Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Μίλα μου για γλώσσα, του Φοίβου Παναγιωτίδη

Posted by sarant στο 7 Νοέμβριος, 2013


glwssa-coverWEBΚάθε καινούργιο βιβλίο για τη γλώσσα ενδιαφέρει το ιστολόγιο, πολύ περισσότερο ένα βιβλίο που ικανοποιεί την ευχή που πολλοί είχαν εκφράσει στο παρελθόν για περισσότερα εκλαϊκευτικά βιβλία που να μη θυσιάζουν την εγκυρότητα στο βωμό της αναγνωσιμότητας. Το βιβλίο «Μίλα μου για γλώσσα» του γλωσσολόγου Φοίβου Παναγιωτίδη ανταποκρίνεται απόλυτα σε αυτή την περιγραφή καθώς αποτελεί μια «μικρή εισαγωγή στη γλωσσολογία» (έτσι είναι και ο υπότιτλός του) , εισαγωγή που απευθύνεται στον μέσο αναγνώστη που θέλει να γνωρίσει αυτή τη νεαρή αλλά ήδη πολύπλοκη επιστήμη.

Όπως λέει ο συγγραφέας στον πρόλογό του: Το Μίλα μου για γλώσσα είναι μια εισαγωγή στη γλωσσολογία για όσους βαριούνται τις εισαγωγές και (νομίζουν ότι) απεχθάνονται τη γλωσσολογία. […] Ο βασικός μου στόχος ήταν να εκλαϊκεύσω πτυχές της γλωσσικής επιστήμης και να παρουσιάσω στο ευρύ κοινό διάφορες όψεις του γλωσσικού φαινομένου με τρόπο απλό και εύληπτο. Παράλληλα, προσπάθησα να δείξω πώς η σύγχρονη γλωσσολογία μπορεί  να προσφέρει απαντήσεις σε κοινές απορίες και προβληματισμούς γύρω από τη γλώσσα εν γένει και την ελληνική γλώσσα ειδικότερα.

Το κυρίως σώμα του βιβλίου αποτελείται από 39 σύντομα κεφάλαια, οργανωμένα σε εννιά ενότητες, τις εξής:
Λέξεις και γραμματική
Γλωσσολογία
Γλωσσική ανάπτυξη
Γλωσσική αλλαγή
Γλωσσική ποικιλία και γλωσσικές ποικιλίες
Γλώσσα και νόηση
Γλωσσικά προβλήματα
Ελληνική γλώσσα και ελληνική γραφή
Γλώσσα και επικοινωνία

Παρόλο που οι τίτλοι των ενοτήτων δίνουν μια ακριβή εικόνα του περιεχομένου τους, ίσως δημιουργήσουν την εντύπωση ότι το βιβλίο είναι τεχνικό, στεγνό και απευθύνεται μόνο σε μυημένους, όμως αυτό καθόλου δεν ισχύει. Ο συγγραφέας αποφεύγει να χρησιμοποιεί ειδική ορολογία όταν δεν είναι απολύτως αναγκαίο, και όταν χρησιμοποιεί έναν ειδικό όρο τον επισημαίνει (την πρώτη φορά) με ένα κυκλάκι και στο επίμετρο έχει γλωσσάρι με τους ορισμούς των ειδικών αυτών όρων. Επίσης, το βιβλίο είναι γραμμένο με κάθε άλλο παρά ακαδημαϊκό ύφος, όπως θα δείτε αν παραθέσω μερικούς τίτλους κεφαλαίων, ας πούμε: Δανεικά κι αγύριστα. Άσε με να κάνω λάθος. Ερωτήσεις, το περικείμενο και ποιος θα πλύνει τα πιάτα. You speak Engrish? Φλετ φάρε αρbëρίστε?

Μερικά από τα ερωτήματα που βρίσκουν απάντηση στο βιβλίο του Παναγιωτίδη είναι: Πώς μαθαίνουμε να μιλάμε; Ισχύει ότι «γλώσσα = λέξεις»; Ποια είναι η παλιότερη γλώσσα του κόσμου; Ποια η διαφορά γλώσσας και διαλέκτου; Τι σημαίνει μιλάω σωστά (ελληνικά); Γιατί μαθαίνουμε αρχαία; Θα μιλάμε όλοι αγγλικά σε 50 χρόνια; Υπάρχει πρόβλημα λεξιπενίας στη νεολαία; Κινδυνεύουν τα παιδιά που μεγαλώνουν σε δίγλωσσο περιβάλλον; Είναι η πολυγλωσσία τεκμήριο ευφυΐας; Γιατί μας δυσκολεύουν οι ξένες γλώσσες; Σε τι χρησιμεύει η γλωσσολογία;

Όπως επισημαίνει ο ίδιος ο συγγραφέας, το βιβλίο του δεν έχει στόχο να αναιρέσει πλάνες γύρω από τη γλώσσα ή να αποδομησει γλωσσικούς μύθους (όπως, ας πούμε, η δική μου Γλώσσα μετ’ εμποδίων, που τιμητικά την αναφέρει ο Παναγιωτίδης). Ωστόσο, με το να απαντάει σε ερωτήματα όπως τα παραπάνω, ο συγγραφέας προσφέρει την υποδομή για να βασιστούν όσοι θα επιχειρήσουν στη συνέχεια να αποδομήσουν γλωσσικούς μύθους, χωρίς να χρειαστεί να ξεκινούν κάθε φορά από το άλφα.

Τα επιμέρους κεφάλαια που απαρτίζουν το βιβλίο είχαν δημοσιευτεί σε μια πρώτη μορφή στην κυπριακή εφημερίδα Πολίτης την περίοδο 2006-2010 και στην Καθημερινή (2009-2012) και στη συνέχεια στο ιστολόγιο του συγγραφέα, που είναι ενεργός και στη μπλογκόσφαιρα. Φυσικά, για τη δημοσίευση στο βιβλίο έχουν ξαναδουλευτεί εκτενώς. Κάθε άρθρο διατηρεί την αυτοτέλειά του, αλλά νομίζω πως είναι καλύτερο το βιβλίο να διαβαστεί από την αρχή προς το τέλος.

Συμφωνώ σχεδόν με όλα όσα λέει το βιβλίο, οπότε ίσως φανεί ότι θα αφιερώσω δυσανάλογη έκταση στα λίγα σημεία διαφωνίας μου -αλλά έτσι είναι: η διαφωνία θέλει ανάπτυξη, για τη συμφωνία αρκεί κι ένα νεύμα.

Δυο μικρούτσικες επισημάνσεις. Τον Γκαίτε (Goethe) τα παλιά χρόνια δεν τον έλεγαν Γούθιο, όπως λέει η σελ. 243, μάλλον από τυπογραφικό λάθος, μόλις το δεύτερο που εντόπισα σε όλο το βιβλίο, αλλά «Γοίθιο». Δεύτερον, ο συγγρ. αναφέρεται (σελ. 28) στη φράση «ουδείς άσφαλτος» που είχε δηλώσει γνωστή τραγουδίστρια [δεν την κατονομάζει], με τρόπο που αφήνει να εννοηθεί ότι συμφωνεί με όσους το θεώρησαν μαργαριτάρι, χωρίς δηλαδή να αναφέρει ότι το «άσφαλτος = σταθερός, αλάνθαστος» είναι λέξη και σημασία δόκιμη, λεξικογραφημένη, και έχει χρησιμοποιηθεί από όλους τους μεγάλους μαστόρους της γλώσσας μας, του Κριαρά συμπεριλαμβανομένου. Αυτό, πρέπει να πω, με πείραξε.

Δεν με πείραξε, επειδή το ήξερα πως διαφωνούμε, η θέση του συγγραφέα να θεωρεί γραμματικές με βάση τη μητρική του διάλεκτο τις επαυξημένες προστακτικές του τύπου «διέκοψέ την»· τα έχουμε συζητήσει αυτά, στη δική μου μητρική διάλεκτο το σωστό είναι «διάκοψέ την» και το «διέκοψε» ακούγεται αφύσικο. Δεν θα πω βέβαια «σύλλαβέ τον» αλλά ούτε και «συνέλαβέ τον» -πιάσ’ τον και αλλαξέ του τον αδόξαστο, θα πω. Τέλος, βρίσκω ενδιαφέρουσα την παρατήρηση του συγγρ. ότι «με την έκπτωση της καθαρεύουσας αυξήθηκαν αυτοί ακριβώς οι αρχαΐζοντες τύποι [τα δικατάληκτα επίθετα σε -ής, ας πούμε] τόσο στον γραπτό λόγο όσο και στην καθομιλουμένη» (σελ. 179) αλλά θα ήθελα να το αναπτύξει αναλυτικότερα -και ολόκληρο άρθρο μπορεί να γραφτεί γύρω απ’ αυτό το θέμα.

Για να πάρετε μια γεύση από το βιβλίο και από το νηφάλιο και πειστικό ύφος του συγγραφέα, ο εκδοτικός οίκος (Πανεπιστημιακές εκδόσεις Κρήτης) έχει ανεβάσει στον ιστότοπό του τον πρόλογο και τα δυο πρώτα κεφάλαια. Με τη μεσολάβηση του φίλου Δημήτρη Ραπτάκη, που έχει συνεπιμεληθεί το βιβλίο, ζήτησα την άδεια να αναδημοσιεύσω εδώ ένα άλλο κεφάλαιο, που απαντά στο πολύ συχνό ερώτημα: «Κινδυνεύει η ελληνική γλώσσα;»

Κινδυνεύει η ελληνική γλώσσα;

Ένας από τους επικρατέστερους γλωσσικούς μύθους είναι ότι η ελληνική γλώσσα κινδυνεύει με εξαφάνιση ή με ανεπανόρθωτη αλλοίωση και φθορά. Αυτός ο τόσο δημοφιλής γλωσσικός μύθος αναπαρθενεύεται και μας ξαναπροξενεύεται κάθε λίγο και λιγάκι, ενώ τον πρεσβεύουν με θέρμη και βεβαιότητα δόγματος πολλοί, κυρίως λόγιοι.

Είναι πολύ διαδεδομένη η αντίληψη πως η ελληνική γλώσσα κινδυνεύει. Υποτίθεται ότι κινδυνεύει από αλλοίωση του χαρακτήρα και της ιδιοσυστασίας της, όμως ενδέχεται να απειλείται και με πλήρη αφανισμό. Υποτίθεται πως κινδυνεύει όχι μόνον από την επιρροή άλλων γλωσσών αλλά και από την ανεπάρκεια των ίδιων των ομιλητών της, οι οποίοι παραμελούν την καλλιέργειά της, αγνοούν την ιστορία της, ή και τα δύο. Πάντως, η άποψη ότι η (ελληνική) γλώσσα κινδυνεύει χαρακτηρίζεται από διαχρονικότητα, έχει οικουμενικό χαρακτήρα και σπανίως τεκμηριώνεται.

Το ότι η ελληνική γλώσσα βάλλεται, απειλείται και κινδυνεύει είναι κάτι που οι ομιλητές της ακούν εδώ και αιώνες. Οι πρώτοι που ανησύχησαν σοβαρά για την τύχη της γλώσσας μας ήταν οι αλεξανδρινοί φιλόλογοι των ελληνιστικών χρόνων, οι οποίοι διαπίστωναν ότι τα ελληνικά, με την τότε παγκοσμιοποίησή τους και την εξάπλωσή τους, άλλαζαν και απομακρύνονταν από τη νόρμα των κειμένων του αττικού χρυσού αιώνα. Έτσι, η γλώσσα των τραγωδών, των ιστοριογράφων, των φιλοσόφων γινόταν πλέον δυσνόητη για τα ελληνόφωνα πλήθη από τη Ρώμη «ώς μέσα στη Βακτριανή […] ώς τους Ινδούς». Στους Αλεξανδρινούς χρωστούμε τις απαρχές της ελληνικής διμορφίας (αλλιώς να γράφουμε κι αλλιώς να μιλάμε), απόρροια των προσπαθειών τους να σώσουν την ελληνική γλώσσα νεκρανασταίνοντας μια παλιότερη μορφή της ή επιβάλλοντας μια (τεχνητή) εκδοχή της. Σε αυτές τους τις προσπάθειες τούς μιμήθηκαν έκτοτε πολλοί: παρότι όλοι αυτοί απέτυχαν να ανακόψουν τη γλωσσική αλλαγή, η ελληνική γλώσσα εξακολουθεί να ομιλείται.

Πρόσφατα μεταβλήθηκε ο χαρακτήρας αυτής της από αρχαιοτάτων χρόνων παγιωμένης άποψης, ότι δηλαδή η ελληνική κινδυνεύει ή και χάνεται. Έτσι πλέον, γι’ αυτή την απειλή αφανισμού δεν φέρεται να ευθύνεται η γλωσσική αλλαγή καθεαυτή, παρά η επιρροή ξένων γλωσσών και, κυρίως, ο δανεισμός λέξεων από αυτές. Παράλληλα, μετά την επίλυση του γλωσσικού προβλήματος και την οριστική κατάργηση της καθαρεύουσας, η ανησυχία και το άγχος για τους κινδύνους που αντιμετωπίζει η γλώσσα μας εστιάστηκαν στο εσωτερικό μέτωπο: οι ίδιοι οι ομιλητές της ελληνικής κατηγορούνται πια ως ανάξιοι κληρονόμοι μιας βαρύτιμης και σύνθετης γλώσσας της οποίας αδυνατούν να εκτιμήσουν την αξία ή και να χειριστούν τη θαυμαστή λειτουργικότητα. Αυτός ο εκβαρβαρισμός χρεώνεται στον χλιαρό πατριωτισμό και τον δήθεν άκριτο κοσμοπολιτισμό των Ελλήνων, και γενικότερα στον φερόμενο ως υλικοτεχνικό χαρακτήρα της εποχής μας…

Προκαλεί ενδιαφέρον και απορία ότι καταστροφολόγους διαθέτει όχι μόνον η δική μας αλλά και πολλές άλλες γλώσσες. Τα παράπονα και οι φόβοι ότι η γλώσσα εκπίπτει, ότι εκχυδαΐζεται, ότι συρρικνώνεται, ότι υπεραπλουστεύεται ανοίγοντας τον δρόμο στην αποχαύνωση των πολλών και σε έναν νέο πρωτογονισμό, αρθρώνονται με ευφράδεια στα ιταλικά, στα γαλλικά, στα ρωσικά, στα αραβικά, στα κινέζικα, στα ισπανικά και σε πολλές άλλες γλώσσες, με εκατομμύρια ομιλητές η καθεμιά. Θα μπορούσε να πει κανείς ότι άμα ψευτίσει η γλώσσα και μωρανθεί το άλας της δεν έχει καμιά σημασία ο αριθμός των ομιλητών ή ότι αυτή η οικουμενική ανησυχία για την έκπτωση των γλωσσών (κάποιες από τις οποίες είναι διεθνείς) καταδεικνύει ότι πράγματι κάτι δεν πάει καλά. Ενδεχομένως είμαστε όλοι μάρτυρες μιας μαζικής επίθεσης της αγγλικής στις γλώσσες του κόσμου…

Είδαμε ωστόσο στο Κεφάλαιο «You speak Engrish? Φλετ φαρε αρbëριστε?» ότι οι όντως υπό εξαφάνιση γλώσσες του πλανήτη δεν κινδυνεύουν από την αγγλική. Παράλληλα, πολλοί αγγλόφωνοι λόγιοι φοβούνται ότι πλησιάζει το τέλος της αγγλικής γλώσσας λόγω των ομιλητών της, οι οποίοι ψέγονται ως ανάξιοι κληρονόμοι μιας βαρύτιμης και σύνθετης γλώσσας της οποίας αδυνατούν να εκτιμήσουν την αξία ή και να χειριστούν τη θαυμαστή λειτουργικότητα, περιοριζόμενοι στο να στέλνουν γραπτά μηνύματα με τα κινητά τους. Αυτός ο εκβαρβαρισμός χρεώνεται στην εκ μέρους τους έλλειψη αγάπης για τη γλώσσα και γενικότερα στον φερόμενο ως υλικοτεχνικό χαρακτήρα της εποχής μας…!

Είπαμε λοιπόν ότι οι ισχυρισμοί πως τάχα κινδυνεύει η (ελληνική) γλώσσα δεν βασίζονται πια στον τρόμο της γλωσσικής αλλαγής, τουλάχιστον όχι απροκάλυπτα. Βεβαίως, οι σύγχρονοι προφήτες του γλωσσικού αφανισμού γενικά απαξιώνουν τη γλωσσική αλλαγή και τη γλωσσική ποικιλία, αλλά κυρίως τη διακρίνουν μόνο στο επίπεδο των λέξεων, δηλαδή στην εισαγωγή δάνειων λέξεων όπως ‘ντιμπέιτ’, ‘ίντερνετ’ και ‘σόρυ’. Αυτό οφείλεται τόσο στο ότι οι λέξεις είναι εύκολες, και βρίσκονται μπροστά στα μάτια μας, όσο και στο ότι οι περισσότεροι απαξιωτές της γλωσσικής αλλαγής απλούστατα δεν γνωρίζουν αρκετή γλωσσολογία για να τη διακρίνουν σε οποιοδήποτε άλλο γλωσσικό επίπεδο, πέρα από το επίπεδο των λέξεων. Η ειρωνεία εντοπίζεται στο ότι ειδικά οι γλωσσαμύντορες θα έπρεπε να μελετήσουν γλωσσολογία προτού διατυπώσουν αυταρχικά και με περισσή σπουδαιοφάνεια τις απόψεις τους για την έκπτωση της ελληνικής ή προτού συνθέσουν τις ιερεμιάδες τους, ολοφυρόμενοι για την «εισβολή ξένων λέξεων», λες και έχουν να κάνουν με μοχθηρούς εξωγήινους αποικιοκράτες του φανταστικού κινηματογράφου.

Οι προφήτες του γλωσσικού αφανισμού, της λεξιπενίας και της γλωσσονοηματικής φτώχειας συνήθως δεν καταφέρονται πια κατά της εισαγωγής νέων λέξεων παρά θρηνούν την απώλεια ελληνικών λέξεων. Είδαμε στο Κεφάλαιο «Από τον πλούτο των λέξεων στον πλούτο της σκέψη. γιατί χάνονται όσες λέξεις χάνονται: πολύ χοντρικά, γιατί παύουν να χρησιμεύουν σε κάτι. Οι ανησυχούντες κόπτονται επίσης για το εάν και κατά πόσο καλλιεργείται η γλώσσα από τους ομιλητές της, και μάλιστα τους νέους στην ηλικία. Η γνώμη τους είναι φυσικά πάντοτε καταιγιστική: δογματίζουν πως «δεν ακολουθούνται» οι κανόνες της γραμματικής, ότι «το λεξιλόγιο συρρικνώνεται σε τρεις εκατοντάδες λέξεις», ότι «η προφορά αλλοιώνεται», ότι «η κυριαρχία της εικόνας και τα γραπτά μηνύματα ροκανίζουν τη γραπτή έκφραση». Τέτοιες εικασίες βρίσκουν ενωμένους όλους τους γλωσσαμύντορες, όποια γλώσσα κι αν μιλάνε — ακόμα και αγγλικά.

Οι γλωσσαμύντορες δέχονται ασυζητητί και ανεξέταστα την αλήθεια των εικασιών τους, δίχως στοιχεία κι επιχειρήματα. Επιπλέον, επιρρίπτουν την ευθύνη για την επικείμενη συντέλεια της γλώσσας (τους) στην (τεχνοκρατική) παιδεία, στην (υλιστική) κοινωνία και στον τεχνικό πολιτισμό. Όλα αυτά θυμίζουν τα παράπονα ενός ιερέα ότι ο κόσμος πάει κατά διαόλου διότι οι νέοι είναι τεμπέληδες, ενώ έχουνε χάσει το σέβας και την ευσέβεια. Ο ιερέας αυτός ζούσε στην Αρχαία Αίγυπτο. Αν ο κόσμος όντως πηγαίνει κατά διαόλου, πηγαίνει κατά ’κει με απελπιστικά αργή ταχύτητα… Κάτι τέτοιο φαίνεται να συμβαίνει και με τη γλώσσα!

Βεβαίως, όπως είδαμε και στο Κεφάλαιο «You speak Engrish? Φλετ φαρε αρbëριστε?», όντως υπάρχουν γλώσσες που χάνονται. Αυτές καταγράφονται από ειδικούς επιστήμονες με βάση έγκυρα κριτήρια, διασταυρωμένες πληροφορίες και σοβαρές μελέτες. Ωστόσο, είδαμε κι εκεί ότι γλώσσες με γραπτή παράδοση και στάτους εθνικής ή διεθνούς γλώσσας, γλώσσες με εκατομμύρια ομιλητές, είναι άτοπο να θεωρείται πως απειλούνται με εξαφάνιση.

Advertisements

70 Σχόλια to “Μίλα μου για γλώσσα, του Φοίβου Παναγιωτίδη”

  1. Γς said

    Καλημέρα
    Με τα σημερινά της ΕΡΤ τη καλημέρα.
    Μου έκανε εντύπωση η αλυσίδα της αστυνομίας στην πόρτα με την χειροπέδη.
    Αλυσίδες, χειροπέδες. Κι εκείνες οι εποχές, Το Τρίτο πρόγραμμα π.χ. Ο Χατζιδάκις, η Λιλιπούπολη.
    Μίλα μου για γλώσσα.
    Μίλα μου για μήλα.

  2. Καλημέρα!
    Χτες το (ξανά)κοιτούσα [ https://sarantakos.wordpress.com/2013/11/01/november-3/#comment-192638 ] και σήμερα το παρήγγειλα.
    Θα έχουμε να λέμε.

  3. Γιάννης said

    Πολύ ενδιαφέροντα όλα.
    Πάντως όσον αφορά την αθρόα εισαγωγή αγγλικών (αμερικανικών) λέξεων τα τελευταία χρόνια, μου έκανε εντύπωση ότι το «Βήμα» χρησιμοποίησε σε τίτλο ρεπορτάζ τη λέξη «φλιπ-φλοπς» αντί για σαγιονάρες.
    Και βρίσκω ενδιαφέρουσα την προοπτική του Γκίπσον στον «Νευρομάντη» κατά την οποία, στο κοντινό μέλλον όπου τα πάντα είναι συνδεδεμένα στο ίντερνετ, όλοι μιλάνε έναν αχταρμά γλωσσών (αγγλο-κινεζο-ρωσο-κτλ)

  4. Άφωνος said

    Καλημέρα

    Παρατηρώ ότι ο κ. Παναγιωτίδης είναι ανάμεσα στους 140 γλωσσολόγους που απάντησαν στη δασκάλα της Ραφήνας, οπότε αναμένονται σχόλια σχετικά με την επιστημονική του κατάρτιση.

  5. Ηλεφούφουτος said

    Το βιβλίο αυτό μπαίνει οπωσδήποτε στα ντεζιντεράτα αλλά το κεφάλαιο που είδα τώρα.. πώς να το πω… αλλιώς την περίμενα την ανάπτυξη του θέματος.
    Ας πούμε, θα περίμενα παραδείγματα που να στηρίζουν τον ισχυρισμό ότι η γκρίνια περί έκπτωσης της γλώσσας είναι διαχρονικό και οικουμενικό φαινόμενο.
    Για τα πρόσφατα μάλιστα, αληθινοί θησαυροί είναι τα καταστροφολογικά βιβλία του Καργάκου, όπου στα μέσα της δεκαετίας του ’80 προφήτευε ότι η γενιά που μεγάλωνε τότε θα μιλούσε με βρηχυθμούς και μουγκρητά.
    Αλήθεια, και μόνο δυο-τρία αποσπάσματα από τέτοια βιβλία να τρίψεις στη μούρη αυτών των κατ’ επάγγελμα καταστροφολόγων θα αρκούσε για να τους εξουδετερώσεις. Γιατί δεν το κάνει κανείς; Αλλά μήπως το κάνουν στους δημοσιογράφους του Μνημονίου;

    Κατά τ’ άλλα, ιδιαίτερα εύστοχη η παρατήρηση ότι οι εν λόγω γερογκρίνιες συνήθως κολλάνε στις λέξεις, πράγμα που δείχνει πόσο λίγο κατέχουν αυτό για το οποίο κόπτονται, τη γλώσσα.

  6. Ηλεφούφουτος said

    4 Χμμ, μπράβο, ίσως η ενασχόλησή του με τη δασκάλα απ τη Ραφήνα να φταίει που δεν έβαλε τα παραδείγματα που ήθελα.

  7. Gpoint said

    Πάντως εμένα ο τίτλος με παραπέμπει στο ερώτημα : μοσχαρίσια ή χοιρινή ;

  8. spiral architect said

    Καλημέρα. 🙂
    Η γλώσσα εξελίσσεται και … ο κόσμος όντως πηγαίνει κατά διαόλου, (αλλά) πηγαίνει κατά ’κει με απελπιστικά αργή ταχύτητα. 😉
    Αυτό που με διαολίζει είναι ότι, οι πάσης φύσεως γλωσσαμύντορες κλπ αρχίζουν την κριτική τους για τη «γλωσσική ένδεια», καταλήγουν τελικά στο «πάμε κατ΄διαόλου», παραγνωρίζοντας άλλα σημαντικότερα ζητήματα.
    Έτυχε να συζητήσω πριν κάμποσο καιρό σε μια κοινωνική εκδήλωση με έναν αρχαιόπληκτο τύπο (παρεμπιπτόντως του σύστησα και το ιστολόγιο) ο οποίος υποστήριζε ότι, «για όλα τα κακά που περνάμε φταίει η γλωσσική ένδεια». Ανταπάντησα προτείνοντάς του να φανταστεί μια κοινωνία όπου δεν θα ομιλείται η κοινή νεοελληνική αλλά η καθαρεύουσα και τι θα άλλαζε τότε.
    Θαρρώ ότι, ακόμα το σκέφτεται … 😀

  9. Νέο Kid Στο Block said

    Καλημέρα!
    Η εισαγωγή και τα πρώτα κεφάλαια που λίνκαρε ο Νικοκύρης είναι πολύ ωραία!
    Εύχομαι καλοτάξιδο και ευπώλητο το βιβλίο. Έχει και φιλική τιμή, όσο κάνουν 3(μέτρια)χαλούμια.

    Οι σοφίες μου: (δικές μου! κι όχι ιντερνετικές ανασκαφές, προειδοπειώ!)
    Τα Ελληνικά δεν θα πεθάνουν ποτέ ,γιατί έχουν μπολιάσει όλες τις γλώσσες με έννοιες διαχρονικές, όπως ο αριθμός, η πολιτική, η οικονομία, η φιλοσοφία και άλλες, ων ουκ έστιν αριθμός.
    Δεν ξέρω αν στέκει επιστημονικά-γλωσσολογικά αυτό που θα γράψω, αλλά είναι μια σκέψη που μού φαίνεται λογική και την έχω κάνει από καιρό. Ο «πλούτος» μιας γλώσσας δεν είναι μόνο ο πληθάριθμος (cardinality) του συνόλου των λέξεων, αλλά και η ικανότητα να αντιστοιχεί στην ίδια λέξη διαφορετικά νοήματα.
    Π.χ ας πάρουμε την ελληνική λέξη της καθημερινότητας (κι όχι καμιά περισπούδαστη και «βαθειά» αφηρημένη έννοια) το παπάκι.
    Τι είναι το παπάκι; 1) μικρό πτηνό γνωστό και στους Κινέζους 2) μηχανάκι μικρού κυβισμού 3) πατητήρι, δηλαδή μικρός «συμπυκνωτής γαιών» γνωστός και σαν «κατσίκι» 4) παικτης (π.χ του πόκερ ή του σκακιού) μικρής ικανότητας ,κι ως εκ τούτου επιθυμητός αντίπαλος. 5) χαϊδευτικό μικρού παιδιού

  10. Γς said

    Εναν π-σ-αρά θα περίμενα να τον παρέπεμπε σε άλλη γλώσσα. Τη Solea solea π.χ.

  11. Γς said

    10: Ηταν για τον ψαρά τον Τζι (#7) και τα τις γλώσσες τα ψάρια

  12. Ηλεφούφουτος said

    9 Αυτό @ το ξέχασες.

  13. Gpoint said

    # 10, 11

    Η ζογκέτα είναι κλάσεις νοστιμότερη από την γλώσσα αλλά επειδή δεν έχει σκληρό δέρμα δεν αντέχει τον πάγο. Αλλά αν την πετύχεις απάγωτη στην τράτα μόνο την ραχοκοκαλιά πετάς, και τα κοκαλάκια της τρώγονται !!

  14. Νέο Kid Στο Block said

    παπάκι12. Ηλεφού: Ο γιες! 🙂

  15. Νέο Kid Στο Block said

    H εκλαϊκευση ,όχι μόνο της γλωσσολογίας, αλλά κάθε επιστήμης, είναι επίσης καλό πράμα.
    Κι όσο κι αν ελοχεύει ο κίνδυνος της δημιουργίας ημιμαθών, κι όσο κι αν αυτοί πολλές φορές είναι πιο επικίνδυνοι από τους αμαθείς, τελικά καλύτερα μάλλον να μπλέκεις με τα πίτουρα κι ας ρισκάρεις να σε φάνε οι κότες.
    Πες κάτι με απλό (όχι απλοϊκό) τρόπο και στη γλώσσα του ΑΛΛΟΥ , κι όχι στη δική σου, και κάτι χρήσιμο θα τού μείνει.
    Όπως έλεγε κι ο κοσμολόγος Καρλ Σαγκάν: «Ζούμε σε μια κοινωνία απόλυτα εξαρτώμενη από την επιστήμη και την τεχνολογία, και παρόλα αυτά έχουμε «έξυπνα» ρυθμίσει τα πράγματα με τέτοιο τρόπο ώστε σχεδόν κανείς να μην καταλαβαίνει την επιστήμη και την τεχνολογία. Αυτή είναι ξεκάθαρα μια συνταγή καταστροφής»

  16. physicist said

    […] Δεν θα πω βέβαια «σύλλαβέ τον» αλλά ούτε και «συνέλαβέ τον» –πιάσ’ τον και αλλαξέ του τον αδόξαστο, θα πω.

    Η αλλαγή του αδόξαστου είναι στάνταρ πράξη στη διαδικασία της σύλληψης; Ρωτάω για να ξέρω δηλαδή. 😉

    Ρούφηξα πολύ ευχάριστα τα πρώτα δύο κεφάλαια, φαίνεται στ’ αλήθεια καλό και προσεγμένο βιβλίο.

  17. Το να έχουν οι λέξεις πολλές σημασίες είναι γουστόζικο και χρήσιμο για λογοπαίγνια. αστεϊσμούς κλπ., αλλά πολύ σημαντικότερο μου φαίνεται να έχουν από ΜΙΑ σαφή σημασία. Όπως μας λέγανε στο στρατό — και ποτέ δεν το εφάρμοσα — «αρχή της τάξεως, μια θέση για κάθε πράμα, κάθε πράμα στη θέση του».

  18. Μια εικόνα που μου αρέσει είναι μια ατέλειωτη σειρά από ανθρωπάκια, στο μέγεθος των πιονιών του σκακιού, όπου το καθένα είναι απόγονος του προηγούμενου (και πρόγονος του επόμενου). Αν πάρεις οποιαδήποτε τρία στη σειρά, θα ακούσεις το ν-1 να παραπονιέται στο ν, ότι εξαιτίας του (του ν) το ν+1 δεν έχει πάρει τη σωστή ανατροφή, ότι πάμε κατά διαόλου, ότι τι ωραία που ήταν στην εποχή του (του ν-1), κλπ, κλπ.

  19. Νέο Kid Στο Block said

    Μια και ήρθε κι ο Φυσικός, και πάνω στο θέμα της εκλαϊκευσης, θυμηθηκα μια ιστορία που έχω διαβάσει σχετικά με κάποιο βιβλίο του Χώκινγκ (το «A brief history of Time»). O υποψήφιος εκδότης του τού είπε «Για κάθε εξίσωση που θα έχει το βιβλίο ,θα πέφετι η αναγνωσιμότητα στο μισό» .Τελικά ο Στήβεν (αξιοκατάκριτος οπωσδήποτε σ’αυτό το σημείο!) άφησε τελικά μόνο μία ,αυτή που συνήθως διπλασιάζει την αναγνωσιμότητα , την εμσισκουέαρ . 🙂

  20. physicist said

    #19. — Κίντο, οι εκδότες έχουν αυτή την τάση, τόχω ακούσει από πολλούς. Αλλά ειδικά το βιβλίο του Χώκινγκ που αναφέρεις δεν μ’ άρεσε καθόλου, μετά βίας και με τα χίλια ζόρια το διάβασα μια φορά. Γενικότερα έχω πολλούς δισταγμούς και αντιρρήσεις με την εκλαΐκευση της Φυσικής (παίρνω αφορμή από το #15 που έγραψες) αλλά ας τα κουβεντιάσουμε άλλη φορά, μιας και το θέμα του νήματος είναι διαφορετικό.

  21. Ηλεφούφουτος said

    Τώρα που είδα το κεφάλαιο ΑΠΟ ΤΑ ΜΕΡΗ ΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΣΤΗ ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ‘ΣΥΝ’ έχω να πω ότι έχω επιφυλάξεις για τον τρόπο που αναπτύσσεται αλλά δεν προλαβαίνω τώρα.

  22. Γιώργος Λυκοτραφίτης said

    Η Άντζελα Δημητρίου (εδώ, νομίζω, μπορεί να κατονομαστεί, αφού -άλλωστε- είναι η δημιουργός μιας από τις πιο φημισμένες φράσεις του νεοελληνικού βίου, παλιότερα μόνο ο Τσαρούχης μας συνήθιζε σε κάτι τέτοια) μου φαίνεται να είναι στο καλλιτεχνικό στερέωμα ό,τι ο Θόδωρος Πάγκαλος στην πολιτική: όλοι έχουν την τάση να τους παρεξηγούν, όταν λένε κάτι πραγματικά σοφό. Όλοι των ημιμέτρων, εννοώ.

  23. Νέο Kid Στο Block said

    Πάντως, ο εκδότης του Χώκινγκ ήταν υπερβολικός. Αν δεχτούμε ένα δυνητικό αναγνωστικό κοινό 2.000.000.000 (λέμε τώρα..) μόλις στην 30 εξίσωση, θα είχε μείνει ένας (1) αναγνώστης! (αν έχω λύσει σωστά την 2 δισεκ. επί 1/2^ν =1 )
    Υπερβολές… 🙂

  24. sarant said

    Καλημέρα, σας ευχαριστώ πολύ για τα πρώτα, αλλά και τα δεύτερα, σχόλια. Όπως έχω ξαναπεί, όλην αυτή την εβδομάδα τρέχω σαν τον Βέγγο, οπότε να με συμπαθάτε που είμαι διάττοντας.

  25. Γιώργος Λυκοτραφίτης said

    @7 και 10-11,
    και για όσους έχουν συνηθίσει να την τρώνε, υπάρχει και η solea lutea.

  26. Γς said

    1:
    >η αλυσίδα της αστυνομίας στην πόρτα με την χειροπέδη

    Φοβερή φωτό

  27. Γς said

    Μιλάμε για φοβερά βίτσια

  28. Γς said

    25 @ Γιώργος Λυκοτραφίτης

    Ο Κάκτος ασχολείται μ αυτές τις γλώσσες της θάλασσας.

    Εδώ για την Solea lutea που λες.

    Για την άλλη γλώσσα, την κανονική, κάτι πήγε να γράψει αλλά τα θαλάσσωσε…

  29. Γιώργος Λυκοτραφίτης said

    @28,
    για το «καράβι», φοβάμαι ότι κάποιος κύριος, ονόματι Αλεπουδέλης, έχει από καιρό προηγηθεί του Κάκτου…
    Γιατί, όμως, λες αυτή την γλώσσα «κανονική»; Η lutea, δηλαδή, τι το ανώμαλο έχει;

  30. Γιώργος Λυκοτραφίτης said

    @29+
    …εκτός από τα μάτια της;

  31. Gpoint said

    # 24

    Καμιά φορά λόγω οπαδικών συναισθημάτων σε σκεφτόμουνα «σαραβάκο» αλλά τ’ωρα σαν…»σαραβέγγο» !

  32. #4 και πού να μάθαιναν και πόσο γλαφυρός είναι στο προσωπικό του μπλογκ.

  33. Γιώργος Λυκοτραφίτης said

    Την πέμπτη, 12 Δεκεμβρίου, στις 18:00, το «Μίλα μου για Γλώσσα» στον Ιανό.

  34. Nestanaios said

    Όλα τα βιβλία περί γλωσσολογίας απευθύνονται σε μυημένους. Ας δούμε κάποια στιγμή την σχέση της γλώσσας με τον λόγο και ἄν ο ὅρος γλωσσολογία εναι βαρβαρισμός.

  35. ΕΦΗ ΕΦΗ said

    8.>>Αυτό που με διαολίζει είναι ότι, οι πάσης φύσεως γλωσσαμύντορες κλπ αρχίζουν την κριτική τους για τη “γλωσσική ένδεια”, καταλήγουν τελικά στο “πάμε κατ΄διαόλου”
    🙂 Σόδομα και Γόμορα

  36. Εθνικόφρων said

    Αξιότιμοι σύντροφοι,

    Εσπατάλησα τριάκοντα λεπτά διά να αναγνώσω το κεφάλαιον του Παναγιωτίδου που ανήρτησε ενταύθα ο κ. Σαραντάκος, καθώς και τα 4 κεφάλαια που έχει αναρτήσει ο εκδοτικός οίκος. Επόνεσε το κρανίον μου, χωρίς να μάθω το παραμικρόν. Φληναφήματα ενός καθηγητίσκου 40 ετών, που (ως με επληροφόρησαν από την Κύπρον) ανήκει ήδη εις τον σκληρόν πυρήνα του ΑΚΕΛ και φιλοδοξεί να ενταχθή εις τον Σύριζα, προκειμένου να ίδη ακαδημαϊκήν προκοπήν. Είναι φανερόν, ότι ο Παναγιωτίδης μισεί θανασίμως τον Ελληνόψυχον γλωσσαμύντορα Μπαμπινιώτην και του πετά εδώ και εκεί δηλητηριώδεις «σπόντας», χωρίς να τον κατονομάζη, διά να μη αρπάξη καμμίαν αγωγήν διά συκοφαντικήν δυσφήμησιν. Εικάζω ότι και ο ρέκτης κ. Σαραντάκος ευρίσκει τον Παναγιωτίδην ολίγιστον, αλλ’ ανήρτησε το παρόν διαφημιστικόν κείμενον, διότι του το εζήτησε ο υπόδικος (διά την υπόθεσιν Τσοχατζοπούλου) ιδιοκτήτης του «Ιανού», ως εκδούλευσιν διά την προ εβδομάδος παρουσίασιν των Σαραντακείων «Οπωροφόρων Λέξεων» εις το συριζέϊκον βιβλιοπωλείον της οδού Σταδίου .

    Διά σήμερον σάς προσφέρω και εγώ εν βιβλίον διά την γλώσσαν. Πρόκειται διά το εξηφανισμένον «Έθνος – Γλώσσα – Κομμουνισμός» (Αθήναι 1976) του μακαριστού υπουργού Δικαιοσύνης της 21ης Απριλίου, Αγγέλου Τσουκαλά, πατρός του διαβοήτου συριζαίου ομοτίμου καθηγητού της Κοινωνιολογίας εις το Αθήνησι, Κωνσταντίνου Α. Τσουκαλά, παιδικού φίλου (εις το Κολωνάκι) του Κώστα Σημίτου.

    Το κάμω και διά την αξίαν του βιβλίου, αλλά κυρίως διά να πληροφορηθώσι οι μπολσεβίκοι αναγνώσται του παρόντος Ιστολογίου ότι ο πατήρ του ινδάλματός των, Κωνσταντίνου Τσουκαλά, ήτο «χουντάρα του κερατά», αν και εις τα νιάτα του υπήρξε κομμουνιστής, στέλεχος της ΕΔΑ και Δήμαρχος Αθηναίων την περίοδον 1959-64

    http://el.wikipedia.org/wiki/%CE%86%CE%B3%CE%B3%CE%B5%CE%BB%CE%BF%CF%82_%CE%A4%CF%83%CE%BF%CF%85%CE%BA%CE%B1%CE%BB%CE%AC%CF%82

    Επίσης, σάς προσφέρω το παγκοσμίως ευπώλητον βιβλίον «Το τέλος της πτωχείας»

    http://www.scribd.com/doc/38483331/The-End-of-Poverty-Economic-Possibilities-for-Our-Time-Jeffrey-Sachs

    του διαπρεπούς Αμερικανοεβραίου οικονομολόγου Τζέφρυ Σάκς, του οποίου μίαν θαυμασίαν συνέντευξιν εδημοσίευσεν την περασμένην Κυριακήν η αλαφούζειος «Καθημερινή»

    http://news.kathimerini.gr/4dcgi/_w_articles_politics_2_03/11/2013_538684

    Λέγει ο 59χρονος Τζέφρυ Σάκς http://en.wikipedia.org/wiki/Jeffrey_Sachs

    εις την θυγατέρα του Ιωάννου Βαρβιτσιώτου, Ελένην, ενώ εβάδιζαν εις τα στενά της Πλάκας, διά να υπάγουν εις το νέον Μουσείον Ακροπόλεως:

    «Ξέρεις, είμαι πολύ αισιόδοξος για την Ελλάδα, γιατί έχετε ανθρώπους με ταλέντο, μία από τις ομορφότερες χώρες του κόσμου, την πιο υγιεινή διατροφή παγκοσμίως, ενώ διαθέτετε ενεργειακά αποθέματα αναξιοποίητα. Και εκτός από όλα αυτά, έχετε γεννήσει τον δυτικό πολιτισμό, παγκοσμίως όλοι σας ξέρουν και όλοι θέλουν να σας επισκεφθούν γι’ αυτόν τον λόγο. Προχθές ήμουν στο Βατικανό για να συναντήσω τον Πάπα. Ξέκλεψα λίγη ώρα από το πρόγραμμά μου για να δω τον πίνακα του Ραφαήλ “Η σχολή των Αθηνών”. Ηθελα να ρίξω ξανά μια ματιά στον Πλάτωνα, τον Αριστοτέλη και τον Σωκράτη. Αυτές οι προσωπικότητες της Ιστορίας είναι και ο βασικός λόγος που θα έρχονται πάντα άνθρωποι στη χώρα σας».

    Το ακούτε σύντροφοι; Ο κορυφαίος Εβραίος οικονομολόγος Τζέφρυ Σάκς λέγει εις την «Καθημερινήν» ότι ημείς οι Έλληνες έχομε γεννήσει τον Δυτικόν Πολιτισμόν!.. Αν το έλεγε αυτό είς Έλλην καθηγητής, ο κ. Σαραντάκος και οι λοιποί Συριζαίοι διανοούμενοι θα του έκαμαν αλλεπαλλήλους αναρτήσεις διά να τον κατακεραυνώσουν ως εθνικοπαράφρονα ρατσιστήν. Επίσης, ο Σάκς λέγει εις την Ελένην Βαρβιτσιώτην το προφανές αρνούνται – όπως ο Διάβολος το λιβάνι – να παραδεχθώσιν οι Ρωμηοί: Οι Ξένοι που έρχονται εις την Ελλάδα, το κάμουν διά να ίδουν πού έζησαν ο Πλάτων, ο Αριστοτέλης και τα άλλα παιδιά. Ουδείς ξένος έρχεται εις την Ελλάδα διά να θαυμάση τα αίσχη των Ρωμηών του Βυζαντίου και τους βρωμερούς Αγίους της Ορθοδοξίας…

    Περαίνων, σάς προσφέρω και μίαν εκπληκτικήν Εγκυκλοπαιδείαν της Προπαγάνδας από το σωτήριον έτος 1500 έως σήμερον

    Και εις άλλα με υγείαν

    ΕΘΝΙΚΟΦΡΩΝ Έλλην και ουχί Ρωμηός καρπαζοεισπράκτωρ
    Μέγας Ευεργέτης του παρόντος Ιστολογίου (Βιβλιοθήκη Loeb, Λεξικόν Liddell-Scott κλπ.)

  37. ΕΦΗ ΕΦΗ said

    24.>>είμαι διάττοντας.
    το αστέρας μετράει ! 🙂
    16.>>Η αλλαγή του αδόξαστου είναι στάνταρ πράξη στη διαδικασία της σύλληψης; Ρωτάω για να ξέρω δηλαδή.
    -Δοξασμένο το όνομά σου στους αιώνες των αιώνων (καλού κακού 🙂 )
    12 .Παπάκι,παπουτσάκι για νήπια αλλά και το «αγγειό προς νερού» των αγοριών ασθενών.
    καλύτερα παπάκι

  38. sarant said

    Eυχαριστώ για τα νεότερα!

    33: Δεν ήξερα για την παρουσίαση, καλά έκανες που το ανέφερες.

  39. ΛΑΜΠΡΟΣ said

    Το βιβλίο θα το πάρω να το διαβάσω, αλλα θα ήθελα μια απάντηση απο κάποιον, η γλωσσολογία είναι επιστήμη, με ποιά κριτήρια; η μάλλον, ποιά είναι τα κριτήρια για να ονομαστεί κάτι επιστήμη;

  40. #36

  41. Ἀρχιμήδης Ἀναγνώστου said

    Εἶναι πολὺ ἐνδιαφέροντα ὅσα λέει στὸ παραπάνω κεφάλαιο καὶ θὰ ἤθελα νὰ σχολιάσω κάποια σημεῖα:

    Οι πρώτοι που ανησύχησαν σοβαρά για την τύχη της γλώσσας μας ήταν οι αλεξανδρινοί φιλόλογοι των ελληνιστικών χρόνων, οι οποίοι διαπίστωναν ότι τα ελληνικά, με την τότε παγκοσμιοποίησή τους και την εξάπλωσή τους, άλλαζαν και απομακρύνονταν από τη νόρμα των κειμένων του αττικού χρυσού αιώνα. Έτσι, η γλώσσα των τραγωδών, των ιστοριογράφων, των φιλοσόφων γινόταν πλέον δυσνόητη για τα ελληνόφωνα πλήθη από τη Ρώμη «ώς μέσα στη Βακτριανή […] ώς τους Ινδούς».

    Ἀλήθεια εἶναι ὅλα αὐτά, εἶναι ὅμως ἄδικο γιὰ τοὺς ἀλεξανδρινοὺς φιλολόγους νὰ μὴν ἀναφέρη ὅτι χάρη σὲ αὐτοὺς σώθηκαν τὰ ἔργα τῆς ἐλληνικῆς γραμματείας γιὰ νὰ τὰ μελετοῦμε μέχρι σήμερα. Εἶναι ἐπίσης ἄδικο νὰ μὴν ἀναφέρη ὅτι χάρη στὸ συντηρητισμό τους προσπάθησαν νὰ ἀποτυπώσουν μὲ «ἄχρηστα» σημάδια τὴν ἀρχαία ἑλληνικὴ προφορά, πιστέυοντας ἀφελῶς ὅτι ἔτσι θὰ τὴ σώσουν κι ἂν μὴ τι ἄλλο ὠφέλησαν τὴ σύγχρονη γλωσσολογία καὶ φωνολογία. Ἂν εἶχαν ἐφαρμόσει τότε μονοτονικὸ ἢ ἀτονικό, πόσο λιγότερες θὰ ἦταν οἰ γνώσεις τῶν σημερινῶν γλωσσολόγων; Ἂν ὁ συγγραφέας ἀγαπάει τὴν ἐπιστήμη του δὲν εἶναι ἀχάριστος ὅταν τὸ λέη αὐτό; Ἐκτὸς κι ἂν ἤθελε νὰ εἶχε λιγότερη ὕλη στὸ Πανεπιστήμιο. Κι αὐτὸ παίζει (δὲν ἀπαξιώνω τὸ σύγχρονο τρόπο ὁμιλίας, ἐξελίσσεται ἡ γλῶσσα)

    τους Αλεξανδρινούς χρωστούμε τις απαρχές της ελληνικής διμορφίας (αλλιώς να γράφουμε κι αλλιώς να μιλάμε), απόρροια των προσπαθειών τους να σώσουν την ελληνική γλώσσα νεκρανασταίνοντας μια παλιότερη μορφή της ή επιβάλλοντας μια (τεχνητή) εκδοχή της. Σε αυτές τους τις προσπάθειες τούς μιμήθηκαν έκτοτε πολλοί: παρότι όλοι αυτοί απέτυχαν να ανακόψουν τη γλωσσική αλλαγή, η ελληνική γλώσσα εξακολουθεί να ομιλείται.

    Θὰ διαφωνήσω στὸ ἑξῆς. Στὰ περισσότερα ἔθνη τοῦ Κόσμου ὑπάρχει αὐτὴ ἡ διμορφία ποὺ ἀναφέρει καὶ δὲν ὀφείλεται σὲ κάποιου εἴδους συντηρητισμό, ἀλλὰ στὴ φυσικὴ αἰτία ὅτι οἱ λόγιοι ἔχουν ἄλλου εἴδους γλωσσικὲς ἀνάγκες ἀπὸ τοὺς ἀμόρφωτους καὶ δὲν χρησιμοποιῶ τὴ λέξη μὲ μειωτικὴ σημασία γιατὶ ἐκείνη τὴν ἐποχὴ δυστυχῶς δὲν εἶχαν οἱ ἄνθρωποι τὴν ἐπιλογὴ νὰ μορφωθοῦν καὶ νὰ μορφώσουν τὰ παιδιά τους. Λίγοι ἤξεραν γράμματα, εἶχαν τὰ γένια καὶ τὰ χτένια καὶ συνεπῶς αὐτὴ ἡ διμορφία ποὺ ἀναφέρει δὲν ἦταν αἰσθητή. Λογικό, ὅμως, εἶναι οἱ λόγιοι (λογικὸ οἱ λόγιοι, τί εἶπα ὁ ἄνθρωπος) νὰ ἔχουν ἔμφυτο ἕναν συντηρητισμό, διότι ὡς καλλιεργημένοι γνωρίζουν πόσο σημαντικὴ εἶναι ἡ σύνδεση μὲ τὸ παρελθὸν καὶ πόσο σημαντικὸ εἶναι οἱ ἄνθρωποι τῶν γραμμάτων νὰ μποροῦν νὰ μελετοῦν τὰ γραπτὰ τοῦ παρελθόντος. Ὁ πολιτισμὸς μπορεῖ νὰ ἐξελίσσεται, δὲ σβήνει, ὅμως, τὸ χθές. Οἱ ἀλεξανδρινοὶ φιλόλογοι, ἤξεραν πόσο σημαντικὸ εἶναι γιὰ τὶς ἑπόμενες γενιὲς νὰ μὴν εἶναι τὰ παλαιότερα κείμενα γι’αὐτοὺς ξένη γλῶσσα, ἀλλὰ νὰ τὰ καταλαβαίνουν σὰ νὰ εἶναι ἡ μητρική τους. Κι ἡ πρόβλεψή τους ἐπαληθεύτηκε. Σήμερα ὄχι μόνο τ’ἀρχαία ἑλληνικὰ εἶναι δυσνόητα στὸ μορφωμένο κόσμο, ἀλλὰ σὲ λίγο, ἂν ὄχι ἤδη, θὰ εἶναι ἐντελῶς ξένο γιὰ τοὺς νέους ἕνα σημαντικὸ μέρος τῆς νεοελληνικῆς γραμματείας. Κι αὐτὴ ποὺ τὸ πέτυχαν αὐτὸ ἀντὶ νὰ ντρέπονται καμαρώνουν!

    Πρόσφατα μεταβλήθηκε ο χαρακτήρας αυτής της από αρχαιοτάτων χρόνων παγιωμένης άποψης, ότι δηλαδή η ελληνική κινδυνεύει ή και χάνεται. Έτσι πλέον, γι’ αυτή την απειλή αφανισμού δεν φέρεται να ευθύνεται η γλωσσική αλλαγή καθεαυτή, παρά η επιρροή ξένων γλωσσών και, κυρίως, ο δανεισμός λέξεων από αυτές.

    Θὰ συμφωνήσω ὅτι ὁ δανεισμὸς λέξεων δὲν ἀποτελεῖ ἀπειλὴ γιὰ πολλοὺς λόγους ποὺ ἔχει ἀναλύσει ὁ Νικοκύρης. Δάνεια τοῦ παρελθόντος δὲν ἐπιβίωσαν, κάποτε λέγαμε «σᾶς μερσῶ», σήμερα λέμε «θενξ», ὅμως τὸ εὐχαριστῶ οὔτε χάθηκε οὔτε θὰ χαθῆ. Τὸ πρόβλημα εἶναι ἐκπαιδευτικό. Εἶχε πεῖ κάποτε ἕνας φιλόλογος μου στὴν τάξη «μὴ νομίζετε ὅτι κι ἐμεῖς δὲ μιλᾶμε ὅπως ἐσεῖς. Κι ἐμεῖς λέμε «μοῦ τὴ δίνει» κοκ, ὅμως ἐμεῖς τουλάχιστον μάθαμε νὰ μιλᾶμε σωστά. Μάθετε νὰ μιλᾶτε κι ἐσεῖς κι ἂς μιλᾶτε στὶς προσωπικές σας συναλλαγὲς ὅπως θέλετε». Ἦταν πολὺ σοφὰ λόγια. Ἡ γλῶσσα τοῦ κλὶκ δὲ ἦταν πρόβλημα. Πρόβλημα εἶναι ποὺ τὰ παιδιὰ στὸ σχολεῖο δὲ μαθαίνουν σχεδὸν τίποτα. Συνεχῶς κάτι τοὺς βγάζουν. Τελευταία κατάργησαν καὶ τὴν ἔκθεση ἰδεῶν. Ἀλλὰ αὐτὸ εἶναι τὸ κερασάκι στὴν τούρτα.

    Προκαλεί ενδιαφέρον και απορία ότι καταστροφολόγους διαθέτει όχι μόνον η δική μας αλλά και πολλές άλλες γλώσσες. Τα παράπονα και οι φόβοι ότι η γλώσσα εκπίπτει, ότι εκχυδαΐζεται, ότι συρρικνώνεται, ότι υπεραπλουστεύεται ανοίγοντας τον δρόμο στην αποχαύνωση των πολλών και σε έναν νέο πρωτογονισμό, αρθρώνονται με ευφράδεια στα ιταλικά, στα γαλλικά, στα ρωσικά, στα αραβικά, στα κινέζικα, στα ισπανικά και σε πολλές άλλες γλώσσες, με εκατομμύρια ομιλητές η καθεμιά.

    Ἐδῶ μᾶς λέει κάτι πολὺ σημαντικὸ κι εἶναι ἡ πρώτη φορὰ ποὺ τὸ βλέπω σὲ ἄρθρο ποὺ ὑποστηρίζει ὅτι εἶναι ὅλα μέλι-γάλα στὴν ἑλληνικὴ γλωσσικὴ πραγματικότητα. Ὅτι τὸ φαινόμενο κάποιοι ἄνθρωποι νὰ ἀνησυχοῦν γιὰ τὴ γλῶσσα τους εἶναι παγκόσμιο. Εἶναι δηλαδὴ ἕνα φυσικὸ φαινόμενο καὶ ἡ ἐξέλιξη τῆς γλώσσας ἀλλὰ καὶ ἡ ἀντίσταση στὴν ἐξέλιξη ἐκ μέρους μιᾶς σημαντικῆς μερίδας λογίων. Αὐτὸ εἶναι τὸ σωστό. Καὶ τὸ ἕνα θὰ γίνη καὶ τὸ ἄλλο θὰ γίνη. Κι αὐτὸ ποὺ λέει ὁ συγγραφέας

    Σε αυτές τους τις προσπάθειες τούς μιμήθηκαν έκτοτε πολλοί: παρότι όλοι αυτοί απέτυχαν να ανακόψουν τη γλωσσική αλλαγή, η ελληνική γλώσσα εξακολουθεί να ομιλείται.

    εἶναι ἀλήθεια. Ἡ ἑλληνικὴ γλῶσσα κι ὅλες οἱ ἄλλες ἐξακολουθοῦν νὰ ὁμιλοῦνται ἐπειδὴ ὑπῆρχαν οἱ συντηρητικοί ποὺ φρέναραν τὴν ἀχαλίνωτη ἐξέλιξη καὶ συνέδεσαν τὸ μέλλον μὲ τὸ παρελθόν. Γιατὶ καὶ ἡ σύγχρονη νεοελληνικὴ ἔχει ἕνα μεγάλο ποσοστὸ λέξεων ποὺ ἐπανῆλθαν στὸ νεοελληνικὸ λόγο χάρη στὴν καθαρεύουσα ποὺ βασίστηκε στὴν ἀρχαία. Ἂν εἶχε θεσμοθετηθεῖ τότε, μία ἀπὸ τὶς τότε ὁμιλούμενες διαλέκτους ὡς ἐπίσημη γλῶσσα θὰ εἶχε ἡ νεοελληνικὴ καμία σχέση μὲ τὴ σημερινή; Φαντάζεστε νὰ εἴχαμε γιὰ ἐπίσημη γλῶσσα τὴ γλῶσσα τοῦ Μακρυγιάννη (τὴν αὐθεντική, ὄχι τὴ διασκευασμένη)!

    Δὲ θὰ σᾶς κουράσω ἄλλο. Ἀκοῦστε ἕνα ὄμορφο τραγούδι ἀπὸ ἕναν ἄλλο Φοῖβο. Τὸ Δεληβοριᾶ ὄχι τὸν σκέτο

  42. Νέο Kid Στο Block said

    40. 😆 😆

  43. physicist said

    #37. — Δοξασμένο το όνομά σου στους αιώνες των αιώνων (καλού κακού 🙂 )

    Ευχαριστώ, Έφη, αλλά μη με μπλέκεις με θεοτικά, να χαρείς ό,τι αγαπάς. 🙂

  44. Gpoint said

    # 39

    Το μόνο σίγουρο κριτήριο για να σε πουν επιστήμονα είναι να έχεις θητεύσει στον ΟΣΦΠ επί εποχής Σαλιαρέλη

    αντιγράφω από βικυπέντια :

    «Είναι ίσως περισσότερο γνωστός για τη δήλωσή του «Οι οπαδοί του Ολυμπιακού είναι επιστήμονες» όταν κάποιος δημοσιογράφος μίλησε για φαινόμενα τραμπουκισμού από τους φιλάθλους της ομάδας, μετά από τα επεισόδια στον αγώνα Ολυμπιακού-Αθηναϊκού, στη διάρκεια του δευτέρου ημιχρόνου, την περίοδο 1990-91.[1] «

  45. Νέο Kid Στο Block said

    43. Η ύπαρξη Θεού έχει αποδειχτεί μαθηματικώς από τον Κουρτ Γκαίντελ. Το ήξερε και ο Αϊνστάιν, καθώς ήταν επί χρόνια ο μοναδικός συνομιλητής του Κουρτ (μαζί με μια κούπα βραστό νερό!) στο «ινστιτούτο προηγμένων μελετών» (βασικά μια λέσχη κουρασμένων γεροεπιστημόνων ήταν) στο Πρίνστον και δεν μπορεί! κάτι θα του σφύριξε. Πιθανότατα δε, να είχε βρει και την απόδειξη πως η «Θεωρία των Πάντων» δεν μπορεί να βρεθεί ποτέ, πράγμα που ίσως εξηγεί γιατί στα τελευταία του ο Αλβέρτος διάβαζε μαντάμ Μπλαβάτσκι!!
    (και ευτυχώς δηλαδή,αν είναι έτσι, για σάς τους φυσικούς, γιατί τι θα κάνατε τότε; Θα βγαίνατε στην επιστημονική ανεργία ,αφού πρώτα βεβαίως μπαίνατε σε επιστημονικό…μνημόνιο!)

  46. Νέο Kid Στο Block said

    H γλωσσολογία ,όχι μόνο είναι Επιστήμη, αλλά είναι και δύσκολη επιστήμη, γιατί απαιτεί συνδυασμό διαφόρων γνωστικών και γενικά νοητικών πεδίων καθώς βεβαίως και εμπειρισμό. Από τις αποκαλούμενες ανθρωπιστικές επιστήμες είναι σίγουρα η περισσότερο «φυσική» , τόσο φυσική που ίσως άδικα δεν θεωρείται «Φυσική επιστήμη».
    Αν δεν κατέχεις σε ικανοποιητικό βάθος : Τυπική Λογική, Βιολογία (κυρίως εξελικτική), Στατιστική/Πιθανότητες, Ψυχολογία και Νευροψυχολογία, Νευροφυσιολογία, Ιστορία, Αρχαιολογία ,μεταξύ άλλων , γλωσσολόγος (ολκής τουλάχιστον) δεν γίνεσαι.

  47. physicist said

    #45. — Ναι, ο Γκαίντελ απέδειξε και την ανυπαρξία της πιθανότητας να πάρει ο ΠΑΟΚ πρωτάθλημα αλλά δεν ήξερε τον Σαββίδη.

  48. Γς said

    Ακου Γκαίντελ!
    Γκöντελ είναι! Βάλτε τον με το ουμλάουτ του, Gödel.
    Λότζικ δεν είναι;

    .

  49. Δεν γνωρίζω προσωπικά τον Νοικοκύρη/Νικοκύρη , αλλά με εντυπωσιάζει η ευγένεια του . Ποτέ του δεν παρεκτρεπετσι , ούτε υποτιμά ή κατσφέρετσι εναντίον κανενός . . . τόσο σύνηθες με ορισμένους άλλους .

    Δεν υιοθετώ ή συμφωνώ με θέσεις και απόψεις αρκετών σχολιαστών . Σέβομαι όμως την όποια τοποθέτηση και πάντα κάτι το θετικό προκύπτει .

    Είχα τη τύχη να μαθητεϋσω με Καθηγητάς με Βραβεία Nobel Φυσικής και να αξιολογήσω πέραν της Επιστήμης τον . . άνθρωπο , ως το θεμέλιο όπου βασίζεται το όλον Οικοδόμημα κάθε Επιστήμης ή Ενασχόλησης .

    Εϊμαι υπερήφανος για την Ελληνικότητα μου , το Πνευματικό DNA , και για την Ελληνίδα Γλώσσα .

    Η Γλώσσα αναμφίβολα Εξελίσεται , εμπλουτίζεται και προσαρμόζεται Αλλά διατηρεί τη συνέχεια της , την ομορφιά του ακουστικά ευήχου και πάνω απο όλα την εκφραστική Ποίηση .
    Εκείνο που βασικά αποστρέφομαι και απεχθάνομαι είναι η Πολιτική Ιδεολογία να χρησιμοποιεί τη Γλώσσα ως τον . . . Δούρειον Ίππον .

    Λατρεύω όλες τις Μορφές . Δημοτική , Καθαρεύουσα , Εκκλησιαστική κλπ.
    Ευχαριστώ όλους όπου ο καθένας απο το δικό του Μετερίζι εμπλουτίζει το κάθε αντικείμενο , εβξέτασης .

  50. sarant said

    Ευχαριστώ για τα νεότερα!

  51. ΕΦΗ ΕΦΗ said

    43.το «σου» δεν ήταν κεφαλαίο! :). Με τα θεοτικά δεν έχω κι εγώ στενά συναλίκια.Εν τούτοις,
    ήδη των Αρχαγγέλων και Χρόνια πολλά Μιχάλη(δες) και Αγγελικές του ιστολογίου.

  52. Λευτέρης said

    «Όταν η σεζόν έκανε μια απότομη στροφή σε ένα κατά τα άλλα μετριο-ΟΚ επεισόδιο και μας έδειξε το ‘origin’ του Gus, κάπως μου κακοφάνηκε. Γιατί μαθαίνουμε τη γένεση αυτού του χάρτινου κομματιού πλοκής και awesomeness; Τι μας νοιάζει; Είναι εκεί, duh, για την πλοκή και για το awesomeness.» -:)

    Σύμφωνοι, όχι στη γλωσσική κινδυνολογία, αλλά χρειάζεται να ανησυχείς για τον πλήρη αφανισμό των ελληνικών από τα αγγλικά για να μην πετάς τη σκούφια σου σε περιπτώσεις σαν την παραπάνω;

  53. alexisphoto said

    @39
    μια απάντηση στην ερώτησή σου μπορείς να βρεις εδώ:

    http://www.foundalis.com/dep/sci/E1_gr.htm#epistimoniki_methodos

    Δεν συμφωνώ με όλα όσα λέει, αλλά δίνει κάποιες καλές βάσεις για το τι ονομάζουμε επιστήμη και τι θα «έπρεπε» να ονομάζουμε επιστήμη…
    Μάλλον τραβηγμένο το βρίσκω, αλλά είναι μια καλή αρχή.
    Ευχαριστώ
    alexisphoto

  54. j7n said

    http://www.ekebi.gr/magazines/showimage.asp?file=45279&code=6026

  55. physicist said

    #39, #53. — Η ερώτηση «είναι το τάδε αντικείμενο επιστήμη;» καθαυτή δεν έχει και πολύ νόημα. Συνήθως τίθεται από κάποιον που διαφωνεί με τα συμπεράσματα είτε του αντικειμένου της μελέτης είτε κάποιων ανθρώπων που ασχολούνται μ’ αυτό. Κατά συνέπεια, το θέμα δεν είναι να ορίσουμε όσο ακριβέστερα μπορούμε αυτή τη λέξη αλλά να δούμε πόσο αξιόπιστα είναι τα αποτελέσματα που τίθενται σε συζήτηση. Το πρόβλημα δημιουργείται από την αύρα της αυθεντίας που έχει αυτή η λέξη και που (συχνά δικαιολογημένα) ξενίζει ανθρώπους που διαβάζουν συμπεράσματα εν πολλοίς αυθαίρετα να βαφτίζονται επιστημονικά. Αλλά κι αντίστροφα, υπάρχει το ενδεχόμενο τα αποτελέσματα να είναι αξιόπιστα αλλά να έρχονται σε σύγκρουση με προκαταλήψεις ή απόψεις εκείνου που τα αμφισβητεί.

    Σε κάθε περίπτωση, η γόνιμη ερώτηση και κριτική πρέπει να προσανατολίζεται στην εξέταση της μεθόδου και των αποδείξεων για την εξαγωγή των υπό αμφισβήτηση συμπερασμάτων και όχι σε μια μονοκόμματη ερώτηση σχετικά με το αν το τάδε αντικείμενο είναι επιστήμη ή όχι.

    ΥΓ: Αρκετά καλός ο σύνδεσμος στο #53 για μια πρώτη ενημέρωση.

  56. physicist said

    ΥΓ: Υπάρχει βέβαια και ο εύκολος μνημονικός κανόνας (στα αγγλικά αλλά και στα γερμανικά) που λέει: whenever you see an academic field that carries the label «Science» in its name, you can be damn sure it is not. 😉

  57. ΛΑΜΠΡΟΣ said

    44 – Την θυμάμαι την δήλωση του Σαλιαρέλη, και είχαμε γελάσει πολύ τότε, αλλα αν κρίνουμε απο την συμπεριφορά αρκετών επιστημόνων, δεν είχε και πολυ άδικο.

    46 – 53 – 55 – Ευχαριστώ για τις απαντήσεις σας, ειδικά τον alexisphoto, για τον σύνδεσμο, πολύ κατατοπιστικός για τα δικά μου δεδομένα. Διαβάζοντάς τον, μένω τελικά στην προηγούμενη άποψή μου για το τι είναι επιστήμη, και σίγουρα δεν κατατάσω σ΄αυτην την γλωσσολογία, την νομική, την οικονομία, την θεολογία, και οτι άλλο δεν βασίζεται σε αποδείξεις, αλλα σε ενδείξεις. Με αυτο δεν θέλω να υποβιβάσω (ειδικά εγώ) όσους ασχολούνται με αυτές τις κατευθύνσεις, κάθε άλλο, αλλα νομίζω οτι καλύτερο είναι το έρευνα και ερευνητές, όταν αποδείξουν αυτό που ερευνούν, τοτε μπορούν να ονομαστούν επιστήμονες (ειδικά για το αντικείμενο της ερεύνης τους) και επιστήμη η θεωρία και το αντικείμενο της ερεύνης τους.
    Γιατι αν είναι οι τροϊκανοί και οι Στουρναραίοι επιστήμονες, τοτε ζήτω που καήκαμε απο την επιστήμη.

  58. Σμερδαλέος said

    @57 Λάμπρο: Διαβάζοντάς τον, μένω τελικά στην προηγούμενη άποψή μου για το τι είναι επιστήμη, και σίγουρα δεν κατατάσω σ΄αυτην την γλωσσολογία, την νομική, την οικονομία, την θεολογία, και οτι άλλο δεν βασίζεται σε αποδείξεις, αλλα σε ενδείξεις

    Λάμπρο, η απόδειξη είναι βασικό μέρος της γλωσσολογίας. Μην ξεχνάς ότι απόδειξη θα πει ή πειραματική/εμπειρική επαλήθευση ή αναγωγή του προβλήματος σε κάτι το κοινώς αποδεκτό.

    Αν σου ζητήσω να αποδείξεις το Πυθαγόρειο θεώρημα ότι το τετράγωνο της υποτείνουσας ισούται με το άθροισμα των τετραγώνων των καθέτων πλευρών (γ^2 = α^2+β^2) τί κάνεις;

    Λές έστω ορθογώνιο τρίγωνο με κάθετες πλευρές α,β και υποτείνουσα γ.

    Φτιάχνω το τετράγωνο με πλευρά (α+β) έτσι ώστε ξεκινώντας από την άνω αριστερή γωνία και κινούμενος κατά τη φορά των δεικτών του ρολογιού το πρώτο μέρος κάθε πλευράς να είναι το κομμάτι με μήκος α. Αν ενώσω τα 4 σημεία που χωρίζουν τις πλευρές σε τμήματα α,β τότε παίρνω 4 μικρά ορθογώνια τρίγωνα με κάθετες πλευρές α,β και των οποίων η υποτείνουσα εξ ορισμού θα είναι γ.

    Το σχήμα που παίρνεις είναι το κάτω εδώ:

    http://en.wikipedia.org/wiki/File:Pythagoras_algebraic2.svg

    Το εγγεγραμμένο τετράπλευρο έχει όλες τις πλευρές γ, δηλαδή ίσες. Αρκεί να αποδείξεις ότι έχει τουλάχιστον μία γωνία ορθή και έχεις αποδείξει ότι είναι τετράγωνο. Αυτό το αποδεικνύεις εύκολα γνωρίζοντας ότι το άθροισμα των γωνιών ενός ορθογωνίου τριγώνου που έχουν σαν πλευρά την υποτείνουσα κάνει 90 μοίρες. Η γωνία που πρέπει να υπολογίσεις μαζί με τις γωνίες αυτές έχουν άθροισμα 180 μοίρες και, κατά συνέπεια είναι 90 μοίρες, άρα το εγγεγραμμένο τετράπλευρο είναι τετράγωνο.

    Το εμβαδόν το μεγάλου τριγώνου είναι (α+β)^2 = α^2+2αβ+β^2, αλλά είναι και το άθροισμα των εμβαδών των 4 μικρών τριγώνων και του εγγεγραμμένου τετραγώνου. Δηλαδή:

    α^2+2αβ+β^2 = 4xαβ/2 + γ^2

    Αν κάνεις τις πράξεις θα δείς ότι το 2αβ απλοποιείται (υπάρχει και στα δύο μέλη άρα μπορείς να το αφαιρέσεις και από τα δύο μέλη) και σου μένει το πυθαγόρειο θεώρημα:

    γ^2 = α^2+β^2

    Σε όλη την πορεία της απόδειξης κάνουμε αναγωγή του προβλήματος σε κοινώς αποδεκτά/επίσης αποδείξιμα θεωρήματα λ.χ. ότι οι γωνίες ενός τριγώνου έχουν άθροισμα 180 μοίρες και ότι η γωνία που έχει για μία πλευρά την παράλληλη προέκταση της άλλης πλευράς είναι επίσης 180 μοιρών. Βασιστήκαμε στην κοινή λογική όταν είπαμε ότι το έμβαδόν του μεγάλου τετράγωνου ισούται με το άθροισμα των μικρότερων εμβαδών που περιέχει.

    Για δες τώρα πως δουλεύουν οι γλωσσολόγοι στον παρακάτω συνδέσμο:

    http://smerdaleos.wordpress.com/

    Διάβασε τα άρθρα «επιστήμη και αμπελοφιλοσοφία», «ψευδοετυμολογίες: άλλο ναύτης κι άλλο καντηλανάφτης» και «παραδείγματα αποκατάστασης ΠΙΕ μορφών».

  59. ΛΑΜΠΡΟΣ said

    58 – Aγαπητέ Σμερδαλέε, να σου ξεκαθαρίσω οτι δεν είμαι εναντίον της επιστήμης και των επιστημόνων, απλώς η ορολογία έχει πλατιάσει πολύ, και χάνεται το τόπι, όλοι επιστήμονες είναι. Όπως γράφω και πιο πάνω, δεν υποτιμώ κανέναν, αρκεί να έχει αποδείξεις, και οχι ενδείξεις και να τις βαφτίζει αποδείξεις. Διάβασα τα άρθρα στο ιστολόγιό σου, και μπορώ να πώ οτι κατα 95% με έπεισαν οτι η γλωσσολογία είναι
    επιστήμη, το 4% είναι η βαθιά μου άγνοια στην γλωσσολογία, οποτε δεν μπορώ να εκφέρω γνώμη, και το 1% είναι, «το αξίωμα των νεογραμματικών είναι ελαφρώς υπερβολικό» και η τάση μου για αμφισβήτηση γενικώς.
    Πάντως είναι πολύ καλό, και θα το έχω σημείο αναφοράς, για τους ελληνοφραπεδιασμένους όπως τους λέω (δεν είναι μόνο το χτύπημα, παίζει ρόλο, και ο τρόπος, η κίνηση του χτυπήματος) αν και το παράδειγμα του μπουμπούκου είναι ατυχές. Ο μπουμπούκος ανήκει στην μεγάλη οικογένεια των Ψιττακών (ψίτ άκου και πές) που όπως και οι υπόλοιποι ψιττακοί, επειδή λέει πολλά δεν σημαίνει οτι καταλαβαίνει και τι λέει, ειδικά αυτός που είναι ο Άβερελ των ψιττακών.

  60. Σμερδαλέος said

    @59 Λάμπρο: “το αξίωμα των νεογραμματικών είναι ελαφρώς υπερβολικό” και η τάση μου για αμφισβήτηση γενικώς.

    Κοίτα, όπως είπα οι φωνολογικοί κανόνες δεν ισχύουν ποτέ 100% ούτε έχουν όλοι τους την ίδια επαναληψιμότητα.

    Αυτοί που θεωρούνται ευρέως αποδεκτοί από την γλωσσική κοινότητα ισχύουν 95%.

    Άλλοι, λιγότερο επαναλήψιμοι ισχύουν 2/3 = 67%

    Και στο τέλος, έχουμε και κάποιες περιπτώσεις εντελώς αυθαίρετης εξέλιξης που δεν μπορούμε να τις προβλέψουμε.

    Πρόσθεσε σε αυτά και το ότι σε κάποια θέματα υπάρχουν πολλαπλές θεωρίες και δεν μπορούμε ακόμα να ξέρουμε ποια θεωρία είναι η σωστή και ποια λάθος και καταλαβαίνεις ότι η έχουμε ακόμα πολύ δρόμο μπορστά μας για τη βεβαιότητα.

    Από εκεί και μετά εγώ προσπάθησα να δείξω τα πιο βασικά και τα πιο αποδεκτά και επαναλήψιμα, τα οποία εάν κάποιος τα γνωρίζει τουλάχιστον μπορεί να αναχαιτήσει τους «λερναιοτήρες».

  61. 51,
    Ευχαριστώ για τις ευχές,
    Και να συμπεριλάβουμε στο ευχετήριο μήνυμα Αγγέλους, Στράτους, Ταξιάρχες.

  62. Μιχάλη, σου ευχόμαστε και στο σημερινό νήμα!

  63. Οποία παρανόησις, επανορθώνω πάραυτα! 🙂

  64. alexisphoto said

    @57
    παρακαλώ

  65. Nestanaios said

    ⟨⟨ Τέχνη και επιστήμη. Η τέχνη είναι πταιστή και η επιστήμη είναι άπταιστος. ⟩⟩ Όσο και να σταθεί κανείς επί της «γλωσσολογίας», θα στέκεται επί μίας τέχνης, μικρής τέχνης, πολύ λίγο χρήσιμης. ⟨⟨ Το διάβημα μέσωι πυρός είναι και δύσκολο και επίπονο αλλά δεν αποδεικνύει το ορθόν της διδασκαλίας του διαβάτη, του εσταυρωμένου. ⟩⟩

    Η προφορά των λέξεων, πάντοτε θα διαφέρει από άνθρωπο σε άνθρωπο. Σκοπός της γλώσσας είναι ο λόγος και όχι η μουσική. Ἄν το ο είναι λίγο μακρύτερο του ε ἤ το αντίστροφο, δεν έχει σημασία. Ασχολούνται με την προφορά και άλλα ασήμαντα πράγματα αυτοί που γνωρίζουν ότι ποτέ δεν θα κτίσουν λόγο. ⟨⟨ όποιος δεν θέλει να ζυμώσει, δέκα μέρες κοσκινίζει ⟩⟩.

  66. http://www.lifo.gr/team/mhulot/44185
    Ωραία συνέντευξη του συγγραφέα, απ’ όπου αντιγράφω την τελευταία ερωταπόκριση:

    Τελικά, κινδυνεύει η ελληνική γλώσσα; Όχι. Δυστυχώς, όμως, κινδυνεύουν ομιλητές της, κατά χιλιάδες και άμεσα.

  67. Νέο Kid Στο Block said

    66. Ωραίο. Πάντως οι Πιράχα του Αμαζονίου δεν συμφωνούν με αυτή την «Καθολική Γραμματική» των γλωσσών. (pun intended ,mr. Chomsky!) 🙂

  68. leonicos said

    Αν και καθυστερημένα, και πιθανότατα δεν θα το δει κανείς, υπάρχουν περιπτώσεις που μια γλώσσα μπορεί όντως να κινδυνεύει αν όχι να χαθεί ή να διαβρωθεί, τουλάχιστο να διασπαστεί. Και ο λόγος περί της τουρκικής. Η τουρκική είναι κμια απ[ό τις εκπληκτηκότερες γλώσσες του πλανήτη, ιδιαίτερα δε οι βαθιά ασιατικές παραλλαγές της, που εκφεύγει του παρόντος να εξηγήσω λεπτομερώς, και μην επηρεάζεστε από τις αθλιότητες ορισμένων κουμπουροκέφαλων που θα δικαιώσουν τη Χρυσή Αυγή στο τέλος.
    Έχει μια εκπληκτική δομή, πολύπλοκη ομολογουμένως, και μια αριστοτεχνική γραμματική τυπολογία, στο ρήμα εννοείται, καθώς επίσης και μια ιδιότυπη δομή στην διάταξη των λέξεων. Υπάρχει ένα τουρκοαμερικανικό λόμπυ που προσπαθεί να μιλήσει τούρκικα με τη δομή της αγγλικής, υποκείμενο – ρήμα – αντικείμενο. το πρόβλημα είναι ότι η παραλλαγή αυτή δεν έχει να κάνει με το ‘κατανοητό’ της γλώσσας αλλά εμ την ομορφιά της.

    Και νομίζω ότι η ομορφιά είναι ένα πολύ σημαντικό κριτήριο, ΚΑΙ για τη γλώσσα

  69. ΕΦΗ ΕΦΗ said

    Α ν α λ α δ ι ά . Σταλιά λάδι πα να πει.Κατά τόπους θα υπάρχει ανάλογη λέξη για όταν δεν υπάρχει καθόλου σοδιά.
    Δε θυμάται κανείς τέτοια στέρφα ελαιοχρονιά ,στα χρονικά.

  70. Στο radiobubble, τώρα, o Φ.Π. συζητά για το βιβλίο του.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: