Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Χάσμα μέγα ηνεώγη

Posted by sarant στο 14 Ιουλίου, 2013


gavr6444… που σημαίνει «μεγάλο χάσμα ανοίχτηκε» -αυτό το περίεργο ‘ηνεώγη’ είναι παθητικός αόριστος του ανοίγω, σπανιότερος από τον τ. «ηνεώχθη», που επίσης είναι βαρύς καθαρευουσιάνικος, θέλει και μιαν ασελγή υπογεγραμμένη κάτω απ’ το ωμέγα. Μάλιστα, στην αρχαία γραμματεία μόνο το «ηνεώχθη» βρίσκουμε, όχι το «ηνεώγη», που πάντως το χρησιμοποιεί ο Βιζυηνός στο Ποίος ήτον ο φονεύς του αδελφού μου (Η θύρα μου ηνεώγη μετά πατάγου και πρώτος εισήλθεν ο αδελφός μου). Ίσως δεν είναι τυχαία η επιλογή του σπάνιου τύπου, μια και ο αρθρογράφος θέλει ακριβώς να τονίσει το μέγα χάσμα που είχε ανοιχτεί ανάμεσα στη γλώσσα του λαού και στη γλώσσα που μεταχειρίζονταν οι διανοούμενοι -τα κινέζικα, όπως τα λέει.

Ο αρθρογράφος είναι ένας από τους επιφανέστερους Έλληνες δημοσιογράφους και εκδότες, ο Βλάσης Γαβριηλίδης (1848-1920), που γεννήθηκε στην Πόλη και σπούδασε στη Λιψία, αλλά ευτυχώς κυνηγήθηκε από τις οθωμανικές αρχές για τα άρθρα του και κατέφυγε στην Αθήνα, όπου έφερε επανάσταση στην ελληνική δημοσιογραφία, εκδίδοντας, ανάμεσα στα άλλα, την εφημ. Ακρόπολις, από το 1883 αν δεν κάνω λάθος μέχρι τη μέρα του θανάτου του. (Στη συνέχεια η εφημερίδα έκλεισε, και ξαναβγήκε το 1929 από άλλους, που αγόρασαν τον τίτλο). Η Ακρόπολις κυκλοφορεί και σήμερα, αλλά φυτοζωεί. Μεταπολεμικά ήταν προπύργιο της συντήρησης, αλλά επί Γαβριηλίδη η Ακρόπολις ήταν φορέας προόδου και ανανέωσης, μεταξύ άλλων και στο γλωσσικό. Τουλάχιστον δυο φορές έσπασαν οι εθνικόφρονες τα γραφεία της κι ο ίδιος ο Γαβριηλίδης υπέστη διώξεις.

Το κείμενο που θα παρουσιάσω σήμερα είναι μάλλον παρμένο από ένα ή δύο κύρια άρθρα του Γαβριηλίδη γραμμένα περί το 1888. Εγώ το βρήκα στον 4ο τόμο των Απάντων του Τριανταφυλλίδη (σελ. 184), χωρίς βιβλιογραφική αναφορά και χωρίς σαφείς ενδείξεις αν πρόκειται για ένα ή δύο άρθρα. Δεν υπήρχε ολόκληρο στο Διαδίκτυο, αποσπάσματά του μόνο. Συμπλήρωσα και ένα απόσπασμα που έλειπε από τον Τριανταφυλλίδη, και που το βρήκα σε άλλη πηγή, αλλά και πάλι δεν ξέρω αν είναι πλήρες το κείμενο ή σωστά μεταφερμένο, αφού δεν έχω δει το πρωτότυπο. Πάντως, αξίζει να διαβαστεί.

Χάσμα μέγα ηνεώγη μεταξύ της ανεπτυγμένης τάξεως και του λαού. Μετεχειρίζετο εκείνη γλώσσαν, ην ο λαός δεν εννόει. Ο λαός ωμιλούσε ρωμαίικα, οι ανεπτυγμένοι ελάλουν ή έγραφον κινέζικα. Το αποτέλεσμα; Οι λόγιοι εμορφώθησαν εις λαμπρούς ημιμαθείας αγύρτας, ο δε λαός εξηγριώθη και απεκτηνώθη. Η επιστήμη, το δίκαιον, η ηθική, η ποίησις, το κήρυγμα, οι νόμοι, τα στρατιωτικά προστάγματα, ο τύπος, τα περιοδικά, όλα περνούσαν χιλιάδας λεύγας απάνω από τα κεφάλια του λαού, όπως περνούν τα μετέωρα και αι βολίδες… Το δε αποτέλεσμα; Από τα γυμνάσια εξέρχονται ανορθόγραφοι, από το Πανεπιστήμιον ανεπιστήμονες, το δίκαιον μετεβλήθη εις εμπόριον, τα γράμματα εις κοντισμούς, η φιλοσοφία εις μαλακίαν, η ιατρική εις κομπογιαννιτισμόν, η μηχανική εις χρηματοληστείαν, η ποίησις εις σουδάριον, ο τύπος εκυκλοφόρει μεταξύ 300 ή 500 ατόμων εις όλην την Ελλάδα. Τόσοι τον κατελάμβαναν, τόσοι τον υπεστήριζον. (1888)

Και τώρα οι λόγιοι αττικίζουν και ο λαός φονεύει. Και τώρα οι ιεροκήρυκες χρυσοστομίζουν και ο λαός βλασφημεί. Και τώρα οι νομοθεται ιουστινιανίζουν και πανδεκτίζουν και ο λαός εγκληματεί. Και τώρα ο κ. πρωθυπουργός δεν μεταχειρίζεται μεν ξενικήν λέξιν εις τας δημηγορίας του αλλά ο λαός πληρώνει τους φόρους μόνον διά τον φόβον του βούρδουλα, διά τον φόβον του τόκου. Και τώρα, o αοίδιμος Χαντζερής θριαμβεύει εις τόν στρατιώτην με την γλώσσαν, τα δε στρατιωτικά μας καταλήγουν εις την Κούτραν. Και τώρα τινές των ποιητών μας και των πεζογράφων μεταχείριζονται γλώσσαν Πινδάρου και Λουκιανού, ο δε λαός τρελλαίνεται διά τους μανέδες της σιόρ Καλλιόπης. Και τώρα πλήρες χάσμα μεταξύ ανεπτυγμένων και λαού. Εθνική φιλολογία, ντζίφος! Εθνική ποίησις, ντζίφος! Εθνική γλώσσα, ντζίφος! Εθνική επιστήμη, ντζίφος! Μηδενικά επί μηδενικών. Μόνον οι φόνοι, αι αναιρέσεις, τα τραύματα, αι φυγοδικίαι και αι ζωοκλοπαί αποτελούσι τας αριθμητικάς μονάδας.

Κοντισμούς αποκαλεί ο Γαβριηλίδης τις σχοινοτενείς και στείρες γραμματικές αναλύσεις (της αρχαίας, βέβαια) που εκπονούσε ο νεοαττικιστής καθηγητής Κ. Κόντος. Ο αοίδιμος Χαντζερής αγνοώ ποιος από τη φαναριώτικη οικογένεια είναι και τι έκανε, ίσως κατάρτισε στρατιωτικούς κανονισμούς σε άπταιστη καθαρεύουσα είναι ο Γρηγόριος Χαντζερής (1818-1870) που εξελλήνισε πολλούς όρους της στρατιωτικής ορολογίας και συνέγραψε ένα «Σκευολόγιον στρατιωτικόν». Η Κούτρα ωστόσο είναι ένα ταπεινωτικό επεισόδιο του «ειρηνοπολέμου» του 1886, όταν ένα ευζωνικό τάγμα που πέρασε τα σύνορα αιχμαλωτίστηκε και μετά οι Τούρκοι το περιέφεραν στις πόλεις της Μακεδονίας προς παραδειγματισμό.

Η σιόρ Καλλιόπη με τους μανέδες της δεν ξέρω αν υπήρξε -όσο για τη γραφή «ντζίφος» σήμερα θα γράφαμε «τζίφος».

43 Σχόλια to “Χάσμα μέγα ηνεώγη”

  1. Νέο Kid Στο Block said

    Eίσαι τυχερός που λείπει η Ιμμόρ, αλλιώς αυτή η Λιψία δεν θα πέρναγε ..αναίμακτη! 🙂
    To πρώτο aοίδημος φέρει ένα ευβοϊκό a επικεφαλής. Δεν κάνει! 🙂

  2. spiral architect said

    Καλημέρα. 🙂
    Τι μου λέει, τι μου λέει.. .

  3. Τρίτος…
    Με καλημέρες.
    Γιάννης

  4. Mark said

    Μια καλοπροαίρετη παρατήρηση στον Νικοκύρη, του οποίου το εξαίρετο ιστολόγιο διαβάζω καθημερινά.
    Το «Λιψία» είναι από κάθε άποψη αχρείαστο και υπερβολικό.
    Κατανοώ και αποδέχομαι την ουσία του προβληματισμού σας σχετικά με τη μεταγραφή των ξένων ονομάτων. Και η σχετική συζήτηση στη Λεξιλογία με τις εξαίρετες παρατηρήσεις του nickel είναι και εύλογη και διαφωτιστική.
    Όμως η ανατροπή μιας καθιερωμένης γραφής δίνει επιχειρήματα στους οπαδούς του γλωσσικού ευπρεπισμού (και των υπερβολών του λεξικού Μπαμπινιώτη) και αποτελεί την αντίθετη όψη του.
    Πόσο μακριά θα πάμε με αυτή τη λογική; Θα αλλάξουμε την καθιερωμένη ορθογραφία όλων των ξένων ονομάτων;

  5. Gpoint said

    Bonjours ! (ma femme n’ est pas la)

    Αφού τα έγραψε άραγε, έφυγε ή ώχετο απιών ;

    Πάντως και τώρα που το χάσμα εσμικρύνθη αυτά τα «Από τα γυμνάσια εξέρχονται ανορθόγραφοι, από το Πανεπιστήμιον ανεπιστήμονες, το δίκαιον μετεβλήθη εις εμπόριον, η φιλοσοφία εις μαλακίαν, η ιατρική εις κομπογιαννιτισμόν, η μηχανική εις χρηματοληστεία» εξακολουθούν να ισχύουν. Αρα δεν ήταν μόνο η γλώσσα αιτία

  6. MelidonisM said

    Λειψία μέσω ιταλικού Lipsia, οπότε νόμιμο
    και το Λιψία
    ….
    Η κρυφία πυλίς ηνεώγη αφείσα ελευθέραν την διάβασιν εις τον βαρώνον. Ο ρακοσυλλέκτης των Παρισίων – Φηλίκου Πιάτ, Αθήναι 1906

    ίσως αυτός ο Χαντζερής (Δημήτριος του Αλεξάνδρου;) που έγραψε περί γλώσσης μεταξύ 1860-71
    http://www.kenef.phil.uoi.gr/dynamic/auth_books.php?Name_ID=1778

  7. sarant said

    Καλημέρα, ευχαριστώ πολύ για τα πρώτα σχόλια!

    4: Κοιτάξτε, τα καθιερωμένα (εξελληνισμένα) τοπωνύμια *καταρχήν* δεν απλοποιούνται (π.χ. Βρυξέλλες) ωστόσο η πορεία των πραγμάτων οδηγεί στο ότι κι αυτά, σιγά-σιγά, θα απλογραφηθούν. Όχι όλα μαζί, και ίσως όχι όλα. Για παράδειγμα, η Σκανδιναβία άλλαξε χωρίς να το παρατηρήσει κανείς.

    Αλλά η Λιψία από παλιά γραφόταν και με ι, δες τι λέει και ο ΜιχΜ. στο 6.

  8. Μιχαλιός said

    6:, Όχι, είναι προφανώς ο Γρηγόριος Χαντζερής (1818-1870). http://www.ygeiaonline.gr/index.php?option=com_k2&view=item&id=54636:xantzerhs

    Το «Λιψία» ως δεύτερη γραφή το έχει κι ο προπολεμικός Ελευθερουδάκης.

  9. Μιχαλιός said

    Εν Λιψία της Σαξονίας, 1766:
    http://anemi.lib.uoc.gr/php/pdf_pager.php?rec=/metadata/4/c/8/metadata-155-0000140.tkl&do=147848_01.pdf&lang=el&pageno=1&pagestart=1&width=295&height=555&maxpage=462

  10. sarant said

    8-9 : Ευχαριστούμε!

    Θα περάσω τα περί Γρ. Χαντζερή.
    2. Γρηγόριος (1818 – 1870). Στρατιωτικός και συγγραφέας. Σταδιοδρόμησε ως αξιωματικός του πυροβολικού, ενώ παράλληλα εξελλήνισε διαφόρους όρους που χρησιμοποιούσαν στο πυροβολικό και έγραψε βιβλία της ειδικότητάς του, ανάμεσα στα οποία ιδιαίτερη θέση έχουν τα: Λεξικόν των στρατιωτικών επιστημών και τεχνών (1847) και Σκευολόγιον στρατιωτικόν (1870).

  11. Μιχαλιός said

    Παρακαλώ, και για να σχολαστικολογήσω κι εγώ θα παρατηρούσα ότι όσο χαλαρή και αν είναι γραμματικά η γλώσσα του Γαβριηλίδη, το «ημιμαθείας αγύρτας» και το «χιλιάδες λεύγας» μου στραβοκάθονται ιδιαίτερα. Έτσι τα έχει ο Τριαντ.;

  12. MelidonisM said

    8 ευχαριστώ, ξεφυλλίζοντας στην ανέμη, tir à boulets rouges, ρίμμα μετά πεπυρωμένων σφαιρών, και tirant de volée ρώστρον ζυγού (εκ του ρώννυμαι!)…αντί λατ. rostrum, έμβολο

  13. Μιχαλιός said

    111: Σαχλαμάρα έγραψα, είναι προφανώς «αγύρτας της ημιμαθείας», γενική ενικού.

  14. sarant said

    11: Για το άλλο όμως έχεις δίκιο, χιλιάδας λεύγας έχει, καλά να πάθω που το πήρα από εδώ και μετά το συμπλήρωσα:
    http://www.greek-language.gr/greekLang/studies/history/thema_11/pop07.html

  15. Mark said

    @ 6, 7: Ευχαριστώ για τις παρατηρήσεις σας. Συμφωνώ πως η πορεία των πραγμάτων δείχνει προς μια σταδιακή απλογράφηση.
    Είναι βέβαια συζητήσιμη η ανατροπή καθιερωμένων τρόπων γραφής με την αιτιολογία της ύπαρξης μιας νόμιμης αλλά περιθωριακής ορθογραφίας. Ε, να, δεν μου βγάζετε από το μυαλό ότι και τα τσηρώτα, αγώρια, κροκόδιλοι κλπ. κάπου εκεί βασίζονται (όπου «νομιμότητα» διάβαζε «ετυμολογικά ορθή γραφή»)…

  16. spyroszer said

    Σιορ Καλλιόπη λέει ή Κιορ Καλλιόπη; Εκείνη την εποχή ήταν η μεγάλη άνθηση του καφέ αμάν με πιο γνωστή τραγουδίστρια την Κιορ Κατίνα. Υπήρχε και η Καλλιόπη. Περισσότερες πληροφορίες στον Χατζηπανταζή «της Ασιάτιδος Μούσης ερασταί».
    http://books.google.gr/books?id=eRrgAAAAMAAJ&q=%CE%BA%CE%B1%CF%86%CE%AD+%CE%B1%CE%BC%CE%AC%CE%BD+%CE%9A%CE%B1%CE%BB%CE%BB%CE%B9%CF%8C%CF%80%CE%B7&dq=%CE%BA%CE%B1%CF%86%CE%AD+%CE%B1%CE%BC%CE%AC%CE%BD+%CE%9A%CE%B1%CE%BB%CE%BB%CE%B9%CF%8C%CF%80%CE%B7&hl=el&sa=X&ei=IoPiUZaIH8mKswbgl4FI&ved=0CC8Q6AEwAA

  17. Πέπε said

    α. Δεν το πιστεύω ότι μέσα στα πρώτα 16 μηνύματα βρέθηκε άνθρωπος να παρατηρήσει ότι η κιορ Κατίγκω έγινε σιορ Καλλιόπη! Αυτό ετοιμαζόμουν να γράψω. Ένα στον Σπύρο, ό,τι πίνει, από μένα!

    β. @4 κεξ (Λιψία / Λειψία): Η Σκανδιναυΐα, όπως και ό,τι σχετικό με Σλαύους (π.χ. Γιουγκοσλαυΐα) άλλαξαν επειδή υπήρχε πρακτικός λόγος. Αυτή η ασυνήθιστη ακολουθία αυϊ (με τα υποχρεωτικά διαλυτικά) είναι κάπως δυσανάγνωστη και μπερδεψιάρικη. Για τη Λειψία δε βλέπω κάποιον αντίστοιχο λόγο. Βέβαια δημιουργεί παρετυμολογικούς συνειρμούς (λείπω).
    Πάντως νομίζω ότι ο κανόνας για τη γενική απλογράφηση των ξένων ονομάτων αφορά τα αναφομοίωτα, π.χ. Κέμπριτζ. Όσα έχουν εξελληνιστεί έχουν διαγράψει ήδη μια ετυμολογική/εξελικτική πορεία εντός των ορίων της ελληνικής γλώσσας, η οποία -έστω και σύντομη- καλό είναι να αποτυπώνεται στην ορθογραφία. Ενώ για τα αναφομοίωτα θεωρούμε ότι δεν έχουν καν ετυμολογία, γι’ αυτό και τα απλογραφούμε.

  18. christos k said

    4,15. Πάντως και ο Μπαμπινιώτης Λιψία προτείνει (από το ιταλικό Lipsia) εξηγώντας μάλιστα στο λεξικό του ότι η ορθογραφία με ει προέρχεται απο το γερμανικό Leipzig, άρα το λεξικό που κατηγορείς τα λέει μια χαρά ενώ εσύ Μαρκ φαίνεσαι να είσαι πιο ευπρεπιστής. Μέσα στις 150,000 λέξεις που αποδίδει εξαιρετικά το λεξικό Μπαμπινιώτη ας μην κολλάμε στις 1000 περίπου με την προβληματική κατα τον ίδιο ορθογραφία. Διαφωνώ και εγώ με τις θέσεις αυτές αλλά δεν μπορώ να δέχομαι αφορισμούς συνολικά για το λεξικό αυτό επειδή το θεωρώ σημαντικό.

  19. sarant said

    16-17: Ο Σπύρος έχει δίκιο, το σωστό είναι «Κιορ», αλλά εκεί απ’ όπου το πήρα γράφει Σιόρ:
    http://books.google.gr/books?id=2XtiAAAAMAAJ&q=%CE%BB%CE%B1%CF%8C%CF%82+%CF%84%CF%81%CE%B5%CE%BB%CE%BB%CE%B1%CE%AF%CE%BD%CE%B5%CF%84%CE%B1%CE%B9&dq=%CE%BB%CE%B1%CF%8C%CF%82+%CF%84%CF%81%CE%B5%CE%BB%CE%BB%CE%B1%CE%AF%CE%BD%CE%B5%CF%84%CE%B1%CE%B9&hl=fr&sa=X&ei=yJLiUfS-KvC00QW4uIDYBw&ved=0CC0Q6AEwAA

    Αν ποτέ βρεθεί το πρωτότυπο, θα δούμε αν η μετατροπή έγινε από τον Γαβριηλίδη ή (το πιθανότερο) από τον μεταγραφέα.

  20. Emphyrio said

    Πολυ καλημερα σας, μετα απο παρα πολυ καιρο.

    Μερα που ειναι σημερα, μην ξεχασουμε και αυτο το τραγουδακι: https://www.youtube.com/watch?NR=1&v=HM-E2H1ChJM&feature=endscreen

    Vive la France, λοιπον. Marchons, marchons.

  21. Emphyrio said

    Νικοκυρη, μπορεις να το σβησεις το σχολιο, γιατι μετα απο τοσον καιρο απουσιας εμφανιζομαι ξαφνικα και σχολιαζω πικροχολα – εχω διαβασει ομως ολα μα ολα οσα εχουν διαδραματιστει εδω μεσα, στον ξενο αχερωνα, και εχω φριξει. Λοιπον, το κολπο με το plonk4wp μεσω του Greasemonkey δουλεψε. Τωρα πια εχω το κεφαλι μου και τα ματια μου ησυχα οταν διαβαζω τα σχολια των εκλεκτων και μονο συνσχολιαστων, χωρις να χρειαζεται να σκρολαρω με μεγαλυτερη ταχυτητα για να αποφυγω τα εμποδια.

  22. sarant said

    Ποιο να σβήσω; Το 20; Γιατί;

    Καλώς επανήλθες, πάντως!

  23. Πέπε said

    @18: Χρήστο, λες «Μέσα στις 150,000 λέξεις που αποδίδει εξαιρετικά το λεξικό Μπαμπινιώτη ας μην κολλάμε στις 1000 περίπου με την προβληματική κατα τον ίδιο ορθογραφία».

    Το ότι αποδίδει χωρίς προβλήματα την «καλημέρα», και άλλες 149.999 λέξεις που δε θα είχαν έτσι κι αλλιώς πρόβλημα, δεν είναι επαρκής λόγος να μην κολλάμε!

    Δε διαφωνώ ότι το λεξικό είναι σημαντικό. Θα προσέθετα και την παρατήρηση ότι ο αντιμπαμπινιωτισμός είναι και λίγο μόδα. Αλλά ο πραγματικός λόγος που κολλάμε, μάλλον, είναι η δυσαναλογία ανάμεσα στο σουξέ και το περιεχόμενο του Μπαμπινιώτη συνολικά. Πόσοι από όσους γνωρίζουν το όνομά του γνωρίζουν έστω και ένα ακόμα όνομα ομοτέχνου του; Ε, μπροστά σε τέτοιο σταρηλίκι εγείρονται και υψηλότερες επιστημονικές απαιτήσεις.

  24. Γς said

    20: @ Emphyrio

    >Μερα που ειναι σημερα, μην ξεχασουμε και αυτο το τραγουδακι:https://www.youtube.com/watch?NR=1&v=HM-E2H1ChJM&feature=endscreen
    Vive la France, λοιπον. Marchons, marchons.

    Το πρώτο “τραγουδάκι” που μας μάθανε το 1949 στο νηπιαγωγείο. Πεντε έξι χρόνια μετά τη Μασσαλιώτιδα της Καζαμπλάκας σου.

    Παθιασμένοι τότε οι έλληνες με τη Γαλλία.
    Τώρα, ποιος θυμάται την ζιγιέ κατόρζ;

  25. christos k said

    23. Κοίτα δεν βλέπω να λέμε κάτι διαφορετικό, άλλωστε όπως έγραψα πρίν και εγώ διαφωνώ με τις προτάσεις του και κυρίως με το δόγμα κάτω απο το οποίο τις εισήγαγε (είσαξε που θα λεγε και ο Νίκος 🙂 ). Μην φτάνουμε όμως να τον ψέγουμε και γι’ αυτά που δεν έχει κάνει συνδέοντας το Λιψία με ει (Λειψία) με το λεξικό Μπαμπινιώτη και τις επιλογές του. Έτσι χάνουμε την αντικειμενικότητά μας και φαινόμαστε κολλημένοι.

  26. Γς said

    >θέλει και μιαν α σ ε λ γ ή υπογεγραμμένη κάτω απ’ το ωμέγα.

    >Όμως εδώ λεξιλογούμε και δεν *&^*^@ούμε

  27. gmallos said

    Το Σιορ Καλλιόπη δεν ταιριάζει. Σιόρα θα έλεγε (έλεγαν) για την Καλλιόπη. Το σιορ για άνδρες δεν ήταν; Ενώ το κιορ (=τυφλός, τυφλή) κολλάει καλύτερα. Αλλά πού να βρεθεί το πρωτότυπο…

  28. Γς said

    http://academia.edu/1440900/_

    «στην Πάτρα του 1885 στο καφέ σαντάν Παράδεισος ιταλίδες και γερμανίδες σαντέζες τραγουδούσαν οπερέττες πλάι στην κυρία Καλλιόπη που « ηδυπαθής και χαύνος » τραγουδούσε ανατολίτικα τραγούδια»

  29. Emphyrio said

    Το σχολιο 21 εννοουσα.

  30. Nestanaios said

    Ίδια γλώσσα χρησιμοποιούν και σήμερα οι έξωθεν απεσταλμένοι. Μεταφρασμένη από μίαν άλλη γλώσσα και μίαν άλλη «γραμματική». Θέλουν να επιβληθούν αυτού του τόπου και με πρόσχημα ορθολογίας, ορθοπραξίας προετοιμάζουν το έδαφος.

    Το «ηνεωγη» μου προκαλεί γέλωτα. Δεν είναι ούτε αόριστος κανενός ρήματος ούτε παθητικό. Είναι κακή μετάφραση από μίαν άλλη γλώσσα και μίαν άλλη «γραμματική».

  31. Γς said

    28: (για την Καλλιόπη)

    Και είναι τώρα το Πάνθεον, ο παλιότερος κινηματογράφος της Πάτρας, εκεί που τραγούδαγε η κυρία Καλλιόπη στο στο καφέ σαντάν Παράδεισος

  32. sarant said

    29: Δεν πειράζει.

  33. Γς said

    >Η σιόρ Καλλιόπη με τους μανέδες της δεν ξέρω αν υπήρξε

    Μετά τα σχόλια #28 και #31, ξέρουμε ότι υπήρξε.
    Την αναφέρει εδώ η Ευανθία Στιβανάκη.

  34. Γς said

    >η ποίησις εις σουδάριον

    Τι να εννοεί άραγε ο Γαβριηλίδης;
    Το έψαξα, αλλά δεν βρήκα κάτι.
    Αλλά ούτε και για της Δημουλάς το:
    «Ὄχι σουδάριο κάθε γῆς»

    Τι το απαξιωτικό ενός σουδαρίου;

  35. 30: Το “ηνεωγη” μου προκαλεί γέλωτα. Δεν είναι ούτε αόριστος κανενός ρήματος ούτε παθητικό. Είναι κακή μετάφραση από μίαν άλλη γλώσσα και μίαν άλλη “γραμματική”.

    … Κατά τα άλλα γνωστή ως λόγια βυζαντινή. 🙂

    Στο TLG έχουμε και λέμε:

    Μαγικός πάπυρος Preisedanz IV 2256 (δ! μ.Χ. αι.): ἐν ᾗ τὸ κλεῖθρον ἠνέῳγε Ταρτάρου

    Δίδυμος ο Τυφλός, Σχόλια στον Εκκλησιαστή (11-12), σελ. 350 (δ! μ.Χ. αι.): αὐτίκα γοῦν ὁ ἀπόστολος λέγει· “θύρα δέ μοι ἠνέῳγεν μεγάλη καὶ ἐνεργὴς καὶ ἀντικείμενοι πολλοί” (αναφορά στο Εις Κορινθίους Α! 16:9: «θύρα γάρ μοι ἀνέῳγεν…»)

    Εφραίμ ο Σύρος, Λόγος εις τον προφήτην Ιωνάν, σελ. 301 (δ! μ.Χ. αι.): ἠνέῳγαν θησαυρούς, καὶ οὐδεὶς ἦν ὁ συλῶν

    Ιω. Χρυσόστομος, Εις τας αγίας μαρτύρας Βερνίκην και Προσδόκην, MPG 50.638 (δ-ε! μ.Χ. αι.): Καὶ γὰρ ἠνεῴγει τὸ στάδιον

    Σωζομενός, Εκλησιαστική Ιστορία 5.16.1 (ε! μ.Χ. αι.): ναοὶ μὲν γὰρ ἠνεῴγεισαν

    Ναι, χάθηκα και θα εξακολουθώ να είμαι χαμένος 🙂 , αλλά είπα να το ψάξω. Κάτι τέτοιες καταχρηστικές αυξήσεις είναι κοινότατες στο Βυζάντιο.

    Τα σχολιάζει μάλιστα ο Ευστάθιος Θεσ/κης (Ιλιάδα Ψ 705): ἐκεῖνοι δὲ καὶ ἄλλως καινοτομοῦσι τὰς αὐξήσεις … τοιοῦτον γὰρ τὸ «δεδιῴκηται» ἐκ τοῦ διοικῶ, καὶ τὸ «ἐκδεδιῃτημένος» ἀπὸ τοῦ ἐκδιαιτῶ, καὶ τὸ «μεμεθωδευμένος», καὶ τὸ «πεπαρῳνηκώς», καὶ τὸ «μεμελοπεποιημένος», καὶ τὸ «ἠνώχλησε», καὶ τὸ «ἠνέῳγεν», ἵνα μή τις τἆλλα λέγῃ, ὅσα χύδην ἔχει καὶ εἰς γνῶσιν πρόκειται.

  36. Gilop said

    «Ανακοίνωση με αφορμή τη 39η μαύρη επέτειο της 15ης Ιουλίου 1974 του πραξικοπήματος, η Συμμαχία Πολιτών καταδικάζει το πραξικόπημα και τιμάει όλους όσους το υπερασπίστηκαν.»
    http://www.24h.com.cy/epikairotira/30970-simaxia-politon-praxikopima.html

    Οι δημοσιογράφοι δεν εκπαιδεύονται στο άθλημα της περίληψης κειμένου;

  37. sarant said

    Καλημερα, ευχαριστώ για τα νεότερα!

    35: Σαν τα χιόνια, αφού το «ηνεώγη» σε παρακίνησε να γράψεις κάτι, πετυχημένο ήταν το άρθρο! (Άκου μεμελοπεποιημένος!)

    34: Σουδάριο, δηλαδή άσπρο, άχρουν, νεκρικό, χωρίς ζωή και χωρίς χρώμα.

  38. Νέο Kid Στο Block said

    36. Στο λινκ που παραθέτεις όμως,λέει:»..τιμούμε όσους υπερασπίστηκαν τη Δημοκρατία και τη νομιμότητα.» που και πολίτικαλ κορέκτ είναι, και στρωτά ελληνικά .Εκτός αν το διόρθωσαν εκ των υστέρων.

  39. Νέο Kid Στο Block said

    36.via 38. A,με συγχωρείς! Τώρα πρόσεξα τη «δημοσιογραφική» εισαγωγή. Νόμιζα ότι αναφερόσουν στο καθαυτό κείμενο της «Συμμαχίας».
    Επί της ουσίας: Τράτζικ!

  40. Gilop said

    38,39: Ναι, η εισαγωγή είναι λάθος, το κείμενο είναι μια χαρά. Δουλειές του ποδαριού…..

  41. Nestanaios said

    35.

    Έχω καταγράψει τις λέξεις από το TLG άνευ συναιρέσεως του ι. (γράφω το άφωνο ι μετά το ω).
    Ηνέωιγε, ανέωιγεν, ηνέωιγαν, ηνεώιγει, ηνεώιγεισαν.
    Είναι προφανές ότι το «γερμανικό ηνεώγη» δεν υπάρχει στο TLG. Ο λόγος είναι ότι η λέξη δεν επίσταται (εφίσταται) γραμματικώς.

    Όλα ξεκινούν από το «ανοίγω».
    Όλα δείχνουν πως η συλλαβή «αν» είναι εκ της προθέσεως ἤ μήπως είναι πλεονασμός; Τι διαφορά έχει το ανοίγω από το οίγω; Εγώ δεν βλέπω διαφορά και ας χρησιμοποιώ μόνο το ανοίγω.

    Στο TLG βλέπουμε τι έλεγαν οι παλαιοί για το ανοίγω.
    ⟨⟨Ἀνοίγω γὰρ τὸ διαχωρίζω. καὶ Ἀνοιγομένοις τοῖς κτήνεσιν, ἀντὶ τοῦ σχιζομένοις.⟩⟩
    Εγώ λέω ανοίγει τοις οφθαλμούς και όχι ανοίγει τὰ βλέφαρα. Aνοίγει το στόμα και όχι ανοίγει τά χείλη. Σίγουρα σφάλω, αλλά δεν πειράζει.

    Πολύ σωστά ο φίλος μας εκ Γερμανίας μιλάει για μέγα χάσμα που ανοίγει με την έννοια του διαχωρίζει ΑΛΛΑ, το «ηνεώγη» που το βρήκε; Τι σχέση έχει με το «ανοίγω»; Σίγουρα δεν έχει καν μία σχέση.

    Δύο αυξήσεις είναι σίγουρα πλεονασμός και γιατί όχι βαρβαρισμός κατά τους παλαιούς; Είναι καταγεγραμμένο στα κείμενα και έχει σίγουρα χρησιμοποιηθεί από τους παλαιούς αλλά αυτό δεν το καταστά (καθιστά) ορθό. Εδώ έχουμε τρείς αυξήσεις και μία αποβολή. Το α της αν τρέπεται σε ην. Το ο της οιγ τρέπεται σε ω και έχομεν και την συλλαβική αύξηση μετά της προσθέσεως του ε. Επίσης έχουμε και την αποβολή του άφωνου ι. Το η της γη από πού προκύπτει;
    Πώς να μη γελάω;
    Ανοίγω, ανοίγομαι και συγκοπή του ο ανοίγμαι.
    Αόριστος ανέοιξα ἤ ανώιξα. (μία αύξηση σε κάθε περίπτωση και ποτέ επί της προθέσεως με το άφωνο ι πάντοτε παρόν).
    Το ανέοιξα κατόπιν κράσεως και συναιρέσεως γίνεται ανῄξα και το ανώιξα κατόπιν συναιρέσεως γίνεται ανῴξα. Το ανῄξα γίνεται άνηιξα με το αφωνο ι πάντοτε παρόν για να μη ξεχνάμε από πού ξεκινάμε.

  42. Πέπε said

    @42: «Δύο αυξήσεις είναι σίγουρα πλεονασμός και γιατί όχι βαρβαρισμός κατά τους παλαιούς; Είναι καταγεγραμμένο στα κείμενα και έχει σίγουρα χρησιμοποιηθεί από τους παλαιούς αλλά αυτό δεν το καταστά (καθιστά) ορθό. Εδώ έχουμε τρείς αυξήσεις και μία αποβολή. Το α της αν τρέπεται σε ην. Το ο της οιγ τρέπεται σε ω και έχομεν και την συλλαβική αύξηση μετά της προσθέσεως του ε. Επίσης έχουμε και την αποβολή του άφωνου ι. Το η της γη από πού προκύπτει;»

    Ότι έχουμε τρεις αυξήσεις είναι γεγονός.

    Το ι δε χάθηκε, απλώς δεν εμφανίζεται επειδή εμείς εδώ γράφουμε μονοτονικά και άρα και χωρίς υπογεγραμμένες. Προφανώς οι προλαλήσαντες εννοούν αυτό που εσύ θα έγτραφες «ηνεωίγη».

    Στο «κι αν καταγράφεται δεν πάει να πει ότι είναι σωστό» δεν υπάρχει απάντηση. Τι θεωρεί έκαστος σωστό; Πάντως το έλεγαν.

    Το -γη είναι κατάληξη παθητικού αορ. β΄. Όπως εγράφην (αόρ. β’, αντι αορ. α’ εγράφθην), εξελέγην (β’ αντί α’ εξελέχθην) κ.ο.κ..

  43. Βρε βρε, ο ΝικΝικ! Σαν τα χιόνια!

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: