Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Οι δυο συλλαβές που λείπουν

Posted by sarant στο 11 Ιουλίου, 2013


Το τραγούδι «Ο πολιτευτής» του Διονύση Σαββόπουλου, από το δίσκο «Η ρεζέρβα» (1979), ποτέ δεν σταμάτησε να ακούγεται, αλλά τα τελευταία χρόνια, με την απαξίωση των πολιτικών, έχει ξαναέρθει στην επικαιρότητα -άλλωστε και ο ίδιος ο συνθέτης του το διάλεξε για τίτλο μιας περσινής του παράστασης («Ο πολιτευτής. Μουσικοπολιτικά και άλλα»).  Αλλά ας εκμεταλλευτούμε τις δυνατότητες που μας δίνει το Διαδίκτυο, κι ας ακούσουμε το τραγούδι:

Οι στίχοι είναι οι εξής:

Αυτά τα λόγια με σφίξανε σαν πένσα,
τα είπε χθες το βράδυ μια ψυχή
κι ένας φαλάκρας, απ’ έξω και από μέσα χαμογελούσε,
ναι, γιατί να σκοτιστεί.

Θυμάσαι που βαλάντωνες εκεί στην εξορία
και διάβαζες και Ρίτσο και αρχαία τραγωδία;
τώρα κοκορεύεσαι επάνω στον εξώστη
και μιλάς στο πόπολο σαν τον ναυαγοσώστη.

Στη φοιτητριούλα που σ’ έχει ερωτευτεί
θα σε καταγγείλω πονηρέ πολιτευτή.
Τζάμπα χαραμίζει θα πάω να της πω
το νεανικό της και αγνό ενθουσιασμό.

Εκείνο που υψώνεται και σε εκμηδενίζει
είναι της καρδούλας μου το φως που ξεχειλίζει
κι ό,τι σε γλιτώνει και σου δίνει την αιτία
είναι που χρειάζεται κι η γραφειοκρατία.

Ο πρώτος προβοκάτορας απ’ όλους στη ζωή μου
είν’ η αφεντιά σου που αντιγράφει την φωνή μου.
άλλαξες το σώμα μου με έπιπλα και σκεύη
σαν τον σοσιαλισμό που σε βολεύει.

Χαρά να σε γιαούρτωνα εκεί που ρητορεύεις
εκεί που με χειροκροτάς χωρίς να το πιστεύεις
παίρνεις την αλήθεια μου και μου την κάνεις λιώμα
απ’ το πόδι με τραβάς βαθιά μέσα στο χώμα.

Με πλάγια είναι το ρεφρέν. Η εισαγωγική στροφή διαφέρει, δεν τραγουδιέται όπως οι υπόλοιπες -φέρνει λίγο σε ρετσιτατίβο, ενώ στις τέσσερις καθαυτό στροφές του τραγουδιού υπάρχει ένα ελαττωματάκι του ρυθμού που τραβάει την προσοχή, και σ’ αυτό θα αφιερώσω το σημερινό μας άρθρο, όσο κι αν οι παλιότεροι (και οι μεσαίοι) ίσως με κατηγορήσουν ότι κομίζω γλαύκα στην Αθήνα, δηλαδή ότι λέω πράγματα πασίγνωστα.

Αν προσέξουμε τις τέσσερις στροφές (τα κουπλέ, όχι το ρεφρέν), βλέπουμε ότι είναι τετράστιχα, με 15 σύλλαβους στο πρώτο δίστιχο και 14σύλλαβους στο δεύτερο δίστιχο. Υπάρχει όμως ένας στίχος που κουτσαίνει, που θα τον έχετε ήδη εντοπίσει, ο τελευταίος στίχος της τρίτης στροφής: σαν τον σοσιαλισμό που σε βολεύει. Ο στίχος αυτός έχει 12 συλλαβές (αν διαβάσουμε το «σοσιαλισμό» σαν πεντασύλλαβο, «σοσι-αλισμό», αλλιώς αν κάνουμε συνίζηση έχει 11 συλλαβές). Όταν τον τραγουδάει (στο 2.34 του βιντεακιού) ο Σαββόπουλος προσπαθεί να τεντώσει τις συλλαβές, ώστε οι δώδεκα να ακουστούν σαν δεκατέσσερις, αλλά και πάλι ο στίχος δεν παύει να κουτσαίνει, έστω και ελαφρά.

Γιατί λείπουν δυο συλλαβές; Ο Σαββόπουλος είναι  μεγάλος μάστορας της στιχουργίας, συνήθως οι στίχοι του δεν έχουν ψεγάδια. Κάποια άλλη εξήγηση θα υπάρχει.

Εντάξει, υποθέτω πως οι περισσότεροι θα την ξέρετε την εξήγηση για τις δυο συλλαβές που λείπουν από τον στίχο, αλλά ας θυμηθούμε την ιστορία του τραγουδιού.

Ο «Πολιτευτής» συμπεριλήφθηκε στον δίσκο «Η ρεζέρβα», είχε όμως κυκλοφορήσει λίγα χρόνια νωρίτερα, τον Σεπτέμβρη του 1975, σε 45άρι (δίσκο 45 στροφών, να εξηγούμαστε) με τον «Καθρέφτη» στην πίσω όψη, ένα ρεμπέτικο του Μπαγιαντέρα τραγουδισμένο από τον Μπαγιαντέρα και τον Σαββόπουλο μαζί. Ο Καθρέφτης δεν μπήκε στη Ρεζέρβα, μπήκε όμως ένα άλλο τραγούδι που είχε επίσης κυκλοφορήσει νωρίτερα (κι αυτό το 1975 θαρρώ) σε 45άρι, το «Για την Κύπρο», το οποίο στην πρώτη του ενσάρκωση ήταν φλιπ-σάιντ του «Σαν τον Καραγκιόζη».

Η αρχική λοιπόν έκδοση του Πολιτευτή, που μπορείτε να την ακούσετε στο γιουτουμπάκι πιο κάτω, διαρκεί μεν μισό λεπτό λιγότερο από την έκδοση του δίσκου μακράς διαρκείας, την οριστική ας πούμε έκδοση, αλλά… έχει δυο συλλαβές παραπάνω, δηλαδή ο τελευταίος στίχος της τρίτης στροφής έχει 14 συλλαβές όπως τα ταίρια του. Ολόκληρη η στροφή είναι:

Ο πρώτος προβοκάτορας απ’ όλους στη ζωή μου
είν’ η αφεντιά σου που αντιγράφει την φωνή μου.
άλλαξες το σώμα μου με έπιπλα και σκεύη
σαν τον αριστεροχουντισμό που σε βολεύει.

Αριστεροχουντισμό, εφτά συλλαβές, όχι σοσιαλισμό με πέντε, οπότε ο στίχος ξαναγίνεται αρτιμελής -ακούστε τον στο 2.08 του βιντεακιού, που είναι διακοσμημένο με στιγμιότυπα από πρόσφατες συνεδριάσεις της Βουλής.

[Ένα αξιοπερίεργο: αυτός που ανέβασε το γιουτουμπάκι, επειδή μάλλον πήρε απ’ αλλού τους στίχους με κοπυπάστη, έχει τη νεότερη βερσιόν των στίχων, με σοσιαλισμό αντί για αριστεροχουντισμό!]

Τι είναι όμως ο αριστεροχουντισμός; Η λέξη δεν πρόλαβε να μπει στα λεξικά, με την έννοια ότι ακούστηκε μεν πολύ την πρώτη χρονιά που φτιάχτηκε, το 1975, αλλά λίγα χρόνια αργότερα έπαψε να ακούγεται, αν και τώρα τελευταία τη θυμήθηκαν κάμποσοι αρθρογράφοι, κι έτσι βγάζει αρκετές γκουγκλιές. Πρόκειται για πολιτικό νεολογισμό, που επινοήθηκε από στελέχη του κυβερνώντος κόμματος, της Ν.Δ., ίσως και από τον ίδιο τον ιδρυτή του, τον Κ. Καραμανλή τον πρεσβύτερο, για να προωθήσει την άποψη ότι κίνδυνος για το δημοκρατικό πολίτευμα δεν ήταν μόνο οι χουντικοί (που ακόμα δεν είχαν περάσει από δίκη) με τα «σταγονίδια» στο στράτευμα και το «πραξικόπημα της πιτζάμας» τον Φεβρουάριο του 1975, αλλά και η άκρα και όχι τόσο άκρα αριστερά, που προωθούσε μαχητικές κινητοποιήσεις, ιδίως εργατικές και αγροτικές.

Αυτή η υποτιθέμενη σύγκλιση των δύο άκρων, που την ακούμε πολύ συχνά και τον τελευταίο καιρό (με τις αθλιότητες για «συριζαυγίτες» κτλ.) είχε τότε εκφραστεί με τον όρο «αριστεροχουντισμός». Όπως είχε δηλώσει ο Κ. Καραμανλής σε συνέντευξή του στη Μοντ, «η αριστερά προσπαθεί τελευταίως να εκμεταλλεύεται τις εκδηλώσεις των υπολειμμάτων της χούντας για να οργανώνει κοινωνικές αναταραχές». Το απόσπασμα το παίρνω από τον Ριζοσπάστη της 15.4.1975, η δε εφημερίδα σχολιάζει ότι ο Κ.Κ. επανέλαβε τον όρο «αριστεροχουντικοί» που είχε πρόσφατα ξαναχρησιμοποιήσει. Στη Μακεδονία της 30.3.1975 βρίσκω συνέντευξη του Ανδρ. Παπανδρέου, ο οποίος θεωρεί ότι ο «περίεργος και επιδεχόμενος πολλές ερμηνείες ‘αριστεροχουντισμός’ μπορεί να αποτελέσει προπέτασμα καπνού τόσο για την διαβολή των δημοκρατικών προοδευτικών και αριστερών δυνάμεων όσο και για την παρεμπόδιση των διεκδικήσεων των λαϊκών στρωμάτων». Ίδια καταδίκη και από πιο αριστερά, π.χ. «Πρόκληση για το λαό η κυβερνητική θεωρία περί «αριστεροχουντισμού» – Αποβλέπει στη ματαίωση των λαϊκών αγώνων», γράφει ανακοίνωση της ΚΝΕ τον Ιούνιο του 1975. Σύμφωνα με άρθρο του Γ. Βότση που θα δούμε παρακάτω, τον όρο τον είχε πρωτοχρησιμοποιήσει στη Βουλή ο Κ. Καραμανλής σε μια από τις πρώτες συνεδριάσεις της μετά τις εκλογές του Νοεμβρίου 1974 -δεν το τεκμηριώνει, αλλά τα γεγονότα ήταν τότε νωπά.

Ο όρος «αριστεροχουντισμός» χρησιμοποιήθηκε και σε σχέση με μαχητικές απεργίες και αγροτικές κινητοποιήσεις. Τον χρησιμοποίησε π.χ. ο τότε υπουργός Συντονισμού Παν. Παπαληγούρας ύστερα από μια διαδήλωση βερικοκοπαραγωγών της Κορινθίας με τρακτέρ στον Ισθμό, που χτυπήθηκε από την αστυνομία, στις 21 Ιουνίου 1975, αλλά και ο Γ. Ράλλης στη Βουλή για τις «αναρχικές απεργίες» τον επόμενο χρόνο. Επίσης όταν στη διαδήλωση για τον γιορτασμό της πρώτης επετείου από την αποκατάσταση της δημοκρατίας, στις 23 Ιουλίου 1975, έγιναν εκτεταμένα επεισόδια, με 40 τραυματίες πολίτες, τους πιο πολλούς οικοδόμους που δέχτηκαν πρώτοι την επίθεση των δυνάμεων της αστυνομίας, ο κυβερνητικός τύπος μίλησε για «αριστεροχουντικούς», αλλά ο αντιπολιτευόμενος τύπος για «σκοτεινούς κύκλους» και «προβοκάτορες». Να δούμε και το πρωτοσέλιδο της Ελευθεροτυπίας, που τότε είχε μόλις κυκλοφορήσει -ήταν το τέταρτο μόλις φύλλο της!

protoseley

Eπομένως, για να γυρίσουμε στο τραγούδι, ο Σαββόπουλος εδώ νομίζω πως υιοθετεί την οπτική γωνία του διαδηλωτή της εξωκοινοβουλευτικής, ας πούμε, αριστεράς ή αμφισβήτησης, και λέει στην κοινοβουλευτική αριστερά ότι προβοκάτορες είστε εσείς, που εκμεταλλεύεστε τον αριστεροχουντισμό, θεωρία που την έβγαλε μεν η κυβέρνηση, αλλά που σας βολεύει.

Περισσότερα για αριστεροχουντισμό και προβοκάτορες, σε ένα άρθρο του Γ. Βότση από την νεαρή τότε Ελευθεροτυπία (8 Αυγούστου 1975, ούτε είκοσι ημερών δεν ήταν).

Σε λεξικογραφικό επίπεδο, ας κρατήσουμε τις ισχυρές ενδείξεις ότι ο όρος πλάστηκε από τον Κ. Καραμανλή στις αρχές του 1975, κι όποιος έχει όρεξη ας ψάξει στα πρακτικά της Βουλής, αν διατίθενται, να βρει τη συνομιλία με τον Ηλία Ηλιού για την οποία γράφει ο Γ. Βότσης στο άρθρο του.

Δεν είναι βέβαια ακριβές αυτό που γράφει η δημοσιογράφος Σεμίνα Διγενή ότι ο Σαββόπουλος «πρώτος επινόησε, και μάλιστα σε στίχο» τον όρο «αριστεροχουντισμός», κι αν έχουν κι άλλοι αυτή τη λαθεμένη εντύπωση δεν θα είναι άχρηστο το σημερινό άρθρο.

Πολλοί βέβαια, ιδίως οι νεότεροι, δεν ξέρουν ότι το τραγούδι «Πολιτευτής» είχε στην αρχική του μορφή τη λέξη «αριστεροχουντισμός», και μερικοί θεωρούν ότι αποτελεί παραποίηση όταν το βλέπουν γραμμένο, όπως στα σχόλια εδώ.

Τέλος, μια εικασία. Γιατί άφησε ο Σαββόπουλος τις δυο συλλαβές να λείπουν; Γιατί άφησε τον στίχο να κουτσαίνει, ενώ θα μπορούσε εύκολα να τον μπαλώσει προσθέτοντας μια δισύλλαβη λέξη που θα έπιανε τα μπόσικα, π.χ. :

άλλαξες το σώμα μου με έπιπλα και σκεύη
κάπως σαν τον σοσιαλισμό που σε βολεύει;

Ίσως δεν το σκέφτηκε, ίσως δεν του αρέσουν τα μπαλώματα, ίσως κάτι άλλο. Δεν ξέρω αν έχει κάπου αναφερθεί στην αλλαγή του στίχου, δεν έχω το βιβλίο με «τα λόγια απ’ τα τραγούδια». Η αρχική εκτέλεση του Πολιτευτή, με τους αρχικούς στίχους, κυκλοφόρησε τελικά σε σιντί αρκετά αργότερα, στον δίσκο «Τα 45άρια», αλλά στο σημείωμα που συνοδεύει τον δίσκο ο Σαββόπουλος ελάχιστα αναφέρεται σ’ αυτό το τραγούδι, περισσότερο μιλάει για τα άλλα. Ίσως πάλι, σ’ αυτή την εκδοχή έχω καταλήξει, άφησε τον στίχο να κουτσαίνει εξεπίτηδες, για να φαίνεται ότι κάτι άλλο ήταν εκεί, ότι υπάρχουν δυο συλλαβές που λείπουν.

103 Σχόλια to “Οι δυο συλλαβές που λείπουν”

  1. Πάνος με πεζά said

    Πολύ ενδιαφέρουσα ιστορία, και δεν την ήξερα ! Έχω ακούσει πολλές αντικαταστάσεις (από λογοκρισία, και όχι αυτολογοκρισία, βέβαια) όπως τουρκοπούλες που γίναν ομορφούλες κλπ., αλλά αυτό δεν το ήξερα !

  2. Alexis said

    Καλημέρα.
    Δεν είχα ιδέα για την ιστορία του τραγουδιού και δεν είχα ξανακούσει ποτέ τη λέξη «αριστεροχουντισμός»!
    Πάντως έχω την αίσθηση, τώρα που άκουσα και τις 2 εκδοχές, ότι μπορεί μεν η πρώτη εκδοχή να είναι στιχουργικά άψογη αλλά η λέξη «αριστεροχουντισμός» είναι πολύ «βαριά» και «δυσκίνητη» για τραγούδι.
    Νομίζω ότι η δεύτερη εκδοχή με τον «σοσιαλισμό» κυλάει καλύτερα τραγουδιστικά, έστω κι αν ο Σαββόπουλος χρειάζεται να κάνει μία μικρή παύση για να κλείσει το κενό.
    Δεν ξέρω, μπορεί να είναι και η συνήθεια, που το ακούω τόσα χρόνια έτσι…

  3. Με τον «αριστεροχουντισμό» ο στίχος είχε μεν τις συλλαβές που του χρειάζονταν, έπαχε όμως αλλού: δεν είχε την τομή που χρειάζεται μετά το «χου». Με το «σοσϊαλισμό» εξασφαλιζόταν η τομή, και οι δύο συλλαβές που έλειπαν μπορούσαν να συμπληρωθούν ευκολότατα μετά απ’ αυτήν: «σαν τον σοσιαλισμό που τόσο σε βολεύει» ή «σαν τον σοσιαλισμό που τώρα σε βολεύει». Ίσως όμως αυτό να εκλαμβανόταν σαν αιχμή κατά ου ΠΑΣΟΚ, και ο Σαββόπουλος να μην ήθελε (τότε) να εκφραστεί έτσι…

  4. Τίτος Εξώς Χριστοδούλου said

    Ίσως κι ένα κοινωνικο- ιδεολογικό ‘assent’, που προσέδιδε μεγαλύτερη διάρκεια κι απο-επικαιροποιούσε την καταγγελία…
    Η στάση του για την Κύπρο, στο γνωστό τραγούδι, θυμίζει Αναγνωστάκη – Μανούσο Φάση.

  5. Gpoint said

    Εντελώς κυνικά πιστεύω πως η αλλαγή από αριστεροχουντισμό σε σοσιαλισμό οφείλεται στην αλλαγή πολιτικής κατεύθυνσης του Νιόνιου για πολιτικούς και ωφελιμιστικούς λόγους όπως έγινε και με τους κωλοέλληνες και τους ύμνους στον ροφό-Μητσοτάκη (αν θυμάμαι καλά ήταν τα τραπεζάκια έξω- από τότε τον έκοψα.).Από κάθε κόμμα αφού έπαιρνε ό,τι μπορούσε (π.χ. την εκπομπή «ζήτω το ελληνικό τραγούδι») μόλις μυριζότανε αλλαγή πολιτικού σκηνικού φρόντιζε να πάρει την μεταγραφή του και την πιστοποιούσε στους στίχους (του)

  6. sarant said

    Ευχαριστώ πολύ για τα πρώτα σχόλια!

    2: Η συνήθεια είναι παντοδύναμο πράγμα…

    5: Ο ύμνος στον Μητσοτάκη είναι μετά τα Τραπεζάκια, είναι στο Κούρεμα.

  7. Γς said

    Και μια άλλη εκδοχή του “αριστεροχουντισμού” την εποχή εκείνη:

    Μεταπολίτευση, μεσημέρι και πετάχτηκα στην πλατεία Λαού στη Λαμία για κανένα κοντοσούβλι. Είχα κάνει 5 ώρες μάθημα και με περίμεναν άλλες τόσες στην Ανωτέρα Σχολή Ηλεκτρονικών εκεί. Και έπιασα κουβέντα με έναν τύπο. Βέβαια για πολιτικά μιλούσαμε και όταν μου είπε από ποια πόλη κάτω από το αυλάκι ήταν άρχισα να του λέω για το φίλο μου τον Ανδρέα που μόλις είχε διοριστεί νομάρχης εκεί. Κι απάνω που του έλεγα τι τράβηξε από τη Χούντα, τραβάει μια διπλωμένη εφημερίδα από την εσωτερική τσέπη του σακακιού του. Ηθελε να μου δείξει προφανώς ότι ήταν αντιστασιακός και θα συνέχιζε μάλλον ζητώντας κάποιο ρουσφέτι απ τον φίλο μου νομάρχη.
    Ελα όμως που η επαρχιακή φυλλάδα έλεγε ότι ξεφώνισε τον πανηγυρικό της 21ης σε κάποιο χωριό με φωτό του κλπ.
    Κι αμέσως αντιλαμβάνεται την γκάφα του και την αντικαθιστά με μια άλλη της άλλης τσέπης που ανέφερε την αντιχουντική του δράση στην 7ετία που μόλις μας είχε τελειώσει.

  8. AΓΓΕΛΙΚΗ said

    Πάντα διαυγής (και όχι κολλημένος) ο Σαββόπουλος, χωρίς να υπολογίζει το προσωπικό κόστος, συνήθως προκαλούσε τις κρατούσες αντιλήψεις, με στίχους και λόγια που δεν χάιδευαν τ’ αυτιά μας.

    Τι μου θυμίσατε…
    Κασετοφωνάκι της κακιάς ώρας και η κασέτα να ‘χει λιώσει…
    Τότε που η πολιτική έμοιαζε αξία, αλλά αποδείχτηκε μόδα (και όχι μόνο….)

  9. Αργώ αλλά τα βρίσκω said

    ΣΑΒΒΟΠΟΥΛΟΣ – Ο ΠΟΛΙΤΕΥΤΗΣ 1971

    Εδώ ακριβώς είναι και το μεγαλύτερο σοκ: σαν τον αριστεροχουντισμό που σε βολεύει! Ο Διονύσης Σαββόπουλος πλάθει μια λέξη που δεν υπάρχει σε κανένα λεξικό, μα μπορεί ο καθένας να την καταλάβει

  10. sarant said

    Eυχαριστώ για τα νεότερα!

    9: Λάθος είναι ότι το τραγούδι είναι του 1971, όπως καταλαβαίνει κανείς από τους στίχους. Το δισκάκι κυκλοφόρησε Σεπτέμβρη 1975.

    Λάθος κάνει και το άρθρο που λινκάρετε, ότι ο Σαββόπουλος έπλασε (!) τη λέξη «αριστεροχουντισμός».

  11. manoglia said

    Reblogged this on manoglia.

  12. atheofobos said

    Ο Σαββόπουλος έχει και άλλες φορές αλλάξει στίχους των τραγουδιών του ανάλογα με την εποχή που τα έχει πει.
    Χαρακτηριστικά στην συναυλία της ΕΦΕΕ της 19-4-1967 ,δύο μέρες πριν την δικτατορία, στο πρόγραμμα της εκδήλωσης ο στίχος από το τραγούδι, Η θανάσιμη μοναξιά του Αλέξη Ασλάνη ,που δεν είχε τότε ηχογραφηθεί ,ήταν :
    το δωμάτιο είναι κρύο και στενό κι ο Μπρένταν Μπίαν μ ένα – γιάλα – με προγκάρει
    γιατί τότε ήταν στην επικαιρότητα το έργο του Ένας Όμηρος.
    Όταν κυκλοφόρησε ο δίσκος ο Μπρένταν Μπίαν αντικαταστάθηκε με τον Τσιτσάνη.
    Δεν έχω πρόχειρο σήμερα το πρόγραμμα αλλά από ότι θυμάμαι υπάρχει και άλλη αλλαγή σε στίχους.
    Σχετικά με την συναυλία αυτή έχω γράψει εδώ
    http://atheofobos2.blogspot.gr/2009/04/1967.html

  13. Gpoint said

    # 8

    Ο κολοφώνας της διαύγειας πρέπει να ήταν το «ντιρλαντά «

  14. Μιχάλης Ρουμελιώτης said

    Ούτε και γω ήξερα τήν αρχική βερσιόν. Ενώ τή «Ρεζέρβα» τήν είχα λειώσει (όπως και τά «δέκα χρόνια κομμάτια»). Συμφωνώ με τόν Άγγελο (2) στά τής αισθητικής, μού φαίνεται όμως ότι η αλλαγή σε «σοσιαλισμό» φωτογράφιζε επίτηδες τόν Ανδρέα Παπανδρέου. Όπως ταιριάζει και για όλο τό τραγούδι. Ή κάνω λάθος;

  15. 10 Αν δεις το παραδέχεται και ο συγγραφέας στο τελευταίο σχόλιο.

    Μια ακόμα αλλαγή που ποτέ όμως δεν ηχογραφήθηκε ήταν η «ευαίσθητη μαθήτρια (δεν ξέρει τι χρωστάει/στον πάνσοφό της εραστή κλπ)», που έγινε αθλήτρια όταν κυκλοφόρησαν «Οι πίσω σελίδες» το ’68. Θα μεγάλωσε φαίνεται 😉

    Τέλος πάντων ντροπή για έναν βαμμένο σαββοπουλικό όπως εγώ να μαθαίνω τώρα αυτές τις λεπτομέρειες! Αντίθετα, το ότι ο αριστεροχουντισμός ήταν επινόηση του Καραμανλή αντίστοιχη με τις σημερινές θεωρίες των άκρων, αυτό το ήξερα.

  16. sarant said

    Ευχαριστώ για τα νεότερα!

    12: Δεν το ήξερα, ήμουν μικρός τότε 🙂 Ευχαριστώ!

  17. sarant said

    15: Ε, άμα αγνοούσες κάτι σαββοπουλικό εσύ, το άρθρο δικαιώνεται!

    (Ναι, δεν πρόσεξα ότι ο συγγρ. το παραδέχτηκε -αλλά ας το έβαζε και στο κυρίως άρθρο!)

  18. Παλιοσειρά said

    Εξ αρχής ο στόχος του τραγουδιού ήταν το ΠΑΣΟΚ, ίσως και και κάποιοι απο την ΕΚΝΔ (την θυμάστε;). Αλλά και ο Καραμανλής, νομίζω, το ΠΑΣΟΚ κυρίως υπονοούσε (θυμάται κανείς που το είχε επίσης αποκαλέσει «αριστερά της αριστεράς»;). Απέναντι στα δύο ΚΚΕ , και ιδίως στα τρία βαριά ονοματα του ΚΚΕ Εσ., όπως και απέναντι στον Φλωράκη, τους μπαρουτοκαπνισμένους της παλαίας γενιάς του ΚΚΕ, όπως ο Λουλές, και, φυσικά, την Δαμανάκη, ήταν, απ’ όσο θυμούμαι, απολύτως αβρός στην συμπεριφορά, ιδίως γιά τα προσωπικά του μέτρα συμπεριφοράς. Όταν όμως κυκλοφόρησε η Ρεζέρβα, η ΕΚΝΔ είχε εξαφανισθεί, το ΠΑΣΟΚ ήταν στην εξουσία, και ο «αριστεροχουντισμός», ως έκφραση, ξεχασμένος.

  19. Λεώνικος Καλαχώρας said

    Μπορείτε νασ μου πείτε γιατίο όλοι όσοι μας ενθουσίασαν κάποτε αποδείχτηκαν πατάτες, ενώ οι πατάτες δεν μ’ ενθουσίασαν αλλά και δεν με απογοήτευσαν ποτέ;
    Ποιος δεν θυμάται το απολογητικό του Σαββόπουλου για τις διάφορες παραχωρήσεις και παλινωδίες του ‘για να έχει σπίτι η Ασπασία’;

    Πήγα και είδα το ‘Ποιος τη ζωή μου…’. Πολύ καλό! Όμως, θα ήταν υπερβολή να πω πωςπήγα μόνο γι’ αυτό, πήγα για να δω τι θα πουν για τα μεταμεταπολιτευσιακά χουνέρια του ανδρός. ΛΕΞΗ. Ενώ μάθαμε πόσες φορές κατάπιε το κουτάλι του στον Αη Στράτη, δε μάθαμε ούτε ότι έγινε βουλευτής της δεξιάς, ούτε ότι προλόγισε την Βιογραφία του άλλου επαράτου ανδρός. ΛΗΘΗ! Αλλά δεν είμαστε ηλίθιοι. αν δε φοβόμουν ότι θα πάθαινε τίποτα αν το άκουγε, θα φώναζα πάνω από το χειροκρότημα του φινάλε, τα υπόλοιπα. αλλά θα μου χρέωναν το θάνατό του, και δε θέλω να γίνω ήρωας σκοτώνοντας τον Πούσκιν.

    απέναντι σ’ αυτόν τον άνθρωπο νιώθω οργή ακριβώς επειδή κάποτε θα έδινα τα μάτια μου για να του τα βάλουν.

  20. Γς said

    Η υπομονή μου εξαντλείται.

    Αναλισκόμεθα Σαββοπουλικώς γενικώς και δεν επικεντρωνόμεθα στο κυρίως θέμα: Την φοιτητριούλα

  21. George said

    Πάρα πολύ ενδιαφέρον άρθρο! Και νομίζω ότι ο Νιόνιος το συνήθιζε αυτό με τις μικρές αλλαγές στους στίχους και την επικαιροποίηση.

  22. Γς said

    19 @ Λεώ

    >θα έδινα τα μάτια μου για να του τα βάλουν.

    Ενώ τώρα να του τα βγάλουν;

    Είμαστε πολύ μικροί Λεώ για να τον κρίνουμε

  23. metanastis said

    Στη Ρεζέρβα, στο Μακρύ ζεϊμπέκικο για το Νίκο έχει 2 στίχους που τους έκοψε η λογοκρισία (μια λέξη από ένα στίχο και τον επόμενο στίχο ολόκληρο). Ο ΔΣ δεν άλλαξε το τραγούδι, όταν παίζει ο δίσκος στα σημεία αυτά ακούγεται ένας ήχος σαν την κασσέτα που γυρνάει γρήγορα στο κασσετόφωνο. Στο συνοδευτικό βιβλιαράκι του δίσκου (μιλάμε τώρα για το LP του 1979…) εξηγεί ο ίδιος τι ακριβώς έγινε και γιατί αρνήθηκε να αλλάξει τους στίχους.
    Όλα αυτά για να πω ότι μάλλον η αλλαγή στον Πολιτευτή έγινε με δική του πρωτοβουλία και δεν φαίνεται να ήταν επιβεβλημένη από άλλους…

  24. Χαρίτων said

    Μάλλον υπάρχει ένα ελάττωμα στο σκεπτικό για το νόημα του στίχου με τον ‘αριστεροχουντισμό’. Αν ο ‘αριστεροχουντισμός’ είναι μια επινόηση της δεξιάς κυβέρνησης ώστε να διαβάλει τους λαϊκούς αγώνες, κι αυτό καταγγέλλεται από την κοινοβουλευτική αριστερά (ΠΑΣΟΚ και Ενωμένη Αριστερά), τότε για να δεχτούμε ότι ο στίχος υιοθετεί την οπτική των αριστεριστών και απευθύνεται προς την κοινοβουλευτική αριστερά , πρέπει να δεχτούμε ότι οι αριστεριστές είτε πιστεύουν ότι όντως υπάρχει ‘αριστεροχουντισμός’, δηλαδή προβοκάτσια από ΠΑΣΟΚ και ΕΑ, -πράγμα μάλλον απίθανο- είτε ότι δεν υπάρχει μεν προβοκάτσια αλλά οι καταγγελίες της κυβερνητικής διαβολής βολεύουν επιλεκτικά την κοινοβουλευτική αριστερά και όχι τους αριστεριστές! Το γιατί θα ίσχυε αυτό το τελευταίο, δυσκολεύομαι να το βρω. Η αντικατάσταση του ‘αριστεροχουντισμού’ από το ‘σοσιαλισμό’ θα μπορούσε να είναι ένας οδηγός για το νόημα του αρχικού στίχου. Γιατί ο ‘σοσιαλισμός’ ξέρουμε πέραν πάσης αμφιβολίας τί νόημα είχε στο πλαίσιο της Ελλάδας του ’75. Ο όρος ‘σοσιαλισμός’ ήταν το χαρακτηριστικό γνώρισμα του κόμματος του Παπανδρέου, αυτό που το διέκρινε από την παραδοσιακή κομμουνιστική αριστερά. Να υπενθυμίσω δε πως στην Ελλάδα του ’75, ο κομμουνισμός δεν ήταν δαιμονοποιημένος ή καταγέλαστος, ήταν ο τελικός σκοπός των λαϊκών αγώνων. Ο σοσιαλισμός θεωρείτο από την ελληνική αριστερά ως μια σοφτ εκδοχή του λαϊκού κινήματος, και εντέλει προδοσία του. Αυτή την οπτική μάλλον υιοθετεί ο Σαββόπουλος αφού ‘καταγγέλλει’ τους εκφραστές του. Άρα, αφού ο όρος ‘σοσιαλισμός’ πέραν πάσης αμφιβολίας έχει αυτό το νόημα -μια εκ των ένδον προδοσία του λαϊκού κινήματος,- τότε και ο ‘αριστεροχουντισμός’ θα πρέπει να έχει ανάλογο. Όμως βάσει του σκεπτικού Σαραντάκου, σύμφωνα με το οποίο ο ‘αριστεροχουντισμός’ είναι μια δεξιά διαβολή, κάτι τέτοιο δεν φαίνεται να ισχύει. Φυσικά δεν αποκλείεται -μάλιστα εγώ θεωρώ ότι είναι το πιθανότερο- το σκεπτικό να χωλαίνει, επειδή απλώς ο Σαββόπουλος βρίσκεται σε σύγχυση -και δεν είναι η μόνη φορά. Με απλά λόγια: μην ψάχνουμε νοηματική ακρίβεια σε κάτι που πιθανόν δεν έχει. Νομίζω ότι η ταυτότητα του ‘πονηρού πολιτευτή’ τον οποίο ‘καταγγέλλει’ ο Σαββόπουλος, διαφαίνεται καθαρά από άλλους στίχους. «Στη φοιτητριούλα που σε έχει ερωτευτεί…». Η φοιτητριούλα μάλλον απίθανο να είχε ερωτευτεί το Φλωράκη, τον Κύρκο, τον Κάππο. Πιθανότερα είχε ερωτευτεί το νεαρό και γοητευτικό άρχοντα των τσιτάτων, τον ινστρούχτορα του ΕΚΚΕ , του ΚΚΕ μ-λ, του μ-λ ΚΚΕ, του ΚΟ ΜΑΧΗΤΗ. Αυτοί οι καραγκιόζηδες ήταν που δέσποζαν στα αμφιθέατρα τη δεκαετία του ’70. Άρα ο Σαββόπουλος δεν στρέφει τα βέλη του κατά της κοινοβουλευτικής αριστεράς, δεν διακρίνει ΚΝιτες και ΠΑΣΚιτες από ΕΚΚΕτζηδες. Βάζει στο στόχαστρο ολόκληρη την αριστερά, και την κομματοποίηση της νεολαίας. Δεν κρίνω αν πράττει σωστά ή λάθος, αποδεικνύω ότι αυτό κάνει. Το ότι στίχος με στίχο μπόρεί να αντιφάσκει, κι εμείς να προσπαθούμε να βγάλουμε άκρη σε κάτι που πιθανόν δεν έχει, είναι άλλη ιστορία…

  25. Triant said

    Δεν μπορώ να δεχθώ ότι αυτός ο (εδώ μπαίνουν διάφορα όχι κολακευτικά επίθετα, διαλέξτε) έγραψε κάποτε το ‘Φορτηγό’, το ‘Περιβόλι του Τρελού’, τον ‘Μπάλλο’ και το ‘Βρώμικο Ψωμί’. Έχω καταλήξει στο συμπέρασμα ότι τα πρώτα του τραγούδια τα έγραφε άλλος. Ποιός; Δεν ξέρω. Δεν μπορώ να φανταστώ όμως πως μπορεί να είναι το ίδιο πρόσωπο, εκτός και εάν έχει υποστεί κάποια μετάλλαξη σαν αυτή του Γιώργου Θαλάσση που του επέτρεπε να βλέπει στο σκοτάδι (από την ανάποδη βέβαια).
    Είναι προφανές ότι έχω υπάρξει κι εγώ φανατικός Σαββοπουλικός. Στην – σχολική/φοιτητική – παρέα μας μάλιστα μιλάγαμε λέγοντας ‘δίσκος τρίτος, τραγούδι τρίτο, στροφή τρίτη, στίχος πρώτος’ κλπ. Έχω φτάσει στο σημείο όμως, αν δώ το πρόσωπό του στην τηλεόραση, να αλλάζω κανάλι πιό γρήγορα και από το να είχα δεί τον ‘Αλέξις’ (όχι τον καινούργιο, τον αυθεντικό).

  26. Δημήτρης Μ. said

    18. Η φράση «αριστερά της αριστεράς’ ειπώθηκε στη Βουλή από τον Καραμανλή (σε συναδρίαση με τηλεοπτική μετάδοση)και το νόημά της ήταν ότι η Δημοκρτία κινδυνεύει και από την «αριστερά της αριστεράς» «και όταν λέω «αριστεράς της αριστεράς» εννοώ το ΠΑΣΟΚ και το ΚΚΕ εξωτερικού και λέω εξωτερικού γιατί, όχι μόνο ήρθε από το εξωτρικό αλλά και, βλέπει προς το εξωτερικό». Εδώ προφανώς ο θείος θυμήθηκε τον προδικτατορικό του εαυτό. Από την επικίνδυνη «αριστερά της αριστεράς» εξαίρεσε την ΕΔΑ – ΚΚΕ (Εσωτερικού).

    8. Πράγματι ο Σαββόπουλος δεν υπολογίζει πια το πολιτικό κόστος, ενδιαφέρεται κυρίως για το πολιτικό (αλλά και υλικό) κέρδος.

  27. Ηλεφούφουτος said

    18 E όχι και το ΠΑΣΟΚ στην εξουσία το 1979.
    Και δεν νομίζω ότι ήταν τόσο αβρός ο Σαββόπουλος με το ΚΚΕ («και το κόμμα με τραβάει απ το μανίκι»).

    Ομολογώ κατά τ άλλα με συντριβή ότι δεν ήξερα τίποτα από όσα καταμαρτυρεί σήμερα ο Νικοκύρης. Διαχρονική λοιπόν η θεωρία των δύο άκρων. Σήμερα φαίνεται να την ασπάζεται και το κέντρο (αν μη τι άλλο ο διαπλεκόμενος Τύπος του). Το ’75 έβρισκε απήχηση εκτός ΝΔ; Αν κρίνω από κάποιες αναφορές του Νικοκύρη σε εφημερίδες της εποχής μάλλον ναι.

    Η «Ρεζέρβα» είναι ένας δίσκος που έχω κι εγώ λιώσει ακούγοντάς τον αλλά ο κουτσός στίχος δε με ενοχλούσε καθόλου. Μου φαινόταν σαν σάρκασμα ένα πράμα.

    Πάντως, εύλογο το γιατί του Νικοκύρη. Σε άλλες περιπτώσεις αντικατάστασης λέξεων για να μην ενοχληθεί η λογοκρισία, είτε η χουντική είτε η ευπρεπιστική, το μέτρο δεν κούτσαινε, π.χ. «στην υγρή μας την αυλή» αντί «στην υγρή μας φυλακή» ,»η κυρία Μάρω» αντί «η κυρία Μάνου» και «κλαίνε ακόμα κι οι σκληροί» αντί «οι φρουροί» αλλά και «αφήνω μια φωνή» αντί «πορδή».
    Εκεί θα είχε πιο πολύ νόημα να αφήσει το στίχο κουτσό σαν να κλείνει συνωμοτικά το μάτι στον υποψιασμένο.

  28. Ρουμλ. said

    Για τα γλωσσικά και πολυτονικά του δεν θα γράψει κανείς;
    Αποτελούσαν κι εκείνα δείγμα του ανδρός.

  29. sarant said

    Ευχαριστώ πολύ για τα νεότερα!

    24: Ναι, αλλά η αντικατάσταση του στίχου με τον σοσιαλισμό δεν έγινε το 1975, και οι ΕΚΚΕτζήδες δεν ήταν πολιτευτές -τέλος πάντων, διαφωνούμε στο σκεπτικό 😉

  30. Ηλεφούφουτος said

    27 Στα όσα καταμαρτυρώ θα έπρεπε να είχα προσθέσει και όσα λέει ο Ματανάστης 23.

  31. Nestanaios said

    Θα μου άρεσε ο όρος «αριστεροχουντισμός» αν είχε μέχρι και τρείς συλλαβές. Η τετάρτη είναι πλεονασμός.

    Ο Ανδρέας Παπανδρέου είχε πει πάρα πολλά. Θυμάστε που είχε πει ⟨⟨ η αριστερά είναι τσόντα της δεξιάς ⟩⟩;

  32. ilperea said

    κ.Σαραντάκο,
    κάτι άσχετο με το θέμα αλλά σχετικό με εσάς: καλά λόγια από τον ΣΚΑΙ: http://www.skai.gr/news/culture/article/237413/ena-geustiko-vivlio-gia-ta-onomata-kai-tin-istoria-ton-frouton-/

  33. atheofobos said

    Όταν διαβάζω απαξιωτικά σχόλια για Χατζηδάκι,Θεοδωράκη και Σαββόπουλο, για τραγούδια που έχουν γράψει, για δηλώσεις που έχουν κάνει, για αντιφάσεις που πέσει και για πράξεις που έχουν κάνει μόνο μια σκέψη μου έρχεται στο μυαλό:
    ΜΑΚΑΡΙ ΝΑ ΕΊΧΑΜΕ ΚΑΙ ΜΕΡΙΚΟΥΣ ΑΛΛΟΥΣ ΣΑΝ ΚΙ΄ΑΥΤΟΎΣ!

  34. sarant said

    32: Ναι, το είδα, σ’ ευχαριστώ, λέει και το Κέρδος λίγο περισσότερα.

  35. Χαρίτων said

    29: Επίσης οι ΕΚΚΕτζηδες δεν βαλάντωναν σε καμία εξορία όπου διάβαζαν Ρίτσο και αρχαία τραγωδία, καθότι αγέννητοι οι περισσότεροι επί Ικαρίας και Μακρονησιού. Το ίδιο όμως ισχύει και για το σοσιαλιστή Αντρέα, που εκείνη την εποχή δίδασκε, κάπνιζε τσιμπούκι και ‘πηδούσε’ στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού. Είπαμε όμως, στίχος με στίχο αντιφάσκει, κι εμείς προσπαθούμε αδίκως να βρούμε συνέπεια. Πολιτευτές πάντως ήταν οι ΕΚΚΕτζηδες, διότι ΕΚΚΕ, Κ.Ο. ΜΑΧΗΤΗΣ και λοιποί, κατέβαιναν στις εκλογές, και πολιτευτής είναι όποιος θέτει υποψηφιότητα για βουλευτής, Η δε λέξη ‘πολιτευτής’ χρησιμοποιείται ακριβώς για να διαστείλει τον υποψήφιο που δεν τα κατάφερε -και παρέμεινε εξωκοινοβουλευτικός-, από αυτόν που ‘γαϊδουρόδεσε’ (όπως έλεγε ο Ντίνος Ηλιόπουλος στο Θανασάκη τον Πολιτευόμενο). Νομίζω όμως ότι το γενικό νόημα του τραγουδιού είναι η καταγγελία της κομματοποίησης των νέων, και ειδικότερα της αριστερής κομματοποίησης των νέων. Τα υπόλοιπα είναι λεπτομέρειες που πιθανώς αντιφάσκουν μεταξύ τους.

  36. sarant said

    Η εξορία είναι σαφώς επί χούντας, 1967-74.

  37. Χαρίτων said

    Γιατί είναι επί χούντας; Δεν διευκρινίζεται. Αρχαία τραγωδία και Ρίτσο διάβαζαν και στο Μακρονήσι, κι επιπλέον η εξορία επί χούντας ήταν περιορισμένη πρακτική και δεν αφορούσε μόνο στους αριστερούς.
    Να προσθέσω, ότι δεν έχει σημασία αν ο ‘σοσιαλισμός’ μπήκε στο στίχο αργότερα από το ’75. Η αριστερά σταθερά από το ’74 μέχρι σήμερα, και εμφατικά μέχρι το ’80, θεωρούσε το ΠΑΣΟΚ απάτη. Αυτό ακριβώς που λέει και το τραγούδι.

  38. Πάνος με πεζά said

    @19 : Για να έχει σπίτι η Ασπασία; Μα η Ασπασία βιομήχανος δεν ήταν; Κι αυτό ήταν και το αστείο με το Σαββόπουλο, ότι τα έλεγε όλα αυτά από τη θέση συζύγου Βιομηχάνου !

  39. Πάνος με πεζά said

    @37 : Ρε παιδιά, έχει γράψει και για παλιότερες εξορίες ! Το «Αμνηστία 64» για παράδειγμα, «Κοράκου χρώμα τα μαλλιά, κι ασπρίσανε, απ’ τη μεριά της εξορίας γυρίσανε…»(παρεμπιπτόντως, καταπληκτικό τραγούδι…)

  40. Ορεινός said

    Στο σχολείο μου, αρχές δεκαετίας του ’80, θυμάμαι γραμμένη στον τοίχο τη λέξη «Αριστεροχουντοανάρχας»!
    Ο στίχος, βέβαια, με την προσθήκη του «κάπως» θα κλωτσούσε, ρυθμικά πάει περισσότερο το
    άλλαξες το σώμα μου με έπιπλα και σκεύη
    σαν τον σοσιαλισμό που τώρα σε βολεύει;

  41. Άλλο ένα τραγούδι με κομμένες και ραμένες συλλαβές που προσωπικά το θεωρώ αριστούργημα…. http://www.youtube.com/watch?v=lJ2kpqmZfnk

  42. spyroszer said

    Και εγώ δεν ήξερα για την ιστορία αυτού του τραγουδιού.
    Εδώ ένα σχετικό άρθρο του Ιού:
    http://www.efsyn.gr/?p=1653
    «Τον νεολογισμό αυτό χρησιμοποίησε ο Καραμανλής για πρώτη φορά στη Βουλή στις 28.3.1975, κατά τη διάρκεια των συζητήσεων για το νέο Σύνταγμα. Ο τότε πρωθυπουργός διέκοψε μάλιστα τον αγορεύοντα Ανδρέα Παπανδρέου, ο οποίος διαπίστωνε ότι υπάρχουν «διεκδικήσεις που υποκινούνται από χουντικούς μηχανισμούς» για να του πει: «Εννοώ και τα δύο άκρα. Γιατί αρχίζει να αναπτύσσεται ένα είδος αριστεροχουντισμού και προσέξτε το». Η φράση καλύφθηκε από χειροκροτήματα. Αιφνιδιασμένος ο Παπανδρέου έδειξε αμηχανία: «Δεν αναφερόμουν σ’ αυτό. Γιατί δεν εγνώριζα το είδος, κ. πρόεδρε. Πρώτη φορά το ακούω».

    Πράγματι έτσι έγινε
    http://efimeris.nlg.gr/ns/pdfwin.asp?c=124&dc=29&db=3&da=1975

  43. sarant said

    37: Κοιτάξτε, Ρίτσο δεν διάβαζαν και τόσο πολύ στο Μακρονήσι γιατί τον είχαν μαζί τους και δεν είχε ακόμα εκδώσει τα περισσότερα έργα του. Αλλά αν θέλετε να πιστεύετε ότι αναφέρεται στους εξόριστους της Μακρονήσου, πάω πάσο.

  44. οταν λέμε όλοι εννοούμε said

    17. (Ναι, δεν πρόσεξα ότι ο συγγρ. το παραδέχτηκε -αλλά ας το έβαζε και στο κυρίως άρθρο!)

    https://sarantakos.wordpress.com/2012/09/07/praso/#comment-131987
    https://sarantakos.wordpress.com/2012/09/07/praso/#comment-132100

    https://sarantakos.wordpress.com/2009/05/06/prasinaloga/

  45. sarant said

    42: Ενδιαφέρον απόσπασμα -βέβαια ο Βότσης άλλο επεισόδιο διηγείται. Πάντως όλοι στον Καραμανλή αποδίδουν την πατρότητα. Ευχαριστώ!

    44: Κι εγώ ξεχνάω κάποια φορά να ενσωματώσω σημαντικά σχόλια στο κυρίως άρθρο, αλλά ελπίζω όχι όταν ανατρέπουν τελείως κάτι που έχω γράψει.
    Στην προκειμένη βέβαια περίπτωση έχουμε άλλο άρθρο, και έχουμε ένα σχόλιο που δεν ενδιαφέρει και πάρα πολύ και που δεν ανατρέπει κάτι, απλώς προσθέτει μια επιπλέον πληροφορία.

  46. Πάνος με πεζά said

    Χα χα…Στο Μακρονήσι μάλλον ο Ριτσος τους έλεγε τα ποιήματα prima-vista και οι συνεξόριστοι τα απαγγελναν, για ανάγνωση δεν το κόβω…
    Και επίσης, κατά το «αριστεροχουντισμός», ποιος άραγε θυμάται μια διαφήμιση στο Ποντίκι της δεκαετίας 80, για μια μουσική σκηνή στην Ιποκράτους, ονόματι «Κλαπατσιμπανορεμπετόχωρος Μορατόριουμ»; (ήταν και οι εποχές του Νταβός τότε…)

  47. Gpoint said

    # 25

    A,μπράβο γειά σου, να μη φαίνομαι μόνο εγώ ο κακός. Βέβαια τίποτε δεν αποδεικνύεται αλλά πάντως στις δισκογραφικές του 75 λέγονταν χαμηλόφωνα για τις σχέσεις του με τις λεγόμενες τρεις αδελφές.. εξ άλλου κι όταν κατέβηκε Αθήνα πήγε συστημένος στις παρέες των Λοϊζου, φαραντούρη κ.λ.π.
    Από κει και πέρα ακολουθούσε τα χνάρια του Ντύλαν (που στην Ελλάδα ήταν εντελώς άγνωστος μέχρι να πάρει το τρίτο ο Χατζηδάκης- μόνο εισαγωγής ελπί κυκλοφορούσανε κι αυτά με μεγάλη καθυστέρηση) άλλοτε φανερά (Αγγελος εξάγγελος, Παλιάτσος και ληστής) κι άλλοτε όχι ,»πίσω σελίδες’ το «my back pages» (64), μακρύ ζεμπέκικο κάποια χρόνια μετά το Hurricane (75)

  48. 47 Συγνώμη αλλά έχω βαρεθεί να ακούω αυτή τη βλακεία για το Hurricane και το Μακρύ ζεϊμπέκικο, που δεν έχει καμία σχέση ούτε μουσικά ούτε στιχουργικά.

  49. ckak said

    Αλλαγή στίχου υπάρχει και στο «Δημοσθένους Λέξις»: στον δίσκο ακούγεται «κι αργοκουνώντας το κεφάλι/θα χαιρετίσω το φρουρό», ενώ στο βιβλίο με τους στίχους (αλλά και σχεδόν σε όσες ζωντανές εκτελέσεις έχω ακούσει το τραγούδι) ο στίχος είναι: «κι αυτός ας μην τον καταλάβει/θα χαιρετίσω το φρουρό». http://www.youtube.com/watch?v=V5bNMeXDjlQ
    Δεν έχω διαβάσει κάτι σχετικό για την αλλαγή αυτή. Μπορεί να επιβλήθηκε από τη λογοκρισία: γιατί δηλαδή ο φρουρός να μην καταλάβει; χαζός είναι; 🙂

  50. Gpoint said

    # 37

    Από τον ίδιο δίσκο

    Δεν είμαι Πασόκα, δεν είμα’ ούτε κου-κου-έ
    είμαι ότι είμαι κι ότι τραγουδώ για σε

    καλύτερα να μη ψάξουμε σαν κου΅΄ιζ ποιές ήταν οι επιλογές που του απέμειαν

  51. Χαρίτων said

    Σπουδαία έργα του Ρίτσου είχαν εκδοθεί ήδη πριν από τον πόλεμο, όπως το πιο γνωστό του ίσως, ο Επιτάφιος. Πολλοί δε θεωρούν ότι είναι η καλύτερη περίοδός του. Απ’ την άλλη στο Μακρονήσι διάβαζαν Κορδάτο που επίσης τον είχαν μαζί τους. Πάντως εγώ ΔΕΝ είπα ότι η εξορία του τραγουδιού είναι το Μακρονήσι. Ίσα-ίσα ‘έλεγξα’ τη θεωρία μου ότι ο ‘πολιτευτής’ είναι ΕΚΚΕτζης λέγοντας ότι αυτός αποκλείεται να ήταν στο Μακρονήσι. Είπα ότι δεν διευκρίνεται η εξορία.

  52. Gpoint said

    # 48

    Εχει την εξής σχέση: προσπάθησε να μιμηθεί τον θόρυβο που έκανε το τραγούδι του Ντύλαν από το οποίο προέκυψε αναθεώρηση της δίκης του «Τυφώνα» αλλά όχι με τα προσδοκούμενα αποτελέσματα. Αυτό ο Σαββόπουλος δεν το,πέτυχε, πέτυχε μόνο να συμπαθήσει η κοινή γνώμη έναν ειδεχθέστατο αποδεδειγμένο δολοφόνο λόγω συνάφειας της κίνησης. Δεν ξέρω πολλά για τον «Τυφώνα’ δεν είμαι γνώστης της αμερικάνικης κοινωνίας αλλά με τον Κοεμτζή είχα μια «γνωριμία» σε μια ταβέρνα τρεις τέσσερις μέρες πριν την σφαγή κα έχω διαφορετική άποψη από αυτούς που αγόρασαν το βιβλίο ένός ταλαιπωρημένου και κατατρεγμένου ανθρώπου όπως τον παρουσίασε ο Νιόνιος

  53. sarant said

    49: Ποτέ δεν έχω ακούσει την παραλλαγή που λέτε, ενδιαφέρον!

  54. ΛΑΜΠΡΟΣ said

    5 – Συμφωνώ μαζί σου.

    8 – Χωρίς να υπολογίζει το προσωπικό κόστος. Το άλλο με τον Τοτό το ξέρεις;

    19 – Οι πατάτες δεν σε απογοήτευσαν αγαπητέ μου, γιατι κουβαλούν την αρχέγονη σοφία των φυτών, και είναι υπεράνω των ανθρώπινων αδυναμιών, π.χ κερδοσκοπία, δόξα, μικροσυμφέρον κλπ. Πολύ λίγοι άνθρωποι στάθηκαν αντάξιοι των προσδοκιών που δημιούργησαν στους άλλους. Είμαστε νεαρό είδος, έχουμε πολύ δρόμο να διανύσουμε, για να αντιληφθούμε την απλή σοφία που διέπει το σύμπαν.

    Υ.Γ – Τα μάτια χρησιμεύουν κυρίως για να βλέπουμε, και οχι μόνο να κοιτάζουμε, προφανώς εσύ κοίταζες αυτόν τον άνθρωπο, αλλα δεν έβλεπες τι κρύβει, αν και ήταν φανερό.
    Υ.Γ – Για να μη νιώθεις οργή για κανέναν, να μη έχεις προσδοκίες απο κανέναν.

    33 – Τελικά ο πρώτος αποδείχθηκε (παραδόξως) τεράστιος άνδρας, κράτησε τις αρχές του και δεν εξευτελίστηκε σαν τους άλλους δύο, ειδικά στον θάνατό του, μεγαλείο. Εγώ προσωπικά απο τους άλλους δύο, πήρα μόνο την πολύ καλή μουσική τους, απο τον Χατζηδάκη πήρα και κάποιο ήθος.

  55. munich said

    πάλι δεν διάβασα όλα τα σχόλια να με συνχωρνάτε.
    Έχω ακούσει να χρησιμοποιείται ο όρος «κόκκινοι φασίστες» για να πειγράψει ακριβώς το ίδιο.

    49: την έχω ακούσει κι εγώ αυτή την παραλλαγή κι την ερμήνευα πάντα ότι ο φρουρός δεν κατανοεί για ποιο λόγο τον χαιρετάει ο πρώην κρατου΄μενος ενώ είναι αντίπαλοι, ας πούμε μια ηθική ανωτερότητα του κρατούμενου έναντι του δεσμοφύλακα, αλλά πάλι είναι ζήτμα ερμηνείας

  56. Gpoint said

    # 54

    η απάντησή σου στο 33 είναι αυτόπου θάθελα να είχα εκφράσει εγώ

    Και κάτι πολύ καλό από τον Σαββόπουλο, χωρίς τον Σαββόπουλο

  57. AΓΓΕΛΙΚΗ said

    @49:
    Έψαξα μόλις τώρα τη «Σούμα», που τυχαίνει να την έχω, ούσα Σαββοπουλική μέχρι το κόκαλο, όπου διαβάζω το στίχο στη σελίδα 126 , όπως ακριβώς τα λέτε στο «Δημοσθένους λέξις»:
    «κι αυτός ας μην τον καταλάβει
    θα χαιρετήσω το φρουρό».

    Στη σελίδα 237 «Ο πολιτευτής» γράφει:
    «άλλαξες το σώμα μου με έπιπλα και σκεύη
    σαν τον σοσιαλισμό που σε βολεύει.»

    Αυτά από τη «Σούμα».

    @33:
    Μαζί σου!

  58. skol said

    Ούτε εγώ ήξερα την ιστορία. Έχε υπόψη σου ότι σε διαβάζουν και εκτός Αθηνών, σε μέρη που πιθανόν οι γλαύκες να σπανίζουν!

    Η αλλαγή αριστεροχουντισμός->σοσιαλισμός έγινε για να γίνει το κομμάτι πιο φιλοπασοκικό, έτσι δεν είναι; Άλλωστε στον ίδιο δίσκο ακούμε ότι «η αγάπη δουλεύει για τον σοσιαλισμό».

  59. sarant said

    57: Το «κι αυτός ας μην το καταλάβει» είναι ακατανόητο γιατί ούτε πολύ νόημα βγάζει, είναι κάτι πεζό και *δεν κάνει και ρίμα*. Σαν μόνη πιθανή αιτία για την αλλαγή βρίσκω να έχασε κανένα στοίχημα ο Σαββόπουλος.

  60. Χαρίτων said

    Περί Hurricane και Μακρέος Ζεϊμπέκικου. Το ότι ο Σαββόπουλος ‘παρακολουθεί’ στενά τον Dylan είναι προφανές, είτε δηλώνεται ευθέως με διασκευές τραγουδιών όπως το Άγγελος Εξάγγελος και το Παλιάτσος και Ληστής, είτε δεν δηλώνεται. Πόσοι ξέρουν ότι η στροφή του Σαββόπουλου στην ορθοδοξία, έπεται της χριστιανικής περιόδου του Dylan που πρωτοεκφράζεται με το Slow Train Coming του ’79; Το ότι ο Κοεμτζής είναι ο Rubin «Hurricane» Carter του Σαββόπουλου είναι ηλίου φαεινότερο. Και οι δύο -κατά την εκτίμηση των τραγουδοποιών- είναι θύματα μιας δικαστικής αδικίας που οφείλεται σε ρατσιστικές προκαταλήψεις και είναι το αποκορύφωμα της «βίας της εξουσίας» που έχουν υποστεί, ο ένας επειδή είναι μαύρος, κι ο άλλος επειδή είναι γόνος αριστερής οικογένειας. Τα δε τραγούδια έχουν τον ίδιο στόχο: να κινητοποιήσουν την κοινή γνώμη, να δείξουν τα πραγματικά αίτια της αδικίας και εντέλει να αποκαταστήσουν την αδικία. Σίγουρα πρέπει να πιστώσουμε το Σαββόπουλο με δημιουργική φαντασία για το πώς κατάφερε να βρει τον δικό του Hurricane στο πρόσωπο του Κοεμτζή.

  61. Ο έτσι said

    59: Εγώ πάλι είχα την αίσθηση ότι το “κι αυτός ας μην το καταλάβει” το έβαλε τελικά, αν και δεν έκανε καλή ρίμα, για το νόημα που βγάζει, για μια ηθική διάσταση που δίνει στην έξοδό του. Κάτι του στιλ «εγώ θα κάνω αυτό που νομίζω, θα χαιρετήσω τον τελευταίο άνθρωπο που θα συναντήσω πριν βγω εκεί που κανείς δεν θα με περιμένει κλπ., γιατί τουλάχιστον με σύνδεε μαζί του κάποια σχέση (έστω κι αν αυτή ήταν να με φυλάει μη φύγω) -άσχετα με το αν αυτός τελικά θα το αντιληφθεί και θα το εκτιμήσει ή θα αδιαφορήσει». Αντίθετα, το «κι αργοκουνώντας το κεφάλι» ίσως να του φάνηκε εκ τον υστέρων ότι δεν προσθέτει τίποτα στο στιχούργημα, ότι ουσιαστικά απλά συμπληρώνει την ομοιοκαταληξία (βγάζει βέβαια κι αυτό μια στωικότητα, ίσως και μια ταλαιπώρια). Υποθέσεις κάνουμε βέβαια, αλλά έτσι το είχα ερμηνεύσει όταν αντιλήφθηκα τη διαφορά στους στίχους.

  62. MelidonisM said

    Το 1985, όμως, ο βολεψάκιας ήταν συχνά ένας «σοσιαλιστής» πια. Οπότε ο στίχος έγινε «σαν τον σοσιαλισμό που σε βολεύει». Προχθές στο Ηρώδειο είπα το ίδιο τραγούδι, αλλάζοντας πάλι τον στίχο:
    «σαν τον μεσαίο χώρο που τώρα σε βολεύει». Έπεσε το Ηρώδειο από το χειροκρότημα. Τους άρεσε.

    «Δεν δίνω δεύτερη ευκαιρία στον Καραμανλή»
    ΔΙΟΝΥΣΗΣ ΣΑΒΒΟΠΟΥΛΟΣ 14/9/2007
    http://ekloges.dolnet.gr/2007/news/article.asp@lngInstID=50&lngEntityID=37197&lngDtrID=97.html
    ….
    η αριστερή χούντα προϋποθέτει κόκκινο στρατηγό,
    (κάτι είχα ακούσει δεξιόθεν για τον Λιάνη, πατέρας της Δήμητρας)
    Η σκηνή (1:14) με τον Λένιν και τα σφυροδρέπανα από τη Λούφα και Παραλλαγή, όπου ο Κιμούλης λέει ότι οι χουντικοί ήταν εθνικοκομμουνιστές, και νασερικοί.
    Μάλιστα ο Παπαδόπ γουγλίζεται και ως Νάσερ της Ελλάδος

    55α
    άλλαξες το σώμα μου με έπιπλα και σκεύη,
    φαιοκόκκινο ντεκόρ που σε βολεύει

  63. sarant said

    61: Ναι, σύμφωνοι. Εγώ που το μαθαίνω σήμερα, γιατί το ήξερα από την πρώτη εκτέλεση, ξαφνιάζομαι. Μπορεί να είναι η δύναμη της συνήθειας, βέβαια, αλλά δεν μ’ αρέσει το «κι αυτός ας μην το καταλάβει». Πέρα από τα άλλα, ακούς «κι αυτός» και δεν καταλαβαίνεις για ποιον πρόκειται παρά μόνο στο τέλος του επόμενου στίχου.

  64. sarant said

    62: Μιχάλη, ποιο 1985 λέει ο Σαββόπουλος; Αφού ο στίχος έχει αλλάξει τουλάχιστον από το 1979.

    Πάντως, αν τον πιστέψουμε, τότε πολύ απλά απευθύνεται στον Καραμανλή λέγοντας για αριστεροχουντισμό. Λες; Γιατί όχι;

  65. Ηλεφούφουτος said

    60 «Πόσοι ξέρουν ότι η στροφή του Σαββόπουλου στην ορθοδοξία, έπεται της χριστιανικής περιόδου του Dylan που πρωτοεκφράζεται με το Slow Train Coming του ’79;»

    Αρκετοί. Εγώ το είχα πρωτακούσει από τον καθηγητή μαθηματικών μου στο Λύκειο κάπου στα ύστερα ’80.

    62 Ναι, είχε χρησιμοποιηθεί και το «φαιοκόκκινο» πριν την εποχή του μνημονίου ως όρος-προπαγανδιστικό τρικ για να αποτρέπει τους αριστερίζοντες από την Αριστερά, εκείνο όμως ήταν εισαγόμενο.

  66. Νέο Kid Στο Block said

    Άσχετο και ζμπαθάτε με, αλλά μιας και βλέπω και Ηλεφού στην παρέα ,να ρωτήσω κάτι μεταφραστικό:
    Το γερμανικό «Über» στην αρχή φράσης ,ποιος είναι ο πιο δόκιμος τρόπος να αποδίδεται;
    «Σχετικά με» ή «Πραγματεία/εργασία πάνω σε..» σκέτο «Περί..» ή κάπως αλλιώς ;
    Εννοώ κάτι σαν ας πούμε το γκαιντελικό:»Über formal unentscheidbare Sätze der Principia Mathematica und verwandter Systeme» . Mερσί ιν αντβάνς ουντ ντάνκε! 🙂

  67. sarant said

    Ευχαριστώ για τα νεότερα και παρακαλώ να είστε φρόνιμοι διότι σε λίγο αναχωρώ για ταξίδι και μάλλον θα είμαι εκτός ίσαμε αύριο το πρωί.

  68. Ηλεφούφουτος said

    66 Τώρα αισθάνομαι ένα βάρος ευθύνης να βαραίνει επάνω μου, πολύ περισσότερο που δεν νομίζω να υπάρχει σχετική τυποποίηση.

    Προσωπικά προτιμώ το «περί» λόγω μακράς ιστορίας (έως και αιώνων) στη χρήση του, τα σύγχρονα όμως νομοθετικά κείμενα π.χ. της Ευρ Ενωσης χρησιμοποιούν συνήθως το «σχετικά με».

    το «πάνω σε» μάλλον είναι προγραμμένο.

  69. NM said

    Αυτό το αδιόρατο σχεδόν νεύμα χαιρετισμού του κρατούμενου προς τον δεσμοφύλακα που του ανοίγει την εξωτερική πόρτα των φυλακών το θυμάμαι κι εγώ. Είναι από τα πράματα που προσέχεις όταν είσαι παιδί και σου καρφώνονται στη μνήμη για όλη σου τη ζωή. Θυμάμαι και τον αποχαιρετισμό του φρουρού προς τον κρατούμενο: «Καλή κοινωνία».
    Ετυχε αυτή τη σκηνή να την έχω παρακολουθήσει μερικές φορές. Απ ότι φαίνεται, το ίδιο πρέπει να έτυχε και στον Σαββόπουλο όταν ήταν μικρός και του εντυπώθηκε.

    Όταν φτάσεις έξω απ τη φυλακή υπάρχουν πάντα 5-6 άνθρωποι που περιμένουν ήδη. Είναι νευρικοί και αυτό είναι φανερό παρόλο που χαμογελάνε επίτηδες για να το κρύψουν. Σε χαιρετάνε ανακουφισμένοι που θα βρίσκεται κι ένα παιδί στην «επιτροπή υποδοχής». Οσοι σε ξέρουν καλύτερα σκύβουν και σε αγκαλιάζουν, οι υπόλοιποι που σε ξέρουν λιγότερο αρκούνται σε ένα petting ή χειραψία. Μερικοί σε ρωτάνε τι κάνεις, αν πήγες σχολείο και συμπεριφέρονται λες και είσαι εσύ το πρόσωπο της ημέρας. Είναι λίγο ενοχλητικό και σε σχεδόν σε κάνει να ντρέπεσαι. Ευτυχώς αυτό τελειώνει σύντομα και οι δυνατές κουβέντες παύουν. Το τελευταίο πράγμα που ακούς είναι η φράση επιδοκιμασίας προς τον άνθρωπο που σε συνοδεύει: «Εφερες και το παιδί; Καλά έκανες!» Μετά οι συζητήσεις συνεχίζονται ψιθυριστά και δεν ακούς τίποτα.
    Τελευταίος φτάνει κάποιος «επίσημος». Συνήθως είναι ο δικηγόρος ή ο βουλευτής ή κάποιος δημοσιογράφος. Λόγω της θέσης του, έχει κατοχυρώσει -τρόπον τινά- την ιδιότητα του «ενδιάμεσου» μεταξύ του Λαού και της Εξουσίας. Μ’ αυτόν τον «αέρα» λοιπόν, το πρώτο πράγμα που κάνει είναι να χτυπήσει την πόρτα / κουδόυνι της φυλακής. Μετά από λίγο ανοίγει από μέσα ένα μικρό πορτάκι και αφού σκύψει αλλάζει μερικές κουβέντες με τον δεσμοφύλακα. Δεν ακούγεται τίποτα αλλά όλοι καταλαβαίνουν το περιεχόμενο της στιχομυθίας. Μετά γυρνάει προς το μικρό πλήθος που κρέμεται από τα χείλια του και αναγγέλλει καθησυχαστικά ότι η απελευθέρωση είναι ζήτημα λίγων λεπτών και ότι καθυστερεί λίγο γιατί …

    Το σύνθημα να πάψουν οι συζητήσεις και όλοι να στραφούν προς την πόρτα της φυλακής το δίνει ό ήχος απ’ τα κλειδιά και τους σύρτες που κινούνται.
    Στην αρχή μισανοίγει η πόρτα. Όχι η τεράστια η δίφυλλη όπως περιμένει το παιδικό σου το μυαλό ότι αρμόζει σε έναν τόσο σπουδαίο και ταλαιπωρημένο άνθρωπο, αλλά μια άλλη στενή πόρτα που είναι κομμάτι της μεγάλης και που ίσα – ίσα χωράει να περάσει ένα κορμί.
    Μετά βγαίνει το χέρι και το καπέλο του δεσμοφύλακα και κατόπιν ο κορμός του. Όχι ολόκληρο το σώμα, αλλά το μισό που γέρνει προς τα έξω και κοιτάει δεξιά και αριστερά ενώ τα πόδια του πατάνε πάντα μέσα από τη νοητή γραμμή μεταξύ φυλακής και ελευθερίας.

    Ο φυλακισμένος όταν βγαίνει έχει βλέμμα αμήχανο, και σοβαρό. Δεν κοιτάει ποτέ ψηλά, ούτε τον φρουρό, αλλά ούτε και τους ανθρώπους που τον περιμένουν. Διασχίζοντας το κατώφλι κάνει σιωπηλός το νεύμα που συζητάμε σήμερα και ακούει και τον μεγαλόφωνο αποχαιρετισμό του φρουρού.

    Μετά κατευθύνεται προς το πλήθος που περιμένε 5-6 μέτρα μακρύτερα. Είναι παράξενο αυτό που συμβάινει και ποτέ δεν μπόρεσα να εξηγήσω το ότι δεν είδα ποτέ κανέναν από όσους περιμένουν δεν προχωράει προς το μέρος του φυλακισμένου αλλά είναι πάντα ο φυλακισμένος που πάει να συναντήσει τον κόσμο.

  70. skol said

    62,64: Δηλαδή κάθε στροφή απευθύνεται σε διαφορετικό πολιτευτή; Αλλά και στην ίδια στροφή, θα έλεγε ένας αριστερός το ’75 στον Καραμανλή ότι αντιγράφει τη φωνή του;

  71. Gpoint said

    # 60

    Πάντως εκτός από την αμερικάνικη κοινωνία που βίωσε τον Hurricane στους άλλους από το (υπέροχο όλο) Desire το Joey αφήνει καλύτερη γεύση και καλύτερα την αίσθηση του κυνηγημένου βέβαια όχι μόνο από την αστυνομία κι «έρχεται πιο κοντά» στο ζεμπέκικο του Νιόνιου

    <a href="http://www.youtube.com/watch?v=3gd9Gn0Hq5U&quot;.Εδώ στα ιταλικά

  72. Ἀρχιμήδης Ἀναγνώστου said

    Τί μοῦ θύμισες. Ἐκείνη τὴ μέρα ποὺ εἶχε κλείσει ὁ Ἰσθμός, πήγαινα μὲ τοὺς γονεῖς μου στὸ Διμηνιὸ Κορινθίας καὶ μείναμε ὧρες ἀτέλειωτες σταματημένοι στὸ παλιό. Μοῦ εἶχε ἐντυπωθεῖ τὸ σημεῖο καὶ κάποιες φορὲς ποὺ ξαναπεράσαμε ἀπὸ ἐκεῖ τὸ ἀναγνώρισα. Μάλιστα πρόσφατα σκεφτόμουν τὴν ἑπόμενη ποὺ θὰ πάω Πελοπόννησο νὰ πάω ἀπὸ τὸν παλιὸ καὶ νὰ δῶ ἂν θὰ τὸ ἀναγνωρίσω. Ἔχω νὰ περάσω ἀπὸ τὸ παλιὸ πάνω ἀπὸ 25 χρόνια

  73. philippos said

    Σε συναυλία του (αρχές του ’80) το είχα ακούσει: «σαν τον σοσιαλισμό που ΤΩΡΑ σε βολεύει»

  74. Γς said

    67:
    >σε λίγο αναχωρώ για ταξίδι

    Κι ήταν το άσμα που έπεσε καπάκι μετά από την την είδηση ότι ο από «χωρίoυ εις χωρίον» Κωνσταντίνος αναχώρησε από το αεροδρόμιο της Καβάλας (για Ρώμη). 13 Δεκεμβρίου 1967

  75. spiral architect said

    Υπάρχουν και οι βασιλογκουμουνιστες! 😀

  76. #50: Γελοιογραφια του Ιωάννου από εκείνες τις ολοσέλιδες που είναι σαν κόμιξ: διηγείται την συναυλία στο ΟΑΚΑ, και σε ένα καρεδάκι τον δείχνει να τραγουδάει την συγκεκριμένη στροφή, και μπροστά του κάθονται πρώτη σειρά όλοι οι πολιτικοί αρχηγοί, οι οποίοι κοιτάζονται μεταξύ τους με απορία, εκτός από τον Κύρκο, ο οποίος γέρνει μπροστά και λέει στους άλλους: «Ούτε ΚΚΕ εσωτερικού είναι. Τους δικούς μου τους ξέρω έναν – έναν»!
    😀

  77. Ηλεφούφουτος said

    76 Εγώ θυμάμαι το ολοσέλιδο κόμικ του απο εκείνα που χωρίζονται σε καρεδάκια καρεδάκια, μετά τη συναυλία στο Ολυμπιακό Στάδιο, όπου σηκώνεται ο Αντρέας αγανακτισμένος από την κερκίδα και του φωνάζει «Και τι είσαι ρε, αν δεν είσαι ούτε ΠΑΣΟΚ ούτε ΚΚΕ»;

  78. Gpoint said

    # 76

    Πάντως μετά το μητσοτάκειον κούρεμα ελπίζω να μη βγάλει κανένα καινιούργιο δίσκο με τίττλο » Το ξύρισμα» και να χρυσαβγουλίζει μια που ιπάεχει ρεύμα τώρα γιατί…

    Δεν εί΄μαι πασόκα, δεν είμα’ ούτε κου-κου-έ
    είμαι ότι νάναι κι ότι κονομώ από σέ

  79. Earion said

    Στους τροποποιημένους σαββοπουλικούς στίχους προσθέτω κι άλλον ένα. Στον Καραγκιόζη η πρώτη εκτέλεση δεν έλεγε:

    Λευκό μου σεντονάκι
    λάμπα μου τρελή
    Ποια αγάπη τάχα μας φυσάει
    Βάλε στη σκιά σου
    τούτο το παιδί
    Που δεν έχει απόψε
    πού να πάει πού να πάει

    αλλά

    Λευκό μου σεντονάκι
    λάμπα μου τρελή
    Ποιο φορείο θα μας κουβαλήσει
    Βάλε στη σκιά σου
    τούτο το παιδί
    Που δεν έχει κόμμα
    να ψηφίσει να ψηφίσει

    Επομένως είναι συνήθειο του ποιητή να αλλάζει τα στιχάκια. Το γιατί το κάνει νομίζω ότι πρέπει να κριθεί κατά περίπτωση. Ασφαλώς και προσαρμόζεται στις γύρω του αλλαγές. Με κίνητρα που από καιρό πια έχουν γίνει διαφανή. Εμείς οι παλιοί του πιστοί, από σεβασμό προς την ιστορία του και τα εξιδανικευμένα μας νιάτα, σκύβουμε το κεφάλι και σιωπούμε.

    Περί αριστεροχουντισμού τώρα. Κατά την προσωπική μου γνώμη (και τις αναμνήσεις μου) ο όρος ήταν μια ευφυής όσο και παράδοξη επινόηση, που στρεφόταν κατά της εξωκοινοβουλευτικής Αριστεράς συλλήβδην (με προεξάρχον το αλησμόνητο ΕΚΚΕ, αυτό που –ας θυμηθούμε– προσχώρησε σχεδόν αύτανδρο κάποια στιγμή στο ΠΑΣΟΚ), κατηγορώντας την για τα κατά καιρούς επεισόδια, που κλόνιζαν την ηρεμία του πολιτικού κλίματος («ήρεμο κλίμα», άλλο ένα από τα συνθήματα της εποχής). Δεν ήταν ένα και δύο τα επεισόδια. Θυμηθείτε ότι στη δεύτερη επέτειο του Πολυτεχνείου η εμπροσθοφυλακή της πορείας (ΕΚΚΕ κ.ά.) παρά λίγο να μπει στο (χωρίς περίφραξη τότε) κτήριο της αμερικανικής πρεσβείας. Η Αθήνα θα είχε γίνει Τεχεράνη προτού εφευρεθούν οι παραβιάσεις πρεσβειών! Η ουσία είναι ότι ο αριστεροχουντισμός στρίμωχνε στη γωνία την Αριστερά εν γένει, και την υποχρέωνε να «αποκηρύσσει μετά βδελυγμίας» τις παραφυάδες της. Οι εφημερίδες, από ΔΟΛ και αριστερότερα, είχαν ψωμοτύρι την απόδοση ευθυνών για κάθε αναταραχή σε «αριστεροχουντικούς» και σε «προβοκάτορες». (Η αλήθεια είναι ότι δεν χρειαζόταν και πολύ, καθώς το σκίαχτρο του προβοκάτορα αποτελούσε –και συνεχίζει να αποτελεί– βολική δικαιολογία σχεδόν για κάθε στραβοπάτημα της Αριστεράς). Η καταδίκη των αριστεροχουντικών τότε μου θυμίζει την καταδίκη της βίας της «17ης Νοέμβρη» στα κατοπινά χρόνια, καταδίκη που «απαιτούσαν» απαξάπαντες κατεξοχήν από την Αριστερά. Άρα, για να συντομεύω, ο πολιτευτάκιας που βολεύεται από τον αριστεροχουντισμό για τα δικά μου μάτια είναι το στέλεχος του αστικού κόμματος πέραν της Αριστεράς, που ρητορεύει ψευδο-σοσιαλιστικά, ψευδο-μαρξιστικά, και θεωρεί ότι έχει το ηθικό πλεονέκτημα έναντι των αριστερών κομμάτων. Όσοι μεγαλώσαμε τότε θυμόμαστε αρκετές τέτοιες μορφές.

  80. Μαρίνα said

    ΝΜ…Συγκλονίστηκα!!!

  81. Γς said

    ΝΜ, πόθεν αι εικόναι αυταί;

    Καλή κοινωνία, Αλ!
    Πόσες και πόσες οι σκηνές αποφυλάκισης στον ελληνικό και ξένο κινηματογράφο.

    My husband’s cousin got locked up at 17 and after a couple months of being released, he robbed again because he missed prison. Crazy…

  82. sarant said

    Kαλημέρα, γύρισα στο δίκτυο και ευχαριστώ για τα σχόλια!

    79: Εαρίων, δίκιο έχεις, είναι και ο Καραγκιόζης που έχει αλλάξει! Όσο για την ερμηνεία του στίχου, μάλλον έχεις δίκιο και εκεί.

  83. ΛΑΜΠΡΟΣ said

    78 – Δεν απέχει και πολύ απο το να το κάνει, η πρότασή του να στείλουμε τους λαθρομετανάστες στα ξερονήσια (το τερπνόν μετα του οφελίμου, και φεύγουν απο τα πόδια μας, και γεμίζουν τα άγονα νησιά) πόσο απέχει απο την Χ.Α;

  84. spiral architect said

    @69: 😐

  85. NM said

    Γς (#81): Αβέρωφ, Σανατόριο (Χολαργός), Αίγινα και μερικές άλλες που δεν μπορώ να θυμάμαι ποιές είναι. Πιθανόν του Ωρωπού. Πάντως πηγαινοερχόμασταν με τα ΚΤΕΛ.

  86. Γς said

    69, 80, 85:
    Τι όμορφο!
    Σαν γύρισμα, σπουδαίου σκηνοθέτη.
    Πόσο θα ήθελα να δω κάτι ακόμα του ίδιου…
    Παράκληση

  87. firiki2010 said

    Εκπλήσσομαι για την … έκπληξη ορισμένων σχολιαστών για την πολιτική πορεία του Νιόνιου. Η πορεία από τα αριστερά προς τα δεξιά είναι ένα παγκόσμιο και διαχρονικό φαινόμενο. Αφορά τους πάντες. Επώνυμους κι ανώνυμους. Κι εμάς τους ψηφοφόρους. Μπορείτε να το πείτε συντηρητικοποίηση, μπορείτε να το πείτε συμβιβασμό, μπορείτε να το πείτε και ωρίμανση.

  88. Gpoint said

    #88

    Υπάρχουν και αντίστροφες πορείες που όμως δεν γίνονται άμεσα αντιληπτές. Η αιτία ειναι και στις δυό περιπτώσεις πως με τα χρόνια ξεθωριάζει η μάσκα του αριστερού-δεξιού και εμφανίζεται το πρόσωπο του ωφελιμιστή ή ιδεολόγου που υπάρχει πίσω της,
    Ακόμα και η συνειδητή ποδοσφαιρική προτίμηση κάτι λέει.για μύχιους πόθους, Η περίπτωση του κομμουνιστή οπαδού του «θρύλου» δύσκολα θα έχει σαν «μάσκα» την οπαδική προτίμηση, είναι πιο χαρακτηριστική της προσωπικότητας από την κομματική επιλογή κι ας ξεγελιούνται όλοι με το αντίστροφο. Μην ξεχνάμε πως πιο εύκολα θα αλλάξει πολιική επιλογή παρά ποδοσφαιρική.

  89. 79, Earion + 82, Νίκο,
    πέφτω από τα σύννεφα τώρα, διότι την εκδοχή του Earion δεν έχει τύχει την έχω ακούσει ποτέ να την τραγουδάει ο Σαββόπουλος.

    Λέει ο Earion

    Λευκό μου σεντονάκι
    λάμπα μου τρελή
    Ποια αγάπη τάχα μας φυσάει
    Βάλε στη σκιά σου
    τούτο το παιδί
    Που δεν έχει απόψε
    πού να πάει πού να πάει

    αλλά

    Λευκό μου σεντονάκι
    λάμπα μου τρελή
    Ποιο φορείο θα μας κουβαλήσει
    Βάλε στη σκιά σου
    τούτο το παιδί
    Που δεν έχει κόμμα
    να ψηφίσει να ψηφίσει

    Η άλλη εκδοχή που ξέρω εγώ και την οποία την είχα διαβάσει και σε ένα βιβλίο του ΔΣ με όλους τους μέχρι τότε στίχους του (βιβλίο γύρω στο 1980, με εξώφυλλο εκείνου του ζωγράφου Αλέξη Κυρίτση, που είχε κάνει και ορισμένα εξώφυλλα στους δίσκους του ΔΣ) ήταν η εξής:

    Οχι

    Λευκό μου σεντονάκι
    λάμπα μου τρελή
    Ποια αγάπη τάχα μας φυσάει
    Βάλε στη σκιά σου
    τούτο το παιδί
    Που δεν έχει απόψε
    πού να πάει πού να πάει

    αλλά

    Λευκό μου σεντονάκι
    λάμπα μου τρελή
    κόκκινο αβγό ή καρναβάλι(α)
    μές από την κάλπη
    την στατιστική
    μας κοιτάει ο Χάρος
    και του τρέχουνε τα σάλια.

    Δεν σας είναι οικείοι αυτοί οι αλλαγμένοι στίχοι;;;
    Εμένα μου είχαν κολλήσει στο μυαλό από τότε που τους είχα πρωτοδιαβάσει στο βιβλίο που είπα, αλλά νομίζω ότι αυτούς τους τελευταίους λέει και στις συναυλίες του, έτσι δεν είναι;;;

  90. Κωλόγερας said

    Δεν έχω καταλάβει ποια ακριβώς είναι η μομφή εναντίον του Σαββόπουλου. Ότι τι; Γιατί δεν μιλάμε καθαρά επιτέλους;

    Δεν έμεινε πιστός στις ιδεολογικές του αρχές; Αν είναι αυτό συγχωράτε με, αλλά ας κοιτάξει ο καθένας πρώτος τον εαυτό του στον καθρέφτη, ας κοιτάξει την κοινωνία γύρω στον καθρέφτη και μετά ας μιλήσει.

    Ο Σαββόπουλος της μέσης και ύστερης περιόδου είναι σταθερά συντηρητικός.

    Είναι εύκολη αυτού του είδους η κριτική. Εντάξει ο Ρίτσος, εντελώς άλλο μέγεθος, που αναφέρθηκε, από την άλλη έμεινε πιστός στο ΚΚΕ. Και έγραψε και τα σχετικά κκεδίστικα ποιήματα μικρής, αν όχι ανύπαρκτης, αξίας.

    Κάπως υποκριτικό το θεωρώ όλο αυτό, σχωράτε με.

    Και, κυρίως, θυμηθείτε: τώρα η μόδα είναι ο ΣΥΡΙΖΑ. Ας το κρατήσουμε αυτό καλά στο μυαλό μας.

    Καλημέρα σε όλους.

  91. sarant said

    89: Η παραλλαγή που δίνει ο Εαρίων υπάρχει στο 45άρι, είναι το πρώτο ρεφρέν. Η παραλλαγή που δίνεις εσύ είναι το δεύτερο ρεφρέν. Μόνο που αυτό με τη στατιστική είναι από τα λάιβ, ενώ στο δίσκο λέει «σάμπως μέσα από μια κάλπη μαγική». Νομίζω, δηλαδή.

  92. Καλά τα λες, Νίκο.

    Βλέπω τώρα, η εκτέλεση στο 45άρι έχει -εκτός από την αλλαγή του Earion- και το στιχάκι που λες εσύ «σάμπως μέσα από μια κάλπη μαγική».

    Εγώ το τραγούδι το έμαθα από τα «Δέκα χρόνια κομμάτια» (το 45άρι δεν το ήξερα καθόλου).
    Εκεί λείπει εντελώς το ρεφρέν με την κάλπη:

    Γι’ αυτό θα μου είχε κάνει εντύπωση τότε (γύρω στο 1980) η παράθεση του ρεφρέν με την κάλπη μόνο στο βιβλίο. Αυτό το άκουσα αργότερα μόνο, στα διάφορα άλμπουμ με λάιβ και διασκευές και συνηθίζει ο ΔΣ από το 1980κάτι και μέτά, μέχρι τώρα.

    Και μια άλλη μικροδιαφορά μου ήλθε τώρα:
    Καπου λέει «έλα στην παράσταση να σε γουχαΐσω»,
    κάπου αλλού λέει «έλα Ηπείρου κι Αχαρνών» (ίσως εκεί ήταν το «Κύτταρο»;;;)

    Δεν ξέρω η Μαρίζα Κωχ, που κι αυτή το είχε πει και το είχε κάνει γνωστό και σε ευρύτερο κόσμο,
    ποια εκδοχή έλεγε.

  93. sarant said

    92: Ναι, Ηπείρου και Αχαρνών ήταν το Κύτταρο (ή, εν πάση περιπτώσει, το μαγαζί όπου εμφανιζόταν ο Σ.) και έτσι το θυμάμαι στην πρώτη εκτέλεση.

  94. nikiplos said

    Πολύ ωραίο το άρθρο αλλά και το αφιέρωμα…
    Επίσης μπράβο στο @69 για το πραγματικά «σκηνοθετικό» βλέμμα… Η περιγραφή επιβεβαιώνει και το στίχο «μπροστά στην πύλη θα σταθώ»…

    Ποτέ δεν μου αρέσει να κρίνω με βάση προσωπικά πολιτικά κριτήρια τη στάση διάσημων καλλιτεχνών, όπως οι Σαββόπουλος, Θεοδωράκης κλπ. Όχι μόνο γιατί εισάγουν έναν εκ προοιμίου υποκειμενισμό, πεπερασμένο σε χρόνο και χώρο, σε μια σφαιρική κάπως εικονογραφία, αλλά και γιατί δεν έχει κανένα νόημα. Τον καλλιτέχνη δεν τον αποδεχόμαστε ή δεν μας μαγεύει η πολιτική του αλλά η τέχνη του και η τολμηρή (στην Περίπτωση του Διονύση) φωνή του. Ας μην ξεχνάμε ότι στα λοίσθιά του ο Ελύτης για το «Μακεδονικό» είχε επιδείξει μιαν τελείως αδιάλλακτη θέση που προσιδίαζε στην Πολιτική Άνοιξη του σημερινού Πρωθυπουργού. Άλλωστε μαζί με τον Καλλιτέχνη κι εγώ μεταβάλλομαι ιδεολογικά και στην πράξη. Εκείνο που έχει σημασία είναι τα σημαίνοντα που υποδεικνύονται από τον καλλιτέχνη…

    Το παράπονό μου φυσικά υπάρχει πάντα, αλλά αυτό αφορά τον ίδιο τον άνθρωπο, όμως και ο εαυτός μου ήταν συχνά πυκνά απών κι ας μην είχε άμεσο προσωπικό συμφέρον :).

  95. 89 Μια διόρθωση: Αλέξης Κυριτσόπουλος είναι ο ζωγράφος, παιδικός φίλος του Σαββ. και σχεδιαστής όλων των εξωφύλλων μέχρι και τα Δέκα χρόνια κομμάτια.

    Οι στίχοι με το Χάρο είναι οικείοι γιατί τους έχει τραγουδήσει στη δική της εκτέλεση η Μαρίζα Κωχ.

  96. skol said

    Ένα ωραίο βιντεάκι από τη συναυλία του Σαββόπουλου με τη Φαραντούρη στη Θεσσαλονίκη που έγινε το ’76 αν δεν κάνω λάθος.
    Ο αριστεροχουντισμός έχει γίνει ήδη σοσιαλισμός, ο Καραγκιόζης και με τις τρεις παραλλαγές του ρεφρέν (στην πρώτη το παιδί δεν έχει σώμα, όχι κόμμα, να ψηφίσει) και το γελαστό παιδί σκοτωμένο απ’ τους φασίστες.

  97. Left G700 said

    Φίλε Sarant,

    Όπως όλοι οι δογματισμοί, έτσι και ο γραμματολογικός είναι κακός σύμβουλος! Κανένα κουσούρι (στην πράξη) δεν έχει η λέξη σοσιαλισμός. Ούτε στην ανάγνωση/εκφώνηση των στίχων, ούτε στην τραγουδιστική της ερμηνεία. Μια χαρά είναι. Απολύτως αντίθετα, η αρχική λέξη, ο αριστεροχουντισμός, τρυπάει αυτιά και στη μία εκφορά και στην άλλη (δοκίμασες να τραγουδήσεις το στίχο σε αυτή την εκδοχή;). Να αγαπάς τις λέξεις, δεν λέω. Όχι όμως και να σου γίνουν φετίχ! 🙂

    Τα λέμε

    ΥΓ Άσχετο, αλλά μια και πήρα το λόγο να το ξεφουρνίσω εδώ: Έχω φρίξει με την «υποδοχή» που σου κάνουν στο Lenin Reloaded, όποτε εμφανίζεσαι εκεί. Αλλά και έχω απορήσει με την αφωνία σου επ’ αυτού. Δεν λέω να τους ανταποδώσεις τα ίσα. Λέω να τους σφάξεις με το μπαμπάκι, με τις λέξεις δηλαδή, που είναι και η ειδικότητά σου. Τι διάολο; Τόσος πασιφισμός πια, τόση πολιτική ορθότης; Έτσι θα πάρουμε την Πόλη; 😉 🙂

  98. sarant said

    97: Διαφωνούμε και σ’ αυτό το θέμα, προφανώς.

  99. Δεν το γνώριζα το μπλογκ του ξαναφορτωμένου Βλαδίμηρου Ίλιτς Ουλιάνωφ. Πήγα και είδα. Και σκέφτηκα πως οι αλεπούδες που πάνε στο παζάρι, μοιραία καταλήγουν στα γουναράδικα. Χαλλλλλαρά, λλλλλοιπόν!

  100. Άρτεμη said

    Να ομολογήσω: πονάει το θέμα.
    Για τη Δημοσθένους Λέξη: ναι, είναι οικείο τραγούδι για το περιεχόμενό του. Είναι αλήθεια το «τί θέλω εγώ εκεί έξω» στην αποφυλάκιση. Γι’ αυτό είναι πολύ αγαπημένο τραγούδι και, μαζί με δυο άλλα ακόμα, διασώζει τον πρώην Νιόνιο -κι’ ας είναι και πρώην. Ο νοών νοείτω. Δέν τολμώ να πω άλλα.

  101. Left G700 said

    «97: Διαφωνούμε και σ’ αυτό το θέμα, προφανώς».

    Διαφωνούσαμε, φίλε Sarant, διαφωνούσαμε! Διάβασα προσεκτικά τα επιχειρήματά σου και με έπεισαν πως έχω άδικο. Ειδικά το 5o και το 6ο ήταν απολύτως elementary κι αυτό μου δημιούργησε ένα κάποιο κόμπλεξ. Μα να μη τα σκεφτώ; 🙂

  102. Α Κ said

    Πολλές οι αλλαγές σε στίχους τραγουδιών του Σαββόπουλου, συχνή και η αυτολογοκρισία.
    Ακόμα και μελωδία τραγουδιού έχει αλλάξει από την πρώτη εκτέλεση τραγουδιού μέχρι την έκδοση σε δίσκο. Παράδειγμα η «Συννεφούλα» (έχω ακούσει σε συνέντευξη να τραγουδάει τη μελωδία που είχε πριν τελικά της δώσει αυτή με την οποία είναι μέχρι σήμερα γνωστή, δε ξέρω αν υπάρχει κάπου ηχογραφημένη), «για την Κύπρο», «μια θάλασσα μικρή», «οι δεκαπέντε (Αμνηστεία ’64)», το τελευταίο με κάποια μόνο σημεία να διαφέρουν.
    Πολλές φορές έχοντας κατά νου όλες τις διαφοροποιήσεις του στίχου, νομίζω βγαίνει κάποιο παραπάνω συμπέρασμα.
    Για να επιστρέψουμε στον «αριστεροχουντισμό», έχει καταγραφεί μουσικά και από το Θέμη Ανδρεάδη το 1975, σε διασκευή (επανενορχήστρωση νομίζω ταιριάζει καλύτερα) του «Πολιτευτή».
    Δε βρήκα το κομμάτι μόνο του. Στο 17,45 αρχίζει το κομμάτι και στο 19,52 η… λέξη του άρθρου:

  103. sarant said

    Α, ευχαριστώ πολύ, δεν το ήξερα!

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: