Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Η χήρα του καπετάνιου έπεσε από το παράθυρο

Posted by sarant στο 5 Ιουνίου, 2013


Σπάνια βλέπει κανείς να γράφονται στις εφημερίδες ή στους ειδησεογραφικούς ιστότοπους άρθρα αφιερωμένα σε μια λέξη, οπότε το γεγονός είναι τόσο σπάνιο που δεν πρέπει να περάσει ασχολίαστο από ένα ιστολόγιο σαν το δικό μας, αφιερωμένο στην ιστορία των λέξεων. Βέβαια, το άρθρο για το οποίο θα σας μιλήσω ανήκει στην κατηγορία των «αξιοπερίεργων», δεν είναι δηλαδή πολύ βαθυστόχαστο, και η εύθυμη ατμόσφαιρα επιτείνεται από ένα γουστόζικο μεταφραστικό λαθάκι, που άλλωστε μού έδωσε την αφορμή για τον τίτλο του δικού μου άρθρου. Αν απορείτε γιατί η καημένη η χήρα του καπετάνιου έπεσε από το παράθυρο θα πρέπει να κάνετε λίγην υπομονή, γιατί το μυστικό αποκαλύπτεται στο τέλος.

Δημοσιεύτηκε λοιπόν, σε κάμποσους ειδησεογραφικούς ιστότοπους, ένα άρθρο, σύμφωνα με το οποίο «με δικαστική απόφαση καταργήθηκε η μεγαλύτερη γερμανική λέξη«. Σύμφωνα με το άρθρο, η λέξη αυτή είναι η Rindfleischetikettierungsueberwachungsaufgabenuebertragungsgesetz, με 65 χαρακτήρες, και αναφέρεται σε έναν νόμο που «καθορίζει τους ελέγχους στο βοδινό κρέας», αλλά το δικαστήριο, λέει το άρθρο, έκρινε ότι η λέξη είναι πλέον άχρηστη, αφού με οδηγία της ΕΕ κρίθηκαν μη αναγκαίοι οι έλεγχοι στα υγιή ζώα. Ο νόμος αυτός, συνεχίζει το άρθρο, που ήταν γνωστός με τη συντομογραφία «RkReUeAUeG» τέθηκε σε ισχύ το 1999 με σκοπό την προστασία των καταναλωτών, καθώς εκείνη την εποχή εκφράζονταν έντονοι φόβοι για τη νόσο των «τρελών αγελάδων», δηλαδή τη σπογγώδη εγκεφαλοπάθεια των βοοειδών.

Ανατρέχοντας στο αγγλικό πρωτότυπο, πάνω στο οποίο ολοφάνερα βασίστηκε το ελληνικό άρθρο, βλέπουμε ότι η είδηση στραπατσαρίστηκε ελαφρώς κατά τη μεταφορά της στα ελληνικά. Καταρχάς, δεν είναι δυνατόν μια λέξη να καταργείται με δικαστική απόφαση -δηλαδή, τι θα πει το δικαστήριο; θα διατάξει μήπως τη διαγραφή της από τα λεξικά; Ή θα βάλει πρόστιμο σε όποιον τη γράψει; Αυτό που μπορεί να καταργηθεί με δικαστική απόφαση είναι ο νόμος που έχει για ονομασία του αυτή την μακρεπίμακρη λέξη. Βέβαια, με την κατάργηση του νόμου, επόμενο είναι και η λέξη να περιπέσει σε αχρησία, αλλά δεν είναι το ίδιο. Να προσθέσουμε ότι ο συγκεκριμένος νόμος δεν είχε ομοσπονδιακή, πανεθνική ισχύ στη Γερμανία, αλλά είχε ψηφιστεί στο ομόσπονδο κράτος (κρατίδιο για πολλούς) του Μεκλεμβούργου-Δυτικής Πομερανίας.

Επίσης, η λέξη που «καταργήθηκε» δεν έχει 65 γράμματα ή χαρακτήρες, όπως λέει  η ελληνική διασκευή του άρθρου, αλλά 63. Τα δύο ue που θα βρείτε στον σιδηρόδρομο πιο πάνω είναι στην πραγματικότητα ü, οπότε η λέξη είναι Rindfleischetikettierungsüberwachungsaufgabenübertragungsgesetz, έστω και ελάχιστα συντομότερη. Για να βρούμε τι σημαίνει η λέξη, πρέπει να πάμε στο τέλος της και να προχωρήσουμε προς την αρχή (πισώκωλα, θα έλεγε ο Σκαρίμπας).

Πάμε λοιπόν: Νόμος (Gesetz), περί μεταβιβάσεως (übertragung, το s είναι, ας πούμε, δηλωτικό της γενικής) των υποχρεώσεων (Aufgaben) εποπτείας (überwachung + s) της σήμανσης (Εtikettierung + s) του βοδινού κρέατος (Rindfleisch, που θα μπορούσαμε κι αυτό να το αναλύσουμε).

Θα σχολιάσει κάποιος: αν είναι έτσι οι λέξεις, σου φτιάχνω και μεγαλύτερες, ας πούμε «τροποποίηση του νόμου κτλ.» ή «επιτροπή τροποποίησης του νόμου κτλ.» Το πιο σαδιστικό θα ήταν να φτιάξουμε τη λέξη «απόφαση κατάργησης του νόμου κτλ.», οπότε αμέσως-αμέσως θα είχαμε Rindfleischetikettierungsüberwachungsaufgabenübertragungsgesetz-aufhebungsentscheidung: πάς να καταργήσεις μια 63γράμματη λέξη και σου βγαίνει μια άλλη με 85 γράμματα, λερναία σαρανταποδαρούσα!

Η διαφορά είναι πως η 63γράμματη λέξη είναι «γνήσιος» σιδηρόδρομος, με την έννοια ότι δεν φτιάχτηκε για πλάκα ή σαν διανοητική άσκηση αλλά εξυπηρετούσε την ανάγκη δημιουργίας ενός νέου όρου, όσο κι αν στοιχηματίζω πως οι νομοθέτες του Μεκλεμβούργου (και της Δυτικής Πομερανίας) θα κρυφογελούσαν όταν ψήφιζαν το μακρινάρι τους. Γι’ αυτό και με προβληματίζει η συνέχεια του άρθρου, για τις υποψήφιες μακρύτερες λέξεις τώρα που «καταργήθηκε» η 63άρα.

Και με προβληματίζει διπλά, αφενός επειδή οι λέξεις-μακρινάρια με τις εταιρείες ατμοπλοίων του Δούναβη δεν είναι «γνήσιες» αλλά, αν δεν κάνω λάθος, ευτράπελες επινοήσεις και γλωσσικά παιχνίδια, και αφετέρου επειδή, στην κατηγορία αυτή, των γλωσσικών παιχνιδιών, έχουν βρεθεί από καιρό πολύ μακρύτερα μακρινάρια, που τα έχουμε κι εμείς αναφέρει σε ένα παλιότερο άρθρο, όπως, ας πούμε, η ογδονταγράμματη Donaudampfschifffahrtselektrizitätenhauptbetriebswerkbauunterbeamtengesellschaft, (μετά τη νέα ορθογραφική μεταρρύθμιση, που επιτρέπει τριπλά σύμφωνα), η οποία σημαίνει (περίπου) “Ένωση υπαξιωματικών των κεντρικών γραφείων της επιχείρησης ηλεκτροκίνητων ατμοπλοίων Δούναβη”.

Ας δούμε όμως αυτή τη «νέα υποψήφια μακρύτερη» γερμανική λέξη, και με την ευκαιρία θα αποκαλυφθεί για ποιο λόγο έπεσε από το παράθυρο η χήρα του καπετάνιου. Σύμφωνα λοιπόν με το ελληνικό άρθρο, η λέξη αυτή, που έχει «μόλις» 49 γράμματα, είναι η Donaudampfschifffahrtsgesellschaftskapitaenswitwe, που σημαίνει, μας πληροφορεί το ελληνικό άρθρο, «παράθυρο του καπετάνιου στην εταιρεία ατμόπλοιων του Δούναβη». (Επειδή το ae είναι ä, τα γράμματα είναι 48, αλλά ας μην κολλήσουμε εκεί).

Όμως, αν κοιτάξουμε πιο προσεχτικά το μακριναράκι αυτό, βλέπουμε ότι το τελευταίο συνθετικό του είναι witwe, το οποίο θα πει «χήρα» και όχι βεβαίως «παράθυρο». Πώς αυτό; Στα γερμανικά το παράθυρο είναι Fenster, καμιά σχέση με την καημένη τη χήρα. Πώς λοιπόν έγινε η χήρα παράθυρο;

Πολύ απλά, ο συντάκτης του ελληνικού άρθρου δεν κάθισε βεβαίως να μεταφράσει από τα γερμανικά. Κοίταξε την αγγλική μετάφραση, είδε ότι είναι «widow of a Danube steamboat company captain», μπέρδεψε το widow με το window (τι ψυχή έχει ένα μηδαμινό n; ) κι έτσι πέταξε τη χήρα απ’ το παράθυρο!

 

112 Σχόλια to “Η χήρα του καπετάνιου έπεσε από το παράθυρο”

  1. leonicos said

    Γς

  2. leonicos said

    Γς ciao

    Καλά αυτό δεν είναι σχόλιο. Αλλά ο Γς δικαιολογείται. Προφανώς βραβεύεται στη Λειψία

  3. leonicos said

    Μujer λένε τη γυναίκα στα ισπανικά; Πώς είχα ακούσει πως λέγεται Gsadoradora.
    Κοίτα να δεις τισου κάνουν τα λεξικά. Δεν είναι να τα εμπιστεύεσαι!

  4. leonicos said

    μακρεπίμακρη

    δεν θυμάμαι αν το έχουμε συζητήσει κι εδώ, αλλά υποστηρίζω ότι πρέπει ν’ αναγνωριστεί ως ιδιαίτερη δομική / συντακτική οντότητα για την ελληνική γλώσσα, τα εμφαντικά αυτής της μορφής.πρβλ κακεπίκακος, βλαξεπίβλαξ κ.ο.κ.

  5. leonicos said

    Προτείνω σε αυτόν που μπέρδεψε το widow με το window να πάρει Βραβείο Μεταφραστικής Δεινότητος, ή ΒΜΔ.

  6. LandS said

    Μα καλά, αν επρόκειτο για παράθυρο, ο μεταφραστής πως και δεν φαντάστηκε ότι θα είχαν φτιάξει μια ακόμα μεγαλύτερη λέξη με το παράθυρο (φινιστρίνι αγγλ. porthole) *της καμπίνας* του καπετάνιου κλπ. κλπ.

  7. spiral architect said

    Καλημέρα. 🙂
    “Ένωση υπαξιωματικών των κεντρικών γραφείων της επιχείρησης ηλεκτροκίνητων ατμοπλοίων Δούναβη”.
    Από που και με ποιον τρόπο ρευματοδοτούνται τα ατμόπλοια του Δούναβη; 🙄

  8. ΕΦΗ ΕΦΗ said

    4. Κομψεπίκομψο, λεπτεπίλεπτο καλημέρα.
    Φαυλεπίφαυλοι οι κυρίαρχοί .Τα ομόλογά μας λέει περιζήτητα. (Δρυός πεσούσης..)

  9. Alexis said

    Το «ατμόπλοιο» είναι προφανώς κατάλοιπο από την εποχή του ατμού δεν είναι κυριολεκτικό.
    Είναι αυτό που είχα ρωτήσει κι εγώ σε παλιότερο άρθρο, πως είναι δυνατόν ο Κούρκουλος σε ταινία του 1970 να λέει «όχι άλλο κάρβουνο»;

  10. sarant said

    Ευχαριστώ πολύ για τα πρώτα σχόλια!

    7-9: Και εκτός αυτού, θέλει θυσίες για να πετύχεις ρεκόρ 🙂

  11. Ελισσαίος said

    Και το tvxs έπεσε στην παγίδα, tvxs.gr/node/130645 αναδημοσιεύοντας πιθανώς το άρθρο της Ημερησίας χωρίς να γράφει πηγή προέλευσης, και αναπαράγοντας τα ίδιο λάθος.

  12. marasagis said

    Ώστε καταργήθηκε ο γερμανικός Ν.Μ.Υ.Ε.Σ.Β.Κ.

  13. 7: Όντως. Ίσως επίσης να πρόκειται για τουριστικά «ατμόπλοια» που απλά κρατούν το ωραίο καλούπι τους με τα φουγάρα και τις ρόδες και έχουν και μηχανές. Από την άλλη ίσως κια να έχει ξεμείνει όπως λεει ο Alexis.

    Ας μην ξεχνάμε ίσως ένα απ΄οτα μεγαλύτερα ονόματα στην ιστορία, τον Johann Gambolputty de von Ausfern Schplenden Schlitter Crasscrenbon Fried Digger Dangle Dungle Burstein von Knacker Thrasher Apple Banger Horowitz Ticolensic Grander Knotty Spelltinkle Grandlich Grumblemeyer Spelterwasser Kürstlich Himbleeisen Bahnwagen Gutenabend Bitte Eine Nürnburger Bratwustle Gerspurten mit Zweimache Luber Hundsfut Gumberaber Shönendanker Kalbsfleisch Mittler Raucher von Hautkopft of Ulm

  14. Gpoint said

    Δικαίωνεται λοιπόν ο -πως τον λέγανε ; – που υποστήριζε πως το νννν οξυγονώνει τον εγκέφαλο. Ιδού τι έγινε μόλις το παρέλειψε ο μεταφραστής !

  15. sarant said

    Ευχαριστώ και για τα νεότερα!

    12: 🙂

  16. Νέο Kid Στο Block said

    Verdammtschönehausherrlichegrossartigkeit! 🙂
    (= και μαμώ τα γέλια που χάρισε ο Μέγας Νικοκύρης!) 😆

    (αλλά το ούμλάουτ ,ναι είναι ένα φωνήεν (ή φώνημα;) αλλά τα εξ ων συντίθεται δεν είναι 2 γράμματα ; ue, ae,oe. )

  17. Θρασύμαχος said

    ##4+8: «μέ τά ἑξῆς φαιδρεπίφαιδρα λόγια» http://www.imp.gr/2012-03-27-20-22-23/528-με-παράνομα-και-αντισυνταγματικά-επιχειρήματα-η-προώθηση-για-δημιουργία-τεμένους-στην-αθήνα-από-τον-κύριο-αβραμόπουλο.html

  18. Νέο Kid Στο Block said

    Noμίζω πάντως ότι κακώς κακολογείς τον μεταφραστή. Ο μακαρίτης ο καπετάν-Άνντόν(αου) αγαπούσε πολύ τη γυναίκα του την όμορφη Ρεγκίνε. Ήταν το «παράθυρό» του από το οποίο έβλεπε ωραία τη ζωή! Δεν τα πιάνετε τα «λεπτά» νοήματα, παρατηρώ με λύπη…
    (Αufgabe και η «άσκηση» π.χ 2 ντονάουσσίφε+γκούγλοντολμέτσερ+ντουμκοπφ=?)

  19. Νέο Kid Στο Block said

    Είναι πάντως απορίας άξιον το γιατί δεν έβαλαν στο τέλος αντί του witwe(xήρα) το Schwiegermutter (πεθερά) οπότε και 10 ολόκληρα γράμματα έξτρα θα είχαμε και την εκπληκτική μετάφραση (λόγω: mother-in law) “νόμιμη μάνα του καπετάνιου στην εταιρεία ατμόπλοιων του Δούναβη”…

  20. Anasto said

    Εγώ το μόνο fenster που ήξερα ήταν των CITY και πολύ μου άρεσε όταν ήμουν μικρός. 😛
    Παρεμπιπτόντως να θεωρήσω πως το fenster έχει σχέση με το φινιστρίνι; Το θεωρώ λοιπόν.
    Καλημέρα. 🙂

  21. physicist said

    Μικρή διόρθωση: το s που εμφανίζεται στο τέλος των συνθετικών δεν είναι δηλωτικό της γενικής πτώσης, είναι το λεγόμενο ενωτικό s (Fügungs -s).

  22. Θυμάμαι όταν είχα πάει να δω την ταινία «Troy», εκτός από τα αλλεπάλληλα σοκ που πάθαινα για πραγματολογικούς λόγους (π.χ. όταν έλεγαν ότι τα πλοία θα απέπλεαν από τη Σπάρτη), πάθαινα μικρά εγκεφαλικά από τις ορθογραφικές και μεταφραστικές ικανότητες αυτού που είχε μεταφράσει την ταινία στα ελληνικά.
    Αυτό όμως που με αποτελείωσε σε εκείνη την ταινία, ήταν η μετάφραση μιας φράσης της Εκάβης (νομίζω), η οποία έλεγε στα αγγλικά “I hear the widows cry”, το οποίο αποδόθηκε στα ελληνικά ως «ακούω από τα παράθυρα κλάματα»!
    Καλά, για να μην μιλήσω για την Βρισηίδα και τον Αίαντα, τους οποίους ο μεταφραστής απέδιδε ως «Μπρισέις» και «Άτζαξ»! Σιγά μην ήταν και άκουα φόρτε!
    Πραγματικά είχα φύγει με πονοκέφαλο από το σινεμά!

  23. 22 Ε, κι εγώ από ακουστικά λάθη θυμάμαι παλιό υπότιτλο (κόπια που έπαιζε σε σινεμά το ’91, ας πούμε) στο «Όσα παίρνει ο άνεμος». She was my only dream : «ήταν το μόνο μου δέντρο».

  24. @20 Το φινιστρίνι προέρχεται από το ιταλικό finestrino http://www.eugenfound.edu.gr/appdata/documents/books_pdf/e_j00002.pdf#page=105

  25. Καλημέρα στην ομήγυρη! 🙂

    Το περίμενα ότι θα ασχολιόσουν με την περίφημη «μακρύτερη γερμανική λέξη». Είχα βαρεθεί να λέω σε όποιον μου το ανέφερε για το πόσο μάταιο είναι να ψάχνεις τις μακρύτερες λέξεις… 🙂

    @9: Χωρίς να είμαι σίγουρος, δεν αποκλείω ότι το 1970 υπήρχαν ακόμα πάρα πολλά πλοία που έκαιγαν κάρβουνο. Μην ξεχνάμε ότι όλα τα Λίμπερτυ που φτιάχνονταν σωρηδόν από τις ΗΠΑ τον καιρό του Β’ΠΠ ήταν ατμόπλοια που έκαιγαν, αρχικά τουλάχιστον, κάρβουνο. Πάρα πολλά από αυτά (για να μην πω η πλειοψηφία) βρέθηκαν σε χέρια ελλήνων εφοπλιστών μετά τον πόλεμο. Το να χρησιμοποιείται ένα πλοίο για 30 χρόνια δεν είναι καθόλου ασυνήθιστο, μάλλον ο κανόνας είναι.
    Βέβαια από την άλλη, ο πλοιοκτήτης θα μπορούσε ανά πάσα στιγμή να μετατρέψει τον λέβητα και να τον κάνει να καίει πετρέλαιο, κρατώντας την ίδια μηχανή, αλλά δεν αποκλείω να υπήρξαν αρκετοί που θεώρησαν το κόστος της μετατροπής απαγορευτικό για ένα τόσο παλιό σκαρί και το κράτησαν με κάρβουνο μέχρι να το στείλουν για σκραπ.

    Α, και για τα ατμόπλοια, βεβαίως και υπάρχουν ακόμα, και θα υπάρχουν σίγουρα και στο μέλλον, έστω κι αν δεν τα λέμε έτσι πια. Αυτό που σίγουρα εξαφανίστηκε είναι το κάρβουνο ως καύσιμο, αλλά όχι η ατμοκίνηση. Σχεδόν όλα τα LNG, δηλαδή τα πλοία που μεταφέρουν φυσικό αέριο σε υγρή κατάσταση, είναι στην ουσία ατμόπλοια, αφού καίνε λίγο από το φυσικό αέριο που μεταφέρουν για να κινήσουν τουρμπίνες ατμού, το ίδιο και όλα τα πυρηνοκίνητα πλοία, μια και η πυρηνική ενέργεια χρησιμοποιείται για να παράγει ατμό που και πάλι δίνει κίνηση σε τουρμπίνες.

  26. ♫♫
    Χήρα καραβοκύρη
    κι όμορφη κοπελιά
    κλείσε το παραθύρι
    μην έβρουμε μπελά…

    ♪♪♪
    Λυγαριά λυγαριά
    θα σε κλέψω μια βραδιά

  27. Σωστός ο Στέλιος! Όντως ακόμα και τα πυρηνικά εργοστάσια είναι ουσιαστικά ατμομηχανές!

    Με τον Johann Gambolputty de von Ausfern Schplenden Schlitter Crasscrenbon Fried Digger Dangle Dungle Burstein von Knacker Thrasher Apple Banger Horowitz Ticolensic Grander Knotty Spelltinkle Grandlich Grumblemeyer Spelterwasser Kürstlich Himbleeisen Bahnwagen Gutenabend Bitte Eine Nürnburger Bratwustle Gerspurten mit Zweimache Luber Hundsfut Gumberaber Shönendanker Kalbsfleisch Mittler Raucher von Hautkopft of Ulm πως και δεν ασχολήθηκε κανείς;

    Όλοι ξέρουν πως ο Johann Gambolputty de von Ausfern Schplenden Schlitter Crasscrenbon Fried Digger Dangle Dungle Burstein von Knacker Thrasher Apple Banger Horowitz Ticolensic Grander Knotty Spelltinkle Grandlich Grumblemeyer Spelterwasser Kürstlich Himbleeisen Bahnwagen Gutenabend Bitte Eine Nürnburger Bratwustle Gerspurten mit Zweimache Luber Hundsfut Gumberaber Shönendanker Kalbsfleisch Mittler Raucher von Hautkopft of Ulm είναι ένα από τα μεγαλύτερα ονόματα στην ιστορία. Θα ήταν ενδιαφέρουσα και μία μετάφραση (αν σημαίνουν κάτι τα ονόματα) του.

  28. spiral architect said

    ‘Νταξ’ είπαμε ότι οι Αλλαμανοί κάνουν μπερεκέτια πράματα, αλλά όπως και να το κάνουμε, ηλεκτροκίνητα ατμoπλοία δεν υπάρχουν, ούτε επίσης ηλεκτρικές ροηφόροι ζυγοί ala τραμ επάνω απ’ το Δούναβη, ούτε μπαλαντέζες προς τα πλοία έχουν ρίξει ακόμα.
    Αν πάρει καμιά καλή εργολαβία η Ζήμενς, ενδεχομένως να γίνουν και τα προαναφερθέντα. 😆

  29. Εδώ Χρυσή Αυγή με σκοτώνει ο Δραγασάκης said

    Μια άλλη μετάφραση
    Donaudampfschifffahrtselektrizitätenhauptbetriebswerkbauunterbeamtengesellschaft

    Donaudampfschifffahrts-elektrizitätenhauptbetriebswerkbau-unterbeamten-gesellschaft

    Elektrizitätenhauptbetriebswerkbau
    Κτίριο κεντρικού εργοστασίου ηλεκτροπαραγωγής της Donaudampfschifffahrtsgesellschaft.
    Δεν δηλώνει ότι τα ατμόπλοια είναι ηλεκτροκίνητα. Ίσως, αυτή η εταιρία επεκτάθηκε και σε άλλες ενασχολήσεις.
    Unterbeamte
    Κατώτερος υπάλληλος.
    Το -s- υπάρχει μόνο για λόγους ευφωνίας.

    Rindfleischetikettierungsüberwachungsaufgabenübertragungsgesetzesaufhebungsentscheidung
    Ακόμα μακρύτερο.
    Εδώ ταιριάζει Gesetzes (πάλι για λόγους ευφωνίας, διότι ένα –s- μετά το tz δεν θα μπορέσεις να προφέρεις) και όχι η άχαρη παύλα.

  30. Νέο Κid said

    Το καλϋτερο στο Τρόυ (αν και γενικά μου άρεσε πολύ.θεωρώ ότι απέδωσε σωστά το αντιπολεμικό Ομηρικό πνεύμα) είναι κάποιο σημείο που ο Ακίλες Μπραντ είναι στη…Λάρισα και αποκάτω υπάρχει θαλασσινό μαγευτικό τοπίο, τύφλα νάχει το Κάπρι. 🙂

  31. physicist said

    #27. — Αχταρμάς είναι τα ονόματα του Γιόχαν και περιέχουν τα πάντα — από σεξουαλικά υπονοούμενα (Knacker, Banger) μέχρι λουκάνικα Νυρεμβέργης. Τι είναι τούτος;

  32. Φυσικέ, Ανδρέα:
    http://de.wikipedia.org/wiki/Johann_Gambolputty
    και

  33. To Troy δεν το ‘χω δει, αλλά θυμάμαι από το Μεγαλέξανδρο να λέει στους υποτίτλους Σαλούκο το Σέλευκο και διάφορες άλλες φρικαλεότητες, προφανώς μεταφρασμένες με το αυτί (και βεβαίως από άνθρωπο που είχε τελείως ξεχάσει την ιστορία που μαθαίναμε στο σχολείο —ή που δεν είχε πάει σχολείο στην Ελλάδα).
    Ο υποτιτλιστής πάντως έχει ένα μεγάλο ελαφρυντικό, άμα δεν του δίνουν γραμμένο το σενάριο. Για το σκηνοθέτη τι να πούμε, αν όντως έβγαλε παραθαλάσσια τη Λάρισα; Και ο Σέξπιρ βέβαια κάποιον ήρωά του στέλνει με πλοίο στη Βοημία, αλλά στην εποχή του δεν υπήρχε Google maps!

  34. @28: Καταλαβαίνω πώς το λες, και επί της ουσίας έχεις δίκιο, αλλά αν θέλουμε να είμαστε εντελώς τυπικοί, όντως υπάρχουν ηλεκτροκίνητα πλοία, και δη ηλεκτροκίνητα ατμόπλοια! 🙂
    Σε πολλά από τα πιο σύγχρονα πλοία με τουρμπίνες ατμού, η τουρμπίνα δεν δίνει κίνηση στον άξονα της προπέλας, αλλά χρησιμοποιείται μόνο ως ηλεκτρική γεννήτρια. Στη συνέχεια, η προπέλα κινείται από ηλεκτρομοτέρ, τα οποία παίρνουν ρεύμα από την ατμοκίνητη γεννήτρια. Αυτό έχει ως πλεονέκτημα την αποφυγή του πολύπλοκου συστήματος μετάδοσης από την πολύ υψηλόστροφη τουρμπίνα, στην πολύ πιο χαμηλών στροφών προπέλα.

  35. physicist said

    #29. — Σωστή η παρατήρηση. Δεν πρόκειται για ηλεκτροκίνητα ατμόπλοια, βεβαίως. Επίσης, κανείς δεν βλέπω να πρόσεξε το συνθετικό Bau — κτίριο, κατασκευή.

    Donaudampfschifffahrtselektrizitätenhauptbetriebswerkbauunterbeamtengesellschaft:

    Εταιρεία δημόσιων λειτουργών μέσης βαθμίδας για το κεντρικό γραφείο λειτουργίας των ηλεκτρικών κατασκευών για την πλοήγηση του Δούναβη με ατμόπλοια.

    Θα μπορούσε, βέβαια, το Bau- να αναφέρεται στους Unterbeamten, οπότε θα είχαμε τους δημόσιους λειτουργούς μέσης βαθμίδας του τμήματος κατασκευών. Το γεγονός ότι υπάρχουν τόσες ασάφειες δείχνει ότι η λέξη είναι βέβαια τεχνητή. Μπερδεύει επιπλέον επειδή υπάρχει πράγματι η Εταιρεία Ατμοπλοίων του Δούναβη, η Donaudampfschifffahrtsgesellschaft. Όμως, αν το σύνθετο μακρυνάρι αναφερόταν σ’ αυτή, τα μέρη Donaudampfschifffahrts- και Gesellschaft δεν θα ήταν χωρισμένα.

  36. Μιχαλιός said

    Θαλασσινά τοπία στη Λάρισα

  37. Alexis said

    #25, Χρήσιμες οι επισημάνσεις σου Στέλιο. Έτσι όπως το λες θα μπορούσε πράγματι να υπάρχει εμπορικό πλοίο το 1970 που να καίει κάρβουνο. Ακραίο αλλά όχι αδύνατο

  38. spiral architect said

    @34: Ετσι είναι και με τη διευκρίνιση ότι, η πρωτογενής μορφή ενέργειας, (υγρό, στερεό, ή αέριο καύσιμο) είναι πάνω στο πλοίο ή στη λοκομοτίβα. Η τελική κίνηση (στην προπέλα ή στους τροχούς) γίνεται απο ηλεκτροκινητήρα και για το λόγο που ανέφερες, δηλαδή την αποφυγή του πολύπλοκου συστήματος μετάδοσης, αλλά και με τον ηλεκτροκινητήρα επιτυγχάνεται αδιαβάθμιτη ρύθμιση στροφών της προπέλας ή των κινητήριων τροχών αντίστοιχα, κρατώντας σταθερό τον (υψηλό) αριθμό στροφών τής κινητήριας μηχανής.
    (ντήζελ ή ατμοστροβίλου)

    Δεν σας μπερδέψαμε, ε;

  39. Νέο Kid Στο Block said

    36. Mιχαλιέ, ενίσταμαι εντόνως και επιμόνως! 🙂 ;Aκου στη Λάρισα η Πελασγία.. (τι να κάνει ο φίλος μου ο Στάθης ο ψαράς;)

  40. @38: Γιατί να τους μπερδέψουμε; Νομίζω πως ήμασταν και οι δυο σαφέστατοι και πολύ κατατοπιστικοί! 🙂

    Είσαι κι εσύ μπλεγμένος με ναυτιλία Σπιροτέκτονα; 🙂

  41. @39: Το χειρότερο είναι οτι πολλοί θεωρούν ότι στην Λάρισα ανήκει κι ο Πλαταμώνας!!!
    Όχι κύριοι! Κάτω τα χέρια απ’τον Πλαταμώνα!!! 🙂

  42. Anasto said

    @24 Ναι για Ιταλική ρίζα το είχα το φινιστρίνι αλλά δεν μου το βγάζεις απ’ το μυαλό πως συνδέονται η ιταλική με τη γερμανική λέξη.

    @25 Spiral μου θύμισες την προ δεκαμήνου τετράωρη ξενάγησή μου στους χώρους των μηχανών και του πίνακα ελέγχου ενός υπερσύγχρονου LNG. Λίγο οι ωτοασπίδες κι ο θόρυβος, λίγο η γλώσσα μια και συνεννοηθήκαμε(;) στ’ αγγλικά, λίγο περισσότερο η ασχετοσύνη μου με μηχανές, το κεφάλι μου έγινε καζάνι (pun intended) αλλά κάτι τσίμπησα. Όπως και τώρα με τον ατμοστρόβιλα 🙂

  43. Anasto said

    Ωχ συγνώμη. Ήθελα να πω @25+34+38 όχι μόνο 25.

  44. physicist said

    #42(α). — Στα γερμανικά υπάρχουν πολλές λέξεις που ήρθαν από τα γαλλικά: Fenster, Fauteuil, Trottoir, Parterre κλπ. Ενώ μερικές δεν επικράτησαν και αντικαταστάθηκαν από τις γερμανικές (Sessel, Bürgersteig, Erdgeschoss για τις τρεις τελευταίες), άλλες έμειναν, όπως η λέξη για το παράθυρο. Όμως και οι πρώτες χρησιμοποιούνται ακόμα π.χ. στις παραρήνιες περιοχές που γειτονεύουν με τη Γαλλία.

  45. Μιχαλιός said

    38: Άιντε βρε Νιούτσικε, είσαι και κοντοχωριανός τους τρομάρα μου. Δες κι εδώ πέρα: «παραπλεύσας μετά δυνάμεως εις τον εν Λαρίση λιμένα».
    http://mercure.fltr.ucl.ac.be/Hodoi/concordances/diodore_20/ligne05.cfm?numligne=111&mot=28356

  46. spiral architect said

    @38: Όχι, απλά τα γνωρίζω.
    (αν και η κλασσική μέθοδος μετάδοσης, χωρίς την παρεμβολή ζεύγους γεννήτριας-ηλεκτροκινητήρα, υφίσταται ακόμα)

  47. spiral architect said

    … για το Στελιο (@40)

  48. Vouts said

    Να ρωτήσω κατι. Ειναι σωστή η φράση ¨το εργο των Μαρία Κατζουράκη και Γωγω Τάδε¨; Ακούγεται περίεργο

  49. sarant said

    Eυχαριστώ πολύ για τα νεότερα σχόλια!

    48: Καταρχάς, σε γενική: Το έργο της Μαρίας Κατζουράκη και της Γωγώς Ατζολετάκη, ή: των Μαρίας Κατζουράκη και Γωγώς Ατζολετάκη. Ναι, ακούγεται περίεργο, επειδή σπάνια μιλάμε για συνδημιουργούς ή επειδή σε ανεπίσημο και προφορικό ύφος προτιμάμε την πρώτη εκδοχή.

    42: Με πρόλαβε ο Φυσικός στο 44. Η ρίζα υπάρχει και στα αγγλικά (στην εκπαραθύρωση, defenestration).

    21: Έτσι που το λες θα είναι.

  50. Voulagx said

    #30: Νιουκιντ, αγεωφραφητε και ανιστορητε, ο Ακιλες «αγναντιζε» την Βοιβηΐδα πινοντας τσιπουρα με μεζε καρλισια ψαρια!
    #41: Στελιο, μολων λαβε! Ο Πλαταμωνας ειναι ενας και ειναι τυρογαλικος!

  51. Νέο Kid Στο Block said

    Ωχ! Στέλιο ,τόχουν άγριο το μάτι οι Πλατύποδες! 😆
    Περιορίσου στην Σκάλα του Στέλιογκραντ για τα μπανάκια σου.. 😆

  52. spiral architect said

    Άμα τη εμφανίσει του ΓουΣού, θα έχουμε ιστορίες από μακρινά λιμάνια, τότε που ήταν βατσιμάνης στο ατμόπλοιο «Κορινθία».

  53. Νέο Kid Στο Block said

    52. Aαα.., είναι αυτό που λέει ένα παλιό τραγούδι «Το βαπόρι απ’την Περσία που το λέγαν «Κορινθία» » ; 😆
    (Kι όπως τα LPNG καίνε λίγο αερικό που λέει κι ο Στέλιος ο Πλαταμωνομάχος ,έτσι και κείνο έκαιγε λίγο «μαύρο»..κάρβουνο;)

  54. 44: Μια μικρή διόρθωση, αγαπητέ Φυσικέ: Τo Fenster δεν προήλθε από τα Γαλλικά, αλλά από το λατινικό fenestra, με απευθείας επαφή εννοείται.

  55. Διάβασα το άρθρο και θυμήθηκα αυτό και αυτό και αυτό αυτό 🙂

    @34 Ήταν όλα τους ατμόπλοια λοιπόν 😀

    Διαβάζονται και τα γερμανικά πισώκωλα; Νόμιζα μόνο τα αραβικά.
    Και δε με λέτε εσείς που ξέρετε, αυτό το μακρινάρι, το καταργημένο, προφερόνταν κανονικά; Πονέσαν τα ματάκια μου μόνο που το διάβασα.

  56. physicist said

    #54. — Αγαπητέ Κώστα, καλά που το ξεκαθαρίζεις γιατί δεν ήμουν σίγουρος αν ήταν απευθείας ή μέσω των γαλλικών. Κάμποσα αντικείμενα του σπιτιού ήρθαν απ’ τα γαλλικά και υπέθεσα ότι το παράθυρο ανήκε σ’ αυτά. Ενδιαφέρον πάντως ότι τα γερμανικά δεν χρειάστηκαν λατινική λέξη για τις πόρτες — να υποθέσω ότι τα σπίτια των γερμανικών φύλων προτού έρθουν σε επαφή με τους Ρωμαίους δεν είχαν παράθυρα; 🙂

    #55. — Ποιο λες καταργημένο, Ιμμόρ;

  57. @56β Τον τίτλο του νόμου που καταργήθηκε.

  58. Νέο Kid Στο Block said

    56. Aχ, ρε Φυσικέ…πάνω που σκεφτόμουνα να γράψω «σάματις είχαν παράθυρα οι σπηλιές των Τευτομβούργειων;» αλλά σκέφτηκα «άσε, μη παρεξηγηθεί ο Φυσικός.» 😆

  59. physicist said

    #57. — Δεν νομίζω να το πρόφερε ποτέ κανείς δημόσια, ίσως να το μουρμούριζε μόνο ο κόσμος από μέσα του χασκογελώντας. Οι Νόμοι συνήθως προφέρονται με τη σύντμησή τους. Πολύ γνωστό παράδειγμα είναι ο λεγόμενος Ομοσπονδιακός Νόμος για την Προώθηση της Εκπαίδευσης [*]: επίσημα Bundesausbildungsförferungsgesetz αλλά οι πάντες τον λένε Bafög, ο τονισμός στο a.

    [*] Πρόκειται για έναν Νόμο που αφορά τη χορήγηση επιδομάτων σε άπορους φοιτητές.

  60. physicist said

    #58. — Έλα ρε μάστορα, αυτά περάσανε. Ό,τι πλακωθήκαμε πλακωθήκαμε, τώρα έχει έρθει γαλήνη και ανοσία, τι λες κι εσύ; 😉

  61. (Μια στιγμή, πα να φέρω τη σφουγγαρίστρα)

  62. Νέο Kid Στο Block said

    Ιμμόρ, είναι πολύ απλό και στρωτό και φυσικό σαν το κλάμα ενός μωρού.
    Ριντφλάισετικετίρουνγκσύμπεβάχουνγκσαουφγκάμπενυμπερτράγκουνγκσγκεζέτζ φράου Ρέχτσανβέλτιν! 😆

  63. ν’ἁγιάσῃ τὸ πληκτολόγιο τοῦ Νικοκύρη! ἄκου τὸ δικαστήριο κατήργησε λέξι! αὐτὰ δὲν τὰ σκέπτεται οὔτε ὁ Μπένυ μὲ τὰ ἀντιρρατσιστικά του.

  64. Εδώ Χρυσή Αυγή με σκοτώνει ο Δραγασάκης said

    Υπάρχει και το german glottal stop. Αυτό διευκολύνει.

  65. @62 Τα μωρά που ξέρω δεν κλαίνε έτσι χάλια 😀

    @59 Μερσί.

  66. Μαρία said

    58
    Σάματις είχαν οι ΑΗΠ; Για να μη μιλήσουμε και για τα ελληνικότατα παντζούρια.
    https://sarantakos.wordpress.com/2012/05/11/treisfraseis/#comment-114797

  67. sarant said

    Tη λέξη μπορείτε να την ακούσετε να την προφέρουν εδώ (ίδιο λινκ με το κυρίως άρθρο)
    http://www.bbc.co.uk/news/world-europe-22762040

  68. physicist said

    #67. — Ζαβολιές. Ο Γερμανός δημοσιογράφος την προφέρει (επίτηδες) με ταχύτητα 50% μεγαλύτερη από κείνη που χρησιμοποιείται κανονικά.

  69. spiral architect said

    Πάντως ο γκουγκλομεταφραστής στη συγκεκριμένη λέξη παρέδωσε το πνεύμα! 😛
    (μόνο τη λαλάει, αν και δεν είμαι σίγουρος αν τη λαλάει σωστά)

  70. @67 Λατρεμένοι Άγγλοι! 😀

  71. Νέο Kid Στο Block said

    Έχει δίκιο ο Φύζικερ! 3g Beschleuningung έβαλε ο φιγουρατζής. (σιγά βέβαια μη ψάρωσαν οι λατρεμένοι που λέει και η Ιμμόρ. 🙂 )

  72. Μανουλομάνουλο

  73. @71 Ρε σεις! Μη συμφωνείτε τόσο, μου ταράζετε τις ισορροπίες 😀

  74. Νέο Kid Στο Block said

    73. Εγώ φταίω ρε σύ, που τώρα τελευταία λέει σωστά (σχετικά..) πράματα, κι όχι αυτά τα κουλά που έλεγε πριν;

  75. munich said

    @59
    το Μπαφοεγκ δεν το παίρνουν μόνο οι άποροι. από, τι ξέρω το παίρνουν όλοι που κάνουν αίτηση απλά το ποσό αλλάξει βάσει εισοδήματος

  76. munich said

    ….όλοι, εννοώ οι Γερμανοί, οι εκ της ΕΕ εκπορευόμενοι, οι με άδεια παραμανής κτλκτλ

  77. Γς said

    52 @ Spiral Architect

    Τσίμπα λοιπόν μια ιστορία από μακρινά λιμάνια

  78. Νέο Kid Στο Block said

    72. Mιχαλιό Νταϊνάμικ, ωραίο το «μανουλομάνουλο» του σλανγκ (αν και δεν συμφωνώ καθόλου με την 2η εκδοχή του λήμματος (ως προς το ποιοι το χρησιμοποιούν κυρίως δηλαδή.. 🙂 ), αλλά πού κολλάει με τα συμφραζόμενα;

  79. Νέο Kid Στο Block said

    Συγγνώμη για την άσχετη σεντονάρα, ίσως να είναι γνωστό δεν ξέρω, το εντόπισε η γυναίκα μου στο ρουφμπούκ 🙂
    ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΙΑ ΜΕ ΣΤΟΙΧΕΙΑ…
    Ντριιιν Ντριιιν
    -«Καλημέρα, ο κύριος Μέσσι;»
    -«Ναι».
    -«Ευχαριστώ».
    -«;;;;»
    ΠΡΩΤΟΣΕΛΙΔΟ: ΕΙΠΕ ΝΑΙ Ο ΜΕΣΣΙ!

    Ντριιιν Ντριιιν
    -«Καλημέρα, ο κύριος Ρονάλντο;»
    -«Ναι».
    -«Πείτε μου όχι».
    -«Γιατί;»
    -«Έτσι. Πες μου όχι μη σε γαμήσω».
    -«Ρε άντε χέσε μας. Τουυυυτ τουυυυτ»
    ΠΡΩΤΟΣΕΛΙΔΟ: ΔΕΝ ΛΕΕΙ ΟΧΙ Ο ΡΟΝΑΛΝΤΟ

    Ντριιιν Ντριιιν
    -«Καλημέρα, ο κύριος Ροναλντίνιο;»
    -«Ναι».
    -«Αν σας έδιναν 200.000.000 το μήνα για να πάτε στον Ολυμπιακό θα το συζητούσατε;».
    -«Εννοείται. Ποιος θα έλεγε όχι σε μια τέτοια πρόταση;»
    ΠΡΩΤΟΣΕΛΙΔΟ: ΡΟΝΑΛΝΤΙΝΙΟ: ΠΟΙΟΣ ΘΑ ΕΛΕΓΕ ΟΧΙ ΣΕ ΜΙΑ ΠΡΟΤΑΣΗ ΤΟΥ ΟΛΥΜΠΙΑΚΟΥ;

    Ντριιιν Ντριιιν
    -«Καλημέρα, ο κύριος Βαλντέζ;»
    -«Ναι».
    -«Τον Ολυμπιακό τον ξέρετε;».
    -«Ναι, είδα φέτος έναν αγώνα του»
    -«Κερνάω παγωτό. Θέλετε;».
    -«Αμέ»
    ΠΡΩΤΟΣΕΛΙΔΟ: Βαλντέζ: Ξέρω και θέλω!

    Ντριιιν Ντριιιν
    -«Καλημέρα, ο κύριος Τιάγκο;»
    -«Ναι».
    -«Τι νούμερο φανέλα φοράτε;».
    -«XL»
    -«Α, κρίμα. Έχετε κερδίσει μια φανέλλα του Ολυμπιακού αλλά είναι XXXXL. Μάλλον σας είναι μεγάλη ε;».
    -«Ναι, αδερφέ. Πολύ μεγάλη. Μην τη στείλεις.»
    ΠΡΩΤΟΣΕΛΙΔΟ: Τιάγκο: Πολύ μεγάλη η φανέλα του Θρύλου για μένα!

    Ντριιιν Ντριιιν
    -«Καλημέρα, ο κύριος Τσάβι;»
    -«Ναι».
    -«Αν έπρεπε να διαλέξετε ένα χαρακτηρισμό για τον Πελέ θα λέγατε ότι είναι μόνο θρύλος ή θα λέγατε ότι είναι θρύλος και νέγρος παιδεραστής του κερατά;».
    -«Μα τι είναι αυτά που λέτε; Μόνο Θρύλος.»
    ΠΡΩΤΟΣΕΛΙΔΟ: Τσάβι: ΜΟΝΟ ΘΡΥΛΟΣ!

    Ντριιιν Ντριιιν
    -«Καλημέρα, ο κύριος Μπενζεμά;»
    -«Ναι».
    -«Τηλεφωνούμε από τη γραμματεία ισότητας. Θα θέλαμε να σας ρωτήσουμε αν κατά τη διάρκεια του οργασμού θεωρείτε ότι ο άνδρας πρέπει να λέει στη σύντροφό του «έρχομαι» ή «πάρτα μέσα στη μάπα μωρή παλιοχαμούρα».
    -«Εεεεε, έρχομαι».
    ΠΡΩΤΟΣΕΛΙΔΟ: Μπενζεμά: Ε Ε Ερχομαι!

    Ντριιιν Ντριιιν
    -«Έλα ρε Νίνη. Καλημέρα»
    -«Καλημέρα».
    -«Ρε συ άσχετο, αλλά το είχα απορία. Εσύ το πάσχα τι κάνεις με το αρνί; Φουρνίζεις ή γυρίζεις;».
    -«Γυρίζω».
    ΠΡΩΤΟΣΕΛΙΔΟ: Νίνης: Γυρίζω!

    Ντριιιιιν Ντριιιιιν
    -«Καλημέρα ο κύριος Πέρεθ;»
    -«Μάθαμε ότι θέλετε τον Φετφατζίδη στη Ρεάλ. Ισχύει;»
    -«Ποιος είναι αυτός;»
    -«Ο Φετφατζίδης. Του Ολυμπιακού»
    -«Δεν τον ξέρω».
    -«Πάτε καλά;Ο Αμπράμοβιτς είναι ξετρελαμένος μαζί του. Έχει χαλάσει τον κόσμο για να τον πάρει».
    -«Ε αφού ο Αμπράμοβιτς είναι ξετρελαμένος μαζί του, ας τον πάρει ο Αμπράμοβιτς. Εμένα τι μου το λέτε;»
    ΠΡΩΤΟΣΕΛΙΔΟ: Βόμβα από Πέρεθ για Φέτφα!!! «Αφού ο Αμπράμοβιτς είναι ξετρελαμένος μαζί του, ας τον πάρει ο Αμπράμοβιτς»

    Ντριιιιιν Ντριιιιιν
    -«Καλημέρα ο κύριος Λεβαντόφσκι;»
    -«Ναι;»
    -«Από τον Ελληνικό Οργανισμό Τουρισμού τηλεφωνάμε. Έχετε έρθει ποτέ διακοπές στην Ελλάδα;»
    -«Όχι»
    -«Θέλετε να έρθετε;».
    -«Ναι βεβαίως».
    ΠΡΩΤΟΣΕΛΙΔΟ: Λεβαντόφσκι: Θέλω Ελλάδα!

    Ντριιιιιν Ντριιιιιν
    -«Καλημέρα ο κύριος Νεϋμαρ;»
    -«Ναι»
    -«Συγχαρητήρια για τη μεταγραφή σας. Μια ερωτησούλα μόνο. Αν έπρεπε να διαλέξετε μεταξύ δύο μεταλλίων, ποιο προτιμάτε; ολυμπιακό μετάλλιο με την εθνική σας, ή μετάλλιο κυπελλούχου Ισπανίας με την Μπαρτσελόνα;»
    -«Κοιτάξτε η θέση μου είναι δύσκολη. Παρόλη την αγάπη μου για την Μπαρτσελόνα, θα διάλεγα ολυμπιακό μετάλλιο»
    ΠΡΩΤΟΣΕΛΙΔΟ: Νεϋμαρ: «Παρόλη την αγάπη μου για την Μπαρτσελόνα, θα διάλεγα ολυμπιακό»

  80. dr7x said

    Ακόμη και στα άρθρα του γερμανικού τύπου, ο νόμος αναφέρεται συντομογραφικά ως RkReUeAUeG, αλλά καταλαβαίνει κανείς το RkRe στην αρχή σε τι αντιστοιχεί ή πρόκειται απλώς για κάποιο λάθος που γέμισε το Διαδίκτυο;

  81. Η σιδηροδρομική λέξη διαβάζεται αρκετά πιο εύκολα αν το πρώτο γράμμα κάθε λέξης-βαγονιού γραφτεί κεφαλαίο:

    RindFleischEtikettierungsUeberwachungsAufgabenUebertragungsGesetz

    Η σύμβαση αυτή χρησιμοποιείται αρκετά σε προγράμματα υπολογιστών, πχ. στην τύχη, SingularValueDecomposition.

  82. 79,
    Καλό!
    Μου θυμίζει παλιό του Φρέντυ Γερμανού:

    Ο Πατριάρχης Κων/πολης επισκέπτεται την ελληνική ομογένεια στην Αστόρια, και δημοσιογράφος τον ρωτάει «Σεβασμιότατε, όταν είπατε πως θα επισκεφτείτε όλα τα ελληνικά μαγαζιά της Νέας Υόρκης, εννοείτε ακόμα και τα καμπαρέ;»

    Η απάντηση του Πατριάρχη μεταφέρθηκε την επόμενη στις εφημερίδες αυτολεξεί:
    «Οι πρώτες λέξεις του Πατριάρχη με τον ερχομό του στην Αμερική: ‘Υπάρχουν ελληνικά καμπαρέ στην Νέα Υόρκη;’ «

  83. munich said

    @80
    προέρχεται από ολοκληρο το όνομα του νόμου που είναι Rinderkennzeichnungs- und Rindfleisch­etikettierungs­überwachungs­aufgaben­übertragungs­gesetz ακα RkReÜAÜG

    η συντομογραφία μόνο του Rindfleisch­etikettierungs­überwachungs­aufgaben­übertragungs­gesetz είναι RflEttÜAÜG

  84. physicist said

    Ο Ελβετός πολιτικός Χανς-Ρούντολφ Μερτς πλαντάζει στα γέλια στο βήμα του Κοινοβουλίου προσπαθώντας να απαντήσει σε επερώτηση σχετική με Νόμο που ρυθμίζει κάτι ακαταλαβίστικα σχετικά με το βοδινό κρέας.

  85. Νέο Kid Στο Block said

    84. Endlich ein Politiker der rüberkommt wie ein Mensch!

    …zum Beispiel Bündnerfleisch.» Klamern » 😆 😆

    Ausgeschlossen von diesem Kapitel bleibt hingegen Fleisch, bei dem die Würzstoffe auf allen Flächen des Erzeugnisses verteilt und mit blossem Auge wahrnehmbar sind =
    =εξαιρούνται του κεφαλαίου τάδε ,κρέατα που βλέπεις με το μάτι ότι είναι τίγκα στο μπαχάρι ολούθε! 😆

  86. Νέο Kid Στο Block said

    Μπάη δε γουέη, λατρεύω τον τρόπο που μιλάνε γερμανικά οι άινγκενόσεν (=Ελβετοί). Αργά σαν τον Χατζηνικολάου και κελαριστά σαν καναρίνια. 🙂

  87. physicist said

    #85. — Έτσι, έτσι! 😀

  88. physicist said

    #86. — Κι εγώ τους κάνω κέφι, μέχρι να πιάσουν τα ελβετογερμανικά οπότε δεν καταλαβαίνω μία. Έβλεπα Τσαμπιολί τζάμπα στο ελβετικό κανάλι (στη Γερμανία το δείχνει το συνδρομητικό και θέλει μπετσάλεν), και μ’ έπιανε πονοκέφαλος.

  89. leonicos said

    @8 Έφη, είπες τα καλύτερα.

    @13 Ανδρέα, λυπάμαι αλλά σφάλλεις. Εγώ ξέρω ένα πιο μεγάλο, αλλά δε στο λέω γιατί θα με κόψει ο Νικ. Νοικ. Του έχω υποσχεθεί να μην το αποκαλύψω σε κανένα!

    @14 Gpoint… τελικά μιλάς με πολύ ν. Τι να σου κάνει ο Γς, που δεν έχει ούτε ένα;

    @15, και ο Gpoint δικαιούται φατσούλα

    @17 Θρασύμαχε, πρωτότυπο το φαιδρεπίφαιδρο, όπως και το θρασεπίθρασυ, το επιμαχεπίμαχο, εμβολεπεμβόλιμο, αναμφισβητεπαναμφισβήτητο. Τα έλεγα εγώ ότι έχει ψωμί το θέμα.

    @21 Φυσικέ, σωστή διόρθωση αλλά με μια επιφύλαξη. Κατ’ αρχήν έχεις δίκιο· επειδή όμως το ΙΕ ενωτικό είναι κυρίως το -ο- (σε άλλες ομογλωσσίες, όσο ξέρω τουλάχιστο δεν υπάρχει) αλλά στα γερμανικά τον ίδιο ρόλο παίζει κυρίως το -s-, το οποίο όμως προέρχεται από τη γενική. Σκέφτηκα να πω κάτι κι εγώ, αλλά το βρήκα πολύ πολύπλοκο

    @49 Η απώτερη προέλευση είναι λατινική, οπότε δεν είναι εύκολο να πει κανείς απόποια ακριβώς διαδρομή η λέξη έφτασε στα γερμανικά. Στα αγγλικά υπάρχει και το fenestration, άνοιγμα σε κάποιο τοίχωμα και δημιουργία επικοινωνίας. Το πιο απλό (για μένα) τεχνητή επικοινωνία χοληδόχου πόρου με λεπτό έντερο (παράκαμψη του φύματος του Vater). Σας μπέρδεψα; Ελπίζω λιγότερο από τους ηλεκτροανεμοπυρηνοστρόβιλους του ζεύγους μετάδοσης της κίνησης από το φουγάρο στην προπέλα. ΠΑΡΑΚΑΛΩ ΝΑ ΕΚΛΗΦΘΕΙ ΩΣ ΑΣΤΕΙΟ

    @56 Φυσικέ, όταν λέμε ‘σπίτια’ εννοούμε ‘κατοικίες’ και πολλές κατοικίες, όπως οι γιούρτες, δεν έχουν παράθυρα γιατί δεν τα χρειάζονται. Και η λέξη παντζούρι προέρχεται από την περσική ‘παντσαρ’ μέσω των τουρκικών, διότι οι τούρκοι ως ιππηλάτες δεν είχαν παράθυρα στις κατοικίες τους, ό,τι μορφή και αν είχαν αυτές.

    @72 Μιχάλη, σύμφωνα με τα πιο πάνω, πρέπει να πεις μανουλεπιμάνουλο. Το μανουλομάνουλο είναι ‘μανουλ’- ‘μανούλι’ με συνδετικό ΙΕ -ο-, μόνο που δεν ξέρω τι είδους ‘έλξη’ κάνει το μανούλι, μάνουλο. Αναβιβάζεται δε και ο τόνος… μεγάλο μπέρδεμα τα μανούλια, όπως θα έλεγε και ο Γς.

  90. physicist said

    #89. — Γεια σου Λεώνικε!

    Λεπτομέρειες συζητάμε αλλά ωραία, κουβέντα να γίνεται. Δεν ξέρω πού βασίζεται η γνώμη σου ότι το συνδετικό (ή ενωτικό) s προέρχεται από τη γενική. Έχω δύο αντεπιχειρήματα:

    (α) στο τυπικό μέρος, χρησιμοποιείται ως συνδετικό για όλα τα γένη, δηλ. ακόμα και για το θηλυκό που δεν κάνει γενική σε s.

    (β) επί της ουσίας, δεν αποδίδονται σε περιφραστικό λόγο όλα τα μέρη ενός σύνθετου με γενική. Δες:

    Bundesausbildungsförderungsgesetz = Gesetz des Bundes zur Förderung der Ausbildung.

    (Ονομαστική)-γενική-δοτική-γενική. Γιατί να είναι τότε το s της γενικής;

  91. sarant said

    Πάντως κι εγώ που έγραψα για γενική (σχετικά με το s) κάπου θα το έχω ακούσει… κανείς γερμανογλωσσολόγος;

  92. 56: Μην το λες – και για τις πόρτες πήραν λέξη από τα Λατινικά: το Pforte από το porta προήλθε, χεχε…

    89: Η διαδρομή του Fenster από τα Λατινικά στα Γερμανικά είναι απολύτως ξεκάθαρη: όπως ανέφερα και πιο πάνω, προήλθε από απευθείας επαφή των γερμανικών φύλων με τους Ρωμαίους αντικαθιστώντας λέξεις όπως το παλαιογερμανικό augatora («άνοιγμα σε σχήμα ματιού»). Από την ίδια δε λατινική λέξη, το fenestra, προήλθε και το παλαιοαγγλικό fenester το οποίο όμως τελικά δεν κατάφερε να επικρατήσει έναντι του window («άνοιγμα για τον άνεμο»).

  93. physicist said

    #91. — Στον Κώστα είχα εναποθέσει τις ελπίδες μου αλλά μας αγνόησε. 🙂

    #92(α). — Κάνεις ζαβολιές: εγώ μιλάω για πόρτες κι εσύ μου κοτσάρεις πύλες. 😉

  94. Για το θέμα με το -s- απαντά ένας γλωσσολόγος εδώ.

  95. Με 2 λεπτά καθυστέρηση, ρε Φυσικέ… έλεος! 🙂

  96. physicist said

    #95. — Συγχωρείσαι επειδή ο λίκνος σου μου δίνει δίκιο ότι δεν είναι γενική. 😛 Όμως λέγεται Fugen-s, όχι Fügungs-s όπως λαθεμένα έγραψα.

  97. Εδώ Χρυσή Αυγή με σκοτώνει ο Δραγασάκης said

    90
    Σε αυτές τις μορφές έχουμε
    [-ng]+[glottal stop]> [-n(g)k]+[glottal stop] > [-n(g)k]+[s]+[glottal stop]

    Στις 70% των περιπτώσεων, η πρώτη λέξη κρατά την βασική της μορφή.
    http://www.philhist.uni-augsburg.de/lehrstuehle/germanistik/sprachwissenschaft/ada/runde_3/f01a-d/

  98. physicist said

    #97. — Πολύ καλός ο σύνδεσμος κι απάντησε σε ορισμένες απορίες που είχα μιλώντας άλλοτε με ομιλητές βαυαρικών ή αλαμανικών και άλλοτε με ομιλητές βορειότερων διαλέκτων. Ειδικά το Schweinsbraten έχει ιστορία αντιπαραθέσεων στις παρέες μου …

  99. Εν τω μεταξύ από χθες που διάβασα την είδηση προσπαθώ να βρω σε ποιο νήμα είχαμε σχολιάσει για πρώτη φορά τη λέξη, και δεν μπορώ – μήπως θυμάται κανείς; (Βασικά η Μαρία ή ο Νικοκύρης, χεχε)

  100. Το μακρινάρι εννοώ.

  101. Μαρία said

    100
    Υπάρχει η παραπομπή στο σημερινό άρθρο για το παλιότερο μακρινάρι:
    https://sarantakos.wordpress.com/2013/01/31/longestword/#comment-156148

  102. ΕΦΗ ΕΦΗ said

    89.Αλλεπάλληλες οι μακρεπίμακρες λέξεις της γερμανικής.

  103. Μπουκανιέρος said

    92 «λέξεις όπως το παλαιογερμανικό augatora («άνοιγμα σε σχήμα ματιού»)»

    Μα πώς, δεν το λέγανε «was-ist-das?» (πρβλ. γαλλ. vasistas);; 🙂

  104. Καλημέρα,

    τελικά τη λέξη την εντόπισα σε άλλο νήμα, Μαρία – ευχαριστώ πάντως. Εδώλοιπόν πρωτοαναφέρθηκε από τον Dokiskaki τον Σεπτέμβριο του 2009 (απίστευτο πόσο γρήγορα περνούν τα χρόνια…), ενώ είχε προηγηθεί λίγες μέρες νωρίτερα στη Λεξιλογία η αναφορά του Δόκτορα.

  105. Για το -s- ενδιαφέρουσες πληροφορίες και εδώ..

  106. sarant said

    104: Που μπορεί να είναι και το ίδιο πρόσωπο 🙂

  107. Lavrentij said

    Προκαταβολικα ζητω συγγνωμη για την ανυπαρξια τονων, αλλα οφειλεται σε τεχνικες δυσκολιες και, φυσικα, και στην δικη μου τεμπελια. Τωρα, επι της ουσιας, γιατι εμενα η λεξη Donaudampfschifffahrtselektrizitätenhauptbetriebswerkbauunterbeamtengesellschaft μου φαινεται οχι μονο τεχνητη αλλα και διχως νοημα; Baubeamter υπαρχει, Betriebswerk υπαρχει και ειναι τεχνικος ορος των σιδηροδρομων, ας δεχτουμε και οτι το Bauunterbeamter ειναι δοκιμο, παρολο που δεν εμφανιζεται σε μια προχειρη αναζητηση στο google. Τι σημαινει ομως Elektrizitätenhauptbetriebswerk; Elektrizitätsbetrieb συμφωνοι, αλλα αυτο; Και γιατι η χρηση του πληθυντικου Elektrizitäten, το οποιο βρισκω να χρησιμοποιειται μονο ως τεχνικος ορος σε βιβλιας χημειας;

  108. Ωραία, οι Τεύτονες ήταν βάρβαροι και δεν ένιωθαν από πόρτες και παράθυρα. Εμείς γιατί πήραμε από τους Ρωμαίους την «πόρτα» και την «κολόνα»;

  109. physicist said

    Άγγελε, ένα καλαμπούρι κάναμε, έχει και φατσούλα το 56!

  110. Καλαμπούρι κάνω κι εγώ, αλλά το γενικότερο ερώτημα παραμένει: γιατί οι γλώσσες δανείζονται ξένες λέξεις ακόμα και όταν έχουν ακριβές δικό τους ισοδύναμο, που δεν έχει κανένα λόγο (μορφολογικό, π.χ.) να περιπέσει σε αχρησία;

  111. physicist said

    Τέτοια ώρα περασμένη και κρίνοντας λίγο απ’ αυτά που βλέπω στις μέρες μας, νομίζω ότι ένας παράγοντας είναι η αύρα που έχουν μερικές λέξεις της κυρίαρχης διεθνούς γλώσσας (δηλ. των αγγλικών αυτή την εποχή). Γιατί, π.χ., ενώ είναι ισοδύναμες μεταξύ τους οι λέξεις fighten και kämpfen η πρώτη (που ακόμα μοιάζει τεχνητή) έχει το προβάδισμα στον λόγο νεότερων αθλητών ή προπονητών; Μήπως επειδή δίνει έναν αέρα κοσμοπολιτισμού και μοντερνισμού και είναι πιο κουλ από τη δεύτερη;

    Δεν πρόκειται για καμια σοβαρή ανάλυση, ασφαλώς, αλλά είπαμε: τέτοιες ώρες …

  112. sarant said

    110-111: Και αυτό, ο «περιττός» δανεισμός γινόταν από παλιά, όχι μόνο τώρα. Άγνωστες οι βουλές της γλώσσας.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: