Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Η δούκισσα του Ψωροκωστάιν (πρώτη θερινή Παρασκευή με τον Μποστ)

Posted by sarant στο 19 Ιουλίου, 2013


Το ιστολόγιο βέβαια βάζει Μποστ πολύ συχνά, αλλά τώρα το καλοκαίρι που η επικαιρότητα (υποτίθεται ότι) λιγοστεύει αποφάσισα να απλοποιήσω τα πράγματα και να καθιερώσω, για όσες βδομάδες μάς έμειναν ίσαμε ν’ ανοίξουν τα σχολεία, να βάζω κάθε Παρασκευή ένα σκίτσο του Μποστ -αν μέτρησα καλά, οχτώ θα είναι ως το τέλος. Εννοείται πως θα βάλω σκίτσα που δεν έχουν ξαναπαρουσιαστεί στο ιστολόγιο.

Και ξεκινάω με ένα σκίτσο που έχει κάποια σχέση και με την επικαιρότητα, αφού χτες είχε έρθει επίσκεψη ο υπουργός Οικονομικών της Γερμανίας, ο κ. Σόιμπλε, οπότε επίκαιρο είναι να παρουσιάσω σήμερα ένα σκίτσο που σχετίζεται με μιαν άλλη επίσκεψη πανίσχυρου Γερμανού υπουργού Οικονομικών, του περίφημου Λούντβιχ Έρχαρτ τον Αύγουστο του 1959, πριν από 54, φευ, χρόνια.

Πρόκειται για ένα έξοχο σκίτσο που έχει τη θέση του στην ιστορία της διαμόρφωσης των ηρώων του Μποστ, κι όμως με έχει πολύ προβληματίσει γιατί δεν έχω βρει πού δημοσιεύτηκε. Λογικά πρέπει να δημοσιεύτηκε στον Ταχυδρόμο, διότι εκεί κρατούσε ταχτική στήλη ο Μποστ το 1959 (Το «Μποστάνι του Μποστ»), αλλά σε μια αποδελτίωση που είχα κάνει δεν το είχα βρει. Ή έλειπαν σελίδες από το σώμα που κοίταξα, ή είχα στραβομάρα ή μπήκε αλλού το σκίτσο. Τέλος πάντων, θα το χαρούμε κι ας είναι και αταύτιστο.

Στα τέλη Αυγούστου 1959 λοιπόν είχε επισκεφτεί την Αθήνα ο Λούντβιχ Έρχαρτ, ο πανίσχυρος Γερμανός αντικαγκελάριος και υπουργός Οικονομικών του Αντενάουερ. Έχουμε ήδη δει ένα άλλο σκίτσο του Μποστ με αφορμή το ίδιο γεγονός, τον υπέροχο «Αρχιτραγουδιστή της Πονηρεμβέργης» (Ταχυδρόμος 29.8.1959), όπου ένας προδρομικός Πειναλέων, πιο πολύ Καραγκιόζης με μακρύ χέρι, προσπαθεί να αποσπάσει κάτι περισσότερο από τον σφιχτοχέρη επισκέπτη. Το σημερινό σκίτσο λογικά είναι μεταγενέστερο αφού παρουσιάζει την αναχώρηση του Έρχαρτ.

mpost-amaseia

Tο σημερινό σκίτσο, που όπως είπα δεν ξέρω πώς και πού δημοσιεύτηκε, αλλά υπάρχει στο πρώτο άλμπουμ με σκίτσα του Μποστ (που κυκλοφόρησε τα Χριστούγεννα του 1959), και είναι σημαντικό στην πορεία διαμόρφωσης των ηρώων του Μποστ γιατί τους παρουσιάζει πριν ακόμα πάρουν οριστική μορφή και όνομα. Η μαμά Ελλάς (πρόκειται για το πρώτο σκίτσο με αυτή την ονομασία) παρουσιάζεται σαν αρχοντοξεπεσμένη απατημένη ερωμένη, Αναστενάζια (πάντρεμα Αναστασίας/Ναστάζιας και αναστεναγμού!) και είναι δούκισσα του Ψωροκωστάιν, ενώ ο πρωτο-Πειναλέων (που ακόμα δεν έχει όνομα, στο βρακί του γράφει «Λαός»)  αποκαλείται «πρίγκιψ της Αμασείας». Αυτό είναι βέβαια λογοπαίγνιο με την έλλειψη μάσας, αλλά έχει και μια προσωπική νότα -η οικογένεια Βοσταντζόγλου βαστούσε από την Αμάσεια, όπου ζούσε ο γενάρχης της πριν εγκατασταθεί στην Πόλη. Μάλλον δεν είναι σύμπτωση.

Μητέρα και γιος αποχαιρετούν τον Έρχαρτ που φεύγει με το αεροπλάνο, κρατώντας πάντοτε σφιχτά τον χαρτοφύλακα με τα μάρκα.

Ο Λούντβιχ Έρχαρτ, ο Γερμανός αντικαγκελάριος, είχε επισκεφτεί την Ελλάδα στις 22 Αυγούστου 1959 για συνομιλίες σχετικά με την γερμανική οικονομική βοήθεια και την ενδεχόμενη είσοδο της Ελλάδας στην (τότε) Κοινή Αγορά. Η επίσκεψη ξεκίνησε με κρουαζιέρα εργασίας στο Αιγαίο και ακολούθησαν οι συνομιλίες.

Ο Μποστ εκμεταλλεύεται τους κώδικες του λαϊκού κινηματογράφου («όλα για το παιδί της»), φλερτάρει με το άσεμνο («ήθελε σώνει και καλά να γίνει κοινή», με αναφορά στην Κοινή Αγορά, μετέπειτα ΕΟΚ και σήμερα ΕΕ), κάνει αρμαθιά τα λογοπαίγνια (λίπους – λοιπόν – λυπών) για να παρουσιάσει τις διαψευσμένες ελπίδες της ελληνικής κυβέρνησης που περίμενε μεγαλύτερη γενναιοδωρία (λεπτότητες από χονδρόν).

Να προσέξουμε ότι ο πρωτοΠειναλέων κάνει λογοπαίγνιο με την έκφραση «χρωστάει της Μιχαλούς» λέγοντας «χρωστάει παντού και χρωστάει και της Μιχαλούς», δηλαδή «χρωστάει σε όλους και δεν είναι και καλά στα μυαλά της». Πρόκειται για μια έκφραση για την οποία έχω γράψει άρθρα (εδώ το νεότερο) και η οποία όλο και περισσότερο παίρνει τη σημασία «χρωστάει πάρα πολύ».

Το κείμενο της μπορντούρας αναφέρεται, ακριβώς, στην κρουαζιέρα εργασίας του Έρχαρτ:

Από την πόλιν ήρχεσο και σε θεώρουν φίλον

κι έθεσα το ταπί επί τάπητος στο πλοίον διά την Δήλον

κι εν μέσω αρχεότητον κε στο παφλάζον κύμα

σκληρέ, σκληρός ομίλισες και μου τα είπες χύμα

τι ήθελον η δυστυχής θαλασσινών ερώτων

γενόμενη ρεζίλευμα εμπρός στον καμαρώτον

κι άκουσα τον εξάψαλμον απ’ τη δική σου μούρη

δεν πταις εσύ, πταίο εγώ που είμε ευγενής βρε γαϊδούρι.

 

57 Σχόλια προς “Η δούκισσα του Ψωροκωστάιν (πρώτη θερινή Παρασκευή με τον Μποστ)”

  1. Γς said

    Καλημέρα
    και με κάτι τέτοια και κάτι τούτα
    τσιμουδιά για το αναγκαστικό δάνειο,
    από τότε

  2. Νέο Kid Στο Block said

    H Aναστενάζια υποθέτω πως ήταν αναφορά του Μποστ στο θέμα της πριγκηπέσσας Αναστασίας των Ρομανώφ ,που υποτίθεται πως είχε γλυτώσει από το εκτελεστικό απόσπασμα. Στα φίφτυς και σίξτυς νομίζω ήταν στα φόρτε του το θέμα ,αλλά δεν θυμάμαι ποιες (ή ήταν μόνο μία;) ισχυριζόντουσαν πως ήταν η Αναστασία. Αν θυμάμαι καλά (πάνε και χρόνια που είχα διαβάσει σχετικά) κάποια που ετιτλοφορείτο «Κάτι του Λιχτενστάιν (ή κάποιο άλλο «ευγενές» τοπονύμιο σε -άιν) διεκδικούσε τον τίτλο της «επιζούσας πριγκηπέσσας». Αν δεν κάνω λάθος ,το θέμα έκλεισε (στο βαθμό που κλείνουν τα θέματα με το D.N.A, γιατί ας μην ξεχνούμε ότι είναι(ακόμη) μια στατιστική μέθοδος ,με κάποιο περιθώρειο σφάλματος) πρόσφατα σχετικά με τη μέθοδο του D.N.A , που αποφάνθηκε πως η Αναστασία δεν την είχε σκαπουλάρει.

    ΥΓ. Ο Μποστικός Έρχαρτ δείχνει πώς θα γελοιογραφείται ο Μπένυ «δη ευάγγελος» Χιλ στα γεροντάματά του! (αν υφίσταται δηλαδή τότε ως «πολιτικό ον»..που χλωμό το βλέπω):-)

  3. Νέο Kid Στο Block said

    Aν θυμάμαι αμυδρώς καλά, η «Κάποια του …-άιν» αιτιολογεί ίσως και το «Μεγάλη Δούκισα του Ψωροκωστάιν» του Μποστ. Δεν τάβαζε στην τύχη τα ονόματα ο μεγάλος.

  4. Gpoint said

    Καλημέρα!
    και πως να μην είναι καλή μέρα όταν ξεκινά με έξοχον Μποστ

  5. Γς said

    2:
    Μάλλον μπερδεύεσαι με την δυναστεία των Holstein-Gottorp-Romanov που υποτίθεται ότι ανήκε.
    Η αξιοπιστία της δοκιμασίας DNA e;inai 100% (99.99 % και βάλε)

  6. sarant said

    Καλημέρα, ευχαριστώ πολύ για τα πρώτα σχόλια!

    Ναι, η Αναστενάζια παραπέμπει σε αυτή την Αναστασία.

  7. Jimakos said

    Αυτή είναι ,λέει, η πιο γνωστή περίπτωση που ισχυριζόταν οτι ήταν η Αναστάζια.

    http://en.wikipedia.org/wiki/Anna_Anderson

    Γενικά όλο το νήμα αυτό έχει ενδιαφέρον: http://en.wikipedia.org/wiki/Romanov_impostors

  8. LandS said

    5. Δεν ξέρω αν μιλάμε για το ίδιο πράγμα
    Εδώ http://travel.state.gov/visa/immigrants/info/info_1337.html λέει ότι

    DNA testing reliability has advanced to the industry-accepted standard of 99.5 percent. The accuracy of a DNA test conducted with a cheek swab is equivalent to a test conducted using a blood test. Consular officers may only accept test results reporting a 99.5 percent or greater degree of certainty with respect to paternity/maternity as sufficient to support a biological relationship between a parent and child in visa cases.

    Φαντάζομαι, για σχέσεις παπούδων-εγγονιών και αρχαιότερες, ο βαθμός αξιοπιστίας πρέπει να είναι χαμηλότερος.

    Όπως και να το κάνουμε το 99,5% είναι πολύ μακρυά από το 99,99% και βάλε.

  9. ΠΑΝΟΣ said

    Γυρίστηκε και έργο το 1956,Anastasia,με την Ίνγκριντ Μπέργκμαν και τον Γιούλ Μπρύνερ.Δεν πειράζει,όμως,αναστήθηκε τώρα,στην χώρα τού Πούτιν.

  10. tamistas said

    Πώς λέμε έμεινα παρθένα για το παιδί μου…;

    Από χονδρόν λεπτότητας, μαμά, μυν περιμένης·
    κι αν πτες εσύ, πτέο κι εγό, πάντοτε τυρημένης
    αναλογίας ασφαλός, μουτάτης και μουτάντης,
    δεν ήτο, όμως, μάμυ μου, μπαστούνοι ο Σόιμπλε φάντης.

  11. Τίτος Εξώς Χριστοδούλου said

    Καλή μέρα. Πρωθυστέρως να ιδώ, αν τοσυγχωρεί ο κουμπάρος, και λίγον Αναστασιάδη πίσω από την Αναστάζια; Τα βάσανα είναι δανεικά και τα δανεικά βάσανα….

  12. sarant said

    Eυχαριστώ πολύ για τα νεότερα!

    10: Ταμίστα, πολύ καλός!

    11: Αναστενασιάδης;

  13. Νέο Kid Στο Block said

    12. 11. Γιατί να καταφεύγουμε σε τεχνητά ονόματα, όταν υπάρχει το πατροπαράδοτο (και ταιριαστό και με την επιφάνεια βαδίσματος του Προέδρου) Αναστενάρης; 🙂

  14. Alexis said

    Έξοχο σκίτσο!
    Είναι εκπληκτικό το πώς καταφέρνει μέσα σε 10 στίχους (το ποιηματάκι που εκφωνεί η Μαμά-Ελλάς) να αλλάζει 4 (!) φορές μέτρο και ρυθμό με χαρακτηριστική ευκολία!

  15. Γς said

    8 @ LandS

    >Δεν ξέρω αν μιλάμε για το ίδιο πράγμα

    Και οι δύο είμαστε λάθος. Πρόκειται για μιτοχονδριακό DNA.
    Βιάστηκα να ποστάρω, αν και την ήξερα την ιστορία της ανάλυσης.

    Εχω το σχετικό άρθρο του Nature Genetics του 1995 σε ανάτυπο, αλλά δεν το βρίσκω στο διαδίκτυο σε διαθέσιμη ηλεκτρονική μορφή.

    Μπορεί όμως όποιος θέλει να δει πως ελέγχθηκε η υπόθεση εδώ.

  16. spyroszer said

    Ωραίος όπως πάντα ο Μποστ.

    «Σκληρά» κριτική του πρόγραμματος και της κυβερνητικής πολιτικής.
    Η βιομηχανική πολιτική της κυβερνήσεως και το «προσωρινόν» πρόγραμμα επενδύσεων, επεκρίθησαν ζωηρώς υπό του αντικαγκελλαρίου και υπουργού Εθνικής Οικονομίας της Δυτικής Γερμανίας κ. Έρχαρτ. Παρ’ όλον ότι η κριτική του κ. Έρχαρτ ευρίσκετο εντός των πλαισίων της διπλωματικότητος και της αβρότητος, εν τούτοις υπήρξε «σκληρά» δια την κυβέρνησιν, κατά την έκφρασιν αρμοδίου παράγοντος. Ο Γερμανός αντικαγκελλάριος αφήκε να εννοηθή ότι οι υπεύθυνοι κυβερνητικοί παράγοντες στερούνται προοπτικής και ότι δεν έχουν αντιληφθή τας υποχρεώσεις, έστω και μελλοντικάς, τας οποίας δημιουργεί δια την Ελλάδα το αίτημα περί συνδέσεώς της με την ΕυρωπαÏκήν Οικονομικήν Κοινότητα.
    http://efimeris.nlg.gr/ns/pdfwin_ftr.asp?c=64&pageid=23335&id=-1&s=0&STEMTYPE=0&STEM_WORD_PHONETIC_IDS=ARhASZASfASJASZASc&CropPDF=0

  17. Avonidas said

    Πάντως, ο Μποστ τις κότσαρε ελεύθερα τις σβάστικες στα σκίτσα, όποτε ήταν περι Γερμανίας ο λόγος.

    Δεν είχαν πονηρέψει ακόμα οι καιροί.

    (Ετούτη, βέβαια, είναι κι ανάποδη)

  18. sarant said

    17: Ακριβώς, σε πάρα πολλά σκίτσα έχει, π.χ.
    https://sarantakos.wordpress.com/2010/02/17/indompost/
    (πάλι σε αεροπλάνο)
    ή https://sarantakos.wordpress.com/2009/03/11/markwn/

  19. Avonidas said

    Και όλες είναι αριστερόστροφες. Αναρωτιέμαι αν είναι στυλιστική επιλογή για να αποφύγει την λογοκρισία (η ναζιστική σβάστικα είναι δεξιόστροφη). Μου φαίνεται απίθανο να έχουν σχεδιαστεί έτσι από τύχη ή άγνοια.

  20. physicist said

    Νίκο, γιατί Έρχαρτ και όχι Έρχαρντ για τον Erhard; Το γράφεις για λόγους απλότητας ή επειδή είναι πιο εύκολο στην προφορά; Υποθέτω ότι θα έγραφες Γκέρχαρντ για τον Gerhard ή όχι;

  21. sarant said

    20: Δεν προφέρεται έτσι; Πάντως τον συγκεκριμένο Erhard στην Ελλάδα όλοι Έρχαρτ τον έγραφαν, και παλιά που το είχαμε συζητήσει η ομήγυρη μου είχε πει ότι έτσι προφέρεται.

  22. physicist said

    #21. — Ναι, στα Γερμανικά πιο πολύ σε τ παρά σε ντ φέρνει η προφορά, αυτό είναι σωστό. Απλώς νόμιζα ότι δεν ακολοθούμε τέτοιον κανόνα στις μεταγραφές των ονομάτων, μιας και αυτό θα σήμαινε ότι πρέπει να ξέρουμε πώς τα λένε στις αντίστοιχες μητρικές γλώσσες, βλ. και παλιότερη συζήτηση για Ποτιόμκιν κλπ. Δεν είναι φλέγον θέμα αλλά μου κίνησε την περιέργεια. Όσο για το πώς το έγραφαν στα Ελληνικά, θα σε γελάσω, τόχω ξεχάσει. Εδώ πάντως, Έρχαρντ τον βλέπω.

  23. 21. Ασφαλώς προφέρεται Έρχαρτ .

  24. Γς said

    19:
    Πιτσιρικάς είχα παρατηρήσει ότι σε σκίτσα εφημερίδων, εντύπων του Ανατολικού Μπλοκ (της Σιδερένιας Κουρτίνας), αλλά και του ΚΚΕ, η σβάστικα των ναζί είχε αντίθετη φορά από την πραγματική. Υπέθετα ότι δεν ήταν λάθος, αλλά για κάποιο λόγο. Ξέρει κανείς;

  25. physicist said

    #23. — Νομίζω δεν είναι ξεκάθαρο τ αλλά κάτι ενδιάμεσο, ένα πνιγμένο ντ που φέρνει προς το τ. Καθαρό τ έχεις στο όνομα Ehrhart. Ψύλλους στ’ άχυρα αλλά μιας και τόφερε η κουβέντα. Δυστυχώς δεν βρήκα τη φωνητική γραφή του ονόματος και μιλάω μόνο με βάση το πώς το πιάνει το αυτί μου.

  26. Πέπε said

    @21, 22 κ.εξ.:
    Θα ψήφιζα υπέρ του «Έρχαρντ». Όπως και υπέρ του Ποτιόμκιν: ούτε Ποτέμκιν (καθαρά οπτική μεταγραφή) αλλά ούτε και υπέρ του Πατιόμκιν, που προσπαθεί να αποδώσει με λεπτομέρεια κάθε τερτίπι της αυθεντικής προφοράς.
    Ο ληκτικός φθόγγος στο Erhard είναι d. Το γεγονός ότι οι φυσικοί ομιλητές της γερμανικής έχουν την τάση να πραγματώνουν αυτό το φθόγγο μ’ ένα φώνημα που φέρνει περισσότερο προς το t, ή και μ’ ένα καθαρό t ενδεχομένως, δε νομίζω ότι χρειάζεται να μας απασχολήσει. Όπως κι αν το προφέρουν, εκείνοι ξέρουν ότι είναι d. Αντίστοιχα και στα ρώσικα, ορισμένα άτονα φωνήεντα προφέρονται αλλιώς, π.χ. το ο κάπως σαν α. Είναι όμως ο, όπως στα ελληνικά το κ πριν από ι είναι φθόγγος k, κι ας προφέρεται c (kj). Ένα ελληνικό όνομα, π.χ. Κυριαζής, δε θα θεωρούσαμε λογικό ή σωστότερο να μεταγραφεί στα γερμανικά ως Kjiriasis για ακριβέστερη απόδοση του ουρανικού κάππα.
    Με μια λέξη: υποστηρίζω τη φωνολογική και όχι τη φωνητική μεταγραφή.

  27. Πέπε said

    @26 «Ο ληκτικός φθόγγος στο Erhard είναι d. Το γεγονός ότι οι φυσικοί ομιλητές της γερμανικής έχουν την τάση να πραγματώνουν αυτό το φθόγγο μ’ ένα φώνημα που φέρνει περισσότερο προς το t»…

    Συγγνώμη, άλλ’ αντ’ άλλων τα ‘κανα.

    Όπου φθόγγος διάβαζε φώνημα και αντιστρόφως.

  28. Γς said

    25:
    ˈluːdvɪk ˈɛʁhaʁt

    Από τη Βίκι

  29. physicist said

    #26, #27. — Πέπε, χαρακτηριστική είναι ακόμα η διαφορά ανάμεσα στις λέξεις Tod (κύριο όνομα, ο θάνατος) και tot (επίθετο, ο πεθαμένος). Προφέρονται διαφορετικά — αλλά η διαφορά είναι τόσο μικρή ώστε όχι σπάνια ακόμα και Γερμανοί με αδυναμίες στην ορθογραφία μπερδεύονται.

    (Η δεύτερη πρόταση του #26, περί του Ποτ*μκιν με μπέρδεψε, πάντως).

  30. physicist said

    #28. — Χα, ώρες είναι ν’ αρχίσει κανείς να γράφει Λούντβικ (νοτιογερμανός, γαρ) Έαχατ για λόγους πιστής αναπαραγωγής της προφοράς. 😉

  31. Λούντβικ λένε οι χωρικοί στο Μόναχο και πέριξ , στα βουνά με τους ροδαλούς γιδοβοσκούς και τις Χάιδες.
    Υμείς οι χοch λέμε μόνο Λούντβιχ (το -ιχ όπως στο «νύχι») πείτε της κυρα-Βίκης!
    Τώρα βεβαια ο Ερχαρτ χωριάταρος ήντουνα οπότες …

  32. physicist said

    Λούντβικ λένε οι χωρικοί στο Μόναχο και πέριξ

    Καλά, άμα πλακώσει κατά δω ο Μόναχος ο Βαυαρός, ούτε ψύλλος στον κόρφο σου. 😉

  33. Γς said

    28-32:
    Λούντβιχ.

    Η Βίκι πάλι, για τον Μπετόβεν δίνει [ˈluːtvɪç] (Λούτβιχ).
    Εγώ όμως ο εξ απαλών ονύχων (των δακτήλων του Γς που έπαιζαν το φυρ Ελίζε στο κλειδοκύμβαλo) το ξέρω ως [ˈluːdvɪç], που είναι και το σωστό. Νιχτ βαρ;

  34. sarant said

    Σε τούτο το ιστολόγιο αν πέσει στο τραπέζι αμφιλεγόμενη προφορά δεν ξεμπερδεύει με λιγότερα από 20 σχόλια 🙂

  35. Dimitris said

    34:
    Ε … μα για αυτό κάνω refresh κάθε 5 λεπτά!

  36. physicist said

    #33. — Χεχεχε, άνοιξαν οι ασκοί (ή ο ασκός) του Αιόλου με τα /t/ και τα /d/. Ανάλογα ποιος γράφει το άρθρο της Βίκης, γίνεται του κουτρούλη ο γάμος. Να βρεις άρθρο της Βίκης για τον Ματέους γραμμένο από Φράγκο, θα σου λέει ότι το μικρό του προφέρεται Loddar.

    Ποια είκοσι Νικοκύρη, πενηνταριά και βάλε.

  37. physicist said

    Α, και θυμήθηκα κι ένα ανεκδοτάκι σχετικό (όποιος κατάλαβε κατάλαβε, τα ανέκδοτα δεν τα ξηγάμε).

    Πάει ένας Φράγκος να συγχαρεί έναν φίλο του (που δεν ήταν Φράγκος) για τη γέννηση του γιού του.
    Ρωτάει, λοιπόν, τον χαζομπαμπά:

    — Τι όνομα θα δώσετε στο παιδί;
    — Dankward.
    — Δεν σε ρώτησα αν θα δουλέψει σε βενζινάδικο, πώς θα το βαφτίσετε σε ρώτησα.

  38. Γς said

    36:
    Αντε ρε παιδί μου, πες κάτι.
    Για τον Dimitris (#35) ρε γαμώτο, που εχει κάνει πάνω από 15 φορες refresh
    (16:36 – 18:13)

  39. Γς said

    37:
    Tankwarts

  40. munich said

    Η Χάιντι είναι από την Ελβετία, Νεοκιντ, μη μπερδεύεσαι.

  41. Γς said

    Ουπς, χωρίς s,
    Tankwart

    Γιατί όμως πρέπει να είναι φράγκος ο ερωτών και μη φράγκος ο μπαμπάς;

    Από την άλλη το Dankward είναι και φράγκικο όνομα

  42. Γς said

    40:
    Χάιντι και Χάιντω;
    Χάιντι από το Adel(heide)
    και Χάιδω από το Χαϊδεμένη.
    Για του Καράμπελα δεν ξέρω.

    Την ετυμολογία 😉

  43. Γς said

    41:
    Ντάξει, δεν το είπε αυτός, αλλά το άκουσε όπως θα τον έλεγε ο ίδιος.

  44. Προσγολίτης said

    36
    Αγαπητέ physicist, ο ασκός.

    Καληνύχτα σου – και καληνύχτα σε όλους!

  45. physicist said

    #44. — Ευχαριστώ και καληνύχτα!

  46. sarant said

    Άντε, καληνύχτα -ή μάλλον λεκανόστ!

  47. Πέπε said

    @29: Στον Π*τ*μκιν το δεύτερο φωνήεν δεν αμφισβητείται: είναι ιό. Στα ρώσικα γράφεται Ε με διαλυτικά, και πολλές φορές τα διαλυτικά παραλείπονται (είναι ένας οδηγός προφοράς που απευθύνεται κυρίως σε όσους δεν ξέρουν, μαθητές, ξένους κλπ. – σε κείμενα που δεν είναι τέτοιου προσανατολισμού δε θεωρούνται τόσο απαραίτητα). Κατά την οπτική μεταγραφή γίνεται Potemkin και από κει Ποτέμκιν, αλλά είναι σαφές ότι αυτό γίνεται επειδή κάποιος δεν ήξερε ή παρέβλεψε την προφορά του e.
    Την κουβέντα την κάνω για το πρώτο φωνήεν. Αυτό είναι ο, και δεν τονίζεται. Πάντοτε τα άτονα ο στα ρώσικα ανοιγουν και γίνονται σχεδόν α. Αυτό είναι ένας μηχανισμός που λειτουργεί αυτόματα, όπως σ’ εμάς πάντοτε το κ πριν από ι και ε προφέρεται ουρανοποιημένο. Ο Ρώσος (για το ο – και ο Έλλην για το κ) το κάνει χωρίς καν να το σκεφτεί, για κάθε λέξη, ακόμα και άγνωστη, ακόμα και ξένη. Δεν παύει όμως να το αντιλαμβάνεται ως όμικρον. Η μεταγραφή του ως άλφα δεν είναι παρά μια έμμεση ποζεράδικη δήλωση «ξέρω και ρώσικα, με την κανονική προφορά, όχι την τουριστική». Ε, και; Σε ρώτησε κανείς;

    [Ας υποθέσουμε ότι στην Ελλάδα είχε επικρατήσει και καθιερωθεί ως επίσημη η προφορά κάποιας περιοχής με «βόρειο φωνηεντισμό», από αυτές όπου το άτονο ο / ε προφέρεται ου / ι και το άτονο ου / ι χάνεται τελείως. Και ότι έτσι μαθαίναμε να μιλάμε από το σχολείο και τα ΜΜΕ, και έτσι διδάσκονταν τα ελληνικά οι ξένοι. Θα προφέραμε kulukutronjs, mtljinj, tu mstukulru, διατηρώντας όμως πλήρη συνείδηση του ότι οι λέξεις είναι Κολοκοτρώνης, Μυτιλήνη, το μουστοκούλουρο. Προφανώς οι λατινικές μεταγραφές θα ήταν και πάλι Kolokotronis και Mitilini, έτσι δεν είναι;]

    @28 και 30-33: Άλλο η ακριβής φωνητική απόδοση, η προφορά δηλαδή, που άλλωστε εξαρτάται και από τις κατά τόπους ντοπιολαλιές, και άλλο μια μεταγραφή που υποτίθεται ότι πρέπει να πιάνει τον μέσο όρο και να είναι κοινώς κατανοητή και αναγνωρίσιμη. Ακόμη και χωρίς ντοπιολαλιές, τα στάνταρ γερμανικά δεν έχουν καν φθόγγο που να ταυτίζεται με το δικό μας ρ. Τα αγγλικά πάλι έχουν ούτε ξέρω πόσα φωνήεντα, αλλά ένα απλό άλφα σαν το δικό μας δεν έχουν. Τι να κάνουμε, θα εφευρίσκουμε τρόπους να τα αποδώσουμε με εξαντλητική ακρίβεια; Γι’ αυτό υπάρχει το διεθνές φωνητικό αλφάβητο. Αλλά είναι δύσχρηστο και γι’ αυτό χρησιμοποιείται σε ειδικά περιβάλλοντα (επιστημονικά). Σε μια απλή χρηστική μεταγραφή μεταγράφουμε όσα πιάσει ο σοβάς. Αυτό δεν σημαίνει ότι κι αυτή δε γίνεται με κάποιο σύστημα, απλώς με άλλο στόχο.

  48. spyroszer said

    Για τον πρίγκηπα της Αμασείας.
    «Η γραμματική του Μάγκα» 1932 Π. Κυριακός
    Ονομαστική;
    Η πείνα.
    Γενική;
    Της λόρδας.
    Δοτική;
    Τη αμασία.
    Αιτιατική;
    Την ξελιγομάρα.
    Κλητική;
    Ω λιγούρες αγιάτρευτες.

  49. physicist said

    #47. — Πέπε, εμένα και το ιο στο Ποτιόμκιν λίγο ποζεράδικο μου φαίνεται. Ίσως είναι απλώς συνήθεια, μιας και το έμαθα Ποτέμκιν από μικρός, ίσως είναι και το στραμπούληγμα της γλώσσας μ’ αυτό το -τιόμ- στη μέση της λέξης, δεν ξέρω. Για το Πατιόμκιν δεν το συζητώ, συμφωνώ μαζί σου.

  50. Λεώνικος Καλαχώρας said

    @49 Φυσικέ, το σύμπλεγμα тë διαβάζεται ‘τσιο’ όχι ‘τιο’ το δε ë τονίζεται πάντα

  51. Γς said

    49, 50:
    Πατσιόμκιν

    47:
    Και για το άτονο «ο».

  52. Γς said

    Μας τελείωσε προ ολίγου ο Μάριον Κόλα.
    😦

  53. physicist said

    #50. — Δηλαδή Πατσιόμκιν; Ένας λόγος παραπάνω να λέμε Ποτέμκιν, τότε.

  54. Κόρη οικογενειακών μας φίλων, που γεννήθηκε και έζησε ως τα 8 της στη Ρωσία, έσκισε κατά λάθος μικρή μια σελίδα βιβλίου του πατέρα της και ακούστηκε να λέει «ποπό, θα με σκατώσει ο μπαμπάς άμα το δει». Η μάνα της την καθησύχασε λέγοντας «αυτό που είπες μπορεί να το κάνει, αυτό που ήθελες όμως να πεις, μη φοβάσαι, δε θα το κάνει!»

  55. Γς said

    Πολλές ιστορίες με αυτό. Το έλεγε και ο ξάδελφός μου για την γνωστή Γαβριέλα, που έμενε απέναντί τους (την Ρωσίδα), όταν έκαναν φασαρία μικρά.
    -Αμα σας πιάσω θα σας σκ@τώσω!

  56. Πέπε said

    @50: Το σκέφτηκα εκ των υστέρων. Προς στιγμήν είπα να συμπληρώσω «βέβαια, αν κάποιος θέλει να αποδώσει ακόμα ακριβέστερα την προφορά θα γράψει Πατσόμκιν, διότι το τ προ του ιο κλπ κλπ», αλλά λέω άσε, σιγά μη θέλει κανείς να είναι τόσο εξαντλητικά ακριβής…

    Οι αλληλεπιδράσεις μεταξύ φθόγγων μέσα σε μια γλώσσα μπορούν να είναι ατελείωτες. Οι σλάβικες γλώσσες το έχουν κατεξοχήν αυτό. Αφού όμως την ακριβή προφορά δεν πρόκειται να την αποδώσει η ελληνική γραφή ούτως ή άλλως (τα ρώσικα έχουν δύο γράμματα «τσ», ένα για το ts κι ένα για το tsch, αλλά το τσ του Πατσόμκιν δεν προφέρεται ίδια με κανένα από αυτά, είναι τρίτη παραλλαγή του φθόγγου), ας είναι σκιας αναγνωρίσιμη η λέξη.
    Αν εξαιρέσουμε την κεκτημένη ταχύτητα λόγω του πασίγνωστου τίτλου «Θωρηκτό Ποτέμκιν», κατά τα άλλα η απόδοση του ιο ως ιο και των υπόλοιπων φθόγγων όπως γράφονται είναι μάλλον η καλύτερη ως προς αυτό το ζητούμενο.
    Άλλος πολύπαθος Ρώσος είναι ο Χρουστσόφ, που τον έχω ακούσει στα ελληνικά ως Κρούτσεβ, δηλαδή με πάνω από τα 3/4 των φθόγγων εντελώς αγνώριστα.

  57. Γς said

    56:
    Πατσιόμκιν και Χρουσιόφ

    Потёмкин και Хрущёв

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: