Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Λόγια του αέρα, ένα καινούργιο βιβλίο

Posted by sarant στο 20 Νοεμβρίου, 2013


logia aeraE35690D6435BC6BCC1ABAE5787FF15BDΚυκλοφόρησε χτες από τις Εκδόσεις του Εικοστού Πρώτου, το καινούργιο μου βιβλίο, με τίτλο «Λόγια του αέρα» και υπότιτλο «και άλλες 1000 παγιωμένες εκφράσεις». Ο υπότιτλος είναι καίριος, διότι ο τίτλος, εσκεμμένα, δεν κυριολεκτεί: όπως ξέρετε, κι όπως θα δείτε στο σχετικό λήμμα του βιβλίου αν το πάρετε, «λόγια του αέρα» είναι τα λόγια χωρίς ουσιαστικό περιεχόμενο, οι ανοησίες, οι φλυαρίες, οι κενολογίες, αυτό που το λέμε επίσης μονολεκτικά «αερολογίες».

Πολύ δύσκολα ένας συγγραφέας θα παραδεχόταν πως αυτά που γράφει είναι λόγια του αέρα, και ακόμα πιο δύσκολα θα το διαλαλούσε ο ίδιος, βάζοντάς στο για τίτλο του έργου του! Φως φανάρι, η έκφραση χρησιμοποιείται εδώ με άλλη σημασία από τη συνηθισμένη.

Λόγια του αέρα μπορούμε να πούμε πως είναι και είναι και τα έπεα πτερόεντα, τα φτερωτά λόγια των ανθρώπων που τα παίρνει ο αέρας, είναι και οι εκφράσεις οι φευγαλέες που χρησιμοποιούμε για να κάνουμε πιο παραστατικό το λόγο μας, και που βρίσκονται ανάμεσα στην παροιμία, το απόφθεγμα, το κλισέ και την απλή μεταφορά, οι ιδιωματικές ή παροιμιακές ή παγιωμένες ή στερεότυπες εκφράσεις: τον χόρεψα στο ταψί, μου μπήκαν ψύλλοι στ’ αυτιά, αγρόν ηγόρασε, κάνει σαν τη χήρα στο κρεβάτι, τα φόρτωσε στον κόκορα, λέει λόγια του αέρα και ούτω καθεξής.

Για τίτλο του βιβλίου μου, λοιπόν, διάλεξα μία από τις εκφράσεις αυτές. Στον υπότιτλο του βιβλίου επέλεξα να τις αποκαλέσω «παγιωμένες» και θα εξηγήσω το γιατί.

Οι παγιωμένες εκφράσεις είναι ένα ελκυστικό κομμάτι της ελληνικής και κάθε άλλης γλώσσας· δίνουν χρώμα και πλούτο στη γλώσσα, επιτρέπουν να εκφρασθούν λεπτές αποχρώσεις, ενώ συχνά ακόμα και η ιστορία της γέννησης τους είναι γοητευτικά ενδιαφέρουσα. Είναι όμως κι ένα κομμάτι φευγαλέο· πολλές εκφρά­σεις είναι εφήμερες, άλλες συγχέονται με τις παροι­μίες, στα λεξικά δεν είναι πάντοτε εύκολος ο εντοπι­σμός τους. Ακόμα και το όνομα τους είναι αμφιλεγόμε­νο: ο μεγάλος Μ. Τριανταφυλλίδης προτιμούσε τον όρο «ιδιωτισμοί», κρατώντας τον όρο «ιδιωματισμοί» για τα διαλεκτικά στοιχεία (π.χ. την κρητική λέξη ‘μπέτης’ ή την ηπειρώτικη ‘ζάρκος’). Ωστόσο, ο όρος «ιδιωτισμός» δεν έχει επικρατήσει κι εγώ τελικά, ύστερα από πολλή σκέψη, αποφάσισα να μην ακολου­θήσω την επιλογή αυτή.

Άλλοι πάλι, όπως ο Α.Α. Παπα­δόπουλος, έκαναν λόγο για «φρασεολογικά στοιχεία» ή «φρασεολογισμούς». Η άποψη αυτή είναι βάσιμη, εφόσον μάλιστα οι εκφράσεις αυτές ανήκουν στον κλάδο της φρασεολογίας. Μπορεί κανείς επίσης να μιλήσει για παροιμιακές εκφράσεις (αλλά αυτό θολώνει ακόμα περισσότερο τη διαχωριστική γραμμή με τις παροιμίες) ή για στερεότυπες εκφράσεις, ή για κλισέ ή για μεταφορικές εκφράσεις. Στα αγγλικά επικρατεί ο όρος idiom, ενώ η γαλλική βιβλιογραφία είναι εξίσου αμήχανη με την ελληνική (expressions et locutions, expressions imagées, expressions idiomatiques). Την προηγούμενη φορά που είχα ασχοληθεί με αυτό το θέμα, είχα επιλέξει τον (εσκεμμένα ανακριβή) όρο «ιδιωματικές εκφράσεις». Στο μεταξύ άλλαξα γνώμη και τώρα υιοθετώ τον όρο «παγιωμένες εκφράσεις». Για την ορολογία δείτε τη διδακτορική διατριβή της Αλεξάνδρας Χιώτη Οι παγιωμένες εκφράσεις της νέας ελληνικής: ιστορική διάσταση, ταξινόμηση και στερεοτυπικότητα (υπάρχει ονλάιν στο Διαδίκτυο).

Πολλές από τις εκφράσεις του βιβλίου αυτού βρίσκο­νται και σε συλλογές παροιμιών. Η μνημειώδης συλλο­γή του Νικολάου Πολίτη, που δυστυχώς μένει ανέκδοτη στο μεγαλύτερο μέρος της εδώ και πάνω από έναν αιώνα προς δόξαν του ελληνικού κράτους, τις χαρακτηρίζει «παροιμιακές φράσεις». Ο διαχωρισμός από τις παροιμίες δεν είναι πάντοτε εύκολος· στις περιπτώσεις αμφιβολίας, προτίμησα να βασιστώ στο ένστικτό μου, αν και σε δυο-τρεις περιπτώσεις ομολογώ ότι παρασύρθηκα και συμπεριέλαβα και μερικά λήμματα που βρίσκονται πιο κοντά στις παροιμίες. Πάντως, η διαχωριστική γραμμή δεν είναι σαφής και εύκολα μια παροιμία μεταπίπτει σε παγιωμένη έκφραση· ας πούμε, από την παροιμία «θρέψε φίδι/λύκο το χειμώνα να σε φάει το καλοκαίρι» έχουμε την παγιωμένη έκφραση «ζεσταίνω φίδι στον κόρφο μου».

Οι εκφράσεις λέγονται παγιωμένες ακριβώς επειδή παρουσιάζουν έναν βαθμό παγίωσης ή στερεοτυπικότητας. Όχι τον απόλυτο βαθμό που έχουν οι παροιμίες. Οι παροιμίες, είναι είναι γνωμικές είτε όχι, δεν κλίνονται: λέμε, ας πούμε, «κάλλιο πέντε και στο χέρι παρά δέκα και καρτέρι» ή «ή στραβός είν’ ο γιαλός ή στραβά αρμενίζουμε». Αυτά μένουν άκλιτα. Αντίθετα, οι παγιωμένες εκφράσεις συνήθως κλίνονται, για παράδειγμα λέμε «μου έδωσε τα παπούτσια στο χέρι» (με απέπεμψε, με απέλυσε), «θα σου δώσω τα παπούτσια στο χέρι», «πρόσεξε μη σου δώσει η Μαρία τα παπούτσια στο χέρι», «ζήτησε αύξηση και του έδωσαν τα παπούτσια στο χέρι». Από την άλλη, συνήθως οι παγιωμένες εκφράσεις δεν επιδέχονται αλλοιώσεις ή συμπληρώσεις στον πυρήνα τους. Αν πούμε «του έδωσε τα δερμάτινα παπούτσια στο χέρι», κυριολεκτούμε. «Έβαλε νερό στο κρασί του» σημαίνει ότι μετρίασε τις αξιώσεις του, έγινε πιο διαλλακτικός. «Έβαλε λίγο κρύο νερό στο κρασί του» σημαίνει ότι δεν θέλει να μεθύσει. Την αλλαγή αυτή της σημασίας, που φέρνουν οι παγιωμένες εκφράσεις, ο Χ. Συμεωνίδης την ονομάζει «ιδιωτισμικότητα». Με τις αλλοιώσεις που ανέφερα, η ιδιωτισμικότητα χάνεται. Βέβαια, πολλές παγιωμένες εκφράσεις έχουν εξωπραγματικές εικόνες («υπερρεαλιστικές» κατά τον Μ. Μερακλή, π.χ. «τα φόρτωσε στον κόκορα»), οπότε είναι αδύνατο να κυριολεκτήσουν.

Τα λήμματα του βιβλίου είναι μικρό κομμά­τι, το απόσταγμα ας πούμε, μιας πολύ ευρύτερης απο­δελτίωσης που είχα κάνει στα νιάτα μου, σε εκατοντάδες λογοτεχνικά έργα, εφημερίδες και περιοδικά, συλλογές παροιμιακού υλι­κού και λεξικά, μια δουλειά που απέδωσε ένα λημματολόγιο 11.000 εκφράσεων. Πρώτη αποκρυστάλλωση αυτού του υλικού στάθηκε το βιβλίο Το αλφαβητάρι των ιδιωματικών εκφράσεων, που είχα εκδώσει το 1997 από τις εκδόσεις Δίαυλος με την παρότρυνση του αείμνηστου Παναγιώτη Γαρίδη.

Το βιβλίο εκείνο είχε 730 λήμματα. Στη σημερινή έκδοση ο αριθμός των λημμάτων έχει αυξηθεί σε 1001, ενώ έχω ξαναδουλέψει ριζικά όλο το υλικό. Πάνω από 100 παραθέματα έχουν αλλάξει, λάθη της πρώτης έκδοσης διορθώθηκαν, εναρμονίστηκε η ορθογραφία, με δυο λόγια είναι ζήτημα αν υπάρχει έστω και ένα λήμμα που να είναι πανομοιότυπο με την προηγούμενη έκδοση· θεωρώ λοιπόν ότι στην ουσία πρόκειται για καινούργιο βιβλίο, και αυτό αντικατοπτρίζει και η αλλαγή του τίτλου. Ο αριθμός 1001 διαλέχτηκε συμβολικά, στην πραγματικότητα όμως ο αριθμός των λημμάτων είναι κάπως μεγαλύτερος, αφού αρκετά λήμματα αφορούν δύο εκφράσεις (συχνά παραπλήσιες), έχουν διπλό λογοτεχνικό παράθεμα και θα μπορούσαν εύκολα να αποτελέσουν δύο λήμματα. Για παράδειγμα, στο λήμμα «σηκώνω παντιέρα» γίνεται επίσης αναφορά στην έκφρ. «σηκώνω μπαϊράκι», και δίνεται ένα παράθεμα και για αυτήν.

Βέβαια, είτε 1001 είτε 1100, τα λήμματα του βιβλίου δεν αρκούν για να καλύψουν όλο το εύρος του φρασεολογικού πλούτου της ελληνικής. Κάτι τέτοιο θα απαιτούσε περίπου δεκαπλάσιο αριθμό λημμάτων. (Κάποτε θα γίνει κι αυτό, σε ηλεκτρονικό μάλλον μέσο). Τα κριτήρια επιλογής ήταν η συχνότητα χρήσης της έκ­φρασης, το κατά πόσον είναι ή όχι σημασιολογικά διαυ­γής, και το αν υπήρχαν ενδιαφέροντα στοιχεία γι’ αυτήν που ο μέσος αναγνώστης ίσως αγνοεί.

Έδωσα βάρος στην αναζήτηση αντίστοιχων εκφράσε­ων στα αρχαία και μεσαιωνικά ελληνικά· όχι από απεγνωσμένη προσπάθεια σύνδεσης με το ένδοξο παρελ­θόν, αλλά επειδή είναι ελκυστικό να βλέπει κανείς ότι μια έκφραση φαινομενικά σύγχρονη υπάρχει στη γλώσ­σα εδώ και πολλούς αιώνες.

Άλλωστε, ο κόσμος των ιδιωματικών εκφράσεων πατά­ει γερά στο παρελθόν θυμίζει μια καθημερινή ζωή ολότε­λα διαφορετική από τη σημερινή στις πόλεις· στις εκφρά­σεις αυτές επιβιώνουν αντικείμενα μιας αγροτικής Ελλάδας που χάνεται, όπως το ροδάνι, το χτένι του αργαλειού ή το σφοντύλι. Μπορεί το αυτοκίνητο να παίζει εδώ και πολλές δεκαετίες καίριο ρόλο στη ζωή μας, αλλά όταν θέλουμε να πούμε ότι κάποιος εξασφαλίστηκε, λέμε ακόμα ότι «έδεσε τον γάιδαρό του».

Για κάθε λήμμα παραθέτω τουλάχιστον ένα παράδειγμα χρήσης από τη λογοτεχνία ή αλλού· θεωρώ την παράθεση αποσπα­σμάτων απολύτως απαραίτητο στοιχείο μιας παρόμοιας εργασίας, αν και ξέρω ότι υπάρχουν όχι αβάσιμες ενστάσεις στη χρήση λογοτεχνικών έργων για την κατάρτιση σωμάτων κειμένων· πιστεύω όμως ότι τα λογοτεχνικά αποσπάσματα (σε αντιδιαστολή με τα αντλημένα από κοινά σώματα κειμένων ή πολύ περισσότερο τα κατασκευασμένα) έχουν το πλεονέκτημα ότι δίνουν στον αναγνώστη την ευκαιρία να γευτεί, έστω και σαν ορεκτικό, ζωντανά και συχνά έξοχα δείγμα­τα λόγου: από τον Μακρυγιάννη και τον Παπαδιαμάντη, έως τον Καραγάτση και τον Ταχτσή, και από αυτούς μέ­χρι το νεότερο θέατρο και τους νεότατους συγγραφείς ή σημερινά αποσπάσματα δημοσιογραφικού λόγου.

Το βιβλίο δεν διακρίνεται για την επιστημονική του αυστηρότητα· ο ειδικός πιθανώς να φρίξει βλέποντας να χρησιμοποιώ τους όρους «φράση» και «έκφραση» περί­που σαν συνώνυμους, ενώ απέφυγα την παράθεση αναλυτικής βιβλιογραφίας που θα απαιτούσε πολλές σελίδες, προτιμώντας να διαθέσω όσο το δυνατόν πε­ρισσότερο χώρο στα λήμματα.

Ωστόσο, παρά την ερασιτεχνική μου ιδιότητα, έχω ελέγξει σχολαστικά τις πληροφορίες που παραθέτω, και τολμώ να τις θεωρώ έγκυρες· μάλιστα, με κίνδυνο να κάνω το βιβλίο μου λι­γότερο εντυπωσιακό, απέφυγα μια συνήθη αρρώστια των παρόμοιων συλλογών, που πολύ αγαπούν να ανά­γουν τη γέννηση παρόμοιων εκφράσεων σε ιστορικά γεγονότα, προσδιορίζοντας με ακρίβεια ημερομηνίες και ονόματα πρωταγωνιστών. Τέτοιες συγκεκριμένες εξηγήσεις είναι θελκτικές, αλλά σχεδόν ποτέ δεν αληθεύ­ουν και όχι σπάνια αποδεικνύεται ότι η έκφραση έχει καταγραφεί πολύ νωρίτερα από τότε που συνέβη το πε­ριστατικό που δήθεν τη γέννησε. Τρανό παράδειγμα η έκφραση «χρωστάει της Μιχαλούς», που σύμφωνα με την επικρατούσα ευφάνταστη εκδοχή γεννήθηκε από μια ταβερνιάρισσα στο Ανάπλι το 1830 –ενώ έχει καταγραφεί σε έργο του 1810!

Για να πάρετε μια γεύση, παραθέτω ένα τυχαίο λήμμα:

του έψαλε τον αναβαλλόμενο: τον επέπληξε αυστηρά και επί πολλή ώρα. Ο «αναβαλλόμενος» είναι ένα δοξαστικό του εσπερινού της Μεγ. Παρασκευής, τροπάριο μακρό που ψάλλεται αργά και ξεκινάει με τις λέξεις «Σέ τον αναβαλλόμενον το φως ώσπερ ιμάτιον» («εσύ που τυλίγεσαι το φως σαν ρούχο», έξοχη ποίηση παρμένη από τον Ψαλμό 103). Για μια ακόμα φορά, η λαϊκή χρήση αδιαφορεί για την κυριολεκτική σημασία της λέξης.

Μια μέρα είχε βγει στη σκάλα της υπηρεσίας και μου ’ψελνε τον αναβαλλόμενο. «Δε μπορούμε πια να ησυχάσουμε μ’ αυτό το βρομόσκυλο!…» και τα λοιπά, και τα λοιπά. [Κ. Ταχτσής, Το τρίτο στεφάνι]

Άντε, να βάλουμε κι άλλο ένα:

τον (το) γράφω στα παλιά μου τα παπούτσια: περιφρονώ κάποιον ή κάτι, δεν τον υπολογίζω καθόλου, δεν του δίνω καμιά σημασία. Φράση δηλωτική έσχατης περιφρόνησης. Καμιά φορά, στη σύγχρονη χρήση, για ένταση της ειρωνείας ίσως, «μεταφράζεται» στην καθαρεύουσα, π.χ. : «με τον τοπικό δήμαρχο να γράφει στα παλαιότερα των υποδημάτων του τους νόμους, Ελευθεροτυπία, 22.3.2010».

Εγώ βέβαια τα πολιτικά μου δικαιώματα τα είχα γραμμένα στα παλιά μου τα παπούτσια. Ποτές μου δεν πήγα να ψηφίσω· να διαλέγω μοναχός μου ποιος κλέφτης θα με κλέβει και ποιος τζελάτης θα με κόφτει. [Κ. Βάρναλης, Η αληθινή απολογία του Σωκράτη]

Το βιβλίο βρίσκεται ήδη στα βιβλιοπωλεία και σας περιμένει. Μπορείτε επίσης να το παραγγείλετε και ηλεκτρονικά -εδώ βλέπετε την παρουσίαση από το ηλεβιβλιοπωλείο της Πολιτείας. Κάποια στιγμή θα φτιάξω και μια ειδική σελίδα για το βιβλίο. Κατά τα άλλα, ζητώ συγνώμη επειδή τον τελευταίο καιρό τα άρθρα του ιστολογίου είναι περισσότερο αυτοδιαφημιστικά από συνήθως, αλλά, βλέπετε, πλησιάζει η περίοδος των γιορτών. Υπόσχομαι πάντως το επόμενο βιβλίο που θα παρουσιάσω να μην είναι δικό μου.

 

90 Σχόλια προς “Λόγια του αέρα, ένα καινούργιο βιβλίο”

  1. MK said

    Συγχαρητήρια και καλοπερπάτητο (αν είναι έτσι η έκφραση 🙂 )

  2. spiral architect said

    Καλημέρα. 🙂
    Καλοπώλητο το νέο πόνημα.
    Ιδιωματισμούς ξέρω και όλοι τους ξέρουμε. Οι ιδιωτισμοί μού φέρνουν κάτι σε ιδιωτεία. 🙄

  3. τουρκόσπορος said

    Καλοτάξιδο! Μιαν ερώτηση μονάχα, έχω ένα φίλο που μαθαίνει ελληνικά κι όπως όλοι οι άνθρωποι, σε όποια γλώσσα και να μαθαίνουν, δυσκολεύεται με τις στερεότυπες αυτές φράσεις (στα τουρκικά λέγονται καλούπια, πολύ πιο πετυχημένο από τους «ιδιωτισμούς» που δε λένε τίποτα στ’ αφτί του Έλληνα). Το συστήνετε λοιπόν το βιβλίο για τέτοια χρήση;

  4. καλοτάξιδοτο βιβλλίο

    ( η έκφραση περιλαμβάνεται στις παγιωμένες των βιβλιοφίλων ; )

  5. sarant said

    Καλημέρα, ευχαριστώ πολύ για τα πρώτα σχόλια!

    2: Τους ξέρουμε ιδιωματισμούς επειδή έχουμε το αγγλικό idioms. Ο ιδιωτισμός κι εμένα αυτό μού θυμίζει 🙂

    3: Νομίζω ότι είναι κατάλληλο, αν και βέβαια δεν είναι γραμμένο για ξένους που μαθαίνουν τη γλώσσα.

  6. τουρκόσπορος said

    Αυτός είναι τσάκαλος, θα τα καταφέρει, είναι απ’ τις περιπτώσεις των ανθρώπων που ξέρουν ελληνικά απ’ την κούνια, αλλά… δεν το ξέρουν οι ίδιοι! Ευχαριστώ.

  7. Πάνος με πεζά said

    Το καλύτερο δώρο (παγιωμένη έκφραση).

  8. spiral architect said

    Έχω ακόμα απ’ τα μικράτα μου το ετυμολογικό λεξικό της OUP «English Vocabulary, Grammar and Idioms» έκδοσης 1972, 1000 περίπου σελίδων όπου ξεφυλλίζοντας το τώρα, κοντά στις 150 σελίδες είναι οι αγγλικοί – UK ιδιωματισμοί με τα παραδείγματά τους.

  9. rogerios said

    Καλοτάξιδο και το καινούργιο! 🙂

  10. sarant said

    Ευχαριστώ πολύ για τα νεότερα και τις ευχές!

  11. Καλημέρα, καλή επιτυχία. Μου αρέσει πολύ και το εξώφυλλο!
    Απόσπασμα από ανάλογο βιβλίο του 2513: «Μπορεί ο διακτινισμός να παίζει εδώ και πολλές δεκαετίες καίριο ρόλο στη ζωή μας, αλλά όταν θέλουμε να πούμε ότι κάποιος εξασφαλίστηκε, λέμε ακόμα ότι «βρήκε θέση για παρκάρισμα»».

  12. oxtapus said

    Reblogged this on Oxtapus *beta.

  13. Βασίλης Ορφανός said

    Συγχαρητήρια!

  14. munich said

    Συγχαρητήρια. Φαίνεται πολύ χρήσιμο και σίγουρα θα το ξεφυλλίσω όταν κατέβω, ανάλογα με τα κιλά που θα πρέπει να φέρω πίσω μπορεί να το αγοράσω κίολας ή κάποιοι που τυχαία διαβάζουν αυτή τη στιγμή το ιστολόγιο και με ξέρουν θα μπορούσαν να με εκπήξουν δωρίζοντάς το μου 😆

  15. ANGELIKI said

    Συγχαρητήρια! ΚΙ ΑΣ ΜΗΝ ΤΟ ΞΕΡΩ!

  16. Νικοκύρη συγχαρητήρια! Το παράγγειλα, αλλά που να σε βρω να το υπογράψεις κι αυτό; 🙂

  17. sarant said

    Eυχαριστώ πολύ για τα νεότερα σχόλια!

    16: Ηλεκτρονική υπογραφή δεν χωράει εδώ, ε; 😉

  18. 🙂
    Μπααααα. Εκτός αν αύριο και μεθαύριο θα είσαι στην Αθήνα…

  19. Αρκεσινεύς said

    Αν και δε μου αρέσει η λέξη, εύχομαι γρήγορα να συμπεριληφτεί στα ευπώλητα. Άραγε ποιος τη χρησιμοποίησε πρώτος;
    Οτιδήποτε αφορά τη γλώσσα ευπρόσδεκτο.

  20. sarant said

    18: Όχι δυστυχώς, τον άλλο μήνα.

    19: Και μένα δεν μ’αρέσει καθόλου η λέξη. Καλύτερα ξυπόλυτος παρά ευπώλητος 🙂

  21. gbaloglou said

    πωλητήρης; 🙂

    [Για πες μας όμως, πως σούρθε όχι απλώς να διαβάσεις όλα αυτά τα έργα αλλά και να τα αποδελτιώνεις κιόλας, και σε τρυφερή μάλιστα ηλικία;]

  22. Θα το πάρω στις γιορτές που θα βρεθώ στην Ελλάδα, αν δεν έχει εξαντληθεί (που σου το εύχομαι!) ως τότε.

  23. sarant said

    21: Είδα ένα γαλλικό λεξικό που είχε παραθέματα λογοτεχνικά για κάθε έκφραση, και ζήλεψα.

  24. spyroszer said

    Αέρα στα πανιά σου Νικοκύρη!

  25. per aspera said

    Πολύ ενδιαφέρον. Να είναι καλοτάξιδο.
    Αυτό το ¨ιδιωτισμοί¨ είναι πολύ ανάποδο.Καμιά φορά οι αγγλοσάξονες μας επαναφέρουν στην τάξη.

  26. oikodomos said

    Καλοδιάβαστο και καλοπούλητο!
    Καλή δύναμη!

  27. Alexis said

    Συγχαρητήρια και καλές πωλήσεις!

  28. Πάντως το «ιδιωτισμοί» μπορεί να είναι παρεξηγήσιμο γι όσους θεωρούν πως το αντιδάνειο ακολουθεί υποχρεωτικά την αρχική ορθογραφία.
    Εννοώ το Ιδιώτης<< idiot<< ( idiotism )<< ιδιωτισμός

  29. sarant said

    Ευχαριστώ για τα νεότερα!

    25.28: Ναι, έχει αυτό το πρόβλημα ο όρος.

  30. gbaloglou said

    23: έμπρακτος ζήλος 🙂

  31. Καλοτάξιδο. Συγχαρητήρια.

  32. aerosol said

    Εύχομαι κάθε επιτυχία στο νέο πόνημα!

  33. Γς said

    >Υπόσχομαι πάντως το επόμενο βιβλίο που θα παρουσιάσω να μην είναι δικό μου.

    Τι λέει ρε ο άνθρωπος;

    Τι “δικό μου”;
    Κάθε βιβλίο του εδώ είναι και ΔΙΚΟ ΜΑΣ!

  34. sarant said

    Ευχαριστώ για όλα τα νεότερα σχόλια!

    33: 😉

  35. Πέπε said

    Εύχομαι καλές πωλήσεις και καλές κριτικές. Και να έχει επιτυχία: να διδάξει και να τέρψει.

    Στο διάλογο για τον όρο «ιδιωτισμοί» έχω να καταθέσω ότι εμένα με καλύπτει. Είναι γεγονός ότι όχι μόνο δημιουργεί κακέμφατους συνειρμούς αλλά είναι και ετυμολογικά ατυχής (δηλαδή από πού υποτίθεται ότι βγαίνει; από τον ιδιώτη; καμία σχέση! ). Σστην ουσία είναι απλώς η λέξη «ιδιωματισμός» με μια μικρή μορφολογική διαφοροποίηση, σαν σύνθημα ότι και η έννοια είναι διαφοροποιημένη (πρβλ. κυκλοφοριακό-κυκλοφορικό, εθνικισμός-εθνισμός κ.ά.). Το ότι αισθητικά την έχω αποδεχτεί είναι εντελώς συγκυριακό: πρώτη φορά που διδάχτηκα με ακρίβεια την έννοια, με αυτό τον όρο είχε παρουσιαστεί. Οπότε άλλους είναι κατανοητό να τους ενοχλεί.

    Νοηματικά όμως μου φαίνεται σαφώς ο πιο ξεκάθαρος από όσους άλλους αναφέρθηκαν.

  36. smerdaleos said

    Καλοπώλητο Νίκο !!!

  37. δὲν εἶναι σίοκουελ τοῦ «Λόγια τῆς Πλώρης ἔ;

    Καλοτάξιδο!

  38. Μαρία said

    Καλοτάξιδο.

    Νικοκύρη, και στα γαλλικά χρησιμοποιείται ο όρος παγιωμένες εκφράσεις: expressions figées.

  39. sarant said

    Ευχαριστώ για τα νεότερα σχόλια 😉

  40. michm said

    καλοτάξιδο και καλή αρχή για την συγγραφή του επόμενου

  41. […] Ο ίδιος ο συγγραφέας για τα ΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΑΕΡΑ ΕΔΩ […]

  42. — «Λόγια τού αέρα»… Χμμ, σαν να λέμε «έπεα πτερόεντα»;
    Καλήν τύχη στίς πωλήσεις του, Κε Σαραντάκε. Θα σάς «αγοράσω» κι εγώ μόλις επανακάμψω στά πάτρια. Να μείνετε πάντα παραγωγικός και να διατηρείτε τόν ενθουσιασμό σας και τά ενδιαφέροντά σας για τά ωραία!

  43. Προσγολίτης said

    «Κλέβοντας» τον Οικοδόμο (σχ. 26), εύχομαι, Νικοκύρη, καλοπούλητο!
    Δύναμη και γι’ άλλα!

  44. Πέπε said

    19, 20: Μα το «ευπώλητο» νομίζω ότι μόνο χλευαστικά το έχω ακούσει. Π.χ.: «Κοέλιο; Α, λέτε εκείνο τον ευπώλητο;» Οπότε δεν πειράζει που είναι χάλια λέξη. Άλλωστε χρησιμοποιείται αντί του μπεστ σέλερ χωρίς να σημαίνει ακριβώς το ίδιο (άλλο να πουλάει καλά κι άλλο να πουλάει άριστα).

  45. Συγχαρητήρια κι από μένα αγαπητέ κύριε Νίκο..!
    Υπέροχο πόνημα και υπέρ του δέοντος χρήσιμο στον καθένα μας που αγαπά κι ασχολείται με την γλωσσική θεματογραφία, είτε ερασιτεχνικά είτε επαγγελματικά.
    Καλοτάξιδο, καλοπώλητο και καλά κουράγια κι εμπνεύσεις για το επόμενο δημιούργημά σου.
    Μη ξεχάσω να αναφέρω επί του θέματος ότι μερικές απ’ τις αγαπημένες και συχνόχρηστες παγιωμένες εκφράσεις [ιδιωτισμοί ή ιδιωματισμοί, δεν υπάρχει μεγάλη διαφορά] είναι :
    »Έχει ο καιρός γυρίσματα»
    »Όλα εδώ πληρώνονται»
    »Ουδείς χειρότερος εχθρός του ευεργετηθέντος αχάριστου» [περισσότερο παροιμία ή λαϊκή ρήση]
    »Πλήρωμα του χρόνου»

  46. Πάνος με πεζά said

    Τι να βρούμε για το «ευπώλητο»… Δημοφιλή, σας αρέϊς;
    Α, και με την ευκαιρία, λέξη «δημοφιλία» υπάρχει; (γιατί είναι ο μόνιμος τσακωμός μου : θεωρώ ότι τα εις -φιλία προκύπτουν από τα εις -φιλος, ομοφυλοφιλία, αστυφιλία, παιδοφιλία, και όχι από τα εις -φιλής, γι αυτό και δεν υπάρχει, ας πούμε, «προσφιλία»)

  47. Πάνος με πεζά said

    Δημοφιλές, ενικός αριθμός, που λένε και στον Τραμπάκουλα…

  48. sarant said

    Eυχαριστώ πολύ για τα νεότερα σχόλια!

    44: Για τον ευεργετηθέντα αχάριστο δείτε εδώ το παλιότερο αρθρο:
    https://sarantakos.wordpress.com/2013/10/14/axaristos/

    45: Η δημοφιλία υπάρχει εδώ και δυο-τρεις αιώνες:
    https://sarantakos.wordpress.com/2010/08/20/koraistamatop/

  49. sarant said

    46: Επίσης, θεοφιλής έδωσε θεοφιλία.

  50. Αρκεσινεύς said

    Ο Κυριακίδης στη λαογραφία του ονομάζει τις παγιωμένες εκφράσεις παροιμιώδεις μεταφορικές εκφράσεις. Ο Ανδριώτης τις ονομάζει στερεότυπες και μεταφορικές.

  51. Ορεσίβιος said

    Καλοτάξιδο Νίκο.

  52. Βρήκα λοιπόν με τί θα αλλάξω κάτι που μου δώρισαν τελευταία… Καλή κυκλοφορία!

  53. sarant said

    Eυχαριστώ για τα νεότερα!

  54. ΕΦΗ ΕΦΗ said

    Καθόλου «ανεμώλια λόγια» ετούτα.
    Ούριοι οι άνεμοι της εξόδου τους στο κοινό.

  55. palaiapoli said

    Reblogged this on Παλαιά Πόλη.

  56. Τσούρης Βασίλειος said

    Καλοπούλητο!
    Θα το πάρω πριν …εξαντληθεί!

  57. DIR said

    Νικοκύρη, εύχομαι πολλές εκδόσεις !!!!

  58. sarant said

    Ευχαριστώ, ευχαριστώ!

  59. Παλαιών Πατρών Ιωάννης said

    Γιάμι σταφ! Το παράγγειλα από το e-shop που δεν χρεώνει ταχυδρομικά για παραλαβή από το κατάστημα.

  60. sarant said

    59: Να είσαι καλά, Ιωάννη! 🙂

  61. Γς said

    Ακούω τώρα:

    Κανονικά έπρεπε αύριο να πάνε η Μακρή και Κωνσταντοπούλου στη Μέρκελ αντί του Σαμαρά.
    Για να της μιλήσουν σαν καγκελάριες σε καγκελάριο!

    (Νεόκοπος, ΝΕΑ).

  62. spiral architect said

    @61: Μπας και άκουσες ότι, ενδεχομένως στη παραμεθόριο Καλαμάτα θα δημιουργηθεί βάση εκτόξευσης πυραύλων για το Διάστημα; :mrgreen:
    Οπότε καλούνται οι Καλαματιανοί all over the world να υποβάλλουν αιτήσεις για το τo project «Kalamata Stargate» μέσω της πύλης του σκληρού ΑΣΕΠ.

  63. sarant said

    Γι’ αυτό είναι παραμεθόρια η Καλαμάτα: συνορεύει με το Άλφα του Κενταύρου -όχι παίζουμε!

  64. emma said

    Ευχές για πολλά ( ! )
    (Ο Ουγκώ, θέλοντας να μάθει την πορεία των πωλήσεων του βιβλίου του, έστειλε στον εκδότη του ένα τηλεγράφημα, που περιείχε μόνο το χαρακτήρα:?. Έλαβε από τον εκδότη την ανάλογη απάντηση, ένα τηλεγράφημα με το χαρακτήρα:!. )

  65. sarant said

    😉

  66. Γς said

    62:
    ΟΓς με τα πιτσιρίκια του στο Johnson Space Center στο Χιούστον.

    Θα προλάβει να πάει και στο SSC;
    (SSC = Samaras Space Center στην Καλαμάτα)

  67. ππαν said

    Σπολλάτη, Νικοκύρη! Είσαι όμως χαλκέντερος, πόσες ώρες έχει η ημέρα σου;

  68. sarant said

    Μερσί! Κάναμε μια αίτηση για 36, να δούμε αν θα εγκριθεί.

  69. Εύχουμαι καλές πωλήσεις. Σε ντάνες, να μην τις παίρνει ο αέρας! Αν και οι καλές πωλήσεις γίνονται πλέον με συμβάσεις και όχι λόγω περιεχομένου (http://left.gr/news/pos-pigasos-kai-proto-thema-piran-tin-promitheia-vivlion-toy-oedv-ypsoys-92940591-eyro-2009)

  70. Είθε οι ελεγκτές εναέριας κυκλοφορίας να αντιμετωπίσουν υπερβολικό φόρτο από την κυκλοφορία του βιβλίου, στο όριο της εξάντλησης!

  71. […] https://sarantakos.wordpress.com/2013/11/20/logiaera/#more-10024 […]

  72. sarant said

    Eυχαριστώ, ευχαριστώ!

  73. Πέπε said

    > […] απέφυγα μια συνήθη αρρώστια των παρόμοιων συλλογών, που πολύ αγαπούν να ανά­γουν τη γέννηση παρόμοιων εκφράσεων σε ιστορικά γεγονότα, προσδιορίζοντας με ακρίβεια ημερομηνίες και ονόματα πρωταγωνιστών. Τέτοιες συγκεκριμένες εξηγήσεις είναι θελκτικές, αλλά σχεδόν ποτέ δεν αληθεύ­ουν […]

    Ποια είναι άραγε η χρησιμότητα ενός τέτοιου βιβλίου; Ξέρουμε τι σημαίνει «τον γράφω στα παλιά μου τα παπούτσια», δε χρειαζόμαστε να μας το μάθει κανείς. Αν υπήρχε μεγαλύτερη πίστη στις ερμηνείες της γέννησης των εκφράσεων βάσει γεγονότων, αυτή η οιονεί «ετυμολόγησή τους» θα μπορούσε να είναι μια προσφορά, κάτι τέτοιο όμως δεν παίζει. Ότι καταλογογραφήθηκαν ώστε να εντοπίζονται πιο εύκολα απ’ ό,τι σ’ ένα λεξικό; Εντάξει, αλλά μόνο χίλιες από το υπερδεκαπλάσιο κόρπους. Ότι τεκμηριώνονται με λογοτεχνικά αποσπάσματα; Και πάλι, η χρήση μιας πάγκοινης έκφρασης από λογοτέχνη δεν προσθέτει κάτι φοβερό στις γνώσεις μας. Ότι ανιχνεύεται η ιστορική τους πορεία μέσα στη γλώσσα; Απλώς διασκεδαστικόν («ελκυστικό» λέει ο ίδιος ο πονήσας).

    Ασφαλώς θα μπορούσε να αντιτείνει κανείς πολλές και διάφορες ουσιαστικές χρησιμότητες (κι αυτά που γράφω, άλλωστε, λίγο σοφιστικά τα γράφω προφανώς), αλλά εγώ εντοπίζω μία που μου κάνει εντύπωση: το γεγονός ακριβώς ότι οι εκφράσεις, ενώ συλλέγονται και μελετώνται μεθοδικά, ΔΕΝ ετυμολογούνται βάσει γεγονότων. Μια αρνητική δηλαδή (διά παραλείψεως) συμβολή. Υποθέτω πως ό,τι περίπου γράφει εδώ η ανάρτηση θα υπάρχει και στον Πρόλογο, και άρα όπως εμείς έτσι κι οι αναγνώστες του βιβλίου θα πληροφορηθούν την άποψη του συγγραφέα γι’ αυτές τις προσπάθειες ετυμολόγησης. Αλλά πόσες φορές θα διαβαστεί ο πρόλογος, Λιγότερες απ’ ό,τι το κύριο σώμα. Στο σώμα είναι που αυτή η παράλειψη κάνει δουλειά. Θα συνηθίσει τον αναγνώστη ότι ένα τέτοιο έργο, και μάλιστα σοβαρό, όχι προχειρατζήδικο αλλά επιστημονικό, δεν περιλαμβάνει αναγωγή των εκφράσεων σε περιστατικά.

    Ως γνωστόν, αυτοί που συνηθίζουν να λένε σε κουβέντες «ξέρεις από πού βγήκε αυτή η έκφραση;» συνήθως δεν είναι ούτε οι ειδικοί επί του θέματος αλλά ούτε και οι λειτουργικά αναλφάβητοι. Στην ενδιάμεση μορφωτική κατηγορία είναι προσφιλείς τέτοιυ είδους αποκαλύψεις της «αλήθειας». Στην ίδια κατηγορία που επίσης χαίρεται με το «πράσσειν άλογα» (= δεν είναι αυτό που νομίζετε, σταθείτε να σας εξηγήσω εγώ), με την καταμέτρηση των δισεκατομμυρίων λέξεων της ελληνικής γλώσσας, κλπ.. Δηλαδή στους ημιμαθείς.

    Ιδού λοιπόν μια προσπάθεια συμβολής στην καταπολέμηση της ημιμάθειας. Εύχομαι να πιάσει!

  74. gbaloglou said

    Είχα γύρω στις δώδεκα άγνωστες εκφράσεις, ανάμεσα στις οποίες αρκετές προβλέψιμες, πχ «όσο πατάει η γάτα» ή «στου βοδιού το κέρατο πήγε». Πιο δύσκολες οι «νερό κι αλάτι», «βάλε του ρίγανη», «ψώνισε από σβέρκο», «το έδεσε σε ψιλό μαντήλι», «δεν παίρνει κάβο». Και μια μεγάλη έκπληξη: το «κατέβα να φάμε» νόμιζα πως λεγόταν αποκλειστικά για ψηλή γυναίκα, όχι για ψηλό άτομο γενικώς 🙂 🙂

  75. sarant said

    Μακάρι να πιάσει, διότι οι «συγκλονιστικές ιστορίες», όταν διατυπώνονται με βεβαιότητα, έχουν πέραση…..

  76. sarant said

    74: Καναδυό άγνωστές σου με παραξενεύουν, πρέπει να πω. 🙂

  77. gbaloglou said

    76 ένα μυαλό χειμώνα καλοκαίρι, τι να σου κάνει 🙂

  78. Μαρία said

    74
    Για να παρηγορηθείς, την έκφραση «ψώνισε απο σβέρκο» την έμαθα απο παλιολλαδίτες πριν εικοσαριά χρόνια.

  79. sarant said

    Λες να είναι χαμουτζήδικη έκφραση; Να το δούμε, μήπως το προσθέσω στην (αν γίνει) δεύτερη έκδοση 🙂

  80. spyroszer said

    Για τον αναβαλλόμενο μια σκέψη, αν και δεν ξέρω καθόλου τα εκκλησιαστικά.
    Βλέπω ότι το αναβάλλομαι είχε (δεν ξέρω ακριβώς ποιες χρονικές περιόδους) τρεις βασικές σημασίες: ραθυμώ, δηλ. τη σημερινή σημασία, ανακρούομαι, προανακρούομαι τις χορδές (και αναβολαί αι μελωδίαι και αμβολαί), και ενδύομαι (ο αναβαλλόμενος φως ως ιμάτιον). Θα μπορούσε ίσως να προέρχεται η φράση «του ψάλλω τον αναβαλλόμενο» από τη δεύτερη σημασία, οπότε θα ήταν και πιο κοντά στην κυριολεκτική σημασία και πιο λογικό.
    http://books.google.gr/books?id=tkF0yYA-9hYC&pg=RA1-PA81&dq=%22%CE%9F+%CE%B1%CE%BD%CE%B1%CE%B2%CE%B1%CE%BB%CE%BB%CF%8C%CE%BC%CE%B5%CE%BD%CE%BF%CF%82%22&hl=el&sa=X&ei=poiPUpCpFead0wW0y4GYBg&ved=0CEIQ6AEwAw#v=onepage&q=%22%CE%9F%20%CE%B1%CE%BD%CE%B1%CE%B2%CE%B1%CE%BB%CE%BB%CF%8C%CE%BC%CE%B5%CE%BD%CE%BF%CF%82%22&f=false
    http://books.google.gr/books?id=-QaA4rufY-EC&pg=PA577&dq=%22%CE%9F+%CE%B1%CE%BD%CE%B1%CE%B2%CE%B1%CE%BB%CE%BB%CF%8C%CE%BC%CE%B5%CE%BD%CE%BF%CF%82%22&hl=el&sa=X&ei=poiPUpCpFead0wW0y4GYBg&ved=0CFIQ6AEwBg#v=onepage&q=%22%CE%9F%20%CE%B1%CE%BD%CE%B1%CE%B2%CE%B1%CE%BB%CE%BB%CF%8C%CE%BC%CE%B5%CE%BD%CE%BF%CF%82%22&f=false

    Αν δείτε σε διάφορα εκκλησιαστικά βιβλία υπάρχουν διάφορα τροπάρια που έχουν τον τίτλο «αναβαλλόμενος», άσχετα με την φράση «Σε τον αναβαλλόμενον»:
    http://books.google.gr/books?id=y7NUAAAAcAAJ&pg=PA219&dq=%22%CE%9F+%CE%B1%CE%BD%CE%B1%CE%B2%CE%B1%CE%BB%CE%BB%CF%8C%CE%BC%CE%B5%CE%BD%CE%BF%CF%82%22&hl=el&sa=X&ei=R4uPUquTIeaJ0AWx3IGICQ&ved=0CDUQ6AEwATge#v=onepage&q=%22%CE%9F%20%CE%B1%CE%BD%CE%B1%CE%B2%CE%B1%CE%BB%CE%BB%CF%8C%CE%BC%CE%B5%CE%BD%CE%BF%CF%82%22&f=false
    http://books.google.gr/books?id=BbB6IUQHmhsC&pg=PA155&dq=%22%CE%B1%CE%BD%CE%B1%CE%B2%CE%B1%CE%BB%CE%BB%CF%8C%CE%BC%CE%B5%CE%BD%CE%BF%22&hl=el&sa=X&ei=u4WPUtyvKYeW0AXq3YDYDQ&ved=0CC8Q6AEwADg8#v=onepage&q=%22%CE%B1%CE%BD%CE%B1%CE%B2%CE%B1%CE%BB%CE%BB%CF%8C%CE%BC%CE%B5%CE%BD%CE%BF%22&f=false
    http://books.google.gr/books?id=U2dHAAAAYAAJ&pg=PA342&dq=%22%CE%B1%CE%BD%CE%B1%CE%B2%CE%B1%CE%BB%CE%BB%CF%8C%CE%BC%CE%B5%CE%BD%CE%BF%22&hl=el&sa=X&ei=_YOPUvz1N-HH0QXauYHYDA&ved=0CGUQ6AEwCDgy#v=onepage&q=%22%CE%B1%CE%BD%CE%B1%CE%B2%CE%B1%CE%BB%CE%BB%CF%8C%CE%BC%CE%B5%CE%BD%CE%BF%22&f=false

  81. Μαρία said

    80
    Σου φαίνονται άσχετα, γιατί είναι ένδειξη για το πώς να ψαλεί η ωδή. Δες και την ωδή θ, (σύμφωνα με το) Ησαΐα χόρευε 😉

  82. spyroszer said

    81. Α δηλαδή ο μουσικός ρυθμός!
    Πάντως, δεν ξέρω αν είναι τυχαίο, βλέπω ότι ο συγκεκριμένος Ψαλμός, ο αναβαλλόμενος, λέγεται Προοιμιακός, γιατί λέει αποτελεί το προοίμιο του Εσπερινού κλπ.
    http://www.oodegr.com/oode/biblia/typiko1/kef3.htm
    Όμως τέτοια σημασία είχε και το αναβάλλομαι:
    strike up, begin to play or sing
    http://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus%3Atext%3A1999.04.0057%3Aalphabetic+letter%3D*a%3Aentry+group%3D125%3Aentry%3Da%29naba%2Fllw

  83. Μαρία said

    82
    Τυχαίο είναι. Δεν λέγεται προοιμιακός, επειδή ο δεύτερος στίχος αρχίζει με τη λέξη αναβαλλόμενος.
    Απλώς ο Νικοκύρης συνδέει τη φράση με το δοξαστικό της Μ. Παρασκευής κι όχι με τον ψαλμό απ’ όπου η φράση αναβαλλόμενος φως.

  84. sarant said

    82-83: Γύρισα μόλις από ζιαφέτ, και δεν μπορώ να εμβαθύνω σε όσα λέτε, αλλά θα το κοιτάξω με ησυχία αύριο.

  85. spyroszer said

    83. Δεν το καταλαβα καλα το σχολιο (το πρωτο σκελος) 🙂
    Η σημασια αυτη του αναβαλλομαι ειναι παλιοτερη του ψαλμου.
    Παντως, απ’ οπου κ να προερχεται ο αναβαλλομενος, φαινεται οτι υπηρχε στην επισημη εκκλησιαστικη ορολογια, εστω στην ψαλτικη αργκο, δεν ηταν λαικη.

  86. Μαρία said

    85
    Ο χαρακτηρισμός προοιμιακός δεν έχει σχέση με τη λέξη αναβαλλόμενος. Αν στην αρχή του 2ου στίχου υπήρχε άλλη λέξη π.χ. ο περιβάλλων (τον ουρανόν εν νεφέλαις) , θα ονομαζόταν ο περιβάλλων. .

  87. Το πήρα το πόνημα κι άρχισα το διάβασμα. Να πω τη μαύρη αλήθεια μετά 3-4 σελίδες σταμάτησα να διαβάζω τα αποσπάσματα, νομίζω ότι τελικά αποσπούν (ως αποσπάσματα…:) ) την προσοχή.

    Νικοκύρη, συγγνώμη που πάλι θα είμαι άγγελος κακών, αλλά στην αρχή της εισαγωγής έμεινε ο αριθμός 730 από την παλιά έκδοση, αντί του 1000 της τωρινής. Στο επόμενο θα με πάρεις για διορθωτή!

  88. ΕΦΗ ΕΦΗ said

    Αναβαλλόμενος Ανάβαλος,ήδη από το 2008
    το 2013,αναβαλλόμενος που τους πρέπει…

  89. ΕΦΗ ΕΦΗ said

    88
    Το 2013.

  90. sarant said

    87: Σοβαρά; Ωχ…..

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: