Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Ο μπάρμπας μου ο μπαρμπέρης έφαγε μπαρμπούνια

Posted by sarant στο 4 Απριλίου, 2013


Στο χτεσινό άρθρο για τα φαιδρά πορτοκάλεια, εκεί που παρέθετα μερικές από τις εκατοντάδες ελληνικές λέξεις που είναι δάνεια από τα ιταλικά (ή τα βενετικά), ανέφερα και τη λέξη «μπάρμπας», επειδή όμως έχουμε κι άλλες δάνειες λέξεις στο λεξιλόγιό μας που αρχίζουν από μπαρμπ- σκέφτηκα να γράψω ένα αρθράκι για το φλέγον αυτό θέμα.

Μπάρμπας είναι βέβαια ο θείος, ο αδελφός του πατέρα ή της μητέρας, είναι όμως και προσφώνηση, άλλοτε οικεία και άλλοτε υποτιμητική, προς κάποιον άντρα μεγαλύτερης ηλικίας. Κατά το ΛΚΝ, η προσφώνηση είναι ένδειξη σεβασμού, αλλά νομίζω πως και υποτιμητικά μπορεί να χρησιμοποιηθεί, π.χ. «Πρόσεχε λίγο, ρε μπάρμπα!» θα φωνάξει ο νεαρός μοτοσικλετιστής στον απρόσεχτο (και ηλικιωμένο) πεζό. Για κάποιον που έχει ισχυρά μέσα και γνωριμίες λέμε «Έχει μπάρμπα στην Κορώνη», φράση που είναι απομεινάρι της εποχής που η Μεθώνη και η Κορώνη, επί τουρκοκρατίας, βρίσκονταν στα χέρια των Βενετών, οπότε οι κάτοικοί τους μπορούσαν να ζητήσουν τη βενετική διπλωματική προστασία και, σε περίπτωση ανάγκης, να μεσολαβήσουν υπέρ συγγενών τους που κατοικούσαν στον υπόλοιπο Μοριά. Παρόλο που έχουν περάσει αιώνες από τότε, η έκφραση είναι ακόμα πολύ ζωντανή.

Λέμε επίσης «που τον Θεό μπάρμπα νάχεις», για κάτι που αποκλείεται να γίνει, π.χ. «αν σε πιάσω στα χέρια μου, δεν γλυτώνεις που τον Θεό μπάρμπα νάχεις». Επίσης, όταν κάποιος επικαλείται ένα αναξιόπιστο πρόσωπο για να στηρίξει τα λεγόμενά του, μπορούμε να του πούμε «Ρώτα και τον μπάρμπα μου τον ψεύτη», ενώ οι παλιοί πλανόδιοι μικροπωλητές συνήθιζαν να διαλαλούν την πραμάτεια τους φωνάζοντας «Δώσε κι εμένα μπάρμπα». Πολλά ακόμα θα μπορούσαμε να πούμε για τη λέξη αυτή, όσο κι αν έχει κάπως παλιώσει, ας πούμε για τον μπαρμπα-Γιώργο του Καραγκιόζη ή τον μπαρμπαΜυτούση του κουκλοθεάτρου (ή τον μπαρμπαΜπρίλιο που είχε έναν γάλο πολύ μεγάλο ή ακόμα τον μπαρμπα-Θωμά και την καλύβα του), αλλά λέω να περάσω στην ετυμολογία της λέξης.

Η λέξη «μπάρμπας», λοιπόν, είναι δάνειο από τα ιταλικά (ή τα βενετικά). Στα ιταλικά, barba είναι η γενειάδα, το πιγούνι, είναι όμως (κυρίως στις βόρειες διάλεκτες) και ο θείος. Στην αρχή της αλυσίδας έχουμε το λατινικό barba, που σήμαινε μόνο τη γενειάδα ή το πιγούνι. Barba non facit philosophum, η γενειάδα δεν κάνει τον φιλόσοφο, λέει η παροιμία, που έχει την αρχή της στον Ηρώδη τον Αττικό. Η σημασία «θείος» εμφανίστηκε στα ιταλικά, ήδη από τον Δάντη. Φαίνεται ότι από τη σημασία «γενειοφόρος, σεβάσμιος άντρας» περάσαμε στη σημασία του θείου, αν και δεν είναι τόσο απλό όσο το παρουσιάζω εδώ.

Η λέξη μπάρμπας είναι μεσαιωνική στα ελληνικά, τη βρίσκουμε π.χ. στον Ερωτόκριτο (Εσήκωσε τη χέρα του, το μπάρμπα του αγκαλιάστη). Το αστείο είναι ότι εμείς χρησιμοποιούμε (και) τη λέξη «μπάρμπας» που έχει ιταλική αρχή, ενώ οι Ιταλοί χρησιμοποιούν (κυρίως) τη λέξη zio, που έχει… ελληνική αρχή, είναι δάνειο από το «θείος»! (Οπότε, τα κερκυρέικα «ο τσίος» και «η τσία» είναι αντιδάνεια).

Από το barba, το ιταλικό γένι, έχουμε κι άλλες λέξεις στο λεξιλόγιό μας. Για παράδειγμα, για να ξεκινήσουμε από τις λέξεις του τίτλου, έχουμε τον μπαρμπέρη, που είναι η λαϊκή (και κάπως παλιωμένη πια) λέξη για τον κουρέα. Κι αυτή μεσαιωνική είναι, και προέρχεται από το ιταλικό barbiere, που και αυτό βέβαια στο barba, τη γενειάδα ανάγεται. Από τον μπαρμπέρη έχουμε και το μπαρμπέρικο, που αριά και πού το βλέπει κανείς σε επιγραφές προχώ κουρείων, και ακόμα πιο προχώ είναι το Barμπεράδικο, όπως λέγεται ένα κουρείο στη γειτονιά μου στο Φάληρο, που δεν ξέρω αν σερβίρει ποτά για να δικαιολογήσει το λογοπαίγνιο της ονομασίας του.

Όσο για το μπαρμπούνι, προέρχεται από το βενετικό barbon, επειδή έχει αυτά τα τριχοειδή αγκάθια στο ρύγχος του, τα μουστάκια που τα λέμε. Γενάτο δηλαδή, άλλωστε η επιστημονική ονομασία του είναι «τρίγλη η μυστακοφόρος». Τα φασολάκια μπαρμπούνια δεν νομίζω να έχουν μουστάκια, πρέπει να ονομάστηκαν έτσι από το χρώμα τους. Το μπαρμπούνι στα τούρκικα είναι barbunya, επειδή έτσι το ακούσανε από τους Ρωμηούς.

Και οι τρεις λέξεις του τίτλου αναφέρονται έμμεσα (έως πολύ έμμεσα) στην τριχοφυΐα, έχουμε όμως στη γλώσσα μας και πιο άμεσες αναφορές, σε λέξεις που επίσης αρχίζουν από μπαρμπ-. Τις φαβορίτες παλιότερα τις λέγαμε μπαρμπέτες, όπως μου θύμισε το σχόλιο του Δύτη, και υποκοριστικό τους ήταν τα μπαρμπετόνια. Η μπαρμπέτα είναι μια από τις 366 Λέξεις που χάνονται: δάνειο από το βενετικό barbeta (ιταλ. barbetta), υποκορ. του barba. Φημισμένες μπαρμπέτες είχε ο Θ. Δηλιγιάννης, ο μεγάλος αντίπαλος του Τρικούπη στα τέλη του 19ου αιώνα. Θυμάται ο Περικλής Βυζάντιος τον Δηλιγιάννη: «O γέρος με τις άσπρες μπαρμπέτες έβγαινε στο παράθυρο και έβγαζε ένα λόγο που δεν τον άκουγε κανείς, γιατί όλοι φωνάζανε: “Kορδόναρος – Kορδοναρούμπαρος”». Την εποχή του Δηλιγιάννη, οι μπαρμπέτες ήταν η λέξη της καθομιλουμένης· οι φαβορίτες δεν ακούγονταν πολύ. Ο Κουμανούδης στη Συναγωγή νέων λέξεων καταγράφει: «Παραγναθίδες· αι κοινώς μπαρμπέτες». Οι παραγναθίδες δεν μπόρεσαν φυσικά να εδραιωθούν, αλλά οι μπαρμπέτες δεν επωφελήθηκαν· σήμερα λέμε συνήθως φαβορίτες· οι μπαρμπέτες ακούγονται ακόμα, αλλά έχουν σαφώς παλιομοδίτικη απόχρωση.

Σύμφωνα με το Ετυμολογικό του Μπαμπινιώτη, κι άλλες δυο λέξεις που αρχίζουν από μπαρμπ- ανάγονται στο barba. Αφενός πρόκειται για το μπαρμπούτι, που είναι δάνειο από το τουρκικό barbut,  παιχνίδι με ζάρια. Την τουρκική λέξη, ο Νισανιάν και ο Μπαμπινιώτης την ανάγουν στο βενετικό barbút, που σημαίνει γενειοφόρος, και που είχε πάρει στην αργκό τη σημασία «χρήματα». Έχουμε και τα μπαρμπούτσαλα, που (με επιφυλάξεις) ο Μπαμπινιώτης τα ανάγει στο βενετικό barbuzzal (μάσκα ηθοποιού) που  ανάγεται στο barba. Το βέβαιο είναι πως από το barba προέρχεται η μπαρμπούτα (< ιταλ. barbuta, επειδή άφηνε το πιγούνι ελεύθερο), είδος κλειστής μεσαιωνικής περικεφαλαίας.

Τέλος, έχουμε και τα νησιά Μπαρμπάντος, νησιωτικό κράτος της Καραϊβικής, που οφείλει το όνομά του στο ισπανικό barbado (γενειοφόρος), είτε επειδή οι Ισπανοί ναυτικοί συνάντησαν γενειοφόρους ιθαγενείς, είτε από τις μακριές ρίζες ενός είδους συκιάς που ευδοκιμεί εκεί, που θυμίζουν γενειάδα.

Υπάρχουν και καναδυό λέξεις από μπαρμπ- που δεν ανάγονται στο barba και στη γενειάδα: το μπάρμπεκιου (από τα αγγλικά, με προέλευση από τα ισπανικά της Καραϊβικής) και η Μπαρμπαριά, η ονομασία για τη Βορειοδυτική Αφρική, τη χώρα των Βερβέρων -δάνειο ιταλικό με επίδραση από τη λέξη βάρβαρος ή και προέλευση από αυτήν. Στο Τούνεζι στη Μπαρμπαριά μας έπιασε κακοκαιριά, λέει το τραγούδι του Τσιτσάνη. Από μιαν άποψη, βέβαια, και η Μπαρμπαριά έχει κάποια σχέση με τον μπάρμπα: Μπαρμπαριά και Τούνεζι! ήταν η θυμωμένη ατάκα-απάντηση στην προσφώνηση «Μπάρμπα!» -τη χρησιμοποιεί σε ταινίες ο Κωνσταντάρας. Και σε πλήρη μορφή: Μπαρμπαριά και Τούνεζι να σε κόψει.

Αλλά θα τελειώσουμε με μια λέξη που ενώ προέρχεται και αυτή από το barba, δεν αρχίζει από μπαρμπ-. Πρόκειται για τη λέξη βαρβάτος, που εμφανίζεται στη γλώσσα μας στη βυζαντινή εποχή, δάνειο από το λατινικό barbatus (γενειοφόρος), με τη σημασία «ο μη ευνουχισμένος», όπου η τριχοφυΐα είναι ένδειξη κανονικής λειτουργίας των γεννητικών αδένων. Με την κυριολεκτική σημασία η λέξη λέγεται για ζώα, άλογα ή τράγους, ή ημικυριολεκτικά για άντρες με έντονες ορμές, ενώ έχει πάρει και μεταφορικές σημασίες, του πολύ επιδέξιου στο επάγγελμα ή την επιστήμη του (βαρβάτος δικηγόρος), ή δηλώνει μεγάλο μέγεθος ή μεγάλη ένταση π.χ. βαρβάτη περιουσία, βαρβάτος καβγάς, βαρβάτο μάθημα (που είναι δύσκολο να το περάσεις). Δηλαδή, όπως το λέμε πιο χυδαία, «με αρχίδια».

234 Σχόλια to “Ο μπάρμπας μου ο μπαρμπέρης έφαγε μπαρμπούνια”

  1. Νέο Kid Στο Block said

    Mα τι ωραίο άρθρο! Βαρβάτο πραγματικά! 🙂
    Nα προσθέσω και την ούλτιμουμ φαντασίωση μιας ολόκληρης γενιάς…τη Βάνα (δόσ’ και μένα!)Μπάρμπα!

  2. tamistas said

    Ώστε ήταν τα μπαρμπαδάκια να φτάσουν σήμερα.
    Μπαρμπεμπιπτόντως, οι βάρβαροι, λέει, βγήκαν από το βαρ-βαρ, έκφραση με την οποία αναφέρονταν οι αρχαίοι στις ακαταλαβίστικες ομιλίες των ξένων.

    Καλημέρα, καλό μήνα, μια κι είχα καιρό να περάσω.

  3. Μπαρμπέτα, έμαθα πρόσφατα, λένε τη φαβορίτα (η οποία, λέει το ΛΚΝ, βγαίνει κι αυτή από τα βενετσιάνικα: βεν. favorit(e) ).

  4. Γς said

    Καλημέρα
    Ο Μπαρμπέρης του Ροσίνι;
    Η Μπάρμπα;
    Ασε καλύτερα Μπάρμπαρα: Δε γουέι ουί γουέρ

  5. Νέο Kid Στο Block said

    Δύτη, μερσί τσοκ για τα μπράουνις και τα περίτιος! 🙂

  6. Γς said

    4:
    The way we were και θυμήθηκα ένα ωραίο πλασματάκι δροσερό και τσαχπίνικο.
    -Πωπώ, ίδια η Μπάρμπαρα Στρέιζαντ είσαι (του καιρού εκείνου).
    Και το νιάνιαρο η κόρη μου, μου έκανε τη χαλάστρα:
    -Μα η Στρέιζαντ είναι άσχημη βρε μπαμπά!

  7. ωραίο άρθρο !

    δεν αναφέρθηκε όμως ο γνωστός κανατάς-να χαρεί τα μάτια του !

    ούτε ο πορφυρογένης Μπαρμπαρόσσα

    πιθανή τη προέλευση επιθέτων όπως Βαρβάκης και Βαρβιτσιώτης

    και πονηρή της κουκλίτσας Μπάρμπι…

  8. (Κιντ, θα απαντήσω στο οικείο νήμα περί Αριμασπών)

  9. LandS said

    #4 Η Στρέισαντ δεν είναι Μπάρμπαρα, είναι Μπάρμπρα.

    Λέγεται ότι ο πειρατής Μπαρμπαρόσα, ο Μυτιληνιός, δεν ήταν κοκκινογένης αλλά οι Ιταλοί παράκουσαν το όνομα του αδελφού του. Μπαμπά Αρούζ.

  10. Alexis said

    Καλημέρα.
    Ο μπαρμπέρης δε νομίζω ότι έχει παλιώσει σαν λέξη, απλά χρησιμοποιείται πλέον για να διαχωρίσει τον παλιακό, παραδοσιακό κουρέα, που κάνει και ξύρισμα με σαπουνάδα, από τον μοντέρνο κουρέα ή κομμωτή.
    Μιας και αναφέρθηκε το Barμπεράδικο ως όνομα μαγαζιού-λογοπαίγνιο να αναφέρω κι εγώ ένα ωραίο που είδα πρόσφατα σε ψησταριά στο Περιστέρι: I need a χοίρο

  11. Ἀρχιμήδης Ἀναγνώστου said

    Πολὺ ἐνδιαφέρον ἄρθρο μιὰ καὶ στὸ Νότο ὅπου ἔζησα ἐγὼ δὲν ἄκουσα ποτὲ τὴ λέξη barba μὲ αὐτὴν τὴν ἔννοια. Οὔτε στὴν Κόλαση θυμᾶμαι νὰ τὴ συνάντησα ἀλλὰ ἐκεῖ μπορεῖ καὶ νὰ μοῦ διέφυγε. Καὶ εἶχα καὶ τότε τὴν ἀπορία πῶς ἐτυμολογεῖται ἡ λέξη «μπάρμπας». Ἀλλὰ αὐτὸ τὸ «διάλεκτες» τί τὄθελες; Πολὺ ἀχώνευτο. Πράγματι τὸ «διαλέκτους» δὲ στέκει καλὰ δίπλα στὸ «βόρειες» ἀλλὰ σὲ αὐτὴ τὴν περίπτωση, ἀκόμη κι ὁ ἐνθερμότερος δημοτικιστὴς πρέπει νὰ κάνει μιὰ ἔκπτωση καὶ νὰ πῆ «βορείους».

  12. Νέο Kid Στο Block said

    10. I need a heroe! 😆 😆
    (άμα ο χοίρος του είναι σαν τα λογοπαίγνιά του, θα είναι χοίρος μ’ αντίδια!! ) μα καλά ρε Νικοκύρη ,έχεις ξανατελειώσει κείμενο μέ τη λέξη αντίδια; 🙂

  13. spiral architect said

    Καλημέρα. 🙂
    ….Με την κυριολεκτική σημασία η λέξη (βαρβάτος) λέγεται για ζώα, άλογα ή τράγους, ή ημικυριολεκτικά για άντρες με έντονες ορμές, …
    Λέμε επίσης ότι οι τελευταίοι βρωμάνε βαρβατίλα.

    – Μπαρμπάσαινα ή και Βαρβάσαινα: Χωριό του Ν. Ηλείας καθώς και μάρκα κρασιού.

    – Μπαρμπα-Φώτης: Ο σκληρός άντρας και πρώην Ρηγάς που έχει χόμπι να ζωγραφίζει κόκκινες γραμμές στην καυτή άσφαλτο του μνημονίου. Πετυχημένος και εγνωσμένου κύρους δικαιόρος. 😛

    – Η καλύβα του μπαρμπα-Θωμά: Γνωστό βιβλίο της Αμερικανίδας συγγραφέως Χάριετ Μπίτσερ Στόου, αλλά και φτωχικό σπίτι κατά προτίμηση με θέα στο ποτάμι.
    (κάτω απ’ τη γέφυρα)

    – Μπαρμπα-Γιάννη Μακρυγιάννη: Τραγούδι σε στίχους Νίκου Γκάτσου, μουσική Σταύρου Ξαρχάκου και ερμηνεία Νίκου Ξυλούρη, ως άσμα της ημέρας:

  14. sarant said

    Ευχαριστώ για τα πρώτα σχόλια και τις συμπληρώσεις που αναπόφευκτα θα είναι πολλές.

    Καίρια ήταν η συμπλήρωση του Δύτη, για τις μπαρμπέτες, διότι είχα σκοπό να γράψω γιαυτές και το ξέχασα, έτσι τώρα το συμπλήρωσα.

    11: Το ‘διάλεκτες’ το έβαλα έτσι για γούστο, ούτε κι εγώ το χρησιμοποιώ κανονικά. Έχει ενδιαφέρον αυτό που γράφεις -πράγματι το «βόρειες διαλέκτους» δεν κάθεται απόλυτα καλά αλλά δεν νομίζω πως κανείς δημοτικιστής, ιδίως αν είναι ένθερμος, θα βάλει «στις βορείους διαλέκτους». Θα το αφήσει έτσι (στις βόρειες διαλέκτους) γιατί αν βάλει «στις βορείους» μετά δεν θα κάθεται καλά το «στις» και θα πρέπει να βάλει «στας βορείους» και δεν θα κάθεται ούτε αυτό καλά και θα γράψει «ειδικά εις
    τας βορείους διαλέκτους» και μετά δεν θα κάθεται καλά το «ειδικά» και… τσουπ, όλο το κείμενο στην καθαρεύουσα! 🙂

  15. sarant said

    13: Όχι, ούτε με αντίδια, ούτε με αρτίδια. 🙂

  16. alex said

    Αν και νομίζω ότι το έχετε κάπου ξαναγράψει, θα προσθέσω ότι το μπαρμπούνι στα ιταλικά είναι triglia, από το ελληνικό τρίγλη (δεύτερο παράδοξο να χρησιμοποιούμε εμείς την ιταλική και οι Ιταλοί την ελληνική λέξη, πλάι πλάι με το zio). Μόνο εκεί κάπου στη Βενετιά χρησιμοποιούν ακόμα πού και πού τη λέξη barbone. Η οποία στην καθομιλουμένη σημαίνει τον άνθρωπο που ζει στο δρόμο ή κάτι τέτοιο. Σπάνια τον γενειοφόρο.
    A ναι, να πω επίσης ότι «lo zio» ήταν το παρατσούκλι του Μπέργκομι της Ίντερ, ο οποίος κέρδισε το προσωνύμιο στο μουντιάλ του 1982 όταν 18 ετών έφερε μουστάκι παχύ

  17. Πιθανόν ο ανηψιός(ή ο ξάδερφος) να έδωσε το επίθετο Βάρβογλης σαν γιός του θείου
    Περί μπάρμπα και η σημερινή μου ανάρτηση από κάτι παλιές μελοποιήσεις

  18. sarant said

    16: Εξαιρετικό αυτό με το triglia!

  19. Τσούρης Βασίλειος said

    Καλημέρα σας!
    Εμείς έχουμε και το ρήμα μπαρμπαλεύω. Παρακαλούνται οι κοντοχωριανοί να μη μαρτυρήσουν τι σημαίνει, αργότερα θα δώσω τον ορισμό. Σας προειδοποιώ, δεν γκουγκλίζεται!

  20. Ἀρχιμήδης Ἀναγνώστου said

    16. Εἶσαι ὑπερβολικός. Τὸ «στὶς βορείους διαλέκτους» στέκει στὴ σημερινὴ γλῶσσα, ἀλλὰ ἐχρησιμοποεῖτο καὶ σὲ παλιότερες ἐποχὲς ἀπὸ λογίους μὴ φανατικοὺς δημοτικιστές. Ἡ προτίμηση πρὸς τὴ μία ἢ τὴν ἄλλη μορφὴ δὲ σημαίνει ὅτι πρέπει νὰ γίνουμε καθαρολόγοι. Ἄλλωστε καὶ οἱ μεγαλύτεροι λογοτέχνες μας, δημοτικιστές καὶ καθαρευουσιάνοι, δὲν ἀπαξίωσαν τοὺς συνδυασμούς…

  21. Καλημέρα,

    Το «Μπαρμπαριά και Τούνεζι» ο Κωνσταντάρας το έλεγε, ή ο Παπαγιαννόπουλος («μπάρμπα Γίωργης» στο Λούνα πάρκ).

  22. στο Λούνα παρκ);

  23. Θρασύμαχος said

    Μόνο μη σας τύχει το σύμπλεγμα ΜΠ στη μέση του επωνύμου σας, γιατί στο διαβατήριο θα βγει Karamparmpounis: http://www.synigoros.gr/resources/docs/207717.doc http://www.synigoros.gr/resources/porisma-elot-2013.pdf

  24. Αρκεσινεύς said

    Ο ζωγράφος Σπύρος Βασιλείου ήταν μπαρμπα-Σπύρος.

    Αλλά και ένας άλλος μπαρμπα-Σπύρος:

    http://mikros-romios.gr/3547/gaidoyropoda/

  25. gbaloglou said

    10

    «χοίρος δια χειρός» (Θεσσαλονίκη κάποτε, κάπου στην Βασιλίσσης Όλγας νομίζω)

  26. sarant said

    25: Όνομα μαγαζιού ήταν αυτό; (Και μη… χοιρότερα!)

    23: Θα πρέπει να το συζητήσουμε αυτό το θέμα της μεταγραφής

    21-22: Μήπως και οι δύο;

    20: Το «στις βορείους (οτιδήποτε)» δεν στέκει καθόλου μα καθόλου στα δικά μου αυτιά. Και όχι μόνο στα δικά μου, αφού βγάζει τρεις γκουγκλιές όλες κι όλες.

  27. nestanaios said

    Πολύ ιστορία αλλά ετυμολογία μπουρμπούνια.

  28. Αρκεσινεύς said

    Στην Αμοργό ο θείος ήταν πάρβας έως κάποια εποχή (η θεία ήταν κιαρά). Έχει γυριστεί ένα ντοκυμαντέρ για τον Δημήτρη Γιαννακό που τον λέγανε Πάρβα. Σχετικά:

    http://retrodb.gr/wiki/index.php/%CE%A0%CE%AC%CF%81%CE%B2%CE%B1%CF%82_%CE%AC%CE%B3%CE%BF%CE%BD%CE%B7_%CE%B3%CF%81%CE%B1%CE%BC%CE%BC%CE%AE

  29. Έχουμε και τον ναυτικό όρο (ή μήπως λέξη που χάνεται) μπαρμπαρέσα ή μπαρμπαρίσα, απολαβείον στα «επίσημα» του ΠΝ. Είναι το σχοινί και το δέσιμο με το οπόίο ασφαλίζονται τα σχοινιά του πλοίου στο κατάστρωμα. Αν υπάρχει ενδιαφέρον μπορώ να δώσω λεπτομέρειες το βράδυ. Ο Σεγδίτσας λέει ότι προέρχεται από το ιταλικό barbaresca, μήπως είναι ομόριζο (μοιάζει με γενειάδα με λίγη φαντασία).

  30. Αρκεσινεύς said

    Στις βόρειες διαλέκτους.

    Μήπως όμως στα βόρεια ιδιώματα;

  31. sarant said

    29: Τη μπαρμπαρέσα την έχει το ΛΚΝ. Θα μπορούσα ή ίσως θα έπρεπε να τη βάλω στο άρθρο, διότι δεν προέρχεται από το barba αλλά μάλλον από τους Μπαρμπαρέσους πειρατές, από τη Μπαρμπαριά δηλαδή. Ίσως έτσι έδεναν στο κατάστρωμα τους αιχμαλώτους ή τους σκλάβους.

  32. Ηλεφούφουτος said

    «Το μπαρμπούνι στα τούρκικα είναι barbunya, επειδή έτσι το ακούσανε από τους Ρωμηούς.»
    Και στην Αίγυπτο μπαρμπούν το λένε, ή κάπως έτσι. Μας είχε βγάλει μια φορά να μας κάνει το τραπέζι κάποιος στην Αλεξάνδρεια και πριν παραγγείλει μάς εξηγούσε περιφραστικά στα Αγγλικά τι ψάρι πρότεινε. Τελικά το είπε ντόπια και η αντίδραση ήταν κάτι σαν «ε, πες το ντε!».

    «έχουμε και τα νησιά Μπαρμπάντος, νησιωτικό κράτος της Καραϊβικής, που οφείλει το όνομά του στο ισπανικό barbado »

    Πάντως ο λεκτικός τύπος που διεθνοποιήθηκε στη νεότερη Ιστορία είναι barbudos .

  33. Αρκεσινεύς said

    Έχουμε και τις κολοκύθες τις μπαρμπαρέσικες από τις οποίες φτιάχνουν πίτες.

  34. Γς said

    16:
    Από το μπαρμπούνι (τρίγλη η μυστακοφόρος trigla barbatus) πήρε το όνομά της η Τρίγλια στην Προποντίδα, απέναντι απ την Πόλη.

    Με την ανταλλαγή οι περισσότεροι Τριγλιανοί ήρθαν εδώ στην Ραφήνα. Εφτιαξαν μια καινούργια Παντοβασίλισσα και δίπλα της έναν μικρό εκκλησάκι για τον Χρυσόστομο Σμύρνης που ήταν από την Τρίγλια.

    Είναι και η τοπική ομάδα Α.Ο. Τριγλίας που από το απόγευμα της περασμένης Κυριακής πανηγυρίζει την άνοδό της στη Γ’ Εθνική.
    Α, και ο Γς μένει στην οδό Τριγλίας και καμιά φορά ψήνει τριγλες μπαρμπάτες στα κάρβουνα.

  35. Ωραίο το άρθρο και τα μπαρμπουνάκια ακόμα καλύτερα 🙂
    Τραγούδι με την Μπαρμπαριά έχουμε κι άλλο, μόνο που είναι γνωστό με το δεύτερό του όνομα, «ένα τραγούδι απ’ τ’ Αλγέρι».

    Νίκο τις διάλεκτες τις γράφεις όπως και τις επέτειες; Να τις συνηθίζουμε; 😀

    Δεν κατάλαβα, τι θα πει “Kορδόναρος – Kορδοναρούμπαρος”;

  36. Γς said

    >Στο Τούνεζι στη Μπαρμπαριά, λέει το τραγούδι του Τσιτσάνη.

    Ναι, αλλά ο Τσιτσάνης λέει και για την Καβουρίνα στη Ραφήνα.

    Κι έχει ένα καιρό έξω, μα ένα καιρό.
    Και μια θάλασσα. Να πνίγεις τη Μέρκελ και να κάνει μπουρμπουλήθρες…

  37. sarant said

    Ευχαριστώ για τα νεότερα και για τα γιουτουμπάκια! Συγχαρητήρια για τον ΑΟ Τριγλίας!

    35: Ρωτάς πολλά 🙂 α) Τις διάλεκτες τις έγραψα για γούστο, αλλά τις εγκύκλιες να τις συνηθίζετε γιατί τις ακούω συχνά (αν και δεν είναι ίδια περίπτωση, έχουμε δόκιμο τύπο «η εγκύκλια μόρφωση»)
    β) Κορδόναρος είναι υπερθετικός του Κορδονιού, του κόμματος του Δηλιγιάννη και του ίδιου του Δηλιγιάννη. Κορδονορούμπαρος είναι υπερυπερθετικός. Την εποχή εκείνη ήταν πολύ συνηθισμένο στις οπαδικές-πολιτικές επευφημίες να βάζουν το -αρος: Κορδόναρος, Τρικούπαρος, Βενιζέλαρος. Ε, όταν ξέμεναν από λέξεις, έβαζαν και το -ρούμπαρος. (Έχει ψωμί για αρθράκι).

  38. christos k said

    Πιάνομα απο το σχόλιο του Νίκου σχετικά με τα εκατοντάδες ιταλικά δάνεια που στον Μπαμπινιώτη βρήκα-αν τα λέει σωστά- οτι είναι 867, για να πω οτι εφόσον η ιταλική με την τουρκική γλώσσα αποτελούν τις κατεξοχήν γλώσσες που μας έχουν δανείσει και εφόσον όλες οι γλώσσες απο τις οποίες έχουμε δανειστεί (μιλώ για αυτές που έχουμε δανειστεί αρκετές λέξεις) είναι περίπου επτά με οκτώ, λογικά τα δάνεια δεν θα πρέπει να ξεπερνούν τις 8000 λέξεις και ίσως να υπερβάλλω. Αν υποθέσουμε οτι η γλώσσα μας έχει περίπου 350 με 400 χιλιάδες λέξεις μιλάμε οτι τα δάνεια αποτελούν το 2-3% της ελληνικής γλώσσας.

    Θα ήθελα, αν ενδιαφέρεται κάποιος φίλος και γνωρίζει, να μου πεί δίνοντας κάποια στοιχεία αν τα παραπάνω είναι περίπου σωστά μιας και οι πηγές μου είναι μόνο ένα λεξικό και λίγο ίντερνετ. Απο την άλλη αν πράγματι τα δάνεια είναι 8000 λέξεις (όσες περίπου έχουν τα λεξικά ιδιωμάτων) τόσο δύσκολο είναι στην Ελλάδα να συνταχθεί ένα λεξικό για να ξέρουμε τι μας γίνεται;

  39. vlacharos said

    Βλαχιστί ῾῾μπαρμπάτου᾽᾽ λέγεται ακόμα και σήμερα ο άντρας (χωρίς κάποια ιδιαίτερη προσθήκη τεστοστερόνης).

  40. sarant said

    Λεξικά δανειων λέξεων υπάρχουν πολλά. Οι λογαριασμοί σου δεν ξέρω όμως αν στέκουν. Αν οι δάνειες λέξεις στο λεξικό Μπαμπινιώτη είναι 8.000 (ίσως είναι και λιγότερες) πρέπει να τις συγκρίνεις με τα λήμματα του λεξικού Μπαμπινιώτη, που είναι… πόσα είναι άραγε; Γύρω στα 100.000 θα έλεγα, αλλά αν κάποιος ξέρει καλύτερα ας μας πει.

  41. spyroszer said

    Καταπληκτικό σχόλιο το 14 Νικοκύρη !!!!
    Πάντως στη Κέρκυρα Τζία έχω ακούσει να λένε τη θεία, τσία και τσίο δεν το ‘χω ακούσει.
    Θυμήθηκα με όλα αυτά και την barbie, που προέρχεται βέβαια απ’ την Barbara, κόρη του ιδιοκτήτη της εταιρείας Mattel. Παρεμπιπτόντως, είδα ότι λέγεται για την ετυμολογία της Βαρβάρας: «Τέλος, δύο είναι οι ετυμολογικές εκδοχές ερμηνείας για την προέλευση του ονόματος Βαρβάρα: η σγουρομάλλα – από το σανσκριτικό barbaras. ‘Η από το βαρ, βαρ (βάρβαρος) ήχος με τον οποίο απέδωσαν οι αρχαίοι Ελληνες το ακατανόητο άκουσμα από τις γλώσσες άλλων λαών».
    Έχει βάση αυτό το σανσκριτικό;
    http://www.rizospastis.gr/columnPage.do?publDate=6/12/2009&columnId=744
    Το σήμα του κόμματος του Τρικούπη ποιο ήταν; το γαιδουράκι;

  42. christos k said

    39. Εγώ υπολογίζω οτι είναι 8000 οι δάνειες (μαζί με τα αντιδάνεια) στο περίπου όχι ο Μπαμπινιώτης. Επίσης το σύνολο των λέξεων της νέας ελληνικής δεν θα μπορούσε να βρίσκεται σε ένα λεξικό! Στο δικό του λεξικό ο Μπαμπινιώτης παρουσιάζει περίπου 2 με 3 χιλιάδες δάνεια συνολικά σε σύνολο 150000 λέξεων περίπου αλλά αυτό δεν θα μπορούσε να είναι μέτρο σύγκρισης διότι πλήν των αλβανικών δεν αναφέρεται σε σλαβικά δάνεια που έχουν αναφερθεί και στη σελίδα εδώ. Άρα ούτε το σύνολο των δανείων βρίσκεται εκεί αλλά ούτε και το σύνολο των λέξεων της νέας ελληνικής.

  43. π2 said

    40: To όνομα Βαρβάρα δεν ήταν πολύ συχνό στην αρχαιότητα (δημοφιλές έγινε μόνο μετά την Αγία), αλλά το αρσενικό Βάρβαρος ως ανθρωπωνύμιο ήταν αρκετά συχνό τόσο ως ελληνικό όνομα όσο και ως ρωμαϊκό όνομα γένους ή cognomen, με μεγαλύτερη συγκέντρωση στην Αφρική και σε άλλες «συνοριακές» περιοχές. Οπότε το όνομα προέρχεται με βεβαιότητα από τη συνήθη σημασία του προσηγορικού και όχι από κάποιο σγουρό μαλλί. Είναι διαφορετικό ζήτημα η ετυμολογία του προσηγορικού, για την οποία η παραδοσιακή ηχοποιητική ετυμολόγηση μου φαίνεται επαρκής.

  44. Anasto said

    Ιδού και η ετυμολογία των βαρβιτουρικών που την ξέρω απαφεαυτού μου και καθόλου δεν την βρήκα στο etymonline:

    barbiturate (n.) Look up barbiturate at Dictionary.com
    1928 (morphine barbiturate is from 1918), from German, coined 1863 by chemist Adolf von Baeyer (1835-1917) from Barbitursäure «barbituric acid,» itself coined by Baeyer, perhaps from woman’s name Barbara, or perhaps from Latin barbata, in Medieval Latin usnea barbata, literally «bearded moss.» Second element is because it was obtained from uric acid. With chemical ending -ate (3).

    Καλησπέρα

  45. Γς said

    40, 42:

    Αγία Βαρβάρα η προστάτιδα του Πυροβολικού, που την έσφαξε ο ίδιος ο πατέρας της.
    Αλλά η Θεία Δίκη, με μορφή κεραυνού τον έκαψε.

    Δεν μπορούσε να τον κάψει πριν τη σφαγή αυτός ο μαλάκας ο κεραυνός που θέλουμε να συμβολίζει και τα πυρά του Ελληνικού Πυροβολικού;

  46. Alexis said

    Ξεχάσαμε τα φραγκόσυκα που σε πολλές περιοχές της Ελλάδας τα λένε και μπαρμπαρόσυκα.

    #21, Και οι δύο το λέγανε, περισσότερο εγώ θυμάμαι τον Κωνσταντάρα, που απαντούσε έτσι ενοχλημένος όταν κάποιος τον αποκαλούσε «μπάρμπα», στις ταινίες που έπαιζε το …ατίθασο νιάτο.

  47. Alexis said

    Τα επώνυμα «Βαρβαγιάννης», «Βαρβέρης» κλπ. να υποθέσω ότι είναι προϊόντα «καθαρισμού» του «Μπαρμπαγιάννης», «Μπαρμπέρης»;
    Αλλά τότε γιατί όχι και …Βαρβαρούσης;

  48. Παλιοσειρά said

    @7
    Ο Βαρβάκης (που δεν είχε γένεια) πήρε το όνομά του από τον ιέρακα τον οξύπτερο (Falco eleonorae), κοινώς Βαρβάκι (ή Μαυροπετρίτης, ή Μαυρογέρακας, ή Κουστογέρακο, ή Θαλασσογέρακο, ή Φαλκόνι) :

    http://greeksurnames.blogspot.gr/2012/04/blog-post_2264.html

    http://www.ornithologiki.gr/page_cn.php?tID=2637&aID=30
    http://www.iucnredlist.org/details/106003605/0
    http://en.wikipedia.org/wiki/Eleonora%27s_Falcon.
    http://el.wikipedia.org/wiki/%CE%9C%CE%B1%CF%85%CF%81%CE%BF%CF%80%CE%B5%CF%84%CF%81%CE%AF%CF%84%CE%B7%CF%82
    http://ataxidiotis.wordpress.com/2012/01/04/%CE%BC%CE%B1%CF%85%CF%81%CE%BF%CF%80%CE%B5%CF%84%CF%81%CE%AF%CF%84%CE%B7%CF%82-%CF%84%CE%BF-%CE%B3%CE%B5%CF%81%CE%AC%CE%BA%CE%B9-%CF%84%CE%BF%CF%85-%CE%B1%CE%B9%CE%B3%CE%B1%CE%AF%CE%BF%CF%85/

    Το βαρβάκι όμως από που προέρχεται;

  49. Επίχαρμος said

    Πάντως εγώ barbudos θυμάμαι να λενε τους συντρόφους του Τσέ και του Φιντέλ

  50. Στέλιος München said

    @48 Μιλώντας για πτηνά: Γυπαετός (Gypaetus barbatus)

    http://www.ornithologiki.gr/page_cn.php?tID=2371&aID=35

  51. ConspiRaki Theologist said

    @32 θυμήθηκα μια αστεία ιστορία που έπαθα στη Λωζάνη.
    Γαλλικά μιλάνε εκεί, και προσπαθούσα αρκετή ώρα να συνεννοηθώ, με τα απειροελάχιστα γαλλικά μου, με μια υπάλληλο σε ένα αχανές σουπερμάρκετ, ώστε να μου υποδείξει που ήταν τα ανοιχτήρια για κρασιά.
    Ο διάλογος πήγε κάπως έτσι:

    Εγώ: «Ξκιουζέ μουά, Ου ε λα , πουρ ουβριρ λα μποτίγ , ?»
    και η πωλήτρια, αφού κατάφερε να αποκρυπτογραφήσει τα λεγόμενά μου: «Βουαλά! σε λα, λα τριμπουσόν!» 🙂
    Εγώ: … !?!?

    [το οποίο τριμπουσόν προφανώς προέρχεται από το τρυπάω, για να μην ξεχνιόμαστε]

  52. cronopiusa said

    Ο Μπάρμπας Θωμάς του Γιώργου Μητσάκη (Μπιθικώτσης Γρηγόρης)

    Περί Της Eλενάρας Της Κουκλάρας » Mεγάλη υπόθεση να ‘σαι ωραία κοπέλα! E ρε! περνάν οι σερνικοί με φλογοματιές, τους πέφτουνε τα σάλια, αναστενάζουνε βορινά και πετάνε τη κουβέντα τους τη καφτή:
    -«Aμάν μπαρμπουνάρα μου»!…. Νίκος Τσιφόρος


    Η Μπαρμπουνάρα – Μεταναστών Αμερικής

    Καλή σας μέρα

  53. Διαμαντοπουλος Θανασης said

    το ιταλικο ή βενετικο barbus δηλαδη προέρχεται από το αρχαιοελληνικό βάρβαρος 😀

  54. @37 Τόσο καιρό ακόμα να με μάθεις; 🙂
    Για τις εγκύκλιες (γνώσεις), οι οποίες δυστυχώς δεν αποτελούν προϋπόθεση για τους εκάστοτε συντάκτες των υπουργικών εγκυκλίων, συμφωνώ. 😉

  55. τυφλόμυγα said

    Το ουίσκι μπέρμπον πιάνεται;

    19, Το μπαρμπαλεύω μου θύμισε το χαρχαλεύω, το οποίο γκουγκλίζεται.

    28, Ωραίος ο Πάρβας. Πρέπει να το έβαλε ο Σκάι πρόσφατα. Ορισμένες εικόνες είναι τόσο οικείες που κάνουν το χρόνο να σταματάει. 😦

  56. sarant said

    Eυχαριστώ για τα νεότερα!

    41: Ναι, τζίος και τζία, θέλει διόρθωση. Ο Τρικούπης είχε σήμα την ελιά, εξού και το σύνθημα «Το κορδόνι, το κορδόνι / την ελιά την ξεριζώνει».

    44: Μπράβο, τα είχα ξεχάσει.

    46: Ναι -και στα γαλλικά άλλωστε, figue de Barbarie.

    47: Και αυτό υπάρχει, ξέρω κάποιον.

    48: Μπορεί, δεν ξέρω καθόλου για τον Βαρβάκη.

    49: Όπως είπε πιο πάνω και ο Ηλεφού, η σημερινή λέξη πράγματι είναι barbudo, και υπάρχει και νησί Μπαρμπούντα (κράτος μαζί με την Αντίγκουα).

    53: Υπάρχει τέτοια ιταλική λέξη;

    51: Είπε «τρι»μπουσόν η γαλλόφωνη;

  57. Ηλεφούφουτος said

    51 γι’ αυτό άλλωστε σε πιο λόγια …Γαλλικά λέγεται τρυπησόν 🙂

  58. π2 said

    57: Α, όχι, τρυπησ(ι)όν εγώ ξέρω τον διακορευτή, όχι το τιρμπουσόν.

  59. Ηλεφούφουτος said

    58 Κι αυτό σωστό!

  60. physicist said

    Τις Περιπέτειες του Barbapapa που τις έδειχνε η τηλεόραση στο παιδικό πρόγραμμα προ αμνημονεύτων τις ανέφερε κανείς; Πώς τον λέγαμε ευτούνον, Μπαρμπαπαπά ή Μπαρμπαμπαμπά;

  61. Ρύζι Μπαρμπα-Μπέν.

    Φασολάκια Μπαρμπα-Στάθης

    Μπαρμπαρέλα

  62. Είμαι σχεδόν σίγουρος ότι τον λέγαμε (στα ελληνικά Μπαρμπαμπαμπά).

  63. 45: Γι’ αυτό κι εμείς επίσης στους Μεταλλειολόγους με τα εκρηκτικά, την αγία Βαρβάρα έχουμε ως συντεχνιακή προστάτιδα.

  64. physicist said

    #62. — Έτσι πρέπει νάτανε, λέω κι εγώ. Μπαμπάς, όχι παπάς.

  65. 55,
    Το ουίσκι μπέρμπον πιάνεται;

    Πίνεται!

  66. sarant said

    Πάντως «μπαρμπαπαπά» είναι στα γαλλικά, από το barbe à papa (= το μαλλί της γριάς!)

  67. Τη Σάντα Μπάρμπαρα είπαμε;
    Χαϊδευτικά λέμε έτσι και την δική μας Αγία Βαρβάρα που εκτός από το παίζει να είναι το πιο μακρύ χωριό, έχει και το πιο αλλοπρόσαλλο κλίμα.
    Της έχουν βγάλει και παροιμία: «Στην Αγιά Βαρβάρα βρέχει κι ο Θεός δεν το κατέχει».

    @65 Ορθή η παρατήρηση! 🙂

    @57 – 58 Διακορευτής ή διακορευτήρας;

  68. Νατάσσα said

    13: ..Λέμε επίσης ότι οι τελευταίοι βρωμάνε βαρβατίλα…
    Γι’ αυτό πάντα γελάω με τις διαφημίσεις τουτουδώ: http://www.skroutz.gr/c/370/aromata/m/2815/John-Varvatos.html

  69. sarant said

    67: Θα το έχω ξαναπεί, αλλά στον στρατό το εργαλείο αυτό το λέγανε «Λουκανίδης» (και άλλες τοπικές παραλλαγές)

  70. περαστικός said

    Πολύ ωραία η σημερινή ανάρτηση. Να θυμίσω και τον μπάρμπα τον Παναή (που έχει και κάμποσες άγνωστες λέξεις στους στίχους):

  71. ConspiRaki Theologist said

    @Sarant/56/51

    Nαι. Το θυμάμαι πολύ χαρακτηριστικά γιατί είχα αισθανθεί εντελώς χαζός. Απ’ την ερώτησή σου ψιλιάζομαι ότι υπονοείς ότι δεν το λένε έτσι (τριμπουσόν) στα γαλλικά. Τι να πω? Μήπως είναι ντοπιολαλιά της Λωζάνης ? 🙂
    Πάντως η ιστορία είναι αυθεντική και από πρώτο χέρι.
    Τώρα βέβαια υπάρχει η εκδοχή να είπε κάτι άλλο, που να έμοιαζε στην προφορά, κι εγώ να «άκουσα» τριμπουσόν γιατί ταυτόχρονα υποσυνείδητα συνειδητοποίησα ότι «βρε παπάρα αυτό είναι γαλλική λέξη (αφού έτσι πίστευα/ω)». Πάντως το κρασί δεν το ‘χα πιει ακόμη. Και τι θα μπορούσε να έχει πει, που να φέρνει ηχητικά?
    Μου πηδάει βέβαια την ιστορία αυτή η τελευταία εκδοχή, αλλά ενημερώστε να μη γίνομαι ρεζίλι λέγοντάς την 🙂

  72. 70: Μάλλον εννοεί ότι είναι τιρμπουσόν, με γιώτα – ρο.

  73. @69 Ναι αλλά δεν απαντάς στην ερώτηση 🙂
    (Ποιος ήταν ο Λουκανίδης;)

    @70 Αυτό το κάτι άλλο που σου είπε ήταντιρμπουσόν (tire-bouchon αυτό που τραβάει το πώμα). Θα μου πεις, δεν ήμουνα εκεί, αλλά κόβω το κεφάλι μου διότι είναι σαν να ρώταγες εδώ και να σου απαντούσανε αχτήνοιρι 🙂

  74. 71 – 72: Καλά, διαφορά στήθους!

  75. Συγγνώμη, 72 – 73.

  76. gryphon said

    Πρίν μερικά χρόνια ηταν καποιοι τυποι που έκαναν σατιρικη εκπομπη και είχαν πάει να παρουν συνεντευξη απο αυτον το Τρύφωνα Σαμαρά (ηταν η χρυση εποχη τών μοδιστρων και τών κομμωτών ακομη) και επιτηδες τόν είχαν αποκαλεσει μπαρμπερη.Ειχε γινει εξω φρενων το θεωρησε υποτιμητικό και προσβλητικό.

    61
    Κι εγώ (και ολοι φανταζομαι) το θυμαμαι παντα σαν «μπαρμπα Μπεν» το συγκεκριμενο προιον που ειναι και μεταφραση του unkle Ben’s.
    Παρατήρησα ομως οτι τελευταια στήν διαφημιση του προιοντος αλλα και στην συσκευασία νομίζω το αγγλικό unkle παραμενει αλλα το «μπαρμπα» πηγε περίπατο.Αποκαλειται πια σκετο Μπεν.Μαλλον οι διαφημιστές αποφασισαν οτι το μπαρμπας ειναι παλαιομοδίτικο και χτυπαει ασχημα.

  77. gryphon said

    76
    Λαθος.Uncle ειναι το σωστό.

  78. ConspiRaki Theologist said

    @56/51/71/72

    Ναι ρε παιδιά! Μη βαράτε! Τ-Ι-Ρ-μπουσόν, τιρμπουσόν. τιρμπουσόν.
    Απλά ορισμένοι είμαστε λίγο δυλσεχτικοί 🙂

  79. @74 Κοίτα που έχασα ενώ υπερέχω εξ ορισμού! 😀

    Στο 72 εννοούσα φυσικά αχτηνοίρι, αλλά με την αντιμετάθεση της συλλαβής, απόμεινε κι ο τόνος.

  80. Μαρία said

    Μπάρμπας το ψευδώνυμο του Ν. Πλουμπίδη.

  81. psyxroskianapodos said

    Καλησπέρα, ωραίο το άρθρο. Να υποθέσω οτι το Τούνεζι που κάνει παρέα στην Μπαρμπαριά είναι παράφραση της Τύνιδας ή της Τυνησίας;

  82. @31 Δεν κοίταξα στο ΛΚΝ …οπότε δεν είναι λέξη που χάνεται. Είναι περίπου όπως στην εικόνα δεξιά στη μέση εδώ http://archive.org/stream/DeLaQuilleALaPommeDeMat/marine_paasch#page/n333/mode/2up

  83. ΠΑΝΟΣ said

    Παλιότερα άκουσα τον Κουρέα τής Σεβίλλης,τού Ροσσίνι, να τον λένε ο μπαρμπέρης τής σεβίλιας

  84. sarant said

    Ευχαριστώ για τα νεότερα!

    80: Ναι μπράβο!

    73: Ποδοσφαιριστής που είχε κατηγορηθεί για αποπλάνηση ανήλικης -θα γράψω για το θέμα γιατί με αγγίζει προσωπικά, με τρόπο που δεν μπορείς να φανταστείς 🙂

    70: Ναι, μπορεί να γράψουμε κάποτε για τα λεξιλογικά του τραγουδιού αυτού

    81: Ναι, αλλά δεν ξέρω σε ποιο από τα δυο αναφέρεται.

  85. π2 said

    84β: Κι ο Λουκανίδης; Μα καλά, τι γίνεται στην ΑΕΚ; Εγώ για τον Καραγκιοζόπουλο ήξερα.

  86. Barbie και Klaus Barbie.

  87. 84 τέλος < 81: Λογικά πρέπει να είναι η Τύνιδα γιατί αυτή λέγεται στα ιταλικά Tunisi. Την Τυνησία την μάθαμε Tunisia, αλλά πάλι μπορεί να λέω και σαχλαμάρες.

    Τώρα με τα εις -ις και τα ιταλικά, θυμήθηκα τη Σεμίραμι, μπορεί να το έχω ξαναπεί, που την βρήκα κάπου γραμμένη Σεμιραμίδη, προφανώς μεταφράζοντας το Semiramide!

  88. Σειρές κινουμένων σχεδίων από Hanna-Barbera.

  89. EΦΗ ΕΦΗ said

    -Μπαρμπίτσα,χωριό στον Πάρνωνα: γενέτειρα του θρυλικού καπετάν Ζαχαριά του Μπαρμπιτσιώτη.Ο Νικηταράς ήταν μαθητής και γαμπρός (από την κόρη του Αγγελίνα).
    και λέει το κλέφτικο:

    «Στὴ μέση στὴν Ἀράχοβα καί στὴν Παλιό-Μπαρμπίτσα,
    πέντε πόλεμοι γίνονται ἀπ᾿ τὸ πρωὶ ὡς τὸ γιόμα.
    Πέφτουν τὰ τόπια σὰν βροχὴ κι οἱ μπόμπες σὰν χαλάζι.
    Μετροῦνται οἱ Τοῦρκοι τρεῖς φορὲς καὶ λείπουν τρεῖς χιλιάδες,
    μετροῦνται τὰ Ἑλληνόπουλα καὶ λείπουν τρεῖς λεβέντες.
    Ὁ ἕνας πάει γιὰ νερὸ κι ὁ ἄλλος γιὰ προσφάι,
    κι ὁ τρίτος ὁ καλύτερος πάει στὸ μοναστήρι».

    Kατά μία εκδοχή, τ όνομα του χωριού βγαίνει από μετάπλαση του σλάβικου varba (ιτιά).

    Μπαρμπάδες τραγουδισμένους έχουμε πολλούς :
    -«Μπαρμπαλιάς» , φεστιβάλ τραγουδιού
    -Μπαρμπα Αντρέα, μπάρμπα Αντρέα καπετάνιε Συριανέ,
    -θα μπω στου Μπάρμπα Θόδωρου τ αμάξι (μα την αυγή Λευτέρη, Λευτεράκι)
    -Μπαρμπα Μαθιός (έχασε τς αρβύλες, απαπά καημός)

    – Ο Αλιβάνιστος µπαρµπα-Κόλιας του Παπαδιαμάντη..
    -«Έστειλε προξενήτρες στη μάνα της και προξενητάδες στο μπάρμπα της» , λέει ο Σκαρίμπας στο ναυαγισμένο στη Χαλκίδα.

    τι εστί o barbaleiro

  90. Τσούρης Βασίλειος said

    55. Αγαπητή τυφλόμυγα το βρήκες. Μπαρμπαλεύω (=ψάχνω κάτι στα κρυφά) λέμε εμείς και χαρχαλεύω εσείς.

  91. EΦΗ ΕΦΗ said

    -Ο Μπαρμπα-Γκοριό (Le père Goriot)
    -Τον μπαρμπα Λάμπρο Κατσώνη τον θυμηθήκαμε ή τ αφήσαμε για τον μπαμπα-Λάμπρο της παρέας;
    -28.Το ντοκιμαντέρ αυτό κέρδισε καρδιές και θόλοσε μάτια.
    15. ροκανίδια ή απίδια (του μυαλού και του σάκου).

  92. @90 Μόνο που χαρχαλεύω δεν σημαίνει ψάχνω κάτι στα κρυφά, αλλά ψάχνω κάτι κάνοντας ένα σχετικό θόρυβο. 🙂

  93. Γς said

    85:
    Ποια ΑΕΚ; Είχε παίξει στην ΑΕΚ Κομοτηνής. Φοβερός παίκτης της Δόξας Δράμας που τον έφερε στην Αθήνα (σε μια ομάδα που είχε μπλούζες με πράσινο τριφύλλι) ο Μαντζαβελάκης, με το βαλιτσάκι, αν έχεις ακουστά. Τελικά η υπόθεση της αποπλάνησης ήταν μούφα. Η 15χρονη ευρέθη ιατροδικαστικώς παρθένος. Ελα όμως που η ποινή για το αδίκημα ήταν πολύ βαριά τότε (κάτι χρόνια φυλάκιση) την παντρεύτηκε, για ένα χρόνο μόνο!

    Αντε τώρα να δούμε πότε θα γράψει σχετικά ο Νικοκύρης (σχ. 84). Με τρώει η περιέργεια.

  94. spiral architect said

    Πολύ βαρβατίλα ρε παιδί μου σήμερα …

  95. physicist said

    #90 και σχετικά: το έκανες χάρχαλο, το χαρχάλεψες σημαίνει για μένα το χάλασες, το ξεχαρβάλωσες. Είναι μια κουβέντα που άκουγα από τη μάνα μου όποτε ο γιος της διαμέλιζε κάποιο αντικείμενο που χρησίμευε σε κάτι (από κουρδιστό αυτοκινητάκι μέχρι τρανζιστοράκι). Και ναι μεν είχε προηγηθεί ψάξιμο (του αντικειμένου) αλλά χωρίς θόρυβο. Αυτός ακολουθούσε όταν η μάνα έχανε την υπομονή της κι έπιανε ένα μαρκούτσι που είχε για να τινάζει τις κουβέρτες, κυνηγώντας με.

  96. physicist said

    ΥΓ — Για το ψάξιμο με σχετικό θόρυβο, θυμάμαι το ρήμα τζοργκαλεύω. Τι τζοργκαλεύεις εκεί πέρα τόση ώρα και δεν μας αφήνεις σε ησυχία;

  97. sarant said

    89-91: Μπράβο Έφη.

    Χαρχαλεύω το ξέρω να σημαίνει ψάχνω, και μάλλον με θόρυβο.

  98. # 73, 84

    Μη μου πεις πως ήξερες την Γιόλα ;

    για τον Λουκανίδη και το πρώτο μαγαζί του, φλιπεράκια στην Φ. Νέγρη έχω σαν παιδί παραστάσεις. Και μετά από χρόνια στην Αγ. Ζώνης άνοιξε καφενείο και τελευταία ιπποδρομιάδικο στην Σικίνου που του το κλείσανε γρήγορα γιατί δεν είχε την απαιτούμενη απόσταση από τα άλλα

    #85

    Η ΑΕΚ τον είχε σίγουρη μεταγραφή, μάλιστα ο Σεβαστάκης στην Πανεπιστημίου είχε βάλει και πινακίδα ΛΟΥΚΑΝΙΔΗΣ-ΣΕΒΑΣΤΑΚΗΣ υποδήματα πολυτελείας αλλά αυτός πήγε Κύπρο και γύρισε στον βάζελο

    # 93

    Ο γαύρος βολεύτηκε (ως συνήθως) με τον Θανάση Λουκανίδη αδερφό του Νεοτάκη αλλά καμία ποδοσφαιρική σχέση. Τουλάχιστον αυτός έπαιξε γιτί με τον αδερφό του Παπαεμμανουήλ γελάσαν και τα τσιμέντα

  99. EΦΗ ΕΦΗ said

    92.Χαρχαλεύω, Γυρεύγω, ανακατώνω κάτι με φασαριούλα αλλά πάντως ό άλλος δεν κατέχει ,δε θωρεί ίντα κάνω: χαρχαλεύγουνε οι μ ποντικοί στα μεσοπίθαρα, ή «ίντα χαρχαλεύεις ατέ » ; Γροικώ χαρχάλεμα.
    95. άλλο το χαρχάλεμα κι αλλο το χάρχαλο(μην τα κάμω χάρχαλο) :). Χαρκεύω είναι σπάω,χαλώ.
    91.όπα: θολώσανε μάτια (και που το θυμάμαι στρογγυλεύω τα ο)

  100. Εδώ χάμω άμα χαρχαλεύουμε, κάτι ανακατώνουμε ή ψάχνουμε αλλά χωρίς καμία μυστικότητα, μη πω κάνουμε και ένα άλφα θόρυβο.
    Δηλαδή άμα είναι κανείς εκεί γύρω σίγουρα μας παίρνει χαμπάρι. Συνήθως πριν δούμε κάποιον να χαρχαλεύει τον ακούμε πρώτα. δ

    Εκεί πάνω ξα σας.

  101. Panagiotis said

    Υπάρχει και ο ξακουστός πειρατής Μπαρμπαρόσα, όπως και ο επίσης Μπαρμπαρόσα, ο Φρειδερίκος ο Α’, την ιστορία του οποίου τόσο όμορφα διηγείται ο Έκο στον «Μπαουντολίνο».
    Αλλά αυτά δεν είναι σημαντικά. Ούτε μια κουβέντα για τη Μπάρμπι;

  102. EΦΗ ΕΦΗ said

    89.Ο μπαρμπα Γιάννης ο Σκαρίμπας γμτ ! Στο σκλάβος στη Χαλκίδα.

  103. physicist said

    #99(β). — Καταπώς φαίνεται η διάκριση ανάμεσα στο χαρχαλεύω και στο κάνω χάρχαλο χάθηκε στην οικογένειά μου επειδή η μάνα μου την έκρινε περιττή. 🙂

  104. gbaloglou said

    Το σύμπλεγμα «μπ» απουσιάζει ιστορικά από την Ελληνική: μια αναζήτηση στο TLG θα ήταν ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα, ιδίως αν δεν κωλύονταν ελαφρώς από το ΜΠ των μαθηματικών 🙂 🙂 🙂 Τέλος πάντων, στέλνω ένα από τα πρώτα ευρήματα … και επιφυλάσσομαι για αργότερα (όχι απόψε):

    Καὶ παρευθὺς ἐκαβαλλίκευσεν ὁ ἀμηρᾶς μαζὶ μὲ τοὺς ἀγούρους του καὶ τὴν μητέρα του καὶ τοὺς ἀδελφούς του καὶ ὅλους τοὺς συγγενεῖς καὶ ἦλθαν εἰς ἕνα τόπον, ὁποῦ ὠνομάζετον Μπαγδάην.

    [Digenes Acritas (sub auctore Meletio Vlasto a. 1632) — D. Paschalis, «Οἱ δέκα λόγοι τοῦ Διγενοῦς Ἀκρίτου,» Λαογραφία 9 (1926): 313-412]

    Μπαγδάη = Βαγδάτη, λοιπόν; Να το τολμήσουμε;

  105. EΦΗ ΕΦΗ said

    100. Μυστικά, μπα. (αφού κάνουμε φασαρία, χαρ, χουρ- από κει θα βγήκε 🙂 ). Λέμε όμως πάω να χαρχαλέψω κάτι;
    Συμφωνούμε πάνω -κάτω : ψαχουλεύω μετά θορύβου κι άμα οι άλλοι δεν το παίρνουν χαμπάρι τόσο το καλύτερο!

  106. @99 Έφη το χαρκεύω πρώτη φορά τ’ ακούω. Μου θυμίζει το χαρκειδιό, μα εκεί χτυπούν αλλά δε σπουν.

    @101 Εννοείς στο κυρίως άρθρο. Γιατί στα σχόλια αναφέρθηκαν.

  107. Γς said

    71:

    Σαν τον έλληνα στο Παρίσι που ζητούσε «Σιτροέν σι βου πλε» για τη μπριτζόλα του.

    Και καλά στο εξωτερικό. Να τι έπαθαν κάποιες που το έπαιζαν αμερικάνες με το τιρμπουσόν.

  108. Και όταν κάποιος χαρχαλεύει στο σινεμά μπροστά μας, π.χ. κυρία ψαχουλεύει με θόρυβο στην τσάντα της, λέμε «φωλιά χτίζεις;»

  109. Γς said

    108:
    Ωχ, στο κηποθέατρο του Παπάγου. Φέτος το καλοκαίρι.
    Οαση δροσιάς, ηρεμίας, πολιτισμού.
    Μέχρι που πλάκωσε η οικογένεια με τα σουβλάκια της και τα τζατζίκια της. Χρατς χρουτζ τα λαδόχαρτα και οι σακούλες.
    Και μια σκορδομπόχαααααα, μέσα στην ειδυλλιακή ατμόσφαιρα.

  110. Ανδρέας «Κουπονιώτης» said

    Εντάξει, λίγο μπερμπάντης ο Τάκης, αλλά όχι και ΑΕΚ 🙂

  111. Αρκεσινεύς said

    Δεν ξέρω αν γράψατε τον μπαρμπαστρούμφ (από το πρωί τώρα σας διαβάζω βιαστικά)

    http://anamorfosis.net/blog/?p=4135

    http://www.tovima.gr/culture/article/?aid=450223

  112. EΦΗ ΕΦΗ said

    106. Ο συμπατριώτης στο Διαόλου Κέρατο, Πυτικάκης δεν έχει πράμα για :εχάρκεψα τη γ κεφαλή μου, εχάρκεψα το σταμνί ; εχάρκεψα το πχιάτο; Ο χαρκιάς είναι ο χαλκιάς και το χαρκιδιό του. «Χαρκιά-χαρκιά φχιάξε καρφιά,φχιάξε τρία περόνια. Κι εκείνος ο Παράνομος βαρεί και κάνει πέντε» λέγαμε με στολισμένο ξύλινο αυτοσχέδιο σταυρό στα χέρια μας,(μαζί με το καλαθάκι για τ αυγά)τη Μ.Παρασκευή ,στα «Πάθη του Χριστού» («Σήμερο μαύρος ουρανός » από σπίτι σε σπίτι) και
    Όποιος δε θέλει τίκι τακ στο χαρκιδιό δε μπαίνει
    κι όποιος δε θέλει βάσανα, σ αγάπες δε μπερδένει.

  113. Αρκεσινεύς said

    106. Χαρκειδιό (έτσι το γράφω κι εγώ, αλλά έχω μια υποψία μήπως πρέπει να υπάρχει ακόμη ένα ει).
    χαρκεύω με σημασία σπω και χαλώ δεν ξέρω, μόνο την κυριολεκτική σημασία και τη μεταφορική-του μηχανώμαι και τα χαλκεία των κομμάτων.

  114. Αρκεσινέα, μπαμπαστρούμφ ήταν όμως, όχι μπαρμπα.

  115. Αρκεσινεύς said

    113. Τότε φωνάζουν το χαρκιά να φτιάσει τρία περόνια.
    Κι εκείνος ο παράνομος πιάνει και φτιάχνει πέντε.
    «-Εσύ, φαραέ, που τα ’φτιαξες, έλα να μας διδάξεις.
    -Βάλτε τα δυο στα χέρια του και τ’ άλλα δυο στα πόδια,
    το τρίτο το φαρμακερό βάλτε το στην καρδιά του».

    Έτσι το μοιρολοούσε η λαλά μου το Μαριώ.

    112. Αν είναι έτσι, πράμα ε λέω.

  116. @108 Το χτίσιμο της φωλιάς κάνει θόρυβο;

    @112 Πράμα δε γράφει. Μόνο το χαρκειδιό και τον χαρκιά έχει. Ωραία η μαντινάδα και πολύ πολύ πολύ σοφή.
    Σε παροιμιακή εκδοχή, «απού δε θέλει χτύπους στο χαρκειδιό δεν πάει»

    @111 Αρκεσινέα, νομίζω λες για τον Παπαστρούμφ 🙂

  117. Άντε,ρε… Μἐχρι να γυρίσω από τις δουλειές μου βγάλατε πάνω από 100. Τι να γράψω εγώ;

    @ 2 Ταμίστα, στο Τανάχ υπάρχει και η λέξη ‘τσιμτσουμίμ’ ως εθνωνύμιο, αλλά μάλλον πρόκειται για το ίδιο φαινόμενο του βαρ-βαρ.

    @ 3 Δύτα, το favorite σήμαινε αρχικά τον εραστή, νεαρό που έτρεφε ‘παραγαθίδας’ για να γοητεύει και να ελκύει, συνεπώς ‘ευνοούμενος’. Τα σκοντα φαβορίτ προφανώς ήλκον (sic ρε) την καταγωγή από τον ‘φαβαρίτ’ (Фаворит) τον ευνοούμενο εραστή της Αικατερίνης της Μεγάλης ήτοι τον ναύαρχο Потёмкин (Πατσιόμκιν) πιο γνωστό από το ‘Θωρηκτό Ποτέμκιν’ (ελληνική προφορά).

    @10 Αλέξη… πού να δεις τα σουβλάκια Ιχώρ. Έχω γελάσει πολύ.

    @20 Αλέξη. Φυσικά ‘στις βόρειες διαλέκτους’ χωρίς επιφύλαξη. Μέχρι να κάτσει η γλώσσα και ν’ αποφασίσει έχουμε διαχωρίσει σε πολλά πράγματα το επίθετο από το ουσιαστικό, όπως π.χ. ενώ στο ουσιαστικό ο τόνος καταβιβάζεται (άντε… κατεβαίνει) στη γενική (τουλάχιστο στ’ αρσενικά), λέμε του ανθρώπου, στα επίθετα μένει εκεί που ήταν στην ονομαστική, η όμορφη γυναίκα, της όμορφης γυναίκας.

    Στας βορείους διαλέκτους είναι ψωνισμένο, δε θα το έλεγε καν λόγιο πια, στις βορείους διαλέκτους είναι σολοικισμός, στις βόρειες διαλέκτους είναι σωστό, στις βόρειες διάλεκτες είναι βαρβαρισμός. Δεν υπάρχει λέξη ‘διάλεκτη’· υπάρχει τοπολαλιά, ιδιωματική έκφραση, ιδίωμα κ.ο.κ.

    @51 θεολόγε, τιρ-μπουσόν

    @92 Γλυκιά Ιμμόρ, χαραχαλεύω (κατ’ εμέ) ψάχνω ψαχουλευτά (και συχνά χωρίς θόρυβο). Αλλ’ αυτό εναπόκειται στο χρήστη και την εκάστοτε χρήση. Υπάρχει όμως το χαρχάλεμα / χαρχάλημα που είναι και η πράξη (το χαρχαλεύειν) και ο θόρυβος. Κι έπειτα σου λένε πως τα ελληνικά δεν έχουν γερούνδιο.

    @95,96 Φυσικέ, φυσικά, μετά από τόσο χαρχάλημα… χάρχαλα θ’ απομείνουν.

    Όσο για τη μαμά μου, δε σε κυνηγούσε με μαρκούτσι, διότι το μαρκούτσι διαθέτει αυλό.

    Το τζοργαλεύω είναι νέα λέξη για μένα, προφανώς παρεμφερής, και τα δυο (καθ’ υπόθεσιν) από το γαργαλάω. Κι’ αυτό ίσως από το γαρ – γαρ του γέργαρου νερού και της γαργάρας.

  118. Διίστανται οι απόψεις για τον **στρούμφ βλέπω 🙂

  119. γάργαρου νερού

  120. Λεώνικε, μερσί για την ετυμολόγηση της φαβορίτας 🙂 Μου θύμισες τον υποτιτλιστή του Σουλεϊμάν, που μεταφράζει την ευνοούμενη παλλακίδα (χασεκί) ως φαβορί (και ουχί γκανιάν).

  121. Ιμόρ, οι απόψεις διίστανται αλλά ένα πράγμα είναι σίγουρο: ήταν ο Σοφοκλής Πέππας, ο μακαρίτης.

  122. physicist said

    #117. — Όσο για τη μαμά μου, δε σε κυνηγούσε με μαρκούτσι, διότι το μαρκούτσι διαθέτει αυλό.

    Λεώνικε, αυτό μου έλειπε να με κυνηγούσε και η δικιά σου η μάνα, με ή χωρίς μαρκούτσι. 🙂 Αλλά για του λόγου το αληθές, το μαρκούτσι στο οποίο αναφέρομαι είχε στην άκρη μια παπλαμούδα, τουτέστιν το πλατύ μέρος με το οποίο κοπάναγε τις κουβέρτες.

  123. Αρκεσινεύς said

    114, 116.Σωστά, αλλά σε καμιά περίπτωση παπα-

    116. Σχετική: Κάλλιο κει που κατουρούν παρά κει που βαρυκοπούν.

  124. @123 Αρκεσινέα μπορεί να λαθεύω αλλά όρκο μην παίρνεις, δεν είμαι η μόνη που τον άκουγε Παπαστρούμφ 🙂

    http://hfwliatoukoukou.wordpress.com/2009/12/08/%CE%B5%CE%AF%CE%BD%CE%B1%CE%B9-%CE%BC%CE%B1%CE%BA%CF%81%CE%AF%CE%B1-%CE%B1%CE%BA%CF%8C%CE%BC%CE%B1-%CF%80%CE%B1%CF%80%CE%B1%CF%83%CF%84%CF%81%CE%BF%CF%8D%CE%BC%CF%86/

    http://www.slang.gr/lemma/show/einai_makria_akoma_papastroumf;_10364

  125. Pilot said

    73,84,93 Εμείς οι Δοξαίοι πιστεύαμε -και πιστεύουμε ακόμη- ότι το παρατσούκλι οφείλεται στο γεγονός ότι ο Λουκανίδης «διακόρευε» σωρηδόν τις αντίπαλες άμυνες.

  126. gmallos said

    «Το μακρύ κορμί της Μπάρμπαρας» του υπουργού Μπάλκου ξεχάστηκε; Είχε αναφερθεί σε παλιότερο σχόλιο, αλλά και σήμερα έχει θαρρώ θέση.

  127. Φαίνεται ότι το συγκεκριμένο δεν ήταν του Μπάλκου: https://sarantakos.wordpress.com/2012/10/05/tsironis/#comment-136484
    Του Μπάλκου όμως ήταν αυτό: http://www.palaiobibliopolio.gr/%CE%91%CF%80%CE%BF%CF%83%CF%84%CE%BF%CE%BB%CE%AE-%CE%A3%CF%84%CE%B1-%CE%92%CE%B1%CE%BB%CE%BA%CE%AC%CE%BD%CE%B9%CE%B1-%CE%94%CE%AF%CF%87%CF%84%CF%85%CE%B1-%CE%A3%CF%84%CE%B7%CE%BD-%CE%A4%CE%B1%CF%83%CE%BA%CE%AD%CE%BD%CE%B4%CE%B7-p-27744.html

  128. gmallos said

    Δεν βάζω το χέρι μου στη φωτιά, βλέπεις δεν το έχω διαβάσει 🙂 Αλλά είχα την εντύπωση πως ήταν περιγραφή στα δίχτυα στην Τασκένδη…
    Το θέμα είναι πως κι ο γκούγκλης δεν βοηθάει. Δεν το βρίσκει σαν τίτλο βιβλίου.

  129. ΕΦΗ ΕΦΗ said

    117, @20 : της όμορφης, σκέτο. Καλυτερότερο: Τς όμοφης (γυναίκας περσεύει, λέω. Κατά το Κάστρο της Ωριάς) 🙂
    Αλλο ένα,αδελφάκι του χαρχαλεύω: τσαρχαλίζω. Τέλειο; Ο,τι πει η Ιμμόρ για τούτο.
    116. Διορθώνομαι κι εγώ: χαρκειδιό. όπως το χαλκείο φαίνεται.Ξα του. Χαλκώματα λένε απανωμερήτες τα σκεύη από χαλκό ( ή και σίδερο), μάλλον σ’ημερα όλα τα μεταλλικά (ταψιά,νταβάδες,σινιά κλπ.), (που παλιά τα σφυρηλατούσαν οι χαλκιάδες, οι σιδεράδες ανάλογα).Δεν ήφταξε στο Μεραμπέλο(απ όπου ο Πιτυκάκης) ο χτύπος από το χάρκεμα τω μ πχιάτων. Τονε πήρε το Λιβυκό και τονε κατάπιαν τα μπαρμπούνια του που τα λησμονήσαμε, ενώ είναι κι αυτά στο σημερινό δίχτυ , νήμα ήθελα να πω.Έχουμε κάμποσα άσματα συμπαθητικά.Θα ψάξω τα τούμπια. Α αξίζει να πω για το πουλί χαρκιάς, που τις χειμωνιάτικες βροχερές νύχτες το κυνηγούσανε με φακούς (το «στραβώνανε» με το ξαφνικό φως) στα χαλάσματα. Βαθιά ανάμνηση που φεύγανε από το καφενείο να πάνε «για χαρκιάδες» αλλά δε θυμάμαι πώς ήταν καθόλου.Πάντως όχι μεγάλο όπως οι τσίχλες (που τις πιάνανε με αγκιστράκια κάτω από χαμηλές ελιές και σκοινάρια).
    115. Πολύ-πολύ κοντινά και τα κατά ΄μάς.Είναι μακρινάρι.Να τα γράψουμε;ή παραπέρα πιο «επίκαιρα».Θα δώσει πάσα ο δεσπότης ως το Πάσχα, δε μπορεί.

  130. sarant said

    Ευχαριστώ για τα νεότερα!

    127: Ναι, ο Μποκοβός ήταν με το μακρύ κορμί 🙂

    125: Τι να πω, εγώ το άκουσα το 1985 που πήγα φαντάρος με την εξήγηση που είπα. Και σε άλλη μονάδα, στην Κομοτηνή, το λέγαν Γιαννακίδη [όνομα αλλαγμένο αλλά τέλειωνε σε -ίδης] που ήταν ένας ντόπιος γιατρός που είχε παρόμοια δράση με τις ασθενείς του ή τουλάχιστον έτσι λέγαν.

  131. @129 Έφη όντως το τσαρχαλίζω είναι ξαδερφάκι του μόνο που δεν εμπεριέχει την έννοια του ψαξίματος αλλά του μικροθορύβου «τσάρχαλο γροικώ στον κούμο», όχι εγώ ο Πιτυκάκης 🙂
    Όμως δεν την είχα ξανακούσει τη λέξη, ήξερα μόνο το τσαχαλίζω που είναι άλλο πράμα, τσαχαλίζει το στήθος άμα έχουμε ακροαστικά, τσαχαλίζει και η ζάχαρη στα κόλλυβα άμα δεν είναι άχνη.

    Κάποια στιγμή να τα γράψετε και οι δύο, βέβαια σαν το ντελόγο δεν έχει, αλλά άμα θέτε το Πάσχα ξα σας. 🙂

  132. Μαρία said

    120
    Ο favori/favorito ευνοούμενος υπήρξε αιώνες πριν απ’ τη μόδα της φαβορίτας του 18ου αιώνα.
    Tο λεξικό της βενετσιάνικης διαλέκτου του Boerio (1829) στο λήμμα favorite παρεπέμπει στο «santiglioni: λέγονται επίσης και barbisoni. Οι Γάλλοι τις λένε favoris. Νεολογισμός που εμφανίστηκε μετά την πολιτική μας επανάσταση του 1797. Τα λεξικά δεν έχουν τη λέξη και οι καλλιεργημένοι άνθρωποι τις λένε le favorite.»

    130 Την άλλη φορά που συζητούσαμε τον διακορευτή τον ανάφερα ως Παπαδόπουλο απ’ το όνομα μπήχτη γυμνασιάρχη.

  133. τυφλόμυγα said

    Ευχαριστώ αγαπητέ Βασίλειε! Χαίρομαι ιδιαίτερα. 🙂

    Κι εσάς σας ευχαριστώ κύριε Καλαχώρα κι ας μην έχετε διαβάσει ποτέ ούτε ένα μου σχόλιο, ούτε καν αυτά που απευθύνονται σ’ εσάς. Ούτε καν εκείνο στο οποίο ο Νικοκύρης απάντησε δεν το ήξερα, είχα ξανακούσει, κάτι τέτοιο. 🙂

    Λεκανόστ και ύπνο ελαφρύ εύχομαι. 🙂

  134. ΕΦΗ ΕΦΗ said

    131.Ναι τσαρχαλίζω, μόνο θορυβώ αλλά σχετικά σιγά. Ο μ ποντικός στη γ κάμερα τσαρχαλίζει, αλλά ο σκύλος στ΄αχύρι κάνει χαλάπατσο.Ο χαλάπατσος είναι μεγάλος θόρυβος, αναταραχή. Η μάχη κι ο σεισμός, χλαπαταγή, ο ανεμοστρόβιλος στς αυλές συντάλαχο (κι οι γιόρνιθες α μπεί ζουρίδα στον κούμο. Στο παζάρι έχει μεγάλη χλαλοή (θεωρώ παραφθορά της οχλαγωγίας).
    Να αφήσω και μια τσαρφαλίδα να βρίσκεται. (Έντομο )

    Μπαρμπούνι μου από το Νίκο Ξυλούρη. Χανιώτικο συρτό με φωνή και λύρα αηδόνι και δυο μαντινάδες διαλεχτές.
    youtube.com/watch?v=sRSwYjCzjrg

    Η ρόζα Εσκενάζυ έχει τραγουδήσει επίσης το μπαρμπούνι μου θαλασσινό: youtube.com/watch?v=7iF-fe3YcHo
    αλλά και το μπαρμπούνι μπαρμπουνάκι μου (δημοτικό-καλαματιανό συρτό):youtube.com/watch?v=rJMaFWlMdKQ

    -Μπαρμπουνακι παραδοσιακό από Τήνο
    youtube.com/watch?v=iGOiRU15lr4

    Μπαρμπουνάκι. Παραδοσιακό από την Κεφαλλονιά ( σ αυτό υμνείται και ως τερψιλαρύγγιο)
    youtube.com/watch?v=aW32LlA1Frk

    Πωπω Γέμισε η ψαροκασέλα μπαρμπούνια! Ε, η σελίδα. Εχει πλάκα.Αμα το ψάξεις θα βρεθούν ασματικά μπαρμπούνια απ όλη την Ελλάδα και με διαφορετικό σκοπό και λόγια έκαστο.

    Και ο ύμνος του «τουριστικού» χασαποσέρβικου
    Το μπαρμπουνάκι θέλει μπυρίτσα και το κορίτσι θάλασσα
    στα μπαρμπουνάκια και στα κορίτσια ποτέ χατήρι δεν τους χάλασα.

  135. Ἂς θυμηθούμε καὶ τὸ Aenobarbus = χαλκοπώγων, Ἀηνόβαρβος ἢ Αἰνόβαρβος.

  136. ΕΦΗ ΕΦΗ said

    117. “διότι το μαρκούτσι διαθέτει αυλό”. Το φιλντισένιο και τ ανάλογα ναι, αλλά τα μαρκούτσα που ποτίζαμε τα λουλούδια ή που βγάναμε το πετρόλαδο από το βαρέλι, ένα σκέτο μαλακό λάστιχο ήταν. Απομαλάκωνε στον ήλιο κι έσκαγε κιόλας κι αχρηστευόταν αλλά κρατάγανε τα γερά κομμάτια για να κάνουνε “μάτισες”, συνδέσεις δηλαδή. Ε μ αυτά τα κομμάτια που ήταν στις άκρες του κήπου εύκαιρα,αρπάζαμε καμιά ξώφαλτση στα πόδια που χωνόμασταν άτσαλα και χαλάγαμε τις αυλακιές. Και γατές(κατέχεις-γατέχεις-ξέρεις) πως ήτσε; (έτσουζε) η μαρκουτσιά;χειρότερα από βέργα.
    Αν ήταν πιο φαρδύ, π.χ. μιας ίντσας (για άρδευση) ήταν η λαστίχα (τώρα όλα είναι μαύρα και σκληρά,”λάστιχα Ισραήλ”-έτσι τα λένε) .Ήτανε και η μάνικα, πλακουτσή στην αχρησία της, λαστιχένια μαλακή σωλήνα, 2-3 μέτρα,προσαρμοσμένη πάνω στα μηχανάκια κόχλερ που τραβάγανε απ το πηγάδι.Δε θυμάμαι τη σπιράλ σωλήνα που κατέβαινε μέσα στο πηγάδι πώς λεγόταν.Ίσως σκέτα σπιράλ.Θα ρωτήσω.Ξέχασα και το σιδερένιο κεφαλοειδές ματζαφλάρι στην άκρη του σπιράλ στον πάτο του πηγαδιού.Αύριο.
    123.β. Βαρυκοπούν είναι το βαροκοπούν; (χτυπούν δηλαδή με τη βαρά- τη βαριοπούλα απου λιεν ιδώ).
    Καλέ όσο εγώ κατέβηκα στο πηγάδι βλέπω πολύ πράμα για νέο κόμμα. Ας τα κομμάτια.

  137. Πέπε said

    Λοιπόν, εντυπωσιάζομαι ιδιαίτερα για τον Λουκανίδη. Είχα ακούσει τη λέξη (με την έννοια του εργαλείου «διακορευτή»), αλλά από έναν μόνο άνθρωπο, και πίστευα ότι λίγο πολύ την είχε βγάλει από το κεφάλι του. Είναι λοιπόν εξαιρετικά σημαντικό να μου απαντήσετε: ξέρει κανείς και τον Λούρο (συρραπτικό);

    «Τις βόρειες διαλέκτους» ακούγεται απολύτως ομαλό. Αδιαπραγμάτευτα. Και από όλες τις εναλλακτικές που προτάθηκαν είναι η μόνη που δεν τείνει προς κανένα «χαρακτηρισμένο» στυλ. «Τις βορείους διαλέκτους» δεν απαγορεύεται, αλλά τυπικώς είναι κάτι έξω από τη σημερινή νεοελληνική γραμματική: όλα αυτά τα πάλαι δευτερόκλιτα δικατάληκτα επίθετα είναι σήμερα τρικατάληκτα. Επομένως η «εγκύκλια μόρφωση» είναι σωστό (τυπικά μάλιστα είναι το μόνο σωστό), πράγμα όμως που δεν αλλάζει τίποτε ως προς το ουσιαστικό «η εγκύκλιος». Αν καταργηθούν αυτά τα ομολογουμένως αρχαιόκλιτα αλλά πάντως πολύ ζωντανά θηλυκά ουσιαστικά σε -ος, τι θα κάνουμε με τα ονόματα των νησιών; Η Μύκονος θα αρχίσει να λέγεται στη χώρα της αλλιώς απ’ ό,τι σ’ όλη την υπόλοιπη υφήλιο; Η Κύπρος, που είναι ονομασία κράτους; (Βέβαια παλιότερα αυτή η περίπτωση ήταν όντως καταργημένη και οι νησιώτες έλεγαν «η Πάρο, της Πάρος», κατά το «η Μόρφω, της Μόρφως». Και επιτόπου στα νησιά αυτή η κλίση ακούγεται ακόμη. Αλλά τόσο για τα νησιά όσο και για προσηγορικά όπως η εγκύκλιος έχουμε μια περίπτωση νεκρανάστασης από τα αρχαία που, βεβιασμένη ή όχι, έπιασε για τα καλά και πλέον δεν ξεριζώνεται.)

    Σχετικά με τον Μπαρμπαμπαμπά: Δεν ξέρω πώς τον είχε η τηλεόραση, πάντως στο βιβλίο ήταν: ο Μπαρμπαμπαμπάς, η Μπαρμπαμαμά και τα μπαρμπαπαιδάκια, το καθένα με το όνομά του -θυμάμαι μόνο τον Μπαρμπούιγ τον ζωγράφο, που ήταν μαύρος και τριχωτός. Δεν ξέρω αν στα γαλλικά εκτός από τον Barbe-a-papa (γένι του μπαμπά, ονομασία για το δικό μας μαλλί της γριάς όπως ήδη επισημάνθηκε) υπήρχε και η Barbe-a-maman (γένι της μαμάς!!!), που βγάζει ένα ωραίο και αμετάφραστο καλαμπούρι, αλλά και το ελληνικό Μπαρμπαμαμά είναι εκπληκτικά έξυπνο και ανεξάρτητο από το πρωτότυπο.

  138. 45., 63. Επειδή ‘έχω υπηρετήσει στο πυροβολικό να μου επιτρέψετε να σας διορθώσω. Η Αγία Βαρβάρα είναι προστάτιδα του πυροβολικού επειδή ήταν γκόμενα κανόνι. Γιατί είναι και των Μεταλλειολόγων δεν γνωρίζω…

    Με τη Μπάρτσα λοιπόν μετά τη σημερινή ήττα μας. Άτυχοι αυτοί οι Καταλανοί. Πάλι με μας και με δικό τους πλεονέκτημα έδρας!

  139. ΕΦΗ ΕΦΗ said

    Το barbus αφορά σε μπόλικα ψάρια. google.gr/search?q=barbus&hl=en&tbm=isch&tbo=u&source=univ&sa=X&ei=6xVeUfsdzfPSBf-jgdAC&ved=0CEUQsAQ&biw=1440&bih=785
    Kαι barbus-burbus και barbus peloponnesious υπάρχει (πρόκειται μάλλον για τη «ψαριά» κάποιων θαλάσσιων εκτάσεων προσδιορισμένων επίσημα)

  140. Μαρία said

    137 Τα βιβλία και η τηλεοπτική γαλλική σειρά Barbapapa δεν έχουν σχέση με τα στρουμφάκια
    http://fr.wikipedia.org/wiki/Barbapapa

  141. Γς said

    137:
    Είχα ακούσει τη λέξη (με την έννοια του εργαλείου “διακορευτή”)

    Είχα και γω κάποτε μια περιπέτεια με αυτό το εργαλείο.

  142. sarant said

    137: Όχι, δεν έχω ακούσει τέτοια ονομασία για το συρραπτικό. Κάπου θυμάμαι που το λέγανε ‘ράφτη’.

  143. Γς said

    Όταν με πρωτοείπαν μπάρμπα μου κακοφάνηκε.
    Μετά όμως συνήθισα, ακόμα και το «γέρος».
    «Κολόγερος» όμως; Κομμάτι βαρύ.
    Προχθές που κατέβηκα στην Αθήνα. Είχα καιρό να κατέχω και να περπατήσω ακόμη περισσότερο .
    Ετσι λοιπόν σουλατσάροντας του καλού καιρού στην Συντάγματος από Καραγιώργη Σερβίας προς το μετρό, ανάμεσα στα σμήνη των τροχοφόρων που έτρεχαν δίπλα μου βρέθηκε κι ένας ταξιτζής και το άκουσα κι αυτό.

  144. 140 Μαρία, αν δεν κάνω λάθος κανείς δεν είπε ότι έχουν σχέση.

  145. Πέπε said

    141,142 (απαντήσεις στο δικό μου 137 α):
    Ε λοιπόν, ο Λούρος ήταν κάποιος γιατρός που είχε αποκτήσει φήμη για τις παρθενορραφές με τις οποίες έσωζε σπίτια και υπολήψεις. Και μου έχουν αναφέρει το όνομά του και με την έννοια του συρραπτικού.

  146. @144 Νομίζω Δύτη, δεν κάνεις λάθος.

    Για να ξαναθέσω την ερώτηση «διακορευτής ή διακορευτήρας», διότι η απάντηση «Λουκανίδης» δε βοηθάει 🙂

  147. sarant said

    143: Θα έλεγε κανέναν άλλον.

    145: Σωστά…!

    146: Το εργαλείο «θα έπρεπε» να λέγεται διακορευτήρας, αλλά η διάκριση αυτή δεν πολυτηρείται, όπως ξέρεις. Χαρτοκοπτήρα έγραψε μόνο ο μεταφραστής των Τιμπώ, όλος ο άλλος κόσμος λέει χαρτοκόπτη, ενώ εκτυπωτήρα δεν έγραψε κανείς.

  148. @147γ Τον χαρτοκόπτη δεν τον είχα συνδυάσει! Ρώτησα γιατί τον έμαθα διακορευτήρα και μόνο έτσι τον έχω ακούσει από τους ίδιους ανθρώπους που λένε τον χαρτοκόπτη, χαρτοκόπτη.

  149. Νέο Kid Στο Block said

    147. (τέλος). Νίκο, μήπως έχει να κάνει και λίγο με το ότι τα εις -τήρας είναι πιο λαϊκά , ευρείας χρήσης;
    Εξηγούμαι. Όλοι λένε οδοστρωτήρας (και κανείς οδοστρωτής) [ρήμα: στρώνω]
    Όλοι λένε καταβρεχτήρας (και κανείς καταβρεχτής) [ρήμα: καταβρέχω]
    Όλοι λένε γκρέιντερ και κανείς Ισοπεδωτής (που είναι το τυπικά «ορθόν» για τον ισοπεδωτήρα-γκρέιντερ) 🙂
    [ρήμα: ισοπεδώνω]

  150. @149 Μπα, δεν έχει να κάνει με την λαϊκότητα του ρήματος, αφού όλοι λένε και ολετήρας (εκτός από μένα που δεν τον ήξερα).

  151. ΕΦΗ ΕΦΗ said

    150: Καλημέρα κι έφυγα. Α να πως φαίνεται η ηλικία! Δεν πρόλαβες το Μαγκάκη ή τον Μπέη. Παρόλο που ήταν της δημοτικής, ο ολετήρας έδινε κι έπαιρνε στις συζητήσεις. Προπαντός ο Μαγκάκης: «οι ολετήρες της δημοκρατίας».

  152. @151 Δεν είναι θέμα ηλικίας, αλλά Πανεπιστημίου. Στο δικό μου δεν είχε ολετήρες 😉

  153. Αρκεσινεύς said

    136. Ναι βαρυκοπούν: το δικό σας βαροκοπούν με τη βαριά. Στο λεξικό μόνο το βαρυκοπώ:χτυπώ με τη βαριά και σφυρηλατώ το σίδερο στο αμόνι.
    Έγραψα σχετική γιατί κυρίως το ρ. το χρησιμοποιούμε στις πέτρες με τους πετροκόπους.

  154. Λυσίμαχος said

    What about μπαρμπουτι ;

  155. sarant said

    154: Κάτι λέει το άρθρο, όχι;

  156. Γς said

    154, 155:
    Είναι κι εκείνη η Μπαρπούτα στη Βέροια. Στο σημείο που δίδαξε ο Απόστολος Παύλος, αλλά και που διαδραματίστηκε εν πολλοίς η ιστορία του δολοφονηθέντος (και μηδέποτε ανευρεθέντος) νεαρού υιού εκείνης της Ουκρανέζας.

  157. Ηλεφούφουτος said

    Μιας και χαρχαλέψατε τέτοια θέματα, θυμάμαι μια φορά σε ένα περίπτερο εκδήλωσης διαμαρτυρίας κατά της Κοντολύσσας Ράις στο Σύνταγμα, ενόψει επικείμενης επίσκεψής της στην Ελλάδα, μία περαστική ρώτησε «Αλήθεια, πότε έρχεται αυτή η Χαρχάλω;»
    Το έχετε ακούσει; Τι σόι βρισιά είναι αυτή;

  158. sarant said

    157: Νομίζω πως το έχω ακούσει αλλά χωρίς εξηγήσεις.

  159. Αρκεσινεύς said

    157-158 Κι εγώ το έχω ακούσει. Το σλανγκ λέει:
    http://www.slang.gr/lemma/show/xarxalo_1935/

  160. π2 said

    ΓΣ (156): Καμιά σχέση η Μπαρμπούτα με τον Απόστολο Παύλο. Η Μπαρμπούτα είναι η παραποτάμια εβραϊκή συνοικία. Το (υποτιθέμενο) βήμα του Αποστόλου Παύλου είναι νοτιοδυτικά της Πλατείας Ωρολογίου, πέρα από την Μπότσαρη που συμπίπτει με τη γραμμή των τειχών. Την Ελληνοαμερικανίδα (αν θυμάμαι καλά) που παρήγγειλε και πλήρωσε το κιτσάτο κατασκεύασμα (σε ερείπια ενός βυζαντινού ίσως κτίσματος που σώζεται μόνο σε παλιές καρτ ποστάλ), θα την ευγνωμονούν τώρα οι ντόπιοι καταστηματάρχες, καθώς το σημείο έχει ενταχθεί για τα καλά στον χριστιανικό τουρισμό που ανθεί στη Μακεδονία.

  161. Πάνος said

    Καθυστερημένο αλλά σχετικό : Γιώργου Στεφανάκη (Πελόμα Μποκιού), Ευτυχίας Παπαγιαννοπούλου, και δια φωνής του πρόωρα χαμένου υιού Μιχάλη Ζαμπέτα (μάλιστα την ίδια επέτειο με τον πατέρα του, 10 Μαρτλιου), «Ο μπάρμπας μου ο Παναής».

  162. Μαρία said

    144 Ρε συ, στραβώθηκα. Δεν είδα το σχόλιο του Φυσικού κι είχα μείνει στο δικό σου Μπαρμπαστρούμφ.

  163. @162 Χμμ, ε, του Δύτη ήταν Μπαμπαστρούμφ, ο Μπαρμπαστρούμφ ήταν του Αρκεσινέα (111) 🙂

  164. gbaloglou said

    25

    Πρὸς τὴν εὐγενεστάτην κυρίαν μπουμπουλίναν

    Οἱ κάτοικοι τοῦ χωρίου Ἄριας ἐμφανισθέντες δι’ ἀναφορᾶς των, ἀνήγγειλαν πρὸς τὸ ὑπουργεῖον τοῦτο, ὅτι ἡ εὐγενεία σας ἀπεστείλατε εἰς τὸ χωρίον τους μερικὸν γέννημα διὰ σπόρον, καὶ θέλετε νὰ ἀκουσθῆτε σύντροφος εἰς ἐσπαρμένα ἐθνικὰ χωράφια. τοῦτο τὸ κίνημα ἂν ἀληθεύῃ ὄχι μόνον εἶναι ἄδικον, ἀλλὰ καὶ ἀνοίκειον εἰς τὸν εὐγενῆ χαρακτῆρα σας καὶ ἐπιζήμιον πρὸς τοὺς πτωχοὺς ἐκείνους· κατὰ χρέος λοιπὸν τὸ ὑπουργεῖον ἀξιοῖ τὴν εὐγενείαν σας νὰ παραιτηθῆτε ἀπὸ τὴν τοιαύτην ζήτησιν, χωρὶς νὰ καταδεχθῆτε μήτε τοὺς πτωχοὺς νὰ ἀδικήσητε, μήτε τὸν χαρακτῆρα σας νὰ ἐξευτελίσητε διὰ μικρὸν ὄφελος, ἐπειδὴ ἂν αὖθις προσκλαυθῶσιν οἱ εἰρημένοι, τὸ ὑπουργεῖον δὲν δύναται νὰ παραβλέψη τὸ χρέος του, τὸ ὁποῖον εἶναι ἡ ὑπεράσπισις τῶν πτωχῶν καὶ ἀδυνάτων πατριωτῶν.

    Ναύπλ(ιον) τῇ ιηʹ δεκεμβρ(ίου) αωκγ

  165. gbaloglou said

    Και πάλι από το , η πρώτη (και μοναδική σ’ αυτό) εμφάνιση της «μπάλας» — ότι και να σήμαινε αυτό τότε — στην Ελληνική … και το τέλος του Ρωμαίου αυτοκράτορα Κόμμοδου (σύμφωνα με κάποια Ανώνυμη Αυτοκρατορική Ιστορία του 11ου (;) αιώνα):

    Ὡς δὲ ἐμίσησαν τὰ ἔργα τοῦ οἱ ἄρχοντες τῶν Ῥωμαίων καὶ οὐδὲν εἴχασιν ὄμματα νὰ τὸν ἰδῶσιν, μίαν ἡμέραν ἀπὸ βουλῆς εἰσέβησαν εἰς τὸ παλάτιον νὰ τὸν ἰδῶσιν οἱ ἄρχοντες καὶ εὗραν τὸν ὅτι ἔπαιζεν τὴν μπάλαν καὶ ἐπροσκύνησαν τὸν ὡς βασιλέα καὶ ἐκεῖνος οὐδὲν ἐστράφη νὰ τοὺς ἰδεῖν, ἀμὴ ἐπῄδη καὶ ἔπαιζεν. Τότε ἐνέσπασαν ὅλοι μετὰ θυμοῦ μεγάλου
    τὰ μαχαίρα τοὺς καὶ ἔπεσαν ἐπάνω τοῦ μετὰ ὀργῆς καὶ κατέσφαξαν αὐτὸν ἀνηλεῶς καὶ ἐξέβαλαν τὴν μεγάλην ἐντροπὴν καὶ τὸ ὄνειδος ἀπὸ τοὺς Ῥωμαίους.

  166. gbaloglou said

    Πρώτη και μοναδική εμφάνιση μπάλας στο TLG εννοούσα.

  167. sarant said

    165: Είναι σίγουρα του 11ου αιώνα αυτό; Μου φαίνεται πεντέξι αιώνες πιο φρέσκο. Έχει χαθεί κι αυτός ο Νικολάου και δεν μπορούμε να ρωτήσουμε…

  168. gbaloglou said

    167

    To είδα βιαστικά το «(p. A.D. 11)» του TLG και μου ξέφυγε το «p.» (οπότε έβαλα απλώς ένα ερωτηματικό):-) Από μία σύμπτωση πάντως, συγκεκριμένα την χρήση του ρηματικού τύπου «ενέσπασαν» = «έβγαλαν (τα σπαθιά)», πιστεύω ότι είναι σύγχρονο των παραλλαγών του «Λίβιστρος και Ροδάμνη» και «Βέλθανδρος και Χρυσάντζα» που περιέχουν το ίδιο σπάνιο ρήμα (ποιο άραγε;)…

  169. Μαρία said

    168 ανασπάζω λέει ο Κριαράς. Το παράκαναν φαίνεται με τις αυξήσεις.
    http://www.greek-language.gr/greekLang/medieval_greek/kriaras/search.html?lq=%CE%B1%CE%BD%CE%B1%CF%83%CF%80%CE%AC%CE%B6%CF%89&dq=

  170. sarant said

    Λογικά ενσπώ θα είναι, όπως το ανασπώ (ανέσπασαν τα ξίφη), αλλά δεν το έχει το λεξικό, οπότε μπορεί να είναι λάθος για το «ανέσπασαν»

  171. sarant said

    Πέσαμε μαζί!

  172. gbaloglou said

    169 & 170

    Ο Κριαράς δίνει πάντως τον τύπο «ενέσπαζα» (Παρατατικός), ενώ του έχουν διαφύγει οι αναφορές που βρήκα στο TLG.

    [Για την μπάλα του Κόμμοδου τι λέτε;]

  173. Μαρία said

    172
    Δίνει και τον αόριστο ενέσπασα στο λήμμα ανασπώ. Αλλά αν είναι αυτό
    «σύρριζον την καρδίαν της ανέσπασεν η λύπη (Bέλθ. 1155)» το χωρίο απ’ το Βέλθανδρο, μπορεί να διορθώσει κανείς σε ανέσπασεν.

    Δεν έχω ιδέα απ’ αυτά. Τόσες λέξεις στα μεσαιωνικά αρχίζουν απο μπ. Ξέρεις τη χειρόγραφη παράδοση της ιστορίας που αναφέρεις; Είναι σίγουρο δηλαδή οτι δεν υπάρχει και η γραφή πάλα;

  174. Ο Κριαράς για τη μπάλα: http://www.greek-language.gr/greekLang/medieval_greek/kriaras/search.html?lq=%CE%BC%CF%80%CE%AC%CE%BB%CE%B1&dq=
    (είπα να πω κάτι για να προχωρήσει η κουβέντα, στην πραγματικότητα περιμένω να με διαφωτίσετε)

  175. Μαρία said

    174 Α είπες να πεις. Ξέρουμε τις παραπομπές του Κριαρά σε κείμενα του 17ου αι. Εδώ ο Μπαλό βρήκε ένα πολύ παλιότερο λέει.
    Αν περιμένεις απο μένα, σώθηκες. Ξαναδηλώνω άσχετη.

  176. Μα αν κατάλαβα καλά το TLG δεν χρονολογεί το κείμενο, τελικά (βλ. #168), λέει απλά το terminus post quem.

  177. Μαρία said

    176 Αλλά το χρονολόγησε ο Μπαλό 🙂
    Το λήμμα αμέσως μετά τη μπάλα το είδες;

  178. Ε ναι, παλιός γνώριμος το μπαλάσι από τον χάρτη του Βατάτζη.

  179. Δες το 11 στη λεζάντα αριστερά: http://dytistonniptiron.files.wordpress.com/2010/05/image004.jpg

  180. sarant said

    Στο Λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία (το βιβλίο), είχα προσθέσει ένα ετυμολογικό υστερόγραφο στο άρθρο για το Mall:

    Ετυμολογικό υστερόγραφο
    Όπως είπα πιο πάνω, η λέξη μπάλα είναι δάνειο από το ιταλικό palla, το οποίο, σύμφωνα με όλα τα ετυμολογικά λεξικά, είναι γερμανικής αρχής, και ακριβέστερα λογγοβαρδικής. Ωστόσο, ο Ησύχιος στο λεξικό του καταγράφει «πάλλα = σφαίρα εκ ποικίλων ναμάτων (νημάτων) πεποιημένη». Και ναι μεν ο Ησύχιος δεν είναι απολύτως αξιόπιστος, διότι έχουν παρεισφρήσει και δημώδεις λέξεις αρκετά νέες, αλλά βλέπω και στο Περί καθολικής προσωδίας του Ηρωδιανού ότι «πάλλα η σφαίρα», και, ίσως πιο ενδεικτικό, ο Ευστάθιος Θεσσαλονίκης, στα σχόλιά του στην Οδύσσεια, λέει ότι ο Διονυσόδωρος διάβασε τον ομηρικό στίχο «σφαίρα έπειτ’ έρριψεν» ως «πάλλαν έπειτ’ έρριψεν». Το θέμα αξίζει περαιτέρω διερεύνηση, ασφαλώς.

  181. Μαρία said

    180
    Δες το 104 και παίξε μπάλα.

  182. sarant said

    Έχω πάθει διάστρεμμα… 🙂

  183. Μαρία said

    182 Να σου βάλει ο Ηλεφού ένα τζερότο τάκα μάκα.

  184. gbaloglou said

    173

    Ὑπερενδέχετο δ’ αὐτὴ ν’ ἀκούσῃ καὶ ὄνομάν του,
    ὡς δ’ ἤκουσε τὸ Βέλθανδρε ἐκ τοῦ ῥηγὸς τὸ στόμα,
    σύριζον τὴν καρδίαν της ἐνέσπασεν ὁ λόγος, (815)
    καὶ παρευθὺς ἐγένετο ἐρωτοπλουμισμένη

  185. Μαρία said

    184 Απο μεταγενέστερο ραψωδό του συριζα 🙂

    Το έχεις σε χάρτινο με υπόμνημα;

  186. gbaloglou said

    Κάπου θα βρίσκεται στα κιτάπια μου, τρέχα γύρευε…

  187. ΕΦΗ ΕΦΗ said

    Μπάλα μέσα στο μπαρμπέρικο! «Δώσε μου κι εμένα μπάρμπα».

    Επαναφορά, με το γνωστό μας «Μπαλκόνι» του Λόρκα σε απόδοση Λευτέρη Παπαδόπουλου ,για το δίσκο «12 τραγούδια του Λόρκα» του Γιάννη Γλέζου, με το Γιάννη Πουλόπουλο(1969)

    Δείτε τη Λόλα, τη Λόλα που τραγουδάει
    την τριγυρίζουν μικροί τορέρος
    κι από την πόρτα το μπαρμπεράκι (el barberillo)
    ρυθμό κρατάει με το κεφάλι.

    Χαρχάλω, λέγαμε το φορτηγάκι του μανάβη-γείτονα που μαρσάριζε αγρίως τα χαράματα τους χειμώνες για τη λαχαναγορά. Η κόρη του η Άννα, η συμμαθήτρια και φίλη μου, έλεγε εντελώς φυσικά: η Χαρχάλω μας χάλασε, ή η Χαρχάλω δε χωρά πάνω από τρεις στο κουβούκλιο κλπ.
    Στο σπίτι, χαρχάλα λέμε την παροπλισμένη σκαφτική μηχανή στην Κρήτη που στα νιάτα της ήταν η Σκλάβα.
    Σάμπως η χαρχάλα ,χαρχάλω νάναι η σακαράκα. Και για γυναίκα το ίδιο: Μπαγιατεμένη για τα καλά (άν είναι και αρρωστιάρα, ξεχαρβαλωμένη, σαν το παραθύρι το ξεχαρβαλωμένο). <' Όλες οι αγρότισσες ξεχαρβαλώνουνται πρι ν τη ν ώρα ν τως κι ήπρεπε να δίνουνε τη σύνταξη γληγορότερα".
    Κι ένα κοντινό: χάλαυρο, το χάλασμα, το γκρέμι, το βουλισμένο σπίτι (κι αλώνι μη σου πω).

    Ο μπερμπάντης ,πούθε έρχεται και πούθε κατεβαίνει; (Μακριά από μας κι όπου θέλει ας πάει, αλλά λέμε 🙂 )

  188. Μαρία said

    186 Τρέχα γύρευε. Δεν είναι να βασίζεσαι σ’ αυτά για τη γλώσσα.

  189. ΕΦΗ ΕΦΗ said

    187.Η ημερομηνία 1969, είναι για το δίσκο όχι για τον Πουλόπουλο.

  190. ΕΦΗ ΕΦΗ said

    «Ανοιχτά του Ρίο Αντιρίου , του Ρίο Αντιρίου (δις), είναι το νησάκι Τριζόνια «, είπε μόλις ο εκφωνητής στο ραδιοφωνικό σταθμό Ρίαλ

  191. Μαρία said

    187 Μπιρμπάντε, όπως τον λέει αλα ιταλικά ο αστρονόμος στη Βαβυλωνία.

  192. Γς said

    187:
    Κι ο Μπερμπάντης με την Αμαλία Βάκα

    >της αγίας τριάδας του εβραϊκού ρεμπέτικου – Ρόζα Εσκενάζη, Στέλλα Χασκήλ, Αμαλία Βάκα

  193. ΕΦΗ ΕΦΗ said

    191. Α ωραία. Ιταλόφερτος.Ούνα ράτσα 🙂

  194. Καλημέρα,
    σχετικά με τη μπάλα, δείτε αυτό.

  195. sarant said

    187: Το birbante είναι το σιγουρο. Πιθανώς έχει και πιο μακρύ παρελθόν (θέλει άρθρο).

    194: Καλημέρα, είναι γνωστό ότι ήξεραν τη μπάλα. Και η Ναυσικά με κάποια μπάλα έπαιζε.

  196. physicist said

    #191. — Basilio? Oh, birbante! αναφωνεί ο Φίγκαρο στη Σουζάννα όταν αυτή του αποκαλύπτει ότι ο Μπ. είναι μέρος της πλεκτάνης που έχει στήσει ο αξιότιμος κ. Κόμης για να μπορεί να την επισκέπτεται κρυφά από κείνον.

  197. Πέπε said

    167, ενέσπασαν:

    Και η μάνα των 9 γιων, «σ’ όλα τα μνήματα έκλαιγε, σ’ όλα μοιρολογάτο, στου Κωσταντίνου ο μνημιό ανέσπα τα μαλιά της». Δεν το παράκαναν ακριβώς με τις αυξήσεις. Σε πολλά λαϊκά ιδιώματα λένε ανεστενάζω, ανεμένω, ανεσύρω (νερό από το πηγάδι) κλπ.. Δηλαδή το δεύτερο α του ανά το κάνουν ε χωρίς να είναι αύξηση.

  198. Πέπε said

    *το * μνημιό

  199. Reblogged this on ΤΟ ΠΙΤΣΙΡΙΚΙ.

  200. gbaloglou said

    188, 197

    Υπεραύξηση έχουμε στο «ενέσπασαν», όχι στο «ανέσπασαν». Και ας διευκρινίσω με την ευκαιρία ότι απλώς αγνοούσα το ρήμα, τα κείμενα δεν μας φταίνε 🙂

  201. marulaki said

    #187 Χάλασμα ή και χρέπι όπως έμαθα πρόφατα. Κάτι γίνεται χάρχαλο αφού το χαρχαλέψουμε ώσπου να το χαλάσουμε 😉

  202. gbaloglou said

    195

    Δείτε και εδώ — αν και ο καημένος ο Κόμμοδος μόνος του φαίνεται να έπαιζε (165)!

  203. Υπάρχει και το τλατστλί των Μάγια και των Αζτέκων (δύσκολο!).

  204. skol said

    Και στη Κίνα αρχαία μπαλίτσα. Αλλά το πιο αρχαίο ποδόσφαιρο σύμφωνα με τους ειδήμονες έχει παιχτεί σε ελληνικό έδαφος.

  205. π2 said

    202: Έχει κι έναν παλιό μας γνώριμο αυτή η ιστοσελίδα: http://aerobiologicalengineering.com/wxk116/Roman/BallGames/fieldhok.html

  206. Πέπε said

    200:
    Στο «ανέσπασαν» είναι προφανές ότι δεν υπάρχει υπεραύξηση. Δείτε όμως προσεκτικότερα το 197: ούτε στο «ενέσπασαν» υπάρχει. Είναι αόριστος του ανεσπώ.

  207. Πέπε said

    Συμπλήρωσις στο παραπάνω:

    Σας βάζω να διαβάσετε καλύτερα, ενώ κι εγώ βιαστικά τα διάβασα. Αν έχουμε κείμενο ιδιωματικό, μπορεί να είναι αυτό που υποστήριξα (ανεσπώ – ενέσπασα). Αν είναι λαϊκό αλλά όχι ιδιωματικό, μπορεί να είναι υπεραύξηση. Στο 184 όμως, όπως και στον Λίβιστρο, το κείμενο είναι πολύ λόγιο για να έχει είτε τέτοιους καθαρά λαϊκούς ιδιωματισμούς, είτε γραμματικά λάθη. Μάλλον θα είναι, όπως ήδη σχολίασε κάποιος (δεν ανεβοκατΕβαίνω άλλη φορά για να εντοπίσω το σχόλιο), «ενσπώ».

  208. ΕΦΗ ΕΦΗ said

    201. Χρέπι, άγνωστη λέξη.Χμ, μπας από κρέπι, «κορδέλλες» αλλέως; Καθ΄ημάς αλληγορικά «ντόγιες» ή «λουρίδες» το καταξεσκισμένο ύφασμα ή ως απειλή :’Αμα σε πιάσω θα σε κάμω ντόγιες.
    Ξεχαρχάλωμα και ξεχαρβάλωμα. «Εξεχαρχάλωσές το ολότελα,Μην το πας πάλι από την κακοβολιά τ αμάξι»
    Πρόβαλε στο παράθυρο
    το ξεχαρβαλωμένο
    απού το ξεχαρβάλωσα
    να μπαίνω και να βγαίνο

  209. ΕΦΗ ΕΦΗ said

    208 Φτου και..βγαίνω

  210. Πέπε said

    208:
    Ντόγιες, άλλως δόγ(ι)ες, δούγ(ι)ες κλπ., είναι οι «φέτες» ξύλου με τις οποίες φτιάχνονται τα βαρέλια και τα σκάφη των έγχορδων οργάνων. Μάλλον η λέξη σημαίνει γενικότερα λωρίδα.

    Όσο για τη μαντινάδα, την έχω ακούσει και με την παραλλααγή «…το ξεμπαρλακωμένο, οπού το ξεμπαρλάκωσα…» Αυτή η σπάνια λέξη είναι από τη Λέρο.

  211. gbaloglou said

    207

    Εκείνα τα χρόνια ήταν πολύ δύσκολο να πεις τι και ποιος ήταν λόγιο(ς). Δεν πιστεύω ότι πρόκειται για διαφορετικό ρήμα, βλέπε και χρήση αμφοτέρων των τύπων «ανέσπασεν» (173) και «ενέσπασεν» (184) στον Βέλθανδρο. Το ότι ένα φαινομενικά λόγιο ρήμα επιζεί στην δημοτική μας παράδοση (197) είναι θαυμάσιο αλλά όχι και πρωτάκουστο.

    Με την ευκαιρία, μια αρκετά λόγια/σπάνια λέξη που βρήκα στην «Αυτοκρατορική Ιστορία» (165) — η οποία σημειωτέον σταματά γύρω στα 800 μΧ (είτε επειδή χάθηκαν οι άλλοι τόμοι είτε λόγω του Πρώτου Σχίσματος) — είναι το «στερκτόν» (που βρίσκεται πάντως και σε κάποιες όχι και τόσο λόγιες παραλλαγές της Αλεξανδριάδας, και πιθανόν από εκεί να το γνωρίζει και ο ανώνυμος συγγραφέας). [Πάντως μάλλον για 14ου αιώνα εξακολουθώ να το βλέπω το έργο.]

    …Επειδή βάρυνα κάπως με όλα αυτά … και επειδή με το Τούνεζι και την Μπαρμπαριά αδικήθηκε το Μαρόκο … σας στέλνω ένα άσμα από εκείνα τα μέρη που ακούω αυτές τις μέρες 🙂

  212. Σπουργίτης said

    Πολύ ενδιαφέρον το άρθρο και τα σχόλια. Μόνο που έχω μια ένσταση σε κάποια σχόλια για την ετυμολόγηση της Βαρβάρας και της λέξης βάρβαρος. Πρόσφατα είχα διαβάσει ότι δεν είναι ηχοποίητη (βαρ βαρ) από τους αρχαίους Έλληνες όπως νομίζουν οι περισσότεροι. Αλλά προέρχεται από μια χαμιτοσημητική ρίζα barbr που σήμαινε ξένος. Από εκεί έφτασε και στα αρχαία ελληνικά. Το όνομα Βαρβάρα αν θυμάμαι καλά σήμαινε Ξένη.
    Επειδή δεν έχω χρόνο αυτή τη στιγμή, ας μας φωτίσει κάποιος με τα γλωσσολογικά φώτα του.

  213. ΕΦΗ ΕΦΗ said

    210. Ταξιδεύει και προσαρμόζεται συχνά ο δεκαπεντασύλλαβος. Προπαντός στο Αιγαίο, οι μαντινάδες και οι πατινάδες, σαν τα συγκοινωνούντα δοχεία που χρωματίζεται το πρώτο νερό από τις ντοπιολαλιές και παραλλάζει την κάθε φορά ,ίσα λιγάκ,ι η χροιά, και ξανακαινουργιώνει θαυμάσια όπως το πρωτάκουστο για μένα ξεμπαρλακώνω. Συνώνυμο επίσης το ξεμασκουλώνω που η κυριολεξία του είναι βγάζω από τα μάσκουλα πορτόφυλλα ή παραθυρόφυλλα αλλά η χρήση είναι ταυτόσημη του ξεμπαρλακώνω. Απειλή για ξυλοφόρτωμα: «Κάτσε φρόνιμα να μη σου δώσω κιαμιά και σε ξεμασκουλώσω» (καμιά δυνατή ανάποδη, τόσο που θα σε διαλύσει). ή «να σε ξεκουρμουλώσω» , τώρα μού ρθε κι αυτό 🙂 :Σαν την κουρμούλα που χρατς μπορεί να ξεπασπαλωθεί – ξεριζωθεί από το αφράτο χώμα τ αμπελιού!
    Γιατί να θεωρείται ότι «πετσοκόβεται» η γλώσσα από ενδεχόμενη αφαίρεση φθόγγων ή και συλλαβών σε άλλη της εκφορά κατά τόπους; Εμένα μου φαίνεται ότι εμπλουτίζεται.Τα δάνεια και τα αντιδάνεια ,τα από και προς τη ελληνική, το ίδιο τα θεωρώ, εμπλουτισμό και μπόλιασμα για καλό. (Χωρίς διάθεση αντιδικίας προς τους καθαρολόγους.Δεν είμαι και ειδική αλλά τη γνώμη μου λέω.Μόνο ως έσχατη κληρονόμος πουλιών, την εκφέρω.

  214. μὰ κάτι συμπτώσεις! τὴν λέξι «μπαρμπετόνια δὲν τὴν εἶχα συναντήσει ποτὲ ὡς τώρα. ἔ, τὴν συνάντησα χθὲς σ’ἕνα ἀστυνομικὸ μυθιστόρημα.

  215. ΕΦΗ ΕΦΗ said

    210.Ξέχασα, ναι, οι ντόγες του βαρελιού, του μαντολίνου και του πηγαδοκαλουπιού (του στρογγυλού ξύλινου καλουπιού που το γεμίζουνε τσιμέντο και «ρίχνουνε» τις «κουλούρες» ,τη μια πάνω στην άλλη, στα νεώτερα -μετά τα χτιστά- πηγάδια.

  216. ΕΦΗ ΕΦΗ said

    214. Μα τι είναι; Γράψτε τη φράση να δούμε (αστυνομικό σασπένς)

  217. Γς said

    213
    >Ταξιδεύει και προσαρμόζεται συχνά ο δεκαπεντασύλλαβος. Προπαντός στο Αιγαίο, οι μαντινάδες και οι πατινάδες, σαν τα συγκοινωνούντα δοχεία που χρωματίζεται το πρώτο νερό από τις ντοπιολαλιές και παραλλάζει την κάθε φορά ,ίσα λιγάκ,ι η χροιά, και ξανακαινουργιώνει θαυμάσια

    Θα μας τρελλάνει η κυρία!

  218. Αρκεσινεύς said

    210. Ξεμπαρλακώνω το λέμε και στην Αμοργό. Το βρήκα και σε λεξιλόγιο από τους Φούρνους.

  219. ΕΦΗ ΕΦΗ said

    217. Ευχαριστώ. (Το παίρνω για καλό ε;) 🙂 🙂 🙂

  220. Γς said

    Εμεις σ ευχαριστούμε, που είσαι εδώ

  221. ΕΦΗ ΕΦΗ said

    210. Από πού να βγαίνει …μπαρλάκι, πάρλακο, μπάρλακος; Κάτι σχετικό υπάρχει;

  222. sarant said

    210-221: Δεν έχω ιδέα, δεν το έχω ξανακούσει.

    212: Η επίσημη άποψη (των ετυμολογικών λεξικών) είναι ότι πρόκειται για ονοματοποιία.

  223. Πέπε said

    212, 222 (ετυμολογία του «βάρβαρος»):
    Δε γνωρίζω τίποτε περισσότερο απ’ ό,τι ο Σπουργίτης, μάλλον λιγότερα, αφού είχα μείνει στην παραδοσιακή άποψη. Πάντως το να χαρακτηρίζονται οι αλλόγλωσσοι ως άγλωσσοι (επειδή δεν καταλαβαίνουμε τι λένε) συμβαίνει: η ρωσική λέξη για τους Γερμανούς είναι Νέμετς, που σημαίνει «που δε μιλάει» (εκτός αν κι αυτό είναι μύθος).

  224. Μαρία said

    222
    Ο Φρισκ αναφέρει οτι διατυπώθηκε κι αυτή η εκδοχή απο σουμεριακό barbar = ξένος με παραπομπές στα σχετικά άρθρα. Γιά δες και το Σαντρέν.

  225. ΕΦΗ ΕΦΗ said

    Σχετικοάσχετο: Ένας φίλος έλεγε θεατρινίστικα ‘οταν ‘εβγαινε από το γραφείο του αφεντικού :»Ονομάζομαι Βαρβάρα, βάρα βάρβαρέ μου βάρα». Σαν άσκηση για ηθοποιούς μού μοιάζει όλο αυτό το …βαρβαρικό.

  226. Μαρία said

    225 Αυτό πρέπει να είναι απ’ τη Βαρβάρα του Παναγιωτόπουλου (Bar Bar)

  227. sarant said

    222-224: ο Σαντρέν δέχεται την ονοματοποιία, που τη χαρακτηρίζει d’un type bien attesté en indo-européen και λέει ότι η σουμεριακή υπόθεση είναι perimée.+

  228. Μαρία said

    227 Κοινώς έωλη. Κι ο Φρισκ την ίδια δέχεται.

  229. Σπουργίτης said

    Νικοκύρη και Μαρία, ευχαριστώ για το ψάξιμο της λέξης βάρβαρος
    Πάντως μου κάνει εντύπωση που στη σουμερική γλώσσα, ήδη από το 3000 πΧ, barbar σήμαινε ξένος και με την ίδια σημασία έχουμε το βάρβαρος (=ξένος) στα αρχαία ελληνικά, χωρίς τη μειωτική σημασία που επικράτησε μετά τους μηδικούς πολέμους. Προφανώς και είναι ηχοποίητη η λέξη αλλά δεν στέκομαι εκεί. Απορώ, αφού την βρίσκουμε πρώτα στους Σουμέριους, τότε γιατί λέμε ότι την ηχοποίησαν οι αρχαίοι Έλληνες 1000-1500 χρόνια αργότερα.
    Επίσης για σύμπτωση δε μου πάει. Μου μοιάζει πιθανότερο η λέξη να πλάστηκε στην Ανατολή, είτε από τους Σουμέριους είτε από Ινδοευρωπαίους, πολύ πριν τα ελληνικά φύλα κατέβουν στον ελλαδικό χώρο.

  230. sarant said

    Αν κατάλαβα καλά το λεξικό του Σαντρέν, λέει ότι το ακκαδικό barbaru σήμαινε λύκος, όχι ξένος.

  231. Μαρία said

    230 Έτσι φαίνεται.
    http://www.premiumwanadoo.com/cuneiform.languages/dictionary/dosearch.php

  232. π2 said

    229: Οι ηχοποίητες λέξεις είναι οι μόνες στις οποίες η σύμπτωση θεωρείται γλωσσικά αποδεκτό φαινόμενο. Τις προάλλες συζητούσαμε για τα lallnamen (μαμά, μπαμπά, πάπα, παπά, μα, κλπ.) που απαντούν σε όλη την ανατολική Μεσόγειο. Δεν χρειάζεται να υποθέσει κανείς επιρροή της μιας γλώσσας στην άλλη.

  233. 47 (και 56): Προφανώς επειδή παραπέμπει σε «βάρβαρο», και ως εκ τούτου, «μη Έλληνα», δηλαδή πράγμα που δεν αντέχεται από αυτόν που υποννοείς. 😉

  234. Πέπε said

    232: Αποδεκτό μεν, αλλά και η επιδραση δεν αποκλείεται. Το νεοελληνικό «μπαμπάς» θεωρείται τούρκικο δάνειο. Αντιθέτως, η ομοιότητα του τούρκικου baba με το λατινικό papa και τα παράγωγά του στα γαλλικά / ιταλικά κλπ. μπορεί κάλλιστα να θεωρηθεί σύμπτωση.
    Αν δύο λαοί, όχι χωρίς επαφές μεταξύ τους, διάλεξαν ειδικά το «bar bar» για να δηλώσουν την ίδια έννοια, η ομοιότητα παραείναι έντονη για να καταλήξιουμε αβασάνιστα στη σύμπτωση.
    (Έχετε διαβάσει ποτέ πώς λαλούν τα κοκόρια σε διάφορες χώρες; Προχείρως θυμάμαι το αγγλικό κοκ’α’ντουντλ’ντου, που δε μοιάζει και πολύ με το ελληνικό κικιρίκου / κοκορίκο.)

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: