Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Η γλώσσα στη μεταπολίτευση

Posted by sarant στο 4 Οκτώβριος, 2013


Κυκλοφόρησε πρόσφατα το 15ο τεύχος του περιοδικού «Αρχειοτάξιο» που εκδίδεται από τα Αρχεία Σύγχρονης Κοινωνικής Ιστορίας (ΑΣΚΙ), αφιερωμένο στη Μεταπολίτευση και ειδικότερα στην περίοδο 1974-81. Στο τεύχος αυτό περιέχεται κι ένα δικό μου κείμενο, με τίτλο «Η γλώσσα στη μεταπολίτευση», που θα αναδημοσιεύσω αμέσως πιο κάτω -αλλά σας συνιστώ να αγοράσετε το τεύχος, έχει πολύ καλύτερα άρθρα. Επειδή το θέμα παραήταν εκτεταμένο για να καλυφθεί σε 1600 λέξεις, προτίμησα να δώσω έμφαση στις δοκιμές των εφημερίδων με το μονοτονικό σύστημα πριν από την επίσημη καθιέρωσή του το 1982.

Πριν προχωρήσω στο άρθρο, μια διευκρίνιση. Για ιστορικούς λόγους, ας πούμε, το «Αρχειοτάξιο» εκδίδεται ακόμα σε πολυτονικό. Για το άρθρο μου έγινε εξαίρεση και τυπώθηκε σε μονοτονικό, θα ήταν άλλωστε κάπως οξύμωρο να τυπωθεί σε πολυτονικό ένα άρθρο που έστω και έμμεσα τάσσεται υπέρ του μονοτονικού. Ευχαριστώ πολύ τη σύνταξη του περιοδικού γι’ αυτό και εύχομαι να μην αργήσουν να καθιερώσουν το μονοτονικό στο περιοδικό.

Η γλώσσα στη μεταπολίτευση

Ίσως σε καμιάν άλλη έκφανση της ζωής να μην είναι τόσο απότομη η μετάβαση από τη δικτατορία στη μεταπολίτευση όσο στη γλώσσα. Πράγματι, η δικτατορία, με το να υιοθετήσει τόσο φανατικά την καθαρεύουσα, ως στοιχείο του «ελληνοχριστιανικού πολιτισμού» και ως «εθνική γλώσσα», δεν κατάφερε παρά να την απαξιώσει και να τη στιγματίσει εσαεί.

Όχι τυχαία, Εθνική γλώσσα ονομαζόταν και ένα βιβλιαράκι-λίβελλος κατά της δημοτικής, που γνώρισε τρεις εκδόσεις (τις δύο πρώτες από το Αρχηγείο Ενόπλων Δυνάμεων, το 1972, και την τρίτη, επαυξημένη, από την Εταιρεία των Φίλων του Λαού το 1973) και διανεμήθηκε σε όλα τα σχολεία. Η ταυτότητα του συγγραφέα του ανώνυμου αυτού πονήματος παραμένει (δευτερεύον) μυστήριο. Πολλοί θεωρούσαν συγγραφέα του τον πραξικοπηματία Οδυσσέα Αγγελή[1], τον οποίο οι συνάδελφοί του πραξικοπηματίες αποκαλούσαν ειρωνικά «ακαδημαϊκό» εξαιτίας των φιλολογικών του τάσεων. Σύμφωνα με τον Πίτερ Μάκριτζ, συγγραφέας ή εμπνευστής του ήταν ο καθηγητής Γλωσσολογίας του Παν. Αθηνών Γεώργιος Κουρμούλης[2], ενώ σε κατά καιρούς δημοσιεύματα[3] αναφέρεται ως συγγραφέας του ο Γ. Μπαμπινιώτης, που διαδέχτηκε τον Κουρμούλη. Προσωπικά θεωρώ πολύ πιθανό[4] το βιβλίο να έχει γραφτεί από δύο ή περισσότερους συγγραφείς, π.χ. έναν στρατιωτικό και έναν πανεπιστημιακό της Φιλοσοφικής Αθηνών.

brad74

Μόλις έπεσε η δικτατορία, η «κυβέρνησις» έγινε «κυβέρνησι»

Η δικτατορία λοιπόν απαξίωσε την καθαρεύουσα, μεταξύ άλλων και με την κωμική χρήση της από τους ίδιους τους πρωτοδικτάτορες κι έτσι, εύλογα, αμέσως μετά την μεταπολίτευση, τα μέσα ενημέρωσης, ιδίως οι εφημερίδες, άρχισαν να προσπαθούν να χρησιμοποιούν δημοτική ή τουλάχιστον να αποφεύγουν τους πιο «χαρακτηρισμένους» τύπους της καθαρεύουσας· μια από τις πιο χτυπητές αντιθέσεις ανάμεσα στις δυο γλωσσικές μορφές ήταν τα τριτόκλιτα θηλυκά· επί δικτατορίας, ήταν υποχρεωτικοί οι καθαρεύοντες τύποι (η κυβέρνησις, της κυβερνήσεως). Μετά την πτώση της δικτατορίας, είναι πολύ χαρακτηριστικός ο πηχυαίος τίτλος της αντιδικτατορικής αλλά συντηρητικής Βραδυνής όταν επανεκδόθηκε στις 24.7.74: Κυβέρνησι Καραμανλή· υιοθετήθηκε δηλαδή μια μεσοβέζικη λύση ανάμεσα στον καθαρεύοντα τύπο («η κυβέρνησις») που ήταν ο καθιερωμένος επί δικτατορίας, και στον δημοτικό τύπο («η κυβέρνηση»)· ωστόσο, τις αμέσως επόμενες μέρες η Βραδυνή άρχισε να χρησιμοποιεί τον δημοτικό τύπο σε λιγότερο χαρακτηρισμένα ουσιαστικά (π.χ. «Συνάντηση Καραμανλή-Ετσεβίτ στις 29.7.74), ενώ ο τύπος «κυβέρνηση» εμφανίζεται πρωτοσέλιδος στις 3 Αυγούστου.

Για την εποχή εκείνη, θυμάται ο Βασίλης Αγγελικόπουλος (Καθημερινή 6.7.2003): «Αμέσως μετά την πτώση της χούντας, η κυβέρνηση Εθνικής Ενότητας, με πρωτοβουλία Γεωργίου Pάλλη, και η διοίκηση Χορν-Μπακογιάννη της ΕΡΤ» ανέθεσαν στον Νάσο Δετζώρτζη, ως επικεφαλής επιτελείου «ανασυντακτών», να «μεταγράφει στην καθομιλουμένη τα δελτία ειδήσεων, γιατί οι συντάκτες είχαν συνηθίσει να γράφουν σε παπαδοπούλειο γλώσσα».

Από το Σύνταγμα του 1975 απουσιάζει το άρθρο που κατοχύρωνε την καθαρεύουσα ως «επίσημη γλώσσα του κράτους». Στις 5 Ιανουαρίου 1976 ο Γεώργιος Ράλλης αναλαμβάνει το Υπουργείο Παιδείας και δρομολογεί τις «μεγάλες συσκέψεις» του Ιανουαρίου 1976, με συμμετοχή και του πρωθυπουργού, στις οποίες αποφασίζεται η καθιέρωση της δημοτικής «άνευ ιδιωματισμών και ακροτήτων» σε όλες τις βαθμίδες της εκπαίδευσης. Η απόφαση ανακοινώνεται στις 28 Ιανουαρίου 1976 και γίνεται δεκτή με ενθουσιασμό από τον Τύπο[5].

Όταν συζητήθηκε στη Βουλή ο νόμος 309/1976, ο οποίος υλοποίησε τη γλωσσοεκπαιδευτική μεταρρύθμιση, όπως καθιερώθηκε να ονομάζεται η μεταρρύθμιση του 1976, ο αρμόδιος υπουργός Γ. Ράλλης ανακοίνωσε επίσημα: «Πράγματι και η δημοτική και η καθαρεύουσα, είναι γνήσια τέκνα της Αρχαίας Ελληνικής γλώσσας, με μία διαφο­ρά: Ότι η καθαρεύουσα ως πρωτότοκος απεβίωσε και υπογράφομεν σήμερον την πράξιν του ενταφιασμού της»[6]. Η αντιπολίτευση εστιάστηκε στην ανάγκη να καθιερωθεί και το μονοτονικό σύστημα, καταθέτοντας σχετικές τροπολογίες. Πολλοί βουλευτές της συμπολίτευσης (π.χ. Βάσος Βασιλείου, Αθ. Μίχας. Ιω. Φικιώρης κτλ.) τάχθηκαν ένθερμα υπέρ του μονοτονικού, αλλά ο Γ. Ράλλης υποστήριξε ότι οι συνθήκες δεν ήταν ακόμη ώριμες. Τόνισε ότι η νέα Γραμματική κατάργησε τη βαρεία και ότι δόθηκε κατεύθυνση προς τους διδάσκοντες να μην είναι αυστηροί με τα λάθη στα πνεύματα· τελείωσε λέγοντας ότι η δασεία και η περισπωμένη μπορούσαν να καταργηθούν χωρίς να χρειαστεί νόμος. Τελικά οι τροπολογίες της αντιπολίτευσης απορρίφθηκαν.

Ακολούθησε η κυκλοφορία της ιστορικής εγκυκλίου για τη χρήση της δημοτικής στη δημόσια διοίκηση από τον Γ. Ράλλη (που διατηρούσε προσωρινά και το Υπουργείο Προεδρίας Κυβερνήσεως παράλληλα με το Υπουργείο Παιδείας). Η εγκύκλιος αυτή, που καθιέρωνε τη δημοτική στη δημόσια διοίκηση από τις 1.2.1977 και έδινε οδηγίες στους συντάκτες κειμένων, επαινέθηκε από τους δημοτικιστές, που πάντως επισήμαναν τον συντηρητισμό της (π.χ. δεν συνιστούσε τον τύπο «της κυβέρνησης», που τον χαρακτήριζε «υπερδημοτικό», ενώ ανεχόταν για ένα διάστημα τύπους όπως «οι μαθηταί-τους μαθητάς»)[7]. Την ίδια περίοδο, γλωσσικά συντηρητικοί γλωσσολόγοι επιχειρούν να αναζητήσουν μια σύνθεση «πέρα της δημοτικής και της καθαρευούσης»[8], η οποία κατά τους δημοτικιστές είναι ουσιαστικά επαναφορά της καθαρεύουσας.

Όσο για το τονικό σύστημα, συνεχώς πληθαίνουν οι φωνές υπέρ του μονοτονικού. Το 1977 το ΚΕΜΕ του Υπουργείου Παιδείας εισηγείται στην κυβέρνηση την καθιέρωση του μονοτονικού, κάτι που αποτελεί και αίτημα των συνδικαλιστικών οργανώσεων των εκπαιδευτικών. Το καλοκαίρι του 1979 το ΠΑΣΟΚ κατέθεσε πρόταση νόμου για την καθιέρωση του μονοτονικού. Η κυβέρνηση απέρριψε την πρόταση, αν και, όπως δήλωσε ο αρμόδιος υφυπουργός, ο Βασ. Κοντογιαννόπουλος, η κυβέρνηση δεν είναι αντίθετη με το μονοτονικό σύστημα, πρέπει όμως πρώτα να επιλυθούν άλλα ζητήματα της εκπαίδευσης. Χαρακτηριστικό είναι ότι ο εισηγητής της πλειοψηφίας, ο βουλευτής κ. Καραϊσκάκης, ζήτησε μεν την απόρριψη της πρότασης νόμου χαρακτηρίζοντας το νομοσχέδιο «ατελές», ωστόσο στην ομιλία του τάχθηκε υπέρ της καθιέρωσης του μονοτονικού στην εκπαίδευση και ζήτησε από τον αρμόδιο υπουργό να φέρει στη Βουλή νομοσχέδιο που να ρυθμίζει το θέμα.[9] Ίσως η στάση αυτή της κυβέρνησης της Νέας Δημοκρατίας να αποτελούσε κωλυσιεργία ή εύσχημο τρόπο απόρριψης, πάντως το 1979 το σύνολο του πολιτικού κόσμου συμφωνούσε ρητά στην ανάγκη να καθιερωθεί μονοτονικό σύστημα. Η παρατεταμένη προεκλογική περίοδος (ουσιαστικά από τις αρχές του 1980) σε συνδυασμό με την όξυνση των αντιπαραθέσεων δημιούργησαν κλίμα που δεν ήταν πρόσφορο για να συζητηθεί ξανά η τονική μεταρρύθμιση πριν από τις εκλογές του 1981.

Εικ1 Νέα160379 τονισμός κουκίδας

Το «σύστημα κουκίδας» (Νέα 16.3.1979)

Στην πράξη όμως, μορφές μονοτονικού εφαρμόστηκαν σε έντυπα μεγάλης κυκλοφορίας πολύ πριν καθιερωθεί επίσημα το νέο τονικό σύστημα τον Ιανουάριο του 1982. Αναφέρομαι σε «μορφές μονοτονικού», επειδή το κάθε έντυπο ακολουθούσε δική του γραμμή. Μια μορφή ήταν το λεγόμενο «σύστημα κουκίδας», το οποίο αντικαθιστούσε όλα τα τονικά σημάδια (τόνους και πνεύματα) του πολυτονικού με μια τριγωνική κουκίδα. Το σύστημα αυτό δίκαια επικρίθηκε από τον Εμμανουήλ Κριαρά και πολλούς άλλους, επειδή φόρτωνε τις λέξεις με δύο (ή και τρεις) κουκίδες, από τις οποίες η μία μόνο ήταν τονική και οι άλλες παραπλανητικές. Μια άλλη διαδεδομένη μορφή μονοτονικού, την οποία ο Εμμ. Κριαράς χαρακτήρισε «συντηρητικό μονοτονικό» (βλ. εικόνα 2), ήταν όμοια με το σημερινό μονοτονικό, με τη διαφορά ότι τόνιζε και τις μονοσύλλαβες λέξεις. Η χρήση του μονοτονικού επηρεάστηκε και από τις τεχνικές δυνατότητες της κάθε εφημερίδας. Πολλές εφημερίδες, για τεχνικούς λόγους, ακολουθούσαν άλλο σύστημα τονισμού στους τίτλους των άρθρων και άλλο στα κείμενα των άρθρων.

Εικ2 Καθημερινή 151178 Τήλεφος με συντηρητικό μονοτονικό

Το «συντηρητικό μονοτονικό» (Καθημερινή 15.11.1978)

Η πρωτοπορία ως προς τη χρήση του μονοτονικού ανήκει στη Μακεδονία, την εφημερίδα της Θεσσαλονίκης, η οποία ήδη από τις 23.2.1964, μια εβδομάδα μετά τη νίκη Παπανδρέου στις εκλογές, άρχισε να εφαρμόζει «σύστημα κουκίδας» μόνο σε έναν ή δύο τίτλους. Συνέχισε και μετά το πραξικόπημα της 21.4.67, σε μερικούς τίτλους της πρώτης σελίδας και στο κείμενο άρθρων στις μέσα σελίδες. Το ίδιο ακολουθούσε και η ομογάλακτη Θεσσαλονίκη, επίσης του συγκροτήματος Βελλίδη.

Από τα αθηναϊκά έντυπα, η Ελευθεροτυπία αρχίζει να εφαρμόζει «σύστημα κουκίδας» από τον Ιανουάριο του 1978 στο κείμενο των άρθρων ενώ οι τίτλοι παραμένουν σε πολυτονικό. Από τον Ιούνιο του 1978 εφαρμόζει «συντηρητικό μονοτονικό» στο κείμενο, ενώ από τον Οκτώβριο του 1978 γράφονται έτσι και οι τίτλοι.

Την ίδια εποχή (1978) υιοθετεί το «σύστημα κουκίδας» ο Ταχυδρόμος, το περιοδικό του ΔΟΛ. Τα Νέα και το Βήμα, οι καθημερινές εφημερίδες του συγκροτήματος, θα περάσουν σε «σύστημα κουκίδας» από τα τέλη Ιανουαρίου 1979 για το κείμενο των άρθρων και από τον Μάρτιο του 1979 για το σύνολο της εφημερίδας.

Η Καθημερινή κάνει την αρχή τυπώνοντας σε συντηρητικό μονοτονικό το χρονογράφημα της Ελένης Βλάχου στις 7.9.1978. Το πείραμα επαναλαμβάνεται στις 10.9.1978, όπου η συντάκτρια δηλώνει ότι «η ώρα αυτής της τόσο σημαντικής απλοποιήσεως … έχει πλέον φθάσει». Σταδιακά, όλο και περισσότερες στήλες της εφημερίδας γράφονται με μονοτονικό, αν και οι τίτλοι παραμένουν πολυτονικοί. Αντίστροφα, η Απογευματινή εφαρμόζει μονοτονικό στους τίτλους (από τον Οκτώβριο του 1979), ενώ διατηρεί το πολυτονικό στο κείμενο των άρθρων. Η πολυτυπία αυτή οδηγεί την Καθημερινή (στις 7.4.1979) στη διαπίστωση ότι τώρα πια που εφημερίδες, περιοδικά, βιβλία και άλλα έντυπα τυπώνονται με το μονοτονικό σύστημα, οφείλουν οι αρμόδιοι να προπορευτούν και να δώσουν ένα δοκιμασμένο πρότυπο στον κόσμο που εφαρμόζει ή θα ήθελε να εφαρμόσει την τονική μεταρρύθμιση. Ταυτόχρονα, έντονος ήταν ο διάλογος στις εφημερίδες και στα ειδικά έντυπα μεταξύ των οπαδών του μονοτονικού σχετικά με τις λεπτομέρειες εφαρμογής του συστήματος (ποιες μονοσύλλαβες λέξεις θα τονίζονται, αν θα μπαίνει τόνος στη λήγουσα, αν θα υπάρχει ενωτικό στα εγκλιτικά κτλ.)

Τα έντυπα της Αριστεράς δεν εφάρμοσαν καμιά μορφή μονοτονικού πριν από την επίσημη καθιέρωσή του. Και αν ο Ριζοσπάστης, έχοντας περισσότερες τεχνικές δυνατότητες, υιοθέτησε σχετικά γρήγορα (από τις 6 Ιουνίου 1982) το επίσημο πλέον αμιγές μονοτονικό, στην Αυγή το πολυτονικό διατηρήθηκε επί αρκετό διάστημα. Αρχικά έγιναν μονοτονικοί μόνο οι τίτλοι, ενώ το πρώτο αμιγώς μονοτονικό φύλλο της Αυγής δεν εμφανίστηκε παρά στις 29 Ιανουαρίου 1984, δυο χρόνια μετά την ψήφιση του μονοτονικού από τη Βουλή.


[1] Έτσι π.χ. κατέθεσε ο Ευάγγελος Παπανούτσος στη δίκη των πραξικοπηματιών το 1975.

[2] Peter Mackridge (2010) Language and National Identity in Greece. 1766-1976

[3] Π.χ. Στέφανος Κασιμάτης, Καθημερινή 24.7.2009.

[4] «Όταν η χούντα γλωσσολογεί», https://sarantakos.wordpress.com/2009/12/14/xountaglos/

[5] Χαραλάμπους, Δ., Μπέτσας, Γ. (2012) «Η προσχώρηση της κυβέρνησης της Νέας Δημοκρατίας στη «γλώσσα των καπεταναίων και των συνοδοιπόρων των»: όροι και όρια», στο: 1976-2011: 35 χρόνια από τη γλωσσοεκπαιδευτική μεταρρύθμιση.

[6] Εκτενή αποσπάσματα από τα πρακτικά των συνεδριάσεων εκείνων υπάρχουν στο βιβλίο του Γ. Λαμψίδη Οι περιπέτειες της δημοτικής (1993). Βλ. και Νίκος Σαραντάκος Γλώσσα μετ’ εμποδίων, σελ. 251-259.

[7] Αναλυτική κριτική στο άρθρο του Εμμ. Κριαρά «Με το καλό: Η δημοτική και στα δημόσια έγγραφα» (1977), στο Εμμ. Κριαράς Άρθρα και σημειώματα ενός δημοτικιστή (Εστία 1979).

[8] Τίτλος σειράς άρθρων του Γ. Μπαμπινιώτη στην Καθημερινή (12, 13 και 16.3.1976).

[9] Βλ. και Ν. Σαραντάκος, Γλώσσα μετ’ εμποδίων, σελ. 260-266.

Advertisements

127 Σχόλια to “Η γλώσσα στη μεταπολίτευση”

  1. leonicos said

    Εδώ Γς

  2. leonicos said

    Ενώ απαντούσα στο Μηνολόγιο του Οκτωβρίου, βγήκε το άρθρο και άρπαξα την ευκαιρία, έτσι για να τη σπάσω σε μερικούς μερικούς…

  3. leonicos said

    Άντε, ρε,κανείς ακόμα;

  4. leonicos said

    Καλά, ξυπνήστε πρώτα!

  5. Καλημέρα! Ένα λαθάκι-διπλοτυπία: ο Γ. Ράλλης υποστήριξε ότι οι συνθήκες δεν ήταν ακόμη ώριμες οι συνθήκες

  6. Και πάνω που έλεγα ότι θα είμαι εγώ ο πρώτος 🙂

  7. Γς said

    Καλημέρα
    Ο φίλος μου και συνάδελφος Χανς Μπάντελ μάθαινε ελληνικά.
    Κάποτε που τον φιλοξενούσα είχαμε πιάσει κουβέντα για τη γλώσσα μας, τα ελληνικά.
    Για Καθαρεύουσα, Δημοτική κλπ. Κατεβάζαμε τόμους από εγκυκλοπαίδειες της αρχής του περασμένου αιώνα μέχρι τις τότε (90ς).
    Τα είχε παίξει. Δεν πίστευε τις αλλαγές της γλώσσας στο ίδιο λήμμα.
    Εκεί όμως που καράφλιασε ήταν όταν του έδειξα την Πάπυρος-Λαρούς-Μπριτάνικα. Οι μισοί τόμοι ήταν στο πολυτονικό κι οι υπόλοιποι στο μονοτονικό.

  8. Γς said

    Ντάξει,
    οι 4-5 πρώτοι τόμοι της Π-Λ-Μ ήταν στο πολυτονικό.

    Καλημέρα Λεώ. Πως απο δω;

  9. sarant said

    Καλημέρα, ευχαριστώ για τα πρώτα σχόλια, που μάλιστα είναι όλα χιώτικα αφού πάνε δυο-δυο (και τέσσερα)!

    Μερσί και για τη διόρθωση!

  10. leonicos said

    Καθαρεύοντες τύποι… μου αρέσει αντί καθαρευουσιάνικοι

    Πάντως ακόμα δεν έχει ξεκαθαρίσει η δημοτική από ατζαμοσύνες (π.χ. πρώτη Μάη) και όχι από συντηρητισμούς. Οι συντηρητικοί, όπως η ΧΑ κάνουν την ίδια δουλειά σε οποιαδήποτε γλώσσα.

    Δεν ήξερα ότι το βασικό επάγγελμα του κ. Μηχαλολιάκου ήταν διαμεσολαβητής αλλοτρίας ακολασίας.

    Ούτε το μονοτονικό ξεκαθάρισε. Περιμένω να υιοθετηθούν επίσημα τα ως = όπως / ώς = μέχρι, και ο τονισμός των ευθέως ερωτηματικών, τί κανεις; Ποιός είναι;

  11. Νέο Kid Στο Block said

    Στο «συντηρητικό μονοτονικό- Καθημερινή 15.11.78 » πώς ξεχώριζε το ερωτηματικό από το αναφορικό «πού/που» ;

  12. leonicos said

    Έγραψα ένα διήγημα σε πολυτονικό για να δω ‘πόσο δύσκολο ήταν’. Βγήκε σύλλαθο. Απίθανο το πόσες παγίδες κρύβει. Αλλά είχε πλάκα. Το διόρθωσα και προτίθεμαι να το εκδώσω σε συλλογή

  13. Νέο Kid Στο Block said

    Tι το ατζαμήδικο έχει η «πρώτη Μάη» ; (εντάξει, πιο εύχηχο το «πρώτη του Μάη», αν εννοείς αυτό..(;) )

  14. Gpoint said

    Ενδιαφέρον άρθρο!

    Είναι κανείς υπέρ του ατονικού σαν επόμενο βήμα εδώ μέσα ;
    (θα γλυτώναμε κάποιους τόνους μελάνι το χρόνο ή μάλλον κάποια μυριομύρια πληκτρολογήσεων μια που έχει επικρατήσει η ηλεκτρονική γραφή ! )

  15. Andreas S said

    καλημέρα, ενδεχομένως

  16. sarant said

    Ευχαριστώ για τα νεότερα!

    11: Δεν ξεχώριζε, ήταν κι αυτό μια από τις αδυναμίες του συστήματος.
    Πάντως, για να τα λέμε όλα, και προπολεμικά το αναφ. «που» δεν ξεχώριζε από το ερωτημ. «πού», δεδομένου ότι και τα δυο γράφονταν με περισπωμένη, το ίδιο και τα δύο «πως».

  17. spiral architect said

    Καλημέρα. 🙂
    Ωχ, προβλέπω πυρά ομαδόν. :mrgreen:
    Να πω την αλήθεια, αν κι από μικρός ξεφύλλιζα σχεδόν όλες τις εφημερίδες, την τρίγωνη κουκίδα του ντεμέκ μονοτονικού δεν τη θυμάμαι. Αντίθετα θυμάμαι τις εφημερίδες της αριστεράς Ριζοσπάστη και Αυγή να χρησιμοποιούν το πολυτονικό ως και 2 – 3 χρόνια μετά την άνοδο του δεύτερου παπατζή στην κυβέρνηση. Οι λόγοι μάλλον θα ήταν τεχνικοί, γιατί ακόμα δεν είχαν προμηθευτεί εξοπλισμό εκτύπωσης μέσω φωτοσύνθεσης, δουλεύοντας ακόμα τις παλιές τους μηχανές και τα υφιστάμενα ως τότε κινητά τυπογραφικά στοιχεία.

    Θυμάμαι επίσης τις εκθέσεις μας στο Λύκειο απαραίτητα γραμμένες στην «απλή καθαρεύουσα». 😛

  18. Στα περιεχόμενα του Αρχειοτάξιου παρατηρώ πως το τεύχος είναι γραμμένο στο πολυτονικό ενώ το δικό σου άρθρο σε συντηρητικό μονοτονικό;

  19. maderius said

    εχω ακουσει πολλες φορες οτι το μονοτονικο
    το επεβαλαν οι εκδοτες
    εχετε αποψη αν ειναι αληθεια και αν εχει σχεση με τις αλλαγες που εφερε η εκδοση του εθνους;
    τυπογρασφικα εννοω

  20. sarant said

    18: Σευχαριστώ για το σχόλιο. Το άρθρο μου δεν το έχω δει πώς τυπώθηκε, αλλά μου είπαν πως θα είναι σε μονοτονικό. Έβαλα μια συμπλήρωση στη δεύτερη παράγραφο.

    19: Εννοείτε την εφημερίδα Εθνος; Το Έθνος άρχισε να εκδίδεται τον Σεπτέμβρη του 1981, δηλαδή επί πολυτονικού, αλλά εκδόθηκε εξαρχής σε μονοτονικό. Έπρεπε να το βάλω κι αυτό στο άρθρο, ίσως. Οι εκδότες ασφαλώς πίεσαν για την επιβολή του μονοτονικού, δίνοντας και το παράδειγμα, όπως αναλύω στο άρθρο. Ήταν προεκλογική εξαγγελία του ΠΑΣΟΚ και υλοποιήθηκε, αφού συμφωνούσαν και τα άλλα κόμματα (και η ΝΔ, η οποία διαφωνούσε μόνο στη διαδικασία).

  21. Νέο Kid Στο Block said

    Μπαρατηρώ μπως στο μπαλιό σου άρθρο Νικοκύρη μπολλοί εκλεκτοί θαμώνες είναι αμπόλυτα σίγουροι μπερί της ταυτότητας του συντάκτου της «Εθνικής γλώσσης» 🙂
    (αλλά ας μη γίνομαι συνομιλητής φληναφημάτων. 😆 )

  22. physicist said

    Θυμάμαι ότι την εποχή των προδρόμων του μονοτονικού, ο Ταχυδρόμος είχε πειραματιστεί με μιαν ιδιόμορφη λύση της ασάφειας που προκύπτει καμια φορά με το μας-μάς, της-τής κλπ. Ήταν πριν την άνοδο του ΠΑΣΟΚ στην εξουσία και η Εθνική Αντίσταση δεν είχε αναγνωριστεί. Θυμάμαι χαρακτηριστικά τον τίτλο του σχετικού άρθρου: «Ντροπή ν’ αρνιόμαστε την ιστορίαμας». Έτσι ήταν όλα του τα άρθρα ένα φεγγάρι και δεν μου είχε αρέσει καθόλου.

  23. ΠΑΝΟΣ said

    Εγώ είμαι με τον Καστοριάδη.
    http://ligakaikala.blogspot.gr/2009/02/blog-post_26.html

  24. maderius said

    καλημερα
    ναι την εφημεριδα Εθνος εννουσα φυσικα
    αλλα κυριως οτι εφερε την καινουργια τεχνολογια εκτυπωσης(φωτοσυνθεση νομιζω) στις εφημεριδες

    λογικα με την καινουργια τεχνολογια οι εκδοτες δεν θα χρειαζονταν το μονοτονικο
    αν φυσικα ο κυριος λογος που τον ηθελαν ηταν το αυξημενο κοστος εκτυπωσης σε πολυτονικο

  25. LandS said

    19 Νομίζω ότι πρόκειται για κακό αστικό μύθο. Το πολυτονικό ήταν πολύ προβληματικό στις παλαιάς τεχνολογίας λινοτυπικές μηχανές. Το κάθε είχε περίπου οχτώ τύπους, ενώ με το μονοτονικό μέχρι τρεις. Αυτές οι μηχανές είχαν πλήκτρο για κάθε τύπο. Μη κοιτάς που ηλεκτρονικά ή στο κύλινδρο (μαργαρίτα, μπαλάκι) της γραφομηχανής μπορείς να έχεις «κουφό πλήκτρο» δηλ. που να περιμένει το πάτημα του επόμενου για να τυπώσει τον χαρακτήρα, όταν τρέχει το καυτό μολύβι στο καλούπι τέτοια πράγματα δεν γίνονται. Η δεν είχαν βρει τρόπο να τα κάνουν.

  26. Γς said

    22:
    Και τα -μας, -σας του Πλωρίτη (ή Μαρωνίτη).
    Π.χ. δικό-μας, δικό-σας.

  27. LandS said

    το 25 γράφτηκε ταυτόχρονα με το 24. Ριντάνταντ λοιπόν, σα τα πνεύματα και τη περισπωμένη.

  28. Νέο Kid Στο Block said

    23. Tι σ’αρέσει δηλαδή από αυτό το άρθρο; Με τι συμφωνείς δηλαδή; (αφήνω τους χαρακτηρισμούς του Καστοριάδη στην άκρη)
    (το πιο ωραίο είναι το υστερόγραφο του ιστολόγου. «Δεν έβαλα πνεύματα για να μπορέσετε να το διαβάσετε όλοι!» Κοινώς ,λέει δηλαδή στους αναγνώστες του πως είναι ηλίθιοι…)

  29. ΠΑΝΟΣ said

    28.Τι πρέπει να εξηγήσω,πέρα από το «συμφωνώ»; Οι χαρακτηρισμοί είναι τού Καστοριάδη,έτσι νόμιζε-να τον διορθώσουμε;-και το υστερόγραφο είναι τού ιστολόγου που βρήκα το κείμενο.Βέβαια,απ’ όσον καταλαβαίνω,ο Καστοριάδης δεν μπορεί να κατηγορηθεί για αντιδραστικός.Απ’ όσον ξέρω.Εκτός κι αν…

  30. sarant said

    21: Μπερίμπου έτσι είναι.

    22-26: Τελικά είχε προκριθεί η λύση της παύλας (ο πατέρας-μου) αλλά την τελευταία στιγμή άλλαξε γνώμη ο Κριαράς, επειδή κρίθηκε ότι θα γέμιζε η σελίδα παύλες και θα πλήγωνε το μάτι ενώ η ασάφεια εντοπίζεται σε λίγες σχετικά περιπτώσεις.

  31. LandS said

    29 Δεκάδες χιλιάδες «αντιδραστικοί» έχουν πει ή κάνει «προοδευτικά» πράγματα, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι συμψήφισαν τα «αντιδραστικά» που είπαν και έκαναν ώστε να χαρακτηριστούν.
    Το ίδιο με δεκάδες χιλιάδες «προοδευτικούς».

    Σε παρακαλώ μη πάρεις το δεκάδες χιλιάδες κυριολεκτικά.

  32. Triant said

    «(το πιο ωραίο είναι το υστερόγραφο του ιστολόγου. “Δεν έβαλα πνεύματα για να μπορέσετε να το διαβάσετε όλοι!” Κοινώς ,λέει δηλαδή στους αναγνώστες του πως είναι ηλίθιοι…)»

    Μάλλον αναφέρεται σε τεχνικά θέματα (γραμματοσειρά, encoding). Εγώ πάντως, αυτό κατάλαβα.

  33. ΠΑΝΟΣ said

    32.Όπως τα λες,βεβαίως! Μόνον που τυχαίνει να συμφωνώ με τον Καστοριάδη σ’ αυτά που λέει στο κείμενο.Οπότε δεν μπορώ εμμέσως,πλην σαφώς!,να σκεφτώ ότι καλά τα λέει αλλού,αλλά όχι εδώ…Αφού συμφωνώ; Το ότι μπορεί να κάνει λάθος ή τα λέει σωστά-όπως πιστεύω- είναι θέμα, τι πιστεύει κανείς για την Γλώσσα.Έχω ξαναπεί το «μαμά θέλω να πιω νερό» δεν χρειάζεται να μού το μάθει το σχολείο.Άλλα πρέπει,λέω εγώ…να διδάσκει ,που απαιτούν κάποιον κόπο.Αφού είναι περίεργη η ελληνική γλώσσα;

  34. Νέο Kid Στο Block said

    32. Μπορεί να είναι και έτσι και να αδικώ τον ιστολόγο. Πάντως, η αντίληψη «οι σημερινοί (νέοι και όχι και τόσο νέοι) δεν μπορούν να διαβάσουν παλιά κείμενα λόγω πολυτονικού» ,υπάρχει (και έχει εκφραστεί κι εδώ μέσα από υπερμάχους του πολυτονικού) και είναι -κατά τη γνώμη μου- λάθος (εκτός βεβαίως ότι αντιστοιχεί «ευφυία» ή «ικανότητα» στους πολυτονιάτες σε σύγκριση με τους «απλούς»…αστείο!). Αν είναι δυνατόν να δυσκολεύει τον οποιοδήποτε κάτι που ΔΕΝ χρησιμοποιείται /εφαρμόζεται/επηρεάζει. Αντιβαίνει τους νόμους της Λογικής.

  35. Πάντα απορούσα πώς είπε τέτοιο πράμα ο Καστοριάδης, και μάλιστα με χαρακτηρισμούς όπως «τα κτήνη τα τετράποδα που εκαναν αυτές τις μεταρρυθμίσεις». Αφού αμφέβαλα αν όντως το είπε, μέχρι που από δω μέσα με παρέπεμψαν στην πηγή. Με ποια λογική το ότι τόνοι και πνεύματα «δεν υπήρχαν στα Αρχαία Ελληνικά, γιατί απλούστατα υπήρχαν μέσα στις ιδιες τις λέξεις» είναι λόγος να εξακολουθούμε να τα βάζουμε τώρα που εδώ και δυο χιλιάδες χρόνια δεν υπάρχουν; Ή πώς ακριβώς εντάσσεται στην (αναμφισβήτητη) «οργανική ενότητα» της γλώσσας μας η περισπωμένη; Γαίαν έχοι ελαφράν ο άνθρωπος, αλλά η συγκεκριμένη του ρήση είναι εξίσου μπαρούφα όσο ορισμένα του Πλάτωνα για τη γλώσσα, η φράση του Ροΐδη για τα μόνα δύο επαγγέλματα που αρμόζουν στις γυναίκες, και πλήθος άλλες ανοησίες μεγάλων ανδρών, για τις οποίες έχουν συμπιληθεί και ανθολογίες!

  36. Εντάξει, δύο λ στο «αμφέβαλλα»… 🙂

  37. Πάντως ήταν μια ανάσα δροσιάς ένα αμιγώς γλωσσοϊστορικό άρθρο μέσα στην ασταμάτητη χρυσαβγολογία των ημερών. Ευχαριστούμε!

  38. ΠΑΝΟΣ said

    το 33 που παραπέμπει στο 32,λάθος! Η σωστή παραπομπή είναι 31.

  39. sarant said

    Ευχαριστώ για τα νεότερα!

    35: Έχει βγει ανθολογία με τις, ας πούμε, κοτσάνες των μεγάλων; Ωραίο θέμα!

  40. Gpoint said

    Αποφράς ημέρα

  41. Dictionnaire de la bêtise – Απολαυστικότατο!

  42. LandS said

    33 Παρανόησα αυτό που έγραψες στο 29 «ο Καστοριάδης δεν μπορεί να κατηγορηθεί για αντιδραστικός» ότι εννοούσες «επειδή ο Καστοριάδης δεν μπορεί να κατηγορηθεί για αντιδραστικός, συμφωνώ με τις θέσεις του για το μονοτονικό».

    Κατά τη γνώμη μου η διατήρηση του πολυτονικού τότε, δεν θα ήταν ντε και καλά οπισθοδρομική ή αντιδραστική.
    Δεν αυξήθηκε ούτε μειώθηκε το μορφωτικό επίπεδο. Ούτε περιορίστηκε ούτε διευκολύνθηκε η πρόσβαση στην Λογοτεχνία, ούτε και στη παραγωγή της.
    Το μονοτονικό προτιμήθηκε από τη συντριπτική πλειοψηφία των χρηστών της γλώσσας. Δεν χρειάστηκαν ειδικά νομικά ή διοικητικά εργαλεία για να επιβληθεί. Η σχετική νομοθεσία, αν το καλοεξετάσεις, απλή ανακοίνωση και δημοσιοποίηση προτύπου ήταν.
    Μια νομοθεσία, σήμερα, που θα επανέφερε το πολυτονικό θα χρειαζόταν, από νομική και διοικητική άποψη, μέχρι και εργαλεία καταναγκασμού.
    Δεν είναι τα πάντα συμμετρικά.

  43. physicist said

    #30(β). — Προκρίθηκε η καλύτερη λύση, κι ευτυχώς που άλλαξε γνώμη ο Κριαράς. Θα είχαμε σελίδες γεμάτες παύλες: και κουραστικό θα ήταν και τεχνητή μοναδικότητα της ελληνικής γλώσσας.

  44. aelios100 said

    42.Αισιόδοξο σάς βρίσκω,ότι «δεν μειώθηκε το μορφωτικό επίπεδο».Για την λογοτεχνία,ας μην πούμε.Οι ποιητές γράφουν πια για τον εαυτό τους και οι πεζογράφοι είναι χαμηλής ποιότητας, οι περισσότεροι,κατά τη γνώμη μου.Κυνηγάνε το μπεστ σέλερ(ευπώλητο,αν και δεν μ’ αρέσει η λέξη).Δεν είναι μόνον η κατάργηση τού ιστορικής γραφής.Έγιναν πολλά εις βάρος της,εν ονόματι τού «προοδευτικού» πασοκισμού,με τις ευχές κι άλλων ,από Αριστερά.Φυσικά,προτιμήθηκε κι ακόμη εγώ,τι να κάνω; την χρησιμοποιώ.Βαριέμαι πια να σπάω το μυαλό μου…
    Ανοίγουμε τεράστιο ζήτημα.Για μένα,από την στιγμή που ανακατεύτηκαν τα κόμματα,για να φτιάξουν ημίνοες(ημίονους) ψηφοφόρους,όλα έγιναν μπάχαλο.Και συνεχίζεται…Αν τα «τα εργαλεία καταναγκασμού»,τα πούμε «επαναστατικά εργαλεία»,δεν μπορεί να γίνει;

  45. physicist said

    #35. — […] και πλήθος άλλες ανοησίες μεγάλων ανδρών, για τις οποίες έχουν συμπιληθεί και ανθολογίες!

    Ακριβώς. Και τις οποίες ανοησίες επικαλείται ο καθείς όπως του ταιριάξει και τον βολέψει, ενώ το ακροατήριο συχνά ξεχνάει ότι στον χαρακτηρισμό μεγάλος άνθρωπος, το βάρος πρέπει να πέσει στο ουσιαστικό, όχι στο επίθετο.

  46. Πολύ σημαντικά αυτά που λέτε ‘σείς, εδώ, αλλά μην ξεχνάτε πως έχομε κι άλλα προβλήματα: ο Μιχάλης Χρυσοχοΐδης ξήλωσε ολάκερη τη διοίκηση του ΟΑΣΑ, επειδή δεν προχώρησε σε κάποια συμβασιοποίηση

    ΥΓ με την Πασοκική γλώσσα τι θα κάνομε;

  47. sarant said

    44: Δεν θα συμφωνήσω. Το ότι οι ποιητές γράφουν για τον εαυτό τους είναι κάτι που είχε αρχίσει πολύ πριν το 1982 και σε κάθε περίπτωση έχει κοινωνικά αίτια. Οι πεζογράφοι είναι χαμηλής ποιότητας; Πάλι δεν συμφωνώ. Μπορεί να μην έχουμε έναν Καζαντζάκη -αλλά και η γαλλόφωνη πεζογραφία δεν έχει ούτε κατά διάνοια τις κορυφές του παρελθόντος. Όμως, το έχω ξαναγράψει και επιμένω σ’ αυτό παρόλο που δεν μπορώ να το αποδείξω: Αν υπήρχε τρόπος να κατατάξουμε ιεραρχικά τους 100 καλύτερους πεζογράφους των διάφορων εποχών, είμαι βέβαιος ότι ο 100ός σημερινός πεζογράφος είναι κλάσεις ανώτερος από τον 100ό πεζογράφο του 1920 ή του 1960. Έστω και μόνο στο μετιέ, στο να ξέρει να γράφει, να χειρίζεται τη γλώσσα. Οι μέτριοι πεζογράφοι του 1920 ούτε να γράφουν δεν ήξεραν.

    Κατ’ εμέ, το γενικό μορφωτικό επίπεδο σήμερα είναι ασύγκριτα ανώτερο απ’ό,τι το 1980.

  48. ΠΑΝΟΣ said

    44 ΠΑΝΟΣ όχι Αελιος100.Να πάρει και να σηκώσει τα άτιμα μέιλ που πετάγονται!

  49. Ηλεφούφουτος said

    Άγγελε, μιας και σε πετυχαίνω, να σε ρωτήσω για το Canadian Multilingual Standard. Αν κατάλαβα καλά είναι μια λύση για όποιον θέλει απλώς να γυρνάει το πληκτρολόγιο απ τα Αγγλικά στα Γαλλικά ή κάνει και για άλλες γλώσσες; Γερμανικά π.χ.
    Στο PC του σπιτιού δεν έχω βρει πληκτρολόγιο Γερμανικών που να έχει τα γράμματα στις ίδιες θέσεις με αυτές που έχω συνηθίσει απ το πληκτρολόγιο της δουλειάς (Υ/Ζ, «/@ κλπ.).

  50. LandS said

    44. Μάλλον επιεική, και όχι αισιόδοξο, θέλετε να πείτε ότι με βρίσκετε. Τέλος πάντων, εσείς φαίνεται ότι γνωρίζετε καλύτερα.
    Ειδικά επειδή παραδέχεστε ότι το πολυτονικό απαιτεί να σπάμε το μυαλό μας. Κάτι που ακόμα και σεις το βρίσκετε βαρετό.

  51. sarant said

    46: Ο άνθρωπος προσπαθεί να φτάσουμε τα 5 εκατ. λέξεις για να μας προσλάβει όλους ο Μπιλ Γκέιτς κι εσύ τον κατακρίνεις; Συμβασιοποίηση, μια νέα λέξη!

  52. LandS said

    51 Αν ο Μπιλ παραμείνει πρόεδρος της εταιρείας του.

  53. sarant said

    52: Είναι κι αυτό, βέβαια. Πάνω που είχαμε παραγγείλει τα χρυσά κουτάλια, θα χάσουμε τον Μπιλ!

  54. ΠΑΝΟΣ said

    51 «σπάω το μυαλό μου» δεν το είπα αρνητικά.Εννοούσε, ότι επιθυμεί συμμετοχή η κάποια ποιοτικούλα…Νά’μαστε καλά!

  55. LandS said

    54 Μη με παρεξηγείς. Η μάνα μου έλεγε άμα έχεις σπίτι σου τον τεμπέλη, τι να τον κάνεις το σοφό!
    Καλό είναι να βαριέται κανείς να κάνει περιττά πράματα.

  56. agapanthos said

    Μου φαίνεται ότι το έχω ξαναγράψει εδώ, αλλά το σύστημα με τις κουκίδες εγώ το διδάχτηκα στο σχολείο. Η αλλαγή μας βρήκε στα μισά της 4ης δημοτικού και η δασκάλα μας ανακοίνωσε ότι υπάρχει ένα μεταβατικό μονοτονικό, όχι το κανονικό, το οποίο και μας δίδαξε.

    Και άφησε τον επόμενο δάσκαλο (να είναι καλά ο άνθρωπος) να βγάλει το φίδι από την τρύπα.

  57. @56: Αγάπανθε, κι εγώ, μου φαίνεται, στην Δ’ Δημοτικού πρωτοδιδάχτηκα το μονοτονικό, αλλά δεν θυμάμαι τίποτα για μεταβατικό μονοτονικό. Απλώς, μια ωραία πρωία ακούσαμε με πελώρια ανακούφιση ότι δεν χρειαζόταν πια να μαθαίνουμε τα τραγουδάκια «άρμα, άγιος, απλώνω» κτλ.

  58. Εθνικόφρων said

    Αξιότιμοι σύντροφοι,

    Λίαν ενδιαφέρον και γεμάτον πληροφορίας το σημερινόν άρθρον του κ. Σαραντάκου Νικολάου, καίτοι αντανακλά μόνον τας απόψεις των ανθελλήνων μπολσεβίκων. Προσωπικώς, ηγνόουν ότι η «Αυγή» καθυστέρησε τόσον να εφαρμόση το μονοτονικόν. Αντιλαμβανεσθε ότι ο ομιλών ανήκει εις την άλλην πλευράν των εθνικώς σκεπτομένων, οίτινες πιστεύουσι ακραδάντως ότι ο Μασώνος 33ου βαθμού Γεώργιος Ράλλης ή «Ροφός» με την γλωσσικήν μεταρρύθμισιν του 1976 έκαμε το μεγαλύτερον δώρον όλων των εποχών εις τους εγχωρίους μπολσεβίκους.

    Αρχικώς, επιτρέψατέ μοι να κάμω έν δώρον εις τον φιλόξενον οικοδεσπότην μας κ. Σαραντάκον, προσφέρων εντελώς δωρεάν το πράγματι αριστουργηματικόν βιβλίον του Peter Mackridge που μνημονεύει εις τας σημειώσεις του: Ομιλώ διά το «Language and National Identity in Greece», των εκδόσεων της Οξφόρδης, που όμως είναι του 2009 και ουχί του 2010, όπως θα ίδητε κύριε Νίκο. Δεν το έχω μελετήσει ολόκληρον, αλλά από τας πρώτας 50 σελίδας και ο πλέον κάφρος αντιλαμβάνεται ότι είναι ανεκτιμήτου αξίας σύγγραμμα

    http://www.scribd.com/doc/93323765/Mack-Ridge-Language-and-National-Identirty

    Σας προσφέρω επίσης την θρυλικήν μελέτην του μεγάλου αντιπάλου του κ. Σαραντάκου, του επίσης Μανιάτου αριστεροεθνικιστού φιλολόγου Σαράντου Καργάκου «Το σκάνδαλο του μονοτονικού», το οποίον αποτελεί – τρόπον τινά – την απάντησιν ημών των Εθνικοφρόνων εις το σημερινόν άρθρον του κ. Σαραντάκου

    Επίσης, σας προσφέρω το διαβόητον βιβλίον του μακαριστού μπολσεβίκου καθηγητού του Αριστοτελείου
    Α.Φ. Χριστίδη «Γλώσσα, Πολιτική, Πολιτισμός»

    Ως γνωρίζητε, ο Χριστίδης (+ 2004) ήτο είς αυτός που πρωτοστάτησεν εις την καταστροφήν της Ελληνικής Γλώσσης, μέσω της Μεταρρυθμίσεως του «ροφού» Ράλλη.

    Παρεμπιπτόντως, σας προσφέρω το εξαιρετικόν βιβλίον της Οξφόρδης διά το πώς η Γλώσσα εδημιούργησε την Εθνικήν Ταυτότητα εις τα Βαλκάνια

    http://www.scribd.com/doc/102620142/Language-and-Identity-in-the-Balkans

    Περαίνων διά σήμερον, σας καλώ να καταβιβάσητε το θαυμάσιον βιβλίον της μπολσεβίκας πανεπιστημιακού
    Έφη Γαζή «Ο δεύτερος βίος των Τριών Ιεραρχών» (εκδ. «Βιβλιοπωλείου της ΕΣΤΙΑΣ»)

    προκειμένου να φρίξετε μανθάνοντες με ποίον βρωμερόν τρόπον οι Ρωμηοί θεολόγοι και Δεσποτάδες επέβαλον να εορτάζωμεν ως Προστάτας της Ελληνικής Παιδείας του δεδηλωμένους ανθέλληνας Τρείς Ιεράρχας, τους πλέον σφοδρούς εχθρούς του Ελληνικού Πολιτισμού

    Και εις άλλα με υγείαν

    ΕΘΝΙΚΟΦΡΩΝ Έλλην και ουχί Ρωμηός καρπαζοεισπράκτωρ
    Μέγας Ευεργέτης του παρόντος Ιστολογίου (Βιβλιοθήκη Loeb κλπ.)

  59. Γς said

    μάλιστα

  60. agapanthos said

    @57 Δεν έχω βρει κανέναν άλλο που να του έχει συμβεί, μάλλον η δασκάλα αποφάσισε ότι οι κανόνες του μονοτονικού είναι πολύ δύσκολοι για να τους μάθει η ίδια (πόσο μάλλον να τους δείξει σε μας) και βρήκε αυτή την κομπογιαννίτικη λύση. Ή (όπως πίστευα τότε) η Νέα Δημοκρατία είχε προτείνει κάποιο τέτοιο μονοτονικό και αυτή επέμενε στην εφαρμογή του, ποντάροντας ότι ο Αβέρωφ θα κατέβαζε στρατό και θα έριχνε την κυβέρνηση μέσα στη χρονιά – ο διευθυντής του σχολείου μας πάντως ήταν απόλυτα βέβαιος γι’ αυτό.

    Τέλος παντων το συμπέρασμα είναι ότι εκεί έξω κυκλοφορούμε 30 άνθρωποι που έχουμε διδαχτεί 3 διαφορετικά τονικά συστήματα σ’ ένα χρόνο. Και δε μας βοήθησε ιδιαίτερα αυτό, εγώ έμαθα να τονίζω σωστά μετά τα 30. Άσε που είχα τσατιστεί τότε, πάνω που έμαθα τους κανόνες τονισμού τους αλλάξανε 🙂

  61. sarant said

    60: Μάλλον πατέντα της δασκάλας σου ήταν, αυτό λέω κι εγώ.

  62. Yannis said

    Θυμάμαι κι εγώ τις προσπάθειες των εντύπων της εποχής για την παγίωση του μονοτονικού. Οσον αφορά το οικονομικό επιχείρημα (οικονομία κτυπημάτων στις γραφομηχανές ή στις λινοτυπικές) το είχα ακούσει (αρχή δεκαετίας ’80) σε συνέντευξη οικονομολόγου, του Α. Πεπελάση και μου είχε κάνει εντύπωση.

    Κάτι άλλο που έζησα ήταν τα Πανεπιστημιακά συγγράμματα. Ορισμένα ήταν σε «σκληρή» καθαρεύουσα ακόμη και στα μέσα της δεκαετίας του ’80. Κάποιοι φοιτητές κάποια προβλήματα να κατανοήσουν το περιεχόμενό τους.
    Επίσης, η εφαρμογή του μονοτονικού ήταν προαιρετική για τους φοιτητές (ποτέ δεν έμαθα να γράφω μονοτονικά σε χειρόγραφα).

    Ενα άλλο στοιχείο που δεν αναφέρθηκε ήταν η απότομη αλλαγή στα δελτία ειδήσεων της ΕΡΤ, όταν καταργήθηκε κάθε ύποπτη για «καθαρευουσιανισμό» λέξη, πτώση ή κλίση μετά τις 18/10/81.

  63. οἱ τύποι τῶν τριτοκλίτων εἰς -ι, χωρὶς δηλαδὴ τὸ τελικὸ σῖγμα, δὲν εἶναι δὰ καὶ μεταπολιτευτικοί! νά, ἔτσι πρόχειρα ἄνοιξα ἕνα βιβλίο τῶν ἀρχῶν τῆς δεκετίας τοῦ ’30 καὶ τὴν βρῆκα. . εἶναι θὰ ἔλεγα ἡ νομιμώτερη ὀρθογραφία, ἀλλὰ αὐτὸ εἶναι ἄλλο θέμα.

  64. sarant said

    63: Κορνήλιε, σε εφημερίδα λέω.

  65. #64 καὶ σὲ πρὸ τοῦ ’67 ἐφημερίδες δὲν ἀνευρίσκονται σὲ κομμάτια γραμμένα στὴν δημοτικὴ τύποι εἰς -ι; πολὺ ἀμφιβάλλω!

  66. sarant said

    Σε επιφυλλίδες κτλ. ασφαλώς, θα βρεις και τύπους σε -η. Αλλά στον πρωτοσέλιδο τίτλο, στα κύρια άρθρα, στην ειδησεογραφία, πολύ αμφιβάλλω. Τέλος πάντων, όποιος δεν βαριέται κοιτάζει 🙂

  67. #66 ὄχι, ὄχι εὶς -η, εἰς -ι λέω, αὐτὸν ποὺ τὸ ἱστολόγιο ἀποκαλεῖ «μεσοβέζικο». «μεσοβέζικη» προφανῶς ἡ ὀρθογραφία, γιατὶ ἄλλως ὁ τύπος εἶναι τῆς δημοτικῆς, ὅταν γράφῃς καθαρεύουσα θὰ γράψῃς «κυβέρνησις», «στάσις», «ἐπίταξις» κ.τ.λ. ἄρα θὰ ψάξουμε σὲ κομμάτια γραμμένα στὴν δημοτική. καὶ εἶμαι 100% σίγουρος ὅτι ὁ τύπος ὑπῆρχε.

    ὁρίστε: http://www.redsagainsthemachine.gr/articles/130420/o-basilis-andrianopoylos-afigeitai

  68. Μπαίνω, βλέπω τα παλιά αποκόμματα, λέω, να δεις πού ο νικοκύρης θυμήθηκε τα γενέθλια της νουδού…

  69. Ἀρχιμήδης Ἀναγνώστου said

    >Για το άρθρο μου έγινε εξαίρεση και τυπώθηκε σε μονοτονικό

    Σωστὸ ὅμως εἶναι νὰ κάνεις κι ἐσὺ τὸ ἴδιο γιὰ συγγραφεῖς ποὺ δημοσίευσαν τὰ ἔργα τους σὲ πολυτονικό, ἰδίως ἂν δὲν εἶναι ἐν ζωῇ. Μονοτονικὸ σὲ παλιότερα κείμενα θυμίζει τὴν ἐγχρωμάτωση τῶν ἀσπρόμαυρων ταινιῶν στὸν κινηματογράφο. Εἶχε προβάλει κάποτε ἡ τηλεόραση το γεράκι τῆς Μάλτας. Μπλιάχ!

    Πράγματι, η δικτατορία, με το να υιοθετήσει τόσο φανατικά την καθαρεύουσα, ως στοιχείο του «ελληνοχριστιανικού πολιτισμού» και ως «εθνική γλώσσα», δεν κατάφερε παρά να την απαξιώσει και να τη στιγματίσει εσαεί.

    Αὐτὸ δείχνει πὼς οἱ Ἕλληνες σὰ λαὸς εἶναι παρορμητικοί. Ἀντὶ νὰ δοῦν τὰ πράγματα σοφὰ καὶ ψύχραιμα κατέστρεψαν μία πανέμορφη καὶ ζηλευτὴ γλῶσσα μόνο καὶ μόνο ἐπειδὴ τὴν κακοποίησαν οἱ δικτάτορες. Ἄνθρωποι ποὺ ἀνέλαβαν τὴν ἐξουσία μὲ τὴ στήριξη ξένων δυνάμεων καὶ ἀπώτερο σκοπὸ νὰ παραδώσουν τὴ μισὴ Κύπρο στοὺς Τούρκους. Πραφανέστατα φρόντισαν μὲ τὸν τρόπο τους νὰ καταστήσουν θρησκεία καὶ γλῶσσα ἀντιπαθητικά γιατὶ αὐτὸ ἤθελαν οἱ Ἀμερικάνοι.

    Η δικτατορία λοιπόν απαξίωσε την καθαρεύουσα, μεταξύ άλλων και με την κωμική χρήση της από τους ίδιους τους πρωτοδικτάτορες κι έτσι

    Κωμικὴ χρήση τῆς δημοτικῆς δὲν ἔχουμε;

    α έντυπα της Αριστεράς δεν εφάρμοσαν καμιά μορφή μονοτονικού πριν από την επίσημη καθιέρωσή του. Και αν ο Ριζοσπάστης, έχοντας περισσότερες τεχνικές δυνατότητες, υιοθέτησε σχετικά γρήγορα (από τις 6 Ιουνίου 1982) το επίσημο πλέον αμιγές μονοτονικό, στην Αυγή το πολυτονικό διατηρήθηκε επί αρκετό διάστημα. Αρχικά έγιναν μονοτονικοί μόνο οι τίτλοι, ενώ το πρώτο αμιγώς μονοτονικό φύλλο της Αυγής δεν εμφανίστηκε παρά στις 29 Ιανουαρίου 1984, δυο χρόνια μετά την ψήφιση του μονοτονικού από τη Βουλή.

    Ἀκριβῶς. Τὸ μονοτονικὸ τὸ ἐμπνεύστηκε ἡ δεξιὰ καὶ τὸ ἐφάρμοσε ἡ ἀμερικανόφερτη παπανδρεϊκὴ δεξιὰ μὲ τὸ ἀριστερὸ προσωπεῖο ποὺ ἡ ὅλη της πολιτικὴ εἶχε στόχο τὴν ἀπαξίωση τῆς ἀριστερᾶς. Ἡ ἀνανεωτικὴ ἀριστερὰ δὲν τὸ εἶδε ἐξ ἀρχῆς μὲ καλὸ μάτι. Τὸ δέχτηκε μὲ τὸ ζόρι. Κι αὐτὸ τὸ ξέρω γιατὶ τὸ ἔζησα ἀπὸ κοντά

  70. το άγχος σκοτώνει τον έρωτα said

    Με δυό λόγια η «Καθημερινή» ήταν από το 1978 δηλωμένα νεοταξίτικη και υπέρ της γλωσσικής έκπτωσης που δρομολογούσε ο γιός του Πρωθυπουργού της Κατοχής.
    Αλλά τί να περιμένει κανείς από δεξιάτζικες φυλλάδες.
    Κι αν η Αυγή άργισε να υιοθετήσει τη γλωσσική ξεφτίλα δεν είναι επειδή ήταν δήθεν «αριστερή» κι ως εκ τούτου έπρεπε να να παρουσιάσει συνέπεια στο «πρώτοι στη γνώση, πρώτοι και στους αγώνες» αλλά από σουσουδίστικο ελιτισμό και μόνο. Και γι’αυτό ορισμένοι προοδεφτικάριοι διανοούμενοι εξακολουθούν και σήμερις να γράφουν στο πολυτονικό, μόνο και μόνο για να διαφέρουν από την πλέμπα, όταν σε όλα τα άλλα είναι ακραιφνείς νεοταξίτες και φόρα παρτίδα υποστηρικτές της παρακμής.

  71. ΚΥΒΕΡΝΗΣΙ ἀπὸ τὴν Αὐγὴ προχουντικῶς: http://i1.prth.gr/images/A60CAFC225A095F332F451D555B717F3.jpg

  72. sarant said

    Ευχαριστώ, ας πούμε, για τα νεότερα! 😉

    Βρε Κορνήλιε, η Αυγή ήταν μαλλιαροκουμουνιστική, σε Βήμα. Καθημερινή κτλ. έχεις τίποτα; Που μπορεί και να το βρεις, αλλά θα είναι μειοψηφία. Πήγαινε ας πούμε στο
    http://efimeris.nlg.gr/ns/main.html
    και φυλλομέτρησε τα πρωτοσέλιδα της Ελευθερίας π.χ. του 1962. Κι αν βρεις «κυβέρνησι» θα είναι 1:100 προς το «κυβέρνησις»

  73. gmich said

    : Όταν καθιερώθηκε η δημοτική από τον Υπουργό Παιδείας Γ. Παπανδρέου και Γ,Γ του Υπουργείου Ε, Παπανούτσου οι καθηγητές μας στο Γυμνάσιο ήσαν διχασμένοι .Άλλοι δεν έκρυβαν τον ενθουσιασμό τους και άλλοι την απογοήτευση τους που η «χωριάτικη» θα γίνει επίσημη γλώσσα του Κράτους. Αποκαλούσε «χωριάτικη» τη δημοτική καθηγητής από χωριό σε ένα γυμνάσιο με κατεξοχήν χωριατόπαιδα.Όταν δώσαμε εξετάσεις για το Πανεπιστήμιο ,ήταν ήδη χούντα στην εξουσία,στην έκθεση μετά το θέμα που μας έδωσαν (αρχαιοελληνικό ρητό) μας υπενθύμιζαν- διέταζαν ότι » ‘Η ανάπτυξις του θέματος να γίνη εις την απλήν καθαρεύουσαν» Αλήθεια δεν θυμάμαι καθόλου, οι μονοσύλλαβες λέξεις τονίζονταν και τα άρθρα έπαιρναν μόνο δασεία ή και τόνο;

  74. #72 μὰ δὲν διαφωνῶ. αὐτὸ λέω, ὅτι ὁ τύπος εἶναι κανονικώτατος τῆς δημοτικῆς. μὲ -ι ἐννοῶ. ἁπλῶς τὸ ἄρθρο δημιουργεῖ (σ’ἐμένα) τὴν ἐντύπωσι πὼς οἱ τύποι αὐτοὶ ἦταν μιὰ μεταπολιτευτικὴ κατασκευὴ τῶν ἐφημερίδων.

  75. Ἀρχιμήδης Ἀναγνώστου said

    7. Ἔχω κι ἐγὼ μιὰ τέτοια ἐγκυκλοπαίδεια. Τὴν ὑδρία πενηντακάτι τόμων. Μέχρι τὸν 12ο πολυτονικὸ καὶ μετὰ μονοτονικό

  76. Ἀρχιμήδης Ἀναγνώστου said

    17. Μποῦρδες! Ποιός σὲ ἐμποδίζει νὰ γράψης μονοτονικὸ μὲ πολυτονικὸ τυπογραφεῖο; Τὸ ἀνάποδο δὲν μπορεῖ νὰ γίνη

  77. sarant said

    73: Τα άρθρα «ο, η» έπαιρναν μόνο δασεία. Οι μονοσύλλαβες τονίζονταν εκτός εγκλιτικών κτλ.

    74: Εντάξει, συνεννοηθήκαμε.

    76: Σε εμποδίζει, γιατί δεν έχεις απνευμάτιστα φωνήεντα, δεν υπήρχαν.

  78. Yannis said

    77 στο 76. Απνευμάτιστα αρχικά φωνήεντα, υποθέτω.

  79. Yannis said

    78. Κεφαλαία, εννοούσα 😦

  80. Ἀχιλλέας Τζάλλας said

    76 Κι ὅμως! Ἂν στοιχειοθετεῖς στὴ λινοτυπικὴ μηχανὴ ἢ στὴν κάσα, δὲν μπορεῖς, γιατὶ ἡ ἀναλογία ἄτονων-τονισμένων γραμμάτων ἢ μητρῶν, εἶναι καθορισμένη γιὰ πολυτονικὸ κείμενο – ὁπότε γιὰ τὰ α στὴ θέση τῶν ἀ, ά στὴ θέση τῶν ᾶ κλπ, οἱ μῆτρες (ἢ τὰ στοιχεῖα) δὲν θὰ φτάνουν.

  81. Yannis said

    80. Για την κάσα ίσως ισχύει η αναλογία αλλά για τη λινοτυπική; Η λινοτυπική που είδα πριν από πολλά χρόνια μου εδωσε την εντύπωση ότι περιείχε λιωμένο μέταλλο από το οποίο φτιάχνονταν τα στοιχεία. Μάλλον κάτι δε συγκράτησα σωστά.

  82. Ἀχιλλέας Τζάλλας said

    76 Κι ὅμως! Ἂν στοιχειοθετεῖς στὴ λινοτυπικὴ μηχανὴ ἢ στὴν κάσα, δὲν μπορεῖς, γιατὶ ἡ ἀναλογία ἄτονων-τονισμένων γραμμάτων ἢ μητρῶν, εἶναι καθορισμένη γιὰ πολυτονικὸ κείμενο – ὁπότε γιὰ τὰ α στὴ θέση τῶν ἀ, ά στὴ θέση τῶν ᾶ κλπ, οἱ μῆτρες (ἢ τὰ στοιχεῖα) δὲν θὰ φτάνουν.

    77γ Πῶς;

  83. Ἀχιλλέας Τζάλλας said

    81 Ἡ λινοτυπία παράγει ἀράδες κειμένου, ὁπότε, ἂν ἡ ἀράδα εἶναι μακριά, πιθανὸν νὰ μὴ φτάσουν οἱ μῆτρες (ποὺ θὰ πρέπει νὰ χρησιμοποιοῦνται ταυτόχρονα). Ἡ μονοτυπία, πάλι, ποὺ παράγει μεμονωμένα στοιχεῖα, δὲν ἔχει τέτοιο πρόβλημα.

  84. το άγχος σκοτώνει τον έρωτα said

    Αν και δεν έχω διαβάσει όλα τα σχόλια (εδώ δεν έχω διαβάσει καλά-καλά όλο το κείμενο, ως ιντριγκαδόρος παπατρέχας που τυχγάνω μιας και «επιδιώκω το τρόλλινγκ», είναι χθεσινή η κατηγορία) θέλω να ρωτήσω, γιατί η συζήτηξη περιστρέφεται γύρω από το Μονοτονικό;

    Στη γλώσσα της Μεταπολίτευσης (και για να συνδυάσω και την επικαιρότητα που θέλει τους χρυσαυγίτες περιπαικτικά «χρυσαβγίτες») εκτός από το Μονοτονικό κυριαρχεί και το πνεύμα της υπεραπλούστευσης.
    Αν το έχει ήδη θίξει άλλος και με έχει προλάβει ζητώ συγγνώμη.
    Αν όχι τότε νομίζω πρέπει να θιχτεί και αυτό το ζήτημα, ακόμη κι από εκείνους που αρνούνται το «εκπτωτικό» χαρακτήρα της «μεταπολιτευτικής» γλώσσας και προσπαθούν να μας αποδείξουν τις «καλές προθέσεις» των εκάστοτε κυβερνόντων.
    Το κράμα Ράλλη-Ρεπούση δεν είναι απλά νεοταξίτικο, είναι αντιλαϊκά επικίνδυνο.

    Για παράδειγμα, αυτό που εννοώ είναι ότι αν το «αβγό» είναι όντως σωστότερο του «αυγού» κι ότι το γεγονός πως το «αυγό» κυριάρχησε για τολάιστο δύο αιώνες (διότι δεν πιστεύω οι λόγιοι να έγραφαν «αβγό») σήμερα εντούτοις δεν αρκεί για να το επιβάλλει ως ορθό τρόπο γραφής, καθότι οι προοδεφτικαρέοι προβάλλουν άλλη διαδρομή στην εξέλιξη της λέξης που δεν εμπλέκει το «υ», επικαλούμενοι τα Αρχαία και το «ωό» (δεν ξέρω αν τα λέω καλά, καθότι ημιμαθής κι ουδέποτε ακαδημαϊκός πολίτης).
    Γινόμεθα μάρτυραι δηλαδής μιας επιλεκτικιάς επίκλησις στη «νεκρή γλώσσα», τόσο έντονη που να ακυρώνει το γλωσσικό (ας το πούμε έτσι) «ήθος» το οποίο σε διάφορες λέξεις επέβαλλαν οι λόγιοι. Κι ας πούμε ότι αυτό δεν είναι κακό αλλά επιστημονικά πρέπον. Είναι όμως εκ του πονηρού και βαθύτατα φαρισαϊκό να επικαλούμαστε όποτε μας γουστάρει μια γλώσσα «νεκρή», όταν δηλαδής μας βολεύει στην ουσία η φθογγική υπεραπλούστευση, και παράλληλα να ζητάμε να απουσιάσει από τα σχολεία το γλωσσικό εργαλείο το οποίο επικαλούμαστε.
    Δεν είναι αντιφατικό και πρόστυχο αυτό;
    Και μιλάω για το αραγές θατσερο-«φωταδιστικό» μέτωπο «Ράλλη-Ρεπούση», έτσι όπως αυτό ξεδιπλώνεται μεταπολιτευτικά και ιδίως από το 1989 και δώθε, οπόταν κι ούλοι τους πέταξαν τις μάσκες (οι μεν του «εθνικόφρονα» οι δε του «προοδευτικού», εννιάμερα) και υπηρετούν πλέον απροσχημάτιστα το Κεφάλαιο το οποίο θέλει την πλέμπα τυφλή κι απελέκητη.

  85. το άγχος σκοτώνει τον έρωτα said

    Για να συνοψίσω σχηματικά και να εκλαϊκεύσω το σχόλιο 84 υποστηρίζω τουτέστιν πως:
    Ράλλης-Ρεπούση = φόρα παρτίδα νεοταξίτες του κερατά που αμφότεροι εμπεριέχουν στις διαχρονικές μειοδοσίες τους την κραυγαλέα διαλεκτική αντίφαση (τολάιστο ως προς την ιδεολογική ταυτότητα με την οποία πλασαρίστηκαν).
    Και νεοταξίτες, ασφαλώς, κι όσοι τους υποστηρίζουν.

  86. το άγχος σκοτώνει τον έρωτα said

    Μια διόρθωση στο 84, το «αραγές» με δύο «ρό», καθότι ημιμαθής και παπατρέχας που στην ουσία επιδιώκει την ίντριγκα.

  87. spyroszer said

    Περίμενα με αγωνία σχόλια σ’ αυτό το νήμα για τη Νέα Τάξη Πραγμάτων. Απουσιάζουν όμως οι ειδικοί.

  88. το άγχος σκοτώνει τον έρωτα said

    Ποίοι «ειδικοί» και -κυρίως- ποίας (δώστε βάση στον τονισμό, κύριε του 87) πλευράς;
    Της νεοταξίτικης ή της «συνωμοσιολογικιάς»;

    Εγώ πάντως μια φορά για να με αναγκάσουν να υιοθετήσω τον όρο «Νέα Τάξη» στο λεξιλόγιό μου, μέχρι και τον Αλαβάνο επικαλέστηκαν και το γεγονός ότι ακόμη κι αυτός, η πεμπτουσία του Φωταδισμού, τον έχει χρησιμοποιήσει και μάλιστα στη Βουλή, δηλαδή στις επαγγελματικές εμφανίσεις του.
    Πριν από τον Αλαβάνο μού είχαν πεί για την Αλέκα αλλά επειδή είχε ήδη πάει στο «Κ»ΚΕ η Λιάνα κι ο Ζουράρις εγώ μόνο με τον Αλέκο πείστηκα ότι είναι σφαλές να χρησιμοποιώ κι εγώ τον όρο χωρίς να μού επιτεθεί η Ιερά εκσυγχρονιστική Εξέταση.

  89. το άγχος σκοτώνει τον έρωτα said

    Μια ακόμη διόρθωση.
    Στο 88:
    ήθελα να γράψω «για να με πείσουν να υιοθετήσω … αναγκάστηκαν μέχρι και τον Αλαβάνο να επικαλεστούν…» κι όχι το βιαστικό «να με αναγκάσουν» που ως παπατρέχας έγραψα.

    Πάντως το νόημα που ήδη βγαίνει είναι ότι η ιδεολογική ηγεμονία και τρομοκρατία των «φωταδιστών» σε αναγκάζει ενίοτε να δεχτείς ως «γνώμονα» τον κάθε Αλαβάνο.
    Τρομερά πράματα.

  90. Ηλεφούφουφουτε (49), όχι ακριβώς. Το Canadian Multilingual Standard είναι μια λύση για όποιον θέλει χωρίς ν’ αλλάζει πληκτρολόγιο να μπορεί να γράφει τα τονισμένα γράμματα όλων των γλωσσών της Ευρώπης, τα γαλλικά éàèùâêîôûç, τα γερμανικά äöüß, τα τσέχικα čĕňřšů, τα ĉĝĥĵŝŭ της Εσπεράντο…
    Αυτό που ζητάς εσύ είναι οδηγός γερμανικού πληκτρολογίου QWERTZ, και εκπλήσσομαι πώς μπορεί να μην υπάρχει στον υπολογιστή σου. Πρόκειται για το αρχείο KBDGR.DLL που (τουλάχιστον στα Windows XP) βρίσκεται στο φάκελο C:\WINDOWS\system32. Αν όντως δεν υπάρχει, μπορείς να το κατεβάσεις π.χ. από εδώ, το ενεργοποιείς δε μπαίνοντας στα settings του Language bar και ζητώντας να προστεθεί στις γλώσσες γραφής η γερμανική.
    Το πού βρίσκονται τα γράμματα σε κάθε συγκεκριμένο πληκτρολόγιο (ότι δηλαδή π.χ. στο γερμανικό που λέμε το @ γίνεται με AltGr+Q) μπορείς να το δεις εδώ.

  91. sarant said

    78-79: Ναι, αυτό εννοούσα, κεφαλαία -την ένσταση του Αχιλλέα δεν την είχα σκεφτεί.

    84: Την ορθογραφία «αβγό» την εισηγήθηκε στις αρχές του 20ού αιώνα και την εφάρμοσε στο Ιστορικό Λεξικό της Ακαδημίας Αθηνών ο Γ. Χατζιδάκις, που από πολιτική άποψη ήταν συντηρητικότατος (έως μαύρος). Το λεξικό του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, που θεωρείται «φωταδιστικό», γράφει «αυγό», ενώ ο συντηρητικός Μπαμπινιώτης «αβγό». Οπότε, οι ρετσέτες σας φαλτσάρουν.

  92. το άγχος σκοτώνει τον έρωτα said

    Δηλαδή τί θέτε να μού πείτε τώρα κε Σαραντάκο;
    Ότι ακόμη και πριν τρείς-τέσσαρες δεκαετίες πίσω, η επίσημη εκδοχή του «αυγού» ήταν «αβγό»; Σοβαρά;
    Όλοι ξέρουμε ότι στο γράφειν το «αυγό» κυριάρχησε για τολάιστο διακόσια και βάλε χρόνια. Νομίζω δεν χρειάζεται ανάλυση αυτό κι ούτε σηκώνει αντίρρηση. Στα 100 λεξικά κι εγκυκλοπαίδειες που τυπώθηκαν μέχρι το ’80, το 90% των περιπτώσεων είναι «αυγό». Διαφωνείτε;

    Έχει πλέον καθολικά επιβληθεί ως «αβγό». Κι αντιστοίχως η βρώμα ως «βρόμα» κλπ.
    Μέχρι εδώ δεν εξετάζουμε αν συνέβη καλώς η κακώς. Και παρότι απόλυτα αναρμόδιος, να σπεύσω εντούτοις να δηλώσω καλώς, για την οικονομία της κουβέντας.

    Αυτό που επισήμανα όμως, εκτός κι αν δεν θέλετε να δείξετε ότι ήδη το καταλάβατε, είναι το αντιφατικό του πράματος:

    Το εργαλείο βάσει του οποίου τεκμηρίωσαν οι («μεταπολιτευτικοί»;) επιστήμοναι την υπεραπλούστευση, όταν κλήθηκαν να εξετάσουν δύο διαφορετικές εκδοχές μιας λέξης, είναι τα αρχαία. Τα οποία παράλληλα, οι ίδιοι προοδεφτικαρέικοι επιστημονικοί κύκλοι, προθύμως συντασσόμενοι με τον φωταδισμό της Ρεπούση, αποκαλούν (ή σιωπούν ανεκτικά στο αίσχος) «νεκρή γλώσσα».
    Οπότε εγώ λοιπόν γιατί να μην πώ ότι μπροστά σε μια «νεκρή γλώσσα», υπερισχύει, σε μια γλώσσα που εξελίσσεται και ρέει, το συνήθειο;;
    Και το συνήθειο στο γράφειν ήντουνα «αυγό» κι όχι «αβγό».

    Είναι αστεία φαρισαϊκό να επιβάλλεται στα σχολεία το «αβγό», η «βρόμα» ως πρέπον βάσει της αρχαίας ελληνικής όταν αυτή θεωρείται «νεκρή» και αφιονισμένα ζητείται η αποβολή της από τα διδασκόμενα μαθήματα.
    Άμα είναι έτσι, οι ακραιφνείς προοδευτικάριοι να επιβάλλουν και το «περιπλοκάδα» γιατί το «περικοκλάδα» που κάποια στιγμή επιβλήθηκε δεν έχει βάση στη «νεκρή γλώσσα».
    Όμως το «περικοκλάδα» ως πιο ταιριαστό με το πνεύμα της «απλότητας» και της αφαίρεσης, παραμένει.
    Τα σύνθετα και τα δύσκολα είναι υπό διωγμόν.
    Δικολαβίστικα νεοταξίτικα μέτρα και σταθμά.

  93. Ἀρχιμήδης Ἀναγνώστου said

    Ἐγὼ ἀναρρωτιέμαι κάτι ἄλλο. Γιατί τὸ «ἀβγὸ» εἶναι ἁπλούστερο τοῦ «αὐγό». Ἐμένα καὶ τὸ ἕνα καὶ τὸ ἄλλο, ἁπλὰ μοῦ φαίνονται

  94. Ναι, απλά είναι και τα δύο, αλλά, ρε συ, το «αβγό» έχει κάτι το ύπουλο, κάτι το νεοταξίτικο, πώς να το κάνουμε 🙂

  95. το άγχος σκοτώνει τον έρωτα said

    Πώς τα λέω ο άτιμος. Εγώ βασικά να ‘ούμ για να αμερικανο-τρολλάρω (συγγνώμη αλλά είναι αμερικανο-εισαγόμενο το έθιμο) μπαίνω και για να επιδιώξω την (δημιουργική) κόντρα και την (αφυπνιστική) ίντριγκα, κι ενώ το κίνητρό μου είναι επιπόλαιο έως ταπεινό, εντούτοις όλο και ξετρυπώνεται και κανά λαβράκι.

    Να δούμε τώρα μανούβρες και παρακάμψεις στην προσπάθεια να δικαιολογηθεί το παράδοξο να έχουν οι γλωσσολόγοι κι οι φιλόλογοι στα χέρια τους ένα εργαλείο, τα αρχαία, τόσο ισχυρό που να ακυρώνει το προτσές της ροής της γλώσσας η οποία μοιραία διαμορφώθηκε ΚΑΙ από τις «αυθαίρετες» παρεμβάσεις των σοφολογιώτατων του 19αι., αλλά ταυτόχρονα να θέλουν αυτό το εργαλείο να το κυρήξουν και «νεκρό» και παιδαγωγικά «άχρηστο».

    Ενδιαφέρεται κανείς να ερμηνεύσει το φωταδιστικό διπρόσωπο φαινόμενο;;

  96. sarant said

    92: Λέω ότι δεν είναι καινούργια πρόταση το «αβγό» και δεν το πρότειναν προοδευτικάριοι αλλά ο αντιδραστικάριος Χατζιδάκις και ότι σήμερα δεν το έχει στο λεξικό του το προοδευτικάριο Ίδρυμα Τριανταφυλλίδη αλλά ο συντηρητικάριος Μπαμπινιώτης. Αν δεν το καταλαβαίνεις, μπορείς να συνεχίσεις να επιμένεις στις ανοησίες σου.

  97. Ἀχιλλέας Τζάλλας said

    91 α Τὰ κεφαλαῖα, ἀπεναντίας, ἦταν πάντοτε ἄτονα – οἱ τόνοι ἦταν πάνω σὲ ξεχωριστὸ στοιχεῖο.

  98. sarant said

    Και απνευμάτιστα; Υποθέτω ναι, άρα δεν είχα δίκιο.

  99. Πέπε said

    Είχα υπόψη μου ότι ενώ ίσχυε το πολυτονικό ορισμένες εφημερίδες χρησιμοποιούσαν το σύστημα της τρίγωνης κουκίδας (διτυπία), αλλά ούτε θυμόμουν ούτε θα φανταζόμουν ποτέ ότι το ίδιο φύλλο της ίδιας εφημερίδας μπορεί να είχε άλλο τονικό σύστημα στο κείμενο και άλλο στους τίτλους! Τι χώρα θεέ μου…

    @56: Είμαι μία ή δύο χρονιές μικρότερος από τον Αγάπανθο: θυμάμαι πάρα πολύ ζωντανά την πρώτη μέρα που καθιερώθηκε το μονοτονικό, με τη δασκάλα να μας το ανακοινώνει με κάποιον ελαφρό αποτροπιασμό και να μας δείχνει ότι εφεξής το ωραίο στολισμένο εἶναι θα γράφεται με μια ξερή οξεία (εικόνα πράγματι σόκιν για τα νεαρά μας μάτια), επειδή όμως στη Β’ και στη Γ’ Δημοτικού είχα την ίδια δασκάλα δεν είμαι βέβαιος για τη χρονιά.
    Σαφώς κανείς ποτέ δε μας δίδαξε το σύστημα της κουκίδας. Το σύστημα αυτό δεν μπορεί να υπάρξει παρά μόνο ως ρητή παραλλαγή του πολυτονικού. Αν δεν υπάρχουν πνεύματα και τόνοι είναι παράλογο να πει κανείς «τα φωνήεντα που τονίζονται στην προφορά και επίσης όλα τα αρχικά φωνήεντα παίρνουν κουκίδα». (Όπως και τα γκρίκλις: δε θα μπορούσαν να υπάρχουν, με την πολυτυπία που διαθέτουν, αν δεν υπήρχε το ελληνικό αλφάβητο που προσπαθούν με ποικίλους τρόπους να αναπαραστήσουν.)

    @…[Γαμώτο, ποιο ήταν;]
    Γύρω στη Β’ Λυκείου, 8-9 χρόνια μετά την καθιέρωση του μονοτονικού, αποφάσισα να το γυρίσω στο πολυτονικό. Μέχρι την τελευταία δεκαετία παρά κάτι δεν είχα γράψει τίποτε σε μονοτονικό. Μετά έγινα δάσκαλος και επέβαλα στον εαυτό μου να ξανασυνηθίσω την επίσημη γλώσσα που καλούμαι να διδάξω. Την ίδια περίοδο πρωτοαπέκτησα επαφή με τους υπολογιστές, όπου έμαθα εξαρχής να πληκτρολογώ σε μονοτονικό. Έκτοτε έχω γράψει απείρως περισσότερα πράγματα στον υπολογιστή παρά στο χέρι. Και έχω παρατηρήσει το παράδοξο ότι, ενώ στο πληκτρολόγιο το μονοτονικό μού βγαίνει εντελώς αβίαστα, στο χαρτί μού ξεφεύγουν μερικές πολυτονικότητες. Πώς διάβολο γίνεται αυτό, να δυσκολεύομαι στα χ/φα να κάνω κάτι που στον υπολογιστή δε με δυσκολεύει;

  100. Ορεινός said

    @58: «Το σκάνδαλο του μονοτονικού» ΔΕΝ το έχει γράψει ο Καργάκος. Το κείμενο κυκλοφόρησε από την Ευθύνη, βασικός συντάκτης του ήταν ο Μαλεβίτσης, ο Καργάκος δεν ανήκε τότε στους στενούς συνεργάτες του περιοδικού. Ήταν ουσιαστικά το μόνο κείμενο διαμαρτυρίας στο μονοτονικό που διακινήθηκε τότε.

  101. Yannis said

    97. Ενδιαφέρουσα πληροφορία! Αλλά με τς λινοτυπικές τί γινόταν; Είχαν κι αυτές περιορισμούς όπως οι κάσες.

    Να διακινδυνεύσω μία υπόθεση βασιζόμενη στο άρθρο και τα σχόλια που έχουμε;
    Μήπως η σταδιακή, διστακτική και αργοπορημένη εφαρμογή του μονοτονικού στον τύπο έχει να κάνει και με την εκπαίδευση των στοιχειοθετών;

    Εχω δει στοιχειοθέτες να δουλεύουν, είτε στην κάσα είτε σε λινοτυπική μηχανή, και η ταχύτητά τους ήταν το κάτι άλλο.
    Η αλλαγή συστήματος θα χρειαζόταν κάποιο χρόνο και δεν ξέρω αν όλες οι εφημερίδες είχαν το απαραίτητο προσωπικό που θα αφιέρωνε ένα τμήμα του ωραρίου του για να εξασκηθεί στο μονοτονικό. Ισως γι’ αυτό κάποια έντυπα υιοθέτησαν αρχικά το «σύστημα κουκίδας» τόσο στους τόνους όσο και στα πνεύματα.

    Σκεφτείτε αυτό που σχολιάσαμε κάποιοι: Γράφουμε αβίαστα σε πολυτονικό με το χέρι και σε μονοτονικό πληκτρολογώντας. Εχουμε μάθει δυο διαφορετικές τεχνικές γραφής (που εμπλέκουν μάλλον διαφορετικά νευρωνικά κυκλώματα) και το να αλλάξουμε από τη μια στην άλλη θέλει μεγάλη προσπάθεια.

    (Προφανώς, ένας παλιός στοιχειοθέτης θα μπορούσε να μας λύσει την απορία.)

  102. το άγχος σκοτώνει τον έρωτα said

    Ο σημιτικός Μπαμπινιώτης είναι εκσυγχρονισταρέος νεοταξίτης, όχι «συντηρητικάριος» αλλά τέλος πάντων.
    Επίσης, ο Χατζιδάκις μπορεί να εισηγήθηκε και να προσπάθησε να καθιερώσει το ορθότερο αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι το ΑΥΓΟ (διάβολε!) δεν παρέμεινε στα
    α) σχολικά βιβλία
    β) στα λεξικά και
    γ) στις Εγκυκλοπαίδειες
    ΓΙΑ ΠΟΛΥ ΚΑΙΡΟ και έως και λίγα χρόνια εξακολουθούσε ακόμη να υπάρχει οπότε κι άρχισε συστηματικά να εξορίζεται από το «αβγό».
    Σε αυτό δεν είδα να προβάλλετε αντίρρηση (οπότε συνάγω ότι συμφωνείτε) αλλά εστιάζετε, επίμονα και χωρίς να είναι αυτό το θέμα μας, στο τί έκανε ο Χ. ή ο Ψ.
    Δεν στεκόμαστε στο ιστορικό της καθιέρωσης του «αβγού».
    Στεκόμαστε στο ότι το «αυγό», επί δύο σχεδόν αιώνες, από τον Φεραίο μέχρι προχτές, γραφότανε με «υ».
    Και καταργήθηκε ΠΡΟΣΦΑΤΑ (δεν μας ενδιαφέρει, επαναλαμβάνουμε, τί έκανε ο πρωτοπόρος Χ. ή Ψ.) επειδή δεν ήταν, λέει, σύμφωνο με την αρχαία προέλευση της λέξης (αν και μοιάζει πολύ κομπογιαννίτικη η εξήγηση αλλά δεν θα το κρίνω εγώ) που είναι -λέει- το ωό.

    Και λέω εγώ τώρα ο μέσος άθρωπας:
    Γιατί κύριος κατεργήθη το «αυγό»; Διότι κάποιοι επιστήμοναι, λέει, έκριναν βάσει της αρχαίας ελληνικής γλώσσης.
    Και ξαναρωτάω εγώ τότες:
    Και τί είναι αυτήνα η αρχαία γλώσση που πρέπει να μας αναγκάσει να αποκηρύξουμε συνήθειες;; Είναι ο μπούσουλας, μού απαντούνε οι επιστήμοναι.

    Και τότες, καταλήγω εγώ, αφού είναι ο μπούσουλας η αρχαία γλώσση, θα πρέπει σάματις να είναι κάτι πολύ ισχυρό, ένα σημείο επιστημονικιάς αναφοράς, να ‘ούμ. «Ναίσκε» μού απαντούνε οι επιστήμοναι.
    Κι αφού είναι τόσο ισχυρό εργαλείο, ώστε να ξηλώνει ό,τι ΚΑΘΙΕΡΩΘΗΚΕ, έστω και λάθος αλλά ΚΑΘΙΕΡΩΘΗΚΕ (διάβολε!), ξανα-αρωτνάω τάχαμου «αφελώς» εγώ, γιατί άραγες οι ίδιοι επιστήμοναι τη χρακατηρίζουσι το λεπόν «νεκρή» και ψόφια κι άχρηστη γλώττα και ζητάνε μανιωδώς να μην διδάσκεται στα σχολεία;;;;
    Είναι πρόστυχο κι αντιφατικό και κάργα ύποπτο (έως νεοταξίτικο) αυτό ή δεν είναι;;
    Δατ΄ς δε κουέστιον.

    Σε αυτό το σημείο οι επιστήμοναι δεν απαντούνε. Ούτε ο κύριος Σαραντάκος, που προτιμάει να λέει τί έκανε ο Χατζιδάκις (άλλα λόγια να αγαπιόμαστε προκειμένου να μην καταλήξουμε στις αντιφάσεις και τους παραλογισμούς της Ρεπούσαινας).

    Τολάιστο κανείς άλλος ενδιαφέρεται να απαντήσει;

  103. sarant said

    102: Μα, η χρήση έχει τα δικαιώματά της, γι’ αυτό ακριβώς και οι προοδευτικοί του ΛΚΝ γράφουν αυγό! Κι εγώ αυγό γράφω, και η σχολική ορθογραφία αυγό γράφει. Ποιος σας είπε ότι καθιερώθηκε το αβγό; Ο μόνος βάσιμος λόγος για να γράψεις αβγό είναι να γράψεις μετά χρυσαβγίτης.

  104. Αμάν πια, πόσες φορές θα το πούμε;

    Νεκρή γλώσσα λέγεται η γλώσσα που δεν βρίσκεται (πια) σε καθημερινή χρήση. Μ’αυτή την έννοια, η γλώσσα του Πλάτωνα — που ΔΕΝ είναι η δική μας, όσο στενά κι αν συγγενεύει μ’αυτήν — είναι νεκρή, όπως νεκρή είναι η λατινική, όπως νεκρή ήταν κι η εβραϊκή πριν αναστηθεί στο Ισραήλ.

    Η ορθογραφία μας είναι ιστορική, βασίζεται δηλαδή στον τρόπο που γράφονταν οι λέξεις πριν από δυο χιλιάδες τόσα χρόνια. Αυτό είναι σύμβαση: θα μπορούσαμε ως κοινωνία ν’αποφασίσουμε είτε να την απλουστεύσουμε ριζικά, προσαρμόζοντάς την στη σημερινή μας προφορά, είτε και να εγκαταλείψουμε τελείως το αλφάβητό μας και να υιοθετήσουμε π.χ. το λατινικό. Είπα «θα μπορούσαμε», δεν είπα «θα έπρεπε» ή «θα ήταν σκόπιμο», και πάντως αυτή τη στιγμή δεν το θέλουμε. Όσο λοιπόν ακολουθούμε την ιστορική ορθογραφία, μοιραία ανατρέχουμε στη γραφή των λέξεων στην αρχαία ελληνική. Αυτό δεν σημαίνει ότι πρέπει να την ακολουθούμε δουλοπρεπώς: έχουμε καταργήσει εδώ και δεκαετίες την υπογεγραμμένη (πότε είδατε για τελευταία φορά υπγεγραμμένη στη ‘μελωδία’ ή στη ‘Θράκη’;), που βεβαίως γραφόταν (και προφερόταν) στην αρχαιότητα, αποφασίσαμε πιο πρόσφατα να γράφουμε τις καταλήξεις της υποτακτικής με ει και ο αντί με η και ω και όλα τα παραθετικά (εκτός από των επιρρημάτων σε -ω) με ο — και αυτό είναι όλο. (Ακόμα γράφουμε «απορρέω» και «διώροφος», εφαρμόζοντας κανόνες που είχαν το νόημά τους πριν από 2500 χρόνια, αλλά δεν έχουν πια κανένα, ακόμα γράφουμε «αμείβω¨αλλά «αμοιβή»· προσωπικά πιστεύω πως αυτές θα είναι οι επόμενες συνειδητές παρεκκλίσεις από την ιστορική ορθογραφία. Δεν μετράω την κατάργηση των πνευμάτων, γιατί στην Αθήνα τουλάχιστον έγινε ήδη το 403 π.Χ. 🙂 ούτε τον εξορθολογισμό των τόνων, γιατί… δεν υπήρχαν στην αρχαιότητα.) Όλες οι άλλες συζητήσεις και απλουστεύσεις αφορούν λέξεις που δεν υπήρχαν, τουλάχιστον με τη σημερινή τους μορφή, στην αρχαιότητα: το αν θα γράφουμε «η εληαίς» ή «οι ελιές» ΔΕΝ είναι ζήτημα ιστορικής ορθογραφίας, όπως δεν είναι το αν θα γράφουμε Σέξπιρ ή Σαίξπηρ.

    Τώρα — και εδώ θα συμφωνήσω, ώ της φρίκης, με τον πολυώνυμο σχολιαστή του 102 — εκτός από την αρχαία ορθογραφία, και κάθε άλλη ριζωμένη ορθογραφική παράδοση αξίζει σεβασμό. «Σεβαστός» βέβαια δεν σημαίνει «ιερός και απαραβίαστος», σημαίνει όμως ότι δεν πρέπει να παραμερίζεται χωρίς σοβαρό λόγο. Γι’αυτό άλλωστε και ο Νικοκύρης διαφωνεί με τα ‘αγώρια’ και τα ‘τσηρώτα’ και τα ‘βαλλάντια’ του Μπαμπινιώτη, αλλά και με τις ‘πλημύρες’ του (κι ας είναι απλούστευση η χρήση μονού συμφώνου αντί διπλού), και γι’αυτό κι εγώ ψιλοδιαφωνώ με το ‘αβγό’ και το ‘αφτί’. Άλλο ζήτημα είναι ότι για χάρη της ενότητας καλό είναι να συμμορφωνόμαστε με τη σχολική ορθογραφία, έστω κι αν διαφωνούμε με κάποιες λεπτομέρειές της…

  105. το άγχος σκοτώνει τον έρωτα said

    Όχι κύριε Σαραντάκο, δεν είναι έτσι όπως τα λέτε.
    ΞΕΡΕΤΕ πολύ καλά ότι καθιερώθηκε και κατωχυρώθηκε πλέον «αβγό». Όπως και «βρόμα» κι ένα σωρό άλλα.
    Τό τί κάνετε εσείς ή εγώ δεν αλλάζει την δρομολογημένη πορεία των πραμάτων.
    Σημασία έχει τί κάνουν οι διαμορφωτές, δηλαδή το κάθε ΚΛΙΚ του φίλου του Λαλιώτη, η κάθε αμερικανο-βικιπήντια, ακόμη κι οι μεγκαλίσιους εκπομπές με συνταγές μαγειρικής του μέ-γκα-μού, που όλα αυτά μαζί αποτελούν ερεθίσματα, εικόνες και παραστάσεις κι εντυπώνουν οτιδήποτε άλλο από αυτό που θέλουμε εμείς ή ακόμη και «θα έπρεπε».

    Αν εσείς το γράφετε «αυγό, έστω κι αν συμφωνείτε ότι το σωστό(;) είναι «αβγό», το κάνετε προφανώς επειδή η δεύτερη εκδοχή είναι τόσο χυδαία αισθητικά που θυμίζει κάτι συγγενές σε σκατά παρά κάτι που τρώγεται.

    Όσοι όμως δεν διστάζουν μπροστά σε τέτοιες «λεπτομέρειες» διαλέγουν εκείνο που τους πλασάρει η μόδα, κι η μόδα είπαμε τί πλασάρει.

    Επιπλέον, όλως τυχαίως, δεν έχει υπάρξει ούτε μία διόρθωση, δεκαετίες τώρα, που να μην αντικατέστησε ένα «κ» με δύο «κκ», ένα «λ» με δύο «λλ», ένα «μ» με δύο «μμ».
    Όλα τα λάθη ήταν «υπερβολές» κι οι διορθώσεις απαλοιφή, δηλαδή συνάγουμε ότι οι «κομπλεξάρες» λόγιοι της προεπαναστατικής εποχής και οι μετέπειτα καθαρευουσιάνοι ήταν «ψώνια» και πρόθεταν αβέρτα κουβέρτα σύμφωνα «αυθαίρετα».
    Δεν υπάρχει άλλη εξήγηση. Οι άνθρωποι ήταν νούμερα (διότι δεν πιστεύω ότι υπάρχει κανείς που θα τολμούσε να τους πεί αγράμματους) και κατακρεουργούσαν με μεγαλομανία τη γραμματική.

    Για όλες αυτές τέλος πάντων τις βελτιώσεις της «μεταπολιτευτικής» πρεμούρας, όπως κουραστικά επαναλαμβάνω, μπούσουλας υπήρξαν τα αρχαία. Κάτι που απωθούμε ως «ψόφιο» κι «άγονο» και ζητάμε να το ακυρώσουμε από τις πρώτες δώδεκα τάξεις της εκπαίδευσης το ξαναθυμόμαστε και του επιτρέπουμε να αναστατώσει τις συνήθειές μας αιώνων, όταν μας βολεύει, όταν δηλαδή επιδίωξή μας είναι να περικόψουμε.
    Αυτό το παράλογο δεν θέλετε να το θίξετε κι ούτε να το σχολιάσετε και προφανώς θα έχετε τους λόγους σας.

  106. το άγχος σκοτώνει τον έρωτα said

    Στο σχόλιο 105, στην πρώτη πρόταση της προτελευταίας παραγράφου, προκειμένου να βγαίνει νόημα, αυτό που ήθελα να γράψω (παπατρέχας γαρ) είναι το εξής:

    Επιπλέον, όλως «τυχαίως», δεν έχει υπάρξει ούτε μία διόρθωση, δεκαετίες τώρα, που να αντικατέστησε ένα “κ” με δύο “κκ”, ένα “λ” με δύο “λλ”, ένα “μ” με δύο “μμ”.

  107. tyremporas said

    Πώς είμαστε σίγουροι ότι το πρωτοσέλιδο της Βραδυνής δεν έχει τη λέξη σε αιτιατική;

    πχ ΚΥΒΕΡΝΗΣΙ ΚΑΡΑΜΑΝΛΗ εβγαλαν οι κάλπες

  108. Lefteris_Sfak said

    Κοτζάμ Ράλλης είπε το κοτζάμ 1978 ότι η πρωτότοκος καθαρεύουσα απεβίωσεν. Ουδείς εκινήθη. Η Ρεπούσαινα πάλι δεν απόσωσε να πει ότι η τρίτη προγιαγιά της πρωτοτόκου απεβίωσεν και αυτή, και πέσαν να τη φάνε (όχι την προγιαγιά, τη Ρεπούσαινα). Αυτό παναπεί φτηνοί στ’ αλεύρι και ακριβοί στα πίτουρα.

    Το κυβέρνησι και τα συναφέα θα ξέρετε ότι είναι ορθογραφική πρόταση του Μπαμπινιώτη βεβαίως βεβαίως, μαζί με το συντηρητικό μονοτονικό, την επίμονη δασεία και το ρωδάκινο (με 4 ψ όπως αβγό).

    Εξαιρετικός νικοκύρη (δεν έχω προκάμει να ευχηθώ σιδηρούς) και στο άρθρο και στο 102.

    Θα εκφράσω τις επιφυλάξεις μου μόνο για την κατακλείδα του 47 και τα περί βελτίωσης του μορφωτικού επιπεδου. Δεν ξέρω τι να πω επ’ αυτού. Πρόσφατα άρχισα πάλι τα ιδιαίτερα και συναντώ μαθητές του 17 που αγνοούν τι θα πει η λέξη αράδα (μεταξύ άλλων). Δεν θέλω ούτε μπορώ να φανταστώ τι αγνοούν οι μαθητέ (ορθογραφική πρόταση του Νεόφυτου Βάμβα-Κούλα) του 11 και τι ατένσιον σπαν τους απέμεινε μετά από 14 ώρες υπολογιστή. Το θέμα του ατένσιον σπαν το είχε θέσει σε πολύ πιο εύστοχο κείμενό του ο κύριος προφήτα Καστοριάδης, για τον οποίον αδυνατούσα να φανταστώ ότι θα χαρακτήριζε ποτέ τον Κριαρά τετράποδο. Να τον έλεγαν Κριάρη, κάτι πήγαινε κι ερχόταν. Ήμουν βέβαιος ότι επρόκειτο περί τρολιάς: ιδίως από κάποιον που καταρρίπτει προγραμματικά την ιδέα της συνέχειας στα περισσότερα κείμενά του και χαρακτηρίζει Έλληνες μόνο τους αρχαίους. Είμαστε δηλαδή εκατό τοις χιλίοις βέβαιοι ότι όντως το είπε;

    Οιχόμενος απιών να παράσχω μνημονοτεχνική υποστήριξη στον κουμπάρο μου Πέπε. Το μονοτονικό καθιερώθηκε όταν ήμασταν στις αρχές της τρίτης. Αρχές δευτέρας κόπηκε το Σάββατο.

  109. το άγχος σκοτώνει τον έρωτα said

    Γράφοντας το 105 (με τη διόρθωσή του στο 106) δεν είχα διαβάσει το σχόλιο 104 (το είχα αφήσει για μετά επειδή νόμιζα ότι θα αναφερότανε μόνο στο θέμα της «νεκρής γλώσσας»).
    Αυτά που λέει στην τελευταία παράγραφο για τις μπαμπινιώτικες «πλημύρες» ή και τα «βαλλάντια» δεν τα ξέρω. Δεν είναι το αποκλειστικό μου ενδιαφέρον η γλώσσα κι η γραμματική, πόσο μάλιστα όταν είμαι της Τρίτης Λυκείου και μάιστα μέτριος μαθητής (ήμουν καλός και παρολίγον σημαιοφόρος αλλά ένεκα η εφηβεία -το σηματοδότησα άλλωστε στο χθεσινό μου ψευδώνυμο με τον «αυτοερωτισμό»- σταδιακά και λίγο πριν της Πανελλαδικές τα αποσκάτωσα).

    Θα τολμήσω όμως να πώ ότι το λάθος που κάνετε, είναι ότι στέκεστε στην περίπτωση του κάθε Επιστήμονα και λέτε: ο δείνα υπεραπλούστευσε αυτό, καίτοι «συντηρούκλας» αλλά «επαύξησε» εκείνο. Ή το αντίστροφο για κάποιον άλλον.

    Με τις περιπτώσεις κάθε μία ξεχωριστά δεν βλέπετε την ΤΑΣΗ. Κι η τάση είναι, συν το χρόνω, προς την ΑΠΛΟΥΣΤΕΥΣΗ.

    Εγώ, ως μέτριος άθρωπας με μέτριες γνώσεις που όμως -καλώς ή κακώς- ψηφίζω κι έχω -μοιραία- μια αντίληψη «συνωμοσιολογική» ή όχι για τους πολιτικούς και τις πιέσεις και τις απειλές ή τις προσδοκίες που υποπτεύομαι ότι ασκούν ή καλλιεργούν (αντίστοιχα) στο επιστημονικό προσωπικό, και που δεν θα σταθώ στο «βαλλάντιο» του Μπαμπινιώτη, εκείνο που συγκρατώ είναι ότι το 99% των λέξεων, αν όχι όλες, «βελτιώθηκαν» με αφαίρεση κι όχι με πρόσθεση.

    Αν λοιπόν με αντιμετωπίσετε ως τυπικό-αντιπροσωπευτικό δείγμα της κενωνίας, θα καταλάβετε και την περιρρέουσα «καχυποψία».
    Σε αυτή την «αδικαιολόγητη» καχυποψία, ιδιαίτερα εκείνοι που τάσσονται στο πλευρό της κάθε εθνομηδενίστριας Ρεπούση (ναί, εθνομηδενίστρια, έχουν δίκιο σε αυτό τον χαρακτηρισμό οι δεξιάτζες κι οι ρετρό ακροδεξιάτζες, ακριβώς επειδή η κυρία δεν είναι αριστερή αλλά θατσερο-φασίστρια) πρέπει με επιχειρήματα να εξηγήσουν ΓΙΑΤΙ τα αρχαία πρέπει να μας ξεβολεύουν (το ανέφερα και προηγούμενα) από συνήθειες αιώνων (και να οδηγούν στο 99% των περιπτώσεων στην «απλούστευση») τη στιγμή που είναι κάτι «περιττό» το οποίο δεν πρέπει να διδάσκεται.

    Αν δεν λάβω απάντηση δεν θα επανέλθω. Σέβομαι την πρόθεση ορισμένων να μην το απαντήσουν.

  110. το άγχος σκοτώνει τον έρωτα said

    «συν τω χρόνω» ήθελα να γράψω (μέτριος μαθητής αλλά και παπατρέχας, το ξανατονίζω) διότι εδώ μέσα κυκλοφορούν μωρ’αδερφάκι μου και κάτι περίεργοι…

  111. Ανδρέας «Κουπονιώτης» said

    Καλησπέρα! Μετά από μερικούς δύσκολους μήνες σας ξαναβρίσκω ευχάριστα.
    Νίκο γράφεις: «Τα έντυπα της Αριστεράς δεν εφάρμοσαν καμιά μορφή μονοτονικού πριν από την επίσημη καθιέρωσή του. Και αν ο Ριζοσπάστης, έχοντας περισσότερες τεχνικές δυνατότητες, υιοθέτησε σχετικά γρήγορα (από τις 6 Ιουνίου 1982) το επίσημο πλέον αμιγές μονοτονικό», όμως στις αρχές του 1982, μετά από πίεση των τεχνικών τύπου ο Οδηγητής εφαρμόζει το μονοτονικό πειραματικά και στη συνέχεια το καθιερώνει τρεις – τέσσερις μήνες πριν από τον Ριζοσπάστη.
    Η τεχνολογία του «ζεστού μετάλλου» (λινοτυπία) δεν αντιμετωπίζει (δεν αντιμετώπιζε ακριβέστερα) κανένα πρόβλημα με τη χρήση είτε του πολυτονικού είτε του μονοτονικού συστήματος. Δεν ήταν δηλαδή ζήτημα τεχνικών δυνατοτήτων. Ενας καλός λινοτύπης δεν κέρδιζε σπουδαία πράγματα σε ταχύτητα, παρά την απλούστευση με το μονοτονικό, πετυχαίνοντας είτε έτσι σίτε αλλιώς, στις περισσότερες λινοτυπικές μηχανές, το μάξιμουμ της απόδοσης – 8 αράδες το λεπτό, ταχύτητα που δεν ήταν το ζητούμενο στις εφημερίδες, μιας και η «σύνθεση» (ο αριθμός των εργαζομένων – λινοτύπες, μαρμαράδες, πιεστές κλπ), ήταν σε θέση να καλύψει με άνεση τις παραγωγικές ανάγκες της έκδοσης. Κέρδιζε όμως αποφεύγοντας τις σπαζοκεφαλιές των τόνων κάνοντας λιγότερα λάθη.
    Στα τεχνικά τώρα, οι λινοτυπικές μηχανές δεν αντιμετωπίζουν πρόβλημα με την ποσότητα των γραμμάτων που χρειάζεται ένα «κανονικό» συνηθισμένο κείμενο, αφού η δουλειά της είναι να χρησιμοποιεί και να ξαναχρησιμοποιεί τις ίδιες μήτρες των γραμμάτων που «μαζεύει» ο λινοτύπης χτυπώντας τα πλήκτρα του πληκτρολογίου (κλαβιέ) και σχηματίζοντας αράδες από «μέταλλο» . Οι μήτρες ξαναμοιράζονται μέσα σε ειδική θήκη και είναι έτοιμες σχεδόν αμέσως να ξαναχρησιμοποιηθούν όσε φορές χρειάζεται.
    Το πρόβλημα της προσαρμογής του λινοτύπη στο καινούργιο σύστημα δεν ήταν πολύ μεγαλύτερο από αυτό που αντιμετώπιζε ο ίδιος όταν χρειαζόταν να δουλέψει σε διάφορες εφημερίδες με διαφορές στην ορθογραφία που χρησιμοποιούσαν. Οι ίδιες οι εφημερίδες φρόντισαν να αφαιρέσουν, στις περισσότερες περιπτώσεις, τις περιττές πια μήτρες αφήνοντας στα μαγκαζίνα, μόνο εκείνες που είχαν τα φωνήεντα τονισμένα με οξεία, μέχρι που τα καινούργια μαγκαζίνα είχαν τις οικογένειες με τονισμένα φωνήεντα με τη κουκίδα ή το τριγωνάκι.
    Δεν χρειάστηκε καθόλου αξιόλογος χρόνος προσαρμογής των λινοτυπών στο νέο σύστημα, τέτοιος που να επηρεάζει τον αριθμό των εργαζομένων ή τον χρόνο που απαιτούσε η έκδοση της εφημερίδας. Η σταδιακή, διστακτική και, ίσως, αργοπορημένη εφαρμογή του μονοτονικού στον Τύπο δεν έχει να κάνει με την εκπαίδευση των στοιχειοθετών και των λινοτυπών, αλλά με την απόφαση που έπρεπε να πάρει η εφημερίδα σχετικά με την πολιτική που θα ακολουθούσε στο συγκεκριμένο ζήτημα.
    Πληροφοριακά το πληκτρολόγιο της λινοτυπικής μηχανής διαθέτει 90 πλήκτρα που αντιστοιχούν σε 180 γράμματα σύμβολα (κάθε πλήκτρο απελευθερώνει μια συγκεκριμένη μήτρα η οποία είναι το καλούπι δυο συμβόλων), έτσι για παράδειγμα στην περίπτωση του «η» υπήρχαν παραλλαγές: η σκέτο, Η κεφαλαίο, η με υπογεγραμμένη, η με οξεία, η με βαρεία, η με περισπωμένη, η με περισπωμένη και υπογεγραμμένη, η με ψιλή, η με ψιλή και οξεία, η με ψιλή και βαρεία, η με ψιλή και περισπωμένη, η με δασεία, η με δασεία και οξεία, η με δασεία και βαρεία, η με δασεία και περισπωμένη, η με δασεία περισπωμένη και υπογεγραμμένη κλπ. Στο τέλος έμειναν για χρήση το η το Η και το ή…
    Συγχωρέστε μου τον περιγραφικό τρόπο που χρησιμοποίησα αλλά εδώ που είμαι το πληκτρολόγιό μου δεν υποστηρίζει πολυτονική γραμματοσειρά.
    Αυτά για την ώρα, Νίκο να είσαι σιδερένιος και να προσέχεις.
    Καληνύχτα!

  112. sarant said

    109: Η τάση είναι προς την απλούστευση, πράγματι -αλλά το αβγό/αυγό δεν είναι μέρος αυτής της τάσης. Η απλούστευση έρχεται σιγά-σιγά και αναπόδραστα και δεν είναι μπαμπούλας. Παλιότερα έγραφαν Ρωσσία, Γιουγκοσλαυία, Σκανδιναυία. Έγραφαν παληός, εληά. Ταξείδι, φείδι. Βαρειά, πλατειά. Όλα αυτά τώρα έχουν απλοποιηθεί.

    107: Και τι αλλάζει;

    108: Γεια σου Λευτέρη, ευχαριστώ!

    111: Αντρέα, χαθήκαμε, πολύ ωραία αυτά που έγραψες!

  113. το άγχος σκοτώνει τον έρωτα said

    Κανονικά δεν έπρεπε να απαντήσω, διότι:
    α) ή ώρα παγαίνει τρείς το ξημέρωμα και θα ήταν καλλίτερο να αναζωπυρωθεί η συζήτηση αύριο και κυρίως,
    β) εξακολουθείτε να μήν μου απαντάτε σε αυτό που ρωτάω.

    Εγώ θέλω να σας αποσπάσω ένα χαρακτηρισμό ή μία κρίση για αυτό που θεωρώ ως χυδαιότητα της κυρίας Ρεπούση, την προκλητική της απαξιώση για τα αρχαία. Με σκοπό να βγάλει βαθιά-βαθιά το ματάκι στην μαθητιώσα «πλέμπα», τολάιστο εγώ αυτό αντιλαμβάνομαι.

    Διαφορετικά, αν ήταν «νεκρή» γλώσσα δεν θα μας εγκαλούσε, πάντα αυτή η γλώσσα, στην (γραμματική) τάξη για να μας ξεβολέψει από (έστω λανθασμένες) συνήθειες αιώνων.
    Η ταπεινή μου γνώμη είναι ότι «νεκρές» γλώσσες δεν υπάρχουν όταν εξακολουθούν να επηρεάζουν και να λειτουργούν ως σημείο αναφοράς. Ακούγεται και -πιστεύω- είναι λογικό.
    Πόσο μάλιστα όταν ακόμη κι οι επιστήμονες από άλλα πεδία γνώσης δηλώνουν ότι εμπνεόνται από τη δομή των αρχαίων ελληνικών στην κάθε τους προσπάθεια να προσφέρουν έναν νέο κώδικα, όπως έχει ακουστεί ότι συμβαίνει με τους υπολογιστές και τις νέες τεχνολογίες. Το αναφέρω με επιφύλαξη αλλά νομίζω ότι όντως έτσι έχουν δηλώσει.
    Μια γλώσσα που εξακολουθεί να επιδρά και να παράγει, πώς είναι λοιπόν «νεκρή»;

    Κι αν επομένως θα έπρεπε να δεχτώ ότι όντως υπάρχει μια νεκρή γλώσσα στην οποία δεν πάει κανενού το νιονιό είναι εντέλει τα νεοελληνικά, με τη λεξιπενία και την αμορφωσιά που προωθείται, καθώς αυτή είναι η επιδίωξη μέσω της «αναπόδραστης» απλούστευσης.

    Δίχως το «αναπόδραστο» «προτσές» της έκπτωσης, τα διάφορα ΚΛΙΚ και τα εκάστοτε «καλυτερότερα» θα ήντουνα πολύ λίγα, πολύ μικροσκοπικά, πολύ ανίσχυρα για να μπορέσουν από μόνα τους να εκμαυλίσουν και να τυφλώσουν.
    Το δρόμο αναμφίβολα τον έστρωσε ο κάθε Ράλλης και έπειτα τον ολοκλήρωσε ο Λαμπράκης με τα τηλεοπτικά φροντιστήρια των μπιγκ μπράδελ και τους διαλόγους των είκοσι όλων κι όλων λέξεων κι αυτές ξενόφερτες κι αμερικλάνικες.
    Και το δρόμο τον έστρωσε ο Ράλλης, όχι γιατί ήντουνα «μασώνος» αλλά γιατί ήτανε αντιλαϊκός αιματοπίνης που ήξερε το ταξικό του συμφέρον: τη διαιώνιση της πλατιάς αμάθειας. Και τη σκυτάλη την παρέλαβε πρόθυμα η Ρεπούσαινα γιατί απλούστατα ανήκει στο ίδιο ταξικό στρατόπεδο με το γιο του Πρωθυπουργού της Κατοχής.

  114. το άγχος σκοτώνει τον έρωτα said

    Ο «κάθε Λαμπράκης» ήθελα να γράψω στο σχ. 113 κι όχι «ο Λαμπράκης» συγκεκριμένα. Διότι σε κάθε «επιμορφωτικό» τομέα ο εκμαυλιστής δεν είναι ένας αλλά όλοι.

    Αναφέρω δε το Λαμπράκη επειδή υπήρξε μέτοχος στην εκμαυλίσιους μαλάκυνση.

    Και κάτι κουτσομπολίστικο αλλά κι ενδεικτικότατο της ΚΑΘΟΛΙΚΗΣ έκπτωσης:

    Η Κανέλλη, όταν έφαγε κλωτσιά από τον ΑΝΤ1 του Μίνωος, και καθότι είχε προλάβει να κάνει μια πρώτη γύρα από τα υπάρχοντα τσοντοκάναλα της τότε εποχής (αρχής γενομένης με το πρώτο δελτίο ειδήσεων του μεγκαλίσιους καναλιού, σημειωτέον ήντουνα και παρουσιάστρια επί απριλιανής ΥΕΝΕΔ) και ελπίζουσα ότι θα ξανα-καταλήξει στο μέ-γκα-μου (ώστε να επαναληφθεί η γύρα κ.ο.κ.) πέρασε ένα βράδυ από το SStar τσάνελε το οποίο (πρώην ΚΑΝΑΛΙ 29 του Κουρή της μΑΥΡΙΑΝΗΣ) τότε έστρωνε κι «εκσυγχρόνιζε» ο κύριος Μαστοράκης μας και στο οποίο διατηρούσε εκπομπή. Την εκπομπή δε αυτή ο κύριος Μαστοράκης μας (για όσους θυμούνται έδινε μπαλάκια στους καλεσμένους του δήθεν για να «χαλαρώνουν» και να γίνεται πιο αθρωπινή η «συνέντευξις», εννιάμερα αμερικλάνικα) τήν είχε από τον ΑΝΤ1 του Μίνωος κι έτσι η Κανέλλη, χολωμένη κι αυτή από το επεισοδιακό φευγιό που είχε από το ίδιο κανάλι απ’όπου είχε ήδη φύγει κι ο Μαστοράκης, αρχίνησε να του λέει τον πόνο της και πόσα κακά στοιχεία έχει ο Μίνωας τη στιγμή που θα έπρεπε, ως καναλάρχης, να έχει μια ευθύνη και ένα κουλτουρέ επίπεδο έναντι της κενωνίας.
    Σε αυτό ακριβώς το σημείο η κυρία Λιάνα μας, χαρακτήρισε το Λαμπράκη «ευπατρίδη»!!! (σε αντιδιαστολή δηλαδή με τον «λαϊκάτζα» Μίνωα).

    ΛΑΜΠΡΑΚΗΣ λοιπόν ο …ΕΥΠΑΤΡΙΔΗΣ (κοτζάμ Κανέλλη έφα)
    Νά κι ένα καλό της ιδιωτικιάς τηλεόρασης. Χάρη σε αυτήν έμαθα και κάτι.
    Μια «λεπτομέρεια» που άξιζε νομίζω να παραθέσω.
    Στο κάτω-κάτω ο εκμαυλιστής Λαμπράκης (τολάιστο ο Κυριακού δεν διεκδικούσε δάφνες) εμπεριέχεται και στο αρχικό κείμενο που άνοιξε ετούτη τη συζήτηση.

  115. tyremporas said

    112: Αλλάζει στο ότι η ονομαστική εξακολουθούσε να είναι η κυβέρνησις (της κυβερνήσεως, την κυβέρνησι). Δεν επρόκειτο για μεσοβέζικη λύση αλλά για χρήση της αιτιατικής.

  116. το άγχος σκοτώνει τον έρωτα said

    Παπατρέχας ών, διαβάζω σπασμωδικά τα σχόλια (να σκεφτείτε καλά-καλά δεν έχω διαβάσει ακόμη ολάκερο το κείμενο-έναυσμα, παρεμβάλλομαι όταν μου το επιτρέπουν οι τρέχουσες υποθέσεις) και βλέπω ότι υπάρχει τελικά ένας «Εθνικόφρων» που σχολιάζει (τον είδα ετεροχρονισμένα κάποια στιγμή και χθές), δεν ξέρω πόσο τακτικός σχολιαστής είναι.
    Να του πείτε, άμα τον τρακάρετε εδώ μέσα, ότι αυτά τα θεοπάλαβα με τους «μπολσεβίκους» είναι κρυάδες που δεν κάνουν ούτε για «τρόλλινγκ». Μπολσεβίκοι δεν υπάρχουν και θα έπρεπε να το ξέρει, εφόσον παριστάνει ή είναι αντικομμουνιστής.

    Τους μπολσεβίκους τους έφαγε λάχανο ο Στάλιν. Κι αν δεν το παίζει «εθνικόφρων δεξιάτζας» αλλά όντως είναι, να πάει να του ανάψει καμιά λαμπάδα από στοιχειώδη ευγνωμοσύνη.
    Και γι’αυτό εξάλλου η Κανέλλη λέει προκλητικότατα το Λαμπράκη «ευπατρίδη» και μετά το παίζει ανερυθρίαστα και «κομμουνίστρια», η δε Ρεπούση ασχημονεί ανεμπόδιστα κι ασύδοτα στο όνομα της «Αριστεράς».

    Τέσσαρες το ξημέρωμα, αύριο πάλι.

  117. Yannis said

    Καλημέρα!

    111. Ευχαριστώ πολύ για την κατατοπιστικότατη περιγραφή, η οποία μου έλυσε πολλές απορίες.

  118. sarant said

    115: Σωστά. Πολλές φορές όμως βρίσκουμε σαφείς ονομαστικές («η κυβέρνησι αποφάσισε…)

  119. Στο βιβλίο του Walter Benjamin «Δοκίμια για την τέχνη» (1978, Εκδόσεις Κάλβος, Αθήνα, μεταφ. Δημοσθένης Κούρτοβικ) αναγράφει στην αρχή:

    ΑΠΛΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΤΟΝΙΣΜΟΥ

    1. Καταργούνται, ως περιττες και επιζήμιες, όλες οι ψιλες, οι δασείες, οι περισπωμένες, οι βαρείες, οι υπογεγραμμένες και οι οξείες, όπου δεν είναι απαραίτητες: Δηλαδη στις οξύτονες λέξεις (όσες τονίζονται στη λήγουσα) και στις μονοσύλλαβες.

    2. Διατηρείται η οξεία μόνο στις υπερμονοσύλλαβες που δεν τονίζονται στη λήγουσα, αλλα στην παραλήγουσα ή την προπαραλήγουσα, και στις ακόλουθες μονοσύλλαβες, για να διακρίνονται απο τις ομόηχές-τους με διαφορετικη σημασία:

    ή (σύνδεσμος χωριστικος) η (άρθρο)
    νά (επίρρημα δεικτικο) να (σύνδεσμος τελικος)
    γιά (επιφώνημα, συνδ. χωρ.) για (πρόθεση)
    τί (ερωτηματικο) τι (αναφορικο)
    μά (μόριο ορκωτικο) μα (σύνδ. εναντιωματικος)
    πώς (επιρ. ερωτηματικο πως (επίρ. αναφορικο)
    πού (επίρ. ερωτηματικο) που (επίρ. αναφορικο)
    γιατί (ερωτηματικο) γιατι (αιτιολογικο)
    ώς (πρόθεση= έως) ως (επίρρημα= όπως)

    3.Τα εγκλιτικα συνδέονται με την προηγούμενη λέξη με μικρή παύλα (π.χ. δικό-τους).

    Μερικά παραδείγματα από το κείμενο: «συντομέφσεις«, «αφτοκτόνησε», «Αλα στις απαιτήσεις αφτες», κ.ο.κ.
    Προσωπικά το βρίσκω αρκετά κουραστικό.

    Και μία ερώτηση:
    Υπάρχει ιστότοπος με αρχείο εφημερίδων και κειμένων από την εποχή της χούντας;

  120. Δύο χρόνια αργότερα, στη μετάφραση των Προλεγόμενων του Ιμπν Χαλντούν (εκδ. Κάλβος και πάλι), ο Κούρτοβικ ακολουθούσε τους ίδιους κανόνες, αλλά χωρίς την απλοποίηση των παραδειγμάτων («αλά», «αφτες» κλπ).

  121. Νέο Kid Στο Block said

    119. Αυτό , είναι ουσιαστικά (σε αδρές γραμμές) και η πρόταση Πετρούνια, που είχαμε συζητήσει και παλιότερα.

  122. sarant said

    121: Όχι ακριβώς, αυτό εδώ δεν βάζει τόνο αν η λέξη τονίζεται στη λήγουσα, δηλ. γράφει «ο καλος γιατρος είπε στην αδερφη-μου να ντυθει ελαφρα».

    119: Τις παύλες πώς τις βρίσκεις; Κουραστικές; Θα είναι πολλές σε κάθε σελίδα.
    Για εφημερίδες, υπάρχουν στην Εθνική Βιβλιοθήκη κάποιες ψηφιοποιημένες (με δυνατότητα αναζήτησης), από τις οποίες η Μακεδονία καλύπτει την περίοδο της χούντας. Και αν είσαι συνδρομητής στο Βήμα νομίζω έχεις πρόσβαση στο αρχείο του ΔΟΛ, άρα και στο Βήμα και τα Νέα της χούντας. Τα άλλα είναι από δικό μου αρχείο.

  123. Ἀχιλλέας Τζάλλας said

    111 Πράγματι, στὶς ἐφημερίδες δὲν πρέπει νὰ δημιουργοῦσε πρόβλημα αὐτὸ ποὺ ἔγραψα παραπάνω – ἀφοῦ οἱ ἀράδες ἦταν ἔτσι κι ἀλλιῶς στενές.

  124. Πέπε said

    @102, 103 κ.ά. (ΑΒΓΟ / ΑΥΓΟ)

    Η εμπλοκή της αρχαίας στην επιλογή της γραφής δεν είναι ακριβώς αυτή που λέει ο Αγχώδης Νεκρός Εραστής.

    Η ΝΕ λέξη [avγό] περιλαμβάνει ένα φθόγγο, το [v], που πρέπει να αποφασιστεί αν θα γράφεται με υ ή με β. Αν η λέξη προερχόταν από το αρχαίο *αυγόν, η απάντηση θα ήταν προφανής: -υ-. Αν από το *αβγόν, εξίσου προφανής: -β-. Και στις δύο περιπτώσεις η λογική είναι η ίδια: δεν αλλάζουμε ό,τι δε χρειάζεται να αλλάξουμε.

    Επειδή όμως η αρχική αρχαία λέξη δεν είναι καμία από τις δύο, αλλά ωόν, δηλαδή χωρίς ούτε [v] ούτε τίποτε άλλο που να αντιστοιχεί ευθέως σ’ ένα από τα δύο γραφήματα, γι’ αυτό εγείρεται όλο το ζήτημα. Οι υποστηρικτές λοιπόν του -β- λένε: αφού ο φθόγγος αυτός δεν προέρχεται από πουθενά -είναι οιονεί ουρανοκατέβατος-, θα τον γράψουμε με την απλούστερη δυνατή ορθογραφία. Προκρίνουν δηλαδή το -β- όχι λόγω της σχέσης με την αρχαία αλλά, ίσα ίσα, λόγω της μη σχέσης.

    Οι τρεις από τους τέσσερις φθόγγους της ΝΕ λέξης (100% του θέματος: [avγ]) δεν υπάρχουν στην αρχική αρχαία λέξη (ούτε άλλοι που να είναι ευθέως και μονόδρομα αντίστοιχοί τους). Ευτυχώς μόνο το [v] εγείρει ζήτημα, γιατί οι φθόγγοι [a] και [γ] έχουν ένα μοναδικό τρόπο ο καθένας να γράφονται. Πάλι καλά να λέμε, σκεφτείτε τι άλλα ντράβαλα θα μπορούσαμε να έχουμε!

    Νομίζω ότι η αντίθετη άποψη, η γραφή με -υ-, έχει ως μόνο σοβαρό επιχείρημα το ότι ήδη έτσι το γράφαμε και χτες και προχτές και τους τελευταίους αιώνες. Το δέχομαι πράγματι ως σοβαρό, όχι όμως ως ακράδαντο. Η γλώσσα, και η γραφή, οφείλει πρωτίστως να εξυπηρετεί την επικοινωνία, επομένως το να κάνεις αγνώριστο έναν τέως οικείο τύπο αντιβαίνει σ’ αυτό το σκοπό. Από την άλλη, αλλαγές στην ορθογραφία γίνονται κατά καιρούς, όποτε κρίνεται ότι κάποιο άλλο πλεονέκτημα της νέας γραφής -μεγαλύτερη ευκολία, μεγαλύτερη ετυμολογική ορθότητα- βαρύνει περισσότερο από τη δύναμη της συνήθειας. Άρα όλο το ζήτημα είναι: στη συγκεκριμένη περίπτωση βαρύνει περισσότερο ή όχι; Προφανώς για άλλους ναι και για άλλους όχι. Αλλά κάποιος θα πρέπει να αποφασίσει, και είναι εκ των προτέρων βέβαιο ότι δε θα τους ευχαριστήσει όλους.

    Τα ίδια ακριβώς ισχύουν για το αυτί/αφτί.

  125. Τίτος Εξώς Χριστοδούλου said

    Αυγό ή αβγό; Τί είπαμε ξυρίζουμε;

  126. […] Κυκλοφόρησε πρόσφατα το 15ο τεύχος του περιοδικού "Αρχειοτάξιο" που εκδίδεται από τα Αρχεία Σύγχρονης Κοινωνικής Ιστορίας (ΑΣΚΙ), αφιερωμένο στη Μεταπολίτευση και ειδικότερα στην περίοδο 1974-81. Σ…  […]

  127. […] Tips on Networking for Introverts Prospecting, a matter of patience Jamie Richards and her authors Η γλώσσα στη μεταπολίτευση It’s all Greek to me! Let the Fight […]

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: