Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Οι λέξεις της κρίσης και πάλι

Posted by sarant στο 19 Δεκεμβρίου, 2012


Ανασταίνω σήμερα ξανακοιταγμένο ένα παλιό μου άρθρο, με ενσωματωμένα πολλά πολύτιμα δικά σας σχόλια, ένα άρθρο γραμμένο για μια λέξη που βρίσκεται στα χείλια όλων μας τα τελευταία χρόνια, και που είναι και φέτος υποψήφια για Λέξη της χρονιάς, όπως ήταν και πέρυσι και πρόπερσι. Θα το μαντέψατε ίσως, πρόκειται για τη λέξη κρίση, που ακούγεται συνεχώς, συχνά συνοδευόμενη από ένα προσδιοριστικό επίθετο ή ουσιαστικό, ας πούμε οικονομική κρίση ή κρίση χρέους.

Η λέξη κρίση είναι λέξη που έχει πολλές σημασίες· διότι, πέρα από την οικονομική κρίση, κρίση λέμε επίσης την ικανότητα να εκτιμούμε σωστά τις καταστάσεις, όπως ας πούμε στο κλισέ «ο λαός έχει μνήμη και κρίση» που αρέσκονται να λένε οι πολιτικοί (πάω στοίχημα πως από μέσα τους γελάνε εκείνη την ώρα), ή στις «ερωτήσεις κρίσεως» που μας έβαζαν στο σχολείο· επίσης, κρίση λέμε την κριτική, κρίση λέμε την απόφαση του δικαστηρίου, Κρίση λέμε, με κεφαλαίο, τη Δευτέρα Παρουσία, («η ώρα της Κρίσεως»), αλλά και την αξιολόγηση π.χ. των αξιωματικών που έχουν τις ετήσιες κρίσεις τους· επίσης κρίση λέμε την ξαφνική και βίαιη επιδείνωση μιας αρρώστιας, και γενικά την εμφάνιση οξέων συμπτωμάτων, όπως κρίση άσθματος ή σκωληκοειδίτιδας ή νευρική κρίση, που μετεξέλιξή τους είναι η οικονομική κρίση και οι συναφείς (π.χ. ενεργειακή κρίση) αλλά και οι άλλες μεταφορικές χρήσεις της λέξης, όπως η κρίση συνείδησης, η κρίση ταυτότητας,  Το ΛΚΝ μάλιστα όλες αυτές τις ιατρικές και τις μεταφορικές σημασίες τις αναγνωρίζει ως δεύτερο λήμμα, ομόηχο του πρώτου. Το λεξικό Μπαμπινιώτη, πάλι, περιέχει μια σημασία περισσότερη (τον όρο «κρίση» στη λογική), αλλά στην ετυμολογία δεν λέει, όπως θα έπρεπε, ότι σημασίες όπως «οικονομική κρίση» είναι μεταφραστικά δάνεια (ή αντιδάνεια;). Ακόμα και το ετυμολογικό του λεξικό λέει ότι οι σημασίες αυτές «οφείλονται σε επίδραση των ελληνογενών γαλλ. crise, αγγλ. crisis», διατύπωση που βρίσκω να έχει δυο ανακρίβειες, πρώτον ότι δεν είναι απλώς επίδραση αλλά καθαρό δάνειο και δεύτερον ότι ο όρος «ελληνογενής» συνήθως χρησιμοποιείται (από το ίδιο λεξικό) για νεολογισμούς που έχουν φτιαχτεί με ελληνικές ρίζες αλλά δεν υπήρχαν στα ελληνικά, π.χ. telephone. Αλλά έχω κόψει την τρίχα στα δεκάξι, οπότε σταματάω εδώ τη λεξικογραφική… κρίση.

Στα αρχαία ελληνικά, η λέξη κρίσις σήμαινε, ανάμεσα στα άλλα, το κρίσιμο σημείο ή την κρίσιμη φάση στην εξέλιξη μιας νόσου, το σημείο εκείνο δηλαδή στο οποίο κρίνεται αν ο ασθενής θα ζήσει ή θα πεθάνει: «κρίνεσθαι δε εστίν εν τήσι νούσοισιν, όταν αύξωνται αι νούσοι ή μαραίνωνται ή μεταπίπτωσιν ες έτερον νούσημα, ή τελευτώσιν.» Όπως μας λέει ο Γαληνός και οι μεταγενέστεροι γιατροί συγγραφείς, η ιατρική έννοια της κρίσης είναι μεταφορά από τα δικαστήρια: «κρισις εστίν οξύρροπος και αθρόα εν νόσω μεταβολή. […]εκ μεταφοράς των εν τω δικαστηρίω κρινομένων, ώσπερ γαρ εκείσε ο καταδικαζόμενος εν μέσω ζωής και θανάτου εστίν, ούτως ιδών τις νοσούντα και εν δυσφορία διάγοντα έφη, ελέησον, ούτος ο άνθρωπος κρίνεται μεταξύ ζωής και θανάτου.»

Η κρίση/κρίσις προέρχεται, φυσικά, από το ρήμα κρίνω, το οποίο είχε αρχική σημασία «διαχωρίζω, κοσκινίζω» και ήδη από τον Όμηρο «αποφασίζω» και αργότερα «δικάζω». Κριτήρια ήταν τα δικαστήρια ήδη από την κλασική αρχαιότητα (παρόλο που από τότε υπήρχε και η σημερινή σημασία της λέξης), σημασία που διατηρείται και ενισχύεται στους χριστιανούς συγγραφείς, όπου έχουμε το «φοβερό κριτήριο», το δικαστήριο της μέλλουσας κρίσης, που έφτασε ακόμα και σε στίχους του Μάρκου Βαμβακάρη (μελοποιημένους από τον γιο του)

πεθαίνω εξαιτίας σου στον Άδη κατεβαίνω
στο φοβερό κριτήριο εκεί σε περιμένω

φυσικά περνώντας μέσα από μοτίβα δημοτικών τραγουδιών.

Από τη σημασία «δικάζω» και «καταδικάζω», το ρήμα κρίνω πήρε σε μεσαιωνικά κείμενα και τις σημασίες «τιμωρώ» ή «βασανίζω» κάποιον. Για να μείνουμε στον μέγιστο Ερωτόκριτο:

Σαν τραγουδήσω και σαν πω τον πόνο που με κρίνει,
μου φαίνεται πως είν’ νερό, και τη φωτιά μου σβήνει.

Στην οικογένεια της κρίσης είναι και το κρίμα, που αρχικά, στην αρχαιότητα, σημαίνει «απόφαση, κρίση» και μετά, με τον χριστιανισμό, «θεϊκή κρίση, καταδίκη», φτάνοντας σήμερα να σημαίνει αφενός την αξιόμεμπτη πράξη, όχι όμως με την ποινική έννοια αλλά με την έννοια της παράβασης θείας εντολής ή ηθικής επιταγής, την αμαρτία, και αφετέρου την ατυχία ή αδικία. Έτσι, λέμε «το κρίμα στο λαιμό σου» ή «το φιλί δεν είναι κρίμα» (όπως στο τραγούδι του Τσιτσάνη), με την πρώτη έννοια, αλλά και «Τι κρίμα που δεν προλάβαμε…», με τη δεύτερη έννοια, με την οποία έχει το κρίμα γίνει και επιφώνημα λύπης, οίκτου ή συμπαθείας, π.χ. «Κρίμα τέτοιο παλικάρι», «Κρίμα στο μπόι σου» (άλλο τραγούδι). Και να πω ότι το λατινικό crimen, που γέννησε το αγγλογαλλικό crime (έγκλημα), δεν είναι, τουλάχιστον σύμφωνα με τα λεξικά, δάνειο από το κρίμα, είναι όμως ομόρριζο ινδοευρωπαϊκής προέλευσης και προέρχεται από το cerno, που σημαίνει ακριβώς “ξεχωρίζω, κοσκινίζω”, από όπου και τα σημερινά γαλλικά crible (=κόσκινο), discerner (=διακρίνω), discriminer (=κάνω διακρίσεις) κλπ.

Από την άλλη μεγάλη σημασία του κρίνω («αποφασίζω», «εκφράζω γνώμη»), στα μεσαιωνικά χρόνια εμφανίστηκε, κατ’ επέκταση, η σημασία «μιλώ», κυρίως με τον τύπο «κρένω», που στη συνέχεια αυτονομήθηκε ως ξεχωριστή λέξη (αν και στο μεσαιωνικό λεξικό του ο Κριαράς εντάσσει το κρένω στο κρίνω και μας μπερδεύει), που βέβαια στις μέρες μας έχει ξεπέσει σε υπόληψη μια και εμείς το κρένω το έχουμε συνδέσει κυρίως με τον Μπαρμπαγιώργο. (Το έχει χρησιμοποιήσει και ο Σολωμός στον αθάνατο στίχο

με χίλιες βρύσες χύνεται, με χίλιες γλώσσες κρένει
όποιος πεθάνει σήμερα χίλιες φορές πεθαίνει.

αλλά, τι τα θέτε, ο κόντες ήταν ιταλομαθημένος, μπάσταρδος, ίσως εβραίος, και κουμουνιστής θα γινότανε αν ήταν μπορετό, δεν είναι άνθρωπος εμπιστοσύνης).

Πριν από μερικά χρόνια, αν έλεγες «κρίση» χωρίς να το προσδιορίζεις, το μυαλό του συνομιλητή σου θα πήγαινε συνήθως στη νευρική κρίση· τώρα, χωριό που φαίνεται κολαούζο δεν θέλει, η σκέτη κρίση είναι οικονομική. Και αυτό, πανευρωπαϊκά, μια και η λέξη κρίσις πέρασε στα λατινικά ως crisis και από εκεί σε όλες σχεδόν τις ευρωπαϊκές γλώσσες, αλλά κυρίως με τη σημασία της επιδείνωσης μιας ασθένειας. Στις ευρωπαϊκές ακριβώς γλώσσες η λέξη μεταφέρθηκε και έξω από τον ιατρικό τομέα για να χαρακτηρίσει την κορύφωση μιας δύσκολης κατάστασης (για παράδειγμα, στα αγγλικά η σημασία αυτή καταγράφεται από το 1627, αναφορικά με την όξυνση στις σχέσεις Κοινοβουλίου και βασιλιά) και έτσι επέστρεψε και στα ελληνικά, σαν ένα είδος σημασιολογικού αντιδάνειου, για να μας παιδεύει.

Η κρίση επί πολλούς αιώνες ήταν πρωτόκλιτη, σαν τη βρύση. Στα μεσαιωνικά κείμενα βρίσκεις μόνο «τις κρίσες» στον πληθυντικό (ακόμα και «τας κρίσας» αιτιατική), όχι «τις κρίσεις», αλλά ο τύπος δεν άντεξε στη λόγια επέλαση. Οι περισσότεροι παλιότεροι δημοτικιστές έγραφαν «κρίσες», αλλά ο τελευταίος που χρησιμοποίησε τον τύπο αυτό πρέπει να ήταν ο Πάικος Νικολαΐδης-Ασιλάνης, ένας γερός λόγιος που είχε μεταφράσει κάμποσους αρχαίους. Σήμερα η κρίση ξανάγινε τριτόκλιτη, αβυσσαλέα και δυσκολοξεπέραστη.

110 Σχόλια προς “Οι λέξεις της κρίσης και πάλι”

  1. Καλαχώρας Λεώνικος said

    On coupe les cheveux en quatre; κι εσύ πήγες στο δεκάξι; Στη μουσική έχουμε κι εξηκοστά τέταρτα αλλ’ αμφιβάλλω αν τα παίζει κανείς θανόντος του Λιστ.

    Ο Γαληνός δεν είναι και τόσο ‘αρχαίος’. Η λέξη κρίση, στην Ιατρική τουλάχιστο, προήλθε από σημασιολογική επέκταση προς το ‘δοκιμασία’, μια άλλη επίσης ενδιαφέρουσα λέξη για τις σημασιολογικές και λεξικολογικές παραφυάδες της: δοκῶ, μοὶ δοκεῖ, δόκιμος (αυτός για τον οποίο υπάρχει ήδη θετική γνώμη), ἔδοξε, προσδοκῶ, προσδοκώ, δοκιμή versus δοκιμασία, δοκιμάζω (<δοκιμή) versus δοκιμάζω (<δοκιμασία), δοκιμαστικός, δοκιμασμένος (= αρχαίο ‘δόκιμος’),. [Στα ελληνικά αποφεύγω τη χρήση του ‘σημαντικός – semantic’ για προφανείς λόγους].

    Αυτά για τον κόντε, αθάνατα. Αλλά μην το προχωρείς πολύ γιατί μπορεί να ήταν Σύριζα (τεσπά) αλλά και ΔηΜάρ (μπλιαχ). Τί τα θες; Ένα ήτανε το κόμμα! Μη βαράς! Πρόσεχε! Είπα ΗΤΑΝΕ.

    Για την τελευταία παράγραφο, για την τριτόκλιτη αβυσσαλέα κρίση ΔΕ μιλάω. Άκουσες κανένα να λέει της κρίσεως ή την κρίσιν; Το κρίσεις το έκανε αβυσσαλέο;

  2. Καλαχώρας Λεώνικος said

    @1 Λεώνικε! Πώς το πέτυχες ρε; Καιροφυλακτούσες μπαγάσα!

  3. Καλαχώρας Λεώνικος said

    Έκανε δέκα λεπτά να το πάρει. Ούτε τον εαυτό μου δεν μπορώ να πω μπαγάσα επιτέλους; Πολύ criple έχετε γίνει!

  4. Καλαχώρας Λεώνικος said

    Καλά ρε! Τι πάθατε όλοι; Χαθήκατε; Μπας και ήρθε η ώρα της Κρίσης κι εξαφανιστήκατε κι εγώ δεν το έχω πάρει χαμπάρι εδώ πάνω που είμαι;

  5. Καλαχώρας Λεώνικος said

    Α! Κάτι συμβαίνει μ’ αυτό το ποστ. Πλάκα μού κάνετε όλοι;

  6. Καλαχώρας Λεώνικος said

    Νίκο, βάζω υποψηφιότητα για Guinness. Πέντε πρώτα στη σειρά, πιθανώς και έκτο, δεν έχει ξαναγίνει! Απεργούν κι εδώ;

  7. Καλαχώρας Λεώνικος said

    Ε! Άντε παρατήστε με!

  8. Καλαχώρας Λεώνικος said

    Σταματάω εδώ να δω τι θα κάνετε! Άλλη φορά θα περιμένω τους πρώτους εκατό!

  9. Γς said

    Καλημέρα,
    μας ρούμπωσες κατα κράτος,
    Γιατί το σημαντικός; το semantic;
    Γλωσσολογικά semantic,Σημίτης, κουλουράς (τουρκιστί), ε τι Και λοιπόν;

  10. τυφλόμυγα said

    Βίντεο για την ελληνική οικονομική κρίση γραμμένο με λατινικούς χαρακτήρες και Κ αντί για C για να περιέχει και την κρίση ως λογική διεργασία.

    Καλημέρα σε όλους και όλες. 🙂

  11. Γς said

    Επρεπε να του σταματήσω το ρεκόρ, (όλων των εποχών) εδώ. Στις 8 σερί αναρτήσεις.

  12. Νέο Kid Στο Block said

    O Λεώνικος έπαθε κρίση ποστίτιδας! 😆

    Nικοκύρη, εντάξει η κρίση και το κρίμα, αλλά η κριτική; πόθεν; μία από τα ίδια;

  13. spiral architect said

    @1 ως 8: Διαβάζουμε βρε Λεώνικε!
    (ακόμα δεν τελείωσα) 😎

  14. Νέο Kid Στο Block said

    Mπάι δε γουέη και μπάι δε μίλκυγουέη, ο κόντες σήμερα θα ήταν σίγουρα ΣΥΡΙΖΑ. Και μόνο το θολοκουλτουριάρικο τρελοεπιστημονικό μαλί ,αρκεί.

  15. sarant said

    Ευχαριστώ για τα πρώτα σχόλια!

    1: Η κρίση είναι αβυσσαλέα άσχετα με την κλίση της. (Ένας Κινέζος θα έκανε ωραία λογοπαίγνια εδώ).

    Τι σ’ έπιασε με την ομοβροντία σχολίων;

    12: Από εκεί και η κριτική, αλλά οι νέες σημασίες μπορεί να είναι και σημασιολογικό δάνειο. Ο Μαρξ δεν είχε γράψει «Κριτική της κριτικής κριτικής»;

  16. Κρίνω ότι είναι κρίμα να λείπει από τα σχόλια «Η κρίσις» του Κ. Ρούκουνα (1933):

  17. Νέο Kid Στο Block said

    15.Nαι βέβαια, αλλά ομού με τον Ένγκελς «Kritik der kritischen Kritik» ή «Η Αγία Οικογένεια» 🙂
    Kαι κείνος ο Μανώλης την «Kritik der reinen Vernunft» η οποία παραδόξως στα ελληνικά αποδόθηκε «Κριτική του καθαρού λόγου»…αντικαταστώντας μια για πάντα τη λογική με το λόγο. (και δη τον πολιτικό..) 🙂

  18. Γς said

    10:
    Γονυπετούσα στην Παναγιά της Τήνου και δημόσια προσευχή μουσουλμάνων στις πάτείες, στο βιντεάκι σου.
    Διαβάζω για την προσευχή των μουσουλμάνων στην Πλατεία Αττικής:
    >Οπως μετέδωσε ο τηλεοπτικός σταθμός Mega, κάτοικοι στα μπαλκόνια των σπιτιών τους φώναζαν και είχαν βάλει δυνατά μουσική, με σκοπό να εμποδίσουν την προσευχή.

    Κι εγώ είχα κάνει κάτι ανάλογο. Το είχανε παρακάνει απέναντι στην εκκλησία και έβγαλα μεγάφωνο στη βεράντα, με μουεζίνηδες που κατέβασα από το Γιουτιούμπι.
    Κόντεψε να τα τινάξει η κυρά μου, «ούσα θεούσα»

    Ε, ρε και να είχα εκείνα τα μεγάφωνα

  19. LandS said

    Άσχετο, αλλά πήρα μιαν ιδέα. Αυτή η μετάφραση του αγγλικού (αμερικάνικου) fair trial θα μπορούσε να αλλάξει από το «δίκαιη δίκη» που δεν μ’αρέσει σε «δίκαιη κρίση»;

  20. LandS said

    Νταξ’ μου ήρθε μια ιδέα, ή πήρα μια φλασιά.

  21. Γς said

    20:
    >πήρα μια φλασιά
    συηνήθως «μού’ρθε μία φλασιά» ή «έφαγα φλασιά»

  22. Μαρία said

    16
    https://sarantakos.wordpress.com/2010/07/01/krisis/#comment-38516

  23. ππαν said

    To κρένω δεν νομίζω να έχει «ξεπέσει σε υπόληψη» απλώς δεν χρησιμοποιείται. Από δικού του, δεν βγήκε καμιά απόφαση να απαγορευτεί, κι αν βγηκε εγώ δεν την θυμάμαι. Ούτε διορθώθηκε τώρα τελευταία, όπω ςτο σπίτι που έγινε κατοικία. Δεν είναι συνηθισμένο αυτο στην γλώσσα ή κάτι δεν κατάλαβα; Και όσα ακολουθουν για τον Σολωμό κλπ. μου φαίνονται ακατανόητα και σαν ηθικολογία. Επειδή την λέξη τη χρησιμοποιούσε ο Σολωμός πρεπει να την χρησιμοποιούμε κι εμείς ή κάποιος κατέκρινε τον Σολωμό -ή κάποιον άλλον- πως δεν γράφει σωστά ελληνικά επειδή τη χρησιμοποίησε; Αν είναι το δεύτερο δεν το γνωρίζω και συγνώμη.

  24. LandS said

    #21 Αχ εσείς η νέα γενιά!

  25. Νέο Kid Στο Block said

    21. Nous attendions tout de vous, general, excepte des lecons de
    la critique de la raison pure!

  26. spyroszer said

    Ήμουν απολύτα σίγουρος ότι η κρησάρα γράφεται με γιώτα και προέρχεται απ’ την κρίση, αλλά βλέπω ότι έχει άλλη προέλευση, απ’ το αρχ. κρησέρα, κραάρα. Δεν ξέρω αν τελικά ανάγεται σ’ αυτό το ινδοευρωπαικό cerno που γράφει το άρθρο.
    Η κρισάρα με γιώτα θα μπορούσε βέβαια να είναι υπερθετικός της κρίσης: Δεν είναι κρίση αυτή, είναι κρισάρα !!!

    Η κριτική σύμφωνα με το ΛΚΝ με τη σημερινή σημασία είναι δάνειο απ’ το γαλλ. critique και γερμ. Kritik, και υπάρχει αρχαία λέξη κριτική = η τέχνη της κρίσης.

  27. Νέο Kid Στο Block said

    Πάντως (και εντελώς στα σοβαρά) η γιαγιάδες μου το λέγανε το «κρέν’ς» (κρένεις). Μάλιστα ο μπάρμπας μου όταν καμιά φορά ήθελε να πειράξει τη μάνα του που του έκανε υποδείξεις ,τής έλεγε «Σα δώ κρένς;» με την έννοια «τι κουράζεσαι ρε μάνα;, αφού δεν σού δίνω σημασία»

  28. spiral architect said

    Μια άλλη κρίση, πέρα από τη συνήθη οικονομική που πιπιλάμε καθημερινά:
    (για την οποία θα γράψω παρακάτω, τουλάχιστον όπως εγώ την έχω κατανοήσει)
    Είναι η κρίση εμπιστοσύνης που διαχέεται όλο και περισσότερο στην κοινωνία σαν την αιθάλη απ’ τις ξυλόσομπες και τα τζάκια πάνω από τις πόλεις.
    Όπως τώρα τελευταία μέσα στις ξυλόσομπες καίγεται ότι μπορεί να ζεστάνει τον εσωτερικό χώρο, βρομίζοντας τον εξωτερικό έτσι και η κρίση εμπιστοσύνης τσουβαλιάζοντας δικαίους τε και αδίκους βρομίζει ότι έχει απομείνει απ’ τους θεσμούς, θερμαίνοντας τον εγωισμό μας, δίνοντας μας την ψευδαίσθηση του δικαιωμένου, απέναντι σε καταρρέοντες θεσμούς, υπηρέτες του συστήματος πολίτικους, άδικα θυματοποιημένους ανθρώπους, αλλά αφήνοντας απ’ έξω τον πραγματικό φταίχτη της κρίσης, το κεφάλαιο..

    Η κρίση τώρα δεν είναι γενικά κι αόριστα «κρίση», είναι συγκεκριμένα οικονομική καπιταλιστική κρίση. Πηγή και ρίζα της δεν είναι ο υψηλός τραπεζικός δανεισμός γενικά, ούτε η αδυναμία – επίσης γενικά – των λαϊκών μαζών να αγοράζουν τα παραγόμενα προϊόντα, αλλά η ίδια βασική αντίθεση του συστήματος. Κύρια αιτία της εμφάνισης της είναι η βασική αντίθεση του καπιταλισμού, δηλαδή, η αντίθεση ανάμεσα στον κοινωνικό χαρακτήρα της παραγωγής και τον ατομικό τρόπο ιδιοποίησης των αποτελεσμάτων της, που έχει ως αποτέλεσμα τα όρια και τα μεγέθη της παραγωγής να μην καθορίζονται από τις ανάγκες των μελών της κοινωνίας, αλλά να υπαγορεύονται από το κατά πόσον εξασφαλίζουν (μέσω της ατομικής ιδιοποίησης) ολοένα και μεγαλύτερο κέρδος, με φυσικό αποτέλεσμα η καπιταλιστική παραγωγή να εξελίσσεται με έναν ιδιαίτερα άναρχο τρόπο, δημιουργώντας και διευρύνοντας συνεχώς, όλο και μεγαλύτερες δυσαναλογίες ανάμεσα σε τομείς και κλάδους της κοινωνικής – παραγωγικής δραστηριότητας.

    Ο καπιταλισμός άμα τη γενέσει του έχει ενσωματωμένο έναν ιό, που μολύνει τον εαυτό του.
    Δυο λύσεις υπάρχουν:
    – Ή κρατάμε το ίδιο λειτουργικό, βάζοντας ένα αντιβάιρους για να διώξει προσωρινά τον ιό, μέχρι να κολλήσει έναν άλλο.
    – Ή αλλάζουμε λειτουργικό.

    Εγώ, αφού δοκίμασα την πρώτη λύση, κατέληξα στη δεύτερη. 😉
    (αυτόματη γραφή τα γραφόμενά μου)

  29. Γς said

    26:

    >Ήμουν απόλυτα σίγουρος ότι η κρησάρα […] προέρχεται απ’ την κρίση
    Και εγώ ότι η λυσάρα προέρχεται απ’ την λύση

    24:
    😉

  30. sarant said

    16: Ωραία εισαγωγή!

    23: Η αιτία που δεν χρησιμοποιείται το «κρένω» ίσως είναι το ότι ξέπεσε σε υπόληψη και θεωρείται χωριάτικο. Κάτι ανάλογο συνέβη και με το «τηράω».

    29: 🙂

  31. cronopiusa said

    Καλή σας μέρα
    επίκαιρα ισπανικά τραγούδια της κρίσης

    Villancico indignado 2011 – Los peces gordos ricos

    Francisco de Quevedo «Poderoso caballero es Don dinero»

    Amparanoia: hacer dinero como sea (todo vale)

    Villancicos populares, que resumen la crisis española.

    Πόσο Μακριά Ακόμα; How Much Further? (Greek subtitles)

  32. ππαν said

    Νικοκύρη, νομίζω ότι στην εξέλιξη της γλώσσας δέχεσαι μόνο μια φορά, από το λόγιο στο λαϊκό-λαϊκότροπο. Υπήρξε όμως κι η άλλη. Το κρένω εγώ δεν το πρόλαβα να χρησιμοποιείται, παρά μόνο ως λαϊκοτροπο σε τίποτε Κρυστάλληδες ή ξέρω γω Χρηστοβασίληδες, άντε και σε σχολικά σκετς για το Σούλι. Δεν ξέρω μήπως ήταν και τοπικό, το λέμε στας Σέρρας, Μαρία; Το ξέσπασμα για τον Σολωμό μου φαίνεται ακόμη άστοχο εδώ..

  33. Νέο Kid Στο Block said

    Φυσικά και είναι «τοπικό» (ΟΛΗ η Ρούμελη, η Θεσσαλία, η Ήπειρος (τουλάχιστον) και «χωριάτικο» ,όπως λέει ο Νίκος και φυσικά το λένε ακόμη οι παλιοί ,όπως και το «τηράω». Και φυσικά ξέπεσε στη νέα γενιά λόγω «χωριατίλας» (μμ…)

  34. spiral architect said

    Το άσμα της ημέρας:

    Από το LP των Supertramp: Crisis? What Crisis? του 1975

  35. LandS said

    [Όχι] η αδυναμία – επίσης γενικά – των λαϊκών μαζών να αγοράζουν τα παραγόμενα προϊόντα, αλλά …… η αντίθεση ανάμεσα στον κοινωνικό χαρακτήρα της παραγωγής και τον ατομικό τρόπο ιδιοποίησης των αποτελεσμάτων της…
    [Όχι] η αδυναμία – επίσης γενικά – των λαϊκών μαζών να αγοράζουν τα παραγόμενα προϊόντα, αλλά….. [από το ότι] τα όρια και τα μεγέθη της παραγωγής να μην καθορίζονται από τις ανάγκες των μελών της κοινωνίας, αλλά να υπαγορεύονται από το κατά πόσον εξασφαλίζουν (μέσω της ατομικής ιδιοποίησης) ολοένα και μεγαλύτερο κέρδος…
    [Όχι] η αδυναμία – επίσης γενικά – των λαϊκών μαζών να αγοράζουν τα παραγόμενα προϊόντα, αλλά … ότι η καπιταλιστική παραγωγή … εξελίσσεται με έναν ιδιαίτερα άναρχο τρόπο, δημιουργώντας και διευρύνοντας συνεχώς, όλο και μεγαλύτερες δυσαναλογίες ανάμεσα σε τομείς και κλάδους της κοινωνικής – παραγωγικής δραστηριότητας.

    Χοντρικά λοιπόν, όχι το Α αλλά το Β, όχι το Α αλλά το Γ, όχι το Α αλλά το Δ. Μόνο που το Γ είναι το Β με άλλα λόγια, και προκαλεί το Δ που με τη σειρά του είναι το Α με άλλα λόγια.

    Άσε που το Α είναι «γενικά». Τα άλλα τι είναι; Συγκεκριμένα; 🙂

  36. gryphon said

    To κρένω τό ελεγε πολυ η γιαγια μου και γενικα το άκουγα συχνά απο μεγάλους ανθρωπους στο χωριό οταν πηγαινα.
    Σωστα λεει το αρθρο οτι το εχουμε συνδέσει και με τόν Μπαρμπαγιωργο.Μεχρι πριν δυο τρια χρονια ηταν ενας πολυ καλος καραγkιοζοπαικτης στο high tv που εκανε καταπληκτικα τις φωνες των πρωταγωνιστων και το κρενεις ηταν στανταρ στο λεξιλογιο του μπαρμπαγιωργου.
    Κριμα που χανεται αυτη η λεξη γιατι εμενα δεν μου ακουγεται καθολου «χωριατικη» (αντιθετα με το τηραω π.χ.).Οχι δηλαδη οτι το χωριατικη ειναι απαραιτητα μειον αλλα το κρενω για μενα κουγεται σαν αρχαια λεξη .

  37. ππαν said

    33: Ειλικρινά δεν κατλαβαίνω: έγινε τώρα τελευταία κανά θέμα με το κρένω και το τηράω ή έτσι σας έπιασε ο καημός; Είπες εσύ «σε τηράω από ώρα και μου αρέσεις» σε καμιά κοπέλα και στράβωσε τα μούτρα της ότι και καλά είσαι τυρόγαλο; Και κυρίως,, εσύ δηλαδή λες κρένω και τηράω ή είναι η νοσταλγία της γραφικότητας σε στυλ μένω σε σπίτι με αυτόνομη θέρμανση και νοσταλγώ το μαγκάλι;

  38. LandS said

    Τικρένς; Πραζαντράω;

  39. sarant said

    32: Μα, δεν λέμε κάτι διαφορετικό. Η ίδια σου η φράση «λαϊκότροπο σε τίποτα Κρυστάλληδες» στάζει περιφρόνηση για τον («χωριάτικο») τύπο!

  40. Γς said

    30 β:
    Καμάρωνα κι εγώ τη μανιάτισσα γιαγιά μου, που δεν μίλαγε χωριάτικα σαν τις άλλες τις γιαγιάδες.
    Μέχρι που φόρεσα κατά λάθος ανάποδα ένα φανελάκι.
    -Να το βγάλεις και να το φορέσεις από την όψια μεριά.
    Πολύ αργότερα όμως συνειδητοποίησα ότι εννοούσε από την καλή μεριά.
    Μα τελικά υπάρχει όψιος, όψια με αυτή τη σημασία;

  41. ππαν said

    39: Α όχι, κάνεις λάθος. Το τηράω και το κρένω χρησιμοποιούνται για να δηλώσουν λαϊκότητα σε ποιητές, συγγραφείς κλπ που θέλουν να δώσουν τέτοια εσάνς, και εμένα η χρήση τους μου φαίνεται πλαστή. Στον Παπαφλέσσα πχ με τον Παπαμιχαήλ πάω στοίχημα πωςέτσι θα μίλαγαν. Μήπως όταν στάζω περιφρόνηση για τα χουντικά εθνικοπατριωτικά γίνομαι πιο κατανοητή; Αν το ακούσω από άνθρωπο που (κατά την γνώμη μου) το χρησιμοποιεί αυθεντικά, που δεν μου έχει τύχει, δεν θα στραβώσω τα μούτρα μου, όπως δεν τα στραβώνω όταν ακούω ατός και σκουτί: αλλά δεν τα λέω εγώ, ψέμματα να πω; Να σου πω, πιο περιφρονητική μου φαίνεται η στάση «να προστατέψουμε την λαϊκότητα» όταν εμείς δεν αποτελούμε μέρος της «λαϊκότητας», γιατί μην μου πεις ότι εσύ λες «τηράω από το παράθυρο» αβίαστα και από πάντα;

    Τα δημοτικοφανή που τα έφαγα με το κουτάλι στο σχολείο ως αυθεντικά και ομολογώ δεν μου αρέσουν. Οκ, ο Κρυστάλλης δεν είναι ακριβώς το τυπικ ό παράδειγμα, αλλά οπωσδήποτε μόνο ως μάρτυρα μιας εποχής μπορώ να τον διαβάσω, δεν μου αρέσει, όχι επειδή είναι λαϊκός αλλά επειδή μου φαίνεται ξεπερασμένος όπως ο Σούτσος που χωριάτη δεν τον λες . Έχεις διαβάσει τα Εθνικά Άσματα του Χρηστοβασίλη που προσθέτει δικούς του στίχους σε δημοτικά τραγούδια και τα σερβίρει ως γνήσια (έσπασε τα νεύρα του Πολίτη); ΟΠωσδήποτε θα έχει κράνω και τηράω, πάω να δω!!

  42. nestanaios said

    Αυτό το Σ της κρίσ -ης πρέπει να είναι το επιτατικό/στερητικό μόριο στίγμα (S) που επιφέρει την θέση μεταξύ ζωής και θανάτου. Και ναι και όχι στη ζωή• και ναι και όχι στο θάνατο.

  43. τυφλόμυγα said

    26α, Κρησάρα ή κνησάρα, όπως λέμε στο νησί. Οι ηλικιωμένοι απαντούσαν στα ντροπαλά παιδιά ε, βάλε μια κνησάρα. Εξαιτίας της φράσης θυμάμαι τη λέξη.

    Γκουγκλίζοντας βλέπω ότι η λ. κνησάρα είναι γνωστή σε πολλά μέρη της Ελλάδας. Έφτασε μάλιστα η χάρη της ως την Κορσική! http://www.xanthi.ilsp.gr/mnemeia/deltiafileslist.aspx?deltioname=krisara

  44. Γς said

    43:
    Α, πες μας περισσότερα γι αυτό

  45. spiral architect said

    Πραζ αν τράω; 🙂

  46. agapanthos said

  47. τυφλόμυγα said

    44, Ό,τι ήξερα το έγραψα. Δε ξέρω κάτι περισσότερο.

    Η κνησάρα είναι γνωστή σε πολλά μέρη της Ελλάδας. Η κρησάρα έφτασε ως την Κορσική. 🙂

    45, 😆

  48. Να προσθέσω την δελφιέρεια Κρίσση που την έχω οδικώς γειτόνισσα στην Αθήνα και που έδωσε το όνομά της στον κόλπο που ψαρεύω (μην πάει αλλού το μυαλό σας για τον Κρισσαίο μιλάω)

  49. Αντιφασίστας said

    Λεώνικε, 8-0 από τ’ αποδυτήρια; Δεν γυρίζει το ματσάκι!

  50. Επίσης υπάρχει και το προφητικόν της κρίσεως

  51. Αντιφασίστας said

    Η γιαγιά μου μ’ έλεγε »κτε» και »κτόγιαννε», δηλαδή »κουτέ» και »κουτόγιαννε». Λίγο που την νευρίαζα, λίγο που ήταν διορατική και κάτι είχε καταλάβει, πάντως απ’ τα χείλη της ακουγόταν φυσικό, γιατί έτσι μίλαγε. Στα δικά μου τα μεγαλουπολίτικα χείλη θα ακουγόταν ψεύτικο και γελοίο.

  52. Για πάμε ξανά :
    προφητικόν της κρίσεως

  53. cronopiusa said

    «contradictions» of «capitalism» David Harvey [entrevista con subtítulos en castellano 30:27 min.]

  54. ππαν said

    Η μυθοποίηση του «λαού» και μάλιστα του «απλού λαού» (και της πολιτιστικής του παραγωγής) είναι ένα από τα προσωπεία του εθνικισμού πάντως (Κιντ, δικό σου!) στην εξέλιξή του. Και νομίζω πως είναι γνωστό πως την «λαϊκή» λέξη Ρωμιοσύνη τη χρησιμοποιήσε πρώτος ο καθόλου λαϊκός (και ίσως ούτε Ρωμιός κατά μία έννοια) Τερτσέτης στο γράμμα συλλυπητηρίων στον γιο του Μάρκου Μπότσαρη.

  55. Τρίτη και φαρμακερή :

    προφητικόν της κρίσεως

    Bingo !!

  56. Καλαχώρας Λεώνικος said

    @49 Κάνεις λάθος, δεν είμαι στ’ αποδυτήρια.

    Πήρα κι εγώ να γράψω ένα σχόλιο χωρίς να βιάζομαι… και το βλέπω πρώτο. Χτυπάω δεύτερο, περιμένοντας ότι κάποιος άλλος θα φανεί… Πάλι τίποτα. Συνεχίζω ακάθεκτος… Λέω δεν μπορεί! Κάποιος παίχτης θα είναι στην άμυνα. αλλιώς θα με βγάλουν και οφ-σάιτ, όπως ο Αντιφασίστας. Τίποτα! Γράφω κι εκείνο το μπαγάσας… κι έκανε ώρα να βγει, προφανώς το μελετούσε κάποια αυτόματη κρισάρα για ‘κακά λόγια…’ τίποτα. Στο 8 σταμάτησα γιατί είπα πως κάποιος μού κάνει πλάκα. Είναι πάντως ΔΙΑΣΚΕΔΑΣΤΙΚΟ

  57. Καλαχώρας Λεώνικος said

    Α, μεγάλο το σχόλιο του Σπειροειδούς Αρχιτέκτονος περί καπιταλισμού και κρίσης. Αλλά ποιος τον ακούει; Εδώ κατάργησαν και το ‘διαφωτιστικό’ [Δεν ξέρω αν είναι αλήθεια! Πλάκα κάνω]

  58. Γς said

    55:
    Ελα ρίξε το λίκνο χωρίς href και τέτοια. Δεν σε θέλει…

  59. ππαν said

    Λεώνικε, φιλιά!

  60. Νέο Kid Στο Block said

    54. A, εγώ δεν μυθοποίησα κανένα «λαό». Είπα μόνο ότι τόλεγε η γιαγιά μου το ακατονόμαστο. Και η γιαγιά μου, χήρα από παιδούλα σχεδόν ήταν, βασανισμένη ήταν ,αξιοπρεπής ήταν αλλά παραγωγός πολιτισμού ,ναι!, δεν ήταν. υποθέτω…

  61. ππαν said

    Λάθος υποθέτεις. Πάντως δεν αναφερόμουν σε σένα. Τι έγινε; Την έριξες τη ψηλομύτα ; ;

  62. marulaki said

    30 Λέμε όμως ότι κάποιος δεν τήρησε κάποια υπόσχεση.

  63. ππαν said

    Άλλο το τηρώ, όμως, και άλο το τηράω.

  64. Γς said

    40:
    Καλά βρε, τι άνθρωποι είστε εσείς;
    Τι ψυχή θα παραδώσετε;
    Μας απέμειναν και 2 μόνο μέρες.
    Ζήτησα πολλά;
    65 χρόνια πριν.
    Δεν μπορώ να περιμένω άλλο.
    Με έχετε γράψει κανονικά.

  65. sarant said

    Ευχαριστώ για τα νεότερα!

    54: Ο Τερτσέτης το είπε πρώτος; Ο Χατζησεχρέτης είναι μεταγενέστερος; Ή δεν πιάνεται;

  66. sarant said

    64: Άσε που πρέπει να σου απαντήσουμε ώς αύριο μήπως και καταστραφεί ο κόσμος μετά 🙂

    Δεν το έχω ξανακούσει. Όψιος υπάρχει στ’ αρχαία, αλλά σημαίνει άλλο πράγμα, περίπου όψιμος.

  67. Κάτι μου πάει στραβά σήμερα, ίσως να φταίει η κρίσις
    Το προφητικόν της εδώ :
    http://gpointsbreeze.blogspot.gr/2010/12/blog-post_09.html

  68. ππαν said

    65: Γιατί να μην πιάνεται; Επειδή «στάζω περιφρόνηση» και για τον Χατζησεχρέτη τώρα; 🙂 Από τον Δημαρά το ξέρω, αν ισχύει κάτι αλλο πες μου να μάθω.

  69. sarant said

    68: Λέω ότι τη λέξη Ρωμιοσύνη την έχει ο Χατζησεχρέτης στην Αληπασαλιάδα, οπότε δεν είναι πρώτος ο Τερτσέτης, διότι η Αληπ. προηγείται θαρρώ χρονολογικά. Και για να την άκουσε ο Χατζητέτοιος (δεν φαντάζομαι να την έπλασε) παναπεί πως λεγόταν και από άλλους.

    67: Κι άμα καταστραφεί ο κόσμος, θα βγαίνεις και θα λες «είδατε; το είχα προαισθανθεί».

  70. Γς said

    Γενική διάταξη των δυνάμεων του ΔΣΕ την άνοιξη του 1948 και οι
    περιοχές που ελέγχονταν από αυτόν.
    Κι ο Γουσού την ίδια χρονιά άκουγε από την γιαγιά του κάτι για το οποίο δεν είναι σίγουρος τι σημαίνει.
    Καλά θα σας πεθάνω στις αναρτήσεις αν δεν μου απαντήσετε.

  71. ππαν said

    69: Ευχαριστώ, δεν τόξερα.

  72. cronopiusa said

    Όνειρα σε άλλη γλώσσα, ντοκιμαντέρ της Λουκίας Ρικάκη.

  73. Μιχαλιός said

    69: «Την ηψηλόντη σου νά ‘χομε καλά και καενού δεν του τό ‘χομε δια χρίαν και τον Ρουμιοσήνη ούλον και κάμποση Τούρκη, της δουληάς της Παραμιθηάς κητάζουν»: Χασάν Τσαπάρης (ο γνωστός εθνικιστής λόγιος Τουρκαλβανός του Μαργαριτιού), 16/3/1802. Αρχείο Αλή Πασά Γενναδείου Βιβλιοθήκης (έκδοση Β.Παναγιωτόπουλου), Α΄ 275.

    Τώρα βέβαια, τι στο καλό εννοεί ο αγάς και αν είναι ακριβής η μεταγραφή του Παναγιωτόπουλου, ομολογώ πως επιφυλάσσομαι.

  74. Γς said

    Σήμερα το βράδυ έχει το ΣΚΑΙ ένα αφιέρωμα για τη Μελίνα
    Λαζόπουλος και τέτοια. Τρίχες!

    Όμως!.

    Γύρω στο 1990 κατέβηκα με την κόρη μου στο Μοναστηράκι μια Κυριακή και βλέπω κάτι Γαλλικά κανάλια να έχουν στήσει τις κάμερες τους για τη Μελίνα που περπάταγε στη μέση του δρόμου. Ο κόσμος στα πεζοδρόμια κοίταζε, εκτός από μένα που την πλησίασα και της είπα¨
    –Μελίνα κτλ κτλ.
    Με άρπαξε (για τις ανάγκες του γυρίσματος), με αγκάλιασε και μου είπε:
    -Αγάαααπη μου! Με το γνωστό πουτανίστικο ύφος της.
    Ε, μερικά χρόνια αργότερα, όταν έφυγε, δυο τουλάχιστον κανάλια το Αντένα και το Μεγκα επαιζαν συνεχώς αυτή την σκηνή.
    Τα είχα παίξε κι εγώι! Ολοι με ρωτούσαν τι είχα μαζί της. Πως ήμουν φίλος της και τέτοια.
    Γαμώτο, έψαξα πολύ καθυστερημένα να το βρω αυτό το βίντεο.
    Καμιά ιδέα που μπορεί να υπάρχει;

  75. Νέο Kid Στο Block said

    74. Eγώ έχω μια ιδέα πού μπορεί να είναι αυτό το βίντεο. Αν μού υποσχεθείς ότι θα αφήσεις απ’τα χέρια σου αυτό το μπουκάλι με το άσπρο υγρό που δεν είναι νερό, θα σου πώ!

  76. Γς said

    75:
    Κιντακο, πάρε κι αυτό.
    Πλάκα έχει:
    Της βούτηξε την κάμερα ένας γλάρος!

    Funny video of how a seagull stole my GoPro, flew over the water in front of Golden Gate Bridge and how the camera incredibly managed to survive, recording everything!
    A flying video from a seagull’s mouth!
    A San Francisco sunset I will hardly forget…

  77. Γς said

    75:
    Κι ότι σε χρειαζόμουνα.
    Με πήρε η κόρη μου πριν λίγο. Μένει σε μια μονοκατοικία που της έκανα γονική παροχή (κληρονομιά της θειάς μου) στον Υμηττό.
    Πήγε λοιπόν το φρικιό και γκρέμισε σχεδόν όλους τους εσωτερικούς τοίχους και τώρα φοβάται μην της πέσει το ταβάνι (τσιμεντένια ταράτσα του 1948).
    Τι λές;

  78. agapanthos said

    @30, 64, 70 κ.ο.κ.

    Στα μανιάτικα υπάρχει σίγουρα η λέξη σόψια, που σημαίνει ανάποδα για ρούχο. Η δική μου η γιαγία μου έλεγε «Μη φοράς την μπλούζα σου σόψια» όταν φόραγα τα ρούχα μου ανάποδα, ενίοτε δε με έβαζε να γυρίσω τα πουκάμισα του πατέρα μου σόψια για να τα σιδερώσει.

    Η λέξη έχει για μένα (πώς το λένε αυτό) ετυμολογική διαφάνεια από το έσω και την όψη. Όψια δεν έχω ακούσει ποτέ. Μήπως παράκουσες;

    Να πω επίσης ότι το σόψια και το νίβομαι (για όταν έριχνα νερό στο πρόσωπό μου) είναι από τις πρώτες λέξεις που σταμάτησα να χρησιμοποιώ στην εφηβεία μου υπό τις οιμωγές των τότε φίλων μου. Και ήμουν έφηβος στην όχι και τόσο μακρινή δεκαετία του 80 στην Αθήνα.

    Επίσης, γιατί κάνεις σα μωρό παιδί;

  79. Γς said

    77:
    Α ναι, η κόρη μου

  80. sarant said

    78: Το νίβομαι το θυμάμαι από τον παππού μου, που ήταν Μανιάτης.

  81. Λεώνικε, ούτε η Ρεάλ στις δόξες της, ούτε και η σημερινή Μπάρτσα πέτυχαν κάτι ανάλογο. Πάντα τέτοια νάχεις στη ζωή σου…

    Νίκο, μια φράση που ξερνάω όταν την ακούω από πολιτικούς – να τη λένε για άλλους πολιτικούς – είναι το «τζάμπα μάγκες». Αρέσει πολύ στον καθηγητή – και λουφαδόρο της λίστας Λαγκάρντ – κύριο Βαγγέλη Βενιζέλο. Αλλά εγώ λέω να ψηφίσω Ανάπτυξη, Καλοτούμπας και Κλείδωσε…

  82. Το νίβομαι χρησιμοποιείται και σήμερα σε χωριά της Φωκίδας.
    Μήπως ξέρει κανείς την προέλευση της λέξης πλούφνια
    (δεν θυμάμαι αν ξαναρώτησα)
    την λέγανε για κάτι ψεύτικο, που δεν μετράει, κάτι σαν κλούβιο

  83. Γς said

    78:
    Αυτό είναι!
    Σίγουρα μου είπε «Μη φοράς το φανελάκι σου σόψια» και όχι όψια που θυμάμαι εγώ.
    Ελυσες έναν γρίφο 65 περίπου χρόνων.
    Σε υπερευχαριστώ.

    >Επίσης, γιατί κάνεις σα μωρό παιδί;

    Ισως γιατί έμεινα εκεί στην ηλικία αυτή. Από κάτι που βγαίνει τώρα στα στερνά μου.

    Σε ευχαριστώ και πάλι!
    Και γι αυτό….

  84. 33
    …και στην Πελοπόννησο (σίγουρα Αχαΐα τουλάχιστον) το «κρένω» και το «τηράω» ήταν στην ημερησία διάταξη. Θυμάμαι ακόμα, ας πούμε, την λόγω και έργω εξύβριση που ακολούθησε μετά την παρατήρηση «γιά τ’ρα τον ρε πώς με τηράει!»

  85. Αντιφασίστας said

    Σαφώς και υπάρχει μυθοποίηση του λαού στην Ελλάδα ( παντού ο λαός! έγραφε ο Σικελιανός), και σ’ αυτό το γεγονός παραέχει βάλει και η αριστερά το χεράκι της, οφείλουμε να παραδεχτούμε. Θυμάμαι τον Λεωνίδα Κύρκο, τις παλιές καλές εποχές του ΚΚΕες, να ζητάει έναν σοσιαλισμό που μυρίζει θυμάρι. Αλλά και τι δεν έχουμε μυθοποιήσει σ’ αυτή τη χώρα! Μέχρι και τον διορισμένο πρωταθλητή Θρύλο τον αποκαλούμε.

  86. gryphon said

    Το νιβω νιβει μπραβο.Πολυ ωραία λεξη.Πιο ωραια απο το κρενω.Μακαρι να επικρατησει ξανα.Ευτυχώς υπαρχει η πασιγνωστη παροιμια που το περιεχει και το λεμε που και πού.

  87. τυφλόμυγα said

    Στα μανιάτικα υπάρχει σίγουρα η λέξη σόψια, που σημαίνει ανάποδα για ρούχο. Η δική μου η γιαγία μου έλεγε «Μη φοράς την μπλούζα σου σόψια» όταν φόραγα τα ρούχα μου ανάποδα. @78

    Στο νησί λέμε «Φοράς τη μπλούζα σου αξανάκολα».

    @77, Πριν ρίξουμε τους τοίχους του σπιτιού μας ρωτάμε μηχανικό, ώστε να πέσουν μόνο τοίχοι και όχι κολόνες. Αν έχει δημιουργηθεί πρόβλημα στατικότητας στο κτήριο τι να κάνει ο Κιντ από την Κύπρο;

  88. 12β,

    Ενδιαφέρον έχει και η διπλή χρήση του critical στα αγγλικά (critical condition, critical acclaim).

    Υποθέτω, επίσης, πως, λόγω επαγγέλματος, η πλέον προσφιλής σου κριτική είναι η εποικοδομητική. 🙂

  89. Όντως το κρένω και το τηράω στην Αχαΐα παίζουνε ακόμη. Αλλά μεταξύ των ογδοντάρηδων πλέον.

    ΥΓ κατέβηκα στο χωργιό κι άναψα το τζάκι και ζεστάθηκε το κοκκαλάκι μου.

  90. Νέο Kid Στο Block said

    @ Mιhalley: Αντιθέτως! Προτιμώ την συμπληρωματική(complimentary) ή την επίπεδη/απαλόγλωσση κριτική. (flattering / smooth-tongued) 😆

    @Dog of V.C beach: Ω ρε μάνα μου! Ρίξε και καμιά λουκανικούμπα στη θράκα!!

  91. sarant said

    Ευχαριστώ για τα νεότερα.

    Πάω στον Χαμηλάκη, να είστε φρόνιμοι!

  92. Νέο Kid Στο Block said

    Το «πρόβλημα του ν+1 τοίχου» είναι από τα πιο ενδιαφέροντα της διαφορικής στατικής. Κατά Fpokmund und Deolb ο αλγόριθμος-λύση μπορεί να «λαϊκοποιηθεί» με την απλή φράση. «Γκρεμίζεις, γκρεμίζεις, γκρεμίζεις ελεύθερα! Μόλις καταρρεύσει η οροφή, ξέρεις με πιθανότητα=1 ότι γκρέμισες ν+1 τοίχους. Όπου ν ο μέγιστος επιτρεπτός αριθμός γκρεμίσιμων τοίχων. Άρα η λύση έγκειται στον προσδιορισμό του ν όσο είσαι ζωντανός.

  93. Reblogged this on ΤΟ ΠΙΤΣΙΡΙΚΙ.

  94. ‘Εφυγε ο ΑφεΝ(τ)ικός; Ωραία, ας τρολλάρουμε!

    Απορώ που δεν αναφέρθηκαν τα δύο εκείνα στα οποία «…o Θεός δεν κάνει κρίση»

  95. Dimitris said

    92 .Καλά τα λες. Και αν βγεις ζωντανός χτιζεις >= n τοίχους!

  96. Αντιφασίστας said

    Τραγουδάκι δεν βάλαμε:

  97. panavros said

    Σήμερα με την κρίση θυμήθηκα έναν καθηγητή μου ψυχολόγο υγείας που μας έλεγε οτι η κρίση είναι το ενδιάμεσο στάδιο απο μια σταθερή κατάσταση σε μια άλλη. Αν και δεν βρίσκω αυτόν τον ορισμό στα λεξικά τον θεωρώ πολύ σωστό και πιο πλήρη.

  98. Γς said

    Τι ήταν κι αυτό;
    Τι όνειρο; Τι εφιάλτης;
    Μόλις ξύπνησα.

    Θα ανεβαίναμε λέει στην Καλντέρα της Σαντορίνης. Ηταν ένα τεράστιο μανιτάρι. Στην αρχή ήταν το δρομάκι με τα γαϊδουράκια, όπως στην πραγματικότητα.
    Μετά όμως για να πάμε στην καλντέρα, ή καλύτερα στο χείλος της καλντέρας έπρεπε να περπατήσουμε πάνω σε μια μεγάλη στενή πέτρινη γέφυρα πολύ ψηλά από το έδαφος. Περπατούσαμε και προσπαθούσα να κάνω αστειάκια για να αντέξουμε τον πανικό που μας είχε καταλάβει.
    Τους έλεγα π.χ. τι ωραία που θα ήταν τούτη τι στιγμή να γίνει ένας σεισμούλης και ναμ αρχίσει να κουνιέται η γέφυρα και τέτοια. Και κάποτε φτάσαμε. Και έπρεπε ένας ένας να μαγκωθεί έρποντας στα βράχια της καλντέρας. Με μεγάλη προσοχή γιατί γλιστρούσαν.
    Αριστερά ήταν ο γκρεμός προς τη θάλασσα και δεξιά ο γκρεμός του ηφαίστειου. Δυο τρεις είχαν ήδη ανέβει στο πέτρινο αυτό δαχτυλίδι της καλντέρας και απολάμβαναν τρέμοντας γραπωμένοι στα βράχια . Ακουσα μια να φωνάζει στο δικό της που ακόμα ήταν στη γέφυρα να μη ξεχάσει να του κάνει μια πίπα όταν με το καλό βρεθούν πάλι κάτω.
    Έβαλα τα δυνατά μου, με έσπρωξε η κυρά, με τράβηξαν κι οι από-πάνω και να ‘μαι κι εγώ καβάλα στην καλντέρα.
    Κι άρχισα να τρέμω περισσότερο σκεπτόμενος την επιστροφή. Με έπιασε και εκείνο το αίσθημα της ύψοφοβίας που δεν με αφήνει ούτε σε καρέκλα να ανέβω για να αλλάξω λάμπα. Λάμπα; Ναι είδα και ένα προκαταρτικό όνειρο που έσκασε μια λάμπα και είχα βάλει λέει το αριστερό μου μάτι κάτω από τη βρύση για να ξεπλυθεί ο υδράργυρος.

    Στην καλντέρα λοιπόν απάνω και πως θα ξανακατέβω. Ε, σιγά μην κώλωνα: Προτίμησα να ξυπνήσω. Από τον τρόμο βέβαια του εφιάλτη.

    Και να μαι εδώ πάλι.
    Πήγα να στανιάρω με τον Πανικό της Ενδελέχειας (Δ. Μητσοτάκεης) του Αντιφασίστα (δυό αναρτ’ησεις πάνω από μένα #96). Πα πα πα!
    Συνέχισα με τον Panavro και τον καθηγητή του και την ενδιάμεση κατάσταση που ψάχνει πώς να την ονοματίσει. Μετάπτωση ίσως; Α, μπα.

  99. Γς said

    90:
    > Ω ρε μάνα μου! Ρίξε και καμιά λουκανικούμπα στη θράκα!!

    Την σβούιξε ο μικρός!
    Λουκανικούμπες στη θράκα κι απέναντι η Ελένη. Ετσι λέγαν την Μακρόνησο οι ΑΗΠ. Και πάντα έτοιμος ο Γιάννης ο κουμπάρος μου με τα κιάλια του και τη βιντεοκάμερα. Περιμένει το πρώτο τούρκικο πολεμικό που θα περάσει ανάμεσα Λαύριο Μακρόνησο για Ραφήνα μεριά.
    –Ε, που θα πάει; κάθε τόσο έρχονται μέχρι το Κάβο Ντόρο.

    Λουκανικούμπες και άλλα τέτοια τα βραδάκια με τα κουμπαράκια μας. Καμιά φορά έρχονται κι η Μαρία με το Χάρη που φέρνει ένα κρασί(!), άλλο πράγμα ο μπαγάσας. Είναι καινούριοι φίλοι μας. Και εγώ ο ήρωας τους.

    Ναι είμαι ο ήρωας τους που πολλές φορές με κοιτάζουν με δέος άλλα μέλη του σογιού τους.
    Και η ηρωική μου πράξη; Απλώς κοιμήθηκα αντί να τρέχω να φάμε να πιούμε και να κοιμηθούμε στα κουμπάρια μας που γιόρταζαν την επέτειο του γάμου τους.
    Ψιλο-τα-πήρανε που τους χαλάσαμε τη βεγγέρα και πήγαν κει δίπλα σε μια ταβέρνα στο Λαύριο.
    Κι αντί να πάνε από το δρόμο του θεού κόψανε μέσα από ένα κατσικόδρομο. Και εκεί μέσα στους θάμνους διακρίνει η Ελένη μια πεταμένη μοτοσυκλέτα.
    -Γιάννη σταμάτα, πάμε να δούμε.
    -Ελα μωρέ κλεμμένη θα ήταν και την παρατήσανε.
    -Όχι σε παρακαλώ..
    -Κι ήταν πιο μέσα ο Δημήτρης ο γιός της Μαρίας και του Χάρη βαριά τραυματισμένος, στην παγωνιά και το μαύρο σκοτάδι. Τον είχε χτυπήσει και εγκαταλείψει ένα τζιπ.
    Είχε χάσει πολύ αίμα και δεν θα την έβγαζε μέχρι το πρωί, είπαν. Εκανε τέσερις μήνες στο ΚΑΤ.

    Ετσι γίνανε φίλοι μας ο Χάρης κι η Μαρία και εγώ ο ήρωας τους!

  100. Γς said

    92:
    Ναι αλλά οι Fouchten und Kleinmeinp εξετάζουν το μοντέλο των Varda e Furnelo:
    Εστω W={w1, w2,…wm} το σύνολο των m τοίχων του κτηρίου.
    Για κάθε wi του W και για κάθε st συνδυασμό, t=1,2,…(m-1)! των υπολοίπων m-1 τοίχων ορίζουμε μία τιμή ευστάθειας του κτηρίου Stab(wi,st,r), όπου r=1,2,…m είναι το βήμα της κατεδάφισης δλδ πόσοι τοίχοι θα έχουν γκρεμισθεί με τον παρόντα που πιθανόν να μας θάψει.
    Ε, ο αλγόριθμος των Fouchten und Kleinmeinp υπολογίζει το Minimum Spanning Tree U=u1, u2, …, um
    με μέγιστο βήμα q για τα οποίο οι τιμές των Stab(ui, σi, i)>0.

  101. j7n said

    @69 H λέξη και εδώ:

    http://tinyurl.com/cuc4x63

    Το τραγούδι του Δασκαλογιάννη / μπάρμπα-Παντζελιού, εισαγωγή, σχόλια Βασ. Λαούρδα.

  102. Antonis said

    #85.Δεν το είπε ο Κύρκος.Ο μακαρίτης ο Ελεφάντης το έγραψε στο περιοδικό του

  103. Tηλεγραφητής said

    Ζ – Β – Ε – Α – Η – Γ- Δ.

  104. sarant said

    101: Ναι, είναι κι εκεί, έχεις δίκιο.

    103: Για αλλού πήγαινε, αλλά δεν πειράζει.

  105. ππαν said

    69: Για τον Χατζησεχρέτη και τη Ρωμιοσύνη, που με εντυπωσίασε γιατί ειλικρινα΄δεν το είχα ξανακούσει πως μαρτυρείται στην Αληπασιάδα η λέξη, καθώς και παλιότερα ο Δημαράς αλλά και ο Χερζφελντ θεωρούν την λεξη λόγιο νεολογισμό. Νεολογισμός είναι, για το λόγιος ψαχνόμαστε. Αναρωτιέμαι αν η ύπαρξη στην ελληνόφωνη ας πούμε αυλή του Αλή Πασά, των Βιλαρά και Ψαλίδα, με ρωμέικη γλώσσα κλπ δεν παίζει ρόλο στην εμφάνιση της λέξης…

  106. sarant said

    Τα γραφτά των Βηλαρά και Ψαλίδα υπάρχουν, θα περίμενα να το βρω εκεί αν ήταν δικό τους πλάσμα η λέξη. Μπορεί δηλαδή, δεν το έχω ψάξει.

  107. ππαν said

    ΔΕν το νομίζω, ο Μακριντζ ας πούμε, -που αναφέρεται στην Αληπασιάδα α προπό ως απόδειξη του κύρους των ελληνικών στην αυλή του Αλή Πασά-, κι αυτός μάλλον υιοθετεί την θέση του Δημαρα και θεωρεί ότι η λέξη χρησιμοποιήθηκε πού νωρίς από τον Τερτσέτη σε γράμμα που δημοσιεύτηκε έτσι κι αλλιώς πολύ αργότερα. Δεν λέει πρώτη αλλά δεν αναφέρει ακι προγενέστερη. Έχει υποψη του και τον Παλαμά που λέει ότι υπάρχει και στο Τραγούδι του Δασκαλογιάννη αλλά εκεί αμφισβητείται η πιστότητα της έκδοσης. Για τον Σάθα δε νομίζω να τίθεται θέμα. Εσύ μόνος σου το βρήκες αυτό στην Αληπασιάδα;

  108. Β.Π. said

    ¨Κατόπιν εορτής ¨ το μήνυμά μου σχετικά με το ¨Χριστουγεννιάτικο διαφημιστικό κουϊζ ¨. Με αφορμή το πρώτο από τα 7 θέματα του διαγωνισμού , θυμήθηκα έναν διαγωνισμό ,που έκανε την δεκαετία του 50 η εταιρεία ηλεκτρικών λαμπτήρων ¨Λουξ¨. Η εταιρεία με βάση το σήμα της που παρίστανε μια κοπέλλα γονατιστή να κρατά με τα δυο της χέρια επάνω στο κεφάλι της έναν λαμπτήρα ¨Λουξ¨ζητούσε από το κοινό ένα επιτυχημένο οκτάστηλο το οποίο θα είχε σαν βραβείο χρηματικό ποσό .Τελικός νικητής ανεδείχθη ένας φοιτητής της Ανωτάτης Εμπορικής , ο οποίος έστειλε το εξής οκτάστηλο : ¨ Τα μυαλά της και μια λίρα τι τον θέλει τον λαμπτήρα και τον εκρατά εκεί . Ένας όμως από πείρα απαντά στους αφελείς πως οι ¨Λουξ¨ λαμπτήρες θάναι πάντα επικεφαλής ¨.

  109. […] https://sarantakos.wordpress.com/2012/12/19/krisis-2/#more-7891 […]

  110. στο φα.ι. και στο …ησι ο θεος δεν κανει κριση

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: