Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Και πάλι για τα κάλαντα και τις καλένδες

Posted by sarant στο 28 Δεκέμβριος, 2012


Ξαναδημοσιεύω ένα παλιότερο άρθρο μου, που είχε αρχικά δημοσιευτεί τέτοιες μέρες πριν από τρία χρόνια, έχοντας ενσωματώσει κάποια από τα σχόλια.

Τη Δευτέρα οι δρόμοι θα γεμίσουν πιτσιρίκια που θα λένε τα πρωτοχρονιάτικα κάλαντα, οπότε ταιριάζει να μιλήσουμε σήμερα λιγάκι για την ιστορία όχι του εθίμου (έχουν γράψει τόσοι και τόσοι γι’ αυτό) αλλά της λέξης, της λέξης «κάλαντα».

Στην αρχή της αλυσίδας βρίσκουμε τις ρωμαϊκές νεομηνίες, που τις έλεγαν calendae, καλένδες (υπάρχει και γραφή με k, kalendae, παρόλο που το γράμμα k είχε εκπέσει τότε). Η λέξη calendae, σύμφωνα με το ετυμολογικό λεξικό Μπαμπινιώτη (την πρώτη έκδοση), προέρχεται από τη λατινική φράση calo luna novella, δηλαδή «ανακηρύσσω τη νέα σελήνη», με την οποία ο αρχιερέας του Καπιτωλίου ανάγγελλε τη νεομηνία. Αυτά τα λέει ο Μπαμπινιώτης, όμως τη φράση αυτή δεν τη βρήκα πουθενά στο Διαδίκτυο, οπότε έχω επιφυλάξεις. Πριν από τρία χρόνια είχε γραφτεί στο Βήμα ότι η φράση ήταν calo Juno novella, που επιφανειακά βγάζει περισσότερο νόημα, αλλά φοβάμαι μήπως είναι παρανάγνωση κι αυτό. Όπως είχε σχολιάσει ο φίλτατος π2 στην αρχική δημοσίευση, πρόκειται για διπλή παρανάγνωση, δηλαδή οι περισσότεροι δέχονται πως η φράση ήταν calo Juno Covella, όπου Juno ήταν το ρωμαϊκό ισοδύναμο της Ήρας. [Προσθήκη: Με ενημερώνουν ότι στη δεύτερη έκδοση του ετυμολογικού Λεξικού, του 2012, το λάθος έχει διορθωθεί].

Το Covella μάλλον προέρχεται από το covus, παλαιότερη μορφή του cavus (“κούφιο”). Το κρίσιμο χωρίο είναι του Βάρρωνα (De lingua latina 6.27): Primi dies mensium nominati kalendae, quod his diebus calantur eius mensis nonae a pontificibus, quintanae an septimanae sint futurae, in Capitolio in curia Calabra sic dicto quinquies ‘kalo Iuno Covella’, septies dicto ‘kalo Iuno Covella’ (Οι πρώτες ημέρες του μήνα ονομάζονται Kalendae, επειδή τις ημέρες αυτές ανακοινώνονται [calantur] από τους ιερείς στην Αίθουσα των Ανακοινώσεων του Καπιτωλίνου οι Νώννες, εάν δηλαδή θα πέσουν στις πέντε ή στις επτά του μηνός, με τον ακόλουθο τρόπο: Ήρα Λειψή, σε καλώ την πέμπτη ημέρα ή Ήρα Λειψή, σε καλώ την έβδομη ημέρα). Προσέξτε και πάλι τη γραφή με k.

Ούτως ή άλλως, στην αρχή έχουμε το ρήμα calo, που είναι συγγενικό με το δικό μας το «καλώ» (και όχι δάνειο), αν και δεν έχω πρόχειρο τον Ερνού-Μεγιέ (το ετυμολογικό της λατινικής) κι έτσι κρατάω μιαν επιφύλαξη. Πάντως, από το calo προέκυψαν οι calendae και από εκεί και τα σημερινά calendar, calendrier, το δικό μας καλεντάρι κτλ.

Στα ελληνικά, η λέξη calendae πέρασε ως δάνειο, σχεδόν πάντα στον πληθυντικό: καλένδαι και (πιο συχνά) καλάνδαι. Από εκεί και τα κάλανδα, που αρχικά ήταν η πρώτη μέρα του μήνα, γρήγορα όμως έφτασε να σημαίνει την πρωτοχρονιά. Για παράδειγμα, σε ένα αστρολογικό βιβλίο, ένα «calendologion», στο TLG βρίσκω προβλέψεις για κάθε χρόνο ανάλογα με το τι μέρα πέφτει η πρωτοχρονιά. Για να επωφεληθούμε από την παραδομένη γνώση, φέτος που η πρωτοχρονιά πέφτει Τρίτη θα συμβούν τα εξής:

Τῇ τρίτῃ ἐὰν γένωνται κάλανδα, χειμῶν ἔσται μέγας καὶ χιονώδης, ἔαρ ὑγρόν, θέρος καλόν, σίτου εὐφορία, ὀπώρα πολύ, φθινόπωρον ξηρόν· οἴνου ἀφορία, μέλιτος λεῖψις. αἰφνίδιοι νόσοι ἐπικρατήσουσι τελείων ἀνδρῶν, καὶ γυναικῶν ἀπώλεια. ἐλαῖαι ἀφορήσουσι καὶ πλεόντων ἔσται ναυάγια.

Βέβαια, το σύστημα αυτό έχει το ελάττωμα ότι μόνο εφτά πιθανότητες υπάρχουν για κάθε χρόνο, με βάση τη μέρα της πρωτοχρονιάς. Μήπως όμως αυτό είναι προτέρημα διότι προσφέρει ακαταμάχητη απλότητα; Πάντως, για την εποχή μας δεν πιάνουν οι βυζαντινές προβλέψεις, διότι δεν λένε τίποτα ούτε για φόρους ούτε για μνημόνια, παρά μόνο για «οίνου αφορία».

Τη σημασία Κάλαντα = πρωτοχρονιά τη διασώζει και το μεσαιωνικό λεξικό του Κριαρά, αλλά σήμερα βέβαια κάλαντα λέγονται τα ευχετήρια τραγούδια που τραγουδούν τα παιδιά στα σπίτια και στα μαγαζιά την περίοδο των Χριστουγέννων. Πότε έγινε η επέκταση και αλλαγή της σημασίας δεν το ξέρω: στο άρθρο του Βήματος που ανάφερα πιο πάνω λέγεται ότι το 662 που απαγορεύτηκε να γιορτάζονται οι καλένδες δημιουργήθηκαν ως υποκατάστατο τα κάλαντα, αλλά δεν το έχω διασταυρώσει και μεταξύ μας είμαι πολύ δύσπιστος γι’ αυτή την εξήγηση.

Από τα κάλαντα έχουμε και τις καλένδες και την παροιμιακή φράση «παραπέμπω στις (ελληνικές) καλένδες» που τη χρησιμοποιούμε για να δηλώσουμε μιαν ανύπαρκτη ημερομηνία. Υπάρχουν κάμποσοι καλοπροαίρετοι και κάμποσοι λαθοθήρες που επιμένουν ότι είναι σοβαρό λάθος να λέμε «παραπέμπω στις καλένδες» σκέτο, ότι πρέπει να λέμε «παραπέμπω στις ελληνικές καλένδες» διότι ελληνικές καλένδες δεν υπήρχαν, ενώ ρωμαϊκές υπήρχαν.

Για το θέμα αυτό έχω ξαναγράψει (ηλεκτρονικά εδώ και πληρέστερα στο βιβλίο μου Γλώσσα μετ’ εμποδίων), οπότε θα είμαι σύντομος (τρόπος του λέγειν):

Η παροιμία «στις ελληνικές καλένδες» δεν είναι ελληνική, είναι λατινική. Την έπλασε, θαρρώ ο αυτοκράτορας Αύγουστος, μιλώντας για κάποιους μπαταχτσήδες χρεοφειλέτες, Πληρώνουν, είπε «ad calendas graecas». Οι calendas ήταν οι πρώτες μέρες κάθε μηνός του ρωμαϊκού σεληνιακού ημερολογίου, αρχίζοντας από την πρώτη του μηνός δηλ. το αντίστοιχο της ελληνικής νεομηνίας ή νουμηνίας αν προτιμάτε.

Για τον ρωμαίο της εποχής του Αυγούστου, η υπόσχεση «θα σε πληρώσω στις καλένδες» ήταν εντελώς κυριολεκτική, ισοδύναμη με τη δική μας «θα σε πληρώσω την πρώτη του μηνός», ενώ η έκφραση «θα σε πληρώσω στις ελληνικές καλένδες» έδινε πράγματι την αίσθηση του γκροτέσκου, ισοδύναμη με τις δικές μας «θα σε πληρώσω του Αγίου Ποτέ» (ίνα μη τι χείρον είπω) ή «το μήνα που δεν έχει Σάββατο». Η έκφραση δεν φαίνεται να μεταφέρθηκε στα ελληνικά της εποχής ή στα ελληνικά της βυζαντινής εποχής. Έψαξα σε όλη την αρχαία ελληνική γραμματεία και δεν βρήκα να υπάρχει καμιά αναφορά σε «ελληνικές καλένδες» ή «καλάνδες» μια και αυτός ήταν ο συχνότερος ελληνικός τύπος. Εικάζω ότι η νεοελληνική παροιμιακή έκφραση είναι δάνειο του 19ου αιώνα από τα γαλλικά  Αν όντως έτσι είναι, τότε εκείνοι οι λίγοι (και εκλεκτοί τάχα;) που γράφουν «εις τΑς ελληνικΑς καλένδΑς» νομίζοντας ότι έτσι επικοινωνούν με τα τρισχιλιετή νάματα πλανώνται οικτρά· μια καρακαθαρευουσιανιά αντιγράφουν και διαιωνίζουν. Αν θέλουν να κοινωνήσουν με τα νάματα, να πούνε «εις καλάνδας» ή «ες νουμηνίαν».

(Με την ευκαιρία: βλέπω στην ελληνική Βικιπαίδεια, στο λήμμα «καλένδες»,  τη συμβολή κάποιου ο οποίος κατασκευάζει αρχαίες παροιμίες: Επίσης γνωστή είναι και η αρχαία παροιμία “ες τας ελληνικάς καλένδας εξοφλείν” (ad graecas calendas solvere) που λέγονταν επί χρεών διαρκώς μη εξοφλημένων, επειδή στους ελληνικούς μήνες δεν περιλαμβάνονταν καλένδες. Αργότερα και η παροιμία “παραπέμπειν εις ελληνικάς καλένδας” αφορούσε για κάθε αναβαλλόμενο ζήτημα ή υπόσχεση). Αν και από τα ελληνικά του ανδρός εύκολα καταλαβαίνει κανείς ότι πρόκειται για αστοιχείωτον, σας διαβεβαιώνω ότι καμιά αρχαία ελληνική παροιμία με καλένδες δεν έχει διασωθεί!)

Για να ανακεφαλαιώσω: για τους Ρωμαίους πριν από 2000 χρόνια, η έκφραση ad calendas graecas έδειχνε πράγματι μιαν ανύπαρκτη ημερομηνία, αφού ελληνικές calendas δεν υπήρχαν. Ο σημερινός έλληνας, δεν γνωρίζει ούτε ελληνικές καλένδες, ούτε ρωμαϊκές ούτε αργεντίνικες, επομένως για τον σημερινό έλληνα οι σκέτες καλένδες είναι εξίσου ανύπαρκτη ημερομηνία.

Τώρα, αν κάποιος λαθοθήρας φίλος σας επιμένει, όπως ο Γ. Τζαννετάκος στο λαθοθηρικό βιβλίο του Λόγος ελληνικός στη δημοσιογραφία ότι: «Η έκφραση “παραπέμπεται στις καλένδες” είναι πολύ συνηθισμένη. Και σημαίνει στην πραγματικότητα, ότι κατεγράφη σ’ ενός είδους ημερολόγιο και ότι θα υλοποιηθεί στο πλαίσιο ενός χρονικού προγραμματισμού. Οι ελληνικές καλένδες είναι οι… αναξιόπιστες· είναι αυτές που δεν θα τηρηθούν» (σελ. 46), κάντε το εξής απλό τεστ. Πείτε του να σας δανείσει, έστω, 100 ευρώ, και όταν σας τα δανείσει υποσχεθείτε του ότι θα τον εξοφλήσετε «στις καλένδες» και δείτε αν θα ανησυχήσει ή όχι!

Κλείνω εδώ, με μια προτροπή: αν τη Δευτέρα σας χτυπήσουν την πόρτα για να σας πουν τα κάλαντα, ανοίξτε και δώστε τους. Και παρεμπιπτόντως, το επίθετο Καλαντζής ή Καλατζής δεν βγαίνει από αυτούς που λένε τα κάλαντα, αλλά από τον γανωματή, τον καλαϊτζή (τουρκικό αυτό, από το καλάι/kalay).

Advertisements

100 Σχόλια to “Και πάλι για τα κάλαντα και τις καλένδες”

  1. Ορίστε, το γράφω εδώ που θα το δουν περισσότεροι σήμερα. Να ψηφίζουν σιγά σιγά κι οι παλιοί κι οι αργοπορημένοι -δυόμιση μέρες μείνανε. Το πιάσαμε το στρογγυλό, το 1024, σε ψήφους, ας το ξεπεράσουμε και σε έγκυρες.

  2. spiral architect said

    Θα σε ξανάβρω στις Καλένδες
    τριανταμιά του Δεκέμβρη να περνάς,
    και με ξύλα και με πέλετς
    που ανεργίτσα με καταντάς.

    Καλημέρα. 🙂

  3. Κασσάνδρα said

    όμως τη φράση αυτή δεν τη βρήκα πουθενά στο Διαδίκτυο,»
    Κ. Σαραντάκο ,είστε η αγαπημένη μου σελίδα στο διαδίκτυο, διαβάζω πρώτα εσάς και μετά τίς ειδήσεις,όμως δεν καταλαβαίνω την θέση σας , με την οποία, νομιμοποιείτε ή επιβεβαιώνετε ό,τι γράφεται εκει ( συνήθως).
    Δεν είναι επικίνδυνο για τη γλώσσα;
    Φανταστείτε κάποιος να ανέβαζε κείμενα, επίτηδες, γεμάτα σολοικισμούς,ανορθογραφίες ή βαρβαρισμούς ,μετά 100 χρόνια ο τότε Σαραντάκος ;
    Χρονια πολλά.

  4. sarant said

    Καλημέρα, ευχαριστώ για τα πρώτα σχόλια!

    3: Δεν έγινα κατανοητός. Λέω ότι τη λατινική φράση calo luna novella δεν τη βρήκα σε κανέναν ιστότοπο. Υπάρχουν για τα λατινικά πολύ έγκυροι ιστότοποι που έχουν τα πρωτογενή κείμενα. Δεν νομίζω ότι αυτά που λέτε έχουν κάποια σχέση.

    Τώρα, για το αν θα πάρουμε υπόψη μας έναν σολοικισμό που χρησιμοποιείται ευρέως, αυτό είναι θέμα στάσης απέναντι στη γλώσσα και είναι αντικείμενο για άλλη συζήτηση. Πάντως, αν τον χρησιμοποιούν όλοι, δεν λέγεται σολοικισμός.

  5. Αντιφασίστας said

    Καλημέρα σε όλες και σε όλους!
    Είναι ακριβή αυτά που γράφεις, Νικοκύρη; Μήπως τα κάλαντα προέρχονται από κάναν γαιοκτήμονα Καλάντη και μας το κρύβεις λόγω πολιτικών σκοπιμοτήτων; Μήπως τα πιτσιρίκια της περιοχής πήγαιναν πρώτα να τα πούνε στου Καλάντη, επειδή έδινε γερό χαρτζιλίκι; Πρόσεχε γιατί οι Καραγιάννες καραδοκούν! 🙂

  6. Γς said

    3: (Κασσάνδρα)

    >Κ. Σαραντάκο ,είστε η αγαπημένη μου
    Ωχ!
    >σελίδα
    Α…

    >διαβάζω πρώτα εσάς και μετά τίς ειδήσεις
    Ωραίο κομπλιμέντο. Για τις ειδήσεις.

    >μετά 100 χρόνια ο τότε Σαραντάκος ;
    Κασσάνδρες…

  7. spiral architect said

    […] όμως τη φράση αυτή δεν τη βρήκα πουθενά στο Διαδίκτυο, οπότε έχω επιφυλάξεις. […]
    Νικοκύρη, μάλλον δεν έριξες στα βαθιά τα δίχτυα σου. 😉

  8. Γς said

    Διαβάζω εδώ ότι στην Καστοριά τα κάλαντα λέγονται Κόλιεντα. Μα κόλιεντα (Коледа) είναι στα βουλγάρικα τα Χριστούγεννα.
    Κανένας Σαραντάκοφ;

  9. Οσον αφορά το Καλαϊτζής και άλλα σχετικά έχω ακούσει πως αφορούσε επαναπατριζόμενους Ελληνες από την μ. Ασία(*) που δεν είχαν επίθετο και δήλωναν το επάγγελμά τους ή τον τόπο καταγωγή τους

    (*) θεωρώ αστείο να γράφουμε με Μ. την μικρά…

  10. ππαν said

    Γράφεις και «νέα Υόρκη»;

  11. Εμένα που μ’ αρέσουν κατά κάποιο τρόπο τα -πώς να τα πω- μυστικιστικά, μ’ άρεσε η λεπτομέρεια με την κούφια/λειψή Ήρα.

  12. Μαρία said

    8 Κόλιαντα (και κόλιαντα) έλεγε όλη η βόρεια Ελλάδα. Είναι και τα κουλούρια που δίνουν στους καλαντιστές.
    http://www.domnasamiou.gr/?i=portal.el.songs&id=611

  13. Διαβάζω ότι πέθανε Χαριτάτος του ΕΛΙΑ.

  14. Μαρία said

    12 (και κόλιΕντα)

  15. Μαρία said

    13 Χτες.
    http://www.tovima.gr/culture/article/?aid=490561

  16. # 10

    Την πρώτη φορά που θα δει κάποιος το Μ.Ασία λογικά θα περιμένει κάτι αντίστοιχο με το Μ. Αλέξανδρος, Μ. Ναπολέων, Μ. ΠΑΟΚ κ.λ.π.

    Οσον αφορά την μεγαλούπολη των ΗΠΑ σου παραθέτω ένα απόσπασμα απο το βιβλίο μου όπυ χρησιμοποιώ δύο τύπους (ισορροπημένους) γι αυτήν :

    Απιθάνου ελαφρότητος άρθρα ήλθον εις το φως της δημοσιότητος, έτι εις τας εγκρίτους oνομαζομένας εφημερίδας, συναγωνιζόμενα την περιβόητον (αέρος-αέρος) ρήσιν του πλανητάρχου περί ηθικής αυτουργίας του διασήμου εικαστικού Μαουρίτσιο Κατελάν του απεικονίσαντος, προ ετών, εις έν γλυπτόν του τον Ποντίφηκα να πλήττεται υπό μετεωρολίθου. Η εφημερίς της νέας Υόρκης «ΟΙ ΚΑΙΡΟΙ ου μενετοί» εις κύριον άρθρον της συνεδύαζεν το εν λόγω άγαλμα με έτερον του ιδίου Ιταλού καλλιτέχνου, γνωστού ως «Φρανκ και Τζέϊμι», απεικονίζον δύο αστυφύλακες της Νέας υόρκης, κατακορύφως ισορροπούντων διά των κεφαλών των και την αποδόμησιν της εξουσίας (κατά την εφημερίδα) συμβολιζόντων.

  17. sarant said

    Ευχαριστώ πολύ για τα νεότερα.

    13-15: Ήταν καιρό άρρωστος, αιωνία του η μνήμη -πρόσφερε πάρα πολλά.

  18. Η Νότιος Αφρική βρίσκεται στη νότια Αφρική. Η Νέα Υόρκη όταν ήταν νέα λεγόταν Νέο Άμστερνταμ. Το Νέο Ηράκλειο, πάλι, δεν έχει καμία σχέση με το παλιό Ηράκλειο, τση Κρήτης.

  19. Δεν κατάλαβα, ξέρουμε κάποιον που είδε Μ. Ασία και διάβασε Μεγάλη Ασία; (όπως Νότια Υόρκη ας πούμε)

  20. #19
    προσπάθησε να σκεφτείς χωρίς τις προηγούμενες γνώσεις σου…

    ξέρεις κανένα άλλο Μ.κεφαλαίο που να διαβάζεται μικρά.ος/ον ;;

    Αν ήθελες να ξεχωρίσεις με συντμήσεις τις δυο άρκτους δεν θα έγραφες :
    Μ. Αρκτος και μ. Αρκτος ;;

  21. #18
    Βρίσκω τραβηγμένα τα δυο κεφαλαία, ένα είναι αρκετό.
    Εξαίρεση μόνο για το Μέγας-Μεγάλη-Μέγα γιατί το λέει η λέξη.

  22. ππαν said

    20: Την Μ.(έση) Ανατολή με τι την γράφεις; Εδώ σε θέλω κάβουρα…. Εννοείται ότι είναι σοφιστείες όλα αυτά.

    Δεν το ήξερα για τον Χαριτάτο, πολύ σημαντικός.

  23. 22 μα με μεσαίο μ, υπάρχει ειδική γραμματοσειρά.

  24. LandS said

    19 Μα, από ότι διαβάζω, αυτός που τη βάφτισε έτσι. Κάποιος, λέει η wiki, Ρωμαίος Ορόσιος του 4ου αι. μΧ ονόμασε το κομμάτι της Ασίας εντός της αυτοκρατορίας Asia Minores, και την υπόλοιπη Asia Magna. Αλλά μάλλον είναι βικισμός.
    α) Σαν πηγή αναφέρει μια Ιστορία των Γότθων του Χ. Βόλφραμ, που καταλαμβάνει λιγότερο χώρο από ότι η Αρβελέρ.
    β) Στο Notitia Dignitatum στις αρχές του επόμενου αιώνα βρίσκουμε Ανθύπατο Ασίας και Βικάριο Ασιανής (ή Ασιατικής Διοικήσεως;; ) .

    Μικρά πότε την είπαμε;

  25. ππαν said

    Μόνο για την Άπω ήξερα, που το Α το βάζουμε σε εκθέτη

  26. Σε εκθέτη; Και για το Άνω τι χρησιμοποιείς;

  27. ππαν said

    24: Ο ΚΟυμανούδης βρίσκει την «Μικρασία» και τους «Μικρασιανούς» στα 1849. ΟΙ «Μικρασιάτες» φαίνονται μεταγενέστεροι, στα 1888, όπως και ο «Μικρασιατικός» του 1868.

  28. ππαν said

    26: Ωχ, ναι, έχω πρόβλημα.

  29. advocatusDiaboli said

    Αντίκειται πράγματι στην λογική να υπήρχε αρχαία παροιμία για τις ελληνικές καλένδες θα έπρεπε να έλεγαν, στις δικές μας καλένδες, όπως δεν λέμε π.χ ,φέτος θα πάω στα ελληνικά νησιά,επίσης και το αγγλικό call έχει την ίδια ρίζα με το καλώ, φυσικά δεν είναι δάνειο.

  30. κόλι(ε)ντα και στην Ανατολική Ρωμυλία.

  31. Δύτη (στο 19)

    Ναι, ξέρομε! Μούτυχε στο στρατό. Για την επέτειο της Μάχης (με κεφαλαίο Μ) της Κρήτης, ο λοχαγός μας μας πληροφόρησε για τους συμμάχους μας από τη Νότιο Ζηλανδία που πολέμησαν στο πλευρό μας!

  32. Στο 11:00 αναφέρεται η (υποτιθέμενη;) διαφορά ανάμεσα σε κόλιντα και κάλαντα.

  33. Γς said

    29:

    >φέτος θα πάω στα ελληνικά νησιά

    Αμάν αυτά τα ελληνικά νησιά.
    Για πέντε μέρες θα έμενε στην Αθήνα κι όλο για τα γκρικ άιλαντς έλεγε που της είχα υποσχεθεί.

    Ε, την πήγα.
    Μεσάνυχτα στο Πέραμα, φεριμπότ, Παλούκια. Κι από κει ντουγρού από τη λεωφόρο Φανερωμένης να προλάβουμε, μέσα σε ένα τέταρτο, το τελευταίο φέριμποτ προς τη μεριά των Μεγάρων. Αυτό ήταν.Την πήγα και στα Γκρικ άιλαντς. Κι από κει Μέγαρα Ελευσίνα Δαφνί. Εφυγε σε μερικές ώρες από το Ελ Βενιζέλος.

    Λιβ γιορ μυθ ιν γκρις, που λένε

  34. advocatusDiaboli said

    33.Ε, τότε γιατί της υποσχέθηκες γκρικ λάβερ;

  35. spyroszer said

    Μεταμεσονύκτια κάλαντα στη Χρούπιστα (Άργος Ορεστικό) όπως αναφέρονται σε εφημερίδα του 1903:

    Κόλιντα κοντίλινα
    σούρου βαβασίλινα
    Κοντό σκυλί μας έφαγε
    καλή κουλούρα μπα,
    μπου να μη τσακίσω θύρα
    θύρα παραθύρι
    και τώρα και του χρόνου

    Σήμερον είναι κόλιντα
    Αύριον είναι ο Χριστός
    Ο Χριστός γεννάται
    Γεννάται και βαφτίζεται
    Εις ουρανούς πηγαίνει
    Άγγελοι χαίρουν, χαίρουν ,
    Δαίμονες σκάζουν, σκάζουν,
    Και τα σίδερα σφραγκιάζουν
    Και τώρα και του χρόνου.

    http://efimeris.nlg.gr/ns/pdfwin_ftr.asp?c=123&pageid=-1&id=17203&s=0&STEMTYPE=0&STEM_WORD_PHONETIC_IDS=ASSASJASTASNASVASMAAq&CropPDF=0

  36. #22,23

    (περαστικός,θα επανέλθω το βράδυ)

    ξέρετε κανέναν που να μη γράφει τοζήτημα μεσανατολικό ;;;;;;;

    εχετε δει πουθενα Μ΄ρση ανατλικό ζήτημα ;;;;;;

    Μία λέξη είναι η Μεσανατολή ή Μεσανατολία !!!!!!!!

    ( ξεπέρασα κι αυτόν τον σκόπελο )

  37. ππαν said

    Και νεοϋορκέζος γράφουμε, να το λέμε Νεαϋόρκη, καλά κατάλαβα; Πόσα θαυμαστικά να βάλω;

  38. Ρεβέκκα Μπενβενίστε said

    Δεν ξέρω ποιες εκδόσεις του Λεξικού Ν.Ε.Γ. και του Ετυμολογικού έχετε, αλλά αυτές που έχω στα χέρια μου δεν έχουν την «παρανάγνωση» που γράφετε.

  39. ππαν said

    Στο Λ.Κ.Ν. υπάρχει, πάντως.

  40. Γς said

    34:
    Εντάξει δεν τρέχει τίποτα. Εχει δει και καλύτερα. Μύκονο, Πάρο, Σαντορίνη.

    Εχω κάνει 2 φορές κόλιεντα (Коледа = Χριστούγεννα) στο σπίτι της με τους δικούς της. Παραδοσιακά και ζεστά στη παγωμένη (-15 oC) Σόφια. Συνάδελφος στο Πανεπιστήμιο εκεί.

    Θυμάμαι πόσο άρεσε στον κόσμο εκεί μια εκπομπή στην Τηλεόραση. Μετα από κανα δυο χρόνια δεν μπορούσα να την ξεχωρίσω από κάποια άλλη που ξεφύτρωσε εδώ. Οι ΑΜΑΝ.
    Στην Βουλγάρικη εκδοχή της πρωτάκουσα το ‘Ελα’ (για ένα άτομο) και το ‘Ελάτε’ (για πολλούς), με την ίδια ακριβώς σημασία όπως στα ελληνικά.
    Ποτέ δεν έμαθα γιατί αυτή η σύμπτωση. Ούτε και στα ελληνικά ξέρω από πού προκύπτουν.
    Ξέρει κανείς;

  41. advocatusDiaboli said

    Εχω ακούσει άραβες να λένε γιάλα, με την ίδια έννοια ,στα βουλγάρικα πάλι,είναι ελά – ελάτε ,ακολουθωντας την βασικη κλίση των ρημάτων στη βουλγαρική, λέτε να έχει σχέση με το ελαύνω;

  42. sarant said

    Ευχαριστώ για τα νεότερα σχόλια!

    38: Προφανώς έχετε τις τελευταίες εκδόσεις (2012), τη 2η του ΕΛΝΕΓ και την 4η του ΛΝΕΓ. Πράγματι, άλλα λάθη που είχα εντοπίσει και είχα αναφέρει σε άρθρα μου έχουν διορθωθεί, όπως μου είπαν, οπότε υποθέτω ότι και αυτό θα διορθώθηκε, τροποποίησα αναλόγως το άρθρο μου. Αλλά, όπως καταλαβαίνετε, δεν μπορεί κανείς να έχει όλες τις εκδόσεις ενός λεξικού, ξεπερνάει τις οικονομικές μου δυνατότητες. Άλλωστε, η συντριπτική πλειοψηφία των αναγνωστών έχει τις προηγούμενες εκδόσεις. Καλύτερα θα ήταν να το έχουν βάλει σωστά από την πρώτη φορά.

  43. spyroszer said

    Ποιος είπε αυτή τη φράση στη Βουλη; (είναι καταγεγραμμένη στα πρακτικά)

    «Κύριε Υπουργέ, έχετε πολλές εκκρεμότητες ως προς τις προ-
    θεσμίες, όπου θα λειτουργήσουν όλες αυτές οι ρυθμίσεις που
    κάνετε για τα τυχερά παιχνίδια και τα διαδικτυακά, εκτός εάν
    αυτά που θέλετε να κάνετε ως ρυθμίσεις, παραπεμφθούν όχι στις
    καλένδες -είναι λάθος αυτό- αλλά στις ελληνικές καλένδες. Κα-
    λένδες είχε το ρωμαϊκό ημερολόγιο. Το ελληνικό ημερολόγιο δεν
    είχε καλένδες. Έλεγαν, λοιπόν, οι Λατίνοι «ad calendae grecae»,
    δηλαδή στις ελληνικές καλένδες, δηλαδή αυτό που λέμε εμείς
    σήμερα στις 32 του μηνός. Εάν πείτε «στις καλένδες», πάει να
    πει «για την αρχή του έτους». Εάν πείτε «στις ελληνικές καλέν-
    δες», πάει να πει ποτέ. Το πάτε για τις ελληνικές καλένδες εσείς.
    Γιατί, εάν μιλούσαμε για τις απλές καλένδες, δεν χάθηκε ο κό-
    σμος»

  44. sarant said

    43: Τέτοια λεπτή διάκριση ποιος την κάνει άραγε; Ο Πολύδωρας; Η Κανέλλη; Ανύπαρκτη πάντως διάκριση -αλλά πολύ ωραίο εύρημα, μπράβο!

  45. Tηλεγραφητής said

    Νὰ ὑποθέσω ὅτι τὰ καλιαρντὰ δὲν συνδέονται μὲ τὰ κάλαντα καὶ τὶς ἑλληνικὲς Καλένδες.

  46. spyroszer said

    Ο Άδωνις βεβαίως, οι οποίος πνευματικά πρέπει να ζει στη ρωμαική εποχή, μόνο σωματικά είναι μαζί μας.

  47. ππαν said

    Η Βουλή να πούμε είναι σαν του Σαραντάκου αλλά με πιο ακριβοπληρωμένους σχολιαστές;; Αυτά συζητάνε;

  48. freierdenker said

    «Αν και από τα ελληνικά του ανδρός εύκολα καταλαβαίνει κανείς ότι πρόκειται για αστοιχείωτον, σας διαβεβαιώνω ότι καμιά αρχαία ελληνική παροιμία με καλένδες δεν έχει διασωθεί!)»

    Ίσως το λήμμα να είναι κακογραμμένο, αλλά μιλάει για μια αρχαία παροιμία (όχι αρχαία ελληνική παροιμία) και την δίνει στα λατινικά και σε νεοελληνική μετάφραση.

  49. Μαρία said

    46 Και συντάσσει την πρόθεση ad με ονομαστική ή το αντέγραψες λάθος;

  50. spyroszer said

    Όχι copy paste εκανα
    http://www.hellenicparliament.gr/UserFiles/a08fc2dd-61a9-4a83-b09a-09f4c564609d/es20110803.pdf
    σελ. 47

  51. Καλαχώρας Λεώνικος said

    Καλή χρονιά

  52. Αντιφασίστας said

    47: Δεν κτάλαβες! Αυτά είναι τα μόνα που συζητάνε. Κατά τα άλλα, απλώς ψηφίζουν βελάζοντας.

  53. Αντιφασίστας said

    Χρωστάω κι ένα άλφα, το πληρώνω τώρα. 🙂

  54. sarant said

    46: Βέβαια, ο Άδωνης, έπρεπε να το φανταστώ!

    48: Είναι νεοελληνική απόδοση το «ες τας ελληνικάς καλένδας εξοφλείν»; Όχι βέβαια. (Στο μεταξύ, κάποιος το έσβησε από το άρθρο της Βικιπαίδειας). Αλλά το ουσιώδες είναι πως δεν υπάρχει αρχαία ελληνική παροιμία με καλένδες.

  55. τὸ «στὶς καλένδες» ὡς ἰσοδύναμο τοῦ Ἁγίου Ποτὲ φυσικὰ εἶναι λάθος κι ἔχει δίκαιο ὁ Τζαννετᾶκος. τί σόι δικαιολογία εἶναι ὅτι σήμερα καὶ οἱ ὑπόλοιποι δὲν ἔχουν καλένδες; ἀφ’οὗ ἡ ἔννοια τῶν καλενδῶν σήμερα δὲν εἶναι γνωστὴ στὸν πολὺ κόσμο ἢ πρέπει νὰ καταρηθῇ ἡ παροιμία ἢ πρέπει νὰ λέγεται σωστὰ ἀπὸ αὐτοὺς ποὺ γνωρίζουν τὸ περὶ καλενδῶν ζήτημα.

  56. freierdenker said

    54, στο κείμενο σας έχετε κάνει copy-paste την εισαγωγή του λήμματος. Μιλάει για αρχαία και όχι αρχαία ελληνική παροιμία.

    Έχετε δίκιο ότι δεν αποδίδει τη παροιμία από τα λατινικά στα νεοελληνικά, αλλά αυτό ήταν δικό μου λάθος όχι του αρθογράφου του λήμματος. Αυτός απλώς δίνει την παροιμία και όπως μεταφέρθηκε στην Ελλάδα του 19ου αιώνα.

  57. Κασσάνδρα said

    @ 6 Γς,
    μάλλον δεν εκφράστικα ορθά και ο Νικοκύρης παρεξηγήθηκε.
    Την επόμενη φορά θα προσέξω.

  58. spiral architect said

    Φανταστείτε, μεθαύριο να χτυπήσει την πόρτα αυτουνού εδώ του τύπου ο Τσίπρας, για να του πεί τα κάλαντα. 😀

  59. sarant said

    56: Ξαναλέω ότι το ουσιώδες είναι πως δεν υπήρξε ποτέ καμιά αρχαία ελληνική παροιμία με καλένδες. Αλλά και πάλι, δεν νομίζω ότι μεταφέρθηκε τον 19ο αιώνα αυτολεξεί όπως παρατίθεται το «ες τας ελληνικάς καλένδας εξοφλείν». Έχετε κάποια πρωτογενή πηγή;

  60. Αντιφασίστας said

    58: Δεν χρειάζεται. Του ‘παν οι δικοί του στη μόνη γλώσσα που καταλαβαίνει.
    http://www.tsantiri.gr/koinonia-kinimata/apistevto-afisa-tis-paske-apokali-archikopriti-ton-pagkalo.html

  61. Γς said

    57:
    Τι είναι αυτά που λες καλέ;
    Ορθότατα εκφράστηκες. Απλώς εγώ προσπάθησα να κάνω πλάκα.
    Κρυάδες…

  62. MelidonisM said

    Υπάρχει τουρκιστί και το kaleci (τερματοφύλακας).
    κατά λέξη καστροφύλακας, αλλά αμφιβάλλω αν αυτή η νεότερη λέξη πέρασε στα ελληνικά. Οπότε μας βολεύει
    ο παλιός γανωματής.

    29 όχι το call, το claim ομόρριζο με καλέω, calare, κάλαντα

  63. Ο έτσι said

    Εγώ έχω μια άσχετη με τα ετυμολογικά, αλλά σχετική με τα κάλαντα απορία. Τα κάλαντα Χριστουγέννων (Καλήν εσπέραν άρχοντες κλπ.) που ξέρουμε από παιδιά εδώ στην Αθήνα, υποθέτω και στην υπόλοιπη Ελλάδα, τουλάχιστον στις πόλεις, είναι τίγκα στους εξόφθαλμους καθαρευουσιανισμούς (έτσι το κόβω εγώ τουλάχιστον, το θεωρώ εξαιρετικά απίθανο τόσο ξένες στο νεοελληνικό γλωσσικά αισθητήριο δομές να διατηρήθηκαν στην προφορική παράδοση:εν Βηθλεέμ τη πόλη, ποιητής των όλων κλπ.). Τα έχω δει να αναφέρονται και ως αστικά κάλαντα. Αυτό σε συνδυασμό με το ότι αντίθετα τα κάλαντα της πρωτοχρονιάς είναι σε απλή ρέουσα νεοελληνική γλώσσα, με κάνει να υποψιάζομαι ότι κάποια στιγμή κάποιος λόγιος ή κάποια κρατική επιτροπή (ίσως τον ανεκδιήγητο 19ο αιώνα;) τα εξαρχάισε και μετά πέρασαν διά της επίσημης οδού στα παιδιά μέχρι κι εμάς σήμερα.
    Ξέρει κανείς τι ακριβώς συμβαίνει μ’ αυτή την υπόθεση;

  64. freierdenker said

    59, δεν ξέρω για ποιο πράγμα θέλετε πρωτογενή πηγή, εγώ απλά είπα ότι μάλλον διαβάσετε λάθος το λήμμα της Βικιπαίδειας το οποίο επίσης δεν αναφέρει την ύπαρξη τέτοιας αρχαίας ελληνικής παροιμίας.

    Συμφωνώ ότι από μια σκοπιά το σημαντικό είναι ότι δεν υπάρχει ανάλογη αρχαία ελληνική παροιμία, αλλά επιτρέψτε μου ένα ακόμη σχόλιο σε ένα ίσως δευτερεύον αλλά νομίζω ενδιαφέρον ζήτημα. Όταν γράφετε «Αν και από τα ελληνικά του ανδρός εύκολα καταλαβαίνει κανείς ότι πρόκειται για αστοιχείωτον» παραβλέπετε ότι τα λήμματα της Βικιπαίδειας συνήθως έχουν πολλαπλούς συγγραφείς, μερικοί από τους οποίους μπορεί να πρόσθεσαν λιγότερο από μια πλήρη πρόταση ή μόνο μια παραπομπή. Δείτε πόσους συγγραφείς έχει το σχετικά μικρό λήμμα που συζητάμε.

    http://el.wikipedia.org/w/index.php?title=Καλένδες&action=history

  65. Γς said

    Και ξαφνικά πάλι η μπουγάδα

  66. Αντιφασίστας said

    Κι εδώ έχει μια ενδιαφέρουσα εκδοχή για τη γένεση των καλάντων:
    http://kolindrosfire.blogspot.gr/2012/12/blog-post_6202.html

  67. ππαν said

    Ανεκδιήγητος ο 19ος αιώνας;

  68. MelidonisM said

    63 γιατί καθαρισμοί, και όχι βυζαντινισμοί;

  69. Αρκεσινεύς said

    Στη Βυζαντινή Αυτοκρατορία Καλένδες κλήθηκαν οι κατά την 1η Ιανουαρίου εορτές και πανήγυρεις υπό των «Εθνικών» πολλές των οποίων διατηρήθηκαν και από τους Χριστιανούς. Όμως το 662 η συγκροτηθείσα στη Κωνσταντινούπολη Στ’ Οικουμενική Σύνοδος καταδίκασε τις εορτές και ευωχίες αυτές με το 62ο Κανόνα της όπου ορίζεται:
    «Τας ούτω καλουμένας Καλάνδας και τα λεγόμενα Βοτά και τα καλούμενα Βρουμάλια και την εν πρώτη του Μαρτίου επιτελουμένην πανήγυριν, καθάπαξ εκ της των πιστών πολιτείας περιαιρεθήναι βουλόμεθα».1

    Προ αυτού του κινδύνου να διακοπεί το έθιμο που πιθανώς να τάραζε την επιβληθείσα κατάνυξη σε όλους τους τομείς δραστηριότητας οι «πιστοί» εισήγαγαν δημοτικά ευχητικά τραγούδια επί των ταυτόσημων χρονικά θρησκευτικών εορτών και έτσι το έθιμο συνεχίζει και σήμερα με την από τότε νέα ονομασία «Κάλαντα».
    1 Ερμηνείες προς αυτό το Κανόνα έγραψαν οι Ζωναράς και Βαλσαμών.

    Η ΣΤ΄ Οικουμενική Σύνοδος
    Η ΣΤ’ Οικουμενική Σύνοδος συγκλήθηκε στην Κωνσταντινούπολη από το 680 μέχρι το 681 από τον Αυτοκράτορα Κωνσταντίνο Δ΄ Πωγωνάτο και παραβρέθηκαν από 150 έως 289 επίσκοποι. Επιβεβαίωσε την πλήρη και αληθινή ενανθρώπηση του Ιησού έναντι της αντίθετης διδασκαλίας των Μονοθελητών. Η Σύνοδος αυτή διατύπωσε ότι ο Χριστός έχει Θεία και Ανθρώπινη θέληση.Yπάρχουν δύο φύσεις, η θεία και η ανθρωπίνη, υπάρχουν και δύο φυσικές θελήσεις και δύο φυσικές ενέργειες, η θεία και η ανθρωπίνη, που ενεργούσαν «αδιαιρέτως, ατρέπτως, αxωρίστως, ασυγχύτως», χωρίς να επικρατεί αντιπαλότητα μεταξύ τους.

    Η Ε’ και ΣΤ’ Σύνοδος δεν εξέδωσαν Κανόνες.

    http://arpati.blogspot.gr/2012/01/62

    Κανόνες τῆς ἐν Τρούλλῳ Ἁγίας καὶ Οἰκουμενικῆς Πενθέκτης Συνόδου
    Συνεκλήθη ὑπὸ τοῦ Αὐτοκράτορος τῶν Ῥωμαίων Ἰουστινιανοῦ τοῦ Δευτέρου ἐν Κωνσταντινουπόλει –
    Νέᾳ Ῥώμῃ ἐν Τρούλλῳ τοῦ Παλατίου (691 μ.Χ.)

    62 Κανὼν ΞΒ´

    Τάς οὕτω λεγομένας Καλάνδας, καὶ τὰ λεγόμενα Βοτά, καὶ τὰ καλούμενα Βρουμάλια, καὶ τὴν ἐν τῇ πρώτῃ τοῦ Μαρτίου μηνὸς ἡμέρᾳ ἐπιτελουμένην πανήγυριν, καθάπαξ ἐκ τῆς τῶν πιστῶν πολιτείας περιαιρεθῆναι βουλόμεθα. Ἀλλὰ μὴν καὶ τὰς τῶν γυναίων δημοσίας ὀρχήσεις, ὡς ἀσέμνους, καὶ πολλὴν λύμην καὶ βλάβην ἐμποιεῖν δυναμένας, ἔτι μὴν καὶ τὰς ὀνόματι τῶν παρ᾿ Ἕλλησι ψευδῶς ὀνομασθέντων θεῶν ἢ ἐξ ἀνδρῶν, ἢ γυναικῶν γινομένας ὀρχήσεις, καὶ τελετάς, κατά τι ἔθος παλαιόν, καὶ ἀλλότριον τοῦ τῶν Χριστιανῶν βίου, ἀποπεμπόμεθα, ὁρίζοντες, μηδένα ἄνδρα γυναικείαν στολὴν ἐνδιδύσκεσθαι, ἢ γυναῖκα τὴν ἀνδράσιν ἁρμόδιον. Ἀλλὰ μήτε προσωπεῖα κωμικά, ἢ σατυρικά, ἢ τραγικὰ ὑποδύεσθαι· μήτε τὸ τοῦ βδελυκτοῦ Διονύσου ὄνομα, τὴν σταφυλὴν ἐκθλίβοντας ἐν ταῖς ληνοῖς, ἐπιβοᾷν· μηδὲ τὸν οἶνον ἐν τοῖς πίθοις ἐπιχέοντας γέλωτα ἐπικινεῖν, ἀγνοίας τρόπῳ ἢ ματαιότητος, τὰ τῆς δαιμονιώδους πλάνης ἐνεργοῦντας. Τοὺς οὖν ἀπὸ τοῦ νύν τι τῶν προειρημένων ἐπιτελεὶν ἐγχειροῦντας, ἐν γνώσει τούτων καθισταμένους, τούτους, εἰ μὲν κληρικοὶ εἶεν, καθαιρεῖσθαι προστάσσομεν· εἰ δὲ λαϊκοί, ἀφορίζεσθαι.
    63 Κανὼν

    Στους πρώτους αιώνες του χριστιανισμού οι καλένδες είχαν διατηρηθεί ως εορτές και πανηγύρεις της 1ης Ιανουαρίου. Η Στ Δ Οικουμενική Σύνοδος της Κωνσταντινούπολης, όμως, το 662, τις απαγόρευσε. Από το Βήμα της παραπομπής.

    Αυτά από το διαδίκτυο, τη Βίκι, τους δημοσιογράφους

    Το έχω ξαναγράψει: ο καθένας ό τι θέλει γράφει αντιγράφοντας ο ένας τον άλλο χωρίς κανέναν έλεγχο.

  70. freierdenker said

    Για την ιστορία, σήμερα για περίπου μία ώρα, μεταξύ 13:47 και 14:41, η Βικιπαίδεια έγραφε:

    «Επίσης γνωστή είναι και η αρχαία παροιμία «ad graecas calendas solvere» που λέγονταν επί χρεών διαρκώς μη εξοφλημένων, επειδή στους ελληνικούς μήνες δεν περιλαμβάνονταν καλένδες.»

    μετά ο Τζαβάρας επανέφερε το προηγούμενο:

    Επίσης γνωστή είναι και η αρχαία παροιμία «‘ες τας ελληνικάς καλένδας εξοφλείν» (ad graecas calendas solvere) που λέγονταν επί χρεών διαρκώς μη εξοφλημένων, επειδή στους ελληνικούς μήνες δεν περιλαμβάνονταν καλένδες.

  71. Αρκεσινεύς said

    Τέλος του μήνα και του χρόνου:τέλη κυκλοφορίας, εφορία και δεν ξέρω τι άλλο. Αν υπάρξει και οίνου αφορία το 2013, τότε πώς θα ξεχνάμε!

    Δε ξεχρεώνω κι ανέ γενούνε οι ελιές καρπούζες.

  72. Αντιφασίστας said

    Γιατί τα πρωτοχρονιάτικα κάλαντα είναι ψιλοασυνάρτητα; Να μια πρωτότυπη εξήγηση:
    http://athens.cafebabel.com/el/post/2010/12/31/%CE%91%CE%BD%CE%B1%CF%81%CF%89%CF%84%CE%B7%CE%B8%CE%AE%CE%BA%CE%B1%CF%84%CE%B5-%CF%84%CE%B9-%CF%83%CE%B7%CE%BC%CE%B1%CE%AF%CE%BD%CE%BF%CF%85%CE%BD-%CF%84%CE%B1-%CE%BA%CE%AC%CE%BB%CE%B1%CE%BD%CF%84%CE%B1-%CF%84%CE%B7%CF%82-%CE%A0%CF%81%CF%89%CF%84%CE%BF%CF%87%CF%81%CE%BF%CE%BD%CE%B9%CE%AC%CF%82%3B
    Οι καθαρευουσιάνικες εκφράσεις είναι βυζαντινό κατάλοιπο, νομίζω. Δεν έχουν σχέση με τις εκκαθαριστικές γλωσσικές επιχειρήσεις του 19ου αιώνα,

  73. freierdenker said

    59, τώρα που το ξανασκέφτομαι, συγκρίνοντας τις δύο εκδοχές της Βικιπαίδειας στο σχόλιο 70, ίσως η δεύτερη (η τρέχουσα στη Βικιπαίδεια) να αφήνει να εννοηθεί η ύπαρξη αντίστοιχης αρχαίας ελληνικής παροιμίας.

  74. ππαν said

    72: Υπήρχαν λοιπόν αριστοκράτες στο Βυζάντιο;

  75. Αντιφασίστας said

    72: Με ψάρωσες με την ερώτηση. Μάλλον εννοεί άρχουσα τάξη, ε; Οι καθ’ ύλην αρμόδιοι ΑΕΚτζήδες ας μας διαφωτίσουν. Έριξα μια ματιά εδώ:
    http://constantinople.ehw.gr/Forms/filePage.aspx?lemmaId=10946

  76. Αντιφασίστας said

    Απ’ το ψάρωμα μπέρδεψα τα νούμερα. 74! 🙂

  77. ππαν said

    ΑΕΚ είμαι. Τώρα τελευταία διάβασα μια πολύ ενδιαφέρουσα γκουμούτσα για τις ελίτ στο Βυζάντιο, ενός Σεττιπάνι. Αυτό που μου έκανε εντύπωση είναι που ενώ το ίδιο πρόσωπο αναφέρεται στις αραβικές πχ πηγές με τα πατρογονικά του, παναεπί ο Λέων του Ιωάννη κλπ, στις βυζαντινές δεν υπάρχουν τέτοια σε βαθμό που η ταυτοποίηση των δεκάδων Ιωάννηδων και Κωνσταντίνων κλπ να είναι πάρα πολύ δύσκολη, Η γενεαλογία ήταν καπως ταμπού στο Βυζάντιο.

  78. Αρκεσινεύς said

    69. ορθή παραπομπή
    http://arpati.blogspot.gr/2012/01/62.html

  79. ππαν said

    Η «ορθή» παραπομπή εμένα πάντως μου βγάζει ιό.

  80. Αρκεσινεύς said

    Ιός σε μένα δεν υπάρχει. Όσο για τα εισαγωγικά δεν καταλαβαίνω τι θέλουν να πούνε. Ορθός δεν και ο σωστός;

  81. ππαν said

    Ε αν έχει ιό, μαύρη ορθότητα. Εμένα μου κάνει ίου ίου ίου ίου, τρόμαξα.

  82. Αρκεσινεύς said

    81.Εγώ δε σχολίασα το περιεχόμενο της παραπομπής και ούτε με ενδιαφέρει όσα γράφονται εκεί. Η παραπομπή εντάσσεται στην όλη αντίληψη του σχολίου 69. Καλό σας βράδυ.

  83. ππαν said

    Μα ούτε εγώ, σιγά μην δω και το περιεχόμενο. Ο ιός όμως υπάρχει, προειδοποίησα τους υπόλοιπους να μην την πατήσουν αν, όπως εσείς, δεν έχουν καλό αντιβιοτικό

  84. π2 said

    49: Τι ψάχνεις κι εσύ βρε Μαρία. Θα είχε ρεπό η Τζιροπούλου και δεν του χτένισε την ομιλία.

    Έχω μια απορία για τα κάλαντα, καθότι σκράπας στα λαογραφικά. Υπάρχουν κάλαντα που είναι carols με την ευρεία έννοια; Τα carols στα αγγλικά και όχι μόνο είναι τραγούδια συγκεκριμένων εποχών και εορτών που μπορεί να τα συνοδεύει χορός και τραγουδιούνται σε εορταστικές περιστάσεις. Τα δικά μας κάλαντα είχαν ποτέ και αυτήν την ευρύτερη λογική ή ήταν αποκλειστικά τραγούδια που λένε τα παιδιά από σπίτι σε σπίτι για τον μποναμά; Θέλω να πω, μπορώ να φανταστώ το God rest you merry gentlemen σε εορταστικό τραπέζι, αλλά το Αρχιμηνιά κι αρχιχρονιά όχι.

  85. Αντιφασίστας said

    Κακόβουλος ιός μάλιστα!

  86. #77
    Α, ώστε ΑΕΚ είσαι…και από τις μεγάλες ομάδες ποιάν υποστηρίζεις Μ.ΠΑΟΚ ή ΟΣΦΠ ;

  87. Χρειάζεται να είναι κανείς καλά προετοιμασμένος να εξηγήσει αν εννοεί τις ελληνικές ή λατινικές καλένδες. Ο άλλος που δεν ήξερε αν εννοούσε το αφρικανικό ή το ευρωπαϊκό χελιδόνι βρήκε μεγάλους μπελάδες.

  88. Reblogged this on ΤΟ ΠΙΤΣΙΡΙΚΙ.

  89. ππαν said

    Τι μου θυμίζεις.. αυτά είναι σχολικά αστεία που τα έλεγαν κάτι πανιώνιοι συμμαθητές μου στο Δημοτικό, δεν θυμάμαι αν είχαν ήδη πιάσει τον Σταματελάτο ή όχι.

    Άλλο θέλω να σε ρωτήσω: ο Πεπίνος ο βραχύς περισπάται στο πολυτονικό;

  90. Με τον Πανιώνιο έχετε πρόβλημα γιατί αυτή είναι η γνήσια προσφυγική ομάδα της Αθήνας και γι αυτό όπως ξέρεις οι οπαδοί ΠΑΟΚ και Πανιωνίου είναι κολητάρια (γι αυτό δεν τον ανέφερα σαν την τρίτη μεγάλη ομάδα)

    Περισπάται μόνο όταν βρέχει (με την οξεία βρέχεται περισσότερο)

  91. 65,
    Μόλις βγήκαν από το (π)λισταριό! 🙂

  92. sarant said

    Ευχαριστώ πολύ για τα νεότερα σχόλια!

    70-73: Ε, αυτό έλεγα κι εγώ, ότι τέτοια παροιμία δεν υπάρχει στα αρχαία ελληνικά και ότι η Βικιπαίδεια κακώς τα γράφει αυτά. Κι αν το επανέφερε ο Τζαβάρας, που είναι και παλιός βικιπαιδιστής, κακώς το επανέφερε.

    80: Ούτε εγώ βρίσκω ιό.

  93. MelidonisM said

    79 Συγ χρωμίτισσα 🙂

    Για τα καρόλια, είπαμε ότι βγαίνουν απ’ τα αρχαία χοραυλήματα;;-)

  94. ππαν said

    Ναι, το χρομ δεν μου ανοίγει την σελίδα αλλά έχω και το επαγγελματικό νόρτον που μου κάνει ίου ίου :).

  95. gryphon said

    Σωστή η προτροπη να ανοιξουμε τήν πορτα οταν (αν) μας χτυπησουν για τά κάλαντα.Οχι σαν κατι ενοικους καποιου διαμερισματος πολυκατοικιας στην πορτα των οποιων στεκομουν μπροστα πριν 30 σχεδον χρονια στις 8 το πρωι.
    Και ενω ημουν ετοιμος να πατησω το κουδουνι για να βγουν να τους πουμε τα καλαντα με ενα φιλο μου κοιταω κατω στο χαλακι της πορτας και τι βλεπω. Ενα χαρτονι στο μεγεθος του χαλιου που εγραφε με τεραστια κεφαλαια γραμματα «ΜΑΣ ΤΑ’ΠΑΝ ΑΛΛΟΙ».
    Μα καλα ποτε τα ειπανε; αναρωτηθηκαμε .Οποιοι μενανε εκει μεσα ειχαν προνοησει απο το προηγουμενο βραδυ να κατσουν να γραψουν αυτο το πραγμα για να αποθαρρυνουν τα παιδακια για μην τους χαλασουν τήν ησυχία.
    Πατησα επιμονα για μερικα δευτερολεπτα το κουδουνι δωσαμε μερικες κλωτσιες στην πορτα και φυγαμε τρέχοντας.

  96. Isresak said

    84: Αυτά τα κάλαντα χορεύονται ωραιότατα, είναι κι από τα αγαπημένα μου, αφιερωμένα σε όλους
    http://m.youtube.com/watch?v=_C46nfI3jdw&feature=related#/watch?v=_C46nfI3jdw&feature=related

  97. panavros said

    38,39,42 Πράγματι στην τελευταία του έκδοση το ετυμολογικό δεν λέει calo luna novella αλλά calo Juno novella και μάλιστα λέει πως «ο ανώτατος ιερέας του καπιτολίου ανήγγελε τη νεομηνία αφιερώνοντάς την στην Ήρα». Ωστόσο στην τελευταία έκδοση του ΛΝΕΓ βλέπω να λέει πως η περίοδος των καλενδών του Ιανουαρίου γιορτάζονταν απ τους Ρωμαίους ιδιαίτερα επειδή συνέπιπτε με το νέο έτος. Αυτό πρέπει να είναι λάθος του λεξικού αφού η πρώτη μέρα του ρωμαϊκού έτους ήταν η 1η Μαρτίου. Αν κάπου κάνω λαθος μου λέτε. Πάντως νομίζω πως το ΛΚΝ στο συγκεκριμένο λήμμα τα λέει πιο ξεκάθαρα και σωστά τα πράγματα.

  98. Ἀρχιμήδης Ἀναγνώστου said

    Δὲν ἤξερα ὅτι ὑπῆρχε διαμάχη γιὰ τὸ ἂν πρέπει νὰ λέμε στὶς «ἑλληνικὲς καλένδες» ἢ σκέτο στὶς «καλένδες». Τὴν παροιμία τὴν ἤξερα καὶ μὲ τὶς δύο ἐκδοχὲς ἀλλὰ θεωροῦσα ὅτι στὴ δεύτερη τὸ «ἑλληνικὲς» παραλείπτεται ὡς δεδομένο χάριν συντομίας τοῦ λόγου καὶ μὲ ὅλο τὸ θάρρος νομίζω ὅτι αὐτὴ εἶναι ἡ λογικότερη ἑξήγηση καὶ δὲ χρειαζόταν ὅλο αὐτὸ τὸ κατεβατὸ, ἀσχέτως ἂν τὰ ἐπιχειρήματα εἶναι ἀπολύτως λογικά. Ἐγὼ τὴν παροιμία τὴν πρωτάκουσα στὰ ἰταλικὰ ὁπότε αὐθορμήτως τὴν μετέφραζα ἀλλὰ καὶ τὴ δεύτερη ἐκδοχὴ ἐναλλακτικὰ τὴν ἔχω χρησιμοποιήσει στὸ λόγο μου. Παρέλειψες ὅμως στὴν ἀντιστοίχιση μὲ ἑλληνικὲς τὴ φράση «στὶς 32 τοῦ μηνός». Σοβαρό 🙂

  99. jimos said

    καλο μινα

  100. Ριβαλντίνιο said

    Τα κάλαντα του τσιγκούνη 🙂 🙂

    Εσένα πρέπει αφέντη μου,
    ντορβάς και δεκανίκι,
    να σε τραβούνε τα σκυλιά
    και πέντε δέκα λύκοι.
    Και σε κυρά μου η ομορφιά
    γρήγορα να σ’αφήσει,
    ο άντρας σου να σε ιδεί
    και να μην σε γνωρίσει.
    Την κόρη σου την έμορφη
    βάλτηνα στο ζιμπίλι,
    και κρεμασέ τηνε ψηλά
    να μην την φάνε οι ψύλλοι.
    Από χρόνους σας πολλούς
    κι ένα πιάτο ποντικούς
    κι ένα κόσκινο βολβούς.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: