Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Οι Γερμανοί φεύγουν (εις μνήμην Δημήτρη Σαραντάκου)

Posted by sarant στο 17 Δεκεμβρίου, 2012


mimisneos

Ο Μίμης 14 χρονών, το 1943, με το πρώτο του μακρύ παντελόνι. Από το ιστολόγιο tofistiki.wordpress.com

Σήμερα κλείνει ένας χρόνος από τη μέρα που έφυγε από κοντά μας, εντελώς αναπάντεχα, ο πατέρας μου, ο μηχανικός και συγγραφέας Δημήτρης Σαραντάκος. Ο Δημήτρης (Μίμης) Σαραντάκος γεννήθηκε το 1929 στη Μυτιλήνη, γιος του τραπεζικού υπάλληλου και εμπειροτέχνη χημικού Νίκου Σαραντάκου από τη Γέρμα της Λακωνίας (που έγραφε ποιήματα με το ψευδώνυμο Άχθος Αρούρης), και της δασκάλας Ελένης Μυρογιάννη, που κι αυτή έγραφε ποιήματα και συμμετείχαν και οι δυο στη Λεσβιακή Άνοιξη, το πνευματικό κίνημα του μεσοπολέμου. Συμμετείχε στην εθνική αντίσταση με την ΕΠΟΝ. Μετά την απελευθέρωση έφυγαν κυνηγημένοι από τη Μυτιλήνη για την Αθήνα, όπου ο παππούς, απολυμένος από τη θέση του, έφτιαχνε για ένα διάστημα γύψινα κουκλάκια για βιοπορισμό, ενώ ο πατέρας μου πέρασε στην Ιατρική, την παράτησε λόγω ασυμφωνίας χαρακτήρων και συνέχισε στο ΕΜΠ, χημικός μηχανικός. Δούλεψε λίγο στην τεχνική εκπαίδευση, στη συνέχεια στον ΕΟΤ, έπειτα για 15 χρόνια ελεύθερος επαγγελματίας στον κλάδο των στεγανώσεων και στη συνέχεια στην τεχνική υπηρεσία της ΑΤΕ, απ’ όπου και συνταξιοδοτήθηκε. Μετά τη συνταξιοδότησή του άρχισε να γράφει και να εκδίδει τα έργα του, ενώ επί πολλά χρόνια εξέδιδε στην Αίγινα τη σατιρική εφημερίδα «Φιστίκι», που μετά εξελίχθηκε σε περιοδικό και στο τέλος σε ιστολόγιο. Έχουν εκδοθεί τα βιβλία του: «Στοιχεία Χημείας», Αναξαγόρας, Πειραιάς 1958, «Στεγανώσεις και στεγανωτικά υλικά», Αθήνα 1964, «Χαράλαμπος Κανόνης. Η ζωή και ο θάνατος ενός Ανθρώπου», Αθήνα 1987, «Απάντηση σε πέντε ερωτήματα», Αθήνα 1991, «Ο άγνωστος ποιητής Άχθος Αρούρης», Ερατώ, Αθήνα 1996, Οι εσταυρωμένοι σωτήρες: Ο ζηλωτής, ο πρίγκηπας και ο διδάσκαλος», Εντός 1999, «Τα έπη των Αριμασπών», Βιβλιοπέλαγος 2004, «Γιατί η θεία μου μπορεί και να πήγε στον παράδεισο», Το Φιστίκι 2006, «Οι αρχαίοι είχαν την πλάκα τους», 2008, «Μαθητές και δάσκαλοι», 2008, «Τι μας έμαθαν επιτέλους οι αρχαίοι Έλληνες;», 2010, «Σχίζοντας τις γραμμές των οριζόντων», 2011 και, μετά θάνατον, πολύ πρόσφατα, «Ο βενετσιάνικος καθρέφτης» (Γνώση, 2012). Είχε έντονη πολιτική δράση από τις γραμμές της αριστεράς, προδικτατορικά από το ΚΚΕ και την ΕΔΑ, μεταδικτατορικά από το ΚΚΕ και τον Συνασπισμό/ΣΥΡΙΖΑ, διατηρώντας πάντοτε την αισιοδοξία του και τους ήπιους τόνους . Παντρεύτηκε την αιγινήτισσα Αγγελική (Κική) Πρωτονοταρίου, κλινικό χημικό, αναπληρώτρια καθηγήτρια της Ιατρικής, που επίσης γράφει ποιήματα, και έκανε τρία παιδιά, έναν γιο (εμένα) και δυο κόρες.

Κανονικά, τα αποσπάσματα από το αυτοβιογραφικό μυθιστόρημα του πατέρα μου τα δημοσιεύω κάθε δεύτερη Τρίτη, αφού πρώρα δημοσιευτούν στην εφημερίδα Εμπρός της Μυτιλήνης. Σήμερα μεταθέτω κατά μία ημέρα τη δημοσίευση για να συμπέσει με την επέτειο του θανάτου του πατέρα μου. Πρόκειται για την εικοστή τέταρτη συνέχεια.  Το προηγούμενο απόσπασμα μπορείτε να το βρείτε εδώ. Βρισκόμαστε στον Σεπτέμβρη του 1944. Η οικογένεια του πατέρα μου έχει καταφύγει στην ελεύθερη Αγία Παρασκευή, αλλά όταν μαθαίνουν το πολυπόθητο νέο της αποχώρησης των Γερμανών από το νησί επιστρέφουν φυσικά στη χώρα. Το σημερινό απόσπασμα είναι κάπως μεταβατικό, χωρίς συγκλονιστικά συμβάντα, αλλά τουλάχιστον έχει ωραίο τίτλο.

Η Οργάνωση τελικά αποφάσισε τη δημιουργία παιδικού κινήματος με τη συγκρότηση της πρώτης ομάδας «Αετόπουλων». Δεν ξέρω για ποιο λόγο, επιλέξαν εμένα ως υπεύθυνο αυτής της δουλειάς. Με τη βοήθεια του Τάκη και του Δημοσθένη, του μικρότερου αδελφού του, μαζέψαμε καμμιά εικοσαριά πιτσιρίκια, που πρόθυμα εντάχθηκαν στα Αετόπουλα. Θυμήθηκα τα παιχνίδια που παίζαμε στο χωριό του παππού μου και το «καλαμένιο ιππικό» μας.

Τα Αετόπουλα τα οπλίσαμε με ξύλινα σπαθιά και κοντάρια, που παρίσταναν τα ντουφέκια και τα γυμνάζαμε σε ασκήσεις πυκνής τάξεως. Τους μαθαίναμε επίσης όλα τα τραγούδια του αγώνα, μεταξύ των οποίων και το «Τραγούδι των Αετόπουλων»:

Είμαστε αετόπουλα
μ’ ατρόμητη καρδιά,
περήφανα Ελληνόπουλα
και της ΕΠΟΝ παιδιά.
Στον αγώνα
θεριέψαμε κι εμείς
και γίναμε της Λευτεριάς
φρουροί και της Τιμής.

που ήταν στο σκοπό του αμερικάνικου καουμπόικου τραγουδιού «Ω Σουζάννα». Η εμφάνιση της διμοιρίας των πιτσιρίκων, που περνούσαν τραγουδώντας και κρατώντας τα ξύλινα όπλα τους από τους δρόμους και τα σοκάκια, έδινε έναν εύθυμο τόνο στο χωριό και ανέβαζε το ηθικό του κόσμου.

Αρχές Σεπτεμβρίου άρχισαν να περνούν από το χωριό ένοπλοι αντάρτες, που φορούσαν μάλιστα στολή. Η εμφάνισή τους προκαλούσε μεγάλο ενθουσιασμό στον κόσμο, που έβλεπε πως από το μηδέν είχε ξεφυτρώσει αληθινός στρατός. Και δεν ήταν ξένοι στρατιώτες, ούτε Έλληνες φερμένοι απ’ αλλού. Ήταν δικά του παιδιά, χωριανοί ή κοντοχωριανοί, ένας δικός του, λαϊκός, στρατός.

Στο Γυμνάσιο συγκεντρωνόταν σιγά – σιγά όλη η ηγεσία του νησιού. Ήρθε ο καινούργιος, ο λαϊκός, Νομάρχης, που λεγόταν Φριλίγγος και ήταν γνωστός λογοτέχνης. Ο πατέρας μου, που τον γνώριζε καλά, μου είπε πως ήξερε άριστα εβραϊκά και είχε μεταφράσει το «Άσμα Ασμάτων». Κατόπιν ήρθε και ο Δεσπότης Διονύσιος. Ήταν ένα αδύνατο γεροντάκι, που φορούσε ένα απλό ράσο κι έδινε την εντύπωση καλόγερου παρά δεσπότη. Μου έκανε εντύπωση που ο πατέρας μου, με την πρώτη, έπιασε φιλίες με το Διονύσιο και είχαν ατέλειωτες συζητήσεις μαζί. Μια φορά μάλιστα, αποχαιρετώντας τον, του φίλησε το χέρι. Έτυχε να είμαι μπροστά σ’ αυτή την πρωτοφανή, για μένα, κίνηση του πατέρα μου και φαίνεται πως έδειξα μεγάλην έκπληξη, γιατί το βράδυ στο σπίτι μού είπε, σα να δικαιολογιόταν:

«Ξέρεις, ο Διονύσιος δεν είναι σαν τους άλλους παπάδες. Πιστεύει στ’ αλήθεια και είναι συνεπής στην πίστη του. Τέτοιους ανθρώπους δεν μπορείς παρά να τους σέβεσαι, έστω κι αν εσύ έχεις άλλα πιστεύω.»

Σε δυο μέρες μαθεύτηκε πως βρισκόταν στο χωριό και ο άλλος δεσπότης, ο Ιάκωβος. Αυτός φυσικά δεν ήρθε μόνος του, αλλά τον φέρανε συνοδεία. Τον είχε πιάσει ένα περίπολο του ΕΛΑΣ, καθώς πήγαινε στο εξοχικό του στην Αχλαδερή. Ο πατέρας μου μας διηγήθηκε πως όταν μπήκε ανάμεσα στους ένοπλους αντάρτες που τον φρουρούσαν στο Γυμνάσιο, ήταν «ωχρός σα σουδάριο» και έτρεμε.

Την 1η Σεπτεμβρίου έγινε στο χωριό η Παλλεσβιακή Συνδιάσκεψη Εκπαιδευτικών και μαζεύτηκαν αντιπρόσωποι από όλα τα σχολεία του νησιού. Η Συνδιάσκεψη κράτησε τρεις μέρες. Στο μεταξύ μάθαμε πως η Ρουμανία συνθηκολόγησε και οι Ρώσοι φτάσανε στα σύνορα της Βουλγαρίας, ενώ οι Σύμμαχοι μπήκαν στο Βέλγιο.

Στις 8 του μήνα έγινε, όπως είχε οριστεί, η ορκωμοσία του 22ου Συντάγματος του ΕΛΑΣ, στο χώρο μπροστά στο Γυμνάσιο. Δεν ήρθαν φυσικά όλοι οι αντάρτες του νησιού, αλλά αντιπροσωπείες από τα τέσσερα τάγματα του Συντάγματος. Για μας πάντως, που πρώτη φορά βλέπαμε συγκεντρωμένους τόσο πολλούς αντάρτες με τα όπλα τους και τις στολές τους, ήταν σα να είχαμε μπροστά μας μια μεραρχία. Το καινούργιο στοιχείο ήταν πως στην ορκωμοσία παρευρέθηκαν πολλοί παπάδες, όχι μόνο αυτοί που ιερούργησαν μαζί με το Δεσπότη, αλλά και μερικοί οπλισμένοι, ανάμεσα στους αντάρτες.

Μετά τη δοξολογία μίλησε ο συναγωνιστής Οικονόμου και ο λόγος του μας συνάρπασε. Το βράδυ είχαμε πάλι βεγγέρα στου κυρ-Πάνου του Ευαγγελινού, που κράτησε ως τα μεσάνυχτα. Ο πατέρας μου με τον Πάνο και το θείο το Γιώργο άρχισαν να τραγουδάνε παλιά ρομαντικά τραγούδια, το «Λησμόνησα το χρώμα των μαλλιών της» το «Στης νύχτας τη σιγαλιά» το «Τα καημένα τα νιάτα» και άλλα πολλά. Ακούγοντάς τους, νόμισα πως ο πόλεμος είχε τελειώσει και ξανάρθαν οι παλιές ειρηνικές μέρες.

Το πρωί της μεθεπόμενης μέρας μάς ξύπνησαν οι καμπάνες που χτυπούσαν σ’ όλες τις εκκλησιές. Στην αρχή φοβηθήκαμε πως είχαμε νέα επιδρομή Γερμανών, αλλά σε λίγο μαθεύτηκε το απίστευτο νέο: Τη νύχτα οι Γερμανοί άδειασαν κρυφά το νησί. Ήμασταν λεύτεροι. Ντυθήκαμε και πήγαμε τρέχοντας στην πλατεία, όπου είχε μαζευτεί όλο το χωριό. Ήταν κάτι σα γιορτή. Άγνωστοι αγκαλιάζονταν και φιλιόντουσαν, στα καφενεία οι καφετζήδες κερνούσαν όλο τον κόσμο ούζο και κρασί. Σε λίγο άρχισαν να βγάζουν λόγους από το μπαλκόνι της Λέσχης.

Το μεσημέρι καθώς τρώγαμε, ο πατέρας μου μας είπε πως αύριο πρωί θα γυρίζαμε στην πόλη κι αυτήν τη φορά όχι με βοϊδάμαξα, αλλά με ένα γερμανικό φορτηγό, λάφυρο του ΕΛΑΣ! Το βράδυ έγινε μεγάλο γλέντι στη Λέσχη.

Δεν υπήρχαν κορίτσια κι έτσι δε χορέψαμε ευρωπαϊκούς χορούς, αλλά μόνο καλαματιανό, συρτό, απτάλικο, μαζωμένο και μπάλο. Ήρθε και ένας πολύ εύθυμος και αστείος τύπος, ο Αποστόλης, τύφλα στο μεθύσι και σκαρφαλωμένος στους ώμους δυο φίλων του μας έβγαλε λόγο, που μας έκανε να ξεκαρδιστούμε από τα γέλια. Τότε μπήκαν ξαφνικά δυο – τρεις νεαροί πολύ ταραγμένοι και μας είπαν πως το Τσαμλίκι καίγεται! Αμέσως το γλέντι σταμάτησε κι όλοι οι νεαροί ξεκινήσαμε να πάμε να σβήσουμε τη φωτιά. Ο πατέρας μου όμως με μπόδισε.

«Η ώρα είναι έντεκα και ποιος ξέρει πότε θα γυρίσετε πίσω, κι εμείς πρέπει να φύγουμε αύριο στις εφτά.»

Με μισή καρδιά δεν πήγα με τους άλλους για να σβήσουμε τη φωτιά, αλλά τον ακολούθησα στο σπίτι του θείου Γιώργου.

Δικά μου υστερόγραφα: Για τον εβραϊστή Κ. Φριλίγγο και τον καβγά του με τον Καραγάτση, δείτε εδώ. Τσαμλίκι σημαίνει πευκόδασος, τσάμια είναι στη Μυτιλήνη τα πεύκα (τούρκικο δάνειο), άλλωστε τα Τσαμάκια είναι η πλαζ της Μυτιλήνης.

 

46 Σχόλια προς “Οι Γερμανοί φεύγουν (εις μνήμην Δημήτρη Σαραντάκου)”

  1. Γρηγόρης Κοτορτσινός said

    Καλημέρα. Να τον θυμάστε πάντα Νικοδέσποτα.
    Από το τούρκικο çam (πεύκο) και η Τσαμουριά ή Τσάμικο (για τον χορό δεν ξέρω…). Στα μεσαιωνικά χρόνια η περιοχή λεγόταν Βαγενετία. Επίσης και το τσαμσακίζι, το στερεό ρετσίνι που χρησιμοποιούν (ή χρησιμοποιούσαν; ) οι βιολιστές για τις τρίχες του δοξαριού. Όταν μάθαινα μικρός βιολί μου είπαν ότι καλύτερα να το λέω «κολοφώνιο»… 🙂

  2. Νέο Kid Στο Block said

    In Memoriam

  3. spiral architect said

    Καλημέρα και καλή βδομάδα. 🙂
    Οι απόγονοί του είθε να ζήσετε με υγεία και ειρήνη για να τον θυμάστε και να τον μνημονεύετε έτσι.
    Αυτή είναι η πραγματική «μετά θάνατον ζωή» άλλωστε.

    Εξορκισμός ή επιτίμιον;
    (μπας και είναι ένα και τ’ αυτό;)

  4. sarant said

    Ευχαριστώ πολύ για τα πρώτα σχόλια!

    3: Δεν νομίζω πως είναι το ίδιο.

  5. Τον πατέρα σου τον «γνωρίζω» καλύτερα μέσα από τις αναφορές που κάνεις γι’ αυτόν, και από τα “Εφτά ευτυχισμένα καλοκαίρια”του, που διαβάζουμε κάθε βδομάδα εδώ.
    Φυσικά ποτέ δεν θα ξεχάσω την τιμή που μού έκανες να εμπιστευτείς στο blog μου τις μελωδικές αναμνήσεις του πατέρα σου από την Κατοχή και τον εμφύλιο. Συγκινούμαι πολύ κάθε φορά που ξαναδιαβάζω τις αναμνήσεις του κι ακούω την φωνή του να τραγουδάει τα σατιρικά αυτά τραγούδια της Μυτιλήνης:
    «Ο Δημήτρης Σαραντάκος θυμάται και τραγουδά»

    «Κατ’ αγριγιαθρώπ’ μας φέραν…»

  6. Να είστε καλά να τον θυμάστε, και να ακούσουμε ξανά τις καμπάνες της απελευθέρωσης από την Νεο-κατοχή.

  7. Γς said

    Αξιομακάριστος γι αυτά που μας άφησε
    Τρισμακάριστος για το έργο του
    Παμμακάριστος,
    με τέτοιον υιό που είχε

  8. Καλημέρα και καλή τελευταία εβδομάδα του κόσμου 😉

    Τα εφτά καλοκαίρια είναι απ’ τ’ αγαπημένα μου και περιμένω τις συνέχειες πως και πως.
    Δύσκολη μέρα η σημερινή αλλά απαλύνεται θαρρώ από τα όσα έχει αφήσει πίσω του ο κ. Δημήτρης.

    Και όπως έλεγε και ο πρόσφατα χαμένος ποιητής, όλα ζουν αν τα θυμάσαι…

  9. Να τον θυμάστε πάντα, τον θυμόμαστε κι όλοι εμείς που τον γνωρίσαμε από κοντά και κουβεντιάσαμε μαζί του και τον είχαμε πατριάρχη μας σε κείνους τους καιρούς της συλλογικότητας… Νιώθω ευτυχής που είχα προλάβει να του φτιάξω σελίδα στην (τελικά μισοειπωμένη) ιστορία των μηχανικών: portal.tee.gr/portal/page/portal/SCIENTIFIC_WORK/history/engineers/xhmikoi/sarantakos_dimitris.

  10. Να τον θυμάστε (και μαζί σας κι εμείς) για πάντα.
    Και να συνεχίσετε να παράγετε πολιτισμό.

  11. Alexis said

    Καλημέρα.
    Νίκο, ο Δημήτρης Σαραντάκος παραμένει ζωντανός στη μνήμη μας, για όλους εμάς τους αναγνώστες του ιστολογίου, μέσα από τα εξαιρετικά του κείμενα που δημοσιεύεις κάθε βδομάδα, αλλά και γενικότερα μέσα από τις πάμπολλες αναφορές που κάνεις συνεχώς στη ζωή και το έργο του.
    Σου εύχομαι καλή δύναμη για να συνεχίζεις αυτό που κάνεις και να μας τον θυμίζεις πάντα με αγάπη.

    By the way, που λέμε και στα ελληνικά, τι είναι το σουδάριο;

  12. sarant said

    Σας ευχαριστώ όλους πολύ για τα νεότερα σχόλια!

    11: Το σουδάριο είναι το μαντίλι, είναι και το άσπρο πανί με το οποίο τύλιγαν το κεφάλι του νεκρού. Από τα λατινικά.
    Επειδή ήταν άσπρο, μια στερεότυπη φράση ήταν «ωχρός ως σουδάριον».
    Απορώ που το ΛΚΝ δεν έχει τη λέξη.

  13. @11 Ευτυχώς που ρώτησες διότι, Κύριος οίδε γιατί, πίστευα ότι το σουδάριο είναι αργυρό νόμισμα, υποκοριστικό του σούδου που επίσης νόμιζα ότι ήταν κάποιο νόμισμα. Τελικά το σουδάριο είναι το μαντηλάκι λέει η λαϊβπήδια και η μόνη αναφορά που βρίσκω σε νόμισμα σούδο είναι μια παλιά δημοσίευση της Καθημερινής. Γύρευε που νόμιζα ότι το είχα ακούσει…

  14. spiral architect said

    Και να φροντίσουμε να βάλουμε το χεράκι μας, για να ξεκουμπιστούν μια ώρα αρχύτερα οι επίγονοι των κατακτητών του Β’ΠΠ από τον τόπο μας. 😈

  15. @12 Με πρόλαβε ο Νικοκύρης στη στροφή 🙂 Πάντως δεν την είχα ξανακούσει τη λέξη, ομολογώ. Μόνο το άσπρος σαν πανί.

  16. Καλαχώρας Λεώνικος said

    Από το γιό του έχουμε… τινγκάρει. Τις κόρες του θέλουμε να δούμε (και την εγγονή του).

  17. Το ρεμάλι της Φωκίωνος Νέγρη said

    14: Οι επίγονοι των νικητών του Β΄ΠΠ κάνουν κουμάντο σήμερα όχι των κατακτητών.

  18. Το σουδάριο εγώ το θυμάμαι με θρησκευτική χρήση. Καλά εσείς δεν κάνατε «Λειτουργική και κατήχηση» στην Έκτη Δημοτικού;

  19. @18 «Λειτουργική και κατήχηση»… Τι είπες τώρα! Το μόνο που θυμάμαι από τα θρησκευτικά είναι ότι υπάρχει ένα πανί που το λένε «αέρα» και αυτό γιατί μου είχε κάνει τρομερή εντύπωση να έχει τέτοιο όνομα ένα πανί.
    Απ’ όλα τα βιβλία του Δημοτικού, εκείνο που θυμάμαι σα να το βλέπω είναι η ιστορία της Τετάρτης. Όλα τ’ άλλα είναι καταχωνιασμένα σε κάποια ακρούλα.

  20. spiral architect said

    @17: Λες; 😉

  21. Δύσκολη μέρα σίγουρα η σημερινή Νίκο, κουράγιο.
    Είναι όμως πραγματικά καταπληκτικό το πόσο όλοι εδώ οι θαμώνες νιώθουμε πως τον γνωρίσαμε κι εμείς, και μας λείπει!
    Πραγματικά σπάνιο να φεύγει ένας άνθρωπος και να αφήνει τέτοιο έργο πίσω του, που να τον αγαπούν και όσοι δεν τον γνώρισαν ποτέ!

    Να είστε όλοι σας πάντα καλά και να τον θυμάστε!

  22. Αντιφασίστας said

    Καλή εβδομάδα σε όλες και σε όλους!
    Δύσκολη μέρα, Νικοκύρη, κουράγιο.
    Εκτός από τις αγωνιστικές και τις επαγγελματικές περγαμηνές, που διέθετε ο Δημήτρης Σαραντάκος, διαπιστώνω, διαβάζοντας τις νουβέλες του, ότι ήταν και ένας πολύ καλός συγγραφέας. Όποιος διαβάσει τον »Βενετσιάνικο καθρέφτη», θα περάσει καλά.

  23. Το ρεμάλι της Φωκίωνος Νέγρη said

    20: Που λες αρχιτέκτονα, αν έκαναν κουμάντο αυτοί που εννοείς ή αυτοί που εγώ καταλαβαίνω ότι εννοείς, τώρα δε θα υπήρχε όχι διαφωνία αλλά ούτε καν σκέψη για συζήτηση.

  24. ππαν said

    Να ζήσετε να τον θυμάστε, Νικοκύρη. Ακόμη μια φορά ευχαριστώ για τα αποσπάσματα που βάζεις.

  25. γαῖαν ἔχοι ἐλαφράν….

    μόνο ἐγὼ δὲν ἔκανα λειτουργικὴ καὶ κατήχησι; 😦

    ἂν δὲν κάνω λάθος ἀέρας εἶναι ἐκεῖνο τὸ πανὶ μὲ τὸ ὁποῖο ὁ ἱερεὺς κάνει ἀκριβῶς ἀέρα στὰ Τίμια Δῶρα τὴν ὥρα ποὺ ὁ ψάλτης ἀπαγγέλλει τὸ σύμβολον τῆς πίστεως. κατάλοιπο τῆς ἐποχῆς ποὺ ἐπρεπε νὰ προστατευτοῦν ἀπὸ τὶς μυῖες.

    σουδάριο ἁπὸ τὸ λατινικὸ sudor = ἱδρώς. σκούπιζαν ἢ συγκρατοῦσαν τὸν ἱδρῶτα μὲ αὐτό.

  26. Αγγελος said

    Ο Κορνήλιος ίσως ξέρει καλύτερα, αλλά εγώ, που έκανα Κατήχηση και Λειτουργική και στο Δημοτικό και στο Γυμνάσιο και στο Λύκειο, μόνο το «στιχάριον» (με τα επιμανίκια) θυμάμαι που να θυμίζει σουδάριο. Άλλωστε, δεν είναι ιερό άμφιο ούτε ιερό σκεύος για να το θυμόμαστε από κει (τον αέρα, ναι, μαζί με το ζέον και τα άλλα λειτουργικά σύνεργα…).

  27. μὰ τὸ σουδάριο δὲν τὸ ἀνέφερα ὡς ἱερατικὸ ἄμφιο! νομίζω ὅμως πὼς ὡς λέξι τῶν εὐαγγελίων εἶναι ἀρκετὰ γνωστή. ἐγὼ τὴν ξέρω ἀπὸ σχετικὰ νεαρὴ ἡλικία.

  28. Ηλεφούφουτος said

    Να ζήσεις να τον θυμάσαι, Νικοκύρη!
    Γεμάτη ζωή έζησε.

    Η Λειτουργική και Κατήχηση θα μου μείνει αξέχαστη για το πόσο άχρηστο μάθημα μού φαινόταν και πόσο κόπο χρειαζότανε για να παπαγαλίζω, παιδάκι του Δημοτικού, όλα κείνα τα παπαδίστικα. Μέχρι και ένα κατεβατό «Δόξα σοι, τω δείξαντι το φως…» στα Αρχαία, που μου γεννούσε απορίες, τύπου γιατί λέει «υμνούμεν σε, ευλογούμεν ΣΕ» αλλά «ευχαριστούμεν ΣΟΙ διά την μεγάλην σου δόξαν» όπως και τι νόημα έχει να λες ευχαριστώ στο Θεό επειδή έχει μεγάλη δόξα, αλλά κανείς δεν ήταν σε θέση να μας λύσει τέτοιες απορίες.

  29. MelidonisM said


    Ο Μητροπολίτης Μηθύμνης Λέσβου Διονύσιος (Μηνάς) υπήρξε μέλος τής Εθνικής Αντίστασης καί πρόεδρος τής Νομαρχιακής Επιτροπής τού ΕΑΜ (Εθνικό Απελευθερωτικό Μέτωπο) Λέσβου.
    http://www.parembasis.gr/2010/10_10_20.htm
    (ματωμένα ράσα)…
    ….ο δεσπότης τής Κοζάνης, ο Ιωακείμ, πού άφησε τη μητρόπολή του καί βγήκε αντάρτης με τις δυνάμεις του ΕΛΑΣ.
    Μπήκε στό καφενείο κι όλοι οι κάτοικοι τού χωριού, πού βρέθηκαν στήν πλατεία, έσπευσαν ν’ ασπαστούν τό χέρι του. Φυσικά πρώτοι στή σειρά και οι νέοι. Σάν τ’ ασπάστηκα κι εγώ -δεκαεξάχρονος τότε- με χάϊδεψε τρυφερά στό κεφάλι και με ρώτησε:
    -Πώς πάνε τα αετόπουλα;
    -Ποιά;
    -Τα αετόπουλα. Τα παιδάκια του χωριού. Οργανώθηκαν;
    Δέν κατάλαβα τήν ερώτησή του, γιατί αγνοούσαμε ίσαμε τότε πώς καί τά μικρά παιδά, κάτω τών δεκαπέντε ετών, είχαν οργανωθή καί πρόσφεραν τις υπηρεσίες τους στήν Αντίσταση.
    ….
    …ἤδη μένει εἰς τὴν χημείαν καὶ τὸ μικροσκόπιον νὰ εἴπῃ τὴν τελευταίαν λέξιν. Ὁ βασιλεὺς τῆς Ἰταλίας, ὡς κληρονόμος τοῦ Ἱεροῦ Σουδαρίου, ἔχει τὴν θέλησιν νὰ ὑποβάλῃ αὐτὸ εἰς τὴν αὐστηρὰν ἔρευναν ἐπιτροπῆς σοφῶν, ἀλλ’ ὁ Βερτελῶ, ὁ διάσημος χημικός, ἀρνεῖται νὰ λάβῃ μέρος εἰς τὴν ἐπιτροπήν….
    Νέον Άστυ 19.4.1902

    Click to access a10610.pdf

  30. advocatusDiaboli said

    Σύντροφοι γιατί ο ΕΑΜ ΕΛΑΣ δεν αποκαλεί τους ινδούς, στρατιώτες, των αγγλων,η όργανα των άγγλων αλλά κανίβαλους ,αγριάνθρωπους μαύρους,αράπηδες ,έχουμε δει όλοι και αφισες της εποχης, του ελας ,που δείχνουν έναν αποτροπαιο νέγρο να προσπαθεί να φιλήσει μια ελληνίδα, απάντηση τότε ο ρατσισμός σας βόλευε και πάντα η υποκρισία σας περισσεύει , είναι δύσκολο να καταλάβετε οτι οι Ελληνες δεν είναι ναζί αλλά σιχάθηκαν τα ψέματα σας.

  31. NM said

    Να ζήσετε πολλά και δημιουργικά χρόνια κύριε Σαραντάκο για να συνεχίσετε να τιμάτε τη μνήμη του όπως και κάνετε.
    ………..
    Οσο για τη συζήτηση που ξεκίνησε σήμερα με αφορμή τη λέξη σουδάριο και τα όσα γράφτηκαν για το μάθημα της Λειτουργικής & Κατήχησης, ας μην ακίζονται οι θρησκευόμενοι γιατί κατά πως φαίνεται επανέρχονται μέρες δόξης λαμπρές για την ελληνική παιδεία. Να, τι διάβασα σήμερα:
    α) http://www.inews.gr/102/efeteio-chanion-ypochreotika-ta-thriskeftika-sto-scholeio.htm
    β) http://www.protothema.gr/greece/article/?aid=244222

  32. Νίκο, να είστε όλοι καλά. Το Μίμη όσοι τον γνώρισαν τον λάτρεψαν. Αλλά κι όσοι δεν τον γνώρισαν εισπράττουν την τρυφερότητά του, την πνευματικότητά του και την απλότητά του μέσα από τα γραφτά του.

    30. Πόσο χυδαίος είσαι! Σήμερα ο Νίκος κάνει ετήσιο μνημόσυνο στον πατέρα του κι εσύ δεν κρατήθηκες. Είκοσι λεπτά πριν εκπνεύσει η μέρα να μολύνεις τα όσια και τα ιερά του. Έλληνα του κώλου!

  33. spyroszer said

    Να τον θυμάσαστε πάντα. Οικογένεια χημικών και λογοτεχνών σε τρεις γενιές ! Eύχομαι να συνεχιστεί η παράδοση !

    Πολύ ωραία, ενδιαφέρουσα και συγκινητική η βιβλιοπαρουσίαση σήμερα.

  34. advocatusDiaboli said

    Τα συλλυπητήριά μου στον κ. Σαραντάκο για την απώλεια του τα εξέφρασα το σάββατο μέρα του μνημοσύνου , το σχολιό μου δεν αναφέρεται ουδόλως στην οικογένεια αλλά στους τρίτους κ.κ. που ανήρτησαν ιστορικά σχόλια και όχι αναφορές στον εκλιπόντα περί του οποίου από τα γραπτά του έχω διαμορφώσει εξαιρετική άποψη. Δεν σας διώκουν κύριε ,ούτε χυδαίοι ,ούτε Ελληνες του κ.. η εμπάθεια σας ,το μίσος σας και η υποκρισία σας γυρνούν σε εσάς.
    Παρά ταύτα επειδή ο ιστότοπος αυτός δεν είναι δημόσιος χώρος ανταλλαγής απόψεων και ο δημιουργός του έχει κάθε δικαίωμα να μην του ειναι επιθυμητές όλες τις γνώμες εάν ο κ.Σαραντακος θεωρεί ότι δεν θα επιθυμούσε να δημοσιεύω αντίλογο σε ιστορικά ,πολιτικά θέματα ή και να μην δημοσιεύω κανένα σχόλιο φυσικά θα το σεβαστώ.

  35. #30 αὐτὴ ἡ ἀφίσσα σὰν βγαλμένη ἀπὸ ντισνεϊκὸ καρτοὺν τῆς ἐποχῆς εἶναι!

  36. spiral architect said

    @30: Περί της ρατσιστικής αφίσας του ΕΑΜ και της στραβοκλωτσιάς της μπάλας στην εξέδρα:

    Η αφίσα του ΕΑΜ

    Σ’ αυτήν την αφίσα απεικονίζεται ένας μαύρος στρατιώτης των Άγγλων που προσπαθεί να βιάσει μία κοπέλα. Οι προλετάριοι – στρατιώτες ήταν και είναι αυτοί που στέλνονται για τα εκάστοτε συμφέροντα να πολεμήσουν. Σε μια χώρα που κατέχεται από τον κατακτητή, ο λαός είναι φυσικό να μην ενδιαφέρεται για το γεγονός ότι πολεμά ενάντια σε άλλους προλετάριους, παρά να αγωνίζεται για την δική του απελευθέρωση.
    Ο εν λόγω στρατιώτης προφανώς ανήκει στο 8ο Σύνταγμα των Ριμινιτών. Ένα μεγάλο μέρος αυτών ήταν από τις βρετανικές αποικίες, Αφρικανοί ή Ινδοί. Κατά τα Δεκεμβριανά κατηγορίες έφθασαν στο ΕΑΜ για κακοποιήσεις γυναικών από αυτούς. Άρα, η αφίσα εκφράζει ένα γεγονός που συνέβη τότε και τίποτε άλλο. Εάν ήταν ρατσιστική θα έλεγε: «Θα αφήσουμε τους αράπηδες του Σκόμπυ να μας ατιμάζουν;» και όχι «Θα αφήσουμε τους «απελευθερωτές» του Σκομπυ…»

    Πηγή: «Οι Ανατολικές συνοικίες» περιοδική έκδοση του 1944

    Και για την πρόσφατη ιστορία, η εν λόγω αφίσα ανεσύρθη απ’ την αφάνεια απ’ την νεολαία του Λάος 😛 πριν λίγα χρόνια προκειμένου να προσάψει στο ΕΑΜ ρατσιστικές κατηγορίες.

    Εν ολίγοις, ανοίγουμε και την ιστορία για να ξεστραβωθούμε, φροντίζοντας να μην την περνάμε με αντιγραφή από τον μπροστινό μας. 😉

  37. spiral architect said

    Η αφίσα του ΕΑΜ
    (ο προηγούμενος λίκνος βγάζει … access is forbidden)

  38. 34. Προφανώς κάνατε χημική ανάλυση των συναισθημάτων μου και εντοπίσατε μίσος. Ωστόσο το χημικό εργαστήριό σας είναι για τα σκουπίδια. Αηδία ένοιωσα κι όχι μίσος, Επί της ουσίας της αφίσας σας απάντησε ο Spiral Architect. Τα ιστορικά σχόλια που ανάρτησε ο MelidonisM δεν είναι άσχετα με τον εκλιπόντα, ούτε με το άρθρο. Ο Μίμης Σαραντάκος ήταν Επονίτης στη Λέσβο και είναι αυτός που τραγουδάει στο ντοκουμέντο που αναρτήθηκε. Αλλά η τυφλότητα, η κουφότητα και η ηλιθιότητα εμποδίζει να αντιληφθείτε τα αυτονόητα.

  39. τυφλόμυγα said

    Καλημέρα σε όλους και όλες. 🙂

    Θα μας πείτε εντυπώσεις από τη χτεσινοβραδυνή παρουσίαση του βιβλίου για τον Βάρναλη;
    Πήγατε όσοι είχατε πει ότι θα πάτε; Γνωριστήκατε μεταξύ σας;

    (Δύσκολες μέρες περνάμε από όλες τις απόψεις. Τεντωμένα τα νεύρα.)

  40. sarant said

    Καλημέρα, η εκδήλωση έγινε με επιτυχία. Χαρακτηριστικό είναι ότι η αίθουσα γέμισε αλλά και δεν έφυγε κανείς παρόλο που κράτησε δυόμισι ώρες. Την ομιλία μου θα την ανεβάσω, μάλλον την Κυριακή.
    Ήρθαν κάποιοι που δεν το είχαν πει, δεν ήρθαν κάποιοι που το είχαν πει.
    Εγώ πάντως το χάρηκα και γνώρισα και αξιόλογους ανθρώπους.

  41. Αντιφασίστας said

    Συνήγορος του διαβόλου …κυριολεκτικά!

  42. Νίκος said

    Τα συλλυπητήριά μου κ. Σαραντάκο για τον πατέρα σας. Να είστε καλά να τον θυμόσαστε. Και με την ευκαιρία να σας ρωτήσω αν γνωρίζετε που θα μπορούσα να βρώ το βιβλίο του «Χαράλαμπος Κανόνης, Η ζωή και ο θάνατος ενός ανθρώπου».
    Νίκος. Ευχαριστώ πολύ.

  43. sarant said

    Σας ευχαριστώ, αγαπητέ!

    Θα κοιτάξω αν έχουμε στο σπίτι το βιβλίο που θέλετε, σε βιβλιοπωλείο δεν θα το βρείτε, είναι αρκετά παλιό. Θα σας στείλω μέιλ στη διεύθυνση που δώσατε.

  44. Νίκος said

    Σας ευχαριστώ προκαταβολικά για τον κόπο σας.

  45. Γς said

    30, 32, 36:
    >Σε μια χώρα που κατέχεται από τον κατακτητή

    όλα συμβαίνουν.

    Για μια μπουκιά ψωμί
    Και ο<a href=https://sarantakos.wordpress.com/2012/07/14/meze-23/#comment-123758 Αποστόλης
    Μου έλεγε πρόσφατα ο Αποστόλης, που τα έμαθε πια όλα, ότι αργότερα ήρθε στην Ελλάδα ο γερμανός και έψαχνε για τη φιλενάδα του και τα παιδιά του. Εμαθε ότι είχε πεθάνει, αλλά δεν του είπαν τίποτα για τα υιοθετημένα παιδιά του.
    Ναι είχε και αδελφή. Ένα χρόνο μεγαλύτερή του (στα παιδικά μας μάτια μεγάλη), που τον προστάτευε στους καυγάδς μας. Κατά ένα περίεργο τρόπο τον πρόσεχε κι ας μην ήξερε τίποτα, υιοθετημένη κι αυτή, από μια άλλη οικογένεια στον άλλη γωνία.
    Σε μια χώρα που κατέχεται από τον κατακτητή όλα συμβαίνουν

  46. Γς said

    Και οΑποστόλης

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: