Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Τα γεωργιανά μπαλέτα του Μποστ

Posted by sarant στο 17 Μαΐου, 2013


Πριν από δυο ακριβώς βδομάδες είχαμε δει ένα σκίτσο του Μποστ αφιερωμένο στο Σπαζοαβγοπλάνο, ένα υποθετικό παιδικό παιχνίδι με το οποίο ο Μποστ ειρωνευόταν την ανάδειξη ενός ανώτατου αξιωματικού στην ηγεσία της Αεροπορίας, ενός αξιωματικού που είχε πάρει το παρατσούκλι «Σπαζοαεροπλάνης». Υπάρχει όμως κι ένα δεύτερο σκίτσο στο οποίο εμφανίζεται το ίδιο παρατσούκλι και το οποίο θα σας παρουσιάσω σήμερα, παρόλο που η φωτογραφία του σκίτσου, που έχω στο αρχείο μου, δεν είναι και πολύ σόι -όμως το σκίτσο είναι, πιστεύω, πολύ καλό. Προσθήκη: Ο μάγος Στάζυμπος σουλούπωσε το σκίτσο.

geoballets

Tο σκίτσο δημοσιεύτηκε στην Αυγή στις 26 Απριλίου 1964, Κυριακή των Βαΐων και λίγες μέρες μετά τις κρίσεις στις ένοπλες δυνάμεις, όπου είχε γίνει σκληρό παζάρι ανάμεσα στην Αυλή και στον Γ. Παπανδρέου, τον πρωθυπουργό που πριν από δυο μήνες είχε θριαμβεύσει στις εκλογές με 53%. Ο πρωθυπουργός κατάφερε να απομακρύνει τον αρχηγό του ΓΕΣ Π. Σακελλαρίου, αλλά υποχρεώθηκε, κατόπιν επιμονής του βασιλιά, να τον αντικαταστήσει με τον Ι. Γεννηματά, ο οποίος είχε παίξει ενεργό ρόλο στις εκλογές βίας και νοθείας του 1961.

Καθώς τις μέρες εκείνες έδιναν στην Αθήνα παραστάσεις τα Γεωργιανά Μπαλέτα, ο Μποστ δημιουργεί μια εξαιρετική σύνθεση στην οποία αποδίδει θαυμάσια την εύθραυστη ισορροπία στην ηγεσία των ενόπλων δυνάμεων. Η Κέντροβα είναι λογοπαίγνιο με την Ένωση Κέντρου και τη Λίλα Κέντροβα, η οποία μόλις είχε αναλάβει το ρόλο της Μαντάμ Ορτάνς στα γυρίσματα του Ζορμπά του Κακογιάννη (αντικατέστησε τη Σιμόν Σινιορέ, που παραιτήθηκε όταν διαπίστωσε πως ο ρόλος την παρουσιάζει πολύ ηλικιωμένη -έχουμε δει ένα σχετικό σκίτσο του Μποστ), ενώ οι 600.000 μερίδες είναι τα μαθητικά συσσίτια που είχε εξαγγείλει η κυβέρνηση. Αν και οι περισσότεροι θα το ξέρετε, ο Παπανδρέου αποκαλείται «Κέντροβα Ανενδότοβνα» επειδή μετά τις εκλογές του 1961 είχε ξεκινήσει τον λεγόμενο «ανένδοτο αγώνα». Η κριτική που γίνεται στον Παπανδρέου είναι μάλλον φιλική, όπως θα προσέξατε.

Ο Πέτρος Γαρουφαλιάς, υπουργός Άμυνας που επρόκειτο να παίξει καθοριστικό -και μοιραίο- ρόλο στα Ιουλιανά, παρουσιάζεται να ισορροπεί πάνω σ’ ένα μπουκάλι μπίρας Φιξ (είχε παντρευτεί μια κόρη του βιομηχάνου ή κάτι τέτοιο), ενώ ο Γεννηματάς, τον οποίο ο Παπανδρέου είχε χαρακτηρίσει τον «πλέον ενδεδειγμένο» για τις περιστάσεις, στηρίζεται ακροβατικά πάνω σε ένα τανκς. Και βέβαια, όλοι τους στηρίζονται πάνω στη μαμα-Ελλάς, την Ψωροκώσταινα, που για την περίσταση έχει αποκτήσει ρωσοπρεπή κατάληξη και έγινε Ψωροκωστάνεβα (ο Μποστ φαντάζομαι πως ήξερε ότι τα επώνυμα των Γεωργιανών δεν τελειώνουν σε -ώφ και -εφ αλλά σε -σβίλι ή σε -ίτζε, αλλά πόσοι αναγνώστες του το ξέρανε; )

Στους συντελεστές της παράστασης, βρίσκουμε το όνομα του Μανώλη Καστρινού, ο οποίος όντως έκανε χορογραφίες τότε, αλλά φυσικά είναι και υπαινιγμός για το Καστρί όπου κατοικούσε ο Γ.  Παπανδρέου· και στα υπόλοιπα είναι υπαινιγμοί σε πρόσωπα και πράγματα της εποχής: στον ΙΔΕΑ, την οργάνωση των «εθνικοφρόνων» αξιωματικών· στους αδελφούς Καταλάνους ή Κατελάνους, ανθρώπους της νύχτας, που πρόσφατα είχε αποκαλυφθεί ότι είχαν παροχή ηλεκτρικού στο νυχτερινό κέντρο τους χωρίς να πληρώνουν τη ΔΕΗ· στον Φώτη Μακρή, επικεφαλής της νόθας διοίκησης της ΓΣΕΕ, ο οποίος δήλωνε επάγγελμα κηπουρός και ήταν πρόεδρος ενός σωματείου κηπουρών, επειδή εκείνη την εποχή γινόταν συνέδριο της ΓΣΕΕ· και στους δυο συνεταίρους του, τους Θεοδώρου και Πατσατζή, για τον οποίο Πατσατζή είχε γίνει γνωστό ότι κάποτε είχε κλέψει ασημένια μαχαιροπήρουνα.

Όσο για την «εθαιρία» ΕΒΑ (Ελλην. Βασιλική Αεροπορία) Σπαζοαεροπλάνοβιτς, πρόκειται φυσικά για υπαινιγμό για τον αντιπτέραρχο Γ. Αντωνάκο, που είχαμε δει στο πασχαλινό μας σκίτσο. Βλέπουμε άλλωστε κι ένα αεροπλανάκι να σπάει κοντά στη μύτη του πυραύλου.

Ο πύραυλος, που αποτελεί τον άξονα που γύρω του ισορροπεί το όλο σύμπλεγμα, νομίζω πως είναι υπαινιγμός στους Νατοϊκούς πυραύλους που υπήρχαν αποθηκευμένοι στις αμερικανικές βάσεις στη χώρα μας, ενώ η Πύραυλος Νίκη πρέπει να είναι λογοπαίγνιο με το Πύρρειος Νίκη, αφού κατά τον φιλοκυβερνητικό τύπο ο Παπανδρέου είχε πετύχει «νίκη» στο μπραντεφέρ με την Αυλή. αποτελεί αναφορά στους πυραύλους MIM-14 Nike-Hercules (αρχικά SAM-A-25) που είχαν εγκατασταθεί σε ελληνική μονάδα ενταγμένη στην πυρηνική δύναμη του ΝΑΤΟ.

28 Σχόλια προς “Τα γεωργιανά μπαλέτα του Μποστ”

  1. leonicos said

    toyk a pro

  2. Zazula said

    Νικοκύρη, οι πύραυλοι Νίκη είναι ευθεία αναφορά στους πυραύλους MIM-14 Nike-Hercules (αρχικά SAM-A-25).
    Βλ. σχετ. ιστορία τής 350 εδώ: http://www.haf.gr/el/structure/units/ata/units/350pkb.asp

  3. spiral architect said

    Καλημέρα. 🙂
    Κάποιος ας φροντίσει να φωτίσει και να κάνει λίγο οξύτερη (με sharpness) λίγο παραπάνω τη γελοιογραφία.

  4. Γς said

    3:
    Τίποτε άλλο;

  5. spiral architect said

    Νι χάο ρε!

  6. Γς said

    早安
    Τσάο αν;

  7. Άρτεμη said

    Καλημέρα
    Πώς να σχολίαζε άραγε ο Μποστ τις ελληνικές επιτυχίες και «επιτυχίες»;

    π.χ. αυτό (αν λογίζεται επιτυχία) http://www.tovima.gr/vimagazino/views/article/?aid=494453
    και αυτό http://www.tovima.gr/politics/article/?aid=512850 όπου η «συμφωνία» τού τίτλου είναι μάλλον ευφημισμός…

  8. Zazula said

    Α, και κάτι άλλο, επίσης σημαντικό: Το ΕΒΑ δεν παραπέμπει σε κάποια «Ελληνική Βιομηχανία Αεροπλάνων», αλλά φυσικά στην Ελληνική Βασιλική Αεροπορία (ΕΒΑ).

  9. sarant said

    Καλημέρα, ευχαριστώ πολύ για τα πρώτα σχόλια!

    2-8: Ευχαριστώ πολύ για τις αεροπορικές πληροφορίες, έγιναν οι σχετικές διορθώσεις!

  10. Γς said

    Το άλλο με τον Σαμαρά και τον ομόλογό του Κετσιάγκ το ξέρετε;
    Που αν και σε διαφορετικές βάρκες, πιάσανε το ίδιο ψάρι. –Δικό μου. –Όχι δικό μου.
    -Αντώνη να κάνουμε ένα ντιλ. Θα σε (μπιπ) και θα με (μπιπ). Κι όποιος πονέσει τον άλλο περισσότερο θα πάρει το ψάρι.
    -ΟΚ. (είχε δει και Λαζόπουλο που εξηγούσε τα κινεζοανατομικά αυτήν την Τρίτη)
    -Ποιος αρχίζει;
    -Αντε εσύ.
    Τιπ ταπ, ταρα τα ταπ.
    -Τελείωσες; Κάτσε τώρα.
    -Αντώνη. Ασε. Κράτα το ψάρι. Εγώ αύτωσα!

    Να δείτε που θα μας την φέρουν στο τέλος.

  11. Ποιος νάναι σήμερα πρόεδρος του σωματείου των κηπουρών; (Παρακαλώ, όχι συνειρμοί με τερματοφύλακες).

  12. spyroszer said

    Πολ σωστά ο Πύραβλος (να το γράφουμε σωστά 🙂 ) Νίκη είναι αναφορά στο ΝΑΤΟ και στους Αμερικάνους. Αλλά, επειδή τα σκίτσα του Μποστ είναι πολύσημα, μπορεί να ερμηνευθεί παράλληλα και ως αναφορά στη μεγάλη νίκη του Γ. Παπανδρέου τον Φεβρουάριο του 1964, με ποσοστό 52%, η οποία νίκη, (και η εξουσία), βρίσκεται πλέον στα χέρια των στρατιωτικών, όπως φαίνεται στο σκίτσο ν ακουμπούν τον πύραβλο.

  13. Γς said

    11 @ Ορεσίβιος

    Και μου θύμησες τη «θεωρία του κηπουρού» που ο βασιλιάς μπορούσε να διορίσει ως πρωθυπουργό και τον κηπουρό του. (Ακόμη και τον εραστή της Λαίδης Τσάτερλυ. Κηπουρός δεν ήταν κι αυτός;)

  14. 13. Είχε δίλημμα βέβαια: τον κηπουρό ή τον σταβλάρχη
    ;

  15. spyroszer said

    Ο Γεώργιος Παπανδρέου αυξάνει τη δύναμη του κόμματός του κατά 462.000 ψήφους (και κατά δέκα περίπου ποσοστιαίες μονάδες) μέσα σε διάστημα τριών περίπου μηνών (από την 3-11-1963 έως την 16-2-1964. Απίστευτη άνοδος για τόσο μικρό χρονικό διάστημα, ίσως μοναδική στα παγκόσμια χρονικά.

  16. Gpoint said

    Μια που αναφέρθηκε ας το ακούσουμε και τραγουδισμένο, το στελθ

  17. spiral architect said

    Μετά την απαραίτητη διόρθωση του/της Ζάζουλα στο #2, περί των πυράβλων Νίκη-Ηρακλής, πρέπει να αναφερθεί επίσης και ο MGR-1, πιο γνωστός σαν «Τίμιος Τζον», «με δυνατότητα εξοπλισμού μεθ’ πυρηνικών κεφαλών» (όπως έλεγε ο εκφωνητής της ΥΕΝΕΔ) που πήγαιναν αντάμα στις παρελάσεις της εθνοσωτήριου και της μεταπολίτευσης. 😛

  18. sarant said

    Ευχαριστώ πολύ για τα νεότερα σχόλια!

    16: Ωραίο το Στελθ!

    15: Παρντόν; Εδώ μεταξύ Μαΐου και Ιουνίου 2012 τόσο η ΝΔ όσο και ο Σύριζα είχαν μεγαλύτερη άνοδο σε απόλυτους αριθμούς. Σε ποσοστά, ο Σαμαράς είχε +10,81, περισσότερο από τον Παπανδρέου του 1964/63 (+10,68). Ο Σύριζα +10.11

  19. spyroszer said

    18. Καλά γράψε λάθος 🙂

  20. τυφλόμυγα said

    Καλημέρα.
    Καλή επιτυχία στην πρωτότοκη. 🙂

  21. sarant said

    20: Σ’ ευχαριστώ 😉

  22. Καλή επιτυχία στο παιδί και σε όλα τα παιδιά (καλή σύνταξη σ’ εμάς)

    Να κεράσω κι ένα μεζεδάκι;

    Task force για το brand της Ελλάδας διαβάζω ότι στήνει ο θεούλης κ. Μουρούτης. Ωραίο Brand! Μόνο που ξεχάσανε τα ελληνικά, νομίζω…

  23. aerosol said

    Αν υπήρχε ήδη το σπίτι στο Καστρί, το Καστρινός παίρνει και άλλη σημασία δηλώνοντας σαφώς τον Παπανδρέου.

  24. spiral architect said

    @22: Θέλει σόδα μετά αυτό το μεζεδάκι. 😮

  25. sarant said

    23: Πολύ σωστά, στραβομάρα που δεν το είδα, το πρόσθεσα!

    22: Μερσί για τις ευχές και για το μεζεδάκι!

  26. Ηλεφούφουτος said

    Καλή επιτυχία στις εξετάσεις!

  27. Ηλεφούφουτος said

    Να του χε έρθει έμπνευση από αυτό άραγε του Μποστ;

    Σημειωτέον ότι και ο Σαγκάλ είναι εδώ φιλικός προς την κεντρική φιγούρα Λένιν.

  28. leonicos said

    Τέτοιο τουκ α προ…. και δεν έχω τίποτε άλλο να πω. Πού είναι ο σπειροειδής να με κατσαδιάσει; Ο Γς με συμπαθεί. Ο Νίκος επιμένει κτιριακά. Τι να κάνεμε; που έλεγε και μια βουλγάρα

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: