Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Σπύρος Μελάς, Πεγιότλ

Posted by sarant στο 23 Φεβρουαρίου, 2014


Στο σημερινό μας κυριακάτικο άρθρο, καθαρά φιλολογικό τούτη τη φορά, ανεβάζω ένα απόσπασμα από ένα πολύ περίεργο μικρό βιβλίο που κυκλοφόρησε το 1961, ένα ιδιότυπο αριστουργηματάκι του Σπύρου Μελά, στο οποίο περιγράφονται οι εμπειρίες από ψυχοτρόπες ουσίες, και συγκεκριμένα από τον κάκτο πεγιότλ της Κεντρικής Αμερικής, που είναι πασίγνωστος για τις ιδιότητές του αυτές.

Ακαδημαϊκός από το 1935, στυλοβάτης του καθεστώτος (κάθε καθεστώτος: και του δοσιλογικού της Κατοχής, ένα θέμα που θα το θίξουμε άλλη φορά), συγγραφέας καλογραμμένων μυθιστορηματικών βιογραφιών εθνικών ηρώων, ας πούμε του Κολοκοτρώνη, του Μιαούλη ή της Μαντώς Μαυρογένους, απεσταλμένος της ελληνικής κυβέρνησης στη Σουηδία για να ματαιώσει τη βράβευση του Καζαντζάκη με το Νόμπελ, ο Μελάς δεν είναι ακριβώς το πρόσωπο εκείνο που θα περίμενε κανείς να πειραματίζεται με το θέμα των παραισθησιογόνων και της ψυχεδέλειας. Φαίνεται όμως ότι η μεγάλη ηλικία απελευθερώνει -ο Μελάς βάδιζε στα ογδόντα όταν έγραφε το Πεγιότλ- και ότι κάθε άνθρωπος έχει απροσδόκητες πτυχές.

Το Πεγιότλ αρχικά κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Φέξη το 1961 με πρόλογο Άρη Δικταίου, ενώ έχει επανεκδοθεί άλλες δυο φορές τουλάχιστον. Εδώ το παρουσιάζω όπως το πληκτρολόγησε ο φίλος Γ.Τ. που τον ευχαριστώ. Δεν έχω κάνει διασταύρωση της πληκτρολόγησης με το πρωτότυπο, οπότε μπορεί να έχουν ξεφύγει λαθάκια, ούτε έχω εναρμονίσει την ορθογραφία, πέρα από τον τίτλο ο οποίος στο πρωτότυπο είναι Πεγυότλ -όμως το ύψιλον είναι εντελώς αδικαιολόγητο, κι ας υπάρχει στα γαλλικά, peyotl, όπου όμως αντιστοιχεί στον φθόγγο γι.

Εδώ παρουσιάζω ένα μόνο απόσπασμα από το Πεγιότλ, αλλά ολόκληρο το έργο μπορείτε να το βρείτε σε άλλη σελίδα που έχω φτιάξει. Αν υπάρχει θέμα πνευματικών δικαιωμάτων, ενημερώστε με να κατεβάσω τη σελίδα.

[Παρένθεση με άσχετο διαφημιστικό περιεχόμενο: Θυμίζω τις δυο πρώτες εκδηλώσεις της επόμενης εβδομάδας:
* Δευτέρα 24.2 στις 10.15 στο αμφιθέατρο 204 της Φιλοσοφικής, ομιλία με θέμα «Μύθοι και αλήθειες για την ελληνική γλώσσα»
* Τετάρτη 26.2, στις 18.00 στον Ιανό (Σταδίου 24) παρουσίαση του βιβλίου μου «Λόγια του αέρα«. ]

Σπύρος Μελάς, Πεγιότλ (απόσπασμα)

Μα τι να πρωτοϊστορήσω απ’ όλα; Έζησα το παν, ως κι αυτό το είδος της απομονωμένης σφήκας, της ακοινώνητης που μένει σε μια τρύπα γης. Κι’ έστρωσα το γιατάκι μου, για χαλί, το φρέσκο ροδοπέταλο. Κι ότι να πω τώρα, πάντα θα φαίνεται ξέψυχος ήχος.

Η αλήθεια είναι, πως θάταν αδύνατο να περάσω τόσες μορφές ζωής χωρίς τον εχινόκακτο. Η γνωριμία μου με το μαντικό και μεταγνωμικό φυτό ήταν ο μεγάλος σταθμός στον χιλιοπαιδεμένο βίο μου. Πρέπει να ιστορήσω με κάποια τάξη το περιστατικό.

Ήτανε σε μεγάλη και πολυάνθρωπη πολιτεία, που τα μάρμαρα των παλατιών, βασιλιάδων πεθαμένων από αιώνες και μιας αρχοντιάς, που δεν υπάρχει πια, έχουν αρρωστήσει από τον δριμύ αχνό της βενζίνας, από χιλιάδες αυτοκίνητα.

Άσκοπα περπατούσα σε κάτι σταχτειά δρομάκια, πίσω από κάποιο μεγάλο θέατρο. Γύρευα, όπως πάντα, να δώσω τροφή στα μάτια μου, με την ελπίδα να ξεχάσω, μακάρι και για λίγο, το πρόβλημα που με βασάνιζε. Δεν τύρβαζα περί πολλά, σαν την ανόητη Μάρθα. Εϊχα πια νοιώσει βαθειά, ότι ενός εστί χρεία. Και σ’ αυτό το «ένα» είχα συγκεντρωθεί με πάθος, με αγωνία.

Είχα φτάσει, τον τελευταίο καιρό, στο συμπέρασμα, πως όλο το βάρος κι η πίκρα της ζωής, ερχόταν από το ατομικό «εγώ» μου και την αγιάτρευτη μόνωσή μου. Αυτό το πετσί, που περιέβαλλε το κορμί μου, δέχτης θαυμαστός για εντυπώσεις από τον έξω κόσμο, τόνοιωθα να γίνεται, με τον καιρό και τη συνήθεια, τοίχος αδιαπέραστος. Κι’ απ’ έξω παραμόνευε ο θάνατος, έτοιμος να ορμήσει, ακάλεστος, ν’ αναποδογυρίσει τα πιάτα στο τραπέζι και να σβήσει το φως…

Όλο οτο πρόβλημα στεκότανε στο πως να σπάσει το τσόφλι του το ατομικό «εγώ», να λυτρωθεί ο άνθρωπος που σφάδαζε, δέσμιος, μέσα σ’ αυτό, να ξεχυθεί στα πάντα, να γίνει ένα με το αέναο ποτάμι της ζωής, που με περίζωνε, αυτή τη χαρούμενη αιωνιότητα. Κοντολογής, ήταν, αυτό τον καιρό, μια δέηση, χωρίς τελειωμό, στην ουράνια χάρη, να μ’ επισκεφτεί.

Ψιλόβρεχε, όπως πάντα σχεδόν, σ’ αυτή τη σταχτειά πολιτεία. Ως και την ψυχή του την ένοιωθε κανείς μουσκεμένη. Εϊχα σταθεί, δεν ξέρω γιατί, μπροστά σ’ ένα σκοτεινό μαγαζί, με την επιγραφή «φαρμακείο». Στη μοναδική βιτρίνα του, πάνω σε παλιά κουτιά, ξεθωριασμένα, μέσα σε μια γυάλα, ένα μπαλσαμωμένο φίδι, δάγκωνε την ουρά του.

Μούκανε κάποια εντύπωση, σε λίγο, το είδος της αραιής πελατείας που μπαινόβγαινε. Ήτανε κάτι χλωμά πλάσματα, στεγνωμένα, με ρούχα περασμένης μόδας, συντηρημένα, νόμιζες, σε μουσείο. Είχανε μάτια κουρασμένα και ύφος έξω τόπου και χρόνου. Μα το πιο παράξενο ήτανε πως άντρες, γυναίκες, νέοι, γέροι, παρουσίαζαν αόριστη, μα πραγματική ομοιότητα, σαν πρόσωπα ίδιας φαμίλιας. Κι’ όλοι βγαίνανε με σακκουλάκι αλαφρό στο χέρι, από τριανταφυλλί τσιγαρόχαρτο.

Αποφάσισα να εξιχνιάσω το ψώνιο τους. Μυρουδιά μούχλας μου χτύπησε δυνατά τα ρουθούνια, μπαίνοντας στο μαγαζί. Το κατώφλι που δρασκέλισα μου φάνηκε πως χώριζε το σύγχρονο κόσμο από περισωμένο απομεινάρι του Μεσαίωνα. Η ατμόσφαιρα βαριά, το φως λιγοστό. Κι’ έπρεπε να προσμένεις ν’ ανοίξουν οι κόρες των ματιών, για να ξεχωρίσεις σε κάτι μαύρες μόστρες, βάζα λογιών – λογιών, άλλου καιρού, πούλεγες πως θάχουν μέσα, σίγουρα, σκόνες από κοπανισμένο ύασπι κι’ αιμοστάτη, μπάλσαμο από τ’ αχαμνά των ελαφιών, πλεμάτια αράχνης, αλοιφές από τα ξύγκια του σκατζόχερα κι’ άλλα τέτοια.

*

Ένα γεροντάκι στεκότανε μπροστά σ’ αυτές τις μόστρες ξαστοχημένο απ’ τον καιρό κι’ από το θάνατο. Ωστόσο τα μάτια του μπιρμπίλιζαν, με φλόγα παρά λίγο παιδιάστικη, πίσω απ’ τα χρυσόδετα γυαλιά του. Οι χιονάτες μπαρμπέτες του ξεπέρναγαν το σαγόνι του κι’ άγγιζαν τον τσαλακωμένο του γιακά.

-Μπορώ να κάμω μια ερώτηση; Του είπα.

-Παρακαλώ.

Η ψιλή, σουβλερή φωνή του, καρφώθηκε, σα βελόνα, στο τύμπανό μου:

-Τι παίρνουν οι πελάτες σας, σ’ αυτές τις σακκουλίτσες;

‘Ένα κάκτο κύριε… Σ’ εμάς μονάχα τον βρίσκουν. Τον πρωτόφερε ο παππούς μου από κάποιο μακρυνό ταξίδι. Όταν άνοιξε το φαρμακείο, ήρθε σ’ αλληλογραφία με τον τόπο της παραγωγής. Κι’ από τότε, είμαστε οι μοναχοί αντιπρόσωποι. Οι βοτανικοί τον ξέρουν με τ’ όνομα «εχινόκακτος ουίλιαμσίϊ».

Μια φωνή απόκοσμη αντιλάλησε σα χορδή, πάνω στις κούφιες μόστρες:

-Εμείς τον λέμε ο κάκτος των βασανισμένων.

Γύρισα κατά μέρος της. Πίσω απ’ το σκεβρωμένο λογιστήριο κάποιο απίθανο πλάσμα, ντυμένο γυναίκα, με κοίταξε με μάτια υπνοβασίας. Ηλικίας απροσδιόριστης, έμοιαζε μαδημένο πουλί, με ράμφος βαμμένο σε πολυκαιρινά φαρμάκια.

-Καλά και τι θεραπεύει; Ρώτησα.

-Τον πόθο της φυγής, κύριε,έκανε το γεροντάκι, με τον πιο σίγουρο τόνο του κόσμου.

-Της φυγής από τι;…

Ένα γέλιο ξερό, σαν ν’ ανοιγόκλεινε, ρυθμικά, ελατήριο μετάλλινο, τράνταξε το στήθος του μαδημένου πουλιού:

-Απ’ αυτή την ελεεινή ζωή, κύριε, είπε, σαν απογέλασε.

Κι’ η κερένια μορφή της, πάσχιζε να ισορροπήσει:

-Α, όχι, σας παρακαλώ – της φώναξα με φλόγα. Δεν μ’ αρέσουν διόλου αυτά τ’ αστεία… Δεν επιτρέπω να βλαστημάνε τη ζωή, που ο πρώτος ποιητής της χώρας μου ονόμασε, πολύ σωστά, «μέγα αγαθό και πρώτο»… Όσο άθλια κι’ αν είναι η ζωή αυτή – μιλάω για την εξωτερική άποψη – όχι να φύγει δεν πρέπει κανείς, μα να μπει, μέσα για μέσα, όσο βαθιά του είναι βολετό… Και να τη ζήσει.

-Σύμφωνοι… Σύμφωνοι – έκαμε το γεροντάκι, σαστισμένο απ’ το ξαφνικό μου φούντωμα – κι’ αυτό πετυχαίνουν, ίσα –ίσα οι πελάτες μαςμε τον εχινόκακτο που παίρνουν.

Τράβηξε νευρικά τη τζαμαρία μιας βιτρίνας, κατέβασε βαρύ, πήλινο βάζο, το ξεκούμπωσε κι’ άδειασε μπροστά μου την παράξενη πραμάτεια του. Ήτανε κάτι κεφάλια σαν φραγκόσυκα ξερά, χωρίς αγκάθια. Αλλά ήτανε από τη γη βγαλμένα με τις ρίζες, που κρέμονταν στο κάτω μέρος, ξερές κι’ αυτές σαν ζαρωμένοι σπάγγοι. Κι’ άλλα σκέτα, κομμένα με λεπίδι, λίγο πιο πάνω απ’ τις ρίζες. Το γεροντάκι σήκωνε μια φούχτα, μες στα κοκκαλιάρικα δάχτυλά του, κι’ άφηνε να πέφτουν ένα – ένα στον πάγκο σα νάδειχνε κάτι βαρύτιμο:

-Λίγα γραμμάρια, κύριε, θα σας δώσω τη συνταγή, ένα πολύ απλό εκχύλισμα – έκαμε όλος καύχηση – φτάνει για να μεταφερθείτε, πάνω από στεριές και θάλασσες κι’ αιώνες, χιλιάδες μίλια ή χιλιάδες χρόνια μακρυά… Και να ζήσετε σε πολιτείες όσο παίρνει αλαργινές ή πεθαμένες από αμέτρητα χρόνια. Σ’ αυτά  τα πραγματάκια, που δεν τα πιάνει το μάτι σας, η φύση έδωσε τέτοια απίστευτη εξουσία… Μπορείτε, ακόμα, μ’ αυτόν τον κάκτο, κύριε, να μαντεύετε τα μελλούμενα… να βρίσκετε τα πράματα που σας πήρανε, τα δικά σας ή των άλλων… να μάθετε πως ζουν πρόσωπα που τάχετε για χαμένα ή νεκρά. Θέλω να σας πω ακόμα, κύριε, – και μπορείτε να το πληροφορηθείτε από την πελατεία μας – πως δεν βλάφτει καθόλου την υγείαν, όπως άλλα βότανα ή φάρμακα που δίνουν ορασιές… Μα η μεγάλη του υπεροχή, αντίκρυ σ’ όλα τα μαντικά φυτά, είναι πως δεν σβήνει τη συνείδηση. Μέσα στα πιο εξωτικά οράματα, μέσα σ’ όλες τις μορφές, που ξαπλώνει το είναι σας, τονώνει την προσωπικότητά σας, χωρίς να την αποχαώνει και να την αφανίζει. Μπορείτε να ιστορείτε αυτό που ζείτε και να θυμόσαστε όλα τα καθέκαστα.

Κι’ επειδή τον κοίταζα με υποψίες, πρόστεσε:

-Δεν είμαι αγύρτης, κύριε… Πάρτε μια και μόνη δόση. Να και τη συνταγή για το αφέψημα. Κάμετε απόψε το πείραμα και αύριο μας λέτε.

Έτσι ψώνισα κι’ εγώ την τριανταφυλλιά μου σακκουλίτσα. Βγαίνοντας, άκουσα το μαδημένο πουλί να μου φωνάζει:

-Όταν αδειάσετε το φλυτζάνι, ξαπλωθείτε. Χρειάζεται υπομονή. Δυό ώρες θα προσμένετε, απάνω – κάτω, την ενέργεια. Και… καλή τύχη!…

Advertisements

68 Σχόλια to “Σπύρος Μελάς, Πεγιότλ”

  1. Χα! και ωχ! πού το έχω καταχωνιάσει ή μάλλον χάσει αυτό το βιβλιαράκι, που το είχα πάρει αρχές δεκαετίας του ’90; Με πρόλογο του Φώτη Τερζάκη, θυμάμαι.

  2. Munich said

    Φόβος και παράνοια

  3. voulagx said

    «-Όταν αδειάσετε το φλυτζάνι, ξαπλωθείτε.»

    Νικοκύρη, αυτό το «ξαπλωθείτε» πρέπει να είναι προστακτική του ρήματος «ξαπλώνομαι», με μετοχή ενεστώτα: «ξαπλωνόμενος» ( που τελικά ήταν «διπλωνόμενος»). 🙂

  4. spiral architect said

    Καλημέρα. 🙂
    Ήταν χρήστης μεσκαλίνης ο Σπύρος Μελάς; 🙄
    Δεν θυμάμαι σε ποιο βιβλίο – ιστορικό μυθιστόρημα είχα διαβάσει ότι, κατά την υποχώρηση του ελληνικού στρατού το 1922 πολλοί αξιωματικοί ζητούσαν από τους γιατρούς της επιμελητείας ενέσεις μορφίνης για να αντεπεξέλθουν όχι μόνο στις κακουχίες της υποχώρησης, αλλά και στο ψυχολογικό φορτίο της αποδυνάμωσης και της ήττας.

    Τελικά όσο και αν εξυψώνουμε τους προγόνους, είχαν και οι τελευταίοι τις αδυναμίες τους. 😉

  5. sarant said

    Καλημέρα, ευχαριστώ πολύ για τα πρώτα σχόλια!

    3: 🙂

    4: Ή είχε τόσο ταλέντο ώστε να περιγράψει παραισθήσεις χωρίς να κάνει χρήση.

  6. χρήστος said

    Με μάγεψε ο τρόπος γραφής του.Αυτα τα διαμαντακια είναι ότι καλύτερο προσφέρεις σε μένα τον…ανηξερο!!

  7. sxoliko said

    Αν και αποκρουστικό το ποιόν του ανθρώπου, η συγκεκριμένη ιστορία είναι πράγματι όμορφη. Ταξιδεύει κι αυτή…

  8. # 5 β

    Μα αν κάποιος δεν έχει βιώσει τις παραισθήσεις δεν μπορεί να ξέρει αν ο Μελάς τις περιγράφει ή απλά γράφει ό,τι του κατέβηκε !

    Και μια άλλη απορία, είναι τόσο βέβαιο πως τον στείλανε Σουηδία να ματαιώσει την απονομή του Νόμπελ στον Καζαντζάκη ; Και τους πέρασε ; Τόση επιρροή είχε η ελληνική κυβέρνηση στην επιτροπή ;
    Και σε ποά από τις τρεις υποψηφιότητες έγινε; οταν αυτοπτοτάθηκε ή όταν τον πρότειναν οι Νοδβηγοί λογοτέχνες ; η μήπως έστελναν τον μελά κάθε φορά ;

  9. sarant said

    8 : Για το Μελά και το Νόμπελ του Καζαντζάκη έχουν γραφτεί πάρα πολλά, που δεν μπορεί να είναι όλα μύθος -ωστόσο, συμφωνώ ότι χρειάζεται ψάξιμο. Αν μπορέσω..

  10. «που ο πρώτος ποιητής της χώρας μου ονόμασε, πολύ σωστά, «μέγα αγαθό και πρώτο»…»

    Πού αναφέρεται;

  11. # 10

    Λογικά, στον Ομηρο

  12. sarant said

    10: Σίγουρα Σολωμός αλλά δεν έχω το ακριβές παράθεμα.

  13. # 9
    Πιθανόν να είχε εκφράσει να είχε εκφράσει την δυσαρέσκεια της ελληνικής κυβέρνησης για την υποψηφιότητα αλλά δεν νομίζω πως επηρέασε την απόφαση της επιτροπής όπως έγινε και με τον Σολτζενίσιν παρά την ενόχληση της Σοβιετικής Ενωσης.
    Απλά μετά βόλευε αυτή η ιστορία τους φίλους του Καζαντζάκη όπως βολεύει τους συνοπαδούς μου (κι εμένα) να λέμε πως μας στέρησε ο Σπάθας το πρωτάθλημα πριν λίγα χρόνια λες και δεν θα το χάναμε πάλι από τον ΠΑΟ…

  14. edokieki said

    Επιρροές από Καστανέντα;

  15. # 12

    Το πρώτος πάντως μοιάζει περισσότερο για χρονικό παρά για τακτικό, όπως λέμε ο πρώτος μας έρωτας…

  16. Παγανιστής said

    Κύριε Σαραντάκο,

    η μακαριστή δημοσιογραφίνα Φρίντα Μπιούμπι

    http://www.biblionet.gr/author/756/%CE%A6%CF%81%CE%AF%CE%BD%CF%84%CE%B1_%CE%9C%CF%80%CE%B9%CE%BF%CF%8D%CE%BC%CF%80%CE%B9

    το 1983 είχεν εκδώσει από τον «Εξάντα» τις συνομιλίες της με την Έλλη Λαμπέτη (1926-1983), που ολίγας εβδομάδας αργότερον απεβίωσε από καρκίνο του μαστού και της μήτρας.

    http://www.goodreads.com/book/show/13574769

    Επρόκειτο για απο-μαγνητοφωνημένες συνομιλίες Μπιούμπι – Λαμπέτη, ενώ η ηθοποιός εγνώριζε πως θα απέθνησκε συντόμως από καρκίνο και έκανε αποκαλύψεις για την ζωή της.

    Σε κάποιο σημείο του βιβλίου, λοιπόν, η Λαμπέτη μιλάει για τον Σπύρο Μελά, ο οποίος ήτο καθηγητής στην Σχολή της Μαρίκας Κοτοπούλη, στην οποία σπούδασε και η μακαριστή Έλλη. Αποκαλύπτει, λοιπόν, η Λαμπέτη ότι την Δεκαετία του ’40 ο Μελάς έβαζε «χέρι» στα κοριτσάκια που φοιτούσαν στην Σχολή της Κοτοπούλη για να γίνουν ηθοποιοί και όσες ενέδιδαν, τις απολάμβανε ιδιαιτέρως στα «σεπαρέ»…

    Όταν πήγε να το κάνει αυτό με την πανέμορφη και ταλαντούχα μικρούλα Έλλη Λούκου (αυτό ήτο το πατρώνυμον της Λαμπέτη, το δε Λαμπέτη ήτο ψευδώνυμον από τον «Αστραπόγιαννον» του Βαλαωρίτου), η Κοτοπούλη αντέδρασε και του είπε: «Κάτω τα χέρια σου παλιόγερε, τί πάς να κάνεις στό κορίτσι;»!..

    Οπότε, ο αμίμητος Σπύρος Μελάς της απαντάει: «Πατρικά, Μαρίκα μου, πατρικά»!..

    Αυτό το «πατρικά» του Μελά έγινε θρύλος μεταξύ των ηθοποιών κι όποτε οι γέροι ηθοποιοί χαϊδεύανε τις νέες ηθοποιούς ενώπιον συναδέλφων, οι άλλοι τους φωνάζανε: «Πατρικά, Μαρίκα μου, πατρικά»!…

    ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ ενός συνταξιούχου εμποροπλοιάρχου 62 ετών: Ο Μελάς έπρεπε να είναι «ντούρος» για να πηγαίνει με τα κοριτσάκια που του προμήθευε η Κοτοπούλη και οι άλλες «τσατσάδες» της εποχής. Νομίζω, λοιπόν, κύριε Σαραντάκο, ότι γι’ αυτό κατέφυγε στα ναρκωτικά κατά τα γεράματά του: Προκειμένου να του σηκώνεται ο «γιακουμής» και να απολαμβάνει τα κοριτσάκια. Αν υπήρχε «βιάγκρα», θα κατέφευγε στο βιάγκρα. Δείτε τί κάνει σήμερα ο Μπερλουσκόνι για να απολαμβάνει τις διάφορες μικρές στα πάρτυ «μπούνγκα – μπούνγκα»: Καταναλώνει τεραστίας ποσότητας βιάγκρα και είναι πάντοτε ετοιμοπόλεμος.

    ΥΓ: Το ερώτημα είναι γιατί η Κοτοπούλη αντέδρασε μόνον όταν ο Μελάς πήγε να βάλει «χέρι» στην μικρή Λαμπέτη. Η απάντησις είναι απλουστάτη: Διότι η θρυλική Μαρίκα Κοτοπούλη ήτο πασίγνωστη λεσβία (τριβάδα, είναι το πιό σωστό) και ήθελε την πανέμορφη Έλλη για λογαριασμό της. Άλλωστε, είναι γνωστό στους κύκλους των Ελλήνων ηθοποιών ότι η Κοτοπούλη έβγαλε σειρές πανέμορφων πρωταγωνιστριών, τις οποίες είχε προηγουμένως απολαύσει η ίδια ερωτικά. Τα ονόματα είναι πασίγνωστα, μερικές πρωταγωνιστούν και σήμερα, αλλά δεν τις αναφέρω, για να μή φέρω το Ιστολόγιο σε δύσκολη θέση.

  17. sxoliko said

    #10: εδώ αναφέρει την Οδύσεια http://critics.ekebi.gr/parasxos/critics.asp

  18. spiral architect said

    … o Κακαουνάκης μετεμψυχώθηκε! 😮

  19. ππαν said

    Ωραίο το σημερινό -και το σημερινό.

    Δυστυχώς το σαξές στόρυ του μπλογκ τραβάει και πολλή φύρα στα σχόλια. Οι εμμονικοί με το σεξ ηλικιωμένοι έχουν ισχυρή παρουσία; ισχυρότερη από αυτήν που μπορεί κάποιος κανονικός άνθρωπος να αντέξει.

  20. BLOG_OTI_NANAI said

    Για τον συνδυασμό Καζαντζάκης – Μελάς – Νόμπελ, ο Αλέξανδρος Αργυρίου είναι ο μοναδικός -αξιόλογος ή μη- συγγραφέας που βρήκα να επικαλείται αυτή τη φήμη, χωρίς όμως να δίνει λεπτομέρειες.

    Συγκεκριμένα, γράφει [σ. 153]:

    «[…] στα χρόνια της διάσπασης του «Εκπαιδευτικού Ομίλου» (1927), η γλώσσα και η παιδεία άρχιζαν να φορτίζονται και να ορίζονται με ταξικές παραμέτρους. Ο εχθρός βρισκόταν «εντός των τειχών», επιχειρώντας να καταλύσει το πολίτευμα όθεν κρινόταν ως άκρως επικίνδυνος. […] Το πάθος έκτοτε ήταν τόσο τυφλό που κατέληγε σε παράλογες πράξεις, όπως αίφνης όταν, ακόμα και το 1949, η Ακαδημία Αθηνών κατήργησε την έδρα της γλωσσολογίας, για να μην εκλεγεί ο Μανόλης Τριανταφυλλίδης […]

    [σ. 154, υποσημείωση αρ. 12]

    Με ανάλογο πνεύμα έγινε η «ψήφιση» ως Ακαδημαϊκού του Σωτήρη Σκίπη, σε σύγκριση με την «απόρριψη» του Σικελιανού και του Καζαντζάκη. Φυσικά, η πολιτεία φέρει αποκλειστικά την ευθύνη για τη ματαίωση της βράβευσης με Νόμπελ του Σικελιανού. Και πάλι όμως Ακαδημαϊκός πήγε στη Σουηδία, ο Σπ. Μελάς, για να εκφράσει, όπως λέγεται, την απαρέσκεια της ελληνικής κυβερνήσεως (Ντ. Τσαλδάρης) στο ενδεχόμενο της απονομής του βραβείου σε άνθρωπο ύποπτο -αν είναι νοητό- εθνικά […]»

    (Αλέξανδρος Αργυρίου, «Ιστορία της ελληνικής λογοτεχνίας», τ. 1, σ. 153-154)

    Ο Mario Vitti («Ιστορία της Νεοελληνικής Λογοτεχνίας», Οδυσσέας, Αθήνα 2003, σ. 351) μεταφέρει ότι ο Καζαντζάκης έκρινε αρνητικά έργο του Μελά:

    «[…] ο Σπύρος Μελάς (1882-1966), έγραψε ένα δράμα με χριστιανικό θέμα, το Ιούδας (1936), που κατά έναν παράξενο τρόπο ο Καζαντζάκης θεωρούσε «άθλιο, παμπάλαιο, φωνακλάδικο, ρηχό».»

    Μήπως είχαν ιδεολογικές και λογοτεχνικές προστριβές και έτσι προέκυψε σχετικός μύθος για το Νόμπελ; Μήπως το «όπως λέγεται» του Αργυρίου, σημαίνει ότι επρόκειτο για φήμη;

    Πιστεύω ότι είναι αρκετά σοβαρό, και θα έπρεπε να έχει μόνιμη θέση στη βιβλιογραφία αν είχε συμβεί. Βρίσκω πολλά κείμενα όπου θα υπήρχε λόγος ν’ αναφερθεί κάτι τέτοιο, αλλά δεν το βλέπω.
    Βεβαίως μπορεί ο… γκαβός να είμαι εγώ, και κάποιος άλλος να ψάξει να το βρει εύκολα.

  21. # !8

    Καλό θα είναι οι νεώτεροι να ψάξουν και να μάθουν πως επί χούντας ΠΑΟ και ΟΣΦΠ απέκτησαν αφεντικά, ο ΠΑΟ την χούντα που συνέχισε την διακριτική της παρουσία με τον Κίτσιο και όταν πέρασε στα χέρια του Βαρδινογιάννη και ο ΟΣΦΠ τον Γουλανδρή και τους διαδόχους του. Σε μικρότερο βαθμό ακολούθησαν και οι άλλες ομάδες, η ΑΕΚ του Ζαφειρόπουλου (ο Μπάρλος δεν ήταν αφεντικό), ο Απόλλων του Αλαμάνου, κ.λ.π..Εγώ επειδή δεν μπορούσα να πανηγυρίζω για τις επιτυχίες των ιδιοκτητών επέλεξα να γίνω ΠΑΟΚg’s και να χαίρομαι ένα ΔΙΚΟ ΜΟΥ τίτλο ανά δεκαετία περίπου. Κάποιοι αρέσκονται να πανηγυρίζουν την επιτυχία του Γιαννακόπουλου, του Κόκκαλη, του καβούρια και του ακατανόμαστου. Δικαίωμά τους. Οταν το αφεντικό παρατήσει την ομάδα το τι γίνεται το είδατε στην ΑΕΚ, στον Απόλλωνα κ.λ.π. Τώρα που ο ΠΑΟ δεν θα έχει σε λίγο αφεντικό, η παναθηναϊκή συμμαχία πήγε για βρούβες, θα δείτε πόσο «μεγάλος» σύλλογος είναι. Στον ΠΑΟΚ πολλοί προσπάθησαν να γίνουν αφεντικά ανεπιτυχώς, αν ο Σαββίδης το καταφέρει (αν και προς το παρόν δεν δείχνει τέτοιες τάσεις) θα επανεξετάσω τις οπαδικές μου προτιμήσεις ώστε να είναι σύμφωνες με τις αρχές μου

  22. andam said

    Εξαιρετικό το αφήγημα και απίστευτες οι ιδιότητες αυτού του κάκτου όπως τις περιγράφει ο γέρος φαρμακοποιός. Θα το διαβάσω ολόκληρο, μπράβο στον φίλο σου Γ.Τ. που έκανε τον κόπο και το πληκτρολόγησε. Εγώ που είμαι πολύ ενάντια στις ψυχοτρόπες ουσίες, ένα τσαγάκι θα τόπινα, με τόσο ελκυστικη περιγραφή.Όσο για τη «φύρα στα σχόλια» δεν με ενοχλούν αν είναι εμπεριστατωμένα και αληθινά.

  23. ππαν said

    22: Αν σε ενδιαφέρουν τα σεξουαλικά της Κοτοπούλη και του Μελά κι αν τα βρίσκεις κι «εμπεριστατωμένα και αληθινά», καμία ενόχληση, πράγματι.

  24. Βαγγέλης said

    Ενδιαφέρον παρουσιάζει και η κόντρα Λαπαθιώτη – Μελά, που άρχισε το 1910 με τη δημοσίευση του ποιήματος: Κι έπινα μες από τα χείλη σου, του Λ. (πιο γνωστό με τον πρώτο στίχο του: Κι οι μπερντέδες ήταν κόκκινοι…) στο περιοδικό Ανεμώνη, οπότε ο Μελάς σκανδαλίστηκε κι άρχισε να δημοσιεύει διάφορα πολεμικά και δυσφημιστικά άρθρα για τον ποιητή και το περιοδικό. Ο Λαπαθιώτης, σύμφωνα με την αυτοβιογραφία του, αντέδρασε ως εξής, περνούσε από τα γραφεία της εφημερίδας όπου δούλευε ο Μελάς και του άφηνε διάφορα χαριτωμένα σημειώματα. Η κόντρα αυτή κράτησε μέχρι το τέλος (του Λαπαθιώτη εννοείται – μιας κι όπως λέει ο λαός μας: κακό σκυλί ψόφο δεν έχει 🙂 Διόλου απίθανο ο Μελάς να δούλευε στη λογοκρισία επί Μεταξά. Το διήγημά του, πάντως, είναι πολύ καλό.

  25. sarant said

    Eυχαριστώ πολύ για τα νεότερα!

    Είναι καταγραμμένο ότι ο Μελάς καυχιόταν ότι είχε γενετήσιες επιδόσεις ως το βαθύ γήρας. Κουτσομπολιό, αλλά υπάρχει σε βιβλίο (της Αλεξίου). Όχι ότι έχει απαραίτητα σχέση με το θέμα μας το σημερινό.

    20: Παρόμοιες αφηγήσεις υπάρχουν πολλές σε περιοδικά (π.χ. Ταχυδρόμο) και εφημερίδες. Ο Αργυρίου δεν θα έγραφε κάτι ξεκρέμαστο.

  26. Νέο Kid Στο Block said

    Ππαν, το σαξές στόρυ έγινε δηλαδή σασέξ στόρυ; 😆

  27. Γρηγόρης Κοτορτσινός said

    #26
    Καλύτερα σανσέξ στόρι, γιατί για μερικούς, μετά τα 61 ας πούμε, τα πάντα είναι σαν, και το κανονικό παραμένει όνειρο το πληκτρολογίου! 🙂

  28. Μαρία said

    Έχω την έκδοση του ’78 αλλά βλέπω οτι επανεκδόθηκε.
    http://www.kastaniotis.com/book/978-960-03-0201-1

  29. sarant said

    25-26: 🙂

  30. Είναι εντυπωσιακό το ότι ο Μελάς ασχολήθηκε με αυτό το θέμα, όχι μόνο σε σχέση με τη δική του λογοτεχνική προϊστορία, που δεν περιλαμβάνει τίποτα παρόμοιο, αλλά και σε σχέση με τη γενικότερη εικόνα της λογοτεχνικής κοινότητας της Ελλάδας της εποχής. Για πολλά χρόνια μετέπειτα, δεν γράφτηκε τίποτα παρόμοιο ως θέμα (δεν αναφέρομαι στη λογοτεχνική του αξία, που είναι μεγάλη κατά τη γνώμη μου), ενώ και μέχρι τον Καστανέντα, αμφιβάλλω για το αν κανείς ασχολήθηκε με το ζήτημα των ψυχότροπων ουσιών και μάλιστα με τη σιγουριά που αποπνέει το αφήγημα του Μελά.
    Εύκολα θα μπορούσε να υποστηρίξει κανείς μια θεωρία συνωμοσίας, ότι ας πούμε ο Μελάς αντέγραψε το θέμα, ή και ολόκληρο το αφήγημα από κάποιον Ευρωπαίο (Γάλλο ίσως? ;-)) και το παρουσίασε ως δικό του, με δεδομένη και το μέχρι τότε βίο και πολιτεία του, όπως σκιαγραφήθηκε και από τους σχολιαστές μέχρι τώρα…

  31. sarant said

    30: Βέβαια, ο Μελάς στα νιάτα του είχε φλερτάρει με τον σοσιαλισμό, αυτό ίσως έπρεπε να το πω και στο αρχικό άρθρο,

  32. ΚΑΙ με το σοσιαλισμό…

  33. gryphon said

    Πολυ ωραιο το απόσπασμα αν και η γλωσσα που χρησιμοποιει σε πολλα σημεια ο Μελας μου φαινεται καπως επιτηδευμενη δημοτικη και καποιες λεξεις σημερα ακουγονται αφυσικες «πλεματια αραχνης » «τα ξυγκια του σκατζοχερα» «σκιμαδες» κλπ.Δεν κερω κανεναν που να μιλαει ετσι.Γενικα ομως ειναι πολυ ωραιο.Και τι σημαινει «μεταγνωμικο» που γραφει για το φυτο ;.
    Και η ιστοριαμετον γερο και την γυναικα που περιγραφουν με σχεδον φιλοσοφικο τροπο τιε ιδιοτητες του κακτου μοιζει πολυ ποιητικη για ναειναι αληθινη.Με καποιο πιο πεζοτροπο θα εμαθε για το φυτο.
    Διαβασα και ολο το διηγημα και αν καταλαβα καλα ειναι μια προσπαθεια να περιγραψει τα τριπακια που εκανε με το πεγιοτλ.
    Παντα ειχα μια περιεργεια να δοκιμασω απο τοτε που διαβαζα ιστοριες οτι το χρησιμοποιουσαν πολλοι στην δεκαετια του 60 κα το διηγημα την μεγαλωσε αλλα αντε να βρεις πεγιοτλ τωρα .
    Πριν δυο τριαχρονια ακολουθωντας σε μιαεκδρομη ενα θειο μου που εχει μανια μετα μανιταρια βρηκα τυχαια αμανιτε το γνωστο κοκκινο Ιμαλλον πορτοκαλι)μανιταρι με τις ασπρες Ιμαλλον κιτρινωπες που χρυσιζουν ελαφρως) βουλες που λεγεταιοτι εχει ψυχοτροπο φραση και μαζεψα μερικα αποφασισμενος να βρω καποιο τροπο να τα χρησιμοποιησω.
    Ευτυχως εψαξα στο ιντερνετ πριν το κανω και ετσι εμαθα οτι οτι δεν εχει σχεση η δραστικη του ουσια ουτε με τα «μαγικα» μανιταρια του Μεξικου και της περιοχης εκει αλλα ουτε και με το πεγιοτλ και δεν αξιζει τον κοπο.Το γραφω γιατι κυλοφορει η φημη οτι ειναι ψυχεδελικα κλπ και ειναι αρκετα κοινα καιστην Ελλαδα και μπορει καποιος να μπει σε πειρασμο.Απ οτι διαβασα φαινεται οτι πιο πολυ πονοκεφαλους και γενικα οργανικα προβληματα προκαλει παρα ταξιδια σαν αυτα που περιγραφει ο Μελας.
    Ασχετο επισης αλλα μιας και διαβασα καποια πραγματα γι’αυτον ειχα αναφερει και παλαιοτερα οτι τον ηξερα απο κατι δεμενους τομους τευχων της Ελληνικης Δημιουργιας που αγνωστο πως ειχαν βρεθει στην βιβλιοθηκη μου.
    Τωρα εχω μονο εναν αλλα γενικα θυμαμαι οτι μου αρεσε πολυ να τους διαβαζω μικρος.Ειχε του κοσμου τα θεματα.Απο Αριστοτελη και Καντ μεχρι Αριστοφανη Παπαδιαμαντη για τον Βασιλκο του Ματεσι μεχρι Σ.Σκιπη μεχρι Ιωνα Δραγουμη αφιερωματα π.χ για την θαλασσα στην ελληνικη λογοτεχνια για την Παναγια στην λαικη παραδοση κλπ. Ηταν πολυ πλουσιο και καλο λογοτεχνικο περιοδικο για τοτε νομιζω.
    Για Καζαντζακη βεβαια δεν θυμαμαι να ειχε τιποτα.

  34. Andreas S said

    Τελικά όντως οι άνθρωποι έχουν πολλές πτυχές. Ο Μελάς χρήστης παραισθησιογόνων ! Τι άλλο θα μάθουμε. Μήπως είχε αρχίσει τα πειράματα νωρίτερα και έτσι εξηγούνται μερικά πράγματα ειδικά η στάση του στην κατοχή.

  35. a said

    σχετικο αρθρο υπαρχει στην σελιδα του φιλιστορα η συνθηκολογηση του πνευματικου κοσμου κατα την κατοχη αναφερονται οι μελας παλαιολογος αλλα και ο βαρναλης περα απο αυτα θα ηθελα ο κ σαραντακος να κανει μια αναφορα και στην σιτσα καραισκακη ευχαριστω

  36. sarant said

    Το άρθρο αυτό το έχω δει, αλλά λέει πράγματα πολύ μικρόψυχα και έχει και αρκετά λάθη. Για τη Σίτσα Καραϊσκάκη θα γράψω άρθρο… κάποτε.

  37. Μαρία said

    Αναφορά στο πεγιότλ και άλλα ναχουάτλ εδώ:
    https://sarantakos.wordpress.com/2010/05/11/loveapple/#comment-33118

  38. NM said

    Peyot, Mescal ή Funghi. Από τον διαπρέποντα στο εξωτερικό ελληνισμό καλούμενο συνήθως «μανιταράκι» ή σπανιότερα μεσκαλίνη.
    Θυμαμαι κάποτε κάποιο φίλο που μας ανακοίνωσε περιχαρής ότι σε κάποιο πάρκο της Ρώμης ανακάλυψε …κάστορες. Εβαλε μάλιστα και βαρύ στόιχημα το οποίο βέβαια έχασε, γιατί όπως διαπιστώσαμε μετά από επίσκεψη μας μαζί του, αυτά που έβλεπε κάστορες ήταν απλώς σκίουράκια. Το αποδόσαμε στα μανιταράκια που είχε καταναλώσει 2-3 μέρες πριν και που νόμιζε ότι η επήρειά τους είχε περάσει. Για να το επιβεβαιώσει ο -παρόλαυτά ακόμα δύσπιστος- φίλος, επισκέφτηκε ξανά για τρίτη φορά το πάρκο, αφού είχε πάρει πριν μια γενναία δόση μεσκάλ. Το σκεπτικό του ήταν το εξής: Την πρώτη φορά είδα κάστορες ενώ ήμουν υπό την επήρεια της ουσίας. Τη δεύτερη φορά ήμουν νηφάλιος και αντί για κάστορες είδα σκίουρους. Αρα: την τρίτη φορά, ποτισμένος ξανά με μεσκάλ, πρέπει να ξαναδώ τα σκιουράκια κάστορες. Αν δεν συμβεί αυτό (και δω μόνο σκιουράκια), δεν αποκλείεται να κυκλοφορούν και αληθινοί κάστορες σ αυτό το πάρκο.
    Ξαναπήγε λοιπόν «φτιαγμένος» και δεν είδε πουθενά κάστορες αλλά μόνο σκίουρους. Περιχαρής πήρε το τραμ για να επιστρεψει, πεπεισμένος ότι αυτά που κυκλοφορούσαν για τη μεσκαλίνη και τις παραισθήσεις που προκαλεί ήταν τερατώδεις υπερβολές. Λίγο πριν κατέβει μπήκαν στο τραμ δύο ελεγκτές εισητηρίων. Ηταν αμφότεροι δύο γιγαντόσωμοι …πιγκουϊνοι.
    ………………………………….
    Από την άλλη μεριά…
    Ξυπνάς το πρωϊ με ένα αίσθημα αφόρητης πείνας. Κοιτάς δίπλα σου και αναρωτιέσαι πως τρύπωσε αυτή η άσχημη Θεσσαλή (που σου επιασε την κουβέντα την περασμένη βδομάδα στο εστιατόριο του πανεπιστήμιου) στο κρεββάτι σου. Δηλαδή όχι το πως τρύπωσε ακριβώς, αλλά πως κατάφερε να απομακρύνει από κει πρώτα την γκομενάρα που γνώρισες χτες βράδυ και που θυμάσαι επακριβώς τι κάνατε αφού καταλήξατε σπίτι σου. Αφήνεις τα συμπεράσματα για μετά, γιατί το κυρίαρχο αίσθημα είναι η αφόρητη πείνα. Πας στο ψυγείο και το ανοίγεις. Δυστυχώς μέσα έχει μοναχά ένα αυγό. Βρίσκεις και ένα κομμάτι πολυκαιρισμένο ψωμί στην ψωμιέρα. Αποφασίζεις να βολευτείς προσωρινά με αυτά και να βγεις αμέσως μετά έξω για αναζήτηση κανονικής τροφής. Τηγανίζεις το αυγό με κάτι υπολείμματα σπορέλαιου που στραγγίζεις απ το πλαστικό μπουκάλι, αφού πρώτα έχεις κλείσει ήσυχα την πόρτα της κουζίνας και έχεις ανοίξει το παράθυρο για να ελαττώσεις όσο γίνεται τη μυρωδιά. Όλα αυτά τα κάνεις με φοβερή προσοχή μην προξενήσεις κάνένα θόρυβο που θα ξυπνήσει το άχαρο τερας που συνεχίζει να κοιμάται στο κρεββάτι σου. Δεν είναι μόνο που σ’ενοχλούν οι αμήχανα γλυκανάλατες συζητήσεις μετά από τέτοια ξυπνήματα. Περισσότερο είναι που φοβάσαι μπας και η γκόμενα ξυπνήσει εξ ίσου πεινασμένη με σένα και τότε θα πρέπει να μοιραστείς μαζί της το μοναδικό σου αυγό.
    Με την πρώτη πηρουνιά –αρχίζεις πρώτα απ’ τ’ασπράδι- παθαινεις την πλάκα σου από την εξαίσια γεύση του. Αναρωτιέσαι τι είδους αυγό να είναι αυτό που όμοιό του δεν έχεις δοκιμάσει ποτέ άλλοτε ξανά στη ζωή σου. Η περιέργεια του εξαιρετικού σε κάνει να παραβλέψεις τις αρχές σου και αποφασίζεις να βουτήξεις και λίγο απ τον κρόκο πριν τελειώσεις με τ’ ασπράδι. Συναντάς κι εκεί τη γεύση που πρέπει να έχουν τα αυγά στον παράδεισο.
    Κάπου εκεί κάνεις διάλειμμα για μερικά δευτερόλεπτα ώστε να ανασυγκροτήσεις τη σκέψη σου. Νοιώθεις την ανάγκη να βρεις μια λογική εξήγηση για το πώς παρείσφρησε αυτό το υπέροχο και μοναδικής γεύσης αυγό μέσα στα υπόλοιπα της εξάδας που πήρες απ το σούπερ μάρκετ. Αφηρημένος τρως μια μεγάλη μπουκιά ψωμί και… παθαίνεις την πλάκα σου. Το μπαγιάτικο ψωμί που εβαλες στο στόμα σου ΕΙΝΑΙ ΑΚΟΜΑ ΠΙΟ ΝΟΣΤΙΜΟ ΑΠ Τ’ ΑΥΓΟ !
    Αυτόματα, ως ύστατη άμυνα, μέσα στο μυαλό σου επικρατεί το ένστικτο του νηφάλιου ματεριαλιστή. Οι κουρτίνες της ασάφειας και της μεταφυσικής κουρελιάζονται μονομιάς και πίσω τους προβάλλει λαμπρός ο ήλιος του ορθολογισμού που σε χρόνο dt σου δίνει την εξήγηση για τα περίεργα φαινομενα του τελευταίου 20λέπτου. Με ταχύτητα του φωτός οδηγείς την μνήμη σου με την όπισθεν και αφού φτάσεις στις πλην δώδεκα-δεκαπέντε ώρες από το παρόν, θυμάσαι το χτεσινό πάρτυ και τα αναρίθμητα τσιγάρα που κάνανε τη γύρα τους μέχρι τελευταίας τζιβάνας. Είσαι πλέον περήφανος. Από πρώτο χέρι έχεις την πειραματική εξήγηση – αντίληψη που έμαθες στην φαρμακολογία «περί των ευφορικών ιδιοτήτων» του τριχλωρο-βενζο-διο τέτοιου …του THD τέλος πάντων, που εμπεριέχεται στο φυτο της ινδικής καναπεδο… καναμαδο… καναμο… καναβοτέτοιας διάολε! Γι αυτό σας λέω φίλτατοι: Μακρυά από τα σκληρά ναρκωτικά, αλλά όπως διδάσκει και η πάλαι ποτέ ρεμπετοδιαφήμιση: «Χασισάκι μυρωδάτο και λαμποκοπά το πιάτο !»

  39. Για το βιβλίο του Μελά είχα διαβάσει σχετικά πρόσφατα και στο Δισκορυχείο:
    http://diskoryxeion.blogspot.gr/2013/12/60.html

  40. 39: Ορίστε που υπάρχει λοιπόν και ψυχεδελική λογοτεχνία στην Ελλάδα του 60! Φυσικά δεν μπορούμε να ξέρουμε αν ο Μελάς είχε γνώση του έργου του Γαλιατσάτου, αλλά το πράγμα έχει οπωσδήποτε το ενδιαφέρον του… Διορθώνω ανάλογα το σχόλιο αρ. 30

  41. Παγανιστής said

    Κύριε Σαραντάκο,

    μιά και η σημερινή ανάρτησίς σας αφορά παλαιούς διανοουμένους, επιτρέψτε μου να θυμίσω στο κοινό σας ότι ακόμη και οι ευφυέστεροι συγγραφείς έχουν κάμει κατά καιρούς ατυχέστατες δηλώσεις, που σήμερα τις διαβάζουμε και γελάμε, αναλογιζόμενοι πόσο έξω έπεσαν.

    Για παράδειγμα, ο μεγάλος Αγγλο-Αμερικανός ποιητής Τ.Σ. Έλιοτ (1888-1965), κάτοχος του Βραβείου Νόμπελ Λογοτεχνίας 1948 και πνευματικός πατέρας του δικού μας Γιώργου Σεφέρη,

    http://el.wikipedia.org/wiki/%CE%A4%CF%8C%CE%BC%CE%B1%CF%82_%CE%A3%CF%84%CE%B5%CF%81%CE%BD%CF%82_%CE%88%CE%BB%CE%B9%CE%BF%CF%84

    το σωτήριον έτος 1923 (σε ηλικία 35 ετών) είχε κάμει την εξής δακρύβρεκτον δήλωσιν:

    «Οι κάτοικοι του δυστυχισμένου αυτού αρχιπελάγους (Μελανησία) πεθαίνουν, κυρίως, γιατί ο πολιτισμός που τους ανάγκασαν να δεχτούν, τους στέρησε από κάθε ενδιαφέρον για τη ζωή. Πεθαίνουν από καθαρή πλήξη! Όταν το κάθε θέατρο αντικατασταθεί από εκατό κινηματογράφους, όταν το κάθε μουσικό όργανο αντικατασταθεί από εκατό γραμμόφωνα, όταν το κάθε άλογο αντικατασταθεί από εκατό φτηνά αυτοκίνητα, όταν κάθε παιδάκι ακούει, με τη βοήθεια των ηλεκτρικών εφευρέσεων, τα παραμύθια της γιαγιάς του από ένα μεγάφωνο, δε θα είναι διόλου εκπληκτικό αν ο πληθυσμός ολόκληρου του πολιτισμένου κόσμου ακολουθήσει γρήγορα την τύχη των Μελανησίων».

    Πού να φανταζόταν ο ευφυέστατος Τ.Σ Έλιοτ ότι 90 χρόνια αργότερα θα είχαμε στην διάθεσή μας την διαβολική εφεύρεση του Διαδικτύου, που αντικατέστησε όχι μόνο τα παραμύθια της γιαγιάς, τα θέατρα και τους κινηματογράφους, αλλά και τις δισκογραφικές εταιρείες, τα βιβλιοπωλεία, τις εφημερίδες, τα Ταχυδρομεία, τους δημοσιογράφους και μιά σειρά άλλα πράγματα που χρυσοπληρώναμε επί αιώνες. Κι ότι – ακριβώς αυτό – έχει προσφέρει ανείπωτη ευτυχία σε δισεκατομμύρια ανθρώπους…

    Καλόν Παράδεισον σε όλους…

  42. Χτες, οι υποψήφιοι όλων των δεσμών διαγωνίστηκαν στην Εκθεση…Το θέμα της Εκθεσης στο οποίο διαγωνίστηκαν είναι το εξής:

    Ο Τ. Σ. Ελιοτ γράφει στα 1923 για τον πληθυσμό της Μελανησίας: «Οι κάτοικοι του δυστυχισμένου αυτού αρχιπελάγους πεθαίνουν κυρίως γιατί ο «Πολιτισμός» που τους ανάγκασαν να δεχτούν, τους στέρησε από κάθε ενδιαφέρον για τη ζωή. Πεθαίνουν από καθαρή πλήξη. Οταν το κάθε θέατρο αντικατασταθεί από 100 κινηματογράφους, όταν το κάθε μουσικό όργανο αντικατασταθεί από 100 γραμμόφωνα, όταν το κάθε άλογο αντικατασταθεί από από 100 φτηνά αυτοκίνητα, όταν γίνει βολετό για το κάθε παιδάκι, με τη βοήθεια των ηλεκτρικών εφευρέσεων, ν’ ακούει τα παραμύθια της γιαγιάς του από ένα μεγάφωνο,… δε θα είναι διόλου εκπληκτικό αν ο πληθυσμός ολόκληρου του πολιτισμένου κόσμου ακολουθήσει γρήγορα την τύχη των Μελανησίων».
    (Από τις Δοκιμές του Γιώργου Σεφέρη)

    α) Υπάρχουν στη σημερινή πραγματικότητα καταστάσεις, φαινόμενα, γεγονότα, τα οποία επαληθεύουν τους φόβους που διατύπωσε ο Ελιοτ το 1923;

    β) Νομίζετε ότι η χρήση της σύγχρονης τεχνολογίας αναγκαστικά ισοπεδώνει τις πολιτισμικές ιδιαιτερότητες κοινωνικών ομάδων και λαών;

    http://www1.rizospastis.gr/columnPage.do?publDate=24/5/2000&columnId=162

  43. Μπουκανιέρος said

    42 Ας σημειώσουμε ωστόσο ότι «οι κάτοικοι του δυστυχισμένου αυτού αρχιπελάγους» δεν πέθαναν.

    19β. Και νάταν μόνο αυτό…

  44. Γς said

    38:

    >την γκομενάρα που γνώρισες χτες βράδυ […] το κυρίαρχο αίσθημα είναι η αφόρητη πείνα. Πας στο ψυγείο και το ανοίγεις.

    Και τώρα τι κατάλαβες, που μ έκανες να τηγανίζω αυγό μέσα στη μαύρη νύχτα;

  45. Earion said

    Παγανιστή,

    την αγαπούσες τη μακαρίτισσα;

    Πώς ήσασταν σαν ζευγάρι;

  46. sarant said

    42-43: Στο ρεπορτάζ ένας υποψήφιος λέει «πού να δεις οι μαθητές Λυκείου τι παθαίνουν». Αλλά πράγματι, αν η πρόβλεψη έχει ολοφάνερα αστοχήσει, πώς μπορεί να χρησιμέψει σαν βάση συζήτησης;

  47. Γς said

    46:
    >Αλλά πράγματι, αν η πρόβλεψη έχει ολοφάνερα αστοχήσει

    Δεν αστόχησε. Το ίδιο ζωντανή με το άλλο δυνατό του:

    Πού είναι η ζωή που χάσαμε στης ζωής την τύρβη;
    Πού είναι η σοφία που χάσαμε στη γνώση;
    Πού είναι η ζωή που χάσαμε στις πληροφορίες;

  48. spyroszer said

    10, 12 επ.
    Από τον Πόρφυρα:
    «Δεν το ‘λπιζα να ‘ν’ η ζωή μέγα καλό και πρώτο»
    http://www.snhell.gr/anthology/content.asp?id=145&author_id=47

  49. a said

    το βιβλιο του μελα για τους βαλκανικους πολεμους ειναι πολυ δυνατο ο μελας αναφερεται ανοικτα σε υπερβασεις των ελληνων και αναφερεται και στο ατυχημα της πεμπτης μεραρχιας ακομα περιγραφει με ρεαλισμο περιστατικα θανατου τουρκων και ελληνων ειναι ενα αυτοβιογραφικο βιβλιο χωρις ωραιοποιησεις προδρομος της ζωης εν ταφω του μυριβιλη που πρεπει να ακολουθησε

  50. Μαρία said

    49
    https://sarantakos.wordpress.com/2009/11/14/koumara/#more-1388

  51. 43, 46 Μπόρεσε, και ξανάπεσε, μάλιστα, με καμουφλάζ Σεφέρη, παραποιημένου, και το 2008.

  52. sarant said

    51: Ωχ…. καημένα παιδιά.

  53. Λ said

    Ο Aldous Huxley πειραματίστηκε με διάφορες παραισθησιογόνες ουσίες. Το είπε καθαρά στη εκ νέου επίσκεψη του στον Γενναίο Καινούργιο Κόσμο

  54. Γς said

    53:
    Εννοείς στο Brave New World Revisited;
    Γιατί εγώ ήξερα στο The Doors of Perception, όπου αναφέρεται στο Πεγιότλ μας.

  55. Παγανιστής said

    Κύριε Σαραντάκο,

    διακόπτω επ’ ολίγον την 72ωρον σιωπήν μου, ίνα σάς ενημερώσω διά κάτι που ουδείς Ρωμηός αναγνώστης σας αντελήφθη:
    Προ ολίγου, η ιστοσελίς του πρώην προέδρου της ΕΣΗΕΑ κ. Δημητρίου Τρίμη («Συσπείρωση – Δούρειος Τύπος») ανεδημοσίευσε το παρόν άρθρον σας διά τον μακαριστόν πορνόγερον Σπύρον Μελάν

    http://syspeirosi.wordpress.com/

  56. sarant said

    Πράγματι, με τον τίτλο:
    Όταν ο Σπύρος Μελάς την… άκουσε.

  57. katkar said

    Για ακόμα μια φορά αμφιλεγόμενος. Έχω ασχοληθεί με τον Μελά θεατρικό συγγραφέα και πολλά από όσα γράφονται με απασχόλησαν. Το πιο εντυπωσιακό για μένα ήταν η προ του πολέμου γενική επιδοκιμασία που μετά τον πόλεμο για λόγους που περιγράφω στη διατριβή μου μεταβλήθηκε σε γενική αποδοκιμασία. Κατά τη γνωμη μου το περιστατικό που περιγράφει στο Πεγυοτλ πρέπει να αναφέρεται στην εποχή που ήταν στο Παρίσι μεταξύ 1926 και 1928. Παραπέμπω στην αδημοσίευτη προς το παρόν διατριβή μου: http://thesis.ekt.gr/thesisBookReader/id/28250#page/1/mode/2up

  58. sarant said

    Σας ευχαριστώ πολύ για το σχόλιο και, απ’ όσα έχω διαβάσει από τις εφημερίδες της εποχής, πράγματι ο Μελάς αρχικά έχαιρε γενικής εκτίμησης. Ομολογώ ότι αγνοούσα πως έζησε στο Παρίσι το 1926-28. Θα διαβάσω τη διατριβή σας.

  59. Μαρία said

    58
    Ε όχι και γενικής. Ξέχασες τον Φορτούνιο του μεσοπολέμου;

  60. Μαρία said

    58
    Οτι τελείωσε το γυμνάσιό σας το ήξερες;

  61. sarant said

    59: Αρχικά είπαμε. Αλλά δεν το ήξερα το άλλο.

  62. katkar said

    Ο Φορτούνιο είναι ψευδώνυμο που το υιοθέτησε το 1913 για να υπογράφει τη στήλη του χρονογραφήματος. Σε τι ακριβώς αναφέρεστε αγαπητή Μαρία; Σε άρθρα στην Καθημερινή; Στο Ελεύθερο Βήμα; Και σε ποια ακριβώς περίοδο του Μεσοπολέμου; Ο Φορτούνιο του Μεσοπολέμου είναι ο Φορτούνιο της Δημοκρατίας, των παραπάνω εφημερίδων, του Εμπρός;

  63. Μαρία said

    62
    Έχω υπόψη μου τα άρθρα του στο Εμπρός, το 1919, όπου επιτίθεται στα καινούρια αναγνωστικά, αφού βέβαια είχε προηγηθεί «Το θηρίον» (του μπολσεβικισμού).

  64. ΚΑΛΟΜΙΡΗΣ said

    Ο Σπύρος Μελάς ήταν δευτερευόντως ένας »συγγραφέας καλογραμμένων μυθιστορηματικών βιογραφιών εθνικών ηρώων» (εδώ νιώθω πως υπάρχει μια ανεπαίσθητα αρνητική χροιά στο »μυθιστορηματικών»). Πρωτίστως μας χάρισε το «Οι πόλεμοι 1912-1913», που είναι ό,τι πιο βιωματικό, ανθρώπινο, ζωντανό και συγκινητικό (χωρίς να χάνει την ιστορική του αξία) έχει γραφτεί για την περίοδο αυτή. Σημειωθήτω, έχω κάνει κάμποσο ψάξιμο προπάππου πεσόντος ένεκα.
    Και για καθεστωτικός δίνει κάποιες πολύ αντικαθεστωτικές πληροφορίες σε μερικά έργα του. Πρόχειρα παραδείγματα: η καταγωγή του Μποτσαρέικου από το Κοσσυφοπέδιο (Το Λιοντάρι της Ηπείρου) και η συμμετοχή μουσουλμάνων στη μάγκα του Κολοκοτρώνη (ο Γέρος του Μοριά).

  65. sarant said

    64: Συμφωνώ για το βιβλίο που λέτε, και έχω γράψει σχετικά:
    https://sarantakos.wordpress.com/2009/11/14/koumara/

    Και, πέραν των άλλων, ήξερε να γράφει.

  66. Μαρία said

    65
    Έχω παραπέμψει κι εγώ λίγο παραπάνω 🙂

  67. BLOG_OTI_NANAI said

    57: Αγαπητή Αικατερίνη «katkar»

    Καταρχάς συγχαρητήρια για την διατριβή, η οποία είναι ολοφάνερο ότι πίσω της κρύβει πολύ κόπο.

    Ήθελα να σε ρωτήσω αν έτυχε στη μελέτη σου να συναντήσεις κάποιες λεπτομέρειες για το ενδιαφέρον ζήτημα που αναφέρει ο Ν. Σαραντάκος, ότι ο Μελάς ήταν «απεσταλμένος της ελληνικής κυβέρνησης στη Σουηδία για να ματαιώσει τη βράβευση του Καζαντζάκη με το Νόμπελ» (βλ. και σχόλιο #20: https://sarantakos.wordpress.com/2014/02/23/peyotl/#comment-206338).

  68. sarant said

    Αυτό θα ενδιέφερε γενικά, διότι είναι κάτι που επαναλαμβάνεται απο πολλούς έγκυρους,

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: