Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Το τρίτο καλοκαίρι τελειώνει (Δημήτρης Σαραντάκος)

Posted by sarant στο 15 Ιανουαρίου, 2013


Το σημερινό είναι το εικοστό έκτο απόσπασμα από τα “Εφτά ευτυχισμένα καλοκαίρια”, το ανέκδοτο αυτοβιογραφικό πεζογράφημα του πατέρα μου, του Δημήτρη Σαραντάκου. Δημοσιεύτηκε την Παρασκευή που μας πέρασε στο Εμπρός της Μυτιλήνης, την εφημερίδα με την οποία συνεργαζόταν για πολλά χρόνια ο πατέρας μου. Το προηγούμενο απόσπασμα μπορείτε να το βρείτε εδώ. Με το σημερινό απόσπασμα τελειώνει το τρίτο καλοκαίρι, το καλοκαίρι του 1944. Ο Μίμης Σαραντάκος έχει επιστρέψει στην ελεύθερη Μυτιλήνη.

mimis_jpeg_χχsmallΑπό εκείνη τη μέρα και ώσπου να ανοίξουν τα σχολεία, ξημεροβραδιαζόμουνα στη Λέσχη τού ΦΟΜ, που ήταν ταυτόχρονα Λέσχη τής ΕΠΟΝ, τόσο στην παλιά όσο και στην καινούργια, όταν άνοιξε. Ήταν η αρχή μιας καινούργιας ζωής.

Ένα απόγεμα καθώς κουβεντιάζαμε στο ΦΟΜ, μπήκαν στην αίθουσα δυο άγνωστοί μας αντάρτες. Από τη στολή τους φάνηκε αμέσως πως δεν ήταν ΕΛΑΣίτες, τουλάχιστον του ΕΛΑΣ της Λέσβου. Πραγματικά, ήταν αντάρτες τού ΕΛΑΝ. Τις πρώτες μέρες της απελευθέρωσης είχε καταπλεύσει στο λιμάνι ένα εξοπλισμένο καΐκι τού ΕΛΑΝ. Προερχόταν από το Πήλιο και όπως μάθαμε, είχε και προηγουμένως επισκεφθεί αρκετές φορές το νησί, μόνο που προσορμιζόταν σε απόμερους όρμους της ελεύθερης περιοχής του.

Υποδεχτήκαμε τους δυο επισκέπτες μας πολύ εγκάρδια, τους κεράσαμε ούζο με μεζέ, που παραγγείλαμε σε ένα καφενείο της αγοράς, και πιάσαμε κουβέντα μαζί τους. Ο ένας, που όπως μάθαμε ήταν ο καπετάνιος, λεγόταν Βαγγέλης Οικονόμου και ήταν εργάτης από το Βόλο, κι ο άλλος, που ήταν ο ασυρματιστής, Ορέστης Γιάκας, και ήταν δάσκαλος από την Ικαρία. Τα υπόλοιπα μέλη του πληρώματος (που δεν τους συνόδεψαν γιατί τους είχε αναλάβει μια παρέα από δικούς μας ΕΛΑΣίτες), ήταν ναυτικοί, από το Τρίκερι κι άλλα χωριά του Πηλίου. Ηλιοψημένοι, θαλασσοδαρμένοι και μπαρουτοκαπνισμένοι, μας φάνηκαν εν τούτοις πολύ ντροπαλοί και σχεδόν κοκκίνιζαν όταν τους μιλούσαν κάποια κορίτσια που βρέθηκαν στη Λέσχη.

Ξέροντας πως στο σπίτι μας θα είχαν μαζευτεί φίλοι των γονιών μου να γιορτάσουν την Απελευθέρωσή μας, τους κουβάλησα σχεδόν με το ζόρι, γιατί διστάζανε να έρθουν «απρόσκλητοι», να τους γνωρίσουν. Βρήκαμε το σπίτι γεμάτο από συγγενείς και φίλους. Ο πατέρας μου αγκάλιασε και φίλησε τους δυο ΕΛΑΝίτες και τους παρουσίασε στην ομήγυρη. Στο γλέντι που ακολούθησε, μας έμαθαν πολλά αντάρτικα τραγούδια.

Η οργάνωσή μας, η ΕΠΟΝ, είχε στην πόλη δέκα τμήματα. Τα εννέα ήταν κατά γειτονιές και το 10ο ήταν των μαθητών του γυμνασίου, η «Μαθητική ΕΠΟΝ». Στην αρχή ήμασταν έντεκα, όλο αγόρια, αλλά σύντομα αυξηθήκαμε σε είκοσι πέντε. Ανάμεσά μας είχαμε τώρα και κορίτσια: τη Δήμητρα τη Σκαλτσούνη, πολύ όμορφη και κάπως παχουλή, που γι’ αυτό τη φωνάζαμε «Βαρελάκι», τη Μαρίκα τη Χατζηράλλη, που ήταν πάντα γελαστή και τη λέγαμε «Σου γελάω», τη Σούλα την Κουκουτού, τη Νέδα τη Νικήτα, την Αρίσβα Παπαχαραλάμπους, τη Βάσω και την Ερμιόνη Κορίτατζη, τη Ζωή Καραμπελοπούλου, την Ευτυχούλα Κακαβιά, τη Βαγγελίτσα την Αποστόλου και την Παρίτσα τη Χωριανοπούλου, που ήταν γειτονοπούλα μου, όλα όμορφα, δροσερά κορίτσια της 6ης, 7ης και 8ης τάξης.

Κάναμε εκλογές και στο Τμηματικό Συμβούλιο εκλέξαμε γραμματέα τον Τάκη το Γιαννακόπουλο, διαφωτιστή τον Τάκη τον Παπαθανασίου και οικονομικό υπεύθυνο το Μάριο το Γιουρουκέλλη. Η Δήμητρα κι εγώ βγήκαμε απλά μέλη.

Η στενή παρέα ανάμεσα σε νεαρούς και νεαρές, που δημιουργούσε η συμμετοχή τους στην ίδια οργάνωση και στις εκδηλώσεις της, δεν προκάλεσε προβλήματα. Η γενική ατμόσφαιρα ήταν μάλλον πουριτανική, αλλά καθόλου υποκριτική. Βεβαίως ακόμα και απλά φλερτ θεωρούνταν απαράδεκτα καμώματα, αλλά από την αρχή ανάμεσα σε αγόρια και κορίτσια (στη δικιά μας περίπτωση) ή σε νεαρούς και κοπέλες (στις οργανώσεις των μεγαλύτερων), αναπτύχθηκε μεγάλη εγκαρδιότητα και συντροφικότητα. Κάναμε πολύ κεφάτα πάρτυ και τρελές εκδρομές, αλλά πλέον ου. Φυσικά δεν άργησαν να σχηματιστούν κάποια ζευγαράκια, αλλά αυτές ήταν σπανιότατες περιπτώσεις και κατά κάποιον τρόπο είχαν την έγκριση και κάλυψη της οργάνωσης, μια που αφορούσαν ερωτευμένα παιδιά, που είχαν δηλώσει πως θέλανε να παντρευτούν και να ζήσουνε μαζί. Σε μας τουλάχιστον (τους μαθητές) η μοναδική περίπτωση ήταν του Λαλάκου και της Βάσως, που κατέληξε, μετά εφτά χρόνια, σε γάμο, ο οποίος κράτησε ισοβίως. Παρόμοια ήταν και η περίπτωση των (μεγαλύτερών μας) Θόδωρου και Αφροδίτης.

Είχαμε πάντως αρχίσει να συζητάμε (οι νεαροί μεταξύ μας) για τις σχέσεις με το άλλο φύλο και για το πώς θα λύναμε το σεξουαλικό μας πρόβλημα. Δεν ξέραμε όμως ποιον από τους μεγάλους να ρωτήσουμε σχετικά. Όσο θάρρος κι αν είχαμε μαζί τους, θεωρούσαμε αδιανόητο να ρωτήσουμε το Μίλτη τον Παρασκευαΐδη ή το Βασίλη τον Αρχοντίδη. Τους ντρεπόμασταν. Θα μας ήταν ίσως πιο βολικό να ρωτήσουμε το «Δάσκαλο», τον Αποστόλου, που μας φαινόταν πολύ πιο προσιτός, αλλά αυτός τώρα ήταν γραμματέας της Νομαρχιακής Επιτροπής, πού να βρει καιρό να ασχοληθεί μαζί μας και μάλιστα για τέτοια θέματα.

Τελικά μια μέρα, αρχές Οκτωβρίου, με πρωτοβουλία του Τζίμη του Φράγκου, πήγαμε στα γραφεία της Νομαρχιακής Επιτροπής και βρήκαμε τον Αχιλλέα τον Κοντάρα, σεβαστό και κοσμαγάπητο αγωνιστή, που είχε το χάρισμα να δημιουργεί ατμόσφαιρα οικειότητας με όλους τους συνομιλητές του και η οποία, στην περίπτωσή μας, κάλυψε το χάσμα της διαφοράς ηλικίας.

Ο μπαρμπα-Αχιλλέας μάς άκουσε προσεχτικά, με κάποιο αδιόρατο χαμόγελο να φέγγει στο πρόσωπό του, κι ύστερα μας μίλησε πολύ φιλικά, αλλά δυστυχώς πολύ γενικόλογα.

«Ό,τι και να κάνετε, κι όπως και να γίνει, να έχετε πάντα στο νου σας πως τη γυναίκα πρέπει να τη σεβόσαστε. Ακόμα και οι πόρνες είναι άξιες του σεβασμού σας, γιατί είναι κι αυτές θύματα της κοινωνίας. Βοηθάτε να στεριώσουμε την καινούργια κοινωνία, όπου οι σχέσεις ανάμεσα στους ανθρώπους και φυσικά ανάμεσα στους άντρες και στις γυναίκες, θα είναι λεύτερες, γιατί δε θα καθορίζονται από το χρήμα και τότε όλα αυτά τα προβλήματα θα λυθούν.»

Το μόνο σίγουρο συμπέρασμα που βγάλαμε φεύγοντας, ήταν πως έπρεπε να βάλουμε τα δυνατά μας να φτιάξουμε αυτή την κοινωνία της λευτεριάς.

Advertisements

22 Σχόλια to “Το τρίτο καλοκαίρι τελειώνει (Δημήτρης Σαραντάκος)”

  1. Γς said

    Καλημέρα

    >του Λαλάκου και της Βάσως, που κατέληξε, μετά εφτά χρόνια, σε γάμο, ο οποίος κράτησε ισοβίως.

    Κι όταν λέμε ισόβια, εννοούμε ισόβια!

  2. spiral architect said

    … Βοηθάτε να στεριώσουμε την καινούργια κοινωνία, όπου οι σχέσεις ανάμεσα στους ανθρώπους και φυσικά ανάμεσα στους άντρες και στις γυναίκες, θα είναι λεύτερες, γιατί δε θα καθορίζονται από το χρήμα και τότε όλα αυτά τα προβλήματα θα λυθούν.
    A, ρε σοφά λόγια!
    (που – δυστυχώς – τα πήρε το ποτάμι) 😦

  3. Άλλο ένα απόσπασμα, που μας περιγράφει με λιτότητα την ατμόσφαιρα μιας εποχής, που ο λαός ήταν βέβαιος για ένα αύριο καλύτερο. Αλλά φεύ!

    Νέδα. Σπάνιο όνομα. Ήταν Νύμφη της μυθολογίας μας. Είναι επίσης το μοναδικό ελληνικό θηλυκό ποτάμι, το οποίο αποτελεί το φυσικό όριο των νομών Ηλείας και Μεσσηνίας.

  4. μηα μηα γρεα κε ανεδης said

    Η περίφημη ελληνο-μαρξιστική σεμνοτυφία που μοναδικό σκοπό είχε να αποστομώσει τους δεξιούς ηθικολόγους της εποχής ότι τάχαμου η αθεΐα συνοδεύεται από έκλυση ηθών. Αυτό συνεχίστηκε και στην εξορία για να μην ξελογιάζονται οι δικοί μας με τις ξένες και μείνουν στο ράφι οι στραβοκάνες μας.
    Να μην αναφέρω βέβαια ότι την ομοφυλοφιλία την κυνηγούσαν ανηλεώς και τα δύο ιερατεία.
    Ορέστης Γιάκας ασυρματιστής … καμιά σχέση ελπίζω με τον υπουργό επικοινωνιών στην κυβέρνηση Μαρκεζίνη (1973).

  5. sarant said

    Ευχαριστώ για τα πρώτα σχόλια!

    2: Τα πήρε το ποτάμι… η Νέδα του σχολίου 3;

    4: Το όνομα βέβαια είναι σπάνιο, αλλά πολύ δύσκολα θα είναι ο ίδιος. Συγγενείς, μπορεί. Έκανε και επί Παπαδόπουλου υπουργός, όχι μόνο επί Μαρκεζίνη, ο Ορέστης Γιάκας.

  6. Ηλεφούφουτος said

    Καθόλου δεν πήγε το μυαλό μου σε νύμφες με το Νέδα. Το πέρασα για ξενική επίδραση (στην Ιταλία υπάρχει το Nedda).

    Το Αρίσβα πάλι δεν ξενίζει κανέναν;

  7. sarant said

    6: Εμένα δεν με ξενίζει γιατί την ήξερα από μικρός, ήμασταν γείτονες και στο Φάληρο -φυσικά δεν το έχω συναντήσει άλλη φορά. 🙂 Κόρη του λογοτέχνη Κώστα Μάκιστου (Παπαχαραλάμπους).

  8. Alexis said

    Πρώτη φορά ακούω για ΕΛΑΝ. Ούτε καν ήξερα ότι υπάρχει! Κάτι σαν το ναυτικό του ΕΛΑΣ δηλαδή, ε;

    #3, Ορεσίβιε εγώ νόμιζα ότι το ποτάμι λεγόταν (ο) Νέδας, και κάποιοι χάρτες όπως αυτός εδώ το αναφέροουν έτσι (λανθασμένα μάλλον).

    #4, Το βρίσκω θλιβερό να ασχολείται το κόμμα με το τι κάνεις στο κρεβάτι σου και να έχει λόγο για τον άνθρωπο που θα επιλέξεις για σύντροφο, αλλά ναι, συνέβαινε, όπως συνέβαινε συχνά και στην αντίπερα όχθη. Θυμίσου ότι οι ένστολοι δε μπορούσαν να παντρευτούν χωρίς την έγκριση της υπηρεσίας, η οποία έπρεπε να τσεκάρει τα φρονήματα της υποψήφιας νύφης μέχρι …δεκάτης γενεάς!

  9. Αντιφασίστας said

    Καλημέρα!
    Σοφά λόγια, ναι, αλλά δεν τα πήρε το ποτάμι. Η ιστορία συνεχίζεται.
    Η σεμνοτυφία ήταν ο τρόπος ζωής των Ελλήνων εκείνα τα χρόνια. Η διάκριση δεξιά-αριστερά δεν υπάρχει σ’ αυτό το θέμα. Για τη Μυτιλήνη της δεκαετίας του ’40 μιλάμε, όχι για το Παρίσι του ’68.
    Ο Αχιλλέας Κοντάρας απ’ το ίδιο σόι με τον Μαρίνο Κοντάρα;

  10. sarant said

    8: Ναι, ναυτικό του ΕΛΑΣ

    9: Να σου πω, καθόλου δεν ξέρω, ούτε καν αν ήταν υπαρκτό πρόσωπο ο Μαρίνος Κ.

  11. Αντιφασίστας said

    Εκτός από ήρωας του Εφταλιώτη, νομίζω πως ήταν και πειρατής. Η Μυτιλήνη, ως συνδετικός κρίκος, με βάζει σε υποψίες. Θα το ψάξω, γιατί ψοφάω για πειρατικές ιστορίες.

  12. # 8
    Για το ΕΛΑΝ δεν θα ακούσεις πολλά γιατί δημιούργησε πολλές προστριβές με τις επιτάξεις σκαφών και αλιευμάτων

    #10
    Πιο κοντά στο Λιμενικό του ΕΛΑΣ ήταν

  13. 8. Αλέξη ο χάρτης το έχει λάθος. Το σωστό είναι η Νέδα. Κι όπως ανέφερα είναι το μόνο θηλυκό ελληνικό ποτάμι. Παραπόταμοι βέβαια με θηλυκά ονόματα υπάρχουν. Π.χ η Κόβιτσα, η Μαυρομαντηλού κλπ.

    Όσο για το ΕΛΑΝ δεν έχεις ακούσει τον ύμνο του σε μουσική Μίκη Θεοδωράκη, που τραγουδάει ο Βασίλης Παπακωνσταντίνου;

    http://www.stixoi.info/reports/song.php?song_id=28190

  14. Με τη φωνή του Β. Παπ. και μουσική του Μίκη:

    http://www.vasilisp.com/html/index.php?option=com_muscol&view=song&id=16

  15. Μέχρι και το 75, στο δικό μου κύκλο τουλάχιστο, έπρεπε να την παντρευτείς, αν ήθελες να θεωρείσαι αξιοπρεπής. Δε σε σκοτώνανε βέβαια τ’ αδέρφια της… αλλά ήταν θέμα σοβαρότητας και συνέπειας.

    Και υπήρξα συνεπέστατος ο……..

    Δεν το γράφω γιατί θα μου βάλει κόκκινη κάρτα ο Νοικ, Νικ

  16. Πάλι με πέρασες από κρισάρα Νοικ. Νικ;

  17. sarant said

    16: Αν εννοείς σπαμοπαγίδα, σε βεβαιώνω πως είναι άδεια.

  18. advocatusDiaboli said

    Καλησπέρα αγαπητοί, εξαιρετικές συμβουλές με μεγάλη τρυφερότητα πρόσφερε απλόχερα , στους νεαρούς συντρόφους που συνήψαν σχέσεις με συντρόφισσες, ο αρχηγός των ατάκτων,χαραχτηκαν ανεξίτηλα στο μυαλό τους ,κυριολεκτικά!

  19. Γς said

    ο αρχηγός των ατάκτων;

  20. Γς said

    2:
    >’οι σχέσεις ανάμεσα […] ανάμεσα στους άντρες και στις γυναίκες, θα είναι λεύτερες, γιατί δε θα καθορίζονται από το χρήμα’
    >A, ρε σοφά λόγια!
    > (που – δυστυχώς – τα πήρε το ποτάμι)

  21. #15

    Ο γάμος δεν είναι τόσο κακό πράγμα…

    εκτός και ξεχάσεις να χωρίσεις !!

  22. Reblogged this on ΤΟ ΠΙΤΣΙΡΙΚΙ.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: