοτεχνίας» (Αιολικά Γράμματα, Αθήνα, 2014) στο κεφάλαιο «Ο Καβάφης και η αθλιότητα της Νεοελληνικής Κριτικής» παραθέτει το εξής του Κώστα Βάρναλη (για την ποίηση του Καβάφη): «Η τεχνική του ελαττωματική. Ο στίχος έχει χασμωδίες, κακές τομές, περισσευούμενες συλλαβές και ρίμες ή καθόλου ή παρηχητικές ή ομοιολεκτικές. Η γλώσσα του ψεύτικη (κακή καθαρεύουσα ή κακή δημοτική) το λεξιλόγιο φτωχό, χωρίς επίθετα, χωρίς σύνθετα, χωρίς παρομοιώσεις, χωρίς μεταφορές…. χωρίς λυρική έξαρση, χωρίς πάθος, με χρονογραφική ξηρότητα»

  87. sarant said

    Βλάση, μήπως έχει και συνέχεια η κριτική; Μήπως έχει και «αλλά…»; Και πότε δημοσιεύτηκε; Γιατί, όπως είπαμε στο άλλο νήμα, ο Βάρναλης το 1963 χαρακτήρισε «μοναδικό, ανόμοιαστο, ανεπανάληπτο» τον Καβάφη.

  88. @ 87 Έτσι ακριβώς το παραθέτει, μαζί με τις γνώμες των Κορδάτου, Τίμου Μαλάνου, Κ.Θ.Δημαρά, Θεοτοκά, κ.ά.

  89. sarant said

    88: Δινει στοιχεία για το πού δημοσιεύτηκε αρχικά η κριτική;

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: