Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Οι κυρίες που φοράνε μελιτζανιά

Posted by sarant στο 21 Ιανουαρίου, 2013


800px-Variétés_d'aubergines

Οι παλιότεροι φίλοι του ιστολογίου θα θυμούνται ότι δημοσίευα κατά καιρούς άρθρα για τα φρούτα, που τώρα μάλλον ολοκληρώθηκαν (και αν όλα πάνε καλά ίσως τα δούμε στο κοντινό μέλλον και σε μορφή βιβλίου, παρά την άγονη συγκυρία). Στη συνέχεια, όπως ήταν φυσικό, πέρασα στα λαχανικά, και ήδη έχουμε γράψει εδώ άρθρα για τη ντομάτα, το αγγούρι, την πατάτα και τα πράσα (που πρέπει να είναι και το τελευταίο), οπότε συνεχίζω με ένα ακόμα λαχανικό, που έχει μεγάλο γλωσσικό και ετυμολογικό ενδιαφέρον, αν και δεν έχει μεγάλη παρουσία στη φρασεολογία μας και στην ποίηση· αυτό το τελευταίο, η απουσία δηλαδή από την ποίηση, είναι γενικό πρόβλημα των ζαρζαβατικών, σε αντίθεση με τα φρούτα για τα οποία οι ποιητές έχουν γράψει πάμπολλα ποιήματα, ίσως επειδή τα λαχανικά παραέχουν συνάφεια με την κουζίνα, και η μυρωδιά του τηγανόλαδου διώχνει μακριά τους ποιητές, κι έτσι δεν ξέρω να έχει γραφτεί τίποτα (έξω από σατιρικά) για τις μελιτζάνες, ούτε άλλωστε για τις ντομάτες ή τις πατάτες.

Αναφέρω μαζί μελιτζάνες, ντομάτες και πατάτες, επειδή συνυπάρχουν και σε τόσα φαγητά, αλλά τα τρία αυτά φυτά έχουν και βοτανολογική συγγένεια, και μάλιστα στενή συγγένεια, μια και ανήκουν και τα τρία όχι απλώς στην ίδια οικογένεια, τα στρυχνοειδή ή σολανίδες (Solanaceae στα λατινικά που ακόμα χρησιμοποιούνται στην επίσημη ορολογία) αλλά και στο ίδιο γένος, που ονομάζεται Στρύχνος ή Στρύχνο ή σολανό (Solanum). Στρύχνος ο κονδυλόριζος (Solanum tuberosum) είναι η πατάτα, στρύχνον το λυκοπερσικόν η ντομάτα, Στρύχνον η μελιτζάνα (Solanum melongena) είναι το φυτό που θα μας απασχολήσει σήμερα. Τα τρία αυτά αδερφάκια έχουν κι ένα πασίγνωστο ξαδερφάκι, που ανήκει στην ίδια οικογένεια, τα στρυχνοειδή, αλλά σε άλλο γένος: τη νικοτιανή, δηλ. τον καπνό. Στο ίδιο γένος ανήκει και το φυτό από το οποίο εξάγεται η στρυχνίνη, το δηλητήριο. Όλα τα φυτά της οικογένειας αυτής περιέχουν στα φύλλα ή στα σαρκώδη μέρη τους σε μικρές ή μεγάλες ποσότητες σολανίνη, που είναι δραστικό τοξικό συστατικό, και άλλωστε κάμποσα από αυτά είναι δηλητηριώδη σε χλωρή κατάσταση ή φαρμακευτικά.

Ντομάτα και μελιτζάνα είναι αναπόσπαστα στοιχεία της μεσογειακής κουζίνας, όμως δεν είναι αυτόχθονα φυτά· οι ντομάτες ήρθαν από τον Νέο Κόσμο, αλλά οι μελιτζάνες από την Ινδία. Ινδική είναι και η αρχή του ονόματός της, από το ινδικό vatin ganah που σύμφωνα με ορισμένες πηγές σημαίνει «το φυτό που θεραπεύει τα αέρια». Από τα ινδικά πάμε στo περσικό bādingān بادنجان, και από εκεί στο αραβικό (al-)bāḏinjān باذنجان.‎ Αυτά τα έχω δανειστεί από την αγγλική Βικιπαίδεια, που τα έχει πάρει από το έγκυρο OED. Το αραβικό μπαντιντζάν είναι και η εστία για την περαιτέρω εξακτίνωση της λέξης στις ευρωπαϊκές γλώσσες. Η διάδοση ακολούθησε δύο δρόμους. Ο πρώτος, που μας ενδιαφέρει και περισσότερο, περνάει από το Βυζάντιο. Το φυτό φτάνει στα μέρη μας γύρω στον 11ο αιώνα, και αρχικά αναφέρεται με διάφορες παραλλαγές: ματιτάνιον, μαζιζάνιον, μανζιζάνιον, ματζιτζάνιν (έτσι στον Πτωχοπρόδρομο), μαζάνα, ματζάνα.

Ο τύπος μελιτζάνα εμφανίζεται στα τέλη του 13ου αιώνα, και μάλλον προέρχεται από τους τύπους αυτούς, με παρετυμολογική επίδραση ή της λέξης μέλι ή το πιθανότερο της λ. μέλας γιατί οι μελιτζάνες έχουν συχνά χρώμα πολύ σκούρο. Από το ελληνικό μελιτζάνα θα μπορούσε να προέρχεται το ιταλικό melanzana, όπως έμμεσα φαίνεται να δέχεται και το DELI των Cortelazzo-Zolli, και όχι το αντίστροφο που ήταν η παλιότερη εκδοχή, που τη δέχονται ή την παραθέτουν και τα περισσότερα ελληνικά λεξικά, ότι δηλαδή το ελληνικό προήλθε από το ιταλικό melanzana ή από το αραβικό με την επίδραση της ιταλικής λέξης. Η ιταλική λέξη άλλωστε καταγράφεται πολύ αργότερα από την ελληνική. Δεν αποκλείεται βέβαια και το melanzana να είναι ανεξάρτητος δανεισμός από το αραβικό badinjan, με την επίδραση του mela (μήλο). Άλλωστε, η ιταλική melanzana αργότερα επαναναλύθηκε ως mela insana (τρελό μήλο) επειδή αν φαγωθεί ωμή η μελιτζάνα είναι ελαφρώς δηλητηριώδης, και η ίδια αντίληψη και ονομασία έχει περάσει και στο αγγλικό mad apple, όπως ονομάστηκε παροδικά η μελιτζάνα στα αγγλικά.

Η δεύτερη οδός διάδοσης της αραβικής λέξης για τη μελιτζάνα στις ευρωπαϊκές γλώσσες είναι μέσω των ισπανικών, όπου το αλ-μπαντιτζάν περνάει στο ισπανικό alberengena, το καταλανικό albergínia, και το πορτογαλικό beringela. Η καταλανική λέξη περνάει στα γαλλικά ως aubergine, και τη γαλλική λέξη τη δανείστηκαν τα αγγλικά και τα γερμανικά, με την ίδια ορθογραφία.

Ωστόσο, στα αγγλικά υπάρχει και η ντόπια, και λαϊκότερη, ονομασία eggplant, το φυτό που κάνει αυγά. Η ονομασία αυτή προέρχεται από μερικές ποικιλίες μελιτζάνας σαν της εικόνας αριστερά, που είναι άσπρες και σχετικά ωοειδείς. Ίδια ονομασία και στα γερμανικά, Eierfrucht, ενώ οι αυστριακοί έχουν δανειστεί (όπως και σε άλλες περιπτώσεις) την ιταλική λέξη: Melanzani. Για να κλείσουμε τον κύκλο, στα τούρκικα η μελιτζάνα είναι patlιcan, πατλιτζάν, λέξη που έχει περάσει στις περισσότερες σλαβικές γλώσσες και στα ουγγρικά.

Ο βυζαντινός Συμεών Σηθής ταυτίζει το «ματιτάνιον» (μια από τις πολλές παραλλαγές του ονόματος της μελιτζάνας) με τον στρύχνο τον κηπευτό του Γαληνού, που όμως είναι ο λεγόμενος στύφνος ή αγριοντομάτα (Solanum nigrum) που είναι ενμέρει φαγώσιμο. Στον Πτωχοπρόδρομο το ματζιτζάνιν αναφέρεται ανάμεσα στα άλλα λαχανικά που αγοράζει για το νοικοκυριό του:

σέλινον, πρασομάρουλον καὶ κάρδαμον καὶ ἰντύβιν,
σπανάκιν, χρυσολάχανον, γογγύλιν, ματζιτζάνιν,
φρύγιον κράμβην καὶ γουλὶν καὶ ἀπὸ τὸ κουνουπίδιν

ενώ στον Πωρικολόγο βρίσκουμε αφενός τη μελιτζάνα: Αγκινάρα και Μελιτζάνα η ακανθόρραχος και κακοθεώρητος αλλά (σε παραλλαγή του κειμένου) τον τύπο βαζάνα: Ἀγκινάρα ἡ τατάρα καὶ ἡ Βαζάνα ἡ καλοθώρετη καὶ ἀγκαθόρραχος. Βαζάνες λέγονται και σήμερα οι μελιτζάνες στη Ρόδο και στα άλλα δωδεκάνησα, και τις προάλλες ένας σχολιαστής εδώ είχε αναφέρει ότι στην Κάρπαθο μερικοί ηλικιωμένοι ακόμα λένε «φραγκοβαζάνες» τις ντομάτες. (Με αφορμή το σχόλιο εκείνο, είχα υποσχεθεί να γράψω για τη μελιτζάνα, και νομίζω πως οι 11 μέρες είναι ρεκόρ εκπλήρωσης υπόσχεσης, έτσι για να δουν μερικοί που δεν με πιστεύουν).

Είπαμε τόσα πολλά για το γλωσσικό και ετυμολογικό σκέλος της μελιτζάνας, επειδή όχι μόνο η λογοτεχνική της παρουσία είναι σχεδόν μηδενική, όπως είπα παραπάνω (δείτε όμως την προσθήκη στο τέλος), αλλά και η φρασεολογική της παρουσία είναι ανύπαρκτη. Δεν έχω βρει καμιά παροιμιακή φράση με μελιτζάνες, ούτε παροιμία (αν και δεν έχω πλήρη κιτάπια για παροιμίες), ούτε κάποια αργκοτική σημασία της λέξης -στα γαλλικά λένε aubergine την μεγάλη και κοκκινισμένη μύτη, αλλά εμείς όχι, το πολύ να πούμε ότι η μύτη του είναι ή έγινε σα μελιτζάνα. Επίσης στα γαλλικά λένε μελιτζάνα, δηλαδή λένε aubergine το μπουκάλι το κόκκινο κρασί αλλά και τον… επίσκοπο, επειδή οι καθολικοί δεσποτάδες φοράνε άμφια χρώματος μοβ, μελιτζανιά θα λέγαμε (μάλιστα σε ένα χρωματολογικό γλωσσάρι βρήκα ότι το violet d’eveque έχει συνώνυμό του το aubergine purple, δηλαδή το δεσποτί είναι ό,τι και το μελιτζανί).

Το μελιτζανί χρώμα είναι το μοβ, αν και βέβαια δεν έχουν όλες οι μελιτζάνες μοβ χρώμα ούτε έχουν όλες την ίδια απόχρωση του μοβ, υπάρχουν από πολύ σκούρες, σχεδόν μαύρες, ως μάλλον ανοιχτές, και νομίζω πως τα μελιτζανιά ρούχα τις πιο ανοιχτές αποχρώσεις εννοούν. Πάντως, τα μελιτζανιά (ενν: ρούχα) έχουν πολύ έντονη παρουσία σε τραγούδια. Ίσως τις θυμάστε στο ρεφρέν του Καπετανάκη (ή, Δεν ξανακάνω φυλακή, ένα ρεμπέτικο για το οποίο πρέπει να γράψω κάποτε), όπου υπάρχει η παραίνεση «Τα μελιτζανιά να μην τα βάλεις πια». Στη συζήτηση που έγινε στο slang.gr προβλήθηκε η ερμηνεία ότι οι πόρνες στις αρχές του 20ού αιώνα φορούσαν μελιτζανιά (μοβ) εσώρουχα για να μη φαίνονται οι λεκέδες από το κοκκινωπό ή μοβ αντισηπτικό που χρησιμοποιούσαν. Άρα η παραίνεση σημαίνει «σταμάτα να κάνεις τη δουλειά της πόρνης». Άλλος θεωρεί ότι τα μελιτζανιά είναι πένθιμο ρούχο, άρα «(μακάρι) να μη χρειαστεί να ξαναντυθείς πένθιμα». Αλλού διάβασα κάποιον που ισχυρίζεται ότι «μελιτζανιά» εννοούνται τα ρούχα των φυλακισμένων. Ωστόσο, νομίζω πως και οι τρεις εξηγήσεις παραβλέπουν ότι ο στίχος «Τα μελιτζανιά να μην τα βάλεις πια» είναι συνηθέστατο τσάκισμα, που εμφανίζεται σε πολλά παραδοσιακά τραγούδια, άρα είναι άσχετο με τον υπόκοσμο, τα ρούχα των φυλακισμένων και τις πόρνες.

Τα μελιτζανιά ρούχα είναι κατά τη γνώμη μου η κάπως φανταχτερή και προκλητική απόχρωση στα ρούχα (σε αντίθεση από το αυστηρό άσπρο και μαύρο) που μπορούσε να φορέσει μια γυναίκα, που ήταν ανεκτά, ιδίως σε μιαν ανύπαντρη, αλλά που οι σοβαροί άνθρωποι τα στραβοκοίταζαν, και που όταν τα φορούσε μια όμορφη έκανε αίσθηση. Όπως λέει κι ένα παραδοσιακό τραγούδι, που που το αγαπούσε πολύ ο πατέρας μου και το τραγουδούσε με δική του παραλλαγή:

Εμένα μου το είπανε, να στο πω να μη στο πω
άνθρωποι μερακλήδες, τα μελιτζανιά να μην τα βάλεις πια
άνθρωποι μερακλήδες, πάλι τα ‘βαλες και μας βαλάντωσες.

(Δεν βρήκα ακριβώς αυτήν την παραλλαγή πουθενά, αλλά αρκετά κοντά βρίσκεται το «Κυρ Κωστάκη έλα κοντά», που το ακούμε εδώ από τον Νταλάρα, σε μια εκτέλεση που έχει μαζέψει διάφορα περιφερόμενα δημοτικά τσακίσματα):

ενώ απόηχος των δημοτικών δίστιχων είναι και το ελαφρό, αρχοντοδημοτικό θα το λέγαμε, Τα μελιτζανιά του Σουγιούλ

http://www.greektube.org/content/view/131177/2/

Πάντως, στο θέμα αυτό σηκώνει συζήτηση και συμπλήρωση. Όσο για τις γαστρονομικές εφαρμογές της μελιτζάνας, τον μουσακά, το ιμάμ μπαϊλντί, τα παπουτσάκια ή το γαλλικό ρατατούγι, από γλωσσική άποψη αξίζει να σταθούμε στο ιμάμ μπαϊλντί, που κατά λέξη σημαίνει «ο ιμάμης λιποθύμησε». Στα ελληνικά το μπαϊλντίζω σημαίνει «κουράζομαι πολύ, σωματικά ή ψυχικά», και είναι δάνειο από τον αόριστο (bayildim) του τουρκικού ρήματος bayilmak, που σημαίνει «λιποθυμώ». Ιμάμ μπαϊλντί λοιπόν σημαίνει «ο ιμάμης λιποθύμησε». Γιατί όμως λιποθύμησε ο ιμάμης; Εδώ οι γνώμες διίστανται: οι περισσότεροι λένε ότι λιποθύμησε από την απόλαυση, ή από το λίγωμα, άλλοι, πιο πεζοί, ότι έπεσε ξερός όταν συνειδητοποίησε πόσο στοίχισε το φαγητό (θα το είχε πνίξει στο λάδι η ιμάμαινα), ενώ κάποιοι άλλοι υποστηρίζουν ότι ο ιμάμης λιποθύμησε όταν η γυναίκα του δεν του μαγείρεψε αυτό το αγαπημένο του φαγητό επειδή τους είχε τελειώσει το λάδι. Κι επειδή δεν υπάρχει τρόπος να ξεδιαλύνουμε τον μύθο, διαλέγετε και παίρνετε.

Προσθήκη:

Η φίλη Ελένη Αγαθοπούλου από το Φέισμπουκ μου θυμίζει ότι έχει γραφτεί ποίημα με αναφορά σε μελιτζάνες, η Βυκάνη του Εγγονόπουλου:

αλλοίμον’ όμως το κατακαλόκαιρο οι μελιτζάνες σα φανούν
κι’ αρχίσουνε τα τηγανίσματα και οι φουβούδες;
μια μόνη σπίθα αρκεί για να φουντώση το μεγάλο το κακό
μερόνυχτα να μαίνωνται οι πυρκαϊές
και να σωριάζωνται καπνίζοντα χαλάσματα
απέραντοι μαύροι ερειπιώνες
να καταντούνε
οι μεγαλουπόλεις

Advertisements

192 Σχόλια to “Οι κυρίες που φοράνε μελιτζανιά”

  1. Καλημέρα
    Να προσθέσω ότι στη Θράκη αλλά και στα ποντιακά η μελιτζάνα λέγεται μαντζάνα

  2. Γς said

    Καλημέρα
    Νπράβο!
    Εκπλήρωσες την υπόσχεσή σου.
    Η αλήθεια είναι ότι σε προκαλέσαμε και λιγάκι

  3. Zazula said

    Και μπακλαζάν – μπακλαζάνα στα ρούσικα. 🙂

  4. λένα said

    Για μελιτζάνες κι εγώ δεν ξέρω ποίημα, αλλά ο Ρίτσος έγραψε για φασολάκια.
    «…πάνω στους τοίχους των μεγάλων σπιτιών που θα χτίζονται αύριο,
    πάνου στην ποδιά της μητέρας, που καθαρίζει φρέσκα φασολάκια,
    στη δροσερή αυλόπορτα.»
    Κι επίσης εδώ
    http://www.mazzate.com/arte/ode-alla-melanzana/
    έχει μια ωδή στην μελιτζάνα, χώρια που μιλάει και για κατοίκους της Μελανζιλάνδης (abitanti di Melanziland).

    Μεγάλη επιτυχία το ζαρζαβατικόν!

  5. tamistas said

    Καλημέρα.
    Από τα 24 Γράμματα, για τον Καπετανάκη και τα μελιτζανιά:
    http://www.24grammata.com/?p=28847
    όπου και ωραία εκτέλεση Ελλήνων και Ινδών του κυρ-Κωστάκη…

  6. sarant said

    Eυχαριστώ πολύ για τα πρώτα σχόλια!

    1: Μαντζάνα, επιβίωση του βυζαντινού.

    2: Λίγο 🙂

    3: Ναι, μπακλαζάν, κάπως μακρύτερα από το τούρκικο (πατλιτζάν) απ’ ό,τι οι βαλκάνιοι.

    4: Σωστό του Ρίτσου. Η ωδή σαν σατιρική μου φαίνεται.

  7. Γς said

    3:
    Μπαντρίτζαν και Μπουμπρίτζαν στη Νότιο Ρωσία, Ουκρανία

  8. tamistas said

    Τα ξανάβαλε: http://photos1.blogger.com/blogger/6475/759/1600/empucci.jpg

  9. Νέο Kid Στο Block said

    Eκπλήσσομαι που δεν υπάρχει η πιθανή εξήγηση ότι ο Ιμάμης μπαίλντισε από την πολλή μελιτζάνα που τον τάιζε η ιμάμισσα :»πάλι μελιτζάνες ρε γυναίκα;; $%^%$&%@$**»

    Kαλημέρα! 🙂

  10. sarant said

    5: Δεν το είχα δει, αλλά δεν έχει δίκιο ο φίλος Δαμιανός, ο Καπετανάκης ήταν διευθυντής στις φυλακές της Παλιάς Στρατώνας έως το 1920, όχι στη δεκαετία του 1930. Ήταν βενιζελικός και όταν έχασε ο Βενιζέλος τις εκλογές του Νοεμβρίου 1920 έγινε εξέγερση των ποινικών κρατουμένων που ζητούσαν να βγουν, ενώ το μέτρο ίσχυε μόνο για τους πολιτικούς κρατούμενους. Ο Καπετανάκης πυροβόλησε και σκότωσε καναδυό.

  11. bernardina said

    Ορόσημα του χρόνου ήταν οι γέννες, οι θάνατοι, οι γάμοι, οι σεισμοί… Καμιά φορά και «κείνο το μελιτζανί φουστάνι».
    -Ε, μπρε Ελένη; Θυμάσαι εκείνο το μελιτζανί; Στα πόσα ήτανε που το είχα ράψει το μελιτζανί;
    -Στα πόσα; Κάτσε, θα το βρούμε…
    Ψήναν καφέ και κάθονταν αντίκρυ-αντίκρυ στο μιντέρι, μπαλώνοντας και όλες τους τις κάλτσες. Και ώς που να τόβρουνε, σουρούπωνε. Ερχόταν και ο Δημητρός απ’ τη δουλειά του.

    Λωξάντρα, βέβαια. Τι άλλο; 🙂

    Καλημερούδια!

  12. apostb1 said

    Καλημέρα. Όντως, όπως γράφει ο 1. στη βόρεια Ελλάδα, στα θρακιώτικα χωριά τη λέμε «μαντζάνα». Στα τούρκικα patlican (πατλ[ι]τζάν). Άραγε να έχει καμμιά σχέση με το patla (σκάσιμο, έκρηξη);

  13. στo περσικό bādingān بادنجان, και από εκεί στο αραβικό (al-)bāḏinjān باذنجان.‎ Αυτά τα έχω δανειστεί από την αγγλική Βικιπαίδεια, που τα έχει πάρει από το έγκυρο OED.
    ————————————————————————————————————————————
    Ας διορθώσουμε ελαφρώς την αγγλική Βικιπαίδεια και το έγκυρο Όπερ Έδει Δείξαι 😉 Το περσικό προφέρεται μπαντιντζάν και το αραβικό μπαδιντζάν/μπαζιντζάν στα κλασικά αραβικά, μπαδινγκάν στα αιγυπτιακά. Είναι οι περιπέτειες του γκ/τζ.

  14. spiral architect said

    Καλημέρα, καλή βδομάδα και … καλή όρεξη. 😀
    Θυμάμαι μια ταινία του ιταλικού νεορεαλισμού (έγχρωμη) με μια οικογένεια τσιγγάνων όπου, το δεσποτικό και βάναυσο πάτερ-φαμίλια της, προσπάθησε η γυναίκα του να τον ξαποστείλει με δηλητηριασμένη μακαρονάδα με σάλτσα μελιτζάνας. Ο πάτερ-φαμίλιας την έφαγε με όρεξη, καθοτι ήταν η αγαπημένη του συνταγή, ήταν καλομαγειρεμένη και ήταν και η μέρα της γιορτής του, ένιωσε ενοχλήσεις και πήγε στην παραλία όπου έκανε στομαχική πλύση με θαλασσινό νερό. :shock:.
    Όποιος σινεφίλ θυμάται τον τίτλο, ας τον βάλει εδώ.
    Πάντως, την περί ης ο λόγος μακαρονάδα την τιμώ συχνά παρέα με κόκκινο κρασί, αν και οι γυναίκες μου δεν την πολυπροτιμούν. 😦

    Τα μελιτζανιά ρούχα, (την έκφραση την είχα πρωτακούσει στο τραγούδι με ερμηνευτή τον Παναγιώτη Μιχαλόπουλο) θεωρούσα ότι ήταν – ποιητική αδεία – ρούχα πένθους …

  15. Αρχιτέκτονα, πρέπει να είναι το Βίαιοι, βρώμικοι και κακοί του Έτορε Σκόλα, ε ;

  16. Γς said

    11:

    -Τι μελιτζάνες έκανες, Λωξάντρα;
    -Λαδερές μελιτζάνες παραγεμιστές. Και μέσα μπόλικα κουκουνάρια και σταφίδες.

  17. Έχουν πέραση και τα μελιτζανιά μάτια:

  18. τυφλόμυγα said

    Τα μελιτζανιά σου μάτια με ρημάξανε

    Νόστιμοι 😉 μουσικά είναι οι Ιμάμ Μπαϊλντί.http://www.youtube.com/watch?v=l2uLYFbDI00

    Πολλά ανθοπωλεία εδώ δε βάζουν μωβ κορδέλες στις ανθοδέσμες που προορίζονται για κηδείες -δεν έχουν καν. Πρέπει να έχει καταργηθεί το μελιτζανί ως το κατεξοχήν πένθιμο χρώμα.

    Τη Μεγάλη Παρασκευή τρώμε μελιτζάνες τηγανισμένες σε νερό. Νοστιμότατες.

    Καλημέρα σε όλους. 🙂

  19. # 1
    Πάντως στην Σαρδηνία μαντζάνα ( manzana ) λένε το πρωΐ όπως λέει ο Φανπρίτσιο στο ξεκίνημα του τραγουδιού

  20. spiral architect said

    @15: Μπραβίσιμο ρε Δύτη, αυτή είναι. 🙂

  21. Και να φανταστείς ότι δεν την έχω δει κιόλας!

  22. Γς said

    Είχαμε φοιτήτρια τη βουλευτίνα του ΚΚΕ, την πάντα χαμογελαστή, Διαμάντω Μανωλάκου.
    Είχαμε όμως την ίδια εποχή και μια άλλη Μανωλάκου, την Κατερίνα. Καθηγήτρια στο Παν Θεσσαλίας τώρα.
    Αυτή λοιπόν η τελευταία είχε μανία με τα μελιτζανί γενικώς. Φόρεμα, χαϊμαλιά, γυαλιά, τσάντα, παπούτσια, αναπτήρας (Big), ντοσιέ, όλα σε μελιτζανί.
    Ακόμα κι οι Δροσόφιλες που πειραματιζόταν στο διδακτορικό της είχαν μελιτζανί μάτια (μετάλλαξη), την πείραζα.

  23. Νατάσσα said

    Κι αυτός ο κυρ Κωστάκης
    Λέμε όμως και «έγινε μελιτζανής από το κακό του».
    Με την ευκαιρία, αν και σαν να θυμάμαι ότι έχει ξανασυζητηθεί, μελιντζανής ή μελιτζανής; Και στη γραφή και στην προφορά.

  24. sarant said

    Ευχαριστώ για τα νεότερα!

    23: Ναι, έγινε μελιτζανής το λέμε. Νομίζω ότι γράφουμε μελιτζάνα (έτσι στο ΛΚΝ).

    17-18: Είναι και τα μάτια 🙂

    13: Μερσί για τις διορθώσεις.

  25. Γς said

    24:
    >17-18: Είναι και τα μάτια

    Και το #22:
    >Ακόμα κι οι Δροσόφιλες που πειραματιζόταν στο διδακτορικό της είχαν μελιτζανί μάτια (μετάλλαξη), την πείραζα.

  26. Τσούρης Βασίλειος said

    Πατριτζ(ι)άνες τις έλεγε ο παπ Σωτήρης (1901-1986) που ήταν μάγειρας στο στρατό κατά την περίοδο της Μικρασιατικής εκστρατείας και καταστροφής.Τις μαγείρευε ¨τ΄Σωτήρος» που γιόρταζε και περιττό να πω ότι τις έκανε τέλειες.
    Πολύ λαίμαργο φαγητό!

    Η λέξη πατριτζ(ι)άνες επιβιώνει ακόμη σε μας

  27. munich said

    @14
    αγαπητέ σπάιραλ άρχιτεκτ τί μας έβαλες τη φωτογραφία; Τη συνταγή θέλουμε!
    Το φιλμ ε το Μανφρέντι είναι πολύ καλό

  28. Αρκεσινεύς said

    Από τα Άτακτα του Κοραή 1,191

  29. Γς said

    Γλυκό κουταλιού μελιτζανάκι.
    Θα πάρετε;

  30. Cotton Ni said

    Α, κύριε Σαραντάκα εδώ σας βρίσκω αδιάβαστο! Τα γένη και είδη στο ταξινομικό σύστημα του Linnaeus γράφονται πάντοτε με την ιταλική (πλαγιαστή) γραμματοσειρά! Δεν έχω το χρόνο αυτή τη στιγμή να ψάξω τη βιβλιογραφία, αλλά νομίζω ότι το ξεφύλλισμα ενός περιοδικού βιολογίας για παράδειγμα, αρκεί για να πείσει και τον πιο δύσπιστο.
    Κατά τα άλλα είστε θεσπέσιος, όπως πάντα άλλωστε!
    Καλό μεσημέρι και καλή εβδομάδα.

  31. τυφλόμυγα said

    27, http://trans.kathimerini.gr/4dcgi/_w_articles_qsite7_1_09/07/2009_288009 Η εκτέλεση της συνταγής είναι πιο απλή απ’ ότι φαίνεται στην περιγραφή. Κι εγώ κόβω σε κύβους τη μελιτζάνα, δεν την αφήνω ολόκληρη όπως στη φώτο του Αρχιτέκτονα. Ο λόγος είναι ότι αν την άφηνα ολόκληρη δε θα την έτρωγαν. Ψιλοκομμένη και λιωμένη και μέσα στην πείνα τους δεν την πρόσεξαν καν. 🙂

    23, Μπλάβισα από το φόβο μου ή από το κρύο, λέμε στην Κρήτη.

  32. ema said

    Σίγουρα κάτι έχει το μελιτζανί σαν χρώμα : Gogol Bordello – start wearing purple

  33. spiral architect said

    @27: Ιέφτασιιι:
    Αφήνουμε για μισή ώρα τις μελιτζάνες στο αλάτι και στη συνέχεια τις ξεβγάζουμε καλά. Τις τηγανίζουμε ελαφρά και προσθέτουμε τις πιπεριές και το σκόρδο, το κρεμμύδι και τις ντομάτες, τη ζάχαρη, τον κύβο και το νερό. Τα αφήνουμε να βράσουν για 10 λεπτά και ρίχνουμε τον βασιλικό.
    Σβήνουμε τη φωτιά και προσθέτουμε την κρέμα γάλακτος. Μόλις πάρει μια ελαφριά βράση είναι έτοιμο.
    Εν τω μεταξύ, έχουμε βράσει τα ζυμαρικά μας και τα περιχύνουμε με τη σάλτσα, πασπαλίζουμε με μπόλικο τυρί και σερβίρουμε αμέσως.
    🙂
    (όποιος δεν την θέλει πολύ βαριά, αφαιρεί την κρέμα γάλακτος)

  34. Αν και δεν μ’ αρέσει να προβαίνω σε διορθώσεις, παρασύρομαι από τη γενικότερη πρακτική του Νικοκύρη και επισημαίνω: να στο πω να μη στο πω = να σ’ το πω, να μη σ’ το πω…(!)

    Και μια απορία: έχει ο ιμάμης ιμάμαινα;

  35. sarant said

    Ευχαριστώ για τα νεότερα!

    28: Καλή προσθήκη.

    30: Δεν το ήξερα για την πλάγια γραφή.

    34: Ομολογώ ότι σε ανεπιμέλητο κείμενο συχνά το αφήνω έτσι. Αν έχει ο ιμάμης ιμάμαινα, αν παντρεύεται δηλαδή, δεν το ξέρω, ας μας πουν. Οι ραβίνοι πάντως παντρεύονται.

  36. sarant said

    Η φίλη Ελένη Αγαθοπούλου από το Φέισμπουκ μου θυμίζει ότι έχει γραφτεί ποίημα με αναφορά σε μελιτζάνες, η Βυκάνη του Εγγονόπουλου:

    αλλοίμον’ όμως το κατακαλόκαιρο οι μελιτζάνες σα φανούν
    κι’ αρχίσουνε τα τηγανίσματα και οι φουβούδες;
    μια μόνη σπίθα αρκεί για να φουντώση το μεγάλο το κακό
    μερόνυχτα να μαίνωνται οι πυρκαϊές
    και να σωριάζωνται καπνίζοντα χαλάσματα
    απέραντοι μαύροι ερειπιώνες
    να καταντούνε
    οι μεγαλουπόλεις

  37. Ηλεφούφουτος said

    sx 13 «Το περσικό προφέρεται μπαντιντζάν» ε μα λέω κι εγώ!

    Να προσθέσω στα λεξιλογικά ότι τη μελιτζάνα της φωτογραφίας, τέρμα δεξιά, τη λέμε «φλάσκα», αν και στο πιο ωοειδές, λέξη απώτερης γερμανικής προελεύσεως που πέρασε στις ρωμανικές γλώσσες, τόσο συνηθισμένη στο λεξιλόγιο του περιβολιού, της κουζίνας και της λαϊκής, η οποια όμως απουσιάζει από τα μεγάλα λεξικά, αφού σχετικό λήμμα δεν υπήρχε ούτε στα παλαιότερα ώστε να το αντιγράψουν τα σημερινά.
    Ξέρετε άλλες λέξεις για την περιγραφή των μελιτζανών;

    σχ 9 «ο Ιμάμης μπαίλντισε από την πολλή μελιτζάνα που τον τάιζε η ιμάμισσα»
    ε, μα γίνονται τόσα φαγητά, οι άτιμες!

    Πώς τηγανίζεις με νερό;

  38. munich said

    @33 Ωραίος!
    @34, @35
    Τουλάχιστον οι ιμάμηδες που ξέρω στη δυτική Ευρώπη είναι όλοι παντρεμένοι, μερικοί με περισσότερες από μία γυναίκες. μην ξεχνάμε ότι ο γαμός σε κρατάει μακρια από την αμαρτία.

  39. Αρχιτέκτονα, που στο καλό θυμάσαι ότι η σάλτσα ήταν από μελιτζάνα; Έχω δει αρκετές φορές την ταινία (παλιότερα βέβαια) αλλά αυτό δεν το θυμόμουνα. Αλλά κι ο Δύτης, έκανε κατάδυση, και ψάρεψε το φιλμ.
    Τα ρέστα μου και για τους δυο σας.

  40. # 37
    οι πωλητές φυτωρίων τις χωρίζουν σε φλάσκες και μακριές για το σχήμα και σε άσπρες, μαύρες και τσακώνικες για το χρώμα.
    Κανονικά οι τσακώνικες ήταν συγκεκριμένη ποικιλία αλλά πλέον με τα υβρίδια έμεινε μόνο το χρώμα…
    Στις μελιτζανιές όσο περισσότεο νερό ρίχνεις τόσο μεγαλώνουν οι καρποί. Πριν από 20 περίπου χρόνια κατέβηκα την πρώτη Σεπτέμβρη Αθήνα και είχα αφήσει το αυτόματο πότισμα αλλά κάτι έγινε και αυτό πότιζε συνέχεια. Οταν ξαναπήγα μετά από 20 μέρες περίπου βρήκα μια φλάσκα 2,5 κιλά και μια μακριά στην κυριολεξία όσο ήταν το χέρι μου σε μήκος και όγκο!! Αντε μετά να πείσω τους γείτονες πως δεν έβαζα ορμόνες !!

  41. munich said

    πρόσφατα δε γράφανε στη ζουντντόιτσε για μια ιμάμαινα στη γερμανία που ήθελε να χωρίσει τον άντρα της γιατί την έδερνε, νομίζω αποδείχτηκε ότι ψευδόταν.

  42. sarant said

    37: Μια βόλτα στη λαϊκή χρειάζεται. Υπάρχουν οι τσακώνικες (με το ανοιχτό μοβ χρώμα).

  43. τυφλόμυγα said

    37τέλος, Βάζεις σε τηγάνι λίγο νερό, κόβεις σε λεπτές φέτες τις μελιτζάνες, τις αλευρώνεις, τις βάζεις μέσα στο τηγάνι και ψήνονται σιγά σιγά.
    Αν εννοείς ότι ο όρος τηγανίζω είναι ασύμβατος με το νερό, πώς αλλιώς να το πω αφού ρίχνω νερό αντί για λάδι μέσα στο τηγάνι;

  44. Ηλεφούφουτος said

    43 Όχι δεν εννοώ τίποτε. Απλώς αναρωτήθηκα. Το είχα ξανακούσει ως πρακτική σε καιρό νηστείας κι αναρωτιόμουνα αν εννοούν νερό αντί λάδι έτσι απλά, ή και τίποτε άλλο.

    39.Ορεσίβιος είπε
    «Αρχιτέκτονα, που στο καλό θυμάσαι ότι η σάλτσα ήταν από μελιτζάνα; »

    Ένα σου λέω μόνο: όταν είδα την ταινία είπα «θέλω φαγητό με μελιτζάνα». ένα άλλο πράγμα που έχω να θυμάμαι είναι η τεράστια κρεμμυδοπλεξάνα.

  45. # 43
    οι μελιτζάνες γίνονται εξαιρετικά ευκολοχώνευτες, γλυκές και νόστιμες αν τις ξεφλουδίσεις, τις κόψεις κατά μήκος σε τρεις-τέσσερις φέτες (περίπου1 με 1,5 εκατοστό πάχος), τις περάσεις λάδι με το πινέλο και τις ψήσεις στη σχάρα του φούρνου

  46. ΣοφίαΟικ said

    Για το χρώμα: επειδή σπα΄νια βλέεπις μελιτζάνες ανοιχτόχρωμες, νόμιζα ότι έιναι το πολυ σκούρο μωβ ή το μάυρο με απόχρωση μωβ. Αλλά θυμάμαι τώρα που είχε πει η γιαγιά μου νομίζω ότι παλια΄έβλεπες πολ΄περισ΄σοτερο της τσακώνικες, οπότε μπορεί να εννοούσαν μελιτζανί το χρώμα τους.
    Παουτσάκια, θεικό έδεσμα.

  47. munich said

    όμως ιμάμαινα ή ιμάμισσα;

  48. bernardina said

    #43 Τις ποσάρεις 🙂 Ή τιςνεροβράζεις (εξ ου και νερόβραστος) 🙂

  49. spiral architect said

    @39: Ορεσίβιε, την είχα δει στην τηλεόραση (τέτοιες σινεφίλ ταινίες έβαζε και βάζει κατά βάση η ΕΡΤ) παρέα με τη γυναίκα μου:
    – «Ωραία σάλτσα για σπαγγέτι», σχολίασα.
    – «Μπλιαχ» 😛 είπε η γυναίκα μου, καθότι με τις μελιτζάνες δεν τα πάει καλά.
    (και το χούι πέρασε και στην κόρη μου)
    Γι’ αυτό θυμάμαι τη σάλτσα με μελιτζάνες. 😉

  50. τυφλόμυγα said

    44α, Νερό αντί λάδι εννοούσα, ναι.

    45, Καλή ιδέα. Πάνω σε λαδόκολα ε; Μη λερώσουμε. 🙂

    48, Το ποσάρω ακούγεται δήθεν στα αυτιά μου. Το νεροβράζω είναι ωραίο. Ευχαριστώ! 🙂

  51. christos k said

    Τα μελιτζανιά κατα τη δική μου γνώμη έχουν συνώνυμο τα πένθιμα και όχι τα φανταχτερά:

    «Το μελιτζανί, το μοβ (η λέξη μοβ απαντάται μετά το το 1856 και σχηματίστηκε από τον Χημικό Sir William Henry Perkin), είναι το χρώμα του πένθους, του σάβανου και της χηρείας. Με άλλη λόγια είναι μια διαχρονική ευχή να πάψει κάποια γυναίκα τη χηρεία και να ξαναφτιάξει τη ζωή της (…”όταν θα με φιλήσεις τα μελιτζανιά να μην τα βάλεις πια”) » (Γιώργος Δαμιανός / http://skalistiri-humanity.blogspot.gr/2012/05/blog-post_09.html).

    Ο ισχυρισμός αυτός επαληθεύεται και επάνω στους στίχους που παραθέτει ο Νίκος αφου οι μερακλήδες δεν αντέχουν να βλέπουν την ωραία στα μελιτζανιά (πένθιμα) με αποτέλεσμα να βαλαντώνουν.

    «Εμένα μου το είπανε, να στο πω να μη στο πω
    άνθρωποι μερακλήδες, τα μελιτζανιά να μην τα βάλεις πια
    άνθρωποι μερακλήδες, πάλι τα ‘βαλες και μας βαλάντωσες» .

  52. Παλιά, οι τσαγκάρηδες τα έβαφαν μαύρα «όταν βγαίνουν οι μελιτζάνες» (μετά το Πάσχα) επειδή τότε «αρχίζαν τα κεσάτια», οι αναδουλειές.

  53. sarant said

    Ευχαριστώ για τα νεότερα -και για τις συνταγές!

    43: Ιμάμαινα θα έλεγα, διότι ιμάμισσα είναι (κατά το πάπισσα) η γυναίκα που γίνεται ιμάμης.

  54. Νέο Kid Στο Block said

    O Tζι είπε: «οι μελιτζάνες γίνονται εξαιρετικά ευκολοχώνευτες, γλυκές και νόστιμες αν τις ξεφλουδίσεις, τις κόψεις κατά μήκος σε τρεις-τέσσερις φέτες (περίπου1 με 1,5 εκατοστό πάχος), τις περάσεις λάδι με το πινέλο και τις ψήσεις στη σχάρα του φούρνου»

    Oρίστε κυρίες και κύριοι πώς ξεχωρίζει ο μαθηματικός! Δίνει συνταγή με σαφή και διακριτά βήματα και σαφείς διαστάσεις, σαν αλγόριθμο!:-)

    Ερώτηση: Aν είναι ήδη κομένες και λαδωμένες οι μελιτζάνες, τι κάνουμε;
    Απάντηση: Tις ξελαδώνουμε, τις συγκολλούμε και then go to step 1 ! 😆

  55. Labros said

    Για το μπαίλντίζω έχω μια μικρή ένσταση. Στη Ξάνθη η γιαγιά μου το χρησιμοποιεί με την έννοια του ηρεμώ από υπερκόπωση, όχι του λιποθυμώ ή του απλώς κουράζομαι πολύ. Ιδιαίτερα για τα μικρά παιδιά που από παιχνίδι μεταξύ τους γίνονται υπερενεργητικά => <> και τα βλέπεις μετά ήρεμα 😛
    Επίσης και με την έννοια του αγανακτώ χρησιμοποιείται.

  56. # 50 β

    Μπα, δεν χρειάζεται, το «πίνουν» πολύ το λάδι μόλις ζεσταθούνε και δεν στάζουν.

  57. Labros said

    ήθελα να γράψω.
    Διόρθωση στο σχόλιο δε μπορώ να κάνω ε;

  58. Όλοι οι μουσουλμάνοι παντρεύονται, ακόμα και οι δερβίσηδες, που είναι ας πούμε σαν τους δικούς μας μοναχούς.
    Στα χωριά νοτίως των Ιωαννίνων, πιθανώς κι αλλού, τις μελιτζάνες τις έλεγαν και «ψάρια του βουνού», επειδή τις έτρωγαν στις νηστείες αντί για ψάρια, αφού αυτά ήταν ακριβά για τους χωρικούς.

  59. Labros said

    Συγγνώμη για τα συνεχόμενα ποστ αλλά μου κόβει προτάσεις!
    αυτό που ήθελα να γράψω ήταν : Ιδιαίτερα για τα μικρά παιδιά που από παιχνίδι μεταξύ τους γίνονται υπερενεργητικά , θυμάμαι να λέει μπαίλντισαν πια(με ιδιαίτερο τόνο κιόλας), τα φυσικά μετά ηρεμούσαν λόγω κούρασης.

  60. Μαρία said

    1. Παρομοίως. Κι έχουμε και επώνυμο Μαντζανάς.

  61. spiral architect said

    Επίσης, η μελιτζάνα περιέχει μία πρασινωπή ουσία, τη σολανίνη που μπορεί να προκαλέσει στομαχικές διαταραχές, όταν οι καρποί καταναλωθούν άγουροι ή πολύ ώριμοι. Γι’ αυτό χρειάζεται προσοχή.
    Καλος μεζές είναι και τηγανητή αλευρωμένη ή με κουρκούτι, αλλά η σάρκα της τραβάει πολύ λάδι.
    Με μέτρο λοιπόν.

  62. sarant said

    55-57-59: Όταν κουραστείς πολύ και είσαι μπαϊλντισμένος, κάθεσαι να ξεκουραστείς. Πάντως, τα λεξικά λένε αυτό που έγραψα.

    Για τη σημασία «αγανακτώ» θα έλεγα πως περισσότερο σημαίνει «απαυδώ», δεν αντέχω άλλο.

  63. Βαζάνες στη Ρόδο πράγματι οι μελιτζάνες. Θυμάμαι τη γιαγιά αλλά και τη μητέρα μου να το χρησιμοποιούν.
    Όσο για τα γαστρονομικά, η αγιορείτικη μελιτζανοσαλάτα είναι εκ των ων ουκ ανευ στο δικό μας σπίτι!

  64. sarant said

    51: Χρήστο, εγώ καταλαβαίνω εντελώς διαφορετικά τους στίχους. Βάζεις μελιτζανιά και μας ταράζεις, μας πεθαίνεις, μας βαλαντώνεις από τον πόθο. Η εικασία του Δαμιανού, ότι λέει «παντρέψου για να μην ξαναφορέσεις μελιτζανιά» ειναι κατ’ εμέ αστήριχτη, αφενός επειδή είναι λογικότερο να έλεγε «βγάλε τα μελιτζανιά» (υπάρχουν τέτοιοι στίχοι με μαύρα) και αφετέρου επειδή οι χήρες δεν φορούσαν μελιτζανιά αλλά μαύρα. Εγώ δεν ξέρω να υπήρχε μελιτζανί πένθιμο ρούχο, μόνο τα κρέπια στις κηδείες. Απόσο ξέρω, μελιτζανί ήταν καλό φουστάνι, για να βγεις έξω.

  65. Νέο Kid Στο Block said

    Mα να μη μούρχεται τόση ώρα το βαζάνι στο νού..μέχρι που πόσταρε η κα Μουστάκη
    Βαζάνια λοιπόν οι μελιτζάνες και στα κυπριακά!

  66. Μαρία said

    Α και με αφορμή το μπαΐλντισαν (μπαΐλτσαν για την ακρίβεια σε μας) έχουμε και το αφηρημένο ουσιαστικό μπαϊλμάδα= τάση για λιποθυμία (μου ήρθε μια μπαϊλμάδα).

    Aubergines απο το χρώμα της στολής λένε οι Παριζιάνοι τις μπατσίνες του δήμου.

  67. Αρκεσινεύς said

    Κι άλλοι στίχοι του Πτωχοπρόδομου, εδώ με τη λ. ματζάνα

    Κηπουρικήν πολύκαρπον ναργάζουμουν την τέχνην ,
    Συκίτζια και ροδάκινα, ροδίτζια, μυγδαλίτζια,
    Δαμασκηναπιδόμηλα, δαμάσκηνα κροκάτα,
    Τα λέγουν ανατολικά, τα λέγουν λαγηνάτα,
    Και άλλα τα των κηπουρών σκόρδα και κρομυδίτζια,
    Ματζάνας, λαχανόγουλα, κραμπιά και σευκλογούλια.

    Πρωχοπρόδομος α΄, 208-213

  68. Ρουμλ. said

    Υπέροχα και τα μελιτζανάκια τουρσί.

  69. Μαρία said

    62 Έτσι και σε μας. Το μπαΐλντισμα ακολουθεί το κουντούρντισμα.

  70. bernardina said

    Συνταγή για μελιτζανάκι γλυκό του κουταλιού θέλει κανείς; Κιντάκο; 😀

  71. τυφλόμυγα said

    51. Πριν μερικούς μήνες έβλεπα εκπομπή στην ΕΤ1 σχετικά με την ιστορία των χρωμάτων. Ένα κομμάτι της εκπομπής ήταν αφιερωμένο στον σερ Ουίλιαμ Πέρκιν. Εξηγούσε πως μέσω κάποιας περίεργης χημικής ένωσης και μάλλον (αν θυμάμαι καλά) τυχαία ανακάλυψε;/ εφήυρε;/ δημιούργησε; το μωβ χρώμα. Μάλιστα, υπάρχει βραβείο με το όνομά του. Μπράβο Χρήστο Κ. που τον θυμήθηκες. 🙂

  72. sarant said

    Ευχαριστώ για τα νεότερα!

    70: Το μελιτζανάκι γίνεται με άγουρες ή με μικρές μελιτζάνες; Γιατί οι άγουρες είναι πιο πικρές, όχι;

  73. Αρκεσινεύς said

    67. και τις 2 φορές λάθος (τα 2ρ δε μου πήγαιναν στη συνέχεια): Πτωχοπρόδρομος

  74. Πρέπει να έχει ψώνιο ο Σκόλα με τη μαγειρική. Στην ταινία του για την τηλεόραση La piu bella serata della mia vita (1972), σου τρέχουν τα σάλια από τα φαγητά που σερβίρονται, άσε τα σπάνια κρασιά. Βέβαια η ταινία είναι βασισμένη στη νουβέλα του Φρ. Ντίρενματ » Η βλάβη». Ίσως όμως να τον ερέθισαν τα φαγητά κι αποφάσισε να κάνει την ταινία! (Άντε πάλι να θυμηθώ πως μπαίνουν οι γελαστές φατσούλες…).

  75. bernardina said

    #72
    Να ένα ενδιαφέρον ερώτημα! Ομολογώ ότι δεν το είχα σκεφτεί ποτέ… Απλώς πάντα διάλεγα αυτές που μου φαίνονταν πιο υγιείς, χωρίς σκασίματα, γδαρσίματα και άλλα σημάδια. Άσε να το ψάξω λιγάκι 🙂

  76. bernardina said

    Επίσης, θυμάμαι αμυδρά να λέγεται κάτι σχετικά με την ποικιλία των συνταγών που αφορούν τη μελιτζάνα. Οι Τούρκοι, λέει, ισχυρίζονται πως είναι το ζαρζαβάτι με τους περισσότερους τρόπους αξιοποίησης, από τους οποίους οι άνθρωποι γνωρίζουν τους ενενήντα εννιά και μόνο ο Αλλάχ τον εκατοστό. Πού είναι ο Δύτης και οι άλλοι γνώστες να το επιβεβαιώσουν; 🙂

  77. Νέο Kid Στο Block said

    71. Δηλαδή μέχρι τον Πέρκιν δεν είχε σκεφτεί κανείς ν’ανακατέψει κόκκινο με μπλέ; 😆
    (όχι ότι αμφισβητώ αυτό που λες, αλλά μού κάνει εντύπωση!)

  78. Theo said

    34:
    Στο (ορθόδοξο) Ισλάμ δεν υπάρχουν κληρικοί ούτε μοναχοί. (Ο ιμάμης είναι ο δάσκαλος του ιερού νόμου.) Οπότε, δεν υπάρχει καμιά υπόσχεση αγαμίας.
    Κάποιοι σούφι (που ανήκουν στο αιρετικό Ισλάμ), και πάλι όχι από το κυρίαρχο ρεύμα τους (πχ. ο Τζελαλεντίν Ρουμί ήταν παντρεμένος) νομίζω πως δεν παντρεύονται.

  79. Νέο Kid Στο Block said

    Mπέρνη σουήτ ωμπερζίν (σιγά να μη σε πώ «αυγόφυτο».. 🙂 ) για ρίξε ρεσιπή σπεσιάλε! 🙂

  80. Theo said

    Στην Έδεσσα, για τους ντόπιους, το «μπαίλντισα» σημαίνει «βαρέθηκα, κουράστηκα, δεν αντέχω άλλο», κλπ.

  81. ππαν said

    66: και pervenches από ομώνυμο λουλούδι. Δεν ξέρω πώς ήταν παλιά οι στολές, οι pervenches όμως ταιριαζαν καλύτερα στο χρώμα της στολής που πρόλαβα εγώ!

  82. Νέο Kid Στο Block said

    81. Kαι ποιο ήτο αυτό το χρώμα των περβετέτοιων γαλλομπατσίνων περικαλώ;
    (…μισά πράματα λέει αυτό το κορίτσι..) 🙂

  83. ππαν said

    «Αλά Νόρμα» τα σιτσιλιάνικα μακαρόνια με μελιτζάνα, ντομάτα και αλμυρή, ξερή ρικότα. Από τη γνωστή Νόρμα της όπερας, λέγεται.

  84. Μαρία said

    81 Ναι, για την ίδια στολή μιλάμε. Pervenches τις λέει φίλος μου πιο γέρος απο μένα, ο γιος του όμως μελιτζάνες 🙂

  85. Μαρία said

    82
    https://www.google.gr/search?q=pervenche&hl=en&client=firefox-a&hs=eZd&tbo=d&rls=org.mozilla:el:official&source=lnms&tbm=isch&sa=X&ei=TkT9UObzDJC20QW26oHgDA&ved=0CAoQ_AUoAA&biw=1280&bih=590

  86. ππαν said

    82: Αχ δεν σκέφτηκα πως έχει χαλάσει ο υποογιστής σου και θα δυσκολευτεις να γκουγκλάρεις 🙂
    Μπλε ρουά θα το έλεγα αλλά οκ.

  87. bernardina said

    Κιντάκο, δες τες εδώ: http://amicale-police-patrimoine.fr/Catalogue%20Auxiliaires%20de%20Police.html

  88. ππαν said

    Εγώ το τεκμηρίωσα με τη συνονόματή σου μπατσίνα!

  89. ππαν said

    Αμάν, όλες για τον Κιντ δουλεύουμε; Αχ αυτός ο χαλασμένος υπολογιστής!

  90. Theo said

    Ένας αραβολόγος αλλά και σλαβολόγος και ελληνιστής Βέλγος φίλος μου «μελιτζάνες» λέει τις μουσουλμάνες που καλύπτονται σ’ όλο το σώμα τους με τη μπούρκα.

  91. bernardina said

    Πάντως, Ππαν, από τις εικόνες που βρήκα φαίνεται πως άλλη είναι η γαλαζωπή στολή που λες και άλλη η μελιτζανιά, ε;

  92. Νέο Kid Στο Block said

    89. 😆 ;lol:
    κι έμαθα και ποια είναι η μυρτιά!!

  93. τυφλόμυγα said

    77, Κι εμένα μου έκανε εντύπωση, έτσι έλεγαν στην εκπομπή όμως. Και στα λινκ @71 τα ίδια δε λένε;

  94. ππαν said

    91: Ε ναι, αυτό σκέφηκα κι εγώ.

  95. Νέο Kid Στο Block said

    87. ΑΥΤΕΣ ΕΙΝΑΙ ΜΠΑΤΣΙΝΕΣ!! ειδικά αυτή με την καπ μπλώνς (ντυμπουά) ..μούρλια!! 🙂

  96. Γς said

    71:
    Είναι η ένωση των δύο άκρων της ορατής ακτινοβολίας προς το υπέρυθρο και το υπεριώδες.

    Διαβάζω ότι εκφράζει πνευματικότητα, εσωτερισμό, μυστήριο, ηθική, αυτοθυσία και ηρεμία. Είναι το χρώμα του αναζητητή της αλήθειας ενώ δηλώνει κατανόηση και υπέρβαση των ψευδαισθήσεων και των φαινομενικών καταστάσεων. Αντιπροσωπεύει τα αγαθά κίνητρα και τις υψηλές πνευματικές επιδιώξεις. Ξεκαθαρίζει φόβους και καταπιεσμένα συναισθήματα ενώ δηλώνει την έκφραση του καθήκοντος που μέσα από την θυσία οδηγεί στην δικαίωση και την ολοκλήρωση. Ακόμα, χρώμα που δηλώνει απελευθέρωση από τα δεσμά του πάθους και των συναισθημάτων ενώ αυξάνει την παραγωγικότητα και ενθαρρύνει τον αυτοέλεγχο. Συνδέεται με την ευημερία, τα πλούτη και την αυξημένη παραγωγικότητα ενώ παράλληλα συμβολίζει την ευφυϊα, την γνώση, την νηφαλιότητα αλλά και την μετάνοια, την λύπη, την νοσταλγία, την θλίψη και … τα γηρατειά. Στις σκούρες αποχρώσεις του, το ιώδες η μωβ χρώμα εκφράζει κατάθλιψη και πένθος. Στην αρνητική του όψη μπορεί να εκφράζει σνομπισμό κλπ κλπ.

    Τα πάντα όλα!

  97. ππαν said

    Μου αρέσει τόσο το μελιτζανί -που κι εγώ πιστεύω ότι συνδέεται με το πένθος, το κρεμάνε στις εκλησίες από τη Μεγάλη Πέμπτη- που είμαι και Φιορεντίνα.

  98. Αααα! Υπέροχη η ανάρτηση, κι ευτυχώς που μίλησε ο gpoint @40 για τις τσακώνικες, γιατί όσο νάναι θα’ταν κολοβή !!! 🙂

    Από τα παραδοσιακά της Μεσογείου έχουμε και το ωραίο τραγούδι «Τα μελιτζανιά». Εδώ -στο 1.08- η καταγραφή από τον Σίμωνα Καρά, στ’ Αρχαγγελίτικα [Αρχάγγελος Ρόδου].
    Πέρδικα της- πέρδικα της ακρογιαλιάς
    και ψά- και ψάρι της θαλάσσης
    τα μελιτζανιά να μην τα βάλεις πια…

    Καθώς, υπάρχει κι ένα άλλο άγνωστο άσμα -για τους περισσότερους… Στο επιθεωρησιακό τραγούδι «Αθάνατο ρωμέικο» (συνθέτης: Ιερόθεος Σχίζας, 1931) με τον Αντώνη Νταλγκά, περιέχεται -02.08- ο «μελιτζανής» σκωπτικός μανές:
    Ανάμεσα στη θάλασσα θα σπείρω μελιτζάνες
    για να περνάει η αγάπη μου, καλέ ντουντού -ντουμ-ντουμ,
    ιμάμ-μπαϊλντί να τρώει.
    – … σ’ έφαγε η κουνέλα! …. Ωπ, ωπ, ω, πωπω!!! Άρπαχτη…

    *** Όποιος ακούει καλά τι λένε τα επιφωνήματα στον διάλογο, ας το μολογήσει!

  99. Μαρία said

    98
    Νταλγκά, σ’ έφαγε … Όπλε.

  100. Μαρία, ξεχάσαμε και τα ονόματα που δίνει ο Τούντας στα κουτσαβάκια που συχνάζουν «Στου Λινάρδου την ταβέρνα» (1936).

    Στου Λινάρδου τη ταβέρνα βλέπεις πρόσωπα μοντέρνα
    Πάνε όλοι, ένας κι ένας, οι αστέρες της ταβέρνας.

    Εκεί πάει ο Νταμιτζάνας, Μαϊντανός και Μελιτζάνας
    Πάει ο Ρέγγας κι ο Μπαρδάκος, Νεροχύτης και Ταμπάκος
    Εκεί πάει ο Χατζημπάμιας, ο Γαρδούμπας και ο Λάμιας
    Πάει κι ο Χατζηραπάνης, Παστουρμάς και Μπεχλιβάνης…

    (Ξανα-όπλες!!! Άϊντες…)

  101. Γς said

    78:
    >ο Τζελαλεντίν Ρουμί ήταν παντρεμένος

    Και ο δικός μου έδωσε το όνομα του Τζελαλεντίν Ρουμί στο γιό του: Ρούμι!

  102. aerosol said

    «Καλος μεζές είναι και τηγανητή αλευρωμένη ή με κουρκούτι»
    Κι αν το κουρκούτι είναι με μπύρα… μιαμ. μιαμ!
    Αντιπαθούσα ιδιαιτέρως τις μελιτζάνες από παιδί μέχρι που πείστηκα να δοκιμάσω στην Σαντορίνη. Έχουν απίστευτες (ιδίως λευκές), δεν νομίζω πως έχω ξαναδοκιμάσει τόσο νόστιμες.

  103. π2 said

    Αρνούμαι να συμμετάσχω στο παρόν νήμα, καθώς η φλούδα της μελιτζάνας με πειράζει (πια), καίτοι φανατικός της σωστής μελιτζανοσαλάτας, που θέλει μελιτζάνα στα κάρβουνα (καμιά σχέση η γεύση αλλιώς).

    Θυμάμαι ακόμη την αγαλλίαση της γυναίκας μου, φανατικής μελιτζανοφάγου, στη Νότιο Ιταλία, όπου μπορούσε να παραγγέλνει όλα τα πιάτα με μελιτζάνα: μακαρονάδα νόρμα ή πίτσα νόρμα, μελιτζάνα στ’ αντιπάστι, μόνο το μελιτζανάκι γλυκό έλειπε.

  104. Μαρία said

    100 Μπράβο, ρε συ. Ο Μπαρδάκος άραγε απ΄το μπαρντάκι (σταμνί);

  105. το κόμμα του 3,5% said

    ρε παλιοκουμούνια ,υποκριτές .Δεν θα σας ψηφίσουμε ποτέ,οέ,οέ.

  106. Μαρία said

    103 Μπορείς να βγάζεις τη φλούδα.
    Η σωστή έχει και καρύδια. Σκορδαλιά με καρύδια έριχνε η γιαγιά μου και στις μελιτζάνες στο φούρνο.

  107. sarant said

    Ευχαριστώ πολύ για τα νεότερα!

    98-100: Καλά που τα θυμήθηκες.

    Και ερωτώ, σας φαίνεται το δημοτικό αυτό για τραγούδι προς χήρα;

    105: Σας πειράζουν κι εσάς οι μελιτζάνες;

  108. bernardina said

    Μάλλον του φέρνουν αέρια…

  109. @104 – Μαρία, κι εγώ απ’ το κάθε είδους δοχείο για κρασί (μπακιρένιο ή πύλινο μπαρντάκι) λέω πως θα είναι αυτό το βάφτισμα.

    @107 – Νίκο, όπως φαίνεται στα περισσότερα, το μελιτζανί χρώμα (που το έχω στο μυαλό μου, για τότε, πάντα σε βελούδινο ή ταφταδένιο) μόνο επίσημο και «καλό» έως προκλητικό μπορεί να ήταν.
    Σε όλες λένε: Φτάνει πια! Μη βάζεις όλο τα «καλά σου» και μας ζουρλαίνεις…

  110. Αντιφασίστας said

    Όποιος πήγε στη Σκόπελο και δεν έφαγε αυτό
    http://skopelos-news.blogspot.gr/2012/07/blog-post_6293.html
    να ξαναπάει ειδικά γι’ αυτόν τον σκοπό. 🙂
    Έχω την εντύπωση ότι στον Παπαδιαμάντη η λέξη μελιτζάνα απαντά μόνο στον »Αειπλάνητο»:
    http://www.sarantakos.com/kibwtos/mazi/ppd_aeiplanhtos.html
    Προτιμούσε τα γιουβέτσια ο κυρ Αλέξανδρος.

  111. @110 – Και γιατί να τρέχουμε στη Σκόπελο; 🙂
    Στην Πελοπόννησο την κάνουμε, σε βδομαδιάτικη βάση, τη συνταγή και μάλιστα με πολύυυυυ σκόρδο !

  112. Μαρία said

    Στο Γεντί Κουλέ του Χριστιανόπουλου μελιτζανιά φοράνε οι δεσμοφύλακες.

  113. Γς said

    55:
    >η γιαγιά μου το χρησιμοποιεί με την έννοια του ηρεμώ από υπερκόπωση, όχι του λιποθυμίας

    Και μου θύμισε τον Πελοπίδα, που όπως η γιαγιά σου, χρησιμοποιούσε εκφράσεις με την αντίθετη σημασία τους. Αρχικά στην HELLAS, μετά σε κάτι λίστες δικές μου (Ο Νικοκύρης μας τις ομόρφαινε τότε με τη παρουσία του).

    Ο Πελοπίδας λοιπόν έλεγε ότι ο Σημίτης τους κατατρόπωσε. Τους έκανε τα τρία δύο(!). Ηταν η αγαπημένη του έκφραση. Και ο ίδιος είχε κάνει ‘τα τρία δύο’ σε όλους.

    Τι κι αν προσπάθησα να του εξηγήσω τη πλάνη του. Αυτός εκεί.
    Τελικά παραιτήθηκα για να περισώσω την ακεραιότητα της οικογένειας μου (Τα τρία μου )

  114. Per aspera said

    Χαιρετώ σας.Διαβάζοντας το νήμα θυμήθηκα ότι κατά τις καλοκαιρινές καταδύσεις μου στο γλωσσικό παλίμψηστο της Κρήτης έχω συναντήσει το όνομα Μπαχλιτζάνακης.

  115. Ωραία συνταγή, που έμαθα από φίλο Πέρση, η μίρζα γασεμί μπαντεμτζάν, ιδιαίτερα απλωμένη πάνω σε καυτό ψωμί ή πίτα.

  116. 114,
    Μπαχλιτζανάκης, βέβαια, και στον Πειραιά, κοντά στο λύκειο που πήγαινα.

  117. Αντιφασίστας said

    111: Και σκόρδο; Έφτασα! 🙂
    Μελιτζάνας εγκώμιο:
    http://www.tovima.gr/vimagourmet/kitchen/article/?aid=476547

  118. sarant said

    114: Καλώς ήρθες, αλλά αναρωτιέμαι αν προέρχεται από τη μελιτζάνα ο Μπαχλιτζανάκης.

  119. Μαρία said

    118 Δίνει την εντύπωση σύνθετου. Μπαχλής + Τζανάκης (έτσι έλεγαν τον καλύτερο δάσκαλο που είχαμε).

  120. Ευχάριστη η σημερινή έκπληξη. Χθες το βράδυ ξενυχτήσαμε με φίλους συζητώντας για τη σκηνή από την ταινία «Βίαιοι, βρώμικοι και κακοί», πίνοντας και δοκιμάζοντας το καινούργιο μελιτζανάκι τουρσί που έκανε ο ένας της παρέας.
    Το γλυκό μελιτζανάκι γίνεται από ολόκληρα μικρά μελιτζανάκια (6 με 7 cm). Αφού τα ξεφλουδίσουν τα βάζουν για κάποιο διάστημα σε ασβεστόνερο που τα ξεπικρίζει και κάνει πιο κρουστή τη σάρκα τους. Πριν τα δέσουν με σιρόπι βάζουν μέσα τους από ένα ασπρισμένο αμύγδαλο. Είναι πολύ δύσκολο γλυκό με απίστευτο όμως άρωμα και χρώμα.
    Στην περιοχή της Νάουσας ο σωστός μεζές για το ξινόμαυρο είναι λεπτές φέτες από μικρές ξεροτηγανισμένες μελιτζάνες που τις λένε γκαβόψαρα. Πράγματι στο πιάτο μοιάζουν με τηγανητά ψαράκια.

  121. 77,
    Δηλαδή μέχρι τον Πέρκιν δεν είχε σκεφτεί κανείς ν’ανακατέψει κόκκινο με μπλέ;

    Είχε,
    αλλά δεν του πέτυχε το ανακάτεμα, φαίνεται. 🙂

  122. Αντιφασίστας said

    »…και κει δα στις μελιτζάνες
    κλάψαν αδερφές και μάνες»

  123. sarant said

    120: Ωραία σύμπτωση -και ωραία τα γκαβόψαρα.

  124. Τώρα το ότι το μενού σήμερα είχε μουσακά ήταν τυχαίο; 😀

    @44α Θεωρητικά το τηγάνισμα απαιτεί λιπαρή ουσία. Τώρα αν μπορεί κανείς να μας κάνει πατάτες τηγανιτές χωρίς λάδι, να του βγάλουμε το καπέλο και τα λοιπά και τα λοιπά.
    44γ «Κρεμμυδοπλεξάνα»; Λέτε πλεξάνες τις πλεξούδες;

  125. Κουγιαγια said

    77 & 96:
    Αν και σε ένα ιστολόγιο για τη γλώσσα, δεν έχει θέση η φυσική, θα τη θυμηθώ για λίγο για να συμπληρώσω το σχόλιο του Γς με το τρίγωνο του Maxwell, στο αποίο απεικινίζονται όλα τα χρώματα του ορατού φάσματος.

    Η ανάμειξη του ενός άκρου της ορατής ακτινοβολίας (ιώδες ~ 380 nm) και του άλλου άκρου (ερυθρό ~ 700 nm) μας δίνει πάνω στην ευθεία 380-700 όλες τις δυνατές αποχρώσεις του μωβ.

  126. Κασσάνδρα said

    @33 για την αυθεντική γεύση, αφαιρούμε επίσης τον κύβο( αχρείαστο προσθετικό γεύσης ),και την ζάχαρη.

  127. Αντιφασίστας said

    Όποια θέλει να φορέσει νυφικό, πρέπει να ξέρει να ψήνει μελιτζάνες! 🙂

    Και οι στίχοι
    http://www.stixoi.info/stixoi.php?info=Lyrics&act=details&song_id=36391

  128. @127 – Μπράβο! Δε θυμόμουνα τον τίτλο καθόλου και βαρέθηκα να ψάξω! Και πάλι Παναγιώτης Τούντας-1936.
    Μικρούλα μ’ σαν δεν ήξευρες να ψήσεις μελιτζάνες,
    -κορόιδο, τι τον ήθελες τον άντρα με πιτζάμες…

    Σα να θυμάμαι όμως και τον Γιώργο Κατσαρό (Θεολογίτη) να λέει για τα «μελιτζανιά»… Δεν μου’ρχεται, ούτε αυτό…

    ***

    @109 – για το…πύλινο: Σαφώς και εννοώ πήλινο. Αλλά είχα γράψει και ξύλινο που το έσβησα, γιατί δεν ξέρω αν αποδίδεται για το μπαρντάκ κι η ξύλινη κανάτα σερβιρίσματος.

  129. Per aspera said

    118, 119 Όταν το είχα πρωτοακούσει η ηχητική ομοιότητα μου δημιούργησε την εντύπωση της σύνδεσης με το φυτό-δεν ήξερα τα όσα έγραψε στο εναρκτήριο λάκτισμα ο οικοδεσπότης μας. Η περίπτωση της σύνθετης λέξης είναι πολύ πιθανή.
    Ευχαριστώ για το καλωσόρισμα.

  130. @104-109-128
    Αν και μόλις είδα αναλυτικά, πως σημαίνει κάθε μικρό δοχείο υγρού (ποτήρι, κύπελλο, κούπα, βαζάκι, φλιτζάνι, κανάτα) και από γυαλί και από μέταλλο, ξύλο ή πηλό.

    Όμως, του δίνουν και τη σημασία: ευτελής, πρόστυχος, χαμηλός, κοντόχοντρος, μπουνταλάς, μούτρο
    Χμ… Λες;

  131. Ηλεφούφουτος said

    124τέλος, θέλεις να πεις ότι λέτε «πλεξούδες» τις πλεξάνες; 🙂

  132. @131 Και όχι μόνο εμείς, όλος ο καλός ο κόσμος 😉

  133. Καλαχώρας Λεώνικος said

    77@ Ορθόν
    @107 Εξαρτάται από τη ηλικία. Ξέρω χήρα που παντρέυτηκε δυο επιπλέον φορές. Και ζωντοχήρα επίσης. Ασφαλώς η δεύτερη δεν πενθούσε.

    Μελιτζάνες παπουτσάκια με καβουρντισμένο κραμμύδι αντί για κιμά. Χίλιες φορές καλύτερα.

    Συναγή: Κόβουμε τις φλάσκες μελιτζάνες (χωρίς κουκούτσια) κύβους και τις ψοφάμε στο microwave. Καβουρντίζουμε ψιλοκομμένο κρεμμύδι και μόλις ‘πιάσει’ ρίχνουμε στην κατσαρόλα μανιτάρια μικρού μεγέθους (όχι κονσέρβα) και ξύνουμε με ξύλινη κουτάλα να ξεκολλήσει το κρεμμύδι από το νερόπου βγάζουν τα μανιτάρια. Πριν φύγει το νερό των μονιταριών ρίχνουμε τις μελιτζάνες, και από πάνω μια καλή ποσότητα φρέσκια ντομάτας τριμμένης. Μπορούμε να προσθέσουμε και κύβους κάποιο σκληρό τυρί που να μη διαλυθεί εντελώς. Μυρωδικά ρίγανη και βασιλικός. Αλάτι καθόλου. Πιπέρι όσο βαστάτε. ΘΑ ΓΛΕΙΦΕΤΕ ΤΑ ΔΑΧΤΥΛΑ ΣΑΣ

    Οι ραββίνοι όχι μόνο παντρεύονται, αλλά θρησκειολογικά κανείς δεν είναι ραββίνος αν δεν παντρευτεί. Ακόμα κι εκτελεί χρέη ραββίνου, είναι ιεροσπουδαστής. Δεν νοείται ραββίνος ανύπαντρος. Φυσικά αν είναι χήρος, παραμένει ραββίνος.
    Δεν ξέρω τι γίνεται με του ιμάμηδες, αν είναι εξίσου υποχρεωτικό, αλλά ασφαλώς μπορούν να παντρευτούν.

    Νομίζω ότι το ιμάμ μπαϊλντί ονομάστηκε έτσι απλώς επειδή οι μελιτζάνες μοιάζουν με ιμάμηδες ξαπλωμένους και λιπόθυμους

  134. Καλαχώρας Λεώνικος said

    Με περνάει από κόσκινο. Και δεν έχω δώσει αφορμή. Κόσμιος είμαι. δε βρ’΄ιζω και δε βωμολοχώ. Τι το έπιασε;

  135. π2 said

    110-111: Ε, ναι, είναι πολύ συνηθισμένη συνταγή σε πολλά μέρη. Στα Κύθηρα είχα φάει ένα υπέροχο κρύο ορεκτικό με κοκκινιστή μελιτζάνα ξιδάτη, με μπόλικη κάπαρη και τριμμένη μυζήθρα. Θυμάται κανείς το όνομα;

    103: Καρύδι ναι, αλλά με μέτρο. Πιπεριά Φλωρίνης μέσα, ανυπερθέτως. Τη φλούδα είναι δύσκολο να τη βγάζω, γιατί η εγχείριση προξενεί τον αποτροπιασμό της μουτζαχεντίν μελιτζανοφάγου.

  136. π2 said

    Επίσης, είναι αμαρτία να λείπει από αυτό το νήμα το χουνκιάρ μπεγεντί (κοκκινιστό με πουρέ μελιτζάνας) από τα νοστιμότερα (αλλά και πιο βαριά) πολίτικα πιάτα.

  137. 1. Γι’αυτούς που διαβάζουν γαλλικά: La colère des aubergines η αγγλικά: The Anger of Aubergines: Stories of Women and Food της Ινδής Bulbul SHARMA. Ενα ευχάριστο βιβλίο με δώδεκα νουβέλλες που, με αφορμή τις ινδικές συνταγές, περιγράφει καθημερινές ιστορίες γυναικών με φόντο τη κουζίνα.

    Στο επιστημονικό σύγγραμα La Noria, l’aubergine et le fellah ( αρχαιολογικές αναφορές στον δυτικό μεσαιωνικό μουσουλμανισμό, Πανεπιστήμιο της Ghent) αναφέρεται ότι ο χαρακτηρισμός της μελιτζάνας σαν insanum οφείλεται στον -λίγο τοξικολόγο,λίγο αγρονόμο και ιδιαίτερα αλχημιστή- Ibn Wahsiyya (τέλη 9ου αιώνα) που την περιέλαβε στο βιβλίο του για τα δηλητηριώδη φυτά. Οι Μουσουλμάνοι ποιητές την παρομοιάζουν « σαν αυγό μέσα σε δέρμα ενός σκατζόχειρου » η « η καρδιά μιάς προβατίνας στα νύχια ενός αετού ».
    Οποιοι θέλουν ας τολμήσουν να να ξεπεράσουν τη ποιητική φαντασία τους…
    Και όσοι θέλουν συνταγές της μεσαιωνικής Ανδαλουσίας, για να ξεφύγουν απο τη συνηθισμένη μελιτζανοσαλάτα, ας ρίξουν μια ματιά στο βιβλίο του Ανδαλουσιανού Ανώνυμου (Kitâb al-Tabîkh , Anonyme Andalou). Είναι και αυτό κομμάτι της επίδρασης της μουσουλμανικής κουλτούρας στη ιστορία της χριστιανικης(ιουδαικης) Ευρώπης, ( ετσι, δηλαδή, για εκείνους που αμφιβάλλουν).
    2. Για τους Ιμάμηδες
    Οχι μόνο μπορούν να παντρεύονται αλλά και ο Προφήτης έδωσε συμβουλές στον Ιμάμη Αλή, έτσι όπως του τις μετέδωσε ο Γαβριήλ. Η πιο απλή συμβουλή ειναι να « μην κάνει έρωτα με τη γυναίκα του όρθια γιατί αυτό είναι άξιο των γαιδάρων και υπάρχει ο κίνδυνος το παιδί που θα γεννηθεί να κατουράει στο κρεββάτι όπως οι γάιδαροι κατουράνε παντού». Για τις υπόλοιπες συμβουλές στο http://quran.al-shia.org/fr/article/44.htm
    Και όταν κάποιος Ιμάμης βαράει τη γυναίκα του με βοηθό τη σαλαφιστική ερμηνεία του Κορανίου (38 , 4) η Γαλλία τον στέλνει σπίτι του ( η γνωστή περίπτωση του Αλγερινού Ιμάμη στη Venissieux της Lyon) και το Bέλγιο τον στέλνει φυλακή (πλημμελειοδικείο, 3.4.2012.). Να μην φοβούνται λοιπόν οι Χρυσαβγίτες άλλην επίδραση εκτός της μελιντζάνας στη κουζίνα.

  138. Nestoros said

    Οι πιο εύγευστες μπιλιγκάνις (έτσι τις λέει ένας φίλος Αιγύπτιος) είναι οι άσπρες της Σαντορίνης.

    Όχι μόνο οι δεσποτάδες. Το mauveine το φορούν και οι απλοί παπάδες στις περιόδους Έλευσης (Advent), Σαρακοστής (Lent) και στη συμφιλίωση (εξομολόγηση). 🙂

  139. # 133
    Λεώνικε είσαι φάουλ !
    Οπως προφανώς υπονοεί και η λέξη οι μελιτζάνες παπουτσάκια γινονται με μακρές μελιτζάνες κομμένες κατα μήκος στην μέση και αδειασμένες ώστε με την γέμιση να θυμίζουν παπούτσι. Η γέμιση αποτελείται από κυμά, σκόρδο, τυρι κεφαλίσιο τριμμένο, ντοματοπολτό λάδι και αλατοπίπερο σβησμένα στο τηγάνι. Από πάνω συνηθίζουν να βάζουν κομματάκια φέτας και μετά φουρνίζουν

  140. Νατάσσα said

    Μελιτζάνα στο Πήλιο λέμε και την κολλώδη ουσία, σα μαλακό κεχριμπάρι, που βγάζουν μερικά δέντρα από σκισίματα στον κορμό και τα κλαριά τους. Όταν ήμουν μικρή, έτρωγα τη μελιτζάνα της αμυγδαλιάς.

  141. sarant said

    Ευχαριστώ πολύ για τα νεότερα!

    136: Το χουνκιάρ μ’ αρέσει εξαιρετικά. Ναι, είναι λίγο βαρύ.

    137, τέλος: Πολύ σωστά!

  142. μια απορία που έχω να διατυπώσω κι όποιος ξέρει ή ο Γς, ας πει :
    Αυτό το λυκοπερσικόν μου θυμίζει ελαφρώς Περσία και θεωρώ πως είναι πολύ περισσότερο ταιριαστό να αποδίδεται στην μελιτζάνα που κατάγεται από την Ινδία- άρα ήρθε από τα προς τα εκεί μέρη- παρά στην ντομάτα που όπως και η πατάτα έχουν νοτιοαμερικάνικη προέλευση.
    Πόσο πιθανό είναι να έγινε κάποτε ένα μπέρδμα στα πρώτα γραπτά για σολανοειδή το οποίο αναπαραγόμενο από αντιγραφές με τα χρόνια έφτασε να θεωρείται σωστό.
    Αντίστοιχα παραδείγματα έχουμε σε λέξεις όπως το συκοφάντης που έχει αναφέρει επανειλημένως ο Νικοκύρης που από μια λανθασμένη ή όχι ακριβολόγα μετάφραση έφτασε σήμερα να έχει διαφορετικό νόημα στα αγγλικά.

  143. Labros said

    62: Ναι πιο κοντά στην έννοια του δεν αντέχω άλλο.
    Πάντως δεν ήξερα ότι αυτό το ρήμα χρησιμοποιείται και αλλού, εκτός θράκης. Δεν το έχω ακούσει εγώ τουλάχιστον να χρησιμοποιείται στον καθημερινό λόγο.

  144. Reblogged this on ΤΟ ΠΙΤΣΙΡΙΚΙ.

  145. ΕΦΗ ΕΦΗ said

    ΜΕΛΙΤΖΑΝΕΣ ΑΠΟΞΗΡΑΜΕΝΕΣ

    http://illaboratoriodimmskg.blogspot.gr/2011/10/melanzane-essicate.html

    Μετα τις λιαστες ντοματες, οι λιαστες μελιτζανες. Οι μεσογειακοι λαοι, απο τα αρχαια χρονια, συνηθιζουν να αποξηραινουν στον ηλιο τα λαχανικα τους για να τα διατηρουν και να τα χρησιμοποιουν σε εποχες που εκλειπουν.
    Οποιος εχει παει στην Τουρκια και εχει επισκεφτει καποιο παζαρι, σιγουρα θα του εκαναν εντυπωση τα αποξηραμενα πολυχρωμα λαχανικα που κρεμονται απο τα ταβανια των μαγαζιων. Πιπεριες, καυτερες πιπεριτσες, μπαμιες, κολοκυθακια, ντοματες και μελιτζανες. Οι τουρκοι, τις μελιτζανες τις κοβουν στα δυο, τις περνανε απο μια κλωστη και τις αφηνουν να ξεραθουν στον ηλιο και τον αερα. Εμεις δεν το συνηθζιουμε τοσο πολυ, αλλα ειναι μια καλη ιδεα, το καλοκαιρι που οι μελιτζανες ειναι αφθονες και νοστιμες, να αποξηρανουμε μερικες για να τις χρησιμοποιουμε τον χειμωνα.

  146. Καλησπέρα,
    Υπάρχει στην παράδοση της κύθνου το σέρβικο «Τα μελιτζανιά»
    Οι στίχοι λένε κάπου:
    «Τα μελιτζανιά να μη τα βάλεις πιά
    Πάλι τα ‘βαλες πολύ μας μαρανες..»

    Ηχογραφημένη εκτέλεση (εκτός από αποσπάσματα στο youtube) απ’ όσο ξέρω υπάρχει στο cd του μπαρμπα-Τζιωτάκη «Κάμετε τόπο στο χορό»

  147. ΕΦΗ ΕΦΗ said

    Ο Πατέρας μου τραγουδούσε σφυρίζοντας μια μαντινάδα

    Τ΄αχείλι σου το μερτζανί
    εφίλησά το φως μου
    κι εδά σου φαίνομαι… (τι;)…κόλλησα
    κι ο άσκημος του κόσμου

    Δε μπορώ να του τηλεφωνήσω αυτή την ώρα να μου πει , ‘ετσι είπα να ψάξω στον κυρ Γκούγκλη για το μερτζανί σε μαντινάδα,
    αλλά δε βρήκα κάτι. Αντ΄αυτού έπεσα (τι ωραία) σε άλλο τραγούδι με μελιτζανό αχείλι όπου αναφέρει κάτι ‘αλλο για το μερτζανι:
    …………………………………………………………………………………………………………………………………………….
    Αναφορικά με το μελιτζανό νομίζω ότι είναι παραφθορά του μερτζανί(κοραλλένιο από το Τρκ.mercan : κοράλι). ………………………..

    http://erythrealithri.blogspot.gr/2012/12/dili-dili-dili-to-kandili-variation.htm

    ντίλι μωρέ ντίλι το μελιτζανό σ’αχείλι

  148. Iδού τα σωστά λόγια, στα πρώτα -προνταλαρικά- ηχογραφήματα, με τραγούδια της Προποντίδας και της Κωνσταντινούπολης!

    Ο Σίμωνας Καράς στην ηχογράφηση του τραγουδιού (καθώς και ο Χρόνης Αηδονίδης) μας πληροφορούν ότι αυτά τα μαύρα και μελιτζανιά ο κυρ-Κωστάκης τα φοράει για ομορφιά!

    Εμένα μου το είπανε
    ….
    Μ’ αυτά τα μαύρα που φορείς
    -κυρ Κωστάκη έλα κοντά
    δεν τα φορείς για λύπη
    -πάπια, χήνα μου να δεις το κρίμα μου! (Αηδονίδης : έλα πέρασε, παίξε και γέλασε)
    δεν τα φορείς για λύπη
    -χήνα, πάπια μου να δεις τα πάθια μου!

    Μον’ τα φορείς για εμορφιά
    -κυρ Κωστάκη έλα κοντά
    και για ζαριφιλίκι*
    -πάπια του γιαλού μην αγαπάς αλλού (Αηδονίδης : έλα ταίρι μου και πιασ’ στο χέρι μου)
    και για ζαριφιλίκι
    -πάπια του γιαλού κι αγάπησες αλλού.

    *

    zarif / zarafet : κομψότητα, χάρη, καλαισθησία, φιλοκαλία, σπουδαιότητα, μοντερνισμός

    ________
    Και η Γλυκερία -με το Μόσχο αν θυμάμαι στο σαντούρι- έτσι το έλεγε.
    [Ααααχ…πού τώρα να το βρω; να παρηγορηθώ;]
    🙂

  149. 106: Πολύ σωστά! Πατλιτζάνια με το ξίδι στο φούρνο (το τριμμένο καρύδι προαιρετικό, το σκόρδο απαραίτητο!).Το θεωρούν και παραδοσιακό νιγριτιανό φαγητό. Να προσθέσω άλλα αγαπημένα φαγητά: κρέας με μελιτζάνες (κοκκινιστό) και ρεβίθια με μελιτζάνες. Βαριά, αλλά πεντανόστιμα!

  150. Μαρία said

    149
    >ρεβίθια με μελιτζάνες
    Εξαιρετικό έδεσμα. Κατά σύμπτωση έδωσα τη συνταγή το πρωί, στην πραγματική ζωή 🙂

  151. @150 – Επιτοπίως, τη συνταγή ! 🙂
    Ούτε το’χω ξαναματακούσει! Για ρεβύθια τρελλαίνομαι, για μελιτζάνες πεθαίνω…

  152. δώσε, Μαρία -τρέχουν τα σάλια μου.

  153. ππαν said

    Έχω και κάτι βρασμένα ρεβύθια…

  154. Ωχ, άνοιξα πληγές (και την όρεξη)!

  155. Να προσθέσω κι έναν καταπληκτικό τσιπουρομεζέ (μπινελίκι): ψημένη στα κάρβουνα μελιτζάνα, ξεφλουδισμένη και πατημένη με το πηρούνι. Κι από πάνω λάδι, σκόρδο, μαϊντανό και τριμμένο κεφαλοτύρι!

  156. @150 Για πες Μαρία, να δω μοιάζει με αυτά που έκανα την Παρασκευή; Στο τσικάλι τα ψήνεις ή στο φούρνο;

  157. Καληνυχτώ με ένα παλιό τραγούδι του Chris Rea, το Auberge. Δεν έψαξα τους στίχους, αλλά από τα σχόλια καταλαβαίνω ότι κάποια σχέση θα έχει. Καμιά αστυνομικίνα μήπως;

  158. @157 Προσκυνητή auberge είναι το πανδοχείο, η λοκάντα. Με τη μελιτζάνα δεν νομίζω να έχει σχέση 🙂

  159. Α, οκ. Δηλαδή, άλλο είναι το aubergine του κειμένου, άσχετο. Το τραγούδι πάντως είναι ωραιότατο.

  160. sarant said

    Ευχαριστώ για τα νεότερα -τελικά το ιστολόγιο πρέπει να το διαβάζει κανείς φαγωμένος.

    157: Ωραία περίπτωση: το auberge και η aubergine, ενώ φαίνεται να είναι το δεύτερο κάτι σαν υποκοριστικό του πρώτου, δεν έχουν καμιάν απολύτως σχέση, ούτε ετυμολογική.

    148: Μισιρλού, εντύπωσή μου είναι πως το «κυρ Κωστάκη έλα κοντά» είναι τσάκισμα, που δεν απευθύνεται σ’ αυτήν που φοράει το ρούχο αλλά στον άντρα της (αν δεν είναι χήρα). Τέλος πάντων, αν θέλετε να βγάλετε πένθιμο ρούχο το μελιτζανί θα πρέπει να βρείτε τεκμηρίωση.

    147: Άλλο το μερτζανί (κοραλλί όπως λες), άλλο το μελιτζανί.

  161. Μαρία said

    156 Εγώ στο τσουκάλι. Αλλά ξέρω κόσμο που τα βάζει στο τέλος στο φούρνο να τραβηχτούν τα ζουμιά.

    Παιδιά, πανεύκολο. Μαγειρεύετε τα ρεβύθια. Και προς το τέλος ρίχνετε μέσα τις μελιτζάνες, που προηγουμένως έχετε τηγανίσει. Όπως στο κρέας με μελιτζάνες, με τη διαφορά οτι αντί για κρέας έχετε ρεβύθια.

  162. ππαν said

    Μα γιατί τηγανισμένες; Στο φούρνο γίνονται πολύ ωραίες και μοσχοβολάει κι ο τόπος.

  163. @160 – Μα καλέ, Νίκο! Εγώ δεν το λέω πένθιμο το μελιτζανί! Το αντίθετο μάλιστα!
    Στο @109 το λέω προκλητικό, επίσημο και «καλό» και στο @148 σημειώνω πως βρήκα το «κανονικό» τραγούδι να μας λέει :
    Μ’ αυτά τα μαύρα που φορείς
    δεν τα φορείς για λύπη
    Μον’ τα φορείς για εμορφιά
    και για ζαριφιλίκι…

    (Τώρα, ποιος τα φορεί δεν έχει σημασία! Χήρος, αρραβωνιάρης, άντρας ή γυναίκα) 🙂

  164. sarant said

    163: Σωστά, δίκιο έχεις 🙂

  165. @161 Εγώ τις μαραίνω στο τηγάνι σε χαμηλή φωτιά με ελάχιστο λάδι (καμιά φορά και με μερικές πιπεριές και μανιτάρια) και μετά τις ανακατεύω με τα ρεβύθια που έχουνε πάρει μια βράση, ένα κρεμμύδι ολόκληρο χαραγμένο, πιπέρι ολόκληρο, λάδι, λίγη ντομάτα, νερό να τα σκεπάζει και λίγο ακόμα, στο πήλινο (σκεπασμένο) και στο φούρνο στους 100 όλη νύχτα. Ζάχαρη!

  166. Μαρία said

    165 Α εσύ είσαι πολύ μερακλού. Ολονύχτια ρεβυθάδα τρώγαμε στη Σίφνο.

    162 Είπαμε οτι δεν τις βάζω στο φούρνο αφού.

  167. @166 Το τσικάλι μου από τη Σίφνο είναι 🙂

  168. ΕΦΗ ΕΦΗ said

    160. Το μελτζανό τ΄αχείλι όμως δε μου φαίνεται να είναι το μερτζανί, επειδή χρησιμοποιείται το «μελιτζανιά» ή και «μαβιά» χείλια (όχι αρνητικά).

    Επειδή οι κυρίες φοράν μελιτζανί, συμπληρώνουν με μελιτζανί κραγιόν που είναι λέει στη μόδα :
    Marie Claire Oct 4, 2012 – «Βλέποντας τις καινούριες τάσεις στο μακιγιάζ και στα χείλη μου άρεσε πάρα πολύ το burgundy (ή ελληνικότατα μελιτζανί) που θα επικρατήσει το χειμώνα 2012-13..»

    Κάθε Αύγουστο στο Λεωνίδιο ,στην Τσακώνικη τοπική αγροτογιορτή, κάνουν διαγωνισμό μαγειρέματος με πρώτη ύλη τις μελιτζάνες.Στις σχετικές αναρτήσεις ‘εχει μπόλικες συνταγές φαγητών και γλυκών (πέρα από τις γνωστές) με περίεργους συνδυασμούς υλικών.

  169. ΕΦΗ ΕΦΗ said

    167. ‘Εψαχνα αλλά δεν πέτυχα καμιά φωτογραφία της συνταγής με τα ρεβύθια και τις μελιτζάνες στρώσεις στρώσεις στο πήλινο τσικάλι που σφράγιζε το καπάκι του με ζυμάρι και το έβαζε στη θράκα του ξυλόφουρνου ( Μαμαλάκης; νηστικό αρκούδι; Μπλέτσας; δε θυμάμαι.Η εικόνα του πήλινου μου έμεινε.)

  170. Αρκεσινεύς said

    163. Αυτά τα μαύρα που φορείς δεν τα φορείς για θλίψη,
    μόν’ τα φορείς για λεβεντιά και για το μερακλίκι.

  171. Άρτεμη said

    Τα μελιτζανιά είναι, λοιπόν, τα χωροφυλακίστικα ρούχα, άρα το τραγούδι συστήνει «να μήν ξαναντυθείς χωροφύλακας»;
    Ένας μακαρίτης πλέον θείος μου λάτρευε την Τέιλορ επειδή είχε, λέει, όμορφα μελιτζανιά μάτια https://www.google.gr/search?hl=el&gs_rn=1&gs_ri=hp&tok=yp-2gkIS67EuoFVQe2rs3A&cp=12&gs_id=1ex&xhr=t&q=%CE%B5%CE%BB%CE%AF%CE%B6%CE%B1%CE%BC%CF%80%CE%B5%CE%B8+%CF%84%CE%AD%CE%B9%CE%BB%CE%BF%CF%81&safe=active&bav=on.2,or.r_gc.r_pw.r_cp.r_qf.&bvm=bv.41248874,d.Yms&biw=1280&bih=892&um=1&ie=UTF-8&tbm=isch&source=og&sa=N&tab=li

  172. spyroszer said

    Πολύ χορταστικό το άρθρο και τα σχόλια, πρέπει όντως να τα διαβάζουμε φαγωμένοι που λέει κι ο Νικοκύρης.
    Και μένα μου φαίνεται πιο λογική η ερμηνεία ότι τα μελιτζανιά είναι τα καλά ρούχα. Εδώ και μια φράση, από παλιό παραμύθι μάλλον: «μελιτζανιά χρυσά βελούδα και ‘ς ένα κόκκινο άτι καβάλλα».
    http://books.google.gr/books?id=kOQGAAAAQAAJ&q=%CE%BC%CE%B5%CE%BB%CE%B9%CF%84%CE%B6%CE%B1%CE%BD%CE%B9%CE%B1&dq=%CE%BC%CE%B5%CE%BB%CE%B9%CF%84%CE%B6%CE%B1%CE%BD%CE%B9%CE%B1&hl=el
    Οι στίχοι του Καπετανάκη δεν βγάζουν και πολύ νόημα, αφού προφανώς είναι συρραφή διαφόρων στίχων δημοτικών ή και ρεμπέτικων τραγουδιών. Όπως το «τα μιλήσαμε τα συμφωνήσαμε» (σάλα σάλα μες τη σάλα), «τη πότισες φαρμάκι».(μελαχρινάκι). Στα παιδιά της Σαμαρίνας υπάρχει στίχος » μωρέ παιδιά καημένα». Η δόλια η μανούλα πρέπει επίσης να υπάρχει σε δημοτικά τραγούδια. Ο στίχος «Ξυπνώ και βλέπω σίδερα, στη γη στερεωμένα» υπάρχει και στα «Μάνταλα» του Τσιτσάνη, δεν ξέρω αν είναι από παλιότερο ρεμπέτικο. Αλλά αυτό είναι θέμα για άλλο άρθρο !!!

    Για να μην μένει παραπονεμένη και η μελιτζάνα, δύο παροιμίες απ’ τα γκουγκλοβιβλία:
    «Πικρή μελιτζάνα πάχνη δεν την πιάνει»
    Επί ωμών, οίτινες συνειθισμένοι εις τα κακά, αντέχουσι εις αυτά.
    http://books.google.gr/books?id=2Q0JAAAAQAAJ&pg=PA256&dq=%CE%BC%CE%B5%CE%BB%CE%B9%CF%84%CE%B6%CE%B1%CE%BD%CE%B1&hl=el#v=onepage&q=%CE%BC%CE%B5%CE%BB%CE%B9%CF%84%CE%B6%CE%B1%CE%BD%CE%B1&f=false

    «Φτάνει τηβ βαζανιάμ με το κατσούνιν»
    Φτάνει την μελιτζανιά με την βέργα. Ειρνεία για τους κοντούς
    http://books.google.gr/books?id=x8bYAAAAMAAJ&q=%CE%BC%CE%B5%CE%BB%CE%B9%CF%84%CE%B6%CE%B1%CE%BD%CE%B9%CE%B1&dq=%CE%BC%CE%B5%CE%BB%CE%B9%CF%84%CE%B6%CE%B1%CE%BD%CE%B9%CE%B1&hl=el

  173. Γς said

    172:

    >Φτάνει την μελιτζανιά με την βέργα

    Τόσο κοντή που βάζει σκαμνάκι για να σφουγγαρίσει

  174. sarant said

    171: Aπό πού προκύπτει ότι τα μελιτζανιά είναι τα χωροφυλακίστικα; Η ύπαρξη του ίδιου δίστιχου σε παραδοσιακά τραγούδια νομίζω ότι καταρρίπτει μια τέτοια εικασία.

    172: Συγχαρητήρια, κάλυψες και το παροιμιολογικό κενό!

  175. Λογοτεχνικές μελιτζάνες

    Ο κήπος ήτο ως αδέσποτος την ημέραν εκείνην, η δε γραία Νιανίτσα, η σύζυγος του ιδιοκτήτου, περιφερομένη από αυλακιάς εις αυλακιάν, μύωψ ούσα, έκοπτε κολόκυνθον αντί σικυού και μελιτζάναν αντί τομάτας. Ο κηπουρός, ο μπαρμπα-Νικόλας ο Χλώρης, από τεσσαρακονταετίας δεν είχε παύσει να καλλιεργεί τον κήπον, αλλ’ ενώ όλον τον χρόνον τα είχε καλά με τον ιδιοκτήτην, τον κυρ-Χαράλαμπον, εις τας παραμονάς πάσης εκλογής εμάλλωναν κι εγίνοντο από δυο χωριά. Εις τα πολιτικά ο κυρ-Χαράλαμπος εχώνετο έως τις μασχάλες, ο μπαρμπα-Νικόλας έως τον λαιμόν. Αλλ’ από τεσσαράκοντα ετών δεν συνέπεσε ποτέ να είναι οι δύο με το αυτό κόμμα. Περί του κυρ-Χαράλαμπου υπήρχε ένα παλαιόν δημώδες δίστιχον, το εξής·
    Σκόρδα, πράσα και ρεπάνια και ακόμα κάτι τι ο Νιανιός θα θυσιάσει για να βγάλει βουλευτή.

    [Αλεξ. Παπαδιαμάντης – «Οι Χαλασοχώρηδες», 1892]

    ~~~

    Μα τι κακή ψυχή και κείνη η Ακριβή! Φαινότανε από το πρόσωπο. Τα μαλλιά της ήταν χοντρά, άγρια και κόκκινα· τα μάτια της γαλάζια και τ’ ασπράδι τους κίτρινο, λες και είχε χρυσή· η μύτη της γυριστή ως τα χείλη και τα χείλη της φουσκωτά και μπλάβα σαν μελιτζάνα… Άμα θύμωνε, λύκος έμοιαζε. Ωχ, π’ ανάθεμά την! Μ’ έκαμε κι έγινα με όλο τον κόσμο οχτρός. Κάθε ήμερα σήκωνε τη γειτονιά στο ποδάρι. Κατάντησε το σπίτι μου να βγάλει το χειρότερο όνομα. Ο Θεός να φυλάει από τέτοια γυναίκα!

    [Ανδρέας Καρκαβίτσας – «Η μητριά» από το ΠΑΛΙΕΣ ΑΓΑΠΕΣ, 1900]

    ~~~

    Κι ενώ είχε τελειώσει τη δουλειά του και ημ­πορούσε να φύγει, άρχισε πάλι να κατεβαίνει το Σταυροπάζαρο και να φωνάζει νευρικά:
    — Μαρούλια! μαρούλια! Αγγουράκια, κολοκυθάκια, ραπανάκια! χλωρά κουκιά! Μπάμνιες, ντομάτες, μελιτζάνες!.. που να σας πάρει ο διάβολος!…
    Τίποτε απ’ αυτά δεν είχε στα χέρια του· δεν ήτο άλλωστε της εποχής. Ήθελε όμως να κάνει να τον προσέξουν στην αγορά, να τον πειράξουν όπως άλλοτε, να θυμώσει, να βρίσει, να γίνει ντόρος γύρω του. Αλλά τίποτα! Κανείς δεν τον επρόσεξε.

    [Ανδρέας Καρκαβίτσας – «Ευέλπιδες», από τα ΔΙΗΓΗΜΑΤΑ ΤΟΥ ΓΥΛΙΟΥ, 1922]

    ~~~

    Σ΄ άλλο καφενεδάκι, με ντόπιο καταστηματάρχη αυτόν, πελάτες είναι γεμάτο, που ήρθαν από τα βάθη της Αφρικής να σεργιανίσουν το Μεσίρι, την ξακουστή πρωτεύουσά τους. Αμίλητοι παρακολουθάνε τους ξεκουφαντικούς ήχους ενός νταουλιού που βαρεί με άχτι μισόγυμνος αραπάκος.
    Μέσα από σιδερένια κάγκελα, σα μέσα από τεράστιο θεριοκλουβί, προβάλλει πιο πέρα η χοντροπέτσω Σουντανέζα σαν κάποιος σκιάχτης. Είναι κι αυτή απ΄ τις λεγάμενες και μάλιστα από τις πιο περιζήτητες.
    Τα πλαδαρά μελαψά της κρέατα φαίνεται πως κεντούν τον πόθο σε πλήθος από πελάτες και η σειρά των άσπρων δοντιών της, που αφήνουν κάποτε να ξανοίγονται τα μελιτζανένια της, πρισμένα της χείλια, μαγεύουν και τους πιο μερακλήδες.

    [Σωτήρης Σκίπης – «Καϊρινό σκίτσο», 1923]

    ~~~

    Ένας κάποιος Γιοβάνης, ένας αξούριστος λασπάς, ήτανε το καπλάνι της κομπανίας. Σιχαινότανε τη δουλειά μ’ όλη τη δύναμη της χωριάτικης ψυχής του. Ήτανε κατεβασμένος από κάποιο βουνίσιο χωριό, μ’ ένα τουφωτό στήθος κι ένα τρίχινο σακούλι με μαύρα ψωμιά. Έτρωγε από ένα στην καθισιά του κάτου απ’ την ιτιά, ύστερις σβάρνιζε την κοιλιά του στο ποτάμι, έπεφτε μπρούμυτα και ποτιζότανε. Μια μέρα μέτρησα εκατό, κι ακόμα έπινε! Ήταν σωστή στέρνα! Τα γεύματά του ήταν πλούσια –ποτέ δεν έτρωε χωρίς προσφάι.
    Μας αράδιαζε τα φαγητά του με την παρακάτω τάξη:
    -Πιπέρκα-σισάρκα-πατλιζάν. (Πιπεριές, ντομάτες, μελιτζάνες).
    Την άλλη μέρα όμως (α! όλα; κιόλα!) άλλαζε:
    Πατλιζάν-σισάρκα-πιπέρκα.
    Όλα αυτά, άναβε φωτιά, τα ’ριχνε στη χόβολη, τα ξεφλούδιζε, τα ’χωνε στ’ αλάτι και τα ’τρωγε.
    Ένας άνθρωπος που γέμιζε την κοιλιά του με τόση δύναμη, τι θα την έκανε αν δεν την ξόδευε;

    [Μενέλαος Λουντέμης – «Συννεφιάζει», 1946]

    &

    ο βασανιστής Στελλάρας ή Κουτρούμπας ή Μελιτζάνας
    στο έργο του Λουντέμη «Οδός Αβύσσου αριθμός 0» (1962)

    ________
    (Έτοιμη Πηγή: Οι λογοτεχνικές σελίδες κάποιου κ. Νίκου Σαραντάκου)

  176. sarant said

    175: Μπράβο βρε Μισιρλού, νάσαι καλά (αν και δεν τα έχω όλα αυτά στις σελίδες μου, μπράβο πάντως!)

  177. Γς said

    176:
    >αν και δεν τα έχω όλα αυτά στις σελίδες μου

    Πως δεν υπάρχουν. Το τσεκάρισα.
    Συν ένα ακόμα:

    -Όχι, ξαναπήγα και δεύτερη φορά στο Κοινόβιο, δεν σου είπα… Καλά το είπες… Επήγα εκεί, κι ο ηγούμενος, μ’ έβαλε μάγειρα… Ύστερα, ο πάτερ Μελέτιος, ο οικονόμος, μ’ εμάλωσε να μη δίνω κομμάτια ψωμί και γαβαθάκια με κολοκύθια ή μελιτζάνες στους διαβάτες… Τότ΄ εσηκώθηκα κι εγώ, έβαλα μετάνοια στον ηγούμενο, κι έφυγα.

    [Αλεξ. Παπαδιαμάντης – «Ο αειπλάνητος»]

  178. sarant said

    177: Αυτά του Λουντέμη δεν τα έχω, εκτός αν τα πρόσθεσε κανείς εν αγνοία μου 🙂

  179. Γς said

    178:
    Αυτό τι είναι;

  180. ΕΦΗ ΕΦΗ said

    Τη μαντινάδα την είπε αλλιώς ο 90χρονος μπαμπάς (μπορεί να την μπέρδεψα εγώ)

    Άχι κανακολαίμα μου
    και μερτζανάχειλη μου
    και πέρδικα μου πλουμιστή
    και να ΄σουν εδική μου.

  181. sarant said

    Κανακολαίμα, που της χαϊδεύουν το λαιμό ή κάτι άλλο;

  182. ΕΦΗ ΕΦΗ said

    αυτή που έχει λαιμό για κανάκια (όμορφο). Δεν είναι λέξη πάντως που επέζησε. Λεξιπλασία για παίνεμα της κοπελιάς.όπως καμαροτράχηλη ή μαρμαροτράχηλη «κυρά καμαροτράχηλη και γαϊτανοφρυδούσα» στα Κάλλαντα).
    ‘Ομως χρησιμοποιείται το «στραβολαίμα».

  183. sarant said

    Λαιμό για χάδια, μάλιστα.

  184. ΕΦΗ ΕΦΗ said

    Μιας και εδώ το θέμα μας είναι για τις κυρίες που φοράνε βυσσινί ,της ομορφιάς και του λούσου,όπως καταλήξαμε θαρρώ, να προσθέσω:
    την παραλλαγή ,από τα κάλλαντα επίσης,(είμαστε και Γενάρη ακόμη )
    Κυρά μαρμαροτράχηλη*
    και φεγγαρομαγούλα
    και κρυσταλλίδα του γιαλού και πάχνη από τα χιόνια
    κι επήρες καμαρόφρυδα από τα χελιδόνια

    σ.σ. Η Μάνα μου φόραγε «βελούδο κρασάτο» φόρεμα. Είχε και μια ζακέτα «κερασάτη» πλεχτή.

    *άσπρος λαιμός-τραχειλιά

  185. ΕΦΗ ΕΦΗ said

    μελιτζανί, μελιτζανί, μελιτζανί (ειδική αχρωματοψία ‘εχω;). Η κερασάτη ζακέτα φταίει. Κοντά τα φρούτα και τα χρώματα

  186. Γς said

    Για την Ουγκάντα η Ελλάδα είναι κρύα αλλά και ζεστή χώρα. Εκεί το θερμόμετρο δεν ξεπερνά ποτέ τους 30-32 βαθμούς κι ούτε κατεβαίνει κάτω από τους 18.
    Ο ήλιος ανατέλει στις 6 και μισή και δύει στις 7. Κάθε μέρα συν πλην κάτι λεπτά, σε μια χώρα που περνάει από πάνω της ο Ισημερινός.
    Βρέχει αρκετά αλλά περισσότερο τον Οκτώβριο, Νοέμβριο.
    Φέτος όμως έβρεξε πολύ. Κι ήταν κακό για τις μελιτζάνες, που διπλασιάστηκε η τιμή τους.
    Μπιριŋκάνια τη λένε τη μελιτζάνα στη γλώσσα της γυναίκας μου τη Λουγκάντα που μιλάει η μεγαλύτερη εθνική ομάδα (φυλή) Μπαγκάντα της Ουγκάντα, αλλά και στα Σουαχίλι.
    Την μαγειρεύουνε όπως κι εμείς αλλά όχι πάντα σε μια χώρα που τηγανίζουν τις μπανάνες. Μόνο που δεν χρησιμοποιούν και δεν αντέχουν το ελαιόλαδο.

  187. sarant said

    186: Ωραία περιγραφή -το μπιρινκάνια να είναι τάχα αραβική επιρροή (τα σουαχίλι έχουν αραβικά δάνεια) ή ανεξάρτητο;

  188. Πέπε said

    Στη Σαντορίνη τα μελιντζανιά τα φοράνε οι νύφες.
    (Η μελιντζάνα της Σαντορίνης είναι η τρίτη της φτγρ, η άσπρη!)

    Το τούρκικο patlican έχει κατά κάποιο τρόπο περάσει και σ’ εμάς, στο πατλιτζάν κεμπάπ, ένα πολίτικο πιάτο εφάμιλλο του χουνκιάρ μπεϊεντί που ήδη ανέφερε κάποιος.

    Και κάτι όχι για τη μελιντζάνα αλλά για τον μουσακά: στα γαλλικά, όπου η λέξη moussaka υπάρχει απλώς για όποτε αναφέρονται σε ελληνική κουζίνα (δηλαδή μετά βίας μπορείς να πεις ότι υπάρχει στο λεξιλόγιό τους), έχει παρά ταύτα την ιδιορρυθμία να είναι θηλυκή, la moussaka, και όχι αρσενικοουδέτερη όπως θα ήταν αναμενόμενο για ένα «απροσάρμοστο δάνειο».

  189. Πέπε said

    #5: Η «ιστορία του τραγουδιού» του Καπετανάκη στο λινκ είναι απολύτως ό,τι να ‘ναι.

    Δεν αρκεί μια αναζήτηση (στο Γκούγκλ, το λεξικό, την εγκυκλοπαίδεια, τον φίλο μας που συμβαίνει να είναι αυθεντία στα ρεμπέτικα). Αυτό ξέρουν να το κάνουν και τα μικρά παιδιά. Για να βγάλουμε άκρη σ’ ένα τέτοιο ζήτημα δεν ξεκινάμε με το «ποιος ήταν ο Καπετανάκης» (που δεν αμφισβητώ ότι θα ήταν αυτός που μας λέει), ή «τι σημαίνει ντούγκλα», αλλά με το «τι λέει το τραγούδι». Ο συντάκτης δεν καταλαβαίνει τι λέει το τραγούδι, το ακούει και νομίζει ότι είναι κινέζικα.
    Δεν ξέρω τι άλλο περιέχει το e-περιοδικό, αλλά για «περιοδικό πολιτισμού» τέτοια προχειρότητα είναι ανεπίτρεπτη.

  190. sarant said

    Δεν ήταν ακριβώς αυτός ο Καπετανάκης. Κι εγώ πάντως δεν συμφωνώ με την εκδοχή του πένθους. (Ούτε βέβαια με τις πόρνες).

  191. Γς said

    186:
    Τα έφαγα χτες το βράδυ.
    Δεν είναι από μελιτζάνα, ούτε πατάτα.
    Τα έφτιαξε η κυρά μου. Τα λένε Καμπαλαγκάλα.
    Σίγουρα δεν τα ξέρετε. Από τι να είναι λέτε;

  192. Γς said

    191:
    Ουπς
    Ξέχασα τη φωτό

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: