Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Ο λόγος και η ράβδος και πάλι

Posted by sarant στο 3 Ιουλίου, 2013


Περιδιαβάζοντας στο Διαδίκτυο τις προάλλες, έπεσα πάνω σ’ ένα άρθρο για έναν αστυνομικό που ξυλοκόπησε συνάδελφό του μέσα στα γραφεία της συνδικαλιστικής τους οργάνωσης. Υπάρχει και βιντεάκι που καταγράφει το περιστατικό, αλλά δεν το είδα, την προσοχή μου την τράβηξε το εξής απόσπασμα: «Είναι αδιανόητο οι όποιες διαφορές να λύνονται με τη φασιστική- χρυσαυγίτικη αντίληψη όπου δεν πίπτει λόγος πίπτει ράβδος. Το βίντεο αυτό και οι συμπεριφορές που καταγράφει, αποτελούν μνημείο όνειδους για τον αστυνομικό συνδικαλισμό…» Σε άλλους ιστότοπους (ας πούμε εδώ) το άρθρο δημοσιεύεται χωρίς τις λέξεις  «φασιστική-χρυσαυγίτικη». Δεν έκατσα να ψάξω ποια μορφή είναι η παλιότερη, αν δηλαδή υπήρξε προσθήκη των επιθέτων «φασιστική-χρυσαυγίτικη» ή αντίθετα διαγραφή τους. Ούτε είμαι βέβαιος αν είναι σωστό να χαρακτηρίζουμε το κάθε τι φασιστικό ή χρυσαβγίτικο. Πάντως, επειδή καμιά φορά χαζεύω τα σχόλια των επισκεπτών σε μεγάλους ειδησεογραφικούς ιστότοπους, πρέπει να πω ότι κάμποσες φορές έχω παρατηρήσει να χρησιμοποιείται η παροιμία «όπου δεν πίπτει λόγος πίπτει ράβδος» και να ακολουθείται από κάποιο εγκώμιο προς τη Χρυσή Αβγή που θα ξεβρωμίσει, τάχα, τον τόπο.

Κι αφού θυμήθηκα την παροιμία, θυμήθηκα ότι πριν από τριάμισι, κοντά τέσσερα, χρόνια είχα γράψει στο ιστολόγιο ένα άρθρο για τη φράση αυτή, που νομίζω ότι σηκώνει αναδημοσίευση, αφού στην πρώτη του έξοδο στον κυβερνοχώρο πέρασε μάλλον απαρατήρητο.

Λοιπόν, η παροιμία συνήθως ακούγεται με τη μορφή «όπου δεν πίπτει λόγος πίπτει ράβδος», αν και κάποτε τη βρίσκουμε και εκδημοτικισμένη («όπου δεν πέφτει λόγος πέφτει ράβδος») Το ΛΚΝ έχει και τις δυο μορφές, ο Μπαμπινιώτης μόνο την πρώτη, αν και ο Κώστας Βίρβος έχει απαθανατίσει και τη λαϊκότερη μορφή στο «Μένα με λένε Περικλή» («γιατί θα πέφτει καμουτσί όπου δεν πέφτει λόγος»). Η σημασία της παροιμίας είναι φανερή: όποιος δεν συνετίζεται με τα λόγια, θα συνετιστεί με τη βία.

Καμιά φορά βλέπουμε να αποδίδεται η φράση, άμεσα ή έμμεσα, στους αρχαίους Έλληνες, όπως σε αυτό το παλιό άρθρο του tvxs.gr: «Ωστόσο – όπως έλεγαν και οι αρχαίοι ημών πρόγονοι – «όπου δεν πίπτει λόγος πίπτει ράβδος» και κατά συνέπεια, η ελληνική ποινική νομοθεσία προβλέπει…».

Αυτό δεν είναι σωστό. Οι αρχαίοι μας πρόγονοι, ή, εν πάση περιπτώσει οι αρχαίοι Έλληνες, δεν έλεγαν τη φράση «όπου δεν πίπτει λόγος πίπτει ράβδος».  Αυτό θα το ξέρετε οι περισσότεροι, το μαθαίνουμε δα στο σχολείο, ότι “το σωστό” είναι “όπου δεν τύπτει λόγος, τύπτει ράβδος”. Τύπτω θα πει χτυπάω, από κει και οι τύψεις της συνείδησης, από την ίδια οικογένεια είναι και ο τύπος, το καλούπι.

Είναι όμως έτσι; Το έλεγαν αυτό το “τύπτει ράβδος” οι αρχαίοι; Όχι, οι αρχαίοι έλεγαν περίπου το αντίθετο. Τι θέλω να πω; Ότι το “όπου δεν τύπτει λόγος τύπτει ράβδος” δεν είναι αρχαίο, αλλά πιθανότατα επίσης δασκαλίστικη κατασκευή του 19ου αιώνα. Τι έλεγαν οι αρχαίοι;

Οι κανονικοί αρχαίοι, της κλασικής εποχής εννοώ ή και της ελληνιστικής, ή ακόμα και της ύστερης αρχαιότητας, πιθανώς δεν έλεγαν τίποτε. Η πρώτη εμφάνιση παροιμίας με το λόγο και τη ράβδο υπάρχει στον Μιχαήλ Αποστόλη ή Αποστόλιο, ο οποίος μπορεί μεν να εντάσσεται στο κόρπους των παροιμιογράφων αλλά αρχαίος δεν είναι: πέθανε περί το 1480 στην Ιταλία, όπου είχε καταφύγει μετά την Άλωση. Βέβαια, στις Παροιμίες που εξέδωσε ανακατεύει αρχαίες και βυζαντινές, αλλά τίποτε δεν μας λέει ότι η συγκεκριμένη την οποία καταγράφει για τον λόγο και τη ράβδο είναι αρχαία. Οπότε το σωστό είναι να τη θεωρούμε βυζαντινή.

Το κυριότερο όμως είναι ότι η παροιμία που καταγράφει ο Αποστόλιος (η 77η της 12ης εκατοντάδας) είναι: Ον ου τύπτει λόγος, ουδέ ράβδος. Και εξηγεί: επί των μη πειθομένων τοις εισηγουμένοις τα βέλτιστα. Λέει δηλαδή ο Αποστόλιος ότι “όποιον δεν τον αγγίζει, δεν τον πείθει ο λόγος, ούτε το ραβδί πρόκειται να τον αγγίξει, να τον πείσει”, τουλάχιστον έτσι το καταλαβαίνω εγώ, και εξηγεί ότι αυτή η παροιμία λέγεται για όσους δεν πείθονται όταν τους προτείνεις κάτι καλό.

Την παροιμία “ον ου τύπτει λόγος ουδέ ράβδος” την καταγράφει στη συνέχεια ο ιερομόναχος Παρθένιος Κατζιούλης (που πέθανε το 1730) στην πρώτη νεοελληνική συλλογή παροιμιών και από εκεί την αναδημοσιεύει στον πρώτο τόμο των Παροιμιών του ο Πολίτης, ο οποίος δίνει και νεοελληνικό ανάλογο, που όμως δεν ξέρω ποιο είναι διότι αυτό βρίσκεται στο αδημοσίευτο κομμάτι των Παροιμιών, που μένει ανέκδοτο επί εκατό και βάλε χρόνια, προς δόξα του νεοελληνικού κράτους που δεν καταδέχεται να ξοδέψει για το εθνικό αυτό έργο το ένα δέκατο όσων καταβροχθίζει το μέσο χρυσόπαιδο κάθε χρόνο.

Πιθανότατα από τους δασκάλους και πιθανότατα τον 19ο αιώνα, η παροιμία του Αποστολίου παραλλάχτηκε στο “όποιον δεν τύπτει λόγος τύπτει ράβδος”, που όμως σημαίνει σχεδόν το αντίθετο. Δεν μπορώ να πω πότε εμφανίστηκε ο παραλλαγμένος τύπος, αλλά σε βιβλίο του 1842 έχω βρει την παροιμία του Αποστολίου με σχόλιο ότι “η συνήθεια λέγει αντιθέτως όποιον δεν τύπτει λόγος τύπτει ράβδος, ήτοι τον ανόητον σωφρονίζει η ράβδος”.

Κι επειδή το “τύπτει” όσο και να πεις είναι αδιάφανο, πολύ γρήγορα έγινε “πείθει” και “πίπτει”, που επικράτησε αναφανδόν, μια και ήταν τόσο παραστατικό. Ήδη το 1875, σε βιβλίο για τις απειλές του πανσλαβισμού βρίσκω τον τύπο “όπου δεν πίπτει λόγος, πίπτει ράβδος”. Και από εκεί πρέπει να βγήκε και η δασκαλίστικη παροιμιώδης απειλητική φράση, ότι “θα πέσει η Αγία Ράβδος”.

Όχι μόνο το «πέφτει/πίπτει ράβδος» είναι εξαιρετικά παραστατικό, αλλά επιπλέον υπάρχει και ιδιωματική φράση «πέφτει λόγος», κυρίως αρνητικά (εμένα δεν μου πέφτει λόγος, δεν είμαι αρμόδιος, δεν δικαιούμαι να μιλήσω), οπότε είναι πολύ λογικό που διαμορφώθηκε έτσι η νεότερη φράση, η οποία, πρέπει να το παραδεχτούμε, στα δικά μας αυτιά ηχεί ρυθμικότερη από την αποστολιανή.

Ωστόσο, καλό είναι να ξέρουμε ότι οι αρχαίοι ημών πρόγονοι, ή οι αρχαίοι υμών πρόγονοι, ή τέλος πάντων οι αρχαίοι Έλληνες δεν είχαν πει τίποτα (απ’ όσο ξέρω, μπορεί να πέφτω έξω και διορθώστε με) για τη σωφρονιστική αξία του ξυλοφορτώματος. Όπως είχε προκύψει από τη συζήτηση του προηγούμενου άρθρου, στη Βίβλο υπάρχει η παροιμία (ακριβώς στις Παροιμίες) ὃς φείδεται τῆς βακτηρίας μισεῖ τὸν υἱὸν αὐτοῦ, ὁ δὲ ἀγαπῶν ἐπιμελῶς παιδεύει, δηλαδή όποιος λυπάται το μπαστούνι δεν αγαπάει το παιδί του. Η άποψη του Αποστόλη, που ξαναλέω δεν ξέρουμε αν είναι αρχαία ή μεσαιωνική, υποστηρίζει περίπου το αντίθετο: αν δεν καταφέρεις να πείσεις κάποιον με τα λόγια, μην ελπίζεις πως θα τον πείσεις με το ξύλο. Η δική μου προτίμηση είναι προς τον Αποστόλιο. [Προσθήκη: Το παραπάνω δεν είναι εντελώς ακριβές, αφού υπάρχει το ρητό του Μενάνδρου «Ο μη δαρείς άνθρωπος ου παιδεύεται»).

Και ένα τελευταίο. Διαβάζω στο Βικιλεξικό, στο λήμμα για τη φράση «όπου δεν πίπτει λόγος πίπτει ράβδος», ότι «η φράση πέρασε μέσω της λατινικής post verba verbera και σε άλλες γλώσσες» Δεν συμφωνώ. Καταρχάς, η διατύπωση φαίνεται να υπονοεί ότι η φράση «όπου δεν πίπτει λόγος…» είναι αρχαία, ενώ όπως είδαμε δεν είναι. Κι έπειτα, η λατινική φράση, post verba verbera, δεν νομίζω ότι έχει ίδια σημασία. Kατά λέξη σημαίνει «Μετά τα λόγια, η βέργα», αλλά στις συλλογές παροιμιών βλέπω να επεξηγείται ως «από τα λόγια φτάνεις στα χτυπήματα», δηλαδή ότι όταν ένας καβγάς αρχίσει με τα λόγια μπορεί να μη μείνει εκεί.

Οπότε; Πρέπει να πίπτει η ράβδος;

48 Σχόλια προς “Ο λόγος και η ράβδος και πάλι”

  1. Γς said

    Καλημέρα
    Μπερδεύτηκα.
    Τελικά δέρνουμε ή δεν δέρνουμε;

  2. Gpoint said

    #1

    Προς παντρεμένους : καλό είναι να δέρνεις καθημερινά την γυναίκα σου (άμα δεν δείρεις τον δικό σου άνθρωπο, ποιόν θες να δείρεις ; τον ξένο ;). Ακόμα κι αν εσύ δεν ξέρεις γιατί την δέρνεις, αυτή ξέρει !

  3. Jimakos said

    Ε ναι, οι αρχαίοι αποκλείεται να είχαν παροιμία με ξυλοφόρτωμα. Αυτό ήρθε μετά, αφού είναι γνωστό πως βγήκε από τον Παράδεισο…. 😀 😀

    Πολύ καλημέρα σας!

  4. Νέο Kid Στο Block said

    Πάταξον μεν άκουσον δε!

    ΥΓ. Σιγά τα αίματα παλικάρια…

  5. Gpoint said

    Αυτό το «όπου δεν πέφτει λόγος»…σηκώνει κουβέντα !!!

  6. Πω πω, το είχα ξεχάσει εντελώς αυτό! Παραδόξως και το μακρινό ’09 απαρατήρητο πέρασε βλέπω, κι ας ήταν Οκτώβρης δηλ. μήνας μπλογκικώς ενεργός.

  7. Γς said

    Όταν ο χάρακας έβγαινε από το Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων.

  8. Anasto said

    Τελικά το ξύλο στους φασίστες πτύπτει ή δεν πφθείπτη; Μπερδεύτηκα… Ρε Μπαλούρδο.. πες ρε κι εσύ!

  9. Γιώργος Πρίμπας said

    «Υπαξιωματικός του Ναυτικού και μέλος της Χρυσής Αυγής είναι ο νεαρός που δέχθηκε επίθεση από ομάδα αντιεξουσιαστών και… σώθηκε από μετανάστες στο Μοναστηράκι.
    Η δημοσίευση των στοιχείων του έγινε στον ιστότοπο indymedia και από εκεί προκύπτει ότι ο 33χρονος είναι υπαξιωματικός του Ναυτικού ενώ παράλληλα σύμφωνα με τις ίδιες φωτογραφίες φέρεται να είναι και μέλος της Χρυσής Αυγής στη Νίκαια.
    Σύμφωνα με πληροφορίες, όταν η ομάδα αριστεριστών επιτέθηκε στον 33χρονο, εκείνος στην προσπάθειά του να σωθεί, μπήκε σε γνωστό εστιατόριο της περιοχής, όπου αλλοδαποί εργαζόμενοι τον προστάτεψαν από τη μανία των επιτιθέμενων.»
    http://www.enikos.gr/society/156619,Melos_ths_XA_sw8hke_apo_metanastes.html

    Δεν είμαι κατά της ράβδου γενικά, αλλά η δύναμη του λόγου ή τέλος πάντων πράξεων αντίθετων στη βία (ή στην απάντηση στη βία) της ράβδου πολλές φορές είναι πολύ πιο αποτελεσματική παιδευτικά.
    Θεωρώ σχεδόν αδύνατο ο ανωτέρω υπαξιωματικός να μην πήρε το μάθημα που του πρέπει από τα παραπάνω γεγονότα

  10. ΠΑΝΟΣ said

    Στην Αμερική συνηθίζουν να λύνουν κάποιες διαφορές με ξύλο.Μετά πηγαίνουν παρέα και τα πίνουν χασκογελώντας.Αυτό το πρότυπο,που προωθείται και μέσω Χόλυγουντ,μού είναι απολύτως απεχθές και το θεωρώ εντελώς απολίτιστο.Θα μού πείς,εσύ κύριε δεν πλακώθηκες ποτέ; Ναι,αλλά τελικά το μετάνιωσα σκληρά κι ας μην ήμουν εγώ αυτός που τις έφαγε.Μισώ τη βία! Μόνο σε έσχατη ανάγκη θα ανταποκριθώ.Άφοβα.Έσχατη,το τονίζω.

  11. Rybak said

    1: Νομίζω ότι η διαλεκτική του Μαρξ έβαλε τα πράγματα στη θέση τους: «το όπλο της κριτικής δεν μπορεί να αντικαταστήσει την κριτική των οπλών». (http://www.marxistbooks.gr/likoudi.htm)

  12. Τίτος Εξώς Χριστοδούλου said

    Τα ‘έξω της λέξεως’ σοφίσματα, το κλασσικό Argumentum ad baculum, το επιχείρημα της ράβδου.

  13. spiral architect said

    Καλημέρα. 🙂
    Στην Αρχαία Ελλάδα ράβδος (και δη μαστίγιο!) έπιπτε κατά τη σύντομη περίοδο κυβερνησης των τριάκοντα τυράννων στην Αρχαία Αθήνα στο όνομα του Κριτία, όστις είχε άδοξο τέλος. 😛
    (σας θυμίζει κάτι;)

  14. sarant said

    Καλημέρα, ευχαριστώ πολύ για τα πρώτα σχόλια!

    6: Ναι, την πρώτη φορά είχες κάνει ένα σχόλιο εσύ, ύστερα από αρκετές ώρες, για να μη μένει το άρθρο παραπονεμένο. Και ήταν Οκτώβριος, όπως λες, και δεν ήταν καν σαββατοκύριακο, αλλά καθημερινή, Η μόνη εξήγηση: ήταν τέσσερις μέρες μετά τις εκλογές του 2009, οπότε οι συνθήκες γύρευαν πολιτικό άρθρο.

  15. LandS said

    11. Για λόγους πληρότητας:
    «Αναμφίβολα, το όπλο της κριτικής δεν μπορεί να αντικαταστήσει την κριτική των οπλών, η υλική δύναμη δεν μπορεί να νικηθεί παρά μόνο από την υλική δύναμη, αλλά και η θεωρία γίνεται κι αυτή δύναμη αφότου κατακτήσει τις μάζες.»

  16. Τίτος Εξώς Χριστοδούλου said

    Οι Σουηδοί, μαθαίνω, αναφέρονται και στην πρωσσικής αυστηρότητας ‘management by perkele’, ‘διοίκηση δια των γαμοσταυριδίων’, που εφαρμόζουν οι γείτονές των, Φινλανδοί…

  17. MK said

    Τι ενδιαφέρον, δεν είχα ιδέα! Με την ευκαιία, μήπως ξέρει κανείς τι ισχύει για το «ποιώ την νήσσαν» που (διαισθητικά) μου φαίνεται εντελώς νεοελληνικό;

  18. cronopiusa said

    «Ρόπαλα με τη σημαία της Ελλάδας»

  19. sarant said

    16: Καλό αυτό, δεν το ήξερα.

    17: Το κουβεντιάσαμε λίγο χτες. Κατά τη γνώμη μου, το “ποιεί την νήσσαν” είναι σύγχρονη χιουμοριστική επαναμετάφραση, όπως και το “εις τα παλαιότερα των υποδημάτων του”. Δεν το έχω βρει σε παλιά κείμενα.
    Ωστόσο, σε κάποια πηγή έχω δει να γράφεται ότι είναι αυθεντικό καθαρευουσιάνικο (χωρίς τεκμηρίωση).

  20. Γς said

    16:
    >διοίκηση δια των γαμοσταυριδίων

    και κανδηλίων καθ ημάς (1955-63)

  21. Τίτος Εξώς Χριστοδούλου said

    Και μόλις μαθαίνω, επίσης, ότι το γερμανικό λεξικό Duden, περιέλαβε τον αγγλικό νεολογισμο ‘shitstorm’, δηλαδή έντονη διαμαρτυρία, ως λεξιδανεία λέξη.
    Κι ακόμη, δύο μυθολογικά ονόματα, Στυξ και Κέρβερος, θα ονομάσουν τους δύο νέους δορυφόρους του Πλούτωνα. Απορρίφθηκε ο Ήφαιστος, του dr Spok.

  22. Πέπε said

    @17, 19β:
    Λογικά κι εμένα έτσι μου μοιάζει. Θέλω ωστόσο να επισημάνω και την παραλλαγή «ποιούμαι την νήσσαν». Αυτή η χρήση μέσης φωνής σε μεταβατικό ρήμα με την έννοια «κάνω κάτι που θα έχει έμμεσο αντίκτυπο επάνω σ’ εμένα τον ίδιο», όπως στα αρχαία π.χ. «ποιούμαι πόλεμον» (=κάνω πόλεμο και θα υποστώ εγώ ο ίδιος τις συνέπειές του) είναι εξαιρετικά λεπτή. Δεν ξέρω αν θα τη σκεφτόταν εύκολα ένας απλός νεοέλληνας χιουμορίστας με βασικές γνώσεις αρχαίων, ούτε αν κάποιος βαθύς φιλόλογος θα ήταν τόσο χιουμορίστας.

  23. sxoliko said

    «Χρόνια μετά από την εποχή που άφησαν το σχολείο -το οποίο σα μαθητές μισούσαν- εξηγούν: Στο σχολείο έχω φάει πολύ ξύλο, κι αυτό με ωφέλησε πολύ! Και με αυτή τη δοξασία τρέχουν να γράψουν τα παιδιά τους στο ίδιο σχολείο ή σ’ ένα παρόμοιο.»
    A.S.Neill, Θεωρία και πράξη της αντιαυταρχικής εκπαίδευσης, σελ.149.

  24. spiral architect said

    Ισχύει και το αντίστροφο:
    (πάλι στην αρχαία Αθήνα και σε χαλεπούς καιρούς)

    … ἐπαραμένου δὲ τὴν βακτηρίαν ὡς πατάξοντος, ὁ Θεμιστοκλῆς ἔφη· “πάταξον μέν, ἄκουσον δέ.” θαυμάσαντος δὲ τὴν πρᾳότητα τοῦ Εὐρυβιάδου καὶ λέγειν κελεύσαντος, ὁ μὲν Θεμιστοκλῆς ἀνῆγεν αὐτὸν ἐπὶ τὸν λόγον. εἰπόντος δέ τινος, ὡς ἀνὴρ ἄπολις οὐκ ὀρθῶς διδάσκει τοὺς ἔχοντας ἐγκαταλιπεῖν καὶ προέσθαι τὰς πατρίδας, …
    Πλούταρχος – Θεμιστοκλής 11.3

  25. LandS said

    22. Μπα! Αν ξεφύγεις από το «κάνω τη πάπια» γιατί να σταματήσεις; Θέλω να πω ότι κάνεις που κάνεις πλάκα, σιγά μη χρειάζεσαι εξειδικευμένες γνώσεις για τη χρήση της μέσης φωνής σε μεταβατικό ρήμα!

  26. sarant said

    Eυχαριστώ για τα νεότερα!

    22: Τα χρόνια της καθαρεύουσας, αυτές οι μέσες φωνές ήταν πολύ συνηθισμένες (π.χ. αιτούμαι, στο στρατό) οπότε δεν το θεωρώ καθόλου δύσκολο. Εξάλλου, αν δεν φτιάχτηκε τότε και είναι παλιότερο, πού υπάρχει η καταγραφή του; Ή διαδίδεται από στόμα σε στόμα σε κάποια μυστική αίρεση;

    Περαιτέρω, ο Ροΐδης στα Είδωλα έχει δείξει ότι αυτή η χιλιοτραγουδισμένη διάκριση των αρχαίων με τη μέση φωνή υπάρχει κυρίως στο μυαλό των φιλολόγων. Όποιος δει τα αρχαία κείμενα βλέπει ότι ο ίδιος συγγραφέας, στην ίδια σελίδα, χρησιμοποιεί το ίδιο ρήμα πότε ενεργητικά και πότε μέσα, για να πει το ίδιο πράγμα.

  27. spiral architect said

    Ουδείς λόγος, μόνο ράβδος και τσαμπουκάς. 👿

  28. sarant said

    Είναι να σε πιάνει η ψυχή σου με αυτή την ιστορία…

  29. Ηλεφούφουτος said

    27 Τουλάχιστον η «νομιμότητα» και τα προσχήματα δεν έχουν πάει περίπατο μόνο στη χώρα μας αλλά και διεθνώς.
    Είναι μία παρηγόρια, πώς!

  30. Πέπε said

    Εγώ νομίζω ότι η διαφορά «ποιώ πόλεμον» και «ποιούμαι πόλεμον» είναι άκρως εξειδικευμένη, δεδομένου ότι δεν έχει αντίστοιχο στα νέα ελληνικά. Κι όταν οι συγγραφείς εναλλάσσουν τις φωνές δεν είναι απολύτως ελεύθερα και ισοδύναμα, κάποια διαφορά στην απόχρωση ψιλοϋπάρχει. Ίσως τόσο λεπτή ώστε δε χρειάζεται να αναφέρεται κάθε φορά, γι’ αυτό και οι εναλλαγές.

    Τώρα, ως προς το πού μαρτυρείται, δε γνωρίζω. Δε θα γνώριζα έτσι κι αλλιώς, δεν είναι ότι το ‘χω ψάξει και δε βρήκα. Πάντως δε νομίζω ότι το «κάνω = παριστάνω» λεγόταν και στ’ αρχαία με το «ποιώ». Οπότε καταλήγω εκεί όπου ξεκίνησα, ότι κι εμένα νεότερο καθαρευουσιάνικο μού φαίνεται. Απλώς σημειώνω ότι το βρίσκω πολύ προχώ, καμία σχέση με τα παλαιότερα των υποδημάτων που είναι εύκολα και φτηνά.

  31. sarant said

    30: Διάβασε τα Είδωλα και δες εκεί τα παραδείγματα.

  32. voulagx said

    «Το ελληνικό υπουργείο Εξωτερικών ποιείται την νήσσαν· »
    Από εδώ: http://www.efsyn.gr/?p=67303

  33. Όπως θα έλεγε ο Καραγκιόζης, «Μ’ έδειραν, αλλά τις έφαγα κιόλας!».

  34. cronopiusa said

    Ο Έντουαρντ Σνόουντεν δεν ήταν μεταμφιεσμένος αεροσυνοδός στο αεροπλάνο του Μοράλες και οι Ινδιάνοι πήραν το μάθημα τους, 13 ώρες όμηρος δύο βραβείωνΟμπάμα της κυρίας Ευρώπης 2012 και του κυρίου Ομπάμα 2009, όπου δεν πίπτει λόγος πίπτει ράβδος…

  35. cronopiusa said

    34
    δύο βραβείων νόμπελ ειρήνης, της κυρίας Ευρώπης το 2012 και του κυρίου Ομπάμα το 2009, όπου δεν πίπτει λόγος πίπτει ράβδος…

  36. sarant said

    Ναι, ήταν φανερό τι λείπει 🙂

  37. christos k said

    Ον ου τύπτει λόγος, τύπτει κάφρος λοιπόν; Το παράδοξο με εμάς τους Έλληνες είναι ότι μας χτύπησε και ο λόγος (δίχως έργα) και η ράβδος! Εδώ κολλάει και η φράση κερατάς και δαρμένος. Κοίτα να την εντάξεις στο νέο σου βιβλίο Νίκο διότι την βλέπω να γίνεται μέρα τη μέρα όλο και πιο επίκαιρη.

  38. spiral architect said

    Δυστυχώς τα τελευταία χρόνια όλο και περισσότερο δεν ακούω να τύπτει ορθός λόγος, γιατί τ’ αυτιά μου τρυπά πλέον διαστρεβλωτικός λόγος και την αξιοπρέπειά μου μια απάνθρωπα πίπτουσα ράβδος. 😦

  39. Καλησπέρα, καλωσήρθα για πρώτη φορά στο blog, και συγνώμη για το άσχετο, αλλά ένιωσα ότι έπρεπε να καταγγείλω το παρακάτω περιστατικό κύριε Νίκο μας. Βασικά πέρασα μια φάση May Day…

    «Το ζεύγος διατείνεται πως δεν υπάρχει τίποτε μη νόμιμο στην υπόθεση της πώλησης της έπαυλης και έχει προφασισθεί την προβεβηκυία του ηλικία, όπως και την εύθραυστη κατάσταση της υγείας του. Πάντως έχει εκφράσει την βούληση να συνεργασθεί με τη δικαιοσύνη και να απαντήσει γραπτώς στα ερωτήματα που θα του θέσει.»

    Προβεβυκία; Προτιμώ να αυτοεξοριστώ στην Προβηγκία.

  40. @24: «Και τότε είπε ο Ευριβιάδης στον Θεμιστοκλή με την λίγη αττική διάλεκτο που ήξερε: ‘Όπου δεν πίπιτει λόγος, πίπτει ράβδος!'»
    Από ανύπαρκτη έκθεση, ανύπαρκτου μαθητή, του ίδιου που έχει γράψει και το γνωστότερο «Και τότε είπε ο Λεωνίδας με τα λόγα περσικά που ήξερε: ‘Μολών λαβέ'».

  41. sarant said

    Ευχαριστώ για τα νεότερα!
    39: Καλησπέρα αγαπητέ, καλώς ήρθες. Αν το έλεγαν «προχωρημένη» θα τους έπεφτε η μύτη, φαίνεται.

  42. RaspK said

    Αυτό που θεωρώ πιθανό είναι να έγινε κάποια σύγκλιση του στίχου από τις Παροιμίες του Σολομώντα με τη νοηματική αντιστροφή της φράσης του Αποστόλιου (που συμφωνώ ότι αυτό που λέει κι ο Νικοκύρης φαίνεται να λέει). Δεν ξέρω κατά πόσο κάτι τέτοιο είναι βάσιμο, πάντως.

    Επίσης, με χαρά μου διαπιστώνω πως στο #4 και #24 έκαναν την ίδια σκέψη μ’ εμένα για το «πάταξον μεν, άκουσον δε.»

  43. Nestanaios said

    Η διαλεκτική είναι λέξη ελληνική και ο Έγελος και ο Μάρξ την έχουν κακοποιήσει. Διαλεκτική είναι το διδόναι λόγους και λαμβάνειν έχουμε μάθει από τον Πλάτωνα. Η παραδοσιακή φιλοσοφική σκέψη ποτέ δεν είχε σχέση με τον ιδεαλισμό του Χέγκελ. Ο ιδεαλισμός του Καντ είναι η παραδοσιακή φιλοσοφική σκέψη και έχει ρίζες από τον Πλάτωνα μέχρι τον Γάλλο Σαρωτήρα και ο Μάρξ, δεν τόλμησε καν, να αναφέρει τα ονόματά τους.

  44. Μιχαλιός said

    Πάντως το «ο μη δαρείς άνθρωπος ου παιδεύεται» αποδίδεται στο Μένανδρο, που είναι αληθινός αρχαίος…

  45. sarant said

    44: Εδώ έχεις δίκιο.

  46. sarant said

    Το έβαλα και στο άρθρο.

  47. ΕΦΗ ΕΦΗ said

    -«Το ξύλο βγήκε από την αρχαιότητα» λοιπόν

    Καλά, ο Μένανδρος είπε » ο μη δαρείς άνθρωπος», πώς έτσι; Εκτός αν ως άνθρωπος υπονοείται πάντα η γυναίκα 🙂 (για τους «φεμινιστές» της παρέας)

  48. Παροιμία 10,13 ὃς ἐκ χειλέων προφέρει σοφίαν, ῥαβδῳ τύπτει ἄνδρα ἀκάρδιον.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: