Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Μεζεδάκια της επιστροφής

Posted by sarant στο 17 Αυγούστου, 2013


Η επιστροφή είναι δικιά μου, δηλαδή, αφού οι διακοπές για φέτος τελειώσανε -και πάλι καλά να λέμε- αν και άλλοι μπορεί να συνεχίσουν να λιάζονται αμέριμνοι και μετά τη Δευτέρα. Αρκετά τα μεζεδάκια που είχαμε τη βδομάδα που πέρασε, και θα ξεκινήσω με ένα που μου ξέφυγε από την προηγούμενη βδομάδα (ή ίσως την προπροηγούμενη).

Γράφοντας στο ένθετο Βημαγκαζίνο (μετά περνάνε και στην ηλέκδοση του Βήματος), η Λώρη Κέζα τα ψέλνει στον Σύριζα και διαπιστώνει: Πρώην βουλευτές, κομματάρχες, αφισοκολλητές που στήριξαν με πάθος κυβερνήσεις του παρελθόντος εναγκαλίστηκαν από τον ΣΥΡΙΖΑ ωσάν να μην είχαν παρελθόν. Το «ωσάν» δεν είναι βέβαια λάθος, απλώς είναι (ή, έστω, το βρίσκω) απίστευτα ψεύτικο -και ταυτόχρονα είναι κοτσανικός δείκτης (cochanic marker, στη διεθνή βιβλιογραφία), όπως λέμε τις λέξεις και φράσεις που δεν είναι λάθος καθαυτές αλλά δείχνουν ότι εκεί γύρω μπορεί να υπάρχει ένα μαργαριτάρι, όπως είναι το «εναγκαλίστηκαν από τον Σύριζα». Βλέπετε, το «εναγκαλίζομαι» είναι ρήμα αποθετικό, σαν το επεξεργάζομαι ή το διαπραγματεύομαι, δεν έχει ενεργητικη΄φωνή όπως τα συνήθη ρήματα, από εκεί άλλωστε βγήκε και το όνομα αποθετικός (αποθέσανε, ας πούμε, την ενεργητική φωνή τους). Έτσι, η μεσοπαθητική φωνή τους εκφράζει ενεργητική διάθεση.  Δεν υπάρχει «εναγκαλίζω», όπως δεν υπάρχει και «επεξεργάζω». Μπορούμε να πούμε «εναγκαλίστηκαν τον Σύριζα», όχι «από τον Σύριζα» -αλλά αν γράφαμε χωρίς φιοριτούρες, «αγκαλιάστηκαν από τον Σύριζα» δεν θα την κάναμε την κοτσάνα.

Προχωράμε σε ένα μαργαριτάρι από την Αυγή -σε άρθρο για την απαράδεκτη φράση της Λένας Διβάνη (άρθρο με το οποίο έχω και άλλες διαφωνίες), η δημοσιογράφος της Αυγής γράφει: Η κυρία Διβάνη … δεν σεμνύνεται ούτε μπροστά στον ίδιο το θάνατο. Όμως, το «σεμνύνομαι» δεν σημαίνει «αισθάνομαι δέος, φέρομαι με σεμνότητα» όπως φαίνεται να πιστεύει η δημοσιογράφος. Σημαίνει περίπου το αντίθετο, καμαρώνω, περηφανεύομαι! Η αιτία βρίσκεται στο ότι η λέξη ‘σεμνός’ στην αρχαιότητα είχε περίπου την αντίθετη σημασία με τη σημερινή, σήμαινε «μεγαλόπρεπος». Είναι κι αυτή λοιπόν μια λέξη-παγίδα, πλάι στον ευάριθμο και στον τιμητή, αλλά κάπως σπανιότερα χρησιμοποιείται. (Αν δείτε καμιά φράση «ευάριθμοι τιμητές σεμνύνονται ότι…» μπορεί να την έχω φτιάξει κι εγώ!)

Το τρίτο μας μεζεδάκι είναι, από μια άποψη, ολόκληρο πιάτο, μεγαμεζεδάκι δηλαδή, όχι επειδή είναι θηριωδών διαστάσεων αλλά επειδή είναι διπλό και τρίδιπλο. Σε κακή μετάφραση άρθρου αγγλικής εφημερίδας για την ελληνική κρίση, διαβάζουμε ότι ο δημοσιογράφος, Εξαπολύοντας ένα λίβελο εναντίον των ακολουθούντων πολιτικών επιλογών…. Ξεκινώντας από τα πταίσματα, ο δημοσιογράφος δεν μπορεί να εξαπολύει λίβελο, όχι μόνο επειδή ο λίβελος δεν εξαπολύεται αλλά και επειδή λίβελος, την παλιά εποχή που ανοίγαμε λεξικά, σήμαινε «επιθετικό (έως και συκοφαντικό) δημοσίευμα». Ίσως μύδρους εκτοξεύει ο δημοσιογράφος, αλλά εναντίον τίνος; Αυτό το «ακολουθούντων» είναι όλα τα λεφτά. Αφενός είναι αρσενικό αντί για θηλυκό και αφετέρου ενεργητικής φωνής αντί μέσης. Το σωστό θα ήταν «των ακολουθούμενων πολιτικών επιλογών», ή, πιο στρωτά, «των πολιτικών επιλογών που ακολουθούνται» -και θα γλιτώναμε την πολυκοτσάνα.

Το τέταρτο, πάλι, είναι… μη μεζεδάκι. Παρατηρώ απλώς ότι και τα ακριβά Μον Μπλαν της δημοσιογραφίας μας δεν διστάζουν πλέον μπροστά στον αναλογικό τύπο «να παράξουν». Αν είναι ένα πράγμα για το οποίο έχω να παινέψω τον κ. Παπαχελά, ας είναι αυτό: Οι λίγοι υπουργοί-κομάντος έχουν ελάχιστο χρόνο για να παράξουν έργο αλλά και να πείσουν το ορθολογικό τμήμα της κοινωνίας για την αναγκαιότητα των αποφάσεών τους.

Για να μείνουμε στο ίδιο θέμα, η υπουργός (οΘντκ) Τουρισμού κ. Κεφαλογιάννη, σχολιάζοντας το μέγα φιάσκο της Σαντορίνης έδειξε πως ούτε από γραμματική πάει καλά: «η περιπέτεια της Σαντορίνης μπορεί και πρέπει να μας βοηθήσει για να εξάγουμε πολύ χρήσιμα συμπεράσματα για το μέλλον του ελληνικού τουρισμού». Να εξάγουμε; Ας αντικαταστήσουμε το δύσκολο ρήμα με ένα απλό, το βγάζω. Τι θα λέγατε; Να μας βοηθήσει για να βγάλουμε συμπεράσματα ή να μας βοηθήσει για να βγάζουμε συμπεράσματα; Προφανώς, «να βγάλουμε συμπεράσματα», άρα το «να εξάγουμε» είναι λάθος, το σωστό είναι ή «να εξαγάγουμε» (τύπος της σχολικής γραμματικής) ή «να εξάξουμε» (αναλογικός τύπος) -κι έτσι η κ. Κεφαλογιάννη προστίθεται στη μακροσκελή λίστα των υπουργών που κάνουν λάθος με τα ρήματα της κατηγορίας αυτής.

Τίτλος της Lifo, τις προάλλες: Υπ’ ατμόν ο Σαμαράς, ενόψει της νέας αξιολόγησης από την τρόικα. Αμήν και πότε, είπαν όσοι ξέρουν ότι «είμαι υπ’ ατμόν» σημαίνει «είμαι έτοιμος να φύγω».

aynΜεταφραστική αλλαγή φύλου τις προάλλες στο Βήμα, αφού σε μετάφραση άρθρου του Κρούγκμαν η Άιν Ραντ (Ayn Rand) φόρεσε μουστάκια κι έγινε «ο» Άιν Ραντ. Ευτυχώς το διόρθωσαν, αλλά για του λόγου το αληθές δείτε την οθονιά αριστερά. Να θυμίσουμε ότι και ο ίδιος ο Κρούγκμαν είχε πέσει θύμα αλλαγής φύλου, και μάλιστα από τον υφυπουργό Θανάση Μπούρα μέσα στη Βουλή, που είχε ενημερώσει το Σώμα ότι ο Υπουργός έχει «συνάντηση με την κυρία Κρούγκμαν».

Προχωράμε σε ένα ακόμα μεγαμεζεδάκι, δηλαδή σε ένα κακομεταφρασμένο άρθρο που μου έστειλε ένας φίλος και που είμαι βέβαιος πως αν το δείτε προσεχτικά θα βρείτε κάμποσα λάθη. Και αν η καλή μέρα φαίνεται από το πρωί, η κακή μετάφραση συχνά φαίνεται από τον τίτλο -τουλάχιστον αυτό ισχύει εδώ: Ακτίδα ελπίδας για τους πολιορκημένους Έλληνες. Αυτό το «ακτίδα», χωρίς να είναι καραμπινάτο λάθος, είναι κοτσανικός δείκτης. Μια χαρά είναι το «αχτίδα», κι αν είστε της ευπρεπιστικής σχολής και δεν σας αρέσει το «χτ» μπορείτε κάλλιστα να πείτε «ακτίνα». Το «ακτίδα» είναι σκέτη φρίκη. Όσο για τους «πολιορκημένους» Έλληνες, όπως υποψιαζόμουν το πρωτότυπο γράφει beleaguered Greeks. Όμως το beleaguered θα πει μεν κυριολεκτικά πολιορκημένος, αλλά εδώ βέβαια, που χρησιμοποιείται μεταφορικά, αποδίδεται «δοκιμαζόμενους» ή «χειμαζόμενους». Κι όταν το βρίσκουμε να αναφέρεται σε κάποιον πολιτικό, ακόμα καλύτερο είναι το «πανταχόθεν βαλλόμενος». Τα έχει πει αυτά ο Νίκος Λίγγρης στη Λεξιλογία, αλλά όποιος γράφει «ακτίδα ελπίδας» δεν διαβάζει Λεξιλογία.

Όμως ο φίλος που μου έστειλε το άρθρο άλλο μαργαριτάρι είχε εντοπίσει, και συγκεκριμένα το: Πολλοί οικονομολόγοι υποστηρίζουν ότι η προσέγγιση λιτότητας που ευνοείται από την Τρόικα είναι μέρος του προβλήματος, ωθώντας την ελληνική ανεργία σε επίπεδα κατάθλιψης. Στην κατάθλιψη έχουν φτάσει χιλιάδες Έλληνες, άνεργοι και μη, αλλά όχι η ανεργία! Όπως το μαντέψατε, το πρωτότυπο λέει at depression levels.

Κι ένα κλασικό λαθάκι που διορθώθηκε, από το ethnos.gr, που έγραψε τις προάλλες άρθρο με τίτλο: Νέο εθνικό ύμνο αναζητά η Ελβετία, το οποίο ξεκινούσε ως εξής:

Τη διεξαγωγή διαγωνισμού για τη δημιουργία του νέου εθνικού ύμνου της χώρας ανακοίνωσε το σουηδικό κράτος, δίνοντας την ευκαιρία στους χιλιάδες συμμετέχοντες να διεκδικήσουν το χρηματικό έπαθλο

Βέβαια το σουηδικό κράτος δεν είχε καμιά δουλειά να αθλοθετεί εθνικούς ύμνους άλλου κράτους -πρόκειται για το παλιό μπέρδεμα με το Swiss και τη Σουηδία. Και στο μεν ethnos.gr το διόρθωσαν (και μπράβο τους), και το έκαναν «το ελβετικό κράτος», αλλά το λάθος παραμένει σε διάφορα σαβουρολόγια που μαζεύουν άρθρα χωρίς να τα εξετάζουν (και χωρίς να τα διορθώνουν, βέβαια).

Παρόλο που έχει δίκιο για το διαδικτυακό λιντσάρισμα, βρίσκω ελαφρώς στρεψόδικο σε αρκετά σημεία το άρθρο του Χ. Χωμενίδη στο protagon, όπου, στον απόηχο του θορύβου που έγινε για το απαράδεκτο τιτίβισμα της Λένας Διβάνη, κορφολογεί ορισμένες ανάλογες περιπτώσεις, αποσιωπώντας άλλες που δεν ταιριάζουν στο πατερνάκι που προσπαθεί να αναδείξει και μοιράζοντας όχι λίγες μπηχτές για ομοτέχνους με τους οποίους δεν συμφωνεί. Σήμερα όμως είναι μέρα μεζεδακιών, οπότε δεν μπαίνουμε στην ουσία, κι έτσι θα κάνω μόνο μία γλωσσική επισήμανση. Όχι για το «πόσω μάλλον» που επιμένει να γράφει ο Χ.Χ., διότι αυτός ο μπαμπινιωτισμός αξίζει χωριστό άρθρο (δεν το έχω γράψει ίσως επειδή τα έχει πει σχεδόν όλα ο φίλος Τιπούκειτος, σε δύο άρθρα του, πρώτο και δεύτερο), αλλά για τον στίχο του Βάρναλη που παραθέτει ο Χ.Χ. Ο Βάρναλης λοιπόν δεν έγραψε «Φρόνιμα και τακτικά πάω με εκείνον που νικά», όπως το παρουσιάζει ευπρεπισμένα ο κ. Χ., όπως και ο Σολωμός δεν έγραψε τη «Γυναίκα της Ζακύνθου». Ο Βάρναλης έγραψε «Φρόνιμα και ταχτικά πάω με κείνον που νικά» (για του λόγου το αληθές). Μπορεί η διαφορά να μοιάζει επουσιώδης, αλλά δεν είναι -ειδικά το «με εκείνον» είναι φριχτή χασμωδία, που κάνει τον στίχο να κουτσαίνει.

Και κλείνω με ένα ακόμα μεγαμεζεδάκι, μια πολυκοτσάνα που καταφέρνει να συμπυκνώσει μεγάλες ποσότητες σαχλαμάρας σε ελάχιστον όγκο, δείχνοντας παραστατικά τι μπορεί να συμβεί όταν ένας αθλητικογράφος θελήσει να παραδώσει μαθήματα γενικής παιδείας. Γράφοντας λοιπόν για την απρόσμενη ήττα της εθνικής Ρωσίας (που έχει Ιταλό προπονητή), ο ανώνυμος αθλητικογράφος της Ελευθεροτυπίας διέπραξε το εξής αμίμητο:

Πώς λέγεται η γκάφα στα ρωσικά; Στα ιταλικά πάντως είναι… gela και το ξέρει πολύ καλά ο Φάμπιο Καπέλο που είδε την Εθνική Ρωσίας να χάνει…

Να μετρήσουμε κοτσάνες. Στα ιταλικά, η γκάφα δεν είναι gela, είναι sbaglio ή κάτι ανάλογο (και το gaffe παίζει, δάνειο από τα γαλλικά). O δημοσιογράφος προφανώς είχε στο μυαλό του τη γκέλα, όμως η λέξη γκέλα δεν μας ήρθε από τα ιταλικά αλλά από τα τούρκικα. Κι έπειτα, αν ήταν ιταλική λέξη το γκέλα θα γραφόταν ghela, το gela δεν προφέρεται γκέλα, αλλά τζέλα. Λέξη gela στα ιταλικά δεν υπάρχει πέρα από το τοπωνύμιο Gela, που είναι βέβαια η αρχαία Γέλα, η αποικία των Ροδίων στη νότια Σικελία!

Καλή επιστροφή σε όσους γυρίζουν, καθίστε εκεί που κάθεστε οι υπόλοιποι…….

43 Σχόλια to “Μεζεδάκια της επιστροφής”

  1. Γς said

    Καλημέρα
    Ακολουθεί Γς-cochanic:

    >δεν έχει παθητική φωνή. Δεν υπάρχει «εναγκαλίζω»

    παθητική;

  2. Γς said

    Ενάξει υπάρχει η ενεργητική «εναγκαλίζομαι»
    (τέλος cochanas)
    Πόθεν η κοτσάνα; (ετυμολογικώς)

  3. Gpoint said

    Ο αθλητικογράφος πιθανόν να είχε στον νού του κανένα..τζελάτο με τέτοια ζέστη.

    Με τις χασμωδίες έχεις κάτι ; δεν είναι τόοοοσο φριχτές όσο η μετατροπή των (σταθερών) κάππα σε (άγνωστα) χι

  4. ΠΑΝΟΣ said

    Πολύ νόστιμα!
    Το θεωρώ φρικώδες, να αλλάζονται στίχοι ποιητών.Μόνον ο ίδιος ο ποιητής θα μπορούσε (αν…) και πάλι θα κρίναμε το παλιότερο με το αλλαγμένο.Για παρόμοιους περίπου λόγους είμαι εναντίον τής μετάφρασης-απόδοσης κειμένων,όπως π.χ. τού Ροΐδη,σε σημερινή μορφή γλώσσας.Ποιός θα το κάνει,γιατί,ποιός τού είπε,τι και πώς;

    Κλέβω το «σαβουρολόγια». Πολύ καλό! (τα λέω και βρωμολόγια,με την έννοια ότι βρωμίζουν την αλήθεια).

    Κάποιοι δεν γυρίζουμε,γιατί απλώς δεν φύγαμε, για τούς γνωστούς λόγους (και δεν φταίμε σε τίποτα…).

  5. sarant said

    Ευχαριστώ για τα πρώτα σχόλια!

    3: Ναι, το ξέρω ότι αντιπαθείς τα χτ-, αλλά στην εποχή του Βάρναλη έτσι το έλεγαν,

  6. sarant said

    1-2: Το αναδιατύπωσα ελαφρώς, έβαλα και την ετυμολογια.

  7. Φρύνις said

    εμπισ- τροφε..

    παρτους Νικολα στο μεζε, να παιξω ενα ταξιμι
    η φτωχεια θελει τη μαγκια, κι μιαν.. ορδη γυρσιμι

  8. Gpoint said

    # 5

    Εξαιρείται τοχταπόδι !

  9. Gpoint said

    Αφιερωμένο στο τέλος των διακοπών του νικοκύρη και όσων (όλων) θα ακολουθήσουν

  10. Ἀρχιμήδης Ἀναγνώστου said

    Ἀναλογικὸ τύπο στὴν ψηφιακὴ ἐποχή; Σὲ περίμενα πιὸ μοντέρνο 🙂

  11. LandS said

    Το «πατερνάκι» όμορφο και πρακτικό. Για υιοθεσία:)
    Οι αγγλο-αμερικανοί οικονομολόγοι δανείστηκαν τις λέξεις recession & depression από τούς γεωλόγους. Οι έλληνες γεωλόγοι, αν δεν κάνω λάθος, χρησιμοποιούν τους όρους [γεωλογική] ύφεση & κατάθλιψη. Οι έλληνες οικονομολόγοι πάλι, όχι. Αλλά ρε παιδιά, αν 18 τέρμινα μείωση ΑΕΠ κατά κάτι λιγότερο από 1% το χρόνο (ΕΖ) το λες «ύφεση» και οι άλλοι recession, τι θα πεις τα 20 τέρμινα με πτώση 4-6 % το χρόνο (Ελλάδα) που οι άλλοι το λεν depression;
    Δεν ισχυρίζομαι ότι ο μεταφραστής έκανε τις παραπάνω σκέψεις και έγραψε αδόκιμα «κατάθλιψη» . Ο Νικοκύρης καλά έκανε και τόβαλε στα μεζεδάκια.
    Τι να σκεφτούμε όμως για ένα λαό που φοβάται να χρησιμοποιήσει ένα όρο επειδή τον χρησιμοποιεί και η Ψυχανάλυση;
    Α! Οι όροι depression & recession υιοθετήθηκαν επειδή οι γραφικές παραστάσεις των μεν έμοιαζαν πολύ με τα επεξηγηματικά σχήματα των δε.

  12. Μα «κρίση» τη λέγαμε ανέκαθεν την οικονομική depression (και Παγκόσμια Οικονομική Κρίση την Great Depression). Δεν ξέρω αν οι γεωλόγοι όντως λένε «ύφεση» και «κατάθλιψη» το μικρό και το μεγάλο βαθούλωμα (εγώ «καταβύθιση» το ήξερα), αλλά στη γλώσσα του μέσου μορφωμένου Έλληνα, «κατάθλιψη» είναι μόνο η ψυχολογική και ξενίζει φοβερά να χρησιμοποιείται για την οικονομική συγκυρία.

  13. Ίσως θα πρέπει να πούμε λίγα λόγια για τη φράση «υπ’ ατμόν» η φράση βγαίνει από τα παλιά ατμόπλοια που έπρεπε να δουλέψουν γγια ώρα τα καζάνια για να πιάσει ο ατμός την πίεση που χρειαζόταν για να δουλέψει η ατμομηχανή. Οπότε όταν έπιανε την πίεση ντραμ έτοιμο πια να φύγει και προφανώς για οικονομία στα καύσιμα προγραμματιζαν να είναι «υπ’ ατμόν» λίγο πριν την ώρα του απόπλου.

    Αν και δεν είμαι κοντά στα κιταπια μου εχω την εντύπωση ότι στα ελληνικά οι γεωλόγοι χρησιμοποιούν τον όρο καθίζηση για την απότομη πτώση στις στρώσεις. Ακόμα και να μην θυμάμαι καλά ο όρος είναι μια χαρά αν θέλουμε να χρησιμοποιήσουμε κάποιο γεωλογικό όρο στην οικονομία αρκεί να προσδιορίσουμε οικονομική καθίζηση και να γλιτώσουμε την κατάθλιψη (γεωλογικά τουλάχιστον)

  14. sarant said

    Ευχαριστώ για τα νεότερα!

    10: Καλό!

    12: Κρίση, μεγάλη κρίση το λέγαμε, αλλά και το καθίζηση του 13 δεν είναι κακό.

  15. Κωνσταντίνος said

    11, 12. Στην αντοχή υλικών στο ΕΜΠ την «συμπίεση» των δοκιμίων μας την μάθαν «θλίψη», έτσι «το δοκίμιο θλίβεται». «Κατάθλιψη» από την άλλη μας μάθαν ως αυτό που κάνει η αντλία στο ρευστό, (για λίγη παραπάνω τεχνική ορολογία που πρπ να είναι ψιλοάχρηστη στον γενικό καθημερινό λόγο)

    Καλημέρες από την όμορφη Λοκρίδα!

  16. Εθνικόφρων said

    Αξιότιμε κ. Σαραντάκε,
    η 22έτις θυγάτηρ μου, ήτις επέστρεψε χθές από τας διακοπάς της εις Κατάπολα Αμοργού, μοί είπε ότι συνεζητείτο ευρέως το όνομά σας ως υφυπουργού Παιδείας εις κυβέρνησιν Τσίπρα. Το θέμα έθεσε εις την φοιτητοπαρέαν της θυγατρός μου Συριζαίος νέος διατηρών στενάς σχέσεις με την Κουμουνδούρου, όστις υπεστήριζε πως είσθε ό,τι καλύτερον διαθέτει ο Σύριζα εις τον τομέα της Παιδείας, και τούτο εξαιτίας της ποιότητος του παρόντος Ιστολογίου και των βιβλίων σας.
    Επιθυμώ να σάς ενημερώσω ότι πάμπολλοι Εθνικοπαράφρονες (έμμισθοι ή εξ ιδίας πρωτοβουλίας) εισέρχονται καθημερινώς εις το παρόν Ιστολόγιον μόνον και μόνον διά να σάς φακελώσουν, κρατούντες Αρχεία με τους διαλόγους ούς κάμνετε μετά των αναγνωστών σας. Άν όντως ο Αλέξιος Τσίπρας σάς διορίση εις το ευπαθές αυτό Υπουργείον, την επομένην ημέραν εκατοντάδες ιστολόγια άτινα διατηρούν οι εν λόγω Εθνικοπαράφρονες θα πλημμυρίσουν με τα λάθη σας, τας αντεθνικάς απόψεις σας διά την γλώσσαν κλπ., ήτοι θα γίνη του Κουτρούλη ο Γάμος.
    Δι’ αυτό, ως πατήρ σας εις την ηλικίαν, σάς συμβουλεύω πατρικώς να προσέχετε τί γράφετε εις το παρόν έξοχον ιστολόγιον και αν υπάρχει τυχόν παλαιοτέρα επιλήψιμος ανάρτησις, σπεύσατε να την εξαφανίσετε διά το συμφέρον σας.
    Με πατρικάς ευχάς
    Εθνικόφρων Έλλην και ουχί Ρωμηός

  17. sarant said

    16: Ευχαριστώ για την προειδοποίηση 🙂

  18. NM said

    (#16): Απ τη κόρη σου θα το βρεις ρε μπαγάσα. Ολα εδώ πληρώνονται !

  19. 12, 13,
    Λογική άποψη η χρήση του όρου κρίση, ή και καθίζηση, για το depression, ώστε να ξεχωρίζει από το recession (ύφεση). Η Βίκη πάντως χρησιμοποιεί τον όρο Παγκόσμια οικονομική ύφεση για το Great Depression, ατυχώς μού φαίνεται (η κρίση ήταν ύφεση με αναβολικά, τουλάχιστον – χρησιμοποιόταν και το Κραχ, που αναφερόταν κυρίως στο χρηματιστήριο, σαν συνώνυμο το 1929, αλλά δεν το πολυακούω τελευταία).

    Βέβαια, (νευρική) κρίση χρησιμοποιείται και στην ψυχολογία, αν και αυτή που περνάμε είναι μάλλον ευρική.

  20. spiral architect said

    @16: Έλα ρε!
    Θα’ χουμε και κονέ!

  21. (15) Και οι καταθλιπτικές υδραντλίες (pompes foulantes) βεβαίως βεβαίως! Μόνο που σκέφτηκα τη λέξη, εμφανίστηκαν μπροστά μου οι χαλκογραφίες των παλιών βιβλίων Φυσικής με τις γραμμοσκιάσεις τους…Άραγε διδάσκονται ακόμα αυτά στα σχολεία;

  22. Gpoint said

    Αφιερωμένο στους χσμωδούς του ιστολογίου ο στίχος :

    Νάτην, νάτην ξυπνάει η Ιεριχώ, μεσ’ στους αιώνες ψάλλει…

  23. Gpoint said

    #22 χασμωδούς !

  24. LandS said

    Τώρα πια αν πούμε κατάθλιψη ή και καθίζηση, αμφιβάλω αν θα γίνουμε κατανοητοί, και επαναλαβάνω, αυτό που κορόιδεψε ο Νικοκύρης είναι μεζεδάκι. Μπορεί το κατάθλιψη να μου αρέσει μιάς και καταστρέφεται παραγωγικό δυναμικό αλλά περισσότερες πιθανότητες έχω να σας πείσω να χρησιμοποιείτε με τον λάθος τρόπο το ευάριθμος.
    Ύφεση και Μεγάλη / Βαθιά Ύφεση λοιπόν.

  25. Θρασύμαχος said

    Ανισόμετρη μετατεταρταυγουστιανή μαντινάδα για τα πανηγύρια και για να φρίξουν οι πιστοί του υψηλού αυτού λογοτεχνικού είδους: http://news.in.gr/culture/article/?aid=1231261564

  26. sarant said

    Eυχαριστώ για τα νεότερα!

    22: Κλέβεις κι εσύ σαν τον Χωμενίδη -«ξυπνά η Ιεριχώ» λέει.

  27. sarant said

    25: Φρίκη ο μέγας ανηφορίζων!

  28. Odysseas Fyssas said

    (sorry gia ta greeklish, grafo apo dimosio pc)

    Parea me to semnos tha aksize na psaksoume ki alles lekseis pou kateliksan na dilonoun to antitheto apo auto pou arxika simainan : argos, apofraksi/apofrazo kai alla. Mazi kai ta antitheta pou exoun tin idia simasia opos kalomathimenos/kakomathimenos, sta germanika heimlich/unheimlich (ta exei pei vevaia o Freud..). Kata t’alla polu oraia mezedakia! Kali epanodo

  29. Gpoint said

    # 26

    Καλά !

    Πλην όμως εξακολουθεί να κυλάει ο Αώος, παρά τα έξη φωνήεντα στην σειρά ! !

  30. Θρασύμαχος said

    Δημοσιογραφική ομοβροντία για «το αδίκημα της ψευδήΣ καταμήνυσης»: http://www.ethnos.gr/article.asp?catid=22768&subid=2&pubid=63873468 http://news.in.gr/greece/article/?aid=1231261588 http://www.enet.gr/?i=news.el.ellada&id=380708 http://www.enikos.gr/society/167017,Syllhyh_66xronhs_gia_apath_kat_epaggelm.html http://www.moriasnews.gr/2013/08/sinelifthi-66chroni-stin-megalopoli-me-soria-apofaseon/ http://megalopoli-fm.blogspot.gr/2013/08/2_17.html http://peloponnisospress.blogspot.gr/2013/08/blog-post_1216.html

  31. 30,
    Πγοφανώθ, η καταμήνυση είχε δυσκολία στην προφορά του ρ και ενίοτε του σ… 🙂

  32. Voulagx said

    Η ψευδή καταμήνυση είναι αυτή που ψευδίζει, σωστό!!!!!

  33. spiral architect said

    Σαν ήλιος βγήκες φωτεινός,
    στ’ Αμερικής τ’αλώνι,
    κι ήρθες κι έλαμψες και ήρθες νικητής,
    και σ’ αγαπάμε όλοι

  34. sarant said

    29: Οι ντόπιοι βέβαια τον λένε Βοϊδομάτη.

    33: Είδα και μερικές παραλλαγές (με ρίμα και μέτρο) πολύ γουστόζικες!

  35. spiral architect said

    @34β: Επήγες στην Αμερική
    να βγεις φωτογραφία,
    και ήτανε η φάτσα σου
    μουνί καλλιγραφία.

  36. Anastasia Toumazou said

    34: Ο Βοϊδομάτης είναι παραπόταμος του Αώου. Συναντιούνται κάπου έξω από την Κονιτσα. Ο μεν πρώτος είναι ο καθαρότερος ποταμός στην Ευρώπη ο δε δεύτερος ένας από τους πιο βρώμικους.

  37. sarant said

    36: Ευχαριστώ για τη διόρθωση -και πώς τον λένε οι ντόπιοι τον Αώο;

  38. Voulagx said

    #33: Παρωδία.

    Σαν ήλιος βγήκες φωτεινός,
    στ’ς Αμερικής τ’αλώνι,
    λεβέντικα γονυπετής
    φούσκωνες σαν παγώνι.

  39. #37
    Το λένε (λέγανε; ) Βοβούσα, όπως το ομώνυμο χωριό του Ζαγορίου. Υπάρχουν και μεσαιωνικοί τύποι Βοούσα, Βοόση, Βοώσα, Biusa κ.α.
    Η ετυμολόγηση του ονόματος είναι εξαιρετικά αμφίβολη. Η επικρατέστερη γνώμη την ανάγει στην αρχική ινδοευρωπαϊκή ρίζα του αρχαίου ονόματος Αώος (που τι σημαίνει όμως; ). Από το αλβανικό Viosë προέρχονται πιθανότατα τα σερβοκροατικά Vajusa και Vojusa και από τους τελευταίους το αρομούνικο Băiasa.

  40. LandS said

    Δεν είναι δικό μου βέβαια. Ούτε Κρητικός είμαι, ούτε ξέρω να φτιάχνω στιχάκια ή μαντινάδες.

    Όπως εσέρνονται οι χοχλιοί και γλύφουνε το χώμα
    Ετσά κυλιέται ο Σμαραγδής και χέζει απ’ το στόμα.

    Του Γιάννη Ανδρουλιδάκη, που μάλλον δεν τον ξέρω. Το αλίευσα από το φατσοβιβλίο που το κοινοποίησε φίλος.

  41. Βοϊδομάτης από το σλάβικο βόντα ματ, νερομάνα, όχι από το μάτι του βοδιού!

  42. ΕΦΗ ΕΦΗ said

    >>άλλοι μπορεί να συνεχίσουν να λιάζονται αμέριμνοι και μετά τη Δευτέρα
    -Καλό είναι το «άμε κι έλα» αρκεί να μην είναι με το ζόρι.

    Άστα βράστα και
    Σμαραδοκουκούλωστα.

    σ.σ
    Κρατιέμαι μη ρίξω τα ανάλογα με δεκαπεντασύλλαβο. Αφήνω ν αποκαθαρθεί η έννοια μαντινάδα που μαγαρίστηκε ασύστολα από χείλη (τρέχανε και σάλια) ασεβούς (επιεικώς). Αει στο δι@@λο !

  43. Πάνος με πεζά said

    @21 : Τεχνικής φύσεως, βεβαίως, το θέμα, αλλά η αντλία, για να ακριβολογούμε, δεν καταθλίβει, ή τουλάχιστον δεν καταθλίβει μόνο. Ο σωλήνας εισαγωγής από τον οποίο αναρροφάται υγρό λέγεται «αναρρόφηση» (πώς αλλιώς, άλλωστε), και συνήθως συμπίπτει με τον άξονα περιστροφής του κινητήρα της, και ο σωλήνας που απάγει το υγρό λέγεται «κατάθλιψη», και συνήθως έχει διεύθυνση εφαπτομενική στη «φτερωτή» της αντλίας. Εντάξει, αυτά διαφοροποιούνται, π.χ. σε έναν κυκλοφορητή και οι δύο αυτές θέσεις είναι πάνω στην ίδια ευθεία, και ένα βέλος πάντα δείχνει τη φορά κίνησης του υγρού από την αναρρόφηση στην κατάθλιψη, για να μην τον τοποθετήσεις ανάποδα.

    Πάντως, και χωρίς να το λέω μετά βεβαιότητας, πιθανότατα ο όρος «κατάθλιψη» έχει παραμείνει από τις παλαιού τύπου αντλίες, τις ονομαζόμενες «εμβολοφόρες» – τελευταίο απολίθωμά τους οι πρέσσες έτοιμου σκυροδέματος με το χαρακτηριστικό «τσακ-τσακ» – όπου πράγματι το υγρό μέσω εμβόλων συμπιέζεται για να περάσει προς τη μεριά της κατάθλιψης. Ενώ η πρώτη μου παράγραφος αναφέρεται στις -νεώτερες- φυγοκεντρικές αντλίες, όπου το υγρό απάγεται από τη φυγόκεντρη δύναμη της περιστροφής του, γι αυτό και η «εφαπτόμενη» διεύθυνση άλλωστε.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: