Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Ένα γεύμα την παραμονή των Χριστουγέννων

Posted by sarant στο 22 Δεκέμβριος, 2013


Τα Χριστούγεννα πλησιάζουν και το ιστολόγιο αρέσκεται να συντηρεί ένα παλιό έθιμο, να δημοσιεύει δηλαδή χριστουγεννιάτικα αναγνώσματα, όπως έκαναν παλιά οι εφημερίδες και τα περιοδικά τέτοιες μέρες. Το σημερινό αφήγημα λογάριαζα να το παρουσιάσω εδώ και καιρό, αλλά δίσταζα επειδή, για να διηγηθώ ολόκληρη την ιστορία, μου χρειάζονται δυο συνέχειες. Τελικά, σήμερα θα δημοσιεύσω το πρώτο αφήγημα και την επόμενη Κυριακή θα δούμε τις αντιδράσεις που προκάλεσε η αρχική δημοσίευση, δηλαδή έναν βίαιο φιλολογικό καβγά στον μεσοπόλεμο.

Το αφήγημα που προκάλεσε τον καβγά δημοσιεύτηκε στο χριστουγεννιάτικο τεύχος του λαϊκού αλλά ποιοτικού περιοδικού Μπουκέτο το 1930, πριν από 83 73 χρόνια. Το υπογράφει ο Μιλτιάδης Μαλακάσης, ο οποίος αφηγείται μια χριστουγεννιάτικη περιπέτεια της παρέας της Δεξαμενής, στην οποία συμμετείχε στα νιάτα του, μαζί με τον Καρκαβίτσα, τον Βλαχογιάννη, τον Νιρβάνα και άλλους λόγιους -και βέβαια τον Αλέξανδρο Παπαδιαμάντη. Χρονολογίες δεν δίνονται, αλλά το περιστατικό πρέπει να συνέβη στο γύρισμα του 20ού αιώνα. Όμως πρέπει να σας προειδοποιήσω πως η ακρίβεια των εξιστορουμένων αμφισβητείται. Δείτε το λοιπόν σαν πεζογράφημα και όχι σαν μαρτυρία.

Έχω εκσυγχρονίσει την (έτσι κι αλλιώς αρκετά σύγχρονη) ορθογραφία. Ευχαριστώ πολύ τους αγαπητούς φίλους που μοιράστηκαν την πληκτρολόγηση του κειμένου, τον Ιστοδεσπότη και τον Σκύλο της Βάλιας Κάλντας. Δεν χρειάζονται πολλές διευκρινίσεις για το κείμενο, πέρα από το ότι η ελαφρώς κακέμφατη οδός Αγχέσμου δεν είναι άλλη από τη σημερινή Βουκουρεστίου.

ΦΙΛΟΛΟΓΙΚΕΣ ΑΝΑΜΝΗΣΕΙΣ                                   ΤΟΥ κ. ΜΙΛΤ. ΜΑΛΑΚΑΣΗ

ΕΝΑ ΓΕΥΜΑ ΤΗΝ ΠΑΡΑΜΟΝΗ ΤΩΝ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΩΝ

malakasis2Ένα μουντό πρωινό χινοπωριάτικης ημέρας, παραμονές των Χριστουγέννων, εδώ και εικοσιπέντε τουλάχιστον χρόνια, ο Ευρυσθένης Τσανάκας, λόγιος και συγγραφέας και άνθρωπος κολασίμων παθών, έπαιρνε τον καφέ του στο υπόστεγο του μικρού καφενείου της Δεξαμενής -στου κυρ Γιάννη. Τον έπινε και εδιάβαζε την εφημερίδα του, επισκοπώντας και από αταβισμόν ζουλαπιού τα περίγυρα, οσμιζόμενος και την ατμόσφαιρα.

Ο Ευρυσθένης Τσανάκας ! Τρομερό πρόσωπο, άνθρωπος πολυφαγάς, καυγατζής, χωρικός, θρασύδειλος, τύραννος και δούλος. Κακολόγος, κακόσουρτος, βραδύς αλλά παρατηρητικός και συγγραφέας με κάποιο ταλέντο.

Είναι πεθαμένος εδώ και είκοσι χρόνια το λιγότερο. Ύστερα από τόσον καιρό, και ο Θεός ακόμα θα τον συγχώρησε. Αλλά δεν πρόκειται περί αυτού. Ο Ευρυσθένης Τσανάκας, λοιπόν, εκείνο το πρωί, έκαμε την τύχη του.

Όπως παραφύλαγε, ανασηκωμένος σε μια στιγμή, συνέλαβε με το μάτι το ξεκομμένο γαλόπουλο που κατέβαινε από το Λυκαβητό σαστισμένο και παραπατώντας.

Εκαθόμουν ακριβώς αντίκρυ του και παρακολουθούσα τη σκηνή. Ο Τσανάκας το ήξερε και με υπόβλεπε. Ήμαστε φίλοι αλλά και εχτροί μαζύ. Μ’ αγαπούσε και δε με υπόφερε. Τον εκαυτηρίαζα εκεί που πονούσε και εφρύαζε. Και το πιο που τον λυσσούσε, ήτανε ο αφελής και παιγνιδιάρικος τρόπος μου.

Το γαλί  ως τόσο κατέβαινε· έφτανε τώρα στο διάμεσο των δύο καφενείων, ήσαν τότε δύο τα καφενεία της Δεξαμενής, κι εκεί που κοντοστάθηκε αναποφάσιστο ακόμα, ο Ευρυσθένης Τσανάκας ευρέθηκε στο πλάι του. Είχε πάρει από κάτω ένα ξεροκάλαμο και διαγράφοντας ημικύκλιο, από τη μια μεριά του έκοψε με το σώμα του το δρόμο, ενώ από την άλλη, τάπα, τάπα, με τη βέργα, το ‘φερνε προς το καφενείο. Συγχρόνως με λίγη ψίχα ψωμιού που έτριβε με το άλλο του χέρι, καθησύχαζε το πουλερικό, που αναθαρρεμένο έτσι, παρασύρονταν προς την κατεύθυνση που του έδινε ο Τσανάκας. Ήτανε δε αυτή, μια παράγκα κολλημένη στο καφενείο, και που εφυλάγονταν τα καθίσματα του καλοκαιριού. Εκεί όταν το έφτασε, άνοιξε την πόρτα και αφού έσπρωξε το γαλί με το ξεροκάλαμο μέσα, την έσυρε πάλι προς αυτόν και την έκλεισε.

Εφώναξε τότε τον μικρόν του καφενείου και του είπε, κοιτάζοντας και προς εμένα ύποπτα, αλλά κάπως εξευτελισμένα :

– Άκου, Θανάση, μεσ’ στην αποθήκη είναι ένα γαλόπουλο, αν το ζητήσει κανένας, το δίνεις. Αν όχι, το κρατείς κλεισμένο· το μεσημέρι εγώ θα γυρίσω από δω. Αγόρασέ του και λίγο καλαμπόκι και βάλε του σ’ ένα πιάτο και νερό.

Γυρίζοντας σ’ εμένα, πάμε ; μου λέει, κατεβαίνεις ή θα καθήσεις εδώ;
– Κατεβαίνω, του απάντησα, και σηκώθηκα.


Επήραμε την οδόν Πινδάρου σιωπηλοί για κάμποσα λεπτά και υποβλεπόμενοι.
   Άξαφνα μου λέει : Ξέρεις τι γένεται αυτό το πουλί με πατάτες στο φούρνο; λουκούμι. Αν δεν το γυρέψουν ως το μεσημέρι, θα το κόψω. Θα πω του Παπαδιαμάντη και του Καρκαβίτσα να το φάμε το βράδυ. Η αφεντιά σου δεν ξέρω τι θα κάμεις. Θα’ρθεις;
– Βρε αδερφέ….
– Να χαθείς, γελοίε, με διέκοψε, και εχωρίσαμε.
Το απόγεμα ήρθε ο Παπαδιαμάντης και με βρήκε.
– Τί θα κάμουμε, μου είπε, το βράδυ θα πάμε;
– Πού;
– Στου κυρ Γιάννη. Ο Τσανάκας, λέει, έχει ένα γαλόπουλο με πατάτες. Εγώ δεν τρώω κρέας σήμερα αλλά αν θέλεις…
-Μα τι έγινε, του είπα, δεν το ζήτησε κανένας;

-Ποιό;

-Το γαλόπουλο. Τι δεν ξέρεις;

-Δεν ξέρω τίποτε.

-Βρε αδερφέ, αυτό το γαλόπουλο ο Τσανάκας το παραπλάνησε το πρωί ξεκομμένο, όπως είπε, από κοπάδι και τo ‘κλεισε στου κυρ Γιάννη και τo ‘κοψε. Θέλεις τώρα να πάμε, δε θέλεις; Η γνώμη μου είναι να φάμε στου Πανταζή (ένα μπακάλικο στην οδό Αναγνωστοπούλου) και να τ’ αφήσουμε αυτά.

-Δίχως άλλο, απάντησε ο Παπαδιαμάντης. Και επρόσθεσε: Αυτό μου ‘λειπε ν’ αρτυθώ τέτοια μέρα σήμερα και με πουλί κλεμμένο. Στου Πανταζή λοιπόν. Ελιές, ταραμά, χαλβά και για σένα κάτι ακόμα θα βρεθεί.

Αυτό και έγινε. Το βράδυ αντάμωσα με τον Παπαδιαμάντη στου Ζαχαράτου και ανεβήκαμε σιγά-σιγά την οδόν Αγχέσμου. Μιλούσαμε για το γαλόπουλο, για την πράξη αυτή του Τσανάκα, μισή κλοπή και μισή εύρημα, κατά τον Παπαδιαμάντη, που δεν τη συγχωρούσε, το περισσότερο λόγω του νηστίσιμου της ημέρας.

-Τέτοια μέρα κρέας, επανελάμβανε, και κλεμμένο…

Εφάγαμε ασκητικά οι δυό μας, χωρίς πολλές κουβέντες και χωρίς θόρυβο και μείναμ’ εκεί ως φτασμένα σχεδόν τα μεσάνυχτα.

Εγώ εκάπνιζα, κι εκείνος κουτσόπινε και κάπνιζε. Ήτανε όμως στρυφνός και στα νεύρα του.

-Δεν είναι κρασί αυτό, μου έλεγε, Μιλτιάδη, είναι πετρέλαιο. Μόνον ο Καχρημάνης κι ο Κόπανος, κατά δεύτερο λόγο, επρόσθετε, τι τα θέλεις αυτά… Τους Πανταζήδες…

* * *

Το πρωί της άλλης ημέρας, ένα βροχερό και κρύο πρωινό, ελαφροί και σαν φοβισμένοι χτύποι στην πόρτα μου με ξύπνησαν. Θα ήτανε ως 8 1/2 – 9 η ώρα.

-Ποιός; ρώτησα μισοκοιμισμένος.

-Εγώ, ο Αλέξαντρος.

-Ποιός;

-Ο Παπαδιαμάντης.

-Έφτασα, του αποκρίθηκα, σηκωνόμενος να του ανοίξω.

-Δεν είναι ανάγκη, εμουρμούρισε, ήρθα να σου πώ, για να μην το μάθεις από τους άλλους, πως εγώ ψες το βράδυ που χωρίσαμε, πέρασα από του κυρ Γιάννη.

-Τι;!

-Πέρασ’ απ’ τα παιδιά και κάθισα και λίγο μαζί τους. Ήθελα να ξεπλύνω το στόμα μου από εκείνο το παλιόκρασο του Πανταζή.

-Και να πάρεις και μεζέ, βέβαια, είπα, ανοίγοντας την πόρτα μου.

-Σε ντρέπομαι, μου είπε χαμογελώντας, ενώ μ’ εκοίταζε.

-Δυο πατατούλες, επρόσθεσε.

-Κι από το γαλόπουλο, τίποτε; ρώτησα.

-Μου ‘χαν φυλάξει το μερδικό μου, είπε, και για να μη τους προσβάλω, έφαγα και το συκώτι. Απ’ το άλλο όμως, σου ορκίζομαι, ούτε μπουκιά.

-Και ποιοί ήτανε; ρώτησα, για να τον βγάλω απ’ τη στενοχώρια που έβλεπα να βρίσκεται το περισσότερο, παρά για να μάθω γνωστά πράγματα.

-Ο Τσανάκας, ο Καρκαβίτσας, ο Πασαγιάννης κι ο κυρ Γιάννης της Δεξαμενής.

-Κανένας άλλος;

-Κι … εγώ, είπε, χαμογελώντας, και έφυγε…

Μ. ΜΑΛΑΚΑΣΗΣ

Εδώ τελειώνει το αφήγημα του Μαλακάση, αλλά η ιστορία δεν τελείωσε εδώ. Μπορεί να λέγεται στο κείμενο ότι ο Τσανάκας είχε πεθάνει, όμως ένας άλλος λόγιος, επίσης πολύ σημαντικός, αναγνώρισε τον εαυτό του και αντέδρασε βίαια -αλλά αυτά θα τα δούμε την επόμενη Κυριακή.

ΥΓ Ευχαριστώ τον Γρηγόρη για το σουλούπωμα της εικόνας.

Advertisements

62 Σχόλια to “Ένα γεύμα την παραμονή των Χριστουγέννων”

  1. Παύλος said

    Πριν από 83 χρόνια.

  2. spiral architect said

    Καλημέρα. 🙂
    … η ελαφρώς κακέμφατη οδός Αγχέσμου δεν είναι άλλη από τη σημερινή Βουκουρεστίου.
    Tην οποία οι γκάγκαροι αποκαλούσαν Χεζοπόταμο, λόγω των ανοιχτών δημόσιων ουρητηρίων που βρισκόντουσαν τότε στα ριζά του Λυκαβηττού. 😀

  3. Ορεσίβιος said

    Βρε το παλιόκρασο του Πανταζή. Ανάγκασε τον άγιο (των γραμμάτων) να αρτυθεί για να ξεπλύνει το στόμα του από δαύτο.

  4. Καλημέρα Νίκο

    Ωραίο Αφήγημα

    Περιμένω τη συνέχεια την επόμενη Κυριακή

  5. Ωραίο ήταν!

    Ο Βάρναλης είναι που γράφει για τους παλιούς Αθηναίους που λέγαν «η οδός Αγχέσμου -με το συμπάθειο»; (και για κάποιον Αγαμέμνονα: «Γαμέμνος, με το συμπάθειο)

  6. Νέο Kid Στο Block said

    Δύτη, αυτό δεν είναι τίποτα. Στα χωριά τα «δικά μου» ,παλιότερα τουλάχιστον,τώρα μπορεί οι νέοι να έχουν γίνει ξετσίπωτοι.. 🙂 , κάποιοι έλεγαν «..τρία, με το συμπάθειο! (ή «μετα συγχωρήσεως!») 😆 Σοβαρά μιλάω!

  7. IN said

    7: Ε, καλά, γι’ αυτό το συμπάθειο κυκλοφορούν διάφορες ιστορίες. Όπως λ.χ. ότι παλιά λέγανε «ένα βόδι, με το συμπάθειο» καθόσον ο χαρακτηρισμός «βόδι» είναι ελάχιστα κολακευτικός, κι όταν αντικατέστησαν το βόδι στο όργωμα των χωραφιών με τρακτέρ, συνέχισαν να λένε «ένα τρακτέρ, με το συμπάθειο» 🙂

  8. sarant said

    Kαλημέρα, ευχαριστώ πολύ για τα πρώτα σχόλια!

    Και «γάιδαρος με το συμπάθειο» λέγανε.

  9. Νέο Kid Στο Block said

    Nίκο, έχεις νομίζω μια μικρή ambiguity (θα μπορούσε να μπει και στα «Aυτομεζεδάκια» μελλοντική στήλη στο sarantakos.wordpress.com 🙂 ) στη λεζάντα στο «Σκίτσο του Μ. Μαλακάση που συνόδευε τη δημοσίευση στο Μπουκέτο»
    Το σκίτσο ήταν του Μαλακάση ή απεικονίζει τον Μαλακάση και το έχει σκιτσάρει κάποιος άλλος; 🙂
    Υποθέτω πως ισχύει η ετεροσκιτσογραφία κι όχη η αυτοσκιτσογραφία.

  10. Νέο Kid Στο Block said

    IN, το «τρία!..με το συμπάθειο» το έχω ακούσει ιδίοις ωσί.

  11. IN said

    10: Ναι, το έγραψες, δεν είχα σκοπό να το αμφισβητήσω..

  12. Γς said

    Ο Στουρνάρας στη βουλή χτές.
    Απαντά σε κάποιον σχετκά με τους ποιους διαβάζει.
    -…, Κέυνς,.., Λένιν. Με το συμπάθιο κυρία Παπαρήγα.

  13. IN said

    12: Διαβάζει, αλλά δεν καταλαβαίνει. Ιδίως Κέυνς…

  14. IN said

    Ορίστε, έκανα μία σύντομη πραγματεία περί… Χεζοποτάμου, και ιδού τα αποτελέσματα:

    Άγχεσμος ή Αγχεσμός. Λόφος της Αττικής, όπου υπήρχε άγαλμα του Αγχεσμίου Διός. Κατά την επικρατέστερη γνώμη, Ά. λεγόταν η χαμηλότερη (βορειοανατολική) κορυφή του Λυκαβηττού, όπου πιστεύεται ότι βρισκόταν το άγαλμα.

    Προφανώς λοιπόν η σημερινή οδός Βουκουρεστίου ονομάστηκε Αγχέσμου διότι οδηγεί προς τον Λυκαβηττό.

    Χεζοπόταμος λεγόταν ένας από τους βασικότερους χείμαρρους του Λυκαβηττού και πολύ λογικά έδωσε το όνομα του σε μια από τις γειτονιές που διέσχιζε – δηλαδή τη σημερινή περιοχή των οδών Βουκουρεστίου, Δημοκρίτου και Ακαδημίας. Κάπου στη σημερινή οδό Ακαδημίας ( δίπλα στην ΕΣΗΕΑ περίπου) ο Χεζοπόταμος συναντούσε τον πασίγνωστο Βοϊδοπνίχτη.

    Προφανώς «Χεζοπόταμος» από παραφθορά του Άγχεσμος και όχι από το … άλλο, αν και συνειρμικά σίγουρα βοήθησε και διόλου απίθανο δεν είναι (μάλλον το πιθανότερο είναι) το ρέμα να είχε και ακαθαρσίες. Σίγουρα το Άγχεσμος δεν θα επέζησε από την αρχαία εποχή αλλά μάλλον θα προήλθε από την ονομασία της οδού.

    Για το ότι υπήρχαν δημόσια ουρητήρια στα ριζά του Λυκαβηττού δεν βρήκα κάτι (όχι και ότι έψαξα ενδελεχώς) @spiral architect από πού το βγάζεις;

  15. Γς said

    >που προξενεί κακή εντύπωση, ο αισχρός, ο άσεμνος

    Διαβάζω στην ivepedia για το “κακέμφατος”.

    Και είναι τόσο κυριλέ δρόμος σήμερα.

    Κι ανεβαίνοντας απ την Ακαδημίας κατά τις 2 το πρωί ο νεαρός Γς βλέπει μια δεσποινίδα να διαπληκτίζεται στη γωνία με την Βουκουρεστίου
    μ ένα ύποπτο υποκείμενο.
    Γκαγκάν, σταματάει και κατεβαίνει απ το αυτοκίνητο:

    -Σιγά ρε! Τι τρέχει δεσποινίς;
    -Μου ζήτησε @ώλο κι εγώ του είπα να πάει στη Συγγρού.
    ;(

  16. 14 Χεσόρεμα πάντως (συνοικία) υπάρχει στην Κύμη Ευβοίας.

  17. sarant said

    14: Ωραία πραγματεία!

    9: Το σκέφτηκα ότι είναι αμφίσημο, αλλά δεν νομίζω ότι θεραπεύεται. Με τον κοινό νου ο αναγνώστης θα σκεφτεί ότι μάλλον δείχνει τον Μαλακάση -ιδίως αν έχει δει και άλλες προσωπογραφίες του- και όχι ότι το έκανε ο Μαλακάσης.

  18. Νέο Kid Στο Block said

    17. ΘΕΡΑΠΕΙΑ:» Ο Μ.Μαλακάσης σε σκίτσο που συνόδευε τη δημοσίευση στο Μπουκέτο»
    (H διάγνωσις ήτο δωρεάν. Για τη θεραπεία, 30 ευρώ περικαλώ!) 😆

  19. Επανέρχομαι: κρίνοντας από το κουμιώτικο τοπωνύμιο που ανέφερα παραπάνω (έχω την εντύπωση ότι μια παρόμοια ονομασία υπάρχει για το ρέμα που διασχίζει τις γραμμές του τρένου στη Νέα Ιωνία), χεζόρεμα/χεσοπόταμος κλπ. δεν εχουν να κάνουν με δημόσια ουρητήρια κλπ., αλλά με την πρωτόγονη αποχέτευση των γύρω συνοικιών, που τα αμολάνε όλα στο ρέμα. Δεν ξέρω πόσο η τοπογραφία της παλιάς Αθήνας επιτρέπει αυτή την υπόθεση για τα περίχωρα της Βουκουρεστίου.

    Με την ευκαιρία, όμως, ξέρουμε άραγε την ετυμολογία του αρχαίου Αγχέσμου;

  20. Και οι πσαράδες δείχνουν το μέγεθος του ψαριού με τα χέρια λέγοντας με το συμπάθειο (μετά συγχωρήσεως οι θρησκόληπτοι)

  21. IN said

    19: Λέγει η Βικιπαίδεια στο λήμμα Γαλάτσι:

    Τα Τουρκοβούνια αναφέρονται για πρώτη φορά από τον Παυσανία στα Αττικά του με το όνομα Αγχεσμός, λέγοντας ότι εκεί βρίσκεται ξόανο του θεού Δία (Διός άγαλμα Αγχεσμίου), καιρικού θεού, αφού από εκεί λέγεται ότι ο Δίας έριχνε τους κεραυνούς. Το όνομα Αγχεσμός προέρχεται από τις λέξεις άγχη που σημαίνει πλησίον και εσμός που σημαίνει αυτός που εξορμά δυνατά.

    Ότι η πρωτόγονη μέθοδος αποχέτευσης είναι να τα αμολάς όλα στο ρέμμα είναι δεδομένο, αλλά με αυτή τη λογική όλα τα ρέμματα θα έπρεπε να ονομάζονται χεζο-τέτοιο. Επειδή δεν συμβαίνει πάντα αυτό, είναι λίαν πιθανό (κτγμ, πάντα) στην ονομασία του Χεζοπόταμου να έπαιξε ρόλο η ονομασία της οδού την οποία διέσχιζε (Αγχέσμου ή Αγχεσμού).

  22. «Έχω δύο παιδιά κι ένα κορίτσι, με το συμπάθειο…» που λέγαν και οι παλαιότεροι

  23. IN said

    Ο Αγχεσμός κάνει και μια σύντομη εμφάνιση στα σχόλια αυτής της ανάρτησης του ιστολογίου με την πληροφορία (που κυκλοφορεί στο Διαδίκτυο) ότι μέχρι το 1832(!) έτσι λεγόταν ο Λυκαβηττός, μετά τα Τουρκοβούνια. Κάποιο λάκκο έχει η φάβα, πώς είναι δυνατόν να ξέρουμε τι (αρχαϊκή) ονομασία είχε ο Λυκαβηττός το 1832, όταν η Αθήνα ήταν ένα παλιοχώρι και δεν είχε γίνει ακόμη πρωτεύουσα; Και γιατί, τότε, σε μεταγενέστερο χρόνο, ο δρόμος που οδηγεί στο Λυκαβηττό λέγεται έτσι;

  24. IN said

    22: Το «με το συμπάθειο» αδικαιολόγητο, αλλά (προσωπική λόξα, θα μου πεις) πάντα μ’ εκνευρίζει που κοροϊδεύουν το πρώτο μέρος: νομίζω ότι, απλώς, σε διάφορα τοπικά ιδιώματα (τουλάχιστον στο δικό μας) «παιδί» είναι το αγόρι και «κορίτσι» το κορίτσι, και λείπει λέξη που να σημαίνει «τέκνο (ανεξαρτήτως φύλλου)». Έτσι, το «δυο παιδιά κι ένα κορίτσι» απλώς σημαίνει ότι ο ομιλητής ακριβολογεί, όχι αναγκαστικά ότι υποτιμά τα κορίτσια.

    Ιδίοις ωσί (που λέει και ο Neokid) θυμάμαι να έχω ακούσε τον εξής διάλογο, όπου ρωτάει τοπικός παππούς:

    – Πόσα παιδιά (με την έννοια «τέκνα ανεξαρτήτως φύλλου») έχεις;
    – Δύο.
    – Παιδιά – κορίτσια; (τώρα ζητάει διευκρινίσεις για το φύλλο των τέκνων).

    Να πω την αμαρτία μου, κι εγώ μόνο κορίτσια έχω και μούρχεται λίγο δύσκολο να πω, όταν με φωνάζουν, «Ναι, παιδί μου…», προτιμώ «Ναι, κορίτσι μου…» 🙂

  25. Γς said

    14:
    Λεγόταν έτσι (Αγχεσμος) ο λόφος του Στρέφη κι όχι ο Λυκαβητός

  26. sarant said

    Παυσανίας για τον Αγχεσμό (όρος ου μέγα):

    Αθηναίοις δὲ τὰ ὄρη καὶ θεῶν ἀγάλματα ἔχει· Πεντελῆσι μὲν Ἀθηνᾶς͵ ἐν Ὑμηττῷ δὲ ἄγαλμά ἐστιν Ὑμηττίου Διός͵ βωμοὶ δὲ καὶ Ὀμβρίου Διὸς καὶ Ἀπόλλωνός εἰσι Προοψίου. καὶ ἐν Πάρνηθι Παρνήθιος Ζεὺς χαλκοῦς ἐστι καὶ βωμὸς Σημαλέου Διός· ἔστι δὲ ἐν τῇ Πάρνηθι καὶ ἄλλος βωμός͵ θύουσι δὲ ἐπ΄ αὐτοῦ τοτὲ μὲν Ὄμβριον τοτὲ δὲ Ἀπήμιον καλοῦντες Δία. καὶ Ἀγχεσμὸς ὄρος ἐστὶν οὐ μέγα καὶ Διὸς ἄγαλμα Ἀγχεσμίου.

  27. Γς said

    25:

    Και τα … Τουρκοβούνια

  28. Γς said

    Α, τα έχει πει ο ΙΝ

  29. # 24

    Αυτή η διάκριση υπάρχει και στον αθλητισμό έχουμε αγώνε παίδων και αγώνες κορασίδων

  30. spiral architect said

    @14: ΙΝ, το διάβασα στην ηλε-Εφημερίδα της Κυβερνήσεως:
    Γνωρίζετε όμως ότι οι Αθηναίοι αποκαλούσαν τον ίδιο δρόμο Χεζοπόταμο, λόγω της αποφοράς που δημιουργούσαν τα σχεδόν ανοιχτά ουρητήρια που βρίσκονταν στην αρχή του;
    Του Νίκου Μπακουνάκη

  31. Γς said

    Το ίδιο διήγημα στις «7 Ημέρες» της Καθημερινής με κανα δυο φωτογραφίες επί πλέον

  32. Αρκεσινεύς said

    http://left.gr/news/peftoyne-sti-grana-oi-aspalakes
    Ψηφίσανε χτες το μεσημέρι για να μας κάνουν νοικάρηδες στα σπίτια μας με μια φορολόγηση νααααααααα (με το συμπάθειο).

  33. Αρκεσινεύς said

    >>Ο Ευρυσθένης Τσανάκας ! Τρομερό πρόσωπο, άνθρωπος πολυφαγάς, καυγατζής, χωρικός, θρασύδειλος, τύραννος και δούλος. Κακολόγος, κακόσουρτος,

    κακοσούρης στ’ αμοργιανά

  34. sarant said

    31: Μπράβο, δεν το είχα δει.

    33: Ναι, αλλά τι σημαίνει «κακοσούρης»; Κακομοίρης, όχι;

  35. Αρκεσινεύς said

    34. Ό,τι και κακόσουρτος, δηλ. κακομοίρης, πούχει κακή σόρτα, κακότυχος.

  36. Πέπε said

    Πολύ ωραίο το διήγημα. Γεμάτο αγάπη!…

    «Γαϊδούρι με το συμπάθειο» και «γουρούνι με το συμπάθειο», καθώς επίσης και «κέρατο με το συμπάθειο», τα ακούω ακόμη όχι σπάνια σε χωριά. Και σε παραλλαγές («κέρατο με συγχωρείτε» κλπ.). Μόνο όμως όταν πρόκειται για κυριολεκτική χρήση. Κανείς δε λέει «γαμώ το κέρατό μου με το συμπάθειο». Γενικότερα όλα αυτά τα συμπάθεια και τις συγχωρήσεις τ’ ακούμε κι από ανθρώπους που όταν έρθει η στιγμή να βρίσουν βρίζουν κανονικότατα.

  37. Γς said

    Tea and Sympathy

  38. Γς said

    Συμπάθεια και Εμπάθεια και πως κατάντησαν σχεδόν συνώνυμα στα εγγκλέζικα

  39. Αρκεσινεύς said

    Γράφει ο Πολίτης πως το πέντε επειδή συνδέται με τα πέντε δάκτυλα της μούντζας θεωρείται δυσοίωνο και γι’ αυτό «ο λέγων αισθάνεται τη ανάγκην χάριν ευπρεπείας να ζητήσει συγγνώμην και να χρησιμοποιήσει την συνήθη φράσιν με το συμάθειο».
    Εγώ δεν το έχω ακούσει ποτέ. Το έχει ακούσεις κανείς;

  40. ΕΦΗ ΕΦΗ said

    Ωραίο πάλι σήμερα το νήμα.Στην καλή του ώρα.
    Το Ευρυσθένης Τσανάκας,ανταποκρίνεται στα χαρακτηριστικά του άγνωστου.Να δούμε στη συνέχεια ποιος μυγιάστηκε.
    Μοσόρα ή μοσοράκι (πετρο)λεκανίδα, λεκανίδι, λεκανιδάκι, κυρίως, λέμε μεις την τσανάκα, ενώ όμως λέμε «έφαε μια τζανακιά φαϊ ο λιμάρης!».
    Από την τσανάκα και το τσανακογλείφτης.
    Τα τσανάκια που χώρισαν ή της Φρειδερίκης, άλλο. Το (στενό του) Τσανάκαλε;

  41. sarant said

    39: Δεν το έχω ακούσει, όχι.

  42. Νέο Kid Στο Block said

    Δεν έχω ακούσει ούτε εγώ για το 5, αλλά βάζω μια έξτρα πιθανή «εξηγητική» παράμετρο, γι’αυτό που λέει ο Πολίτης.
    Το 5 είναι ο αριθμός της καλοτυχίας στους μουσουλμάνους και η Πέμπτη (Το πέμπτο= «Αλ Χαμίς») θεωρείται ευνοϊκή μέρα. Υπάρχουν 5 τακμπίρ στην ομολογία πίστεως «Αλά ου Άκμπαρ» (Ο Θεός είναι μεγάλος), 5 είναι και οι καθημερινές προσευχές, 5 τα βασικά/θεμελιώδη σημεία προσκυνήματος στη Μέκκα, 5 τα κλειδιά του μυστηρίου στο Κοράνι, 5 και οι μάρτυρες στη συμφωνία της Μουμπαχάλα, 5 οι λόγοι για ιερεοτελεστική κάθαρση, 5 οι τύποι της νηστείας και άλλα με το 5 που δεν τα θυμάμαι τώρα.
    Μήπως δηλαδή δεν έχει να κάνει με τη μούντζα αλλά με μία λαϊκή αντίδραση στο «ευοίωνον» του 5 από τους αλλόθρησκους;
    Ή ίσως πάει ακόμη πιο πίσω , στην ελληνική αρχαιότητα. Για τους Πυθαγόρειους το 5 ήταν σημαντικός αριθμός. Αποτελείται από τον πρώτο άρτιο(θηλυκο) αριθμό το 2 και τον πρώτο περιττό(αρσενικό) το 3. (Το 1 δεν ήταν «αριθμός» αλλά «αρχή»=δομική μονάδα. Αυτή η αντίληψη έμεινε ως και στον Ευκλείδη που ορίζει ως «αριθμό» ένα άθροισμα μονάδων). Έτσι τον 5 παρέπεμπε στον έρωτα και τον ερωτισμό, έγινε ο αριθμός της Αφροδίτης και του γάμου. Τον αποκαλούσαν επίσης (οι Πυθαγόριοι) «φύση» γιατί όταν πολ/ζεται με τον εαυτό του δίνει αριθμό που τελειώνει σε 5 . 5 επίσης είναι η υποτείνουσα της μικρότερης πυθαγόρειας τριάδας (3,4,5) , 5 και τα πλατωνικά στερεά (Πλατωνισμός=Πυθαγορισμός). Και φυσικά το μυστικιστικό σύμβολο των Πυθαγορείων ήταν το πεντάγραμμο ή πεντάλφα.
    Πιθανόν λοιπόν, το 5 ,σε αντίθεση με το γενικά «θεϊκό» 3 και το επίσης «θετικό» 4 (Ενδιαφέρον πως σε ΟΛΕΣ(νομίζω..) τις κύριες μονοθεϊστικές θρησκείες , το όνομα του Θεού έχει (φωνητικά) 4 γράμματα! Έτσι έχουμε αντίστοιχα για τους Εβραίους,Αιγυπτίους,Άραβες,Πέρσες,Μωαμεθανούς, Έλληνες, Τούρκους και Λατίνους τα : Tεούτ, Αλά(χ), Σίρε, Όρφι,Αβγδί,Θεός,Εσάρ και Ντέους ) να πήρε τελικά μια «δυσοίωνη» αύρα.

  43. ΕΦΗ ΕΦΗ said

    19.>>χεζόρεμα/χεσοπόταμος κλπ. δεν εχουν να κάνουν με δημόσια ουρητήρια κλπ.

    Στο fthiotikos-tymfristos.blogspot
    με τίτλο: Ο ενταφιασμός του Διάκου ,
    αναφέρει >>Ο Λάππας (ό. π. 151) πιστεύει ότι η ταφή έγινε στο Σκατόρεμα

  44. # 42
    Τώρα γιατί εγώ στο αβγδί μετράω πέντε φωνητικά γράμματα ;

  45. Γς said

    43:
    Ε, τώρα φταίω εγώ;

    Πεντέλη

  46. Πάντως εγώ περίμενα αυτό το ποστ να ευωδιάζει γαλοπούλα με τις πατατούλες στο φούρνο. Αντ’ αυτής, τσαλαβουτάω από τον Χεζοπόταμο στο Σκατόρεμμα. Τι διάλο, τόσο εύπεπτη ήτο;

  47. ΕΦΗ ΕΦΗ said

    46. Να πω Γαλλικός ποταμός, να θυμίζει και γαλοπούλες και ποτάμια να ξεκαρφωθούμε και βλέπουμε.
    Πάντως η Βουκουρεστίου Γς, έχασε τις λαμπερότητές της.Πού τα παλιά φρου-φρου κι αρώματά της.Μισοσκότεινη και με ελάχιστο κόσμο,προχθές Παρασκευή βραδάκι που την περπάταγα.

  48. gmallos said

    Τα μεγέθους σημαντικά
    τα μήκους ενδεικτικά
    και ο αριθμός τρία
    συντάσσονται «με το συμπάθιο», λέει ο Σωτήρης (καλά, δεν έχει σημασία ποιος είναι ο Σωτήρης, απ’ αυτόν το έμαθα όμως).

  49. gmallos said

    Παιδιά – κορίτσια. Γιατί χτυπιούνται μερικοί έτσι και δεν χτυπιούνται για τα κοπέλια και τις κοπέλες; Καλά τα λέμε εμείς στη Μυτιλήνη όλα μωρά και καθαρίζουμε. Να είναι δυο ογδοντάρηδες (π.χ.) και ν’ ακούς τον έναν να λέει στον άλλον «τι να σ’ πω, βρε μουρέλι μ'» 🙂

    Και θυμάμαι πριν πολλά, πολλά χρόνια (εκεί στις αρχές της δεκαετίας του ’80) δουλεύαμε στο εστιατόριο του πανεπιστημίου (Ιωαννίνων). Για το σερβίρισμα δηλαδή, δουλεύαμε κάποιοι φοιτητές, για καμιά 20αριά μέρες κάθε φορά. Και θέλανε να καταγράψουν την οικογενειακή κατάσταση των (κανονικών) εργαζόμενων για το οικογενειακό επίδομα.
    Ερώτηση: «Πόσα παιδιά έχετε;»
    Απάντηση: «Δύο»
    Παρέμβαση: «Άει μουρή, έχ’ς κι δυο τσούπρις»
    Απορία: «Γιατί, μιτράν κι αυτές;»
    Διευκρίνηση: «Ναι, μιτράν, όλα μιτράν»
    Διόρθωση: «Α! καλά, πέντι τότι»

    Α! Ναι. Στην Ήπειρο δεν έχουν (ή μάλλον δεν είχαν, τότε. Τώρα όλοι μιλάνε αθηναϊκά) κορίτσια, Τσούπρες έχουνε!

  50. ΕΦΗ ΕΦΗ said

    49.>>Γιατί χτυπιούνται μερικοί έτσι και δεν χτυπιούνται για τα κοπέλια και τις κοπέλες;

    Όλα είναι κοπέλια.Δεν είχαμε τέτοιες διακρίσεις.Δηλαδή, αν ρωτήσεις τον πατέρα μου ποιο είναι το πρώτο σου κοπέλι, θα πει την αδελφή μου, όι τον αδελφό μου 🙂
    Κοπελλιές και παληκάρια, σε δεύτερη ανάλυση.

  51. ΕΦΗ ΕΦΗ said

    >> Ξέρεις τι γένεται αυτό το πουλί με πατάτες στο φούρνο; λουκούμι. Αν δεν το γυρέψουν ως το μεσημέρι, θα το κόψω. Θα πω του Παπαδιαμάντη και του Καρκαβίτσα να το φάμε το βράδυ.

    Πραγματολογικά στοιχεία: Δείπνο τελικά έγινε το πουλερικό. Αυτός ο Τσανάκας από τη γλώσσα που του βάζει να μιλάει, «γένεται», «κόψω» θυμίζει καταγωγή από κεντρική Ελλάδα.Λέω τώρα. Εμείς λέμε ντρέτα ντρέτα, σφάζω την όρνιθα και γίνεται μια λιπαρή (νόστιμη) σούπα. Γένεται, κατά Θεσσαλία το ξέρω. Μπορεί κι αλλού.Όχι τίποτ άλλο, να δούμε από πού πιάστηκε ο λογοτέχνης που κακοφανίστηκε κι έγινε ο καυγάς.

  52. eran said

    Προλαβαίνει το «εκτσογλανισμός¨ -με το συμπάθιο- να μπει στην ψηφοφορία για τη λέξη της χρονιάς;

  53. ΕΦΗ ΕΦΗ said

    Επίσης και το «πουλί» για οικόσιτο πουλερικό (κάτω,πουλιά λέμε τα μικρά ακόμη κοτόπουλα ή κλωσσόπουλα,ή τα άγρια) και το «γυρέψουν» εκεί κατατείνουν, προς κεντροβόρεια Σ΄ εμάς θα έλεγε, αν δεν το ζυγώνει (ψάχνει) κανείς.

  54. sarant said

    52: Δεν προλαβαίνει, δεν θα ήταν δίκαιο 🙂

    51-53: Πολύ σωστή η γλωσσοντεντεκτιβιστική.

  55. ΕΦΗ ΕΦΗ said

    52. >>Προλαβαίνει το “εκτσογλανισμός¨ -με το συμπάθιο- να μπει στην ψηφοφορία για τη λέξη της χρονιάς;

    Θα είναι του χρόνου στις λέξεις μαζί με την ξεσαμάρωτη χώρα.

  56. Η πολύτεκνη του 49 που με 2 παιδιά συν 2 τσούπρες είχε τελικά 5 ελπίζω πως δεν δούλευε στο ταμείο του εστιατορίου!

  57. ΕΦΗ ΕΦΗ said

    56. 🙂

  58. gmallos είπε
    22 Δεκεμβρίου, 2013 στις 22:30

    Τα μεγέθους σημαντικά
    τα μήκους ενδεικτικά
    και ο αριθμός τρία
    συντάσσονται “με το συμπάθιο”,

    Ναιναι, εκτός απ’ τους τρεις Ιεράρχες, που συντάσσονται με το «βοήθειά μας!»

  59. Γς said

    58:
    Ενας είναι ο Κύριος. Δεύτερη η Παναγία. Tρεις οι παρθένες

  60. Άρτεμη said

    Προλαβαίνουμε, πάντως, να μάθουμε συνταγές με γαλοπούλα προς χρήσιν αύριο ή μεθαυριο – και είναι τρεις βοήθειά μας http://cooktime.gr/cl/180/%CE%B3%CE%B1%CE%BB%CE%BF%CF%80%CE%BF%CF%85%CE%BB%CE%B1/?cf_ing=11&nutr=2

  61. Άρτεμη said

    Ο πάντα γλυκός και συνηθέστατα υποκύπτων στους πειρασμούς Παπαδιαμάντης το έκανε το θαύμα του πάλι ακόμη και μέσα από την ανάμνηση τού Μαλακάση – άλλου αγαπημένου μου: με συγκίνησε που δέν κρατήθηκε και πήγε να … καθαρίσει το στόμα του από το κακό κρασί

  62. Λ said

    Τα «πορτρέτα» του Μαλακάση. Νομίζω δεν τα έχει αναρτήσει κανένας μέχρι στιγμής. http://www.europeana.eu/portal/record/09411/B28A2017C9B8723527A11B144F89F3EAD194CFB1.html

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: