Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Τα μυστικά του στικακιού και η γενική των υποκοριστικών

Posted by sarant στο 10 Ιανουαρίου, 2013


Οι εφημερίδες γράφουν ότι το περίφημο στικάκι (ή φλασάκι) με τα ονόματα της λίστας Λαγκάρντ εχει παραδοθεί στα χέρια των εμπειρογνωμόνων της Αστυνομίας, οι οποίοι θα προσπαθήσουν να βρουν τα μυστικά του, δηλαδή ποιος και πότε τροποποίησε τα δεδομένα του. Φαντάζομαι ότι όποιος ξέρει πέντε πράγματα από κομπιούτερ θα διαβάζει με θυμηδία τα σχετικά ρεπορτάζ, αλλά επειδή εμείς εδώ λεξιλογούμε δεν θα ασχοληθούμε με όλα τα μυστικά του στικακιού αλλά μόνο με ένα -ένα μυστικό γραμματικής φύσεως, δηλαδή: πώς κάνει στη γενική το στικάκι;

Όπως μου είπαν στη Λεξιλογία, ο κ. Παπακωνσταντίνου στη συνέντευξη που έδωσε, χρησιμοποίησε τον καθαρευουσιάνικο τύπο «του στικακίου», ενώ εγώ, όπως βλέπετε και στον τίτλο, προτιμώ τον κανονικό τύπο «του στικακιού», αφού δεν έχουμε λέξη της καθαρεύουσας, ούτε λόγια λέξη. Ωστόσο, είναι γεγονός ότι τα υποκοριστικά σε -άκι παρουσιάζουν πρόβλημα στη γενική τους πτώση και πολλοί δυσκολευόμαστε να χρησιμοποιήσουμε τις φυσιολογικές γενικές: του γατακιού, του παιδακιού, του στικακιού. Από την άλλη, όλοι μας έχουμε πει και λέμε, χωρίς να σκοντάφτουμε, «το πορτοφόλι είναι στη δεξιά τσέπη του σακακιού μου». Οι καθαρευουσιάνικες γενικές είναι συχνές σε τοπωνύμια και οδωνύμια: πλατεία Κολωνακίου, λεωφόρος Καλαμακίου, αλλά ξέρουμε και κάνουμε τη διάκριση όταν χρησιμοποιούμε τις ίδιες λέξεις όχι σε τοπωνύμια, π.χ. «μια μύγα έκατσε στην άκρη του καλαμακιού» (παράδειγμα κλεμμένο από τη Λεξιλογία).

Καλύτερα όμως να πάρουμε τα πράγματα με τη σειρά. Στη γλώσσα μας έχουμε λέξεις σε -άκι που είναι υποκοριστικά, λέξεις σε -άκι που δεν είναι υποκοριστικά και λέξεις σε -άκι που δεν τα αισθανόμαστε για υποκοριστικά. Η πρώτη κατηγορία είναι η εύκολη: παιδάκι, καραβάκι, γατάκι. Η δεύτερη κατηγορία έχει λέξεις που είναι ξένα δάνεια, συνήθως τουρκικά και που τελειώνουν σε -άκι επειδή στα τούρκικα τελείωναν σε ak ή ανάλογα στην άλλη ξένη γλώσσα. Οι λέξεις αυτές, που θα άξιζαν ειδικό άρθρο, είναι κάμποσες: σοκάκι, καϊμάκι, τσακμάκι, κονάκι, χαντάκι, μπαμπάκι, σπανάκι.Κάποιες από αυτές τις θεωρήσαμε υποκοριστικά (χωρίς  να είναι) κι έτσι πλάσαμε, υποχωρητικά, «ακέραιες», «ασμίκρυντες» λέξεις: από το τσαρδάκι φτιάξαμε το τσαρδί (διότι πού να ξέρουμε το τουρκικό çardak, και τι ακριβώς σημαίνει) κι από το πασουμάκι (pasmak) φτιάξαμε το πασούμι. Η τρίτη κατηγορία λέξεων είναι εκείνες που κάποτε ήταν υποκοριστικά αλλά σήμερα δεν τις αισθανόμαστε έτσι. Παραδείγματα: το αυλάκι (αύλαξ), το ρυάκι (ρύαξ), το σακάκι (σάκος), το καμάκι (κάμαξ), το γεράκι (ιέραξ), το μουστάκι, το κοράκι και άλλες πολλές.

Αν το σκεφτείτε, θα προσέξετε ότι τα υποκοριστικά σε -άκι που μας δημιουργούν πρόβλημα στη γενική ανήκουν, στη συντριπτική πλειοψηφία τους, στην πρώτη κατηγορία: το παιδάκι, το κουτάκι, το γατάκι, το Μαράκι. Σκοντάφτουμε να πούμε και να γράψουμε «του παιδακιού, του Μαρακιού» ενώ αβίαστα ή σχεδόν αβίαστα λέμε «του σακακιού, του σουβλακιού, του σοκακιού, του καμακιού, του μουστακιού». Θα έλεγε κανείς ότι αυτό που μας εμποδίζει να σχηματίσουμε τη γενική είναι ο υποκορισμός, η ύπαρξη της ασμίκρυντης λέξης με την ίδια σημασία. Το γατάκι (που έχει δίπλα του τη γάτα) μας δυσκολεύει στη γενική, όχι όμως το καϊμάκι (που δεν έχει ασμίκρυντη λέξη) ή το σακάκι ή το σουβλάκι (ο σάκος και η σούβλα δεν νοούνται σαν ασμίκρυντες λέξεις) ή το σπανάκι. (Αυτό είναι και κάπως υποκειμενικό, βέβαια: κάποιος μπορεί να σκοντάφτει και σε ορισμένες λέξεις των άλλων δύο κατηγοριών).

Σε μια μελέτη του για τη γενική των υποκοριστικών σε -άκι (Άπαντα, τόμος 2, σελ. 141), γραμμένη το 1926, ο Μανόλης Τριανταφυλλίδης κάνει τη διάκριση ανάμεσα σε αληθινά υποκοριστικά, που γίνονται αντιληπτά ως τέτοια, και που αυτά παρουσιάζουν πρόβλημα στη γενική, και προτείνει ότι η δυσκολία αυτή μπορεί ενμέρει να εξηγηθεί από το ότι στα υποκοριστικά εκδηλώνεται η συναισθηματική γλώσσα και ότι αυτά συνήθως παρουσιάζονται σε ονομαστική, γενική και κλητική, τις πτώσεις δηλ. που εκφράζουν το υποκείμενο, το αντικείμενο και το πρόσωπο με το οποίο μιλούμε, ενώ η γενική παρουσιάζει λιγότερο την ανάγκη του υποκορισμού. Παρατηρεί επίσης ότι πολλές φορές, για να αποφύγουμε τη γενική του υποκοριστικού (π.χ. του ψαρακιού) θα καταφύγουμε στην πρωτότυπη λέξη (π.χ. φάρμακο για το παιδάκι, αλλά: πού είναι το φάρμακο του παιδιού;), ή θα καταφύγουμε σε άλλο υποκοριστικό (γατούλας αντί γατακιού) ή θα υποκορίσουμε άλλη λέξη (το παιδάκι έχει ωραία μάτια – τα ματάκια του παιδιού) ή γενικά θα αλλάξουμε τη φράση ώστε να αποφύγουμε τη γενική. Μια άλλη λύση, την οποία παρατηρεί ο Τριανταφυλλίδης στα θηλυκά βαφτιστικά (Μαράκι κτλ.) είναι να αφήνονται άκλιτα, του Αννάκι, του Μαράκι αντί του Αννακιού, του Μαρακιού. Αυτό το έχει καταγράψει και σε απλά υποκοριστικά (π.χ. ενού παιδάκι, το φόρεμα του παιδάκι). Ωστόσο, νομίζω ότι σήμερα οι άκλιτοι τύποι δεν ακούγονται τόσο πολύ, αν και θυμάμαι ότι σε πρόσφατο νεοελληνικό μυθιστόρημα είχα δει (όχι χωρίς ενόχληση) μιαν ηρωίδα που λεγόταν Μαράκι να μένει άκλιτη (του Μαράκι).

Ο Τριανταφυλλίδης θεωρεί ότι η δυσκολία της γενικής των υποκοριστικών σε -άκι δεν μπορεί να αποδοθεί στη φύση του υποκορισμού, αλλά δεν ξέρω αν έχει δίκιο. Θα αντιπαρατηρούσα ότι η ευκολία με την οποία κλίνονται οι λέξεις σε -άκι που δεν είναι (ή δεν γίνονται αντιληπτές για) υποκοριστικά (σακακιού, σοκακιού κτλ.) μάλλον δείχνει ότι ο υποκορισμός συνδέεται με τη δυσκολία της γενικής. Μάλιστα, οι δυο τουρκικές λέξεις που θεωρήθηκαν υποκοριστικά χωρίς να είναι (πασουμάκι, τσαρδάκι) σκοντάφτουν περισσότερο στη γενική από τις άλλες, προφανώς επειδή έχουμε στο μυαλό μας την ασμίκρυντη λέξη (πασούμι, τσαρδί).

Φυσικά, όπως έχει πει και ο Ν. Λίγγρης, η δυσκολία σχηματισμού της γενικής σε -ακιού δεν οφείλεται στο ότι υπάρχει κάποιος κανόνας αρμονίας του σύμπαντος που το απαγορεύει. Απλώς, τα αυτιά μας δεν έχουν συνηθίσει τους τύπους αυτούς, οπότε σκοντάφτουμε. Με την τριβή η δυσκολία ολοένα θα μειώνεται. Πάντως, σε καμιά περίπτωση δεν θα δικαιολογούσα τις σουσούδικες γενικές σε -ακίου, του στικακίου ας πούμε που χρησιμοποίησε ο Παπακωνσταντίνου. Οι γενικές αυτές είναι χρήσιμες σε παλιές εκφράσεις (αντί πινακίου φακής) και γουστόζικες όταν θες να κάνεις πλάκα ή να τις χρησιμοποιήσεις σκωπτικά (π.χ. δικαιούμαι ενός φρεσκαρισματακίου ή θα φύγουμε αμέσως;) αλλά σε κανονικές συνθήκες εγώ τις αποφεύγω. Φυσικά, οι λέξεις σε -άκιο θα συνεχίσουν να κλίνονται σε -ακίου (φόρος κλιμακίου), δεν μιλάμε εδώ γι΄αυτές.

Οπότε, και με τα μοντέρνα υποκοριστικά σε -άκι, σαν το στικάκι, το φλασάκι, το κλιπάκι, το γκρουπάκι ή το βιντεάκι, αν δεν θέλουμε να στρίψουμε αλλιώς τη φράση μας ώστε να αποφύγουμε τη γενική, η λύση είναι νομίζω ο ομαλός σχηματισμός της: του στικακιού, του φλασακιού, του βιντεακιού, και όχι το αμήχανο «βιντεακίου» που βλέπει κανείς πότε-πότε.

Advertisements

175 Σχόλια to “Τα μυστικά του στικακιού και η γενική των υποκοριστικών”

  1. Νέο Kid Στο Block said

    στίζω, στίξω, έστιξα, εστιξάμην…Παπακωνσταντίνου :τὸ ἐστίχθαι εὐγενὲς κέκριται 🙂
    Stecken sie es in die Tasche ein!

  2. Άρτεμη said

    Καλημέρα
    Αυτές οι γενικές – τού στικακίου, τού παιδακίου – μού φαίνονται ειρωνικές και τις χρησιμοποιώ – και όχι μόνον εγώ, στον κύκλο μου – ως αστείες 🙂

  3. Νέο Kid Στο Block said

    Ωραία η Νικοκύρεια εξήγηση περί ασμικράντων λέξεων!

  4. Νέο Kid Στο Block said

    Δηλαδή, τον Καραμανλή τον έφαγε το Τζόυστικ και τον Παπ-ΓΑΠ-Μπένι το στικ;

  5. agapanthos said

    Ο Τσίρκας χρησιμοποιεί κατά κόρον τον άκλιτο τύπο στις Ακυβέρνητες Πολιτείες: του Ανθρωπάκι.

  6. Elias said

    Νομίζω ότι ο κόσμος δεν αγαπάει τις γενικές των υποκοριστικών στον προφορικό λόγο, είτε καθαρευουσιάνικες είτε δημοτικές. «Μια μύγα έκατσε στην άκρη από το καλαμάκι», αυτό μου βγαίνει φυσιολογικό να πω, ή «μια μύγα έκατσε στην άκρη, στο καλαμάκι». Το «στην άκρη του καλαμακιού» με ξενίζει. Το «στη δεξιά τσέπη του σακιακιού» με ξενίζει. «Το πορτοφόλι είναι στη δεξιά τσέπη από το σακάκι» ή «το πορτοφόλι είναι στη δεξιά τσέπη, στο σακάκι»

  7. Jimakos said

    Ωραία ανάρτηση… Θυμάμαι σ’ένα επεισόδιο του »Της Ελλάδος τα Παιδιά», που αναφέρονταν σ’ένα μπαράκι, που είχε ανοίξει (ή σύχναζε δεν θυμάμαι) ο χαρακτήρας του Γιάννη Σαββιδάκη. Οπότε μετά τα πολλά »το μπαράκι, στο μπαράκι» κλπ ήρθε η στιγμή της γενικής »του…μπαράκι».

    Η γιαγιά μου πάντως για ορισμένα από αυτά την έχει τη λύση. Συγκεκριμένα, στη λέξη παιδάκι, χρησιμοποιεί γενική »του παιδάκου». Προφανώς δεν είναι λύση εφαρμόσιμη σε όλη την συνομοταξία αυτών των λέξεων, οπότε δεν έχω και δεύτερο εύκαιρο παράδειγμα, αλλά επιφυλάσσομαι!
    Καλημέρα σας

  8. nikos10 said

    «Γιάφκα είναι το όνομα του μπαράκι!»

  9. selitsanos said

    Σε κάποιες ντοπιολαλιές τό ‘χουν λυμένο το θέμα.Στη Μύκονο,για παράδειγμα λένε ακομπλεξάριστα «του παιδακιού» και δεν ξενίζει ακόμα και στο αυτί του επισκέπτη.Βέβαια εκεί λένε και «τις άνθρωποι».

  10. Νέο Kid Στο Block said

    Δυσκολία έως αδυναμία σχηματισμού γενικής, νομίζω έχουμε και στα λήγοντα σε -λίκι. (όλα δάνεια, αν δεν κάνω λάθος)
    Καουμποϋλίκι, κιμπαριλίκι, αραλίκι, κλπ.

  11. sarant said

    Eυχαριστώ για τα πρώτα σχόλια!

    5: Μπράβο, έπρεπε να το θυμηθώ και να το αναφερω το παράδειγμα του Ανθρωπάκι.

    6: Ασφαλώς αυτά είναι υποκειμενικά, αλλά δυσκολία στη γενική «του σακακιού» με παραξενεύει.

    7: Ναι, αυτό το έχω ακούσει κι εγώ, «του παιδάκου»

  12. Τσούρης Βασίλειος said

    Χαρακτηριστική περίπτωση και η λέξη κοριτσάκι. Γενική του κοριτσακιού με τίποτε… Εγω λέω της νεάνιδος 🙂

  13. ππαν said

    Στα άκι που δεν είναι υποκοριστικά αλλά δεν είναι ούτε τούρκικα ξεχάσατε το σκάκι;;;; Κι αυτό το απίρνει η μπάλα και δεν το κλίνουν.

    Του Μαρακιού το λένε κανονικά σε νησιά από δω κι από κει της παλιάς Ελλάδας.

  14. Costas said

    Συμφωνώ ότι η απαγόρευση της γενικής σε -ακιού δεν είναι γραμμένη στον ουρανό και μπορεί ν’ αλλάξει (και πράγματι αλλάζει) με το πέρασμα του χρόνου. Δεδομένου όμως ότι η γενική γενικά παρουσιάζει συμπτώματα σκωληκοειδούς απόφυσης στα νέα ελληνικά (π.χ. η γενική πληθυντικού και οι ακλισίες, εσχάτως, τόσων και τόσων κύριων ονομάτων), πολύ πιο σημαντική μου φαίνεται σαν λύση στο προκείμενο μου φαίνεται η δομική αλλαγή από τη γενική πτώση στο από+αιτ., που ανέφερε ο Elias: «πού έβαλες το κλειδί απ’ το μηχανάκι;», όπως άλλωστε λέμε πολύ συχνά και «πού έβαλες το κλειδί απ’ τη μηχανή;», παράλληλα με το «πού έβαλες το κλειδί της μηχανής;»

    Να δούμε πότε επιτέλους θα γράψουμε το «Κολονάκι» με όμικρον, όπως πρέπει. Απ’ όσο ξέρω, δεν προέρχεται από τον κολωνό (λόφος) αλλά από την κολόνα (colonna). Δυστυχώς, και ο Τριανταφυλλίδης με ωμέγα το έγραφε, δεν καταλαβαίνω γιατί.

  15. LandS said

    Αν έλεγε «η πορεία της ράβδου» (ραβδίου; ραβδιδίου; ραβδίδος; 😉 ) θα ήταν σωστά ελληνικά. Αν έλεγε «που πήγε το στικάκι» θα ήταν ελληνικά, είπε του στικακίου και ήταν γελοία ελληνικά. Πάντως, αυτό που είδα από φίλο μου στο FB ότι το stick δεν κλίνεται (έπρεπε να πει: του sitck) ΔΕΝ είναι ελληνικά.

    Το άρθρο μου άρεσε γιατί, χωρίς να θίγει κανέναν, λέει: Παιδιά ας χρησιμοποιούμε τη γενική μόνο εκεί που δεν μπορούμε να κάνουμε αλλιώς.

  16. Elias said

    «Του στικακιού απέναντι (πείτε του πως πεθαίνω)». Μα είναι γλώσσα αυτή τώρα!;

    Ίσως μπορεί επίσης να γίνει κάτι σαν:

    Με αλλοίωσες
    Ν’ αποκρύψεις τα επίμαχα στοιχεία
    Με αλλοίωσες
    Η κατάθεσή σου ψέμα και υποκρισία

  17. LandS said

    Ραβδίον Ενιαίου Σειριακού Διαύλου Αστραπιαίας Μνήμης.
    Γουστάαααρω!

  18. Γς said

    >από το τσαρδάκι φτιάξαμε το τσαρδί […] κι από το πασουμάκι (pasmak) φτιάξαμε το πασούμι

    Α, και το σπανί.

  19. Καλαχώρας Λεώνικος said

    ‘του στικακίου’ δεν είναι σουσουδισμός. Είναι ανεπίτρεπτος σολοικισμός ανελληνίστου και θυμίζει τα ‘τρισβάρβαρα τα ελληνικά των’ του Καβάφη.
    Δεν υπάρχει τρόπος να σχηματίσεις στικάκιον από το stick, μην τρελαθούμε τώρα, εκτός αν το σπρώξεις. (Άμα το σπρώξεις πάει, που λέει και ο βοσκός στη βοσκοπούλα). Δεν νοείται ούτε ως υποστροφή στην καθαρεύουσα. ΔΕΝ είναι ελληνικά. Αλλά πού να τα μάθει; Υπουργός της Ελλάδας έγινε. Αυτοί δε μαθαίνουν τέτοια. Τα ελληνικά είναι για τους ντόπιους και για τους μετανάστες φυσικά.
    Αν ήθελε να ειρωνευτεί, ή να κάνει πλάκα, βρήκε προφανώς την πιο ακατάλληλη ώρα για τον ίδιο.

    Ωραιότατη η τοποθέτησή σου, Ν, με τα εις -άκι, ωραία και η προσθήκη των εις -λίκι, πάντως η κατάληξη -ak στην τουρκική είναι υποκοριστική, και από εκεί τη δανειστήκαμε. Στην Κύπρο λένε ‘σάκκο’ το σακκάκι.

    Φυσικά, το γλωσσικό μου αισθητήριο (για το δικό μου μόνο μιλάω) δε θα μου επέτρεπε να το αφήσω άκλιτο. Τα κοριτσακιού, γατακιού, αν και τύποις ‘σωστά’ μου βγάζουν το μάτι και μου βουλώνουν το αυτί.

  20. Οι περιπτώσεις που λέξεις σε -ακι εμφανίζονται άκλιτες στην γεική νομίζω πως οφείλονται στην σχετική ακουστική συγγένεια που έχουν λέξεις αρσενικού γένους με περίπου ομόηχες ουδετέρου. Δηλαδή κυκλοφορούν άπειρα υποκοριστικά σε -ακης (και η πλειοψηφία των κρητικών επιθέτων) που στην γενική δίνουν σε -ακη.

  21. Πάντως, στους Νεοέλληνες αρέσουν τα υποκοριστικά. «Πάμε σε καμιά ταβερνούλα να φάμε κανένα ψαράκι. Κερνάω τα ποτάκια. θέλεις ένα ουζάκι; Σπίτι μου σπιτάκι μου και φτωχοκαλυβάκι μου. Να πάρουμε ένα ταξάκι για πιο γρήγορα» κλπ, κλπ.

    Άσχετο: Χρησιμοποίησα σε κείμενό μου την λέξη «συγχνοτίζονται» (συν+χνότα) στη φράση «δεν τους αρέσει να συγχνοτίζονται με τους άλλους ενοίκους» υπονοώντας ότι τους σνομπάρουν. Όμως αυτή την λέξη δεν την βρήκα σε κανένα από τα λεξικά μου. Έχετε καμιά ιδέα γιατί;

  22. Γς said

    >Δηλαδή, τον Καραμανλή τον έφαγε το Τζόυστικ
    Και δεν το έφαγε το Τζούστικ;

    Καραμανλής και φαγητό, Μπαϊρακτάρης.
    Η’ ‘Ο Βασίλης’ δω δίπλα που πηγαίνει για μάσα.

  23. (Στο ρυθμό του λαϊκού άσματος «Πάλιωσε το σακάκι μου», του Βασίλη Τσιτσάνη)

    Έχασα το στικάκι μου
    και κλαίει το τσαρδάκι μου
    ποιος λουφάρει το σιντί μου
    αχ αλί και τρις αλί μου.

    Πολλά στικάκια χάρισαν
    κι ακόμα δε ρεφάρισαν
    μία λίστα στο χο ντοκ
    και μια άλλη στο Χινκόγκ.

    Ζωή είχα χαρισάμενη,
    τώρα οι παρατρεχάμενοι
    με κοιτούν σαν Ιφιγένεια
    πούχει γένια, πούχει χτένια.

  24. ππαν said

    21: Είναι «συγχρωτίζομαι»

  25. Διόρθωση: Χονκόγκ

  26. spiral architect said

    Καλημέρα. 🙂
    Κακή ελληνοποίηση μιας ξένης λέξης.
    Ας το’λεγε: «του στικ».
    (για πλάκα και μόνο λέω κάποιες φορές: «η κάρτα γραφικών του κομπιούτορα»)

    Στο νου του είχε, το γιατί τον έκλασε ο χοντρός. 👿
    Που, μυαλό λοιπόν για ορθή χρήση της ελληνικής γλώσσας.
    (πανάθεμα το κολλέγιο!)

  27. sarant said

    Eυχαριστώ για τα νεότερα!

    21-24: Ακριβώς, συγχρωτίζομαι. Χρως το δέρμα, η σάρκα.

    23: Ωραίο, ιδίως το τελευταίο δίστιχο μ’ άρεσε πολύ!

  28. Γς said

    21:
    >Πάντως, στους Νεοέλληνες αρέσουν τα υποκοριστικά.

    Και στις Νεοελληνίδες:

    Το Θανασάκη; Τον έβγαλα έξω χτες το βραδάκι. Πήραμε ένα ταξάκι και πήγαμε σ ένα ταβερνάκι για κάνα ψαράκι. Μετά σ ένα μπαράκι. Τον κέρασα ένα ουισκάκι. Περάσαμε από μια σουβλασερί, του πήρα ένα σουβλάκι, και κατόπιν σπιτάκι μου του ‘ριξα κι ένα (|)άκι.

  29. spiral architect said

    @28: … και κατόπιν σπιτάκι μου του ‘ριξα κι ένα (|)άκι.

    «Παλιός γάιδαρος καινούργια περπατησιά δεν μαθαίνει»
    (λαϊκή παροιμία)

  30. Υποκλίνομαι! Σ’ ευχαριστώ που υπάρχεις…

  31. spyroszer said

    Σύμφωνα με το ΛΚΝ τα μοντέρνα υποκοριστικά -ακι είναι από ουσιαστικά ξένης προέλευσης που δεν έχουν προσαρμοστεί στο κλιτικό σύστημα της νέας ελληνικής: (ταγέρ) ταγεράκι, (τρανζίστορ) τρανζιστοράκι. Αυτό ισχύει μάλλον για τα περισσότερα απ’ αυτά. Εξαίρεση θα έλεγα το κομπιουτεράκι, που πράγματι είναι μικρό κομπιούτερ.

    19. το υποκοριστικό-ακι είναι απ’ το τούρκικο -ak ή το ελληνιστικό -άκιον;

  32. Γς said

    Φώναξα κι εγώ κάποτε στη Σόφια δυνατά: ‘Πες του να μας φέρει κι ένα τασάκι’ και ατύχησα. Εκει το τασάκι (από τα τούρκικα) είναι το έν εκ των δύο τασακίων (@@)

  33. 24, 27 Ευχαριστώ για την διόρθωση. Και όμως το «συγχνοτίζομαι» μολονότι προφανώς δεν υπάρχει «δένει» πιο παραστατικά…

  34. cronopiusa said

    Καλημέρα
    Μπανάκι Μανάκι

    σε ένα στικάκι

    που ‘σαι ρε Κατερινάκι

  35. Γς said

    Ολα όμως τα σλάβικα υποκοριστικά εις -ίτσα είναι ενσωματωμένα θαυμάσια και κλίνονται κανονικώς.
    Σε αντίθεση με το αγγουράκι.

  36. sarant said

    35: Tα εις -ίτσα σκοντάφτουν στη γενική πληθυντικού αλλά αυτό ισχύει για πάρα πολλές λέξεις. Δεν λες εύκολα «των σακουλιτσών», ας πούμε.

  37. Γς said

    36:

    Ναι. Δεν το είχα σκεφτεί.

    Η κοπελίτσα, της κοπελίτσας, οι κοπελίτσες, των … κοριτσιών.

  38. cronopiusa said

    26

    ― Προδίδετε πάλι την Ποίηση, θα μου πεις,
    Tην ιερότερη εκδήλωση του Aνθρώπου
    Tην χρησιμοποιείτε πάλι ως μέσον, υποζύγιον
    Tων σκοτεινών επιδιώξεών σας
    Eν πλήρει γνώσει της ζημίας που προκαλείτε
    Mε το παράδειγμά σας στους νεωτέρους.

    ― Tο τί δ ε ν πρόδωσες ε σ ύ να μου πεις
    Eσύ κι οι όμοιοί σου, χρόνια και χρόνια,
    Ένα προς ένα τα υπάρχοντά σας ξεπουλώντας
    Στις διεθνείς αγορές και τα λαϊκά παζάρια
    Kαι μείνατε χωρίς μάτια για να βλέπετε, χωρίς αυτιά
    N’ ακούτε, με σφραγισμένα στόματα και δε μιλάτε.
    Για ποια ανθρώπινα ιερά μάς εγκαλείτε;

    Ξέρω: κηρύγματα και ρητορείες πάλι, θα πεις.
    Έ ναι λοιπόν! Kηρύγματα και ρητορείες.
    Σαν π ρ ό κ ε ς πρέπει να καρφώνονται οι λέξεις

    Nα μην τις παίρνει ο άνεμος.

  39. Γς said

    Πολιτιστικά κέντρα ριβίζιτιντ.

    Βαγγέλης Διαμαντόπουλος (Βουλευτής):
    «Η βίλα Αμαλία και η βίλα Κάλλας είναι πραγματικά πολιτιστικά κέντρα στα οποία γίνονται και μαθήματα. Δεν το καταλαβαίνει όμως αυτό η φασίζουσα νοοτροπία του κ. Δένδια. Αυτοί οι χώροι θα γίνουν τα εφαλτήρια που θα σας πάρουν όλους και θα σας σηκώσουν»

    Και είχα μείνει στον άλλο Βαγγέλη, τον ωραίο Βαγγέλη Γιαννόπουλο, που άλλα θεωρούσε πολιτιστικά κέντρα.

  40. Γς said

    Μεταφέρω από το Face Book του Νικοκύρη (χωρίς την άδειά του – ως παλιός όνος, #29) για το σημερινό άρθρο:

    V.Κ.:
    Θα μου επιτρέψετε να διαφωνήσω, κύριε Σαραντάκο, έτσι δεν είναι; Σε φαινόμενα σαν και αυτά που πραγματεύεστε στο πολύ καλό άρθρο σας, γνώμη μου είναι ότι ο φυσικός ομιλητής της γλώσσας πρέπει να «αντιδρά» με τον φυσικότερο κατά την δική του αίσθηση της γλώσσας/ιδιόλεκτο τρόπο. Δεν πρέπει να προσπαθούμε να δημιουργήσουμε νόρμες, ιδιαίτερα όταν βλέπουμε ότι οι ιδιόλεκτοι κάποιων φυσικών ομιλητών της γλώσσας «αντιστέκονται» κατά την παραγωγή του συγκεκριμένου τύπου γενικής.

  41. Τό στικάκι κυκλοφορεί, του στικακιού όχι. Οταν στο ποτάμι της γλώσσας δεν πέφτουνε κλαράκια αλλά μπάζα και βράχοι, τόνοι μπάζων και βράχων, το ποτάμι γίνεται ασάλευτος βάλτος.
    Γιατί δεν συνεχίστηκε εκείνη η προσπάθεια της μεταφοράς των τεχνολογικών όρων στην ελληνική;
    Δεν αρέσουνε οι εφευρέσεις των μεταφορών ;
    Μα θα «τριφτούνε» και «θα τις συνηθίσουμε».

    Και γιατί στικάκι και όχι στηκάκι ;

  42. sarant said

    Καλή χρονιά κυρία Στούκα!

    Μεταφορά στην ελληνική είναι και το στικάκι, αφού η λέξη ενσωματώνεται στο κλιτικό μας σύστημα. Μα, θα μου πείτε, έχει πρόβλημα στη γενική -ναι, αλλά εξίσου έχουν πρόβλημα και οι αυτόχθονες λέξεις, παιδάκι και σκυλάκι και καραβάκι. Το στικάκι και το φλασάκι και το βιντεάκι και το γκολάκι είναι ελληνικότατες λέξεις.

  43. spiral architect said

    So, listen buddy: 😎
    Άνοιξα που λες το εξελόφυλλο με όλα τα ονόματα των καταθετών, σορτάρισα ως προς την εθνικότητα, γκραμπάρισα την κάθε εθνικότητα και έφτιαξα ξεχωριστά εξελόφυλα ως προς την εθνικότητα, αλλά … εκείνη την ώρα χτύπησε η πόρτα. Άνοιξα και ήρθα φέις-του-φέις με ένα πουρό παρέα μ’ ένα μπάτσο – κάτι μεταξύ Λουί ντε Φινές και Κλουζώ ένα πράμα – και μου ζήτησαν το μάστερ φάιλ. Αφού λοιπόν μου’ κατσε στραβά και δεν μπόρεσα να πουλήσω το πελατολόγιο της HSBC σε κάποιον άλλο λιγούρη τραπεζίτη στο Λίβανο, αναγκάστηκα να τη δώσω στο πουρό, που όλη την ώρα έφτιαχνε νευρικά το (h)έρμες φουλάρι της.
    Αφού με υποχρέωσαν να τη κάψω σε ένα σιντί, μου πήραν τη ταχτοποιημένη ως προς τις εθνικότητες σορτ λιστ και πήγε χαράμι η δουλειά μου. Πάντως μετά το κάψιμο έκανα κλόουζ σέσιον στο σιντί.

    ….
    Κάπως έτσι μιλούν οι κομπιουτεράδες και όλοι όσοι χειρίζονται κομπιούτορες, με νταταμπέισις και εξελόφυλλα. Μιλώ εκ πείρας.

    Έφυγε και ο Αηδόνης απ’ το ΠΑΣΟΚ και ο χοντρός έμεινε με τον κούκο. 😆

  44. sarant said

    43: Ωραίο λογοπαίγνιο αυτό με τον αηδόνη!

  45. tamistas said

    Καλημέρα.
    Ο Ορεσίβιος (στο 23) μου θύμισε μια ανάλογη παρωδία με φλασάκι που έκανα πριν από κανα χρόνο στο Τρελό Κοράκι:

    Έχασα το φλασάκι μου
    θα σβήσω απ’ το μεράκι μου·
    κι από του καημού το βάρος πιάνω πάτο:
    το φλασάκι, το φλασάκι ήταν γεμάτο.

    Τόσα φλασάκια χάρισα·
    μα τώρα, που ρεστάρισα,
    πού να βρώ τόσα σχέδια ποιημάτων;
    και πολλών αδημοσίευτων πραυμάτων;

    Μου το ‘λεγε η αγάπη μου:
    Πρόσεχε! Βρε σατράπη μου,
    στο φλασάκι τα ποιήματα αν τα βάζεις,
    θα χαθούνε· καμιάν ώρα θα πλαντάζεις.

    Καμία σχέση με το στικάκι Λαγκάρντ (σε ανύποπτο χρόνο, άλλωστε, τον Φλεβάρη του 12). Ειλικρινής, πάντως, η αγωνία για το χαμένο φλασάκι, που δεν περιείχε τίποτα συγκλονιστικά στοιχεία, δεν γνώρισα κανένα να συγκλονίζεται με στίχους μου. Βέβαια, σύντομα το βρήκα το φλασάκι, οπότε το φιλοσόφησα το θέμα:

    Τώρα που βρήκα πάλι το παλιοφλασάκι
    κι είδα ό,τι είχα μέσα αποθηκεύσει,
    κατάλαβα πως μοιάζει κάπως με τασάκι
    όπου αποτσίγαρα είχα χρόνια συσσωρεύσει.

    Κι αν βρήκα κάμποσα, που αλλιώς θα τάχα χάσει,
    κι αν η δουλειά μου σώθηκε σε κιλομπάιτ,
    σκέφτομαι, ίσως προτιμότερη τοις πάσι,
    η ισοπαλία, απ΄τη νίκη με οφσάιτ.

    Τότε που οι στίχοι χάνονταν μες στα χαρτιά,
    κι ανεπεξέργαστοι βουτούσανε στους κάδους,
    μ’ άφηναν ήσυχο, χωρίς λαβωματιά,
    χωρίς το φθόνο από τους συγγενείς τους κλάδους.

    Μα τώρα εκτίθενται οι στίχοι εν τοις δικτύοις,
    που, όπως ανέφερα σε άλλη ευκαιρία,
    εκεί, λογιώτατε, βαριά ποινή εκτίεις,
    εκπροσωπών τη σεβαστή σου εταιρία.

    Για τη λήστα Λαγκάρντ και το περιέχον αυτή στικάκι δεν επιθυμώ να εκφέρω άποψη στην παρούσα φάση:

    Όσο γι’ αυτό, για των ειδήσεων το στικάκι,
    πολλά δεν ξέρω και πολύ δεν μ’ ενδιαφέρει·
    διότι το πόσ’ απίδια βάζουνε οι σάκοι
    οι εν τη λίστα δεν θα πάρουνε χαμπέρι.

  46. spiral architect said

    @44: Ναι, αλλά ο χοντρός (ξανα)κέρδισε τον Σκανδαλίδη!

  47. cronopiusa said

    «Νάμαστε απροσάρμοστοι
    , να η μεγάλη αρετή μας. Να μη βολευόμαστε, νάμαστε ανυπόμονοι, σκληροί, γιομάτοι ανησυχία και πίστη, να θέμε το αδύνατο -σαν τους ερωτευμένους. Να ξέρουμε πως ό,τι λένε σήμερα δικαιοσύνη είναι οργανωμένη αδικία κι ό,τι λένε ηθική είναι η βολική, ταπεινή συνεννόηση των άναντρων.”

    Ν. Καζαντζάκης

  48. tilegrafitis said

    44. Εἶσαι μέσα στὸ μυαλό μου. Χτὲς ἄκουσα ἀπὸ ἕνα γερο-γιάπη. «Ὅλα αὐτὰ ποὺ λὲς, νὰ τὰ φορμὰρης σ᾿ ἕνα ἐξελάκι καὶ νὰ μᾶς τὰ στείλης μὲ ἕνα ἰμεϊλάκι». Εὐτυχῶς, γιατὶ τὸ στικάκιόν μου τὸ προσέχω…

  49. Αντιφασίστας said

    Να πούμε, δηλαδή, κυρία Στούκα, το bluetooth κυανόδοντα και το Firefox πυραλώπεκα;

  50. aerosol said

    Νομίζω πως ο υποκορισμός φέρνει αμηχανία στη γενική.
    Δεν βλέπω μέσα στα χρόνια να έχει αλλάξει αυτό.
    [Άσχετο, αλλά διαβάζοντας μου καρφώθηκε στο νου ο Άκι(ς) Καουρισμάκι(ς)!]

  51. τυφλόμυγα said

    43τέλος, 46: Προσωπικά πιο πολύ με ενδιαφέρει η κατάντια του διαλόγου μέσα στο Κοινοβούλιο, π.χ. (εντελώς τυχαίο) να σηκώνεται ο υπουργός για να πει ότι δε θεωρεί σημαντικό να απαντήσει στη τοποθέτηση της κ. Κωνσταντοπούλου συγκεκριμένα, παρά οι αλλαξό μετακινήσεις βουλευτών από κόμμα σε κόμμα. Ελπίζω να μην παρεξηγηθώ, τη γνώμη μου είπα.

    Δεν έχω διαβάσει ακόμα όλο το κείμενο.

  52. spiral architect said

    @48: Μπα, υπάρχουν γερο-γιάπηδες; 🙄
    Συνήθως τους έπνιγαν όσο ήταν μικροί. Πως τη γλύτωσε ο περί ου ο λόγος;

  53. Γς said

    51:
    >παρά οι αλλαξό(σβησμένο) μετακινήσεις

    Προσπαθώ να βρω τι ήθελες να γράψεις. Λέξη που να αρχίζει από ‘αλλαξό’ και να τονίζεται στο ‘ξό’ και δεν βρίσκω

  54. Αντιφασίστας said

    Aσχολούμαστε με επουσιώδη ζητήματα, στικάκια και πράσινα αλογάκια. Δεν έχετε πάρει είδηση τη συνωμοσία κατά της εννόμου τάξεως που εξυφαινόταν στα άδυτα της βίλας Αμαλίας; Έχετε συνειδητοποιήσει από τι τρομερό κίνδυνο μας έσωσε η τρόικα εσωτερικού και ιδιαιτέρως ο κ. Δένδιας; Κι έχουμε και τον Διαμαντόπουλο να λέει συριζοκοτσάνες:
    http://www.tovima.gr/politics/article/?aid=492212
    Πολιτιστικά κέντρα, προστάτη των κουκουλοφόρων, είναι μόνο τα σκυλάδικα. Το είχε πει και ο αείμνηστος Γιαννόπουλος. Αλλά σε έβαλε στη θέση σου ο Άδωνις. Ελπίζω τώρα να αξιοποιηθεί το νεοκλασικό κτίριο, να γίνει πραγματικά πολιτιστικό κέντρο και στα εγκαίνια να τραγουδήσει η Άντζι Σαμίου.

  55. @45: Ταμίστα πολύ ωραία η φλασακιάδα σου!! 🙂

    @19: Και στα τουρκικά η κατάληξη -ak είναι υποκοριστική; Ομολογώ ότι δεν είχα ακούσει κάτι τέτοιο ποτέ, και μερικές λέξεις που έρχονται πρόχειρα στο μυαλό μου δεν νομίζω πως είναι υποκοριστικά: çıplak, aylak, islak, merak, kabak… κτλ
    Για την μόνη που μπορεί κάποιος να φανταστεί υποκοριστικό είναι η taşak, όπου το «πετρούλα» μοιάζει ταιριαστό σαν αρχική σημασία, αλλά και πάλι μάλλον αδύναμο παράδειγμα, ε;

  56. Γς said

    48:
    >Εὐτυχῶς, γιατὶ τὸ στικάκιόν μου τὸ προσέχω…

    Ετσι που καταντήσαμε πρέπει να προσέχουμε που βάζουμε και το στικάκιόν μας.

    Ωραία πάσα, για ιούς στικακίων και τα λοιπά.
    Μα πρώτα για την κυρία:

    Συνάδελφος, προφεσσορέσσα του Παν. Πάτρας, γράφαμε μαζί ένα χαρτί και ερχόταν τακτικά για κολαμπορασιόν.
    Την είχα πάει να φάμε στο εστιατόριο της σχολής κι ένας φοιτητής μου που δούλευε με το μάζεμα των τραπεζιών εκεί μου λέε:
    -Για σου Δάσκαλε.
    -Σε ξέρει;
    -Ναι, είναι φοιτητής εδώ.
    -Και δουλεύει στο εστιατόριο.
    -Δεν δουλεύει. Εκτίει τη ποινή του. Εχει κοπεί πάνω από 2 φορές σ ένα μάθημα.
    -Τι λες ωραία συστήματα έχετε εδώ.

    Πάμε λοιπόν μετά στο γραφείο μου και πάει να βάλει τη δισκέτα της στον υπολογιστή μου.
    -Ε, τι κάνεις;
    Ανοίγω ένα κουτί δισκετών. Βγάζω το πλαστικό περιτύλιγμα (που υπήρχε τότε) από μια δισκέτα και την φοράω τελετουργικά (με πιάνετε, ε;) στη δισκέτα της. Κατόπιν με όλους τους κανόνες της διεισδυτικής καμώνομαι ότι τη βάζω στον υπολογιστή.
    Τρελάθηκε.
    -Τι είναι όλα αυτάα;
    -Για τους ιούς.
    -Τι λες. Ωραία συστήματα έχετε εδώ.

  57. Γς said

    54:
    Ε, τώρα τι του λές κύριε πρόεδρε;

    Βρε Αρχιφασίστα, Ωχ, Αντι- ήθελα να πώ.
    Αυτά δεν έλεγα κι εγώ πριν λίγη ώρα <a href=https://sarantakos.wordpress.com/2013/01/10/stikaki/#comment-152198.στο #39 παραπάνω;
    Αδιάβαστος! Εγώ γιατί σε διαβάζω;

  58. Γς said

    57:
    Αυτά δεν έλεγα κι εγώ πριν λίγη ώρα στο #39

  59. Περαστικάκι said

    Ραβδίον Ενιαίου Σειριακού Διαύλου Αστραπιαίας Μνήμης.
    Παραλίγο αναγραμματισμός του σαρδάμ. ΚΑλό!

  60. Περαστικάκι said

    Σειριακή Αποθηκευτική Ράβδος Διαύλου Αστραπιαίας Μνήμης.
    Όχι κακό 🙂

  61. Αντιφασίστας said

    Γς, ζητώ ταπεινά συγνώμη. Απλώς… την πάτησα. 😉 Το σχόλιο ισχύει στην ουσία του.

  62. Γς said

    61:
    >Γς, ζητώ ταπεινά συγνώμη. Απλώς… την πάτησα.

    Μου πάτησες τις ευαισθητες χορδες μου.
    Συγχωρεμένος.

  63. Και έτσι δικαιωνόμαστε όλοι εμείς που λέμε τα στικάκια, κλειδάκια ουεσμπέ 🙂

    Νίκο πολύ ενδιαφέρων ο διαχωρισμός σε υποκοριστικά και μη γιατί όντως του σακακιού και του σοκακιού είναι μια χαρά, του παιδακιού χάλι μαύρο…

    Με αφορμή τα σχόλια του Αριστουργημάτου διαπίστωσα πως το ΛΚΝ γράφει χνότο, ενώ θα ορκιζόμουν ότι θέλει ωμέγα. Ο γούγλης το δίνει και με τις δύο ορθογραφίες. Έχω χάσει κανά επεισόδιο;

  64. Tilegrafitis said

    56. 🙂 Ἐμεῖς κάναμε τάχα πὼς τὶς σταυρώναμε (τὶς δισκέτες) γιὰ νὰ φύγουν τὰ παγανά.

  65. Με παρέσυραν τα χν*τα και παρέλειψα να συγχαρώ τους ποιητάς, Ορεσίβειο τε και Ταμίστα. Εύγε! 🙂

  66. ππαν said

    63: Κάτι θυμάμαι από μαι προηγούμενη συζήτηση πως εσείς δεν το λέτε «του παιδακιού». Αλλού λέγεται.
    ΚΟτάξτε τι βρήκα ψάχνοντας: http://halshs.archives-ouvertes.fr/docs/00/67/00/99/PDF/Diminutif-Sophie-Vassilaki_times_.pdf

  67. @66 Καλά ας λέγεται. Παραμένει χάλι μαύρο 🙂

  68. @67: Σαν τα χιόνια! (παρα δύο μέρες κυριολεκτικά! 🙂 ) Πού χάθηκες εσύ; 🙂

  69. @68 Περίμενα τα χιόνια να έρθουμε παρέα. 😉
    Δουλειές, παρέες, αποτοξίνωση… Ό,τι και να διαλέξεις μέσα θα πέσεις.

  70. Μαρία said

    Εν σ. 28 αναγινώσκομεν οτι «Αι λέξεις εις -άκι όσαι διατηρούν την υποκοριστικήν σημασίαν (προβατάκι, καπελάκι) δεν σχηματίζουν γενικήν. Λέγομεν όμως αντιθέτως του σπανακιού». Κατά πρώτον ερωτάται αν τοιούτος κανών ήτο αναγκαίος, άλλως τε και αφού προφανώς είνε ψευδής, διότι λέγεται βέβαια το χέρι του καλαθακιού, τα φτερά του πουλακιού, το χεράκι του παιδακιού, το κλειδί του κασσελλακιού, τα παράθυρα αυτού του σπιτακιού κτλ.
    Έπειτα μόνον του σπανακιού λέγεται αντιθέτως προς τα υποκοριστικά; δεν συνηθίζεται οι τρίχες του μουστακιού, το νερό του ρυακιού, του αυλακιού, του Λουτρακιού κ.τ.λ. ;
    Γ. Ν. Χατζιδάκις, Γενηθήτω φως. Ο μαλλιαρισμός εις τα Δημοτικά σχολεία, 1920

  71. ππαν said

    Μπράβο ρε Μαρία, καθόλου δεν το θυμάμαι αυτό. Ορίστε, αφού το λέει κι Χατζιδάκις!

  72. Ηλεφούφουτος said

    Ούτε κι εγώ ξέρω τι να σκεφτώ για την ερμηνεία Τριανταφυλλίδη περί υποκειμενισμού. Θα έλεγα μάλλον ότι δεν με πολυπείθει. Μην ξεχνάμε ότι πολλοί υποκοριστικοί σχηματισμοί σε -άκι δεν έχουν σήμερα τη φόρτιση που έχει το «παιδάκι μου», όπως μηχανάκι, μπαράκι, το περί ού ο λόγος στικάκι κλπ.
    Δεν ασχολήθηκα ποτέ συστηματικά με το θέμα αλλά όσες φορές προβληματίστηκα μάλλον στη διατήρηση της ετυμολογικής διαφάνειας με πήγαινε το πράγμα.

    Πολλή συγκροτημένη και πλούσια σε παραδείγματα (μα πώς σου ξέφυγε η λογοτεχνική αναφορά στο Ανθρωπάκι του Τσίρκα, που την είχαμε συζητήσει και από δω;) η παρουσίασή σου, Νικοκύρη. Μια μόνιμη επιφύλαξη την έχω βέβαια όταν αισθάνομαι ότι έχεις στο νου σου ιδεολογία και όχι γλώσσα.
    Αναφέρομαι στο «προτιμώ τον κανονικό τύπο “του στικακιού”, αφού δεν έχουμε λέξη της καθαρεύουσας, ούτε λόγια λέξη.»
    Δεν θα αναγνώριζα άξονα δημοτικής-καθαρεύουσας στο θέμα αυτό, και πολύ λιγότερο «κανονικότητα» στο στικακιού έναντι του «ακανόνιστου» στικακίου. Όταν λέει κανείς σήμερα, όποτε το λέει, «του μηχανακίου», δεν το κάνει επειδή το μηχανάκι είναι λέξη της καθαρεύουσας. Κι αν, όπως ήδη παρατηρήθηκε, είναι εκτεταμένη η χάριν γούστου χρήση γενικών τύπου «γατακίου», αν τέλος πάντων έχει πλάκα το «παιδακίου», το «παιδακιού» απλά δεν λέγεται.
    Σε κάθε περίπτωση είμαστε πια πολύ μακριά από ψυχαρικά σχήματα τύπου «συνίζηση:Δημοτική» «ασυνίζητο:Καθαρεύουσα». Όπως διαπιστώνεις κι εσύ ότι τα «γκολάκι», «μπαράκι» κλπ είναι πλέον ελληνικότατα, έτσι και η κατάληξη [-ίου] , όπως στις γενικές των -είο, π.χ. σχολείου, φαρμακείου κλπ, αλλά και εργοστασίου, σε επώνυμα τύπου «Φρουσίου» Δελίου’ κλπ είναι πλέον εντελώς νεοελληνικά.

    Πολύ καλές οι κατηγοριοποιήσεις που κάνεις. Θα πρόσθετα ότι τα εν λόγω στικάκι και φλασάκι είναι μάλλον μια ακόμη υποκατηγορία, μαζί με το μπιτάκι, το τριπάκι, κατά κάποιο τρόπο και το μπαράκι. Ε΄δω δηλαδή το -άκι έχει όχι την καθαρά υποκοριστική λειτουργία αλλά μάλλον τη λειτουργία του σχηματισμού λέξεων που να μπορούν να κλίνονται με παράλληλο σημασιολογικό χαρακτηριστικό την έννοια «μικρό». Άς λάβουμε υπόψη μας και ότι στικάκι δεν είναι ένα μικρό στικ και φλασάκι δεν είναι ένα μικρό φλας. Αντίστοιχα πολλαπλή λειτουργία είχε και το υποκοριστικό -ίον στην Ελληνιστική Κοινή , που «εξομάλυνε» ένα σωρό ονόματα διαφορετικών κλίσεων σε μία και μόνη κλιτική κατηγορία, χωρίς το «κοράκιον» να σημαίνει αναγκαστικά «μικρός κόραξ».

  73. sarant said

    70: Το «Γενηθήτω φως» είναι παράδειγμα στρατευμένης γλωσσολογίας. Εδώ ο Χ. κάνει πως δεν καταλαβαίνει τη διαφορά ανάμεσα σε σπανάκι, μουστάκι κτλ. και καλαθάκι, πουλάκι κτλ. Και βέβαια ψευδώς υποστηρίζει ότι λέγεται στην κοινή «τα παράθυρα αυτού του σπιτακιού». Και μπράβο Μαρία που το ξέθαψες 🙂

  74. sarant said

    72: Για να μην αδικώ τον Τρ., τα περί συναισθηματικής γλώσσας τα θεωρεί μερική μόνο εξήγηση. Τη βασική εξήγηση τη βρίσκει, αν τον κατάλαβα καλά, στην τάση εξαφάνισης της γενικής -που δεν την ανέφερα γιατί θα μας άνοιγε πολύ ευρύτερη συζήτηση, και που αξίζει χωριστό θέμα (και που νομίζω ότι έχει ανακοπεί πια).

    Σωστό είναι ότι το στικάκι, φλασάκι, τριπάκι κτλ. μπορεί να αποτελούν υποκατηγορία. Αλλά στις γενικές που λες (σχολείου κτλ.) δεν θα συμφωνήσω ότι έχουμε ίδια περίπτωση. Εδώ έχουμε: ονομαστική στικάκι, γενική στικακίου. Εγώ λέω ότι αυτός ο σχηματισμός δεν είναι δόκιμος έξω από τοπωνύμια.

  75. Γιατί μπαίνει η κατάληξη -άκι αφού έχει τόσα
    προβλήματα; Τι οδηγεί τον κόσμο να λέγει στικάκι, σιντάκι, φλασάκι κ.ά ;
    Εχετε την εντύπωση ότι δεν διακρίνει την ξένη εισβολή ; Δεν είμαστε παπαγάλοι, να φωνάζουμε ήχους χωρίς συνείδηση.

  76. Μαρία said

    73 Έχει όμως σημασία ο ισχυρισμός του, κι αν ακόμα κατασκεύασε τα παραδείγματα -που δεν νομίζω, γράφει απλώς «λέγεται»- ειδικά για το Λουτράκι που το νερό του είναι γνωστό σαν Λουτρακίου.

    72 Το Ανθρωπάκι αναφέρθηκε παραπάνω σε σχόλιο.

  77. sarant said

    76: Δηλαδή ποια σημασία έχει; Ότι τότε λέγονταν; Ως προς το τοπωνύμιο θα σμφωνήσω, τώρα μας έφαγε ο ευπρεπισμός. Και Κολωνακιού λεγόταν, το γράφει ο Τριανταφ. Αλλά ως προς το «σπιτακιού» και τα παρόμοια, έχω επιφυλάξεις. Μπορεί να γενικεύει τοπικές χρήσεις.

    75: Δηλαδή το -άκι στο στικάκι το βάζει ο διεθνής σιωνισμός; Και στο γατάκι ή το παιδάκι ποιος το βάζει;

  78. ΛΑΜΠΡΟΣ said

    To Mαράκι βγαίνει απ΄το Τομάρι;

  79. Νατάσσα said

    Στη Σύρο πάντως, όπως επισημάνθηκε και για άλλα νησιά, δεν έχουν κανένα πρόβλημα με τη γενική των υποκοριστικών. Και του παιδακιού λένε και του ντουβαρακιού. Τον πρώτο καιρό με ξένιζε, στη συνέχεια το συνήθισα μια χαρά.
    Ακόμα όμως θυμάμαι και μνημονεύω «το τετράδιο του Λορανακιού», όπου Λοράν ο πιτσιρικάς, μικρούλης και ξανθούλης και, φυσικά, καθολικός.

  80. @77β: Νίκο νομίζω παρεξήγησες την Αλίκη Στούκα. 🙂
    Έχω την εντύπωση πως λέει το ίδιο πράγμα με εσένα, ότι ο λαός προσθέτει το -άκι σε αχώνευτες ξένες λέξεις (που τις ονομάζει «εισβολείς») για να τις εντάξει ομαλά στην Ελληνική.

  81. ππαν said

    Μαράκι λέγεται η πολύ ωραία ηρωΐδα μιας πολύ ωραίας ταινίας της Κατερίνας Ευαγγελάκου, «Θα το μετανιώσεις». Αναρωτιέμαι αν είχε γενική. Βλέπω πως η Υβόννη Μαλτέζου βραβεύτηκε στο ρόλο της μητέρας «του Μαρακιού»

  82. Μαρία said

    77 Οτι ένας γλωσσαμύντορας, ενώ πολεμάει τους «μαλλιαρούς», αποδέχεται (χωρίς εννοείται να επικροτεί τη χρήση τους) την ύπαρξη τύπων που θα μπορούσαν να θεωρηθούν πιο μαλλιαροί.

  83. sarant said

    80: Έτσι, συμφωνούμε 🙂

  84. Μαρία said

    81 Ένα Μαράκι που ξέρω κατα Πήλιο μεριά μένει άκλιτο.

    Ωραίος κι ο συνδυασμός, που είχα ακούσει παλιά στη Σκόπελο: η θεια Λενάκ’, της θειας Λενάκ’.

  85. Tilegrafitis said

    66. Πολὺ καλό.

  86. tamistas said

    Αντιχαιρετώ τους χαιρετήσαντες και σας μεταφέρω την ωμή αποκαλυπτική ετυμολογία του στικακιού και του φλασακιού από το σλανγκ.τζιάρ:

    Αρχαιόκαυλοι αγαλλιάστε, η λέξη ευθυμολογείται ως εξής:
    Στικάκι < stick < sticca (old English) < instigare (Λατινικό) < στίζειν (τρυπώ, μπήζω).
    Χρησιμοποιείται όμως εντελώς άφοβα και το φλασάκι < flash < flasken (πιτσιλώ) < flasconem (φιάλη) < πλέσσειν (χτυπώ).

  87. Ηλεφούφουτος said

    76β, Το είχα δει, και λοιπόν; Δεν δικαιούμαι κι εγώ να εκφράσω έκπληξη, δεδομένου του παρελθόντος;

    82 Δεν θα μπορούσε να τους επινοεί; Πολλές φορές οι γλωσσαμύντορες πιάνονται απ όποια μαλλιά βρουν πρόχειρα (π.χ. ακροδεξιοί πολυτονιστές επικαλούνται αριστεριστές πολυτονιστές), γιατί να μην τα τραβάνε κιόλας (π.χ. επινόηση δηλώσεων μετάνοιας Ράλλη, Τριανταφυλλίδη κά); Εντάξει ο Χατζιδάκις δεν ήταν τόσο ξεφτίλας αλλά μην ξεχνάμε την κακοπιστία και το κλίμα της εποχής γενικά.

  88. ππαν said

    87: Αυτό θα βρήκε να επινοήσει; Το «του καλαθακιού»; Ξέρω γω..

  89. τοῦ παιδακιοῦ μὲ τίποτε, προτιμῶ τοῦ παιδαρίου, τοῦ πλακακιιῦ μὲ τίποτε, λέω τοῦ πλακιδίου κ.ο.κ.

    γιὰ τὸ στικάκι πρέπει νὰ βρεθῇ ἐπιτέλους μιὰ ἑλληνικὴ ὀνομασία erga omnes.

  90. τυφλόμυγα said

    «Μια μύγα έκατσε πάνω στο καλαμάκι», θα έλεγα. Ανήκω δηλαδή στην κατηγορία εκείνων που θα άλλαζαν τη φράση για να αποφύγουν τη γενική, όπως παρατηρεί ο Τριανταφυλλίδης.

    Όσο για τα Μαράκι, Αννάκι έχουμε τα Αννιώ και Μαριώ. Εκτός κι αν υπάρχει βαφτιστικό όνομα Μαράκι.

  91. Ηλεφούφουτος said

    89β Κυκλοφορούν τα «κλειδάκι» και «ψείρα».

    Αν αληθεύει αυτό http://www.avgi.gr/ArticleActionshow.action?articleID=741866 , τότε να αναμένουμε άρθρο για τη λέξη «αντιπολιτεύομαι»;

  92. Μαρία said

    87 Μα γι’ αυτό που έγραψα παραπάνω δεν έχει σημασία αν τους επινοεί. Αν μάλιστα τους επινοεί, τόσο το χειρότερο. Δίνει τροφή σε ορθόδοξους δημοτικιστές.

    91 Το ρηθέν υπο Πρετεντέρου ισχύει, το άκουσα στις ειδήσεις.

  93. sarant said

    92: Ε, έχει κάποια σημασία αν τους επινοεί -όχι για να κρίνουμε την επιστημονική του εντιμότητα ενενήντα χρόνια μετά, αλλά για να δούμε αν λέγονταν οι τύποι αυτοί.

  94. Ηλεφούφουτος said

    Εκτός από την επινόηση υπάρχει και η ζαβολιά. Να χρησιμοποιεί δηλαδή υλικό από τα γλωσσικά στοιχεία που μάζευε ταξιδεύοντας ανά τον ελληνόφωνο χώρο, όπως καλή ώρα τη Σύρο που ανέφερε η Νατάσσα, και να τα επικαλείται αποσιωπώντας τον ιδιωματικό τους χαρακτήρα.

  95. μηα μηα γρεα κε ανεδης said

    91. Από σύνταξη πάντως το Κλεαρχάκι… μας έβγαλε τα μάτια.

    89β . Μέχρι ν’ αποφασίσουμε πως θα ονομάσουμε το στηκάκι και αν θα σχηματίζει γενική πληθυντικού οι κουτόφραγκοι θα το έχουν καταργήσει.

  96. Αντιφασίστας said

    75: Αφιερωμένο στην κυρία Στούκα με πολλές ευχές για καλή χρονιά, με λιγότερους ψεκασμούς και περισσότερα φωνήεντα:

  97. 78,
    Πολύ πιθανό! 🙂

  98. Μαρία said

    94 Βέβαια. Θα μπορούσε να διατυπώσει αλλιώς το επιχείρημά του: Αφού , μαλλιαροί μπολσεβίκοι, δέχεσθε τόσους ιδιωματισμούς*, διατί απορρίπτετε την γενικήν των εις -άκι υποκοριστικών;

    *Με έκπληξη παρατήρησα οτι στα κείμενα των γλωσσαμυντόρων εποχής η λέξη αναφιλητό θεωρείται ιδιωματική.

  99. Avonidas said

    Με συγχωρείτε που δεν θα σχολιάσω τα περί γενικής, μιας κι εγώ προτιμώ να λέω, άκλιτα και αμετάφραστα, «του flash» ή «του usb». Το τελευταίο, βέβαια, είναι ακριβώς ανάλογο του να λες το ραδιόφωνο «τρανζίστορ», δηλαδή να αναφέρεσαι στη συσκευή με το όνομα ενός βασικού (ή επαναστατικού) της εξαρτήματος. (Αλήθεια, υπάρχει σχετικός όρος για αυτή τη συνήθεια;)

    Θέλω όμως να σχολιάσω τα καντάρια (οκάδες;) βλακείας που έχουν χυθεί από ραδιόφωνα, τηλεοράσεις κι εφημερίδες πάνω σε αυτή την υπόθεση. Αυτό που με θλίβει περισσότερο δεν είναι οι Πουαρώ της πλάκας που προσπαθούν να εκμαιεύσουν με το στανιό ομολογίες από τους «ειδικούς» ότι, ναι, μπορούν να εντοπίσουν «αλλοιώσεις στο στικάκι», αν αυτό ή εκείνο ή το άλλο. Πιο πολύ με απελπίζει η άλλη, η μεγάλη μαλακία που λέγεται, ότι «αν είχαν στείλει cd δεν θα μπορούσαν να το αλλοιώσουν».

    Οποιοσδήποτε έχει πρόσβαση σε ένα φυσικό μέσο — και 5 δράμια μυαλό — μπορεί να κάνει μια ανεξιχνίαστη λαθροχειρία με τον εξής απλό τρόπο: Πλαστογραφεί το αρχικό μέσο και μετά το καταστρέφει. Στο πλαστό αντίγραφο μπορεί να γράψει οτιδήποτε και να ισχυριστεί ότι είναι το αρχικό μήνυμα. Αυτό μπορεί να γίνει εύκολα και φτηνά με ένα cd. Σχεδόν το ίδιο εύκολα μπορεί να γίνει με μια μνήμη flash, ειδικά αν κανείς δεν ξέρει πώς ακριβώς ήταν το πρωτότυπο. Αλλά ακόμη κι αν ξέρει, δεν είναι αυτό που λέμε σπάνια.

    Αν ο αποστολέας ενδιαφέρεται για την ακεραιότητα, προστατεύει το μήνυμα, όχι το μέσο. Είναι αρκετά απλό και ασφαλές σήμερα να βάλεις μια ψηφιακή υπογραφή, έτσι ώστε κανείς να μην μπορεί να την αλλοιώσει χωρίς να γίνει αντιληπτός, αλλά ούτε κι εσύ ο αποστολέας να μπορείς να αρνηθείς ότι την έβαλες (εφόσον δεν σου έχουν κλέψει τον κωδικό, εννοείται).

    Αυτό δεν άκουσα κανέναν «ειδικό» να το αναφέρει. Ο λόγος είναι μάλλον απλός: αυτή η πιστοποίηση αφορά τις καθαρές δουλειές, κι η δοσοληψία της λίστας Λαγκάρντ κάθε άλλο παρά καθαρή δουλειά είναι. Άλλωστε, όταν υποψιάζεσαι κάποιον για κλέφτη, δεν του στέλνεις τα αποδεικτικά στοιχεία…

  100. Αντιφασίστας said

    Ελπίζω να μην τους διαβρώσει ο καταραμένος Διαφωτισμός, κυρία Στούκα:http://www.newsit.gr/default.php?pname=Article&art_id=184872&catid=7

  101. MelidonisM said

    παίζει και άκλιτη γενική: του στικάκι, του γατάκι,
    του παιδάκι μου.

  102. Τηλεγραφητὴς said

    100. Ἔχεις τὴν ἐντύπωσι ὅτι εἴμαστε καλύτεροι; Ἔχεις περάσει ἀπὸ τὴ μέσα Μάνη, κορῶνα μου; 🙂

  103. sarant said

    Ευχαριστώ για τα νεότερα!

    99: Μπορεί να λες «του USB» (βέβαια απορώ πώς καταλαβαίνουν ότι εννοείς στικάκι κι όχι κάτι άλλο που συνδέεται στη θύρα usb), αλλά δεν έχεις χρησιμοποιήσει καμιά άλλη λέξη σε -άκι; Πάντως, στα όσα είπες για τις βλακείες που ακούγονται για το στικάκι, συμφωνούμε.

  104. Προσγολίτης said

    Με τον καιρό θα επινοήσουμε λύσεις σε τέτοιου είδους προβλήματα ή θα αποδεχτούμε κάποιαν απ’ τις ήδη υπάρχουσες (κι αυτό λύση είναι). Η ίδια η γλώσσα θα μας δείξει το δρόμο. «Ο ποταμός δεν ακολουθεί μόνο, αλλά και φτιάχνει την κοίτη του», κατά τον Παπανούτσο.

    «Ενώ κάθεσαι ήσυχα, μη κάνοντας τίποτα – η άνοιξη έρχεται και το χορτάρι φυτρώνει από μόνο του» (δε θυμάμαι ποιανού είναι).

    Φίλος μου, που σχεδόν καθημερινά ανταμώνουμε, μου έχει πει όχι λίγες φορές «ο κομπιούτορας», «άνοιξα τον κομπιούτορα» κ.λ. Στην αρχή… μόνο που δεν τσατιζόμουνα. Τώρα; Το καραγουστάρω. Μου ’ρχεται να το κατατάξω στα… τριτόκλιτα (κοσμήτωρ κ.τ.ό.).

    Αστειάκια; Καθόλου! Μόνο μη με ρωτήσεις για τη γενική του αστειακ; Θα σου απαντήσω με αυτό που λένε στο χωριό μου: «Εδώ ας κρίν(ει) κι’ άλλος».

    Τρίτη κατά σειρά μέρα «ελεύθερος πολιορκημένος»: κλεισμένος, απ’ το κρύο, στο γιατάκι μου. Και συ, άσπλαχνε Νικοκύρη, μου ζητάς τη γεν. του γιατακ;

    Έτσι, να εκτονωθώ λιγάκι.

    Καλή σας νύχτα!

  105. Αντιφασίστας said

    100: Δεν έχεις άδικο, αλλά όχι και να τα ακούμε σε αγόρευση δικηγόρου! Σε δυτικό δικαστήριο αυτά απλώς δεν μπορούν να ειπωθούν. Ίσως, μόνο,σε κάνα Τέξας.

  106. spyroszer said

    Πιθανές ερμηνείες για την απουσία της γενικής από το κλιτικό παράδειγμα των υποκοριστικών της νέας ελληνικής κοινής:
    Ερμηνεία α’:
    Μια πρώτη ερμηνεία του υπό εξέταση φαινομένου δίνεται από τις Melissaropoulou & Ralli (2006). Σύμφωνα με αυτήν, το υποκοριστικό επίθημα της κοινής νεοελληνικής –άκι- φέρει ένα λεξικό ιδιοσυγκρασιακό χαρακτηριστικό το οποίο δεν επιτρέπει στις δομές στις οποίες εμφανίζεται να σχηματίζουν τη γενική ενικού και πληθυντικού. Η πιθανότητα ύπαρξης ενός μόνο λεξικού ιδιοσυγκρασιακού χαρακτηριστικού κοινού (για παράδειγμα, του τύπου [-γενική ενικού]) για όλα τα υποκοριστικά επιθήματα απορρίπτεται ευθύς εξ αρχής. Αυτό συμβαίνει γιατί τα υποκοριστικά επιθήματα εμφανίζουν κάποια ποικιλία στους συνδυασμούς των τύπων της γενικής που δε σχηματίζουν, ενώ, υπάρχουν και τα υποκοριστικά τα οποία δε σχηματίζουν καμία πτώση του πληθυντικού αριθμού. Επομένως μπορούμε να γενικεύσουμε την παραπάνω θέση των Melissaropoulou & Ralli και να
    θεωρήσουμε ότι καθένα από τα υποκοριστικά επιθήματα φέρει ένα ιδιοσυγκρασιακό χαρακτηριστικό το οποίο καθορίζει τη δημιουργία του συγκεκριμένο κενού στο κλιτικό παράδειγμα των υποκοριστικών τα οποία σχηματίζονται με αυτό.

    Ερμηνεία β’:
    Αναζητώντας μια άλλη ερμηνεία για το συγκεκριμένο κενό στην κλίση των υποκοριστικών, ας εξετάσουμε τα ακόλουθα παραδείγματα:
    Ονομαστική ενικού Γενική ενικού Γενική πληθυντικού
    α) αετόπουλο αετόπουλου αετόπουλων
    β) καρεκλίτσα καρεκλίτσας *καρεκλιτσών
    πηγούλα πηγούλας *πηγουλών
    γ) ανθρωπάκι *ανθρωπακιού *ανθρωπακιών
    μυστικούλι *μυστικουλιού *μυστικουλιών
    Παρατηρούμε ότι ο τύπος της γενικής είτε του ενικού είτε του πληθυντικού είναι αντιγραμματικός όταν ο τόνος του υποκοριστικού πρέπει στη συγκεκριμένη κάθε φορά πτώση να μετακινηθεί προς τα δεξιά. Με άλλα λόγια διαπιστώνουμε ότι ο μη σχηματισμός της γενικής ενός σημαντικού μέρους των υποκοριστικών με κάποιον τρόπο σχετίζεται με τον τονισμό τους.
    Ο τρόπος με τον οποίο ο τονισμός επηρεάζει τη διαμόρφωση του κλιτικού παραδείγματος των υποκοριστικών ουσιαστικών είναι συνάρτηση των παρατηρήσεων που διαβάζει κανείς στους Touratzidis & Ralli (1992) και Emonds (1985). Σύμφωνα με τους πρώτους, τα θέματα, τα προσφύματα (συνεπώς, στην περίπτωση που εδώ εξετάζουμε, και τα υποκοριστικά επιθήματα) και οι άκλιτες λέξεις είναι καταχωρημένα στο λεξικό με τις τονικές τους ιδιότητες (σελ. 440), ενώ παράλληλα τα κλιτικά επιθήματα -ου και -ων είναι καταχωρημένα στο λεξικό με το χαρακτηριστικό [+μετατόπιση τόνου] ([+stress postposing], σελ. 442). Όμως τόσο τα υποκοριστικά όσο και τα κλιτικά επιθήματα αποτελούν μέλη κλειστών κατηγοριών χωρίς σημασιολογικό βάρος αλλά με πλούτο μορφοφωνολογικών πληροφοριών, και ως τέτοια χαρακτηρίζονται από μαρκαρισμένη τονική συμπεριφορά (Emonds 1985). Αυτό που συμβαίνει κατά το σχηματισμό, για παράδειγμα, της γενικής ενικού του υποκοριστικού ποτηράκι (*ποτηρακιού) είναι μια σύγκρουση των δύο τονικά ισχυρών στοιχείων (δηλαδή του υποκοριστικού και του κλιτικού επιθήματος) σχετικά με τη θέση του τόνου. Λόγω της ίδιας ισχύος τους όμως το αποτέλεσμα είναι ο μη σχηματισμός του συγκεκριμένου τύπου.
    Θα πρέπει να σημειώσουμε ότι η θέση της γενικής του ενικού (και του πληθυντικού) στο κλιτικό παράδειγμα των υποκοριστικών αναπληρώνεται από την αντίστοιχη γενική του πρωτότυπου ουσιαστικού από το οποίο σχηματίστηκε το υποκοριστικό (πβ. ΝΕΓ 1941/2000, σελ. 97).

    http://nemertes.lis.upatras.gr/jspui/bitstream/10889/911/1/Nimertis_Karra.pdf

  107. Μαρία said

    106 Χιώτικο, θα έλεγα και χιώτικο, λοιπόν το «του καλαθακιού».

  108. LA said

    Να προσθέσω και το πολύ διάσημο επεισόδιο από τα «Στρουμφ» με τίτλο «το βραβείο του Χρυσού Στρουμφακίου» (σαν στρουμφο-Όσκαρ) στο οποίο γίνεται και αναφορά στη Lifo (http://www.lifo.gr/team/bitsandpieces/26561?comments_page=5&comments_order=r)

  109. Avonidas said

    103: Συνήθως είναι ξεκάθαρο, μιας και ό,τι άλλο συνδέω έχει τις πιο πολλές φορές συμβατικό όνομα (εκτυπωτής, σκάννερ). Τα πιο πολλά από αυτά επίσης είναι λίγο απίθανο να τα κουβαλάει κάποιος πάνω του, αν και έχω ακούσει να αναφέρονται σε USB modem (για ασύρματη σύνδεση) ως «στικάκι».

    Φυσικά και χρησιμοποιώ λέξεις σε -άκι. Μάλιστα, με το σκάκι που ανέφερε κάποιος παραπάνω, ενώ δεν έχω κανένα πρόβλημα με την γενική (του σκακιού), είχα ρίξει γέλιο κάποτε μ’ έναν φίλο μου που είχε ένα σετ τσέπης με μαγνητική σκακιέρα. Το «πρόβλημα» ήταν να βρεθεί ένα κατάλληλο υποκοριστικό, κι όπως καταλαβαίνετε, το «σκακάκι» δεν δούλευε. Έτσι λέγαμε απλώς «σκάκι τσέπης» ή «μίνι σκάκι».

  110. Αρκεσινεύς said

    107. Το αυλιδάκι, του αυλιδακιού

  111. Μαρία said

    110 Α ναι, πολλά παραδείγματα απ’ τα νησιά, μέχρι και αυτοκινητακιού. Αλλά συμπτωματικά το μεταπτυχιακό αναφέρει το καλαθάκι, που αναφέρει κι ο Χατζηδάκις.

  112. Ιδού η λύση !!!

    αν είσαι πάνω από… του αυλακίου

    αν είσαι κάτω από…του αυλακιού

  113. sarant said

    106: Α μπράβο, πολύ χρήσιμο!

    110: Το αυλιδάκι το χρησιμοποιεί και η κόρη του Καραγάτση στο βραβευμένο της μυθιστόρημα -και, αν θυμάμαι καλά, το κλίνει κιόλας. Σε κάποιο νησί του Αιγαίου κι αυτό.

  114. Πέπε said

    1. Γιατί είπε «στικακίου»;

    Το ότι είναι ανελλήνιστος δεν είναι ερμηνεία.

    Προφανώς παρασύρθηκε υποσυνείδητα από γενικές τοπωνυμίων όπως «Κολωνακίου». Οπότε αναφύονται δύο υποερωτήματα:

    1.α. Γιατί υπάρχουν αυτές οι γενικές;
    1.β. Γιατί τον παρέσυραν;

    Η απάντηση στο 1α είναι ότι ως ονομαστικές νοούνται οι ψευτολόγιοι μεν, υπαρκτοί δε τύποι Κολωνάκιον, Λουτράκιον κλπ. Στο σταθμό του ηλεκτρικού «που βρίσκεται στο Μοναστηράκι» 😉 σώζεται ακόμη η παλιά πινακίδα «Μοναστήριον», και όχι «Μοναστηράκιον», αλλά αποτελεί εξαίρεση. Δε θα μπορούσαν να πούνε το Λουτράκι «Λουτρόν», ούτε το Καλαμάκι «Κάλαμον», γιατί θα παραήταν αγνώριστα. Αλλά ούτε και Λουτράκι, Μοναστηράκι, εν καιρώ καθαρευούσης. Έτσι κράτησαν το λαϊκό όνομα με μια λόγϊα κατάληξη. Τέτοιες δυσκοίλιες επιλογές δεν είναι σπάνιες στη γλώσσα της διοίκησης.

    Η απάντηση πάλι στο 1β είναι ακριβώς ότι αυτές οι γενικές όζουν λογιωτατισμού. Βέβαια ο μέσος άνθρωπος αντιλαμβάνεται πόσο γελοίος είναι αυτός ο μιξοβάρβαρος λογιωτατισμός, και γι’ αυτό ακριβώς δεν τις χρησιμοποιεί παρά μόνο για πλάκα (του φρεσκαρισματακίου που προαναφέρθηκε κλπ.). Για κάποιο λόγο ο κ. Παπακωνσταντίνου εκείνη τη στιγμή είχε χάσει το χιούμορ του, και φαίνεται να θεώρησε ότι η λογιωτατίζουσα γενική θα προσέδιδε κύρος και σοβαρότητα στο λόγο του. Γνώμη του, έτσι; Δημοκρατία δεν έχουμε;
    ______________________________
    2. Τι έπρεπε να πει;

    Έπρεπε να αποφύγει τη γενική. Άλλη λύση δεν υπάρχει. Δε θα μπορούσε να πει «του στικακιού», για όλους τους λόγους που διά μακροτάτων εναλύθηκαν.

    Θέλω όμως να υπογραμμίσω ότι δε θα μπορούσε να πει ούτε «του στικ». Στικ δε σημαίνει αυτό στα ελληνικά. Στικ λέμε την ούχου στικ και ό,τι άλλο είναι σε παρόμοια μορφή (αμμωνίες, αποσμητικά κλπ.) και, ενίοτε, τα αρωματικά στικ, για τα οποία ωστόσο μάλλον το «στικάκι» συνηθίζεται περισσότερο. Ούτε «του φλας» θα μπορούσε να πει. Φλας είναι το φλας των οχημάτων και το φλας της φωτογραφικής. Το φλασάκι είναι άλλο πράγμα.

    Πρόκειται για έναν σχετικά πρόσφατο μηχανισμό παραγωγής λέξεων που δεν είναι υποκορισμός. Στο #19 έγινε ένας σχετικός υπαινιγμός, αλλά νομίζω ότι συνολικά το φαινόμενο εξακολουθεί να μας διαφεύγει:

    Το στικάκι δεν είναι ένα μικρό στικ. Το φλασάκι δεν είναι ένα μικρό φλας. Το βιντεάκι στο ΥΤ μπορεί κάλλιστα να κρατάει πάνω από δύο ώρες. Το μπαράκι είναι ένα μαγαζί που πάμε και τα πίνουμε, ενώ το μπαρ είναι (α) ένα αρκετά διαφορετικό μαγαζί που πήγαινε και τα έπινε ο παππούς μας, (β) η καντίνα του σινεμά και του πλοίου, (γ) εκεί που φυλάμε τα ποτά. Και υπάρχουν μπαράκια πολύ μεγάλα.
    Υπάρχει επίσης το κλιψάκι, μια λέξη που άκουγα μόνο στο στρατό (ίσως συνηθίζεται και στην κοινωνία αλλά όχι στην Αθήνα ή όχι στους κύκλους μου): ένα σιδερένιο πραματάκι κάπως σα συνδετήρας, που είναι μεν αρκετά μικρό αλλά που δεν υποκορίζει κάποια υπαρκτή (έστω και ξένη) λέξη του ελληνικού λεξιλογίου. Το τριπάκι, εκτός από ναρκωτικό (μικρό μεν στην υλική του μορφή, αλλά χωρίς γνωσσικό ανάλογο στο χώρο -δε λέμε ξέρω γω «η πρεζούλα»), είναι και η νοητική κατάσταση στην οποία μπαίνουμε όταν κάποια εμμονή διασπά την επαφή μας με την πραγματικότητα. Μ’ αυτή την έννοια προέρχεται βέβαια από το trip (το «ταξίδι» που προκαλούν ορισμένα ναρκωτικά), αλλά διαρκεί πολύ περισσότερο! Το τσιπάκι είναι μεν μικρό (γι’ αυτό και το λέμε επίσης μικροτσίπ), αλλά και πάλι δεν είναι υποκοριστικό υπαρκτής λέξεως (δε λέμε ποτέ σκέτο τσιπ).

    Νομίζω ότι πρόκειται απλώς για την προσάρτηση μιας κλιτικής κατάληξης, ώστε κάπως να ελληνοποιηθεί η λέξη (έστω και κουτσά). Και νομίζω ακόμη ότι η τάση αφορά κυρίως τις λέξεις που στην κανονική τους εκδοχή είναι μονοσύλλαβες (clip, trip, stick, flash, bar -αλλά και video). Ιδιαίτερα το παράδειγμα του μικροτσίπ (πολυσύλλαβο), που λέγεται και τσιπάκι αλλά όχι τσιπ (μονοσύλλαβο), κάνει αυτή την υπόθεση ιδιαίτερα ελκυστική.

  115. Πέπε said

    *αναλύθηκαν

  116. Πέπε said

    χωρίς *γλωσσικό ανάλογο

    αϊντέεεε!

  117. Πέπε said

    Και όμως, ΜΕ *γλωσσικό ανάλογο: το φιξάκι!

  118. sarant said

    Πέπε, συμφωνώ με πολλά, ιδίως προς το τέλος, άλλωστε κι ο Ηλεφού είχε πει κάτι τέτοιο. Βέβαια, το γκολάκι δεν είναι ίδια περίπτωση παρόλο που κι εδώ έχουμε μια μονοσύλλαβη άκλιτη ξένη λέξη (αλλά είναι και πολύ παλιότερο).

  119. Πέπε said

    Α, επίσης:

    κλιπάκι ή βιντεοκλίπ, όχι όμως κλιπ.
    Στριγκάκι (και στρινγκ, αλλά και πάλι όχι υποκοριστικά)
    Μποξεράκι (αν και δισύλλαβο)
    Μπιτάκι (αλλά και μπιτ [beat])
    Ριφάκι (riff)

    Δεν υπάρχει κάποια ξεκάθαρη και μονοσήμαντη κανονικότητα, έχουμε όμως ενδείξεις ότι κάτι υπάρχει…

  120. ππαν said

    Ε, το ριφ το λέμε.

  121. Μαρία said

    119
    > όχι όμως κλιπ

    Στη θέση του ενικού χρησιμοπούμε με άλλη βέβαια σημασία το κλιπς/κλιπσάκι για μαλλιά, μπρίζες τηλεφώνου κλπ. Ίδια περίπτωση με το τανκς.

  122. sarant said

    Το δε τριπάκι («δεν θα μπω σ’ αυτό…») πολλοί, ίσως οι περσότεροι, το γράφουν τρυπάκι.

  123. ππαν said

    121: Ναι αλλά το λέμε και κλιπ

  124. neraktia said

    Καλησπέρα απ’ το Νότο! Σήμερα είπα στα παιδιά μου πως έχω …ενσωματωμένο ανιχνευτή σκονακίων και ρώτησαν τι εννοούσα!
    Ειπα πως -όπως ο Λιοντας ο ληστής- έχω μάτια και στην πλάτη!
    Το κατάλαβαν δια της εμπειρίας!!!

  125. Εγώ πάντως το βασικό που έμαθα από αυτή την ιστορία είναι ότι ελληνικά λέμε στικάκι κι όχι κλειδί που λέω εγώ εδώ και τόσα χρόνια υπό γαλλική επιρροή 🙂
    Το αξιοπερίεργο είναι ότι το κλειδί γινόταν κατανοητό, κανείς όταν έλεγα «έβαλα τις φωτογραφίες στο κλειδί» δεν φάνηκε να παραξενεύεται. Εκτός κι αν φαντάστηκαν ότι είχα μπρελόκ στικάκι 🙂
    Βέβαια το πρόβλημα της γενικής υπάρχει και με το κλειδάκι (ποια είναι η χωρητικότητα του κλειδακιού σου;) Λες για αυτό υποσυνείδητα να μιλούσα για κλειδί και όχι κλειδάκι; Οπότε το πρόβλημα δεν είναι το ξενόφερτο στικάκι αφού και το ιθαγενές κλειδάκι τα ίδια προβλήματα θα δημιουργούσε…

  126. Μαρία said

    123 Το κλιπς; Δεν το ήξερα. Μόνο ο τύπος κλιπς μου είναι οικείος.

    Ριφάκι μόνο το κατσικάκι ήξερα. Γουγλίζοντας είδα οτι εννοείτε αυτό που έμαθα ως οστινάτο.

  127. ππαν said

    Κι εγώ κλειδί το λέω, κι η Ιμμόρ όπως διάβασα. Κάνω και την χειρονομία, είναι και τα συμφραζόμενα, με καταλαβαίνουν. Βέβαια, κι εδώ υπάρχει το «του κλειδίου» από την ομώνυμη μάχη 🙂

  128. freierdenker said

    114, συμφωνώ κι εγώ ότι δεν είναι υπολογισμός αλλά προσπάθεια αφομοίωσης. Ίσως αδέξια, αλλά από ότι φαίνεται από τις πιο πρακτικές λύσεις.

    Εκείνο που νομίζω ότι συμβαίνει είναι ότι γενικά η ελληνική γλώσσα αφομοιώνει πολύ πιο εύκολα από λατινογενείς γλώσσες παρά από τις γερμανικές.

  129. freierdenker said

    υπολογισμός -> υποκορισμός (ο spellchecker πήρε την πρωτοβουλία)

  130. sarant said

    125: Γιάννη, κι εγώ κλειδάκι το λέω όταν είμαι μόνος μου, κι οι κόρες μου έτσι το λένε επειδή το λέει ο μπαμπάς τους.

  131. Γς said

    Γιατί εις την Ινδία; Παραβλέπεις και τον παρ ημίν Τσόκλη:

    «Δεν καταλαβαίνω γιατί ο βιαστής είναι πιο κακός άνθρωπος από την κοπέλα που βγάζει τα βυζιά της έξω και προκαλεί. Τη βία τη ζητάει η ίδια, θέλει να τη βιάσουν».

  132. Γς said

    131:
    Ωχ, αναφερόμουν στον Αφασίστα του 100

  133. 13 (και 109 β): Υποπτεύομαι ότι το 99,9% των περιπτώσεων που δεν λένε «του σκακιού», δεν είναι από το πρόβλημα που αναλύεται εδώ, αλλά από εφαρμογή του !@#$%^&* ψευδοκανόνα «οι ξένες λέξεις δεν κλίνονται»… Του πιάνο, του πάσο, του σκάκι.
    Αν και η λέξη scacchi νοείται ως πληθυντικός αν δεν κάνω λάθος στα ιταλικά (gli scacchi), και scacco είναι το πιόνι.

  134. Αντιφασίστας said

    131: Ναι, αλλά έφαγε τόσο κράξιμο, που δεν ήξερε πού να κρυφτεί. Αλλά να βασίζει ένας δικηγόρος την υπερασπιστική του γραμμή σ’ αυτά τα καφριλίκια, σημαίνει πως ελπίζει ότι θα βρει ευήκοα ώτα μέσα στο δικαστήριο.

  135. cronopiusa said

    Σήμερα 11/1/13, ώρα 18:00, στην ΑΣΟΕΕ (Αίθουσα Αντωνιάδη)

    Εκδήλωση με ομιλητές

    τον Γιώργο Τσιάκαλο (πανεπιστημιακός)

    και τον Δημήτρη Κουσουρή (ιστορικός)

    Ο φασισμός μας κυκλώνει απειλητικά από παντού, δεν έχουμε πια το δικαίωμα να συναινούμε με τη σιωπή μας!

    “εκεί θα σε περιμένω”

    ΚΑΛΗΜΈΡΑ!!!

  136. sarant said

    Καλημέρα!

  137. cronopiusa said

    «Αντιμετωπίζοντας το φασισμό και το ρατσισμό στα σχολεία»

  138. Ανδρέας Καλογερόπουλος said

    Γεια σας. Παρακολουθώ το blog σας εδώ και καιρό, αλλά είναι η πρώτη φορά που σχολιάζω.
    Η κόρη μου είναι 2,5 ετών και όταν της μιλώ για το γουρουνάκι, το σκυλάκι κλπ και χρειάζεται να το γυρίσω στην γενική, χρησιμοποιώ ξερά τον τύπο χωρίς υποκοριστικό. Δηλ. το γουρουνάκι, του γουρουνιού, το σκυλάκι του σκυλιού κλπ. Έχει μάθει να τα χρησιμοποιεί κι αυτή έτσι. Έλα όμως που όταν μιλάει για το στρουμφάκι, στην γενική λέει «του στρουφιού» (χωρίς «μ» μάλιστα) και με αφήνει κάγκελο!

  139. sarant said

    Καλημέρα! Το παιδί κάνει αναλογίες, πολύ ενδιαφέρον.

  140. Τηλεγραφητὴς said

    131. Γιατί, ξεχνᾶς τὰ «περὶ βιασμοῦ τῶν γυναικῶν» τοῦ Μένη Κουμανταρέα.

  141. Γς said

    138:
    Του στρουμφίου!

  142. spyroszer said

    114. Είναι βάσιμη η ερμηνεία σου, αφού, αν διαβάσεις και την εργασία στο σχ. 106, τα υποκοριστικά της ελληνικής ούτως ή άλλως είναι μηχανισμός παραγωγής λέξεων και όχι απλά κλιτικά. Πλάι λοιπόν στην δήλωση σμίκρυνσης, στη δήλωση οικειότητας ή τρυφερότητας (δήλωση θωπείας που λένε οι γλωσσολόγοι !) και στη δήλωση υποτίμησης των υποκοριστικών, μπορούμε να βάλουμε και τη δήλωση ενσωμάτωσης στο κλιτικό μας σύστημα ξένων λέξεων, κατά προτίμηση αγγλικών και μονοσύλλαβων.
    Σε κάποιες περιτπώσεις μπορεί να συντρέχουν ταυτόχρονα πολλές δηλώσεις, πχ το γκολάκι μπορεί να είναι δήλωση οικείοτητας και ενσωμάτωσης, το μπαράκι δήλωση οικειότητας, ενσωμάτωσης αλλά και σμίκρυνσης.
    Επίσης, υπάρχουν παραδείγματα υποκοριστικών που μεταβάλουν τη σημασία της πρωτότυπης λέξης πχ πιστόλι – πιστολάκι (σεσουάρ), άρα και το φλας – φλασάκι και το στικ – στικάκι δεν είναι εντελώς καινοφανές.
    Πάντως τις λέξεις αυτές – στικάκι φλασάκι κλπ – τις μεταχειριζόμαστε και τις θεωρούμε σαν υποκοριστικά αφού δεν τις κλίνουμε στη γενική.

  143. ΛΑΜΠΡΟΣ said

    135 – Ο φασισμός δεν μας κυκλώνει, μας τρώει τα σωθικά, λειτουργεί με ακτινιβόλο τρόπο μέσα στις οικογένειες, προς την κοινωνία.

  144. ΛΑΜΠΡΟΣ said

    ακτινοβόλο

  145. Αντιφασίστας said

    Και ο Δημήτρης Κουσουρής κάτι ξέρει από φασισμό. Τον έχει γευτεί στο πετσί του. Κυριολεκτικά:

    Εννοείται πως εγώ τουλάχιστον θα έρθω, Κρόνι, και ευχαριστώ πολύ για την ενημέρωση.

  146. Αντιφασίστας said

    Έχεις δίκιο, φίλε Τηλεγραφητή, το είχα ξεχάσει:
    http://www.digitalcrete.gr/tehnes/diafora/57819/menis-koumantareas-kapoies-fores-oi-gunaikes-theloun-ton-biasmo.html
    Τελικά, η κοτρόνα σού έρχεται από κει που δεν την περιμένεις. Πνευματικοί άνθρωποι σου λένε μετά!

  147. Από συναρμολόγηση του M1 : «Προσέξτε να είναι προς τα πίσω η ουρά του αεροπλανάκι».

  148. Αρκεσινεύς said

    Διάβαζα σήμερα την εφημερίδα «ΤΑ ΣΦΑΚΙΑ». Εκεί ο Αντώνιος Ξανθινάκης, φιλόλογος-συγγραφέας προσπαθεί να ετυμολογήσει το τοπωνύμιο Σαμαριά. Γράφει λοιπόν «ότι είναι προγενέστερο του αφιερωμένου στην Οσία Μαρία εκκλησακιού».
    Η γενική του υποκοριστικού μου θύμισε το ποίημα του Κακναβάτου » Ώρα δειλινή», αλλά εκεί γράφει εκκλησιδιού. < μεσαιων. εκκλησίδιον και εκκλησίδιν.

  149. Reblogged this on ΤΟ ΠΙΤΣΙΡΙΚΙ.

  150. banned said

    Τα πράγματα είναι απλά στην Πληροφορική. Ο κανόνας είναι:
    Οι Αγγλικές λέξεις μένουν άκλιτες, π.χ. του usb, του stick, του video, του mouse, του monitor κλπ.

    Το μπέρδεμα έγινε επειδή μετονομάσανε το usb stick σε στικάκι για να μοιαζει με ελληνική λέξη. Οπότε, επειδή στα υποκοριστικά λέμε: το παιδάκι-του παιδιου, το καραβακι-του καραβιου, το γατακι-του γατιου, θα έπρεπε να πούμε και το στικακι-του στικιου που δεν υπάρχει. Γι’ αυτό λέμε απλά του ΣΤΙΚ.

    Με τις τούρκικες λέξεις, επειδή πλέον δεν είναι τόσο τρεντυ και ακούγονται άσχημα (σε αντίθεση με τις αγγλικές) δεν λέμε του τσαρντακ ή του πασμακ, αλλά κρατάμε την ελληνοποιημένη.

  151. Λίλυ Αναγνωστοπούλου said

    Κι εγώ δυσκολευόμουν να χρησιμοποιήσω τις φυσιολογικές γενικές των υποκοριστικών σε -άκι, μέχρι τη χρονιά που δούλεψα σ’ ένα σχολείο στην Κω, όπου τα παιδιά, με πολλή φυσικότητα, μου έλεγαν «του κοριτσακιού», «του παγκακιού» κλπ. Μετά την πρώτη βδομάδα, μια χαρά μου φαίνονταν.

  152. sarant said

    Ευχαριστώ για όλα τα νεότερα και από εδώ!

    151: Εμένα το «του παγκακιού» δεν με δυσκολεύει ίσως επειδή ο πάγκος δεν είναι το ίδιο πράγμα.

  153. Πέπε said

    151:

    Οι τούρκικες λέξεις μπήκαν στα ελληνικά σε εποχές που η γενική τάση ήταν να ελληνοποιούνται όλα. Δε νομίζω να έχουμε ούτε μία άκλιτη (το σιχτίρ στα ελληνικά είναι πρακτικά επιφώνημα). Αντιθέτως, έχουμε ακόμη και κλιτικά πρότυπα που διαμορφώθηκαν ειδικώς για τούρκικες λέξεις: ο κεφτές, η βαλινδέ, και μερικά παρόμοια.
    Η πιο πρόσφατη τάση είναι να γίνονται δεκτά και τα άκλιτα δάνεια, π.χ. χιλιάδες αγγλικές λέξεις (άλλωστε η αποδεκτότητα της ακλισίας ενισχύεται και από τα πολλά ακρωνύμια, π.χ. ΑΕΚ, που φυσικά είναι κι αυτά άκλιτα). Ίσως όμως να βρισκόμαστε στα γεννητούρια μιας νέας τάσης, που επαναφέρει την κλίση στα δάνεια.

    Υ.Γ. Ως δάσκαλος στην Κάρπαθο είχα παρατηρήσει ότι σε μερικών παιδιών το μυαλό δε χώραγε το άκλιτο όνομα, και λέγανε π.χ. «ο Δάντης Αλιγκιέρης»!! [Στην Κάρπαθο γενικότερα η διατήρηση του παρελθόντος στο παρόν εν μέρει υπάρχει ως πραγματικό φαινόμενο και εν μέρει καλλιεργείται ως αυτάρεσκος αυτοσκοπός (και καλά «η παράδοση» κλπ.).]

  154. ππαν said

    Το υστερόγραφό σου τα λέει όλα: το αν ελληνοποιούνται όλα δεν είναι μόδα ή τάση παροδική (ώστε να ισχύει πχ τότε που μπήκαν οι τουρκικές λέξεις τα ελληνικά) αλλά η φυσιολογική πορεία. Δεν ήταν μόνο τα τουρκικά: τα λατινικά, τα ιταλικά, τα γαλλικά ίδια πορεία ακολούθησαν, και οι περισσότερες λέξεις εντάχθηκαν. Αυτό έλειπε, να λέμε αυτό το «δυο πόρτα έχει η ζωή» που έχει γίνει ανέκδοτο ή «θα φέρουν τους καναπέ αύριο» .

  155. sarant said

    Νομίζω ότι από ένα σημείο και μετά, η προσαρμογή των δανείων άρχισε να θεωρείται ένδειξη αμορφωσιάς και να στιγματίζεται, όπως θα νιώσαμε όσοι, στην ηλικία μου, ακούσαμε τον δάσκαλο να μας χλευάζει που λέγαμε «ο στυλός του στυλού». Με την επέκταση της γλωσσομάθειας (και ειδικά της αγγλομάθειας), στο αστικό περιβάλλον είναι δύσκολο να προσαρμόσεις δάνειο, σε θεωρούνε γραφικόν.

    Ο Δάντης Αλιγκιέρης θα ήταν ο κανόνας προπολεμικά. Θυμάμαι είχα πετύχει ένα αριστερό περιοδικό που έκλινε τα ρώσικα, π.χ. «της Νόβαγιας Ζιζν».

  156. Γς said

    155:
    Ωραίο.
    Δεν το είπες όμως πέρυσι το 2012.
    Το είπες όμως το 2010, το 2011 και τώρα το 2013
    https://sarantakos.wordpress.com/2010/06/29/sutarise/#comment-38009
    https://sarantakos.wordpress.com/2011/07/19/aklisia/#comment-76701

    Ούτε εμβόλιο να ‘τανε

  157. Μπουκανιέρος said

    155β Ασφαλώς (κι όχι μόνο προπολεμικά).
    Κι ο Καζαντζάκης, παναπεί ο γνωστότερος μεταφραστής του, έτσι τον λέει.

  158. sarant said

    156: Αν μη τι άλλο, δεν πέφτω σε αντιφάσεις 🙂

  159. Μαρία said

    157 Και στα πρακτικά της βουλής του 1925 επίσης.

  160. Γς said

    158:
    Αυτό να λέγεται. Εύγε!
    Εχω εντοπίσει εδώ αναρτήσεις εντελώς αντίθετες μεταξύ τους του ιδίου ατόμου πάνω στο ίδιο θέμα.
    Κι εγώ πλατιάζω και σίγουρα επαναλαμβάνομαι. Αλλά τα ίδια μαρτυράω πάντα. Διότι είμαι ειλικρινής. Εμαθα το ‘ου ψευδομαρτυρήσεις’ στο Κατηχητικό, παρακαλώ.
    Μην κοιτάτε που ενίοτε αυτή η ειλικρίνειά μου τίθεται εν αμφιβόλω. Με ζηλεύουν διότι εκτός του ότι είμαι αδάμας ηθικής τυγχάνω και νέος (σχετικώς) και ωραίος.

  161. Πέπε said

    154: Βασικά… το αντίθετο εννοούσα! Ότι, ενώ και πλήθος άλλα δάνεια εκτός από τα τουρκικά μπήκαν ενόσω ίσχυε εκείνη η τάση για ελληνοποίηση, μέχρι που αυτή η τάση κάποτε ατόνησε, εντούτοις εγώ συνάντησα παιδιά για τα οποία δεν είχε ατονήσει ακόμη (άρα είχαν μείνει στην προηγούμενη φάση).

    155: Πράγματι. Οι γαλλικοί όροι οι σχετικοί με το αυτοκίνητο διαδόθηκαν από τους ανθρώπους του αυτοκινήτου, σωφεραίους και μαστόρους, που δεν τους ένοιαζε να προβάλουν το μορφωτικό τους επίπεδο, και γι’ αυτό λένε «ο λεβιές» και έτσι μάθαμε να το λέμε όλοι. Ενώ άμα δοκιμάσει κανείς να πει «ήπιαμε κάτι καμπερνέδες»…!
    Αλλά ταυτόχρονα είναι και θέμα γενεάς. Τον Κοδριγκτώνα και τον Κάνιγγα (και τον Ροβινσώνα Κρούσο που ακόμη έτσι λέγεται) δεν τον έβγαλαν σωφεραίοι και μαστόροι αλλά άνθρωποι που ναι μεν τους ένοιαζε το μορφωτικό τους επίπεδο, πλην το έδειχναν με τα μέσα της δικής τους εποχής, που ήταν άλλα.
    Επειδή αυτές οι τάσεις αλλάζουν ανά τις εποχές, αλλά ταυτόχρονα οι προγενέστερες με τις μεταγενέστερες μπορεί και να συνυπάρχουν κάποια στιγμή, γι’ αυτό εγείρονται και θέματα όπως αυτό που είναι της μόδας εδώ και μερικά χρόνια, να στιγματίζουμε (ορθώς κατά τη γνώμη μου) όσους λένε «του Μεξικό» και «της Νάπλοι». Αν υπήρχε μία και μοναδική τάση κανείς δε θα μίλαγε με τρόπο που να ξενίζει τον άλλο.

  162. Cron said

    Νικοκύρη, θα μπορούσες να δώσεις τα φώτα σου σχετικά με τη γενική της «βίλα(ς) Αμαλία(ς); Από την Πέμπτη διαβάζουμε και τις 4 πιθανές εκδοχές. Ποια είναι η πιο δόκιμη; Σε ευχαριστώ.

  163. ππαν said

    Xριστέ μου, δηλαδη ακούστηκε και «της βίλα» και δεν ήταν η Άστον;

  164. sarant said

    162: Δεν ξέρω καλά την ιστορία της ονοματοδοσίας, πάντως αν είναι η Βίλα Αμαλία και τα δυο μπορεί να παίξουν, της Βίλας «Αμαλία» (πρβλ. της εφημερίδας Ελευθεροτυπία) και της Βίλας Αμαλίας.

  165. Είναι Βίλα Αμαλίας.

  166. Γς said

    Και στα κυπραίικα καμία Αμαλία δεν έχει τέτοιο πράγμα

  167. sarant said

    165: Ε τότε δεν υπάρχει ερώτημα με την κλίση, η Βίλα Αμαλίας της Βίλας Αμαλίας.

    166: Στα κυπρέικα αυτή τη βίλα τη λένε έπαυλη.

  168. Μαρία said

    165, 167 Επειδή μεταφέρθηκαν εκεί απ’ την κατάληψη της οδού Αμαλίας.

  169. spiral architect said

    Τι στικάκι και κολοκύθια τούμπανα! Στικάρα φίλοι μου, στικάρα:
    Hands-on with Kingston’s 1TB USB Stick 😯
    Ε, ρε λίστες που χωρούν κει μέσα …

  170. 168 ναι μπράβο, κι έψαχνα να βρω παραπομπή.

  171. Μαρία said

    170 Διάβασα το ιστορικό στο άρθρο Βίλα, πολιτιστικό κέντρο, στην εφ. συν της Παρασκευής αλλά δεν το βρίσκω ονλάιν.

  172. Μαρία said

    170 Το ανέβασαν εδώ:
    http://www.rednotebook.gr/details.php?id=8434

  173. Γς said

    169:
    >Στικάρα φίλοι μου, στικάρα:

    Ναι φοβερό. Αλλά και σε φοβερή τιμή δυστυχώς.
    😦

  174. Γς said

    172:
    Από το άρθρο της εφ. συν. του λίκνου:

    >τα στοιχεία του είναι στη διάθεση της εφημερίδας

    Λέει η εφημερίδα ότι τα στοιχεία κάποιου είναι στη διάθεσή της;!
    Και όχι στη διάθεση του εισαγγελέως ή δεν ξέρω ποιου άλλου.

  175. spiral architect said

    Κυκλοφορει το περιοδικό Λίστα με δώρο CD 😀

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: