Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Το θορυβώδες εργοστάσιον (Μποστ, 1963)

Posted by sarant στο 16 Αυγούστου, 2013


Όπως κάθε καλοκαιρινή Παρασκευή, σήμερα δημοσιεύω ένα ακόμα σκίτσο του Μποστ, κι αφού το πήρα σκοινί κορδόνι να δημοσιεύω ένα σκίτσο απο κάθε χρονιά, σήμερα θα δούμε ένα σκίτσο του 1963 (την περασμένη Παρασκευή είχαμε σκίτσο του 1962).

Το 1963 ο Μποστ ξεκίνησε ως συνεργάτης της κεντρώας Ελευθερίας, αλλά καθώς η πολιτική κατάσταση πήρε να οξύνεται, άρχισε να αισθάνεται όλο και περισσότερο άβολα στην εφημερίδα (η οποία εξέφραζε μια συγκεκριμένη μερίδα της Ένωσης Κέντρου και επρόκειτο αργότερα να πρωτοστατήσει στην Ιουλιανή αποστασία). Χαρακτηριστικό είναι ότι ο Μποστ δεν δημοσίευσε στην Ελευθερία σκίτσο για τη δολοφονία του Λαμπράκη, το περίφημο «Σχολή οδηγών τρικύκλων» είναι από τους Δρόμους της Ειρήνης -«αυτά που κάνεις είναι πολύ αριστερά, να τα δώσεις στην Αυγή», του είχε πει ο Πάνος Κόκκας, ο διευθυντής της εφημερίδας. Κι αυτό ακριβώς έκανε ο Μποστ από τον Σεπτέμβρη του 1963, πήγε στην Αυγή, όπου αρχικά δημοσίευε, κατά την προεκλογική περίοδο ενόψει των εκλογών του Νοεμβρίου 1963, τη θαυμάσια «Αληλογραφία με τον Κόστα» και στη συνέχεια ένα σκίτσο κάθε Κυριακή και καθημερινά χρονογράφημα, τις Πρωινές σκέψεις. Ένα από τα πρώτα σκίτσα της νέας του συνεργασίας θα δούμε σήμερα.

bost-xarto

Το σκίτσο δημοσιεύτηκε στην Αυγή στις 17.11.1963, δυο Κυριακές μετά τις εκλογές της 3ης Νοεμβρίου που έφεραν την ήττα της ΕΡΕ, αν και με σχετικά μικρή διαφορά από την Ένωση Κέντρου, η οποία δεν κατέκτησε την αυτοδυναμία (κι έτσι ο Γ. Παπανδρέου οδήγησε τη χώρα σε νέες εκλογές τον Φεβρουάριο του 1964, κατακτώντας το επιβλητικό 53% των ψήφων και μια φαινομενικά ατράνταχτη κοινοβουλευτική πλειοψηφία, που όμως έλιωσε σαν το χιόνι στον Ιουλιανό ήλιο το 1965).

Όπως συνήθως, ο Μποστ συνδυάζει το θέμα του σκίτσου του με ένα γεγονός της επικαιρότητας: στις 10 Νοεμβρίου 1963 είχε ξεσπάσει μεγάλη πυρκαγιά σε μονάδα της Αθηναϊκής Χαρτοποιΐας στην Ιερά Οδό, και είχε προκαλέσει εκτεταμένες ζημιές πολλών εκατομμυρίων, αποτεφρώνοντας ολόκληρο τον δεύτερο όροφο. Όμως, σημειώνεται στο ρεπορτάζ των εφημερίδων, είχε ευτυχώς μείνει άθικτη η πιο προηγμένη χαρτοποιητική μηχανή του συγκροτήματος.

Ο Μποστ παρομοιάζει την ΕΡΕ με το καμένο εργοστάσιο. Βάζει διευθυντή του τον Καραμανλή, να αποδίδει την πυρκαγιά στη μη λειτουργία των μέτρων Ασφαλείας (το κεφαλαίο δεν είναι καθόλου τυχαίο!). Η πολύτιμη άθικτη μηχανή που θα εξασφαλίσει ξανά το μεγαλείο του «εργοστασίου» είναι η ΚΥΠ και το σύστημα φακελώματος των πολιτών. Το «εργάζεται ως Κράισλερ 500 ίππων» είναι υπαινιγμός: τις μέρες εκείνες ο τύπος ασχολιόταν πολύ με την πολυτελέστατη Κράισλερ που είχε παραγγείλει ο Καραμανλής και την οποία ο Γ. Παπανδρέου, ελαφρώς δημαγωγικά, είχε δηλώσει ότι θα εκποιήσει για τις ανάγκες της Παιδείας.

Η μαμά Ελλάς δηλώνει ότι για να βρουν την ησυχία τους οι περίοικοι πρέπει να καταστραφεί και η μηχανή που φτιάχνει τους φακέλους, ενώ η Ανεργίτσα περιεργάζεται τις μισοκαμένες αφίσες υποψηφίων: η μαυρισμένη κυρία Λίνα είναι η Λίνα Τσαλδάρη, η πρώτη ελληνίδα που έγινε υπουργός (το 1956) και που δεν είχε καταφέρει να εκλεγεί στην Α’ Αθηνών.

Το σκίτσο είναι ένα από τα λιγοστά του Μποστ στην Αυγή που έχει κείμενο στη μπορντούρα. Για να μη στραβολαιμιάζετε, το μεταφέρω εδώ. Ο Μποστ μπλέκει τις ελπίδες που έτρεφαν πολλοί στη δεξιά παράταξη για σύντομη ανατροπή του Παπανδρέου από τον βασιλιά (τελικά άργησε λίγο περισσότερο) με την οικουμενική σύνοδο ό συμβούλιο της καθολικής εκκλησίας που επρόκειτο να διακηρύξει ότι οι Εβραίοι δεν ευθύνονται για τη σταύρωση του Ιησού.

Εις την κατάσβεσιν αφτήν κε ρούχα είχα φθείρη
αλλ’ ευτυχώς αγόρασα την Τρίτη το κασμήρι
Τετάρτην έχω ραντεβού να πάγω εις τον ράπτη
διά να το κάνη άνετον κι ωραία να το ράπτη
ώστε εάν ο βασιλεύς θέλη εμένα μάλον
να μην εμφανισθώ εκεί με τρίπυον τον καβάλον
κε αν ο ράπτης πιεσθή κε 11 το έχω
στας 12 θα το φορώ κε στην αβλήν θα τρέχω

Δίνω εν χειροφίλημα, πέρνω την εντολήν μου
γυρνώ στο εργοστάσιον κε στην αποστολήν μου
και μία το αργότερον αρχίζω ανακρίσεις
πιάνων ολίγους γείτονες στας γύρω συνοικήσεις
διότι σ’ αφτήν την πυρκαγιάν εν πάση περιπτόσει
πρέπει να βρούμε ένοχον κάποιος να τα πλιρόση

Συνφώνως το Βατικανόν κε τους καρδιναλέους
η ευθύνη της σταυρόσεως δεν πίπτει στους εβραίους
Όλοι είναι υπεύθυνοι σ’ αυτάς τας υποθέσεις
που εμαυρίσθημεν εδώ και χάνομεν τας θέσεις.

33 Σχόλια to “Το θορυβώδες εργοστάσιον (Μποστ, 1963)”

  1. spiral architect said

    Καλημέρα.
    Σημειολογικό: Η Λίνα Τσαλδάρη … πέθανε από εγκεφαλικό επεισόδιο, μία ημέρα πριν τη διεξαγωγή των βουλευτικών εκλογών του 1981, στις 17 Οκτωβρίου.

  2. Γς said

    Καλημέρα

    Σοφτεξ.

    Τι αμαρτωλή εταιρία. Πόσες φορές δεν “κάηκε”.
    Ηταν μεσοτοιχία με τη σχολή μας.

    Σε μια από εκείνες τις πυρκαγιές με παίρνει στο κινητό μου μια φιλόζωη συνάδελφος:

    -Γιάννη βλέπω στην Τηλεόραση ότι έχει λαμπαδιάσει η Σοφτεξ. Κινδυνεύει η Σχολή;
    Σε παρακαλώ πήγαινε να δεις για το γατάκι μου.
    -Μα δεν είμαι στη Σχολή.
    -Αχ, πήγαινε! Είμαι εκτός Αθηνών.
    -Βρε δεν γίνεται!
    -Ελα πετάξου. Σε μια στιγμούλα θα είσαι εκεί.

    Μια στιγμούλα; Να πεταχτώ;
    Μα και να πέταγα ήθελα αρκετές ώρες.
    Την είχα κάνει (Σαββατοκύριακο) κοπάνα στις Κάτω Χώρες για μια γκόμενα.

  3. spiral architect said

    Αμάν ρε ΓουΣου! Γάτα αρσενικιά δεν είχες αφήσει ήσυχη! :mrgreen:

  4. sarant said

    Καλημέρα, ευχαριστώ για τα πρώτα σχόλια!

    3: Και μετά λέει ο Τατσόπουλος 🙂

  5. Γς said

    3:
    Κουράγιο. Σε λίγο θα γλυτώσετε 😦

    Λοιπόν. Η Κράισλερ που ο Γ. Παπανδρέου θα εκποιούσε για τις ανάγκες της Παιδείας!

    Ναι είχε κάνει πάταγο η είδηση αυτή (με ανάμεικτες αντιδράσεις φυσικά).
    Εκείνη όμως, ακριβώς τη στιγμή έκανε πάταγο και ένα άλλο περιστατικό στις εφημερίδες με φωτογραφίες κλπ.

    Ημουν μπροστά, που είχαμε μαζευτεί οι φοιτητές αλλά και ένα σωρό Αθηναίοι. Στα προπύλαια. Ακριβώς μπροστά στα σκαλοπάτια της εισόδου του Πανεπιστημίου.
    Δίπλα από τη σταθμευμένη λιμουζίνα με πινακίδες “ΠΡΥΤΑΝΙΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ” ένας ομογενής φοιτητής είχε βάλει το αυτοκίνητό του. Μια εντυπωσιακή μεγάλη μαύρη Κράισλερ που στην πινακίδα είχε βάλει ένα χαρτόνι που έγραφε:
    “ΠΡΩΤΟΕΤΗΣ ΦΟΙΤΗΤΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ”
    Το τι έγινε με τον πρύτανη και τον οδηγό του μπρος τα μάτια όλου του κόσμου, η καζούρα, δεν περιγράφεται.

    Και θυμήθηκα τον Τζημ

  6. sarant said

    Θα λείψω για κάμποσες ώρες, να είστε φρόνιμοι!

  7. Γς said

    έφυγε;

  8. Gpoint said

    # 2,3

    Γιατί ταξίδι ρε Γουσού ;

    Ολα τα μπακάλικα είχαν Μικρή Ολλανδέζα σε κονσέρβα !

  9. Γς said

    8 @ Tzi

    Προχτές στο ταμείο του Σκλαβενίτη ένα ζευγάρι με τα πιτσιρίκια του και το καροτσάκι τους τίγκα τα γάλατα “μακράς” διαρκείας.
    -Τι θα τα κάνετε τόσα γάλατα;
    -Είναι για τα μικρά.
    -Και γιατί δεν τους παίρνετε φρέσκο γάλα;
    -Κάθε μέρα;
    Τι να τους πεις;

    Εγώ πάντως προτιμώ το φρέσκο.
    Είναι φοβερή εμπειρία. Και μετά τα 60!

  10. Gpoint said

    #9

    Εμένα το γάλα με πειράζει και πίνω μόνο κεφίρ

    (από τις εμπειρίες μου δεν βρήκα καμιά πηγή έτοιμου κεφίρ αλλά και δεν είχα ποτέ γκόμενα από τον Καύκασο ! )

  11. LandS said

    Δυο βδομάδες μετά τις εκλογές του ’63 και ο Καραμανλής ήταν ακόμα εδώ; Πότε πήγε Παρίσι;

    Την Κράισλερ την χρησιμοποίησε ο Γεώργιος Παπανδρέου. Στη κηδεία του Παύλου τουλάχιστον. Τον είδα που ήταν μέσα που χαιρετούσε τα πλήθη που τον επευφημούσαν. Τι επευφημούσαν, αποθέωναν. Όσο πέρναγε η υπόλοιπη ακολουθία, τα πλήθη ήταν σοβαρά και κόσμια. Ο πατέρας μου είπε: «Ακόμα και τους κερατάδες, όταν «τους πάνε» είμαστε σοβαροί». Για το αυτοκίνητο είχε πει «νωρίς είναι ακόμα, θα δούμε». Είχε πει η μάνα μου «κοίτα τον παλιόγερο, σιγά μη το δώσει».
    Δεν θυμάμαι πότε τελικά εκποιήθηκε, αμυδρά θυμάμαι μια φωτό στα ΝΕΑ αλλά δεν ξέρω αν ήταν επί χούντας.

  12. LandS said

    έβαλα τρία «που» στην ίδια φράση. «φτου ρε που…»

  13. Gpoint said

    Μιας που αυτό το σάιτ βαζελοκρατείται και επ’ ευκαρία των αγώνων πλέηοφφς του ΠΑΟΚ για το Τσουλού να θυμίσω πως η μεγαλύτερη πορεία του ΠΑΟ στην Ευρώπη μετά το Γουέμπλεϋ ξεκίνησε με τον μηδενισμό της επίσης ουκρανικής Δυναμό Κιέβου που τον είχε κερδίσει. Εύχομαι στην ομάδα μου πολύ καλύτερη πορεία γιατί ο λογος που ο ΠΑΟ δεν κατάφερε να τις ολοκληρώσει στην Ευρώπη είναι πως του λείπει ένα Κ στο τέλος ενώ ο ΠΑΟ-Καλαθοσφαίρισης τα καταφέρνει !!

  14. spiral architect said

    «Приветствия» είπε ο Ιβάν και σήκωσαν όλοι τα ποτήρια τους …

  15. Προσγολίτης said

    Πέρασε ώρα που το θορυβώδες εργοστάσιον έχει σιγήσει. Γιατί; Είπαμε, δηλ. είπε ο αφεντικός να ’μαστε φρόνιμοι όσο θα λείπει, αλλ’ όχι κι έτσι!

  16. Γς said

    15:
    Τι φωνάζεις;
    Γράψε κάτι για τον Μποστ, για το 1963.

    Ακουσα “Κορέα” και κοίταξα στην TV. Κάποια στην εκπομπή της λέει για το πρώτο βραβείο που είναι ένα ταξίδι στην Ν. Κορέα.
    Κοίτα να δεις. 1963 μόλις 10 χρόνια πριν το 1953 η μεγάλη ατυχία ήταν ένα ταξίδι στην Κορέα, με επιστροφή πολλές φορές μέσα σε ξύλινο παλτό, που έλεγε κι ο Τσιφόρος στ’ αστεία του.

    Τέτοιες μέρες πριν 60 χρόνια τέλειωνε ο φοβερός εκείνος πόλεμος. Κι έγραφε ο Γς στην έκθεση Β’ Τάξη Δημοτικού ότι “Όταν θα μεγαλώσω θέλω να γίνω αεροπόρος. Να πηγαίνω να βομβαρδίζω στη Κορέα”.

    1963. Τέτοιες μέρες πάλι θυμάμαι μια φωτογραφία από τον άλλο πόλεμο που ήταν στο φόρτε του.
    Ηταν εκείνου του καλόγερου στη Σαϊγκόν
    Κάθισε σε στάση λωτού, περιλούστηκε με εύφλεκτο υλικό, προσευχήθηκε στο βούδα και κατόπιν αυτοπυρπολήθηκε. Οσο καιγόταν δε κουνήθηκε και δεν έβγαλε τσιμουδιά.

  17. Γς said

    16:
    Α, να και η φωτογραφία που είχε συνταράξει το κόσμο όλο

  18. 8, «…Μικρή Ολλανδέζα σε κονσέρβα.»

    He preferred to get fresh! 🙂

  19. Γς said

    18 @ Μιχάλης

    Δεν σημαίνει πάντα ότι θέλεις να τον/την πηδήξεις .
    Σημαίνει και αυτό που λέμε στα ελληνικά.
    Ότι παίρνω αέρα με κάποιον (του μιλάω αγενέστατα)

  20. Ηλεφούφουτος said

    Ωραία ταίριαξε τη μία μηχανή με την άλλη!

    Έχω όμως την ίδια απορία με τον Λαντς 11.

  21. Προσγολίτης said

    16 (Γς)
    > Τι φωνάζεις;
    Γράψε κάτι για τον Μποστ κ.λ.

    Θα γράψω κάτι για σένα (με όλη μου την αγάπη):

    Γειάσου, Γουσού.

    Καλό σας νύχτωμα!

  22. Γς said

    >την πολυτελέστατη Κράισλερ που […] είχε δηλώσει ότι θα εκποιήσει για τις ανάγκες της Παιδείας.

    Ηταν στο φόρτε του τότε (1963) ο αγώνας για το 15% στην παιδεία.
    “Προίκα στην Παιδεία κι όχι στη Σοφία – 15% για την Παιδεία”
    Ημουν πρωτοετής και τα χάλασα με τους “δικούς” μου γιατί συμμετείχα.

    Επιστρατευμένοι και οι καθηγητές και δάσκαλοι.
    Βέβαια δεν δόθηκε καμία προίκα (Αν είχε δοθεί χαρούλες που θα έκαναν τώρα αυτοί που της τα παίρνουνε).

    Η προίκα ήταν τα λεφτά που με το ζόρι κράτησαν από τους μισθούς των δημοσίων υπαλλήλων για να κάνει το κουμάντο του ο Χουάν Κάρλος.

    Ο γάμος είχε γίνει την προηγούμενη χρονιά, όταν ο Γς ήταν στην τελευταία τάξη του τότε γυμνασίου.
    Και φυσικά ήταν παρών!
    Εντάξει. Παρών στην πρόβα του γάμου.

  23. Πάντως αυτά τα σκίτσα είναι ένας ακόμα λόγος για να μη θέλω να τελειώσει το καλοκαίρι.

  24. sarant said

    Ευχαριστὠ για τα νεότερα, γύρισα όπως καταλαβαίνετε!

    23: Α τι ωραίο, ευχαριστώ!

    11-20: Οι εκλογές έγιναν 3.11.1963 και ο Καραμανλής έφυγε στις 9 ή στις 10.12.1963, ένα μήνα μετά.

  25. Νίκο, οικουμενικές συνόδους κάνει η Εκκλησία, όχι οικουμενικά συμβούλια!

  26. sarant said

    Ναι, γκάφα, αλλά φταίνε κι αυτοί που τα λένε κονσίλιο. Το διόρθωσα.

  27. Γς said

    23, 24b:
    >Α τι ωραίο, ευχαριστώ!

    Καλοκαίρι. Κι αν τα βρίσκει απλώς δροσιστικά;

    25 @ Αγγελος

    Κι όμως Αγγελε πρόκειται μάλλον για συμβούλιο και όχι σύνοδο. Είναι η “Nostra Aetate”, στην “Concilium Oecumenicum Vaticanum Secundum” ή απλά “Vatican II” του 1965, που ασχολείται με την ευθύνη των εβραίων στη σταύρωση του Χριστού. Βέβαια το «οικουμενική» περισσεύει.

  28. Γς said

    26, 27:
    Τι την πάτησα και γω με το κονσίλιο;

    Καλά μια άλλη φορά… 😦

  29. Γς said

    28:

    Γιατί ρε παιδιά το concilium συμβούλιο δεν είναι;

  30. Γς said

    Εντάξει σύνοδο θα το αποδώσουμε!
    Να γιατί δεν έγινα καρδηνάλιος

    Μονσενιερ Γουσού 🙂

  31. Gpoint said

    Ισως φαίνεται άσχετο το σχόλιό μου αλλά δεν είναι η σχέση ποιότητας δημοσιογράφων-πολιτικών-πολιτών και αθλητικογράφων-παραγόντων-φιλάθλων είναι ανάλογες, για τον ίδιο λαό πρόκειται.
    Πριν από την διεξαγωγή του αγώνα ΠΑΟΚ-Μέταλλιστ επιβάλλεται στην Μέταλλιστ ποινή αφαίρεσης βαθμών από το περσινό πρωτάθλημα για στημένο παιχνίδι. Η πονή αυτή δεν ήταν εφέσιμη με αποτέλεσμα να αλλάξει η βαθμολογία και η Μέταλλιστ να μην έχει δικαίωμα συμμετοχής στα προκριματικά του Τσάμπιονςλιγκ. Η Ουέφα με κάποια λογική καθυστέρηση επιβάλλει ποινή ετήσιου ποκλεισμού από την Ευρώπη στην Μέταλλιστ ώστε να χάσει το υποτιθέμενο δικαίωμά της να ΕΙΧΕ αγωνισθεί στα προκριματικά του Γιουρόπαλιγκ και την θέση της να είχε πάρει η Δυναμό Κιέβου που ανέβηκε θέση στην βαθμολογία μετά την αφαίρεση των βαθμών, πράγμα σχεδόν ανέφικτο μια που είχαν ήδη γίνει οι αγώνες του πρώτου γύρου.
    Οι Ελληνες αθλητικογράφοι κάνουν την υπόθεση θρίλλερ(δεν είχαν κι άλλες ειδήσειςεκτός του τι γραβάτα φόρεσε ο Μελισσανίδης) λες και ήταν δυνατόν ποτέ να αλλάξει άποψη η Ουέφα χωρίς να εξαφανισθεί η ΜΗ εφέσιμη ποινή της αφαίρεσης βαθμών. Ανάλογα με την τοποθέτησή τους οι μεν μιλάνε για υπόγειες ενέργειες του Ιβάν Σαββίδη και οι δε εξυμνούν τον…Βρύζα και τον νομικό σύμβουλο του ΠΑΟΚ για τον χειρισμό τη υπόθεσης !!
    Το νοήμων κοινό ( το…νοήμων είναι άκλιτος επιθετικός προσδιορισμός στον αθλητικό τύπο, π.χ. οι νοήμων φίλαθλοι) ανάλογα με την ποδοσφαιρική τοποθέτησή του και την φυλλάδα που διαβάζει επικροτεί την άποψη του αθλητικογράφου, την οικειοποιείται και την χρησιμοποιεί σαν επιχείρημα στις ποδοσφαιροκουβέντες. Ακριβώς το ίδιο όπως όταν (πανεπιστημιακής μόρφωσης) γνωστός μου σε κουβέντα για την έξοδο πό το ευρώ είχε σαν κυριότερο επιχείρημα για να παραμείνουμε πως σε αντίθετη περίπτωση θα χρειαζόμαστε βίζα για να πάμε στην Ιταλία !!!
    Και εγώ μέσα στην δύσκολη εποχή της αναμονής για την συνταξιοδότηση κέρδισα ένα δεκαρικάκι στοίχημα από έναν αφελή οπαδό του θρύλου για το ποιός θα συνεχίσει, αμέσως μετά το 0-2 της Τούμπας.

  32. leonicos said

    Ο Γς επρώτευσε ως συνήθως.

    Βέβαια, όποια γκ’όμενα βουτάς και την πας στην Ολλανδία, κάθεται. Τάξε της Αλβανία! Θα έρθει;

  33. Γς said

    32 @ Λεώ

    Μα στην έδρα της ήταν το ματς…

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: