Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Η πολίτισσα (που δεν είναι από την Πόλη) ή η πολίτιδα;

Posted by sarant στο 25 Φεβρουαρίου, 2014


Καλεσμένος πριν από μερικές μέρες στην εκπομπή της Π. Τσαπανίδου, ο υποψήφιος δήμαρχος Αθηναίων κ. Β. Καπερνάρος, απευθυνόμενος στην οικοδέσποινα, της είπε: «Πείτε μου σας παρακαλώ. Είστε μια λογική Ελληνίδα πολίτις, πολίτιδα, η πολίτις-της πολίτιδος, πείτε μου σας παρακαλώ…». Το στιγμιότυπο μπορείτε να το ακούσετε κι εσείς σε αυτό εδώ το βιντεάκι (στο 7.43 περίπου) και να δείτε την κ. Τσαπανίδου να χαμογελάει όταν γίνεται η επεξήγηση «η πολίτις-της πολίτιδος». Φαίνεται πως ο κ. Καπερνάρος τον συγκεκριμένο τύπο τον προωθεί, διότι όπως σημείωσε φίλος του ιστολογίου σε πρόσφατο σχόλιό του: Ο κ. Καπερνάρος σε τηλεοπτική εκπομπή μας είπε πως «ο πολίτης και η πολίτιδα των Αθηνών έχουν δικαίωμα να γνωρίζουν .. κλπ». Και επειδή δεν ξέρουμε όλοι τόσο καλά ελληνικά όσο ο ίδιος και δεν θα καταλαβαίναμε τι είναι αυτό το πολίτιδα, έκανε τον κόπο να μας εξήγησε ότι είναι το θηλυκό του πολίτης δηλαδή η πολίτις της πολίτιδος!

Προσέξτε ότι, στον προφορικό λόγο του πρώτου στιγμιοτύπου, όταν ο κ. Καπερνάρος λέει «είστε μια λογική ελληνίδα politis» ο ακροατής δεν μπορεί να καταλάβει, φυσικά, αν λέει «είστε μια ελληνίδα πολίτης» ή «είστε μια ελληνίδα πολίτις», και γι’ αυτό αμέσως αναγκάζεται να το διευκρινίσει και μάλιστα με δύο τρόπους: αφενός «η πολίτιδα» και αμέσως μετά «η πολίτις, της πολίτιδος». Επομένως, στο φλέγον ερώτημα «ποιο είναι το θηλυκό του ο πολίτης«, ο υποψήφιος δήμαρχος δίνει δύο απαντήσεις, τον τύπο «η πολίτις, της πολίτιδος» και τον δημοτικότερο «η πολίτιδα».

Το θέμα το είχαμε ξανασυζητήσει πριν από πέντε σχεδόν χρόνια, κατά σύμπτωση και πάλι σε χρονιά ευρωεκλογών και σε εκλογικά συμφραζόμενα. Στο παλιό εκείνο σημείωμα είχαμε δει ένα άρθρο της Μαριάννας Τζιαντζή στην Καθημερινή, το οποίο ξεκινούσε ως εξής:

«Θα ψηφίσετε στις ευρωεκλογές;» Στην ερώτηση καλείται να απαντήσει μία από τις κοπέλες που συμμετέχουν στα καλλιστεία Playmate (Star) κι εκείνη απαντάει: «Σαν Ελληνίδα πολίτρια, θα ψηφίσω!»

Τι να σου κάνουν οι κοπελίτσες που τα δίνουν όλα για μια θέση στον ήλιο του μόντελινγκ και της σόου μπιζ; Μια ολόκληρη βιομηχανία τούς παίρνει τα μυαλά και οι γονείς από κοντά. Όμως, η αλήθεια είναι ότι πολλά αρσενικά ουσιαστικά δεν μπορούν να αποκτήσουν εύκολα «θηλυκή» κατάληξη. Λέμε Πολίτισσα για την κάτοικο της Κωνσταντινούπολης, όμως η «πολίτισσα» με μικρό «π» δεν έχει περάσει στα λεξικά. Έτσι, η υποψήφια Playmate αυτοχαρακτηρίστηκε «πολίτρια» κατά το συντάκτης / συντάκτρια ή μάλλον κατά το τηλεθεατής / τηλεθεάτρια.

(στη συνέχεια το άρθρο περνάει σε άλλες προβληματικές περιπτώσεις με το ανυπότακτο θηλυκό γένος).

Σωστό είναι ότι τα λεξικά δεν καταγράφουν τύπο «πολίτισσα» ως θηλυκό του πολίτης, ενώ καταγράφουν Πολίτισσα ως θηλυκό του Πολίτης. Αλλά αυτό εγώ το βρίσκω γλωσσικό σεξισμό.

Δηλαδή, μας έχουν πείσει πως όταν ακούμε «ένας πολίτης» πρέπει το μυαλό μας να πηγαίνει σε έναν υπεύθυνο άνδρα που συμμετέχει ενεργά στο κοινωνικό γίγνεσθαι, ενώ όταν ακούμε «μια πολίτισσα» πρέπει το μυαλό μας να πηγαίνει μόνο στην Πολίτισσά μου έμορφη του τραγουδιού, που ή θα χορεύει λαγγεμένα ή θα μαγειρεύει νόστιμα σουτζουκάκια, αλλά όχι παραπάνω. Μέχρι την κουζίνα και το κρεβάτι, όχι έξω στην κοινωνία.

Δεν ξέρω, αλλά στα δικά μου αυτιά το «πολίτισσα» δηλώνει καταρχήν το θηλυκό του «πολίτης». Όπως όταν ακούω πολίτης δεν σκέφτομαι τον άντρα από την Πόλη, έτσι κι όταν ακούω πολίτισσα δεν σκέφτομαι τη γυναίκα από την Πόλη, παρά το γεγονός ότι στο Φάληρο που γεννήθηκα και ζω (τον μισό καιρό) έχουμε πάμπολλους Πολίτες και Πολίτισσες.

Από την άλλη, δεν μπορώ να ειρωνευτώ τη μοντέλα που είπε ότι είναι «πολίτρια» διότι κρίνω πως, παρόλο που αστόχησε, έδειξε υγιές γλωσσικό αισθητήριο, προσπαθώντας να βρει έναν έμφυλο τύπο. Η πολίτιδα του κ. Καπερνάρου είναι βέβαια έμφυλος τύπος, άλλωστε δεν είναι δική του ευρεσιτεχνια -έχει χρησιμοποιηθεί και από άλλους’ για παράδειγμα, στο παλιό μου άρθρο είχα αναφερθεί σε άρθρο το οποίο, σχολιάζοντας την αξιέπαινη ενέργεια του δημάρχου Καισαριανής να γράψει στα δημοτολόγια ένα κοριτσάκι, την Κούκουα, παιδί αφρικανών μεταναστών, είχε τον τίτλο: Η Κούκουα είναι πολίτιδα! Ωστόσο, το «πολίτιδα» το βρίσκω τεχνητό, άσε που ακούγεται και λιγάκι σαν αρρώστια, πώς λέμε «κολίτιδα» ας πούμε. Όχι ότι είναι καλύτερη η «επίσημη» πρόταση. Αλλά ποια είναι η «επίσημη» πρόταση;

Ο τύπος «πολίτισσα», είπαμε, δεν υπάρχει στα σύγχρονα λεξικά. Ο Μπαμπινιώτης δίνει «η πολίτις» ενώ το ΛΚΝ δίνει «η πολίτης, η πολίτις». Ωστόσο, στο γκουγκλ βρίσκω πολλές εμφανίσεις του όρου «πολίτισσα, πολίτισσες» που αναφέρονται στο θηλυκό του πολίτη και όχι στις εκ Κωνσταντινουπόλεως ορμώμενες. (Για παράδειγμα, βρίσκω σύλλογο «Ενεργές πολίτισσες Ερμιόνης», που δεν ξέρω αν θα μπορούσε να ονομαστεί αλλιώς με επίκοινο τύπο). Ίσως ευεξήγητα, ο τύπος ‘πολίτισσα’ εμφανίζεται περισσότερο σε κείμενα φεμινιστικών ή αριστερών φορέων.

Ωστόσο, στις σύνθετες λέξεις «κοσμοπολίτης» και «συμπολίτης» και τα δυο λεξικά δίνουν κανονικά τον θηλυκό τύπο «κοσμοπολίτισσα» και «συμπολίτισσα», ενώ για τον συναφή, ας πούμε, τύπο «δημότης», τα ίδια λεξικά δίνουν θηλυκό το «δημότισσα» (ο Μπ. αναφέρει δευτερευόντως και τον λόγιο τύπο δημότις). Και στο γκουγκλ, βεβαίως, ο έμφυλος τύπος της δημοτικής (δημότισσα) υπερτερεί. Άρα, γίνεται ακόμα πιο χτυπητή η απουσία του τ. πολίτισσα από τα λεξικά, πολύ περισσότερο που οι τύποι των λεξικών (η πολίτης, η πολίτις) είναι, κατά την ταπεινή μου γνώμη, προβληματικοί.

Κι όσο κι αν είναι σωστή η επισήμανση ότι πολλά ουσιαστικά δεν μπορούν να αποκτήσουν εύκολα θηλυκή κατάληξη, σκέφτομαι πως αυτό γίνεται και λιγάκι μπαμπούλας που μόνοι μας τον επιβάλλουμε.Ή, όπως έγραφε σε άρθρο για τα επαγγελματικά θηλυκά ο Αγαπητός Τσοπανάκης το 1976, «Η αποφυγή των “ακροτήτων” είναι ένα πράγμα και η δημιουργία ακροτήτων με την δικαιολογία της αποφυγής τους είναι τελείως διαφορετικό και πολύ χειρότερο. Δεν οδηγεί πουθενά. Είναι μια γλωσσική απατελμάτωση. Η ιστορική έρευνα της γλώσσας μας μας επιτρέπει να δούμε απο ποιους δρόμους πέρασαν οι παλιότερες γενεές και τι λύσεις βρήκαν για όμοια προβλήματα.» Και για να δούμε ότι τα πράγματα προχωρούν, έστω και αργά, έστω και με πισωγυρίσματα, ο Τσοπανάκης το 1976 πρότεινε τον τύπο «η συντάκτρια», που τότε δεν είχε καθιερωθεί, αλλά σήμερα έχει επικρατήσει.

Αλλά, όπως έχω ξαναπεί, πρέπει και οι ίδιες οι γυναίκες να μη διστάζουν να χρησιμοποιούν θηλυκούς τύπους, πρέπει να μην υποκύπτουν στη γλωσσική τρομοκρατία που υπαινίσσεται ότι οι αρσενικοί (επίκοινοι) τύποι είναι τάχα «πιο επίσημοι», σαν εκείνη τη διαιτήτρια ποδοσφαίρου, από τις ελάχιστες που υπάρχουν, που έλεγε όλο στόμφο «Δεν είμαι διαιτήτρια. Είμαι γυναίκα διαιτητής!»

Οπότε, ξαναλέω, ελπίζω στις επικείμενες εκλογές να είναι περισσότερες όσες δηλώνουν πολίτισσες παρά πολίτιδες -και, με την ευκαιρία, παροτρύνω τις γυναίκες που κατεβαίνουν στις περιφερειακές εκλογές να δηλώσουν ότι είναι υποψήφιες περιφερειάρχισσες, ένας τύπος που έχει όχι λίγα δόκιμα ανάλογα (ομαδάρχισσα, γυμνασιάρχισσα κτλ.) -αλλά ίσως χρειαστεί να επανέλθουμε στο θέμα.

132 Σχόλια to “Η πολίτισσα (που δεν είναι από την Πόλη) ή η πολίτιδα;”

  1. spiral architect said

    Καλημέρα. 🙂
    Ε, όχι και πολίτρια! 😛 Ηχητικά και μόνο σκοτώνει!

  2. Γς said

    >Είστε μια λογική Ελληνίδα πολίτις, πολίτιδα, η πολίτις-της πολίτιδος

    Πολλές πολίτις, πολίτιδα κλπ της πολίτιδος
    και προσπαθώ να διώξω απ το μυαλό μου:
    Πολιομυελίτις της πολιομυελίτιιδος 😦

  3. dr7x said

    Ναι χωρίς άλλο στην πολίτισσα. Αλλά η γυναίκα διαιτητής ίσως ήθελε να πει κάτι διαφορετικό, ότι δεν είναι διαιτήτρια μόνο για αγώνες γυναικείου ποδοσφαίρου αλλά ότι μπορεί να διαιτητεύει και σε «κανονικούς» αγώνες, ισότιμα με άντρες διαιτητές. Σαν να έλεγε, για να πάω στα σκακιστικά, «είμαι γκρανμέτρ 🙂 ανδρών, όχι γυναικών».

  4. sarant said

    Καλημέρα, ευχαριστώ πολύ για τα πρώτα σχόλια!

    1: Το πολίτρια το αποδοκιμάζω, αλλά θεωρώ ότι δείχνει υγιές αισθητήριο.

    3: Δεν το είχα σκεφτεί αυτό με τη διαιτήτρια… μπορεί.

  5. Alexis said

    Καλημέρα.
    Δαγκωτό «πολίτισσα» ψηφίζω κι εγώ και θεωρώ ότι κακώς δεν το έχουν τα λεξικά. Το ότι δεν είναι σε ευρεία χρήση δε μου λέει τίποτα. Νομίζω ότι τα λεξικά δεν θα πρέπει να καταγράφουν απλώς αλλά κάποιες φορές να προτείνουν και να εισάγουν τύπους, ειδικά όταν αυτοί είναι προφανείς.
    Όλα τα αρσενικά με κατάληξη -ίτης -ήτης έχουν κατά κανόνα θηλυκό σε -ίτισσα.
    Μωραΐτης-Μωραΐτισσα, Αιγινίτης-Αιγινίτισσα, ασφαλίτης-ασφαλίτισσα, ερημίτης-ερημίτισσα, ακόμα και αλήτης-αλήτισσα.
    Γιατί πρέπει να αποτελεί εξαίρεση το πολίτης-πολίτισσα;

  6. Γιάννης Παππάς said

    Καλημέρα.
    Νομίζω ότι ο Καπερνάρος είναι ως δικηγόρος επηρεασμένος από τον τύπο: «η πελάτης, της πελάτιδος»…όπως έχουμε δει συχνά σε νομικά έγγραφα.

  7. HeadWaiter said

    Μάλλον βασανιζόμαστε άδικα.
    Στα Αγγλικά π.χ. σε αρκετές περιπτώσεις δεν ξεχωρίζεις το αρσενικό από το θηλυκό γένος.
    Εκεί δεν υπάρχει γλωσσική τρομοκρατία; ( Θεέ μου γιατί; )

    Μ΄ αρέσουν οι λέξεις η πιλότος, η διαιτητής, η πολίτης και δεν πιστεύω ότι τρομοκρατώ κανέναν, πολύ περισσότερο καμία.
    Η γλώσσα είναι κάτι ζωντανό. Όταν την βι-άζουμε μας τρελλαίνει.
    Ας της έχουμε εμπιστοσύνη.

  8. Καλημέρα!
    Όχι πολίτρια, λόγω του πωλήτρια. Μπορεί να είναι πολίτης και πολίτισσα, όπως είναι Κωνσταντινουπολίτης και Κωνσταντινουπολίτισσα.

  9. sarant said

    7: Η αγγλική γλώσσα δεν δηλώνει φυσικό γένος, η ελληνική γλώσσα δηλώνει (όπως άλλωστε και η γαλλική και γενικά οι λατινογενείς). Κατά τη γνώμη μου βιάζει τη γλώσσα όποιος θέλει να της φορέσει κουστούμια μιας άλλης γλώσσας.

    6: Και μάλιστα «η πελάτις». Προφανώς οι δικηγόροι σκέφτονται ότι πελάτισσες έχουν τα μπακάλικα, εκείνοι έχουν πελάτιδες.

  10. Καταλαβαίνω τη γυναίκα διαιτητής. Από τη μια μεριά οι γυναίκες καλούνται να χρησιμοποιούν τους θηλυκούς τύπους, να μην βλέπουν τον αρσενικό τύπο ως πιο επίσημο, αλλά από την άλλη μεριά, δυστυχώς αυτός ο γλωσσικός σεξισμός υφίσταται.
    Το αρσενικό αντιλαμβανεται ως «στάνταρ», «κανονικό», (δείτε και το σχόλιο #3 με «κανονικούς αγώνες»), ενώ το γυναικείο είναι κάτι σαν δευτερεύον. Πως μπορούν οι γυναίκες να αγκαλιάζουν γλωσσικούς τύπους που τους υποβιβάζουν αυτομάτως σε δεύτερη κατηγορία; Ενώ δεν θα έπρεπε να είναι έτσι, η κοινωνικές προκαταλήψεις δημιουργούν αυτή την αντίληψη για το θηλυκό τύπο.

  11. Alexis said

    #7: Δεν είναι καλό το παράδειγμά σας με τα Αγγλικά γιατί τα Αγγλικά είναι μια γλώσσα που δεν έχει καν γένη, άρα μη συγκρίσιμη με τα ελληνικά στο θέμα αυτό.
    Σε καμία περίπτωση δεν βιάζεται η γλώσσα εάν πούμε «πολίτισσα» ή «βουλευτίνα», είναι κάτι απόλυτα φυσιολογικό.

  12. Γς said

    >Στην ερώτηση [Aimez-vous Brahms?] καλείται να απαντήσει μία από τις κοπέλες που συμμετέχουν στα καλλιστεία

    -Nous sommes de bons amis.

  13. Κωνσταντίνος said

    Καλημέρα και από μένα! Ο όρος πολίτισσα, που εγώ χρησιμοποιώ και δεν μου φαίνεται περίεργο, έχει γεννήσει και λογοπαίγνιο http://youtu.be/bSrujcCfVYc?t=9m53s Αστεία-αστεία ο Ρώμας έχει διαμορφώσει τελικά το γλωσσικό αισθητήριο μιας γενιάς (και συνεχίζει) ειδικά όσον αφορά γλώσσα «επίσημη» (όπως στο vid) ή «αρχαΐζουσα» (όπως στον Κατακουζηνό)

  14. #7 #11 Ακόμη και οι θηλυκοί τύποι που υπάρχουν στα αγγλικά (π.χ. actress, policewoman, authoress) αμφισβητούνται πλέον, και υπάρχει μια τάση για χήση ουδέτερων τύπων. Νομίζω ότι η περίπτωση διαφέρει πολύ από την ελληνική.

  15. HeadWaiter said

    9, 14, 11, Άλλοι καιροί, άλλα ήθη.

  16. LandS said

    http://english.stackexchange.com/questions/23125/should-i-use-authoress-for-a-feminine-author

  17. Δε διαφωνώ πως είναι σωστό να χρησιμοποιούμε τα θηλυκά όπου αυτό είναι εφικτό. Ορισμένα πάντως είναι τόσο κακόηχα, όσο οι γενικές οι τονιζόμενες στην προπαραλήγουσα (πχ του επίπεδου).
    Εν προκειμένω πάντως είναι ενδιαφέρον που δε μας ενοχλεί ακουστικά η συμπολίτισσα ή ή κοσμοπολίτισσα, αλλά η σκέτη πολίτισσα ακούγεται κάπως άσχημα.
    Καμιά ερμηνεία ή έστω εικασία γι’αυτό;

  18. LandS said

    Το -ισσα, που έδωσε το -esse στα γαλλικά, κακόηχο;

  19. Alexis said

    #17: Εγώ εικάζω ότι ο τύπος «πολίτισσα» μπορεί να ξενίζει κάποιους (εμένα πάντως καθόλου) γιατί παραπέμπει στην «Πολίτισσα».
    Η «Πολίτισσα» η γυναίκα από την Κωνσταντινούπολη δηλαδή, είναι μία λέξη που έχει χρησιμοποιηθεί πάρα πολύ σε λογοτεχνικά έργα, ταινίες, τραγούδια κλπ.
    Αντίθετα ο «Πολίτης» είναι λέξη πολύ λιγότερο χρησιμοποιημένη και γι’ αυτό ο ¨πολίτης» δεν παραπέμπει ευθέως στον «Πολίτη»

  20. sarant said

    17: Είναι θέμα τριβής, αν ακουστεί και η πολίτισσα δεν θα ενοχλεί.

  21. Ανδρέας said

    Στα αγγλικά έχουμε και το god – godess. Αυτό το -ess μοιάζει με το δικό μας -ισσα;

  22. Για όσους τουλάχιστον είναι εξοικειωμένοι με μεταφράσεις περασμένων δεκαετιών από έργα που διαδραματίζονται είτε στη Γαλλική είτε στη Ρώσικη Επανάσταση, το «πολίτισσα» (αντί για «κυρία») ακούγεται πολύ φυσικό, νομίζω.

  23. Όλα καλά, ό,τι θέλει λέει καθένας μας και ό,τι του πάει καλύτερα για τους λόγους που του πάει καλύτερα ασφαλώς, κι αν ακόμα κάποιες φορές οι λόγοι σχετίζονται με κάποια υποδόρια υποτίμηση.
    Το γιάτρισσα ή το γιατρέσσα, δηλαδή, κάποιες φορές, παλιότερα κυρίως, λεγόταν για να υποτιμήσει λιγάκι τη γυναίκα γιατρό. Το δε «η γιατρός» διαθέτει ασφαλώς περισσότερο κύρος από το «η γιατρίνα», έτσι δεν είναι; Αν π.χ. πάτε να προσφωνήσετε την καρδιολόγο σας, δύσκολα θα αποφασίσετε να την πείτε «γιατρίνα μου», υποθέτω θα διαλέξετε μάλλον να την πείτε «γιατρέ μου».
    Επίσης, δεν μπορώ να φανταστώ κανένα «καλό» έμφυλο για τη φαρμακοποιό. Αλλά και τι πειράζει; Τα διγενή μονοκατάληκτα δηλαδή τι κακό έχουν και καλά και σώνει πρέπει να κάνουμε τα θηλυκά τους να ακούγονται αστεία;
    Αν ακούσω κάποιον να με αποκαλεί ελληνίδα πολίτισσα νομίζω θα γελάσω, κι αυτό υποθέτω είναι ένδειξη ότι ο όρος δεν είναι καλός. Αν πρέπει οπωσδήποτε να διαφοροποιηθεί, νομίζω χρειάζεται μια καλύτερη έμπνευση, οι αλλαγές στη γλώσσα υπέροχες είναι αλλά να την ομορφαίνουν κιόλας λιγάκι, αισθητικά 😉

  24. #21 η αγγλική κατάληξη -ess είναι από τα ελληνικά, μέσω λατινικών και γαλλικών. Υπήρχε -icge στα παλαιά αγγλικά και -ster (π.χ. spinster) στη μεσοαγγλική γλώσσα, τα οποία μάλλον είναι ομόριζα.

  25. geobartz said

    Νομίζω ότι η τάση να «θηλυκοποιούμε», σώνει και καλά, κάποια ουσιαστικά είναι φαινόμενο των τελευταίων δεκαετιών. Σε μερικές περιπτώσεις αυτές οι «θηλυκοποιήσεις» είναι εύηχες και ο κόσμος τις αφομοιώνει, μερικές φορές όμως καταντούν σχεδόν γελοίες (όπως νομίζω ότι είναι η …πολίτρια). Στην πατρίδα μου διορίστηκε κάποτε μια γυναίκα «Νομάρχης». Σε μια δημόσια συζήτηση κάποιος την προσφωνούσε, επανειλημμένα, «Νομαρχέσα» (με τα σημερινά δεδομένα θα ήταν …Περιφεριαρχέσα), ώσπου μια κυρία επενέβη και του είπε «πάψε να μας χέ…». Εγώ την αποκαλούσα «κυρία Νομάρχη(ς)», ομόηχο με το «Νομάρχις» και δεν υπήρχε πρόβλημα. Αν όμως έλεγα αυτό είναι «της Νομάρχιδος», νομίζω ότι η γυναίκα που προανέφερα θα επιτιμούσε και μένα. Δεν έχω σχέση με τη γλωσσολογία αλλά νομίζω ότι κάποια ουσιαστικά στη γλώσσα μας δηλώνουν και τα δύο γένη. Για παράδειγμα λέγαμε «οι Θεοί του Ολύμπου είναι 12», συμπεριλαμβάνοντας και τις Θεές. Στην περίπτωση μάλιστα αυτή η γλώσσα μας αγνούσε τον υπαρκτό και εύχρηστο όρο Θεά. Άλλο ένα παράδειγμα: Όταν λέμε «οι Έλληνες του 1821 μεγαλούργησαν», συμπεριλαμβάνουμε όλους τους «Έλληνες», άνδρες και γυναίκες. Άν κάποιος φεμινιστής ή φεμινίστρια πει ότι «οι Έλληνες και Ελληνίδες του 1821 μεγαλούργησαν», απλώς θα περιττολογήσει. Εκτός βέβαια αν το θέμα του είναι η ειδικότερη συνεισφορά των Ελληνίδων, οπότε μπορεί να αρχίσει έτσι.

  26. tamistas said

    Το πολίτιδα μοιάζει με ασθένεια: όπως ωτίτιδα, κολίτιδα, παγκρεατίτιδα, επιδιδυμίτιδα κλπ.
    Οι θηλυκοί τύποι φαίνεται ότι έχουν (μουτάτης μουτάντης) την καθυστέρηση στην προσαρμογή στις αλλαγμένες συνθήκες που εμφανίζει το γενετικό υλικό, όπως λένε κάποιοι.
    Πάντως εγώ εδώ και καιρό, στον καθημερινό προφορικό μου λόγο, τα κλίνω τα γυναικεία επώνυμα. Πχ. η κ. Παππά, της κ. Παππάς. Έτσι έβαλα και τα «η» στα mutatis και mutandis. Είναι πολύ εύκολο να συνηθίσεις. Τώρα πια λέω αβίαστα της Παππάς.

  27. Ειρήνη said

    Γεια σας,

    Συνήθως διαβάζω τα κείμενα και τα σχόλια αλλά δεν παρεμβαίνω. Αυτό το θέμα όμως αγγίζει ευαίσθητη χορδή.

    Τι να πω; Αν κάποια στιγμή ο θηλυκός τύπος του «πολίτης» καθιερωθεί θα τον χρησιμοποιώ χωρίς πρόβλημα, είτε είναι πολίτισσα, είτε πολίτρια είτε πολίτιδα είτε ό,τι διαλέξει το κοινό γλωσσικό αίσθημα. Επειδή όμως ουδέποτε ένιωσα πως τα διγενή και μονοκατάληκτα με μειώνουν ως άτομο ή ως γυναίκα αποκλείεται να το επιβάλλω με το ζόρι.
    Κατάφερα να είμαι εξαιρετικά δυναμική, ενεργότατη πολίτης και να υπερασπίζομαι να δικαιώματά μου μια χαρά κιας χρησιμοποιώ διγενή και μονοκατάληκτα.
    Καιτοι διαφωνώ με την κάθαρση της γλώσσας με βάση την πολιτική ορθότητα, συμφωνώ ότι υπάρχουν εκφράσεις που παγιώνουν αρνητικά στερεότυπα. Δέχομαι να συζητήσω την πώς, με επιχειρήματα, μπορούμε να οδηγηθούμε στην σταδιακή και εθελοντική κατάργηση τέτοιων εκφράσεων. Θεωρώ όμως πως τα διγενή και μονοκατάληκτα (και τα τριγενή και δικατάληκτα φυσικά) δεν ανήκουν σ’ αυτή την κατηγορία. Μην αρχίσουμε τον κατήφορο που οδηγεί στο herstory.

  28. Ανδρέας said

    25. Μήπως έλεγαν οι 12 θεοί του Ολύμπου επηρρεασμένοι από την λέξη άνθρωποι;
    Η λέξη άνθρωπος δεν έχει θηλυκό γένος δεν λέμε η άνθρωπος, η ανθρώπιδα, η ανθρώπισσα κ.ο.κ. Η λέξη άνθρωπος αν και είναι αρσενικού γένους περιλαμβάνει και τα δύο φύλα.
    Ακόμα και το γνωστό άγαλμα ο Ερμαφρόδιτος ονομάζεται κι όχι η Ερμαφρόδιτος.
    el.wikipedia.org/wiki/Ερμαφρόδιτος
    Απορώ πως δεν έχουν διαμαρτυρηθεί ακόμη οι φεμινίστριες και να επιβάλλουν την έκφραση ανθρώπινο ον αντί της λέξης ο άνθρωπος.

  29. Νομίζω πως λάθος είναι το πωλήτρια γιατί ναι μεν έχει καθιερωθεί αλλά δεν λέμε δικάστρια ούτε βουλεύτρια αλλά δικαστίνα και βουλευτίνα. Αν λοιπόν καθιερωνότανε το πωλητίνα για τις ασχολούμενες με την πώληση θα ήταν ηχητικά ελεύθερος ο χώρος για την πολίτρια και ο ΠΑΟΚ θα έπαιρνε (επιτέλους) το πρωτάθλημα !

  30. Ανδρέας said

    Κι αντίστοιχα δικαστικό ον ο δικαστής, πολιτικό ον ο πολίτης, στρατιωτικό ον κι όχι στρατιωτίνα ή στρατιώτης. Αλήθεια η στρατιωτίνα είναι δόκιμος όρος;

  31. Ανδρέας said

    Ο μάγειρας η μαγείρισσα λέμε, ο μάγος η μάγισσα, το μέλι η μέλισσα. Η αλς μας δίνει η θάλασσα σύμφωνα με αυτόν τον κανόνα;

  32. Ανδρέας said

    Το αλς*

  33. # 31

    όπως λέει και το άσμα

    πες μου τη δασκάλισσά σου που σου μάθαινε χορό
    και σταυρώνεις τα ποδάρια σαν τη πάπια στο νερό

    στο 1.49

  34. Ανδρέας said

    33. ωραιότατο!

  35. NM said

    Ανδρεα #30: Τα στρατιωτικά έγγραφα νομίζω ότι γράφουν: η στρατιώτις, η οπλίτις, ή λοχίας, η δεκανέας, η λοχαγός, η ταγματάρχης κλπ. (υποχρεωτικά δηλ. τα «μουστάκια»)

  36. Πάνος με πεζά said

    Προχτές άκουσα σε ραδιοφωνικό δελτίο ειδήσεων «ενώπιων των δύο εφετών ανακριτριών». Είναι αυτό που λέμε «και με τον αγροφύλαξ και με τον χωροφύλαξ.

    Σκηνοθέτιδα : το έχω ακούσει, αλλά στα όρια του αποδεκτού.
    Πιανίστρια : πολύ πιο όμορφο από πιανίστα (αυτό θυμίζει λατινοαμερικάνικη λέξη).
    Αστυνομικίνα : καθιερωμένο, και μελοποιημένο από τον Απόστολο Σουγκλάκο («Στο Τμήμα, στο Τμήμα, με σένα αστυνομικίνα»)
    Πειρατίνα : χρήσιμο μόνο για αποκριάτικες στολές.
    Μαγείρισσα : τα εις -ισσα αποδίδουν μιας κάποιας μορφής σεβασμό (γερόντισσα, μαστόρισσα), αλλά και το ακριβώς αντίθετο (αλήτισσα).

    Και τελειώνω με τη θρυλική Μικρή Αγγελία «Ζητείται κοπέλα για μπάρμαν»

  37. Γς said

    20:
    >Είναι θέμα τριβής

    Αντε, με το καλό και διατριβής 😉

  38. poluxronis said

    Τα πράγματα περιπλέκονται ακόμα περισσότερο όταν στο δικόγραφο πρέπει να αναφέρεις την προϊσταμένη του Υποθηκοφυλακείου: ο υποθηκοφύλακας/του υποθηκοφύλακα μάς βολεύει αλλά πώς να αναφέρεις, στη γενική, το θηλυκό; «Η πράξη της υποθηκοφυλάκισσας»; της υποθηκοφυλάκιδος; της υποθηκοφύλακα; έτσι, προς αποφυγή γλωσσολογικών τερατουργημάτων, προσφεύγουμε στην στοργική μαμά-καθαρεύουσα: Η πράξη της υποθηκοφύλακος.
    Idem με άλλα ομόρριζα, όπως το θηλυκό των: τερματοφύλακα, νυχτοφύλακα, εθνοφύλακα κ.ο.κ.

  39. ΠΑΝΟΣ said

    Η πολίτρια πωλήτρια.Oh,yes!

  40. Alexis said

    #36: Ναι «εφέτες ανακρίτριες» έτσι αποκαλούνται από όλα σχεδόν τα ΜΜΕ οι δύο δικαστίνες που έχουν αναλάβει την ανάκριση για τη υπόθεση της Χρυσής Αυγής.
    Φαίνεται το «εφέτριες ανακρίτριες» πέφτει κοματάκι βαρύ.

  41. sarant said

    Ευχαριστώ για τα νεότερα!

    27: Να μη μπλέκουμε μερικά πράγματα. Η περίπτωση του «πολίτης» δεν ανήκει στα διγενή και μονοκατάληκτα (που είναι όρος που χαρακτηρίζει επίθετα, όχι;) Τα ουσιαστικά σε -της,/τής σαφώς έχουν θηλυκή κατάληξη, π.χ. εργάτης-εργάτρια, μαθητής-μαθήτρια. Άρα, το μονοκατάληκτο δεν είναι κάτι το εγγενές στα ουσιαστικά. Μάλιστα, στην αρχαία ελληνική δεν υπάρχουν θηλυκά σε -της/τής.

    23: Η φαρμακοποιός (και όλα τα σε -ός/ος θηλυκά) είναι απολύτως αποδεκτός τύπος.

    36-40: Υπάρχει λόγος που λένε «εφέτες-ανακρίτριες», με το δεύτερο δηλώνουν το γένος.

  42. NM said

    Πλάκα έχει όταν μπλέκουν τα πολίτικαλ και συνάμα γραμματικά κορέκτ.
    Τι πα να πει «πώς πρέπει να το λέμε;» Για ποιο λόγο; Για να είμαστε «σωστοί»; ή για να μη μπερδευόμαστε;
    Θεωρώ το πολίτισσα πιο στρωτό αλλά πώς να το κάνουμε το «πολίτιδα», ιδίως όταν χρησιμοποιείται σαν προσφώνηση, δίνει άλλη χάρη. Μικρός θυμάμαι μου είχαν κάνει δώρο μια πολύτομη και βασανιστική έκδοση των «Αθλίων» (δε θυμαμαι ποιά) και με είχε γοητεύσει «η πολίτιδα-δες» που έγραφε, παρ’όλο που ήταν στη δημοτική. Υποψιάζομαι ότι από την ίδια έκδοση έχει εμπνευστεί και ο Καπερνάρος –με τον οποίο έχουμε περίπου την ίδια ηλικία-.
    Η κοινή γνώμη θεωρεί ότι μια Παριζιάνα ράφτρα που ξυπνaέι και στήνεται στα οδοφράγματα της place de la Τάδε ή μια Αθηναία κομμώτρια που αρχίζει να πετάει πέτρες στο Σύνταγμα, έχουν κάνει μια τόσο μεγαλειώδη αναβάθμιση σκέψης που από τη «γυναίκα τίποτα» δεν μπορεί να αναγορευτεί σε απλό πολίτη-ισσα. Αντίθετα για έναν άντρα (έναν οικοδόμο π.χ) δεν θεωρείται και καμμιά σπουδάια πρόοδος.
    Από την άλλη ανακύπτουν και άλλα ανάλογα προβλήματα. Όπως:
    – Πως αποκαλείται η γυναίκα-μπάτσος; Μαθαίνω ότι ο ορισμός μπάτσος έχει αρχίσει να γίνεται αποδεκτός μεταξύ των αστυνομικών. Πιθανολογώ (κρίνοντας και από τη σύνθεση της πελατείας των ντονατσάδικων που έχουν ανοίξει τελευταία σε γειτονιές) εξ αιτίας των αμερικάνικων αστυνομικών τηλεοπτικών σειρών που οι ήρωες αποκαλούνται μεταξύ τους cops. Αντίθετα ο όρος «μπατσίνα» για τις γυναίκες αστυνομικούς θεωρείται -από τις ίδιες-τουλάχιστον προσβλητικός. Παρ’όλο που οι λέξεις μπάτσος – μπατσίνα χρησιμοποιούνται κατά κόρον εδώ και χρόνια από την πλειοψηφία των κανονικών ανθρώπων.
    – Θυμίζω επίσης την περίπου αντίθετη σημασιά των ορισμών «δημόσιος άνδρας» και «δημόσια γυναίκα» που έχει καθιερωθει εδω και πάρα πολλά χρόνια.
    – Επαιρνα μέρος σε μια κοινωνική – πολιτική συλλογικότητα με εκατοντάδες μέλη, που οι συμμετέχοντες αποκαλούνταν μεταξύ τους «εταίροι» για λόγους διάκρισης από τα παλιά πολιτικά σχήματα που χρησιμοποιούσαν τις τετριμμένες προσφωνήσεις σύντροφος, συναγωνιστής κλπ. Σας βεβαιώνω ότι μέσα στις χιλιάδες σελίδες που θα γέμιζε η πολυλογία των συνεδριάσεων μας κανείς ποτέ δεν διαννοήθηκε να χρησιμοποιήσει τη λέξη «εταίρα-ες» όταν μίλαγε/έγραφε για τις συμμετέχουσες (που ήταν και περισσότερες από τους άντρες). Και πολύ σωστά, γιατί σε τέτοια περίπτωση θα έπεφτε πολύ γέλιο.

  43. sarant said

    42 τέλος: Αυτό όμως είναι λόγος για να μην διαλέξει αυτή τη λέξη για προσφώνηση η συλλογικότητα, όχι για να πει το ανόητο «η εταίρος».

    Όσο για τον δημόσιο άνδρα, ξέρεις το γαλλικό:
    * Un gars : c’est un jeune homme
    * Une garce : c’est une pute
    * Un courtisan : c’est un proche du roi
    * Une courtisane : c’est une pute
    * Un masseur : c’est un kiné
    * Une masseuse : c’est une pute
    * Un coureur : c’est un joggeur
    * Une coureuse : c’est une pute
    * Un rouleur : c’est un cycliste
    * Une roulure : c’est une pute
    * Un professionnel : c’est un sportif de haut niveau
    * Une professionnelle : c’est une pute
    * Un homme sans moralité : c’est un politicien
    * Une femme sans moralité : c’est une pute
    * Un entraineur : c’est un homme qui entraine une équipe sportive
    * Une entraineuse : c’est une pute
    * Un homme à femmes : c’est un séducteur
    * Une femme à hommes : c’est une pute
    * Un homme public : c’est un homme connu
    * Une femme publique : c’est une pute
    * Un homme facile : c’est un homme agréable à vivre
    * Une femme facile : c’est une pute
    * Un homme qui fait le trottoir : c’est un paveur
    * Une femme qui fait le trottoir : c’est une pute
    * Un péripatéticien : c’est un élève d’Aristote
    * Une péripatéticienne : c’est une pute

  44. 41. – Σωστά, ο όρος διγενή μονοκατάληκτα χρησιμοποιείται για επίθετα, κι εγώ λάθος το έγραψα, σόρυ, κι εδώ μιλάμε για ουσιαστικά με δύο γένη και μια κατάληξη, ή δύο καταλήξεις.

    (για το 23) : και πάλι, δεν είναι αποδεκτά όλα τα εις -ος, πχ. λέμε η σύντροφός του στη ζωή, αλλά μάλλον στο κόμμα δεν μπορείς να μην πεις συντρόφισσα, έτσι δεν είναι;
    Θέλω να πω ότι διαλέγουμε κάθε φορά τι θα χρησιμοποιήσουμε για κάποιους τύπους λέξεων. Και το τι θα διαλέξουμε μαρτυρά και κάποιες από τις προθέσεις μας. Το να πούμε λοιπόν πολίτισσα δείχνει μια καλή διάθεση αρχικά να υποστηρίξουμε το γυναικείο φύλο υποθέτω, αλλά αν δεν ηχεί καλά, μάλλον κακό του κάνουμε.

  45. ππαν said

    Όσοι γράφετε «δεν είναι ωραίο», «δεν ακούγεται ωραίο» κλπ. έχετε υπόψη σας ότι δεν είναι ωραίο αυτό που γράφετε, ε; 🙂

  46. 9, 11, 14, 15
    Πράγματι, και στα αγγλικά υπάρχει τάση για εξουδετέρωση (σικ) όρων που έχουν αρσενικό και θηλυκό. Πχ, απονομή βραβείων σε ηθοποιούς ξεκινάει με σκετσάκι όπου ηθοποιοί – άντρες και γυναίκες – χρησιμοποιούν το κλισέ «…and I am an actor», εκτός από την ισπανόφωνη Σοφία Βεργκάρα στο τέλος, που λέει actress (το -άρα δεν είναι επιτατική κατάληξη στο Βέργκα, αν και θα μπορούσε).

  47. Nestanaios said

    Το όνομα σύγκειται εκ του θέματος και μίας πτωτικής κατάληξης. Ἄν αφαιρέσουμε την πτωτική κατάληξη από ένα όνομα αρσενικό και κάνουμε και το ίδιο από ένα όνομα θηλυκό και δεν μείνουμε με το ίδιο θέμα, τότε τα ονόματα δεν είναι ίδια. Το θέμα πρέπει να είναι ένα και μόνο ένα. Η κατάληξη προσδιορίζει το φύλο του ονόματος.

    Τα θηλυκά σε ττα και σσα στερούνται ετυμολογίας και ας γράφουν τα λεξικά αυτά που γράφουν. Το όνομα θάλασα έχει ετυμολογία. Η όνομα θάλασσα στερείται ετυμολογίας όπως και η πολίτισσα. Το όνομα πολίτισα επίσης είναι αμφιβόλου ετυμολογίας ενώ το όνομα πολίτιδς (πολίτις, αποβάλλεται το δ στην ονομαστική) έχει ετυμολογία. Γένος δεν προσδιορίζεται και έχουμε ο/η πολίτις, πολίτιδος, πολίτιδι, πολίτιδα. Το Θέμα είναι πολιτιδ. Ένα θέμα, μία έννοια, απεριόριστες σημασίες. Κατανοητό από όλους. Απλά πράγματα και ελληνικά.

    Ετυμολογώ στα νέα ελληνικά είναι «κάνω κάτι λιανά». Ἴσκε ψεύδεα πολλά λέγων ἐτύμοισιν ὁμοῖα. Γνώριζε πολλά ψέματα να λέγει καλολιανισμένα (προσεγμένα, ευπεπραγμένα, ευτεμαχισμένα, ευλεγμένα).

  48. Ασμοδαίος said

    Ο τύπος ‘πολίτισσα’ φαίνεται να προκύπτει με πιο «φυσικό» τρόπο στα νέα ελληνικά, αλλά η πολίτις/-δα δεν είναι και «τεχνητή», όπως γράφεται στην ανάρτηση· υπάρχει και στα αρχαία.

  49. Πέπε said

    > > Δεν ξέρω, αλλά στα δικά μου αυτιά το «πολίτισσα» δηλώνει καταρχήν το θηλυκό του «πολίτης».

    Ομολογώ ότι μου κάνει εντύπωση. Με μόνη την επιφύλαξη σχετικά με το 22 του Δύτη (έχω συναντήσει τέτοια κείμενα αλλά δεν τα ‘χω και ψωμοτύρι – άλλωστε και το αρσενικό «πολίτης» στη συγκεκριμένη χρήση δεν παύει να μου φαίνεται κάπως παράξενο, δείγμα μιας εντελώς άλλης εποχής), εγώ θεωρώ ότι μέχρι αυτή τη στιγμή δεν υπάρχει καμία ικανοποιητική λύση. Πολίτρια σημαίνει κάτι άλλο, πολίτιδα είναι φτιαχτό, πολίτις είναι καθαρευουσιάνικο, πολίτης (η) είναι αντιγραμματικό, πολίτισσα είναι η Κωνσταντινουπολίτισσα.

    Ωραία, τι προτείνω λοιπόν;

    Να περιμένουμε. Όπως ο κ. Καπερνάρος λανσάρει με πωλητικό πάθος τη νέα του πατέντα, έτσι θα υποστηρίξουν και άλλοι φορείς δημόσιου λόγου τις δικές τους ή εκείνες που υποστηρίζουν, και όποιοι το κάνουν καλύτερα θα μας κάνουν να το συνηθίσουμε όπως το λένε εκείνοι και σιγά σιγά να το λέμε κι εμείς. Για παλιότερες εποχές θα λέγαμε «η γλώσσα θα αποφασίσει μόνη της». Και τώρα η γλώσσα θα αποφασίσει, αλλά θεωρώ ότι πλέον αυτοί είναι οι τρόποι που παίρνει η γλώσσα τις αποφάσεις της.

    Αν ήταν να κάνω ένα προγνωστικό, θα έλεγα ότι ο πιθανότερος τύπος προς επικράτηση είναι όντως η πολίτισσα. Δε θεωρώ όμως ότι έχει ήδη επικρατήσει, γι’ αυτό και μου κάνει εντύπωση η φράση του Sarant που παρέθεσα.
    _____________

    @7, 9, 11: Δεν είναι τελείως άστοχο αυτό που λέει ο HeadWaiter στο 7. Σωστός μεν ο αντίλογος ότι στα αγγλικά δε δηλώνεται το φυσικό γένος, αλλά τέτοια προβλήματα, καλώς-κακώς, δεν παύουν να εντοπίζονται και να αντιμετωπίζονται διαγλωσσικά. Είμαι βέβαιος ότι αν ο ιταλόφωνος ή ο ισπανόφωνος έχει ένα τέτοιο πρόβλημα, θα ρίξει έστω και ασυναίσθητα μια ματιά τι γίνεται και στα αγγλικά ή σε όποια άλλη ξένη γλώσσα γνωρίζει, πριν προτείνει τη δική του λύση. Αυτό είναι μία πραγματικότητα (όπως οι αγγλισμοί, «σε παίρνω πίσω» κλπ.), είναι δηλαδή κάτι που, είτε γλωσσολογικά σωστό είτε όχι, πάντως συμβαίνει.

  50. BLOG_OTI_NANAI said

    Από περιέργεια για τη λέξη «πολίτισσα» έψαξα κάποια βιβλία και είδα ότι μεταφραστές που έχουν συνεργαστεί με τις εκδόσεις Παπαδήμα και το ΜΙΕΤ την χρησιμοποιούν εδώ και 25 χρόνια τουλάχιστον:

    π.χ.
    [έτος 1988] «δεν μπορούσε να διεκδικήσει το δικαίωμα να είναι πλήρης πολίτισσα«.
    [1988] «Η γυναίκα ήταν πολίτισσα και σαν τέτοια προστατευότανε από την ασπίδα των νόμων της πόλης κράτους. Ένας πολίτης επιτρεπόταν να παντρευτεί μονάχα με μια πολίτισσα«.
    [1997] «Αν μια ελεύθερη πολίτισσα ενωθεί με ένα σκλάβο«.
    [1999] [στον 5ο π.Χ. αι.] «ήταν εντελώς αδύνατη η γυμνή απεικόνιση μιας τίμιας πολίτισσας«, «Αθηναία πολίτισσα«.
    [2003] «καμία πολίτισσα και κανένας πολίτης«.
    [2005] «Ταναγραία πολίτισσα«, «Ρωμαία πολίτισσα» κ.ά.

    Επίσης στη μετάφραση του βιβλίου «Η Γαλλική Επανάσταση» του Georges Lefebvre (7η έκδ. ΜΙΕΤ 2003) αναφέρει:
    «Οι προσφωνήσεις monsieur (κύριος) και madame (κυρία) έκαναν ξανά την εμφάνισή τους, αντικαθιστώντας τις citoyen (πολίτης) και citoyenne (πολίτισσα).»

    Στην παλαιότερη βιβλιογραφία, το «πολίτισσα» σημαίνει συνήθως «από την Κων/πολη«, π.χ.:
    «Εγώ σαν πολίτισσα που είμαι μιλάω πολύ καλά τα τούρκικα.»

    Σε ένα παλαιό λεξιλόγιο, υπάρχει το εξής λήμμα:
    «πολίτσα (ή), 1) πολίτισσα, εκείνη πού είναι από την Πόλη. 2) λουσαρισμένη με καπέλλο. «ας σο παπόρ δυσ’ πολιτσάδες εξέβαν» (από το βαπόρι βγήκαν δυο κυρίες).» (Ευφροσύνη Σιδηροπούλου, «Λεξιλόγιον Κοτυώρων», περ. «Αρχείον Πόντου», 7 (1937), σ. 167)

    Όμως, αρκετά παλιές χρήσεις μου έκαναν εντύπωση όπως αυτή του δικτάτορα Ιωάννη Μεταξά στα 1940, την οποία μεταφέρει ο Μανόλης Τριανταφυλλίδης στη «Νέα Εστία«:

    «Ο Ιωάννης Μεταξάς, μη διστάζοντας να μεταχειριστή τη λαϊκή γλώσσα, είχε γράψει αποτεινόμενος στους νέους και τις νέες. «Από τώρα να σας βάλω εις το μυαλό όλων των αγοριών και όλων των κοριτσιών της Ελλάδος, όπου θα γίνετε μεθαύριον οι πολίται και αι πολίτισσαι» (4.6.1940).» (Νέα Εστία, τχ. 765, σ. 637)

    Το πιο παλιό που έτυχε να βρω είναι από το 1903:
    «Κάθε ανθρωπίνη ύπαρξις λεγομένη: πολίτης Έλλην. Και πολίτισσα. Διότι δεν εξαιρούνται αι Ελληνίδες.» (περ. περ. «Νουμάς«, τ. 1, αρ. 62 (1903)άρθρο «Κοινωνικές σελίδες: τα σύκα-σύκα», σ. 4γ)

  51. kamateros said

    Και πώς να αποκαλούμε όσες καταγίνονται με πόλο, είτε την υδατοσφαίριση, είτε «το πόλο με άλογα» (τζυκάνιον);

    😛

  52. Υπάρχουν, επίσης, και συνταγές α λα πολίτα.

  53. spiral architect said

    Το άσμα της ημέρας μια εκπληκτική τζαζ διασκευή:

  54. Πέπε said

    Αυτό δεν είναι διασκευή. Είναι νέα μελοποίηση.

  55. ΠΟΛΙΤΙΣ ΔΑΓΚΩΤΟ ΕΝΝΟΕΙΤΑΙ!

  56. spyroszer said

    Να βάλουμε και εδώ την εργασία των Συμεωνίδου – Μάντζαρη για τα θηλυκά επαγγελματικά ουσιαστικά.

    Click to access 5th_06-44-Iordanidou_Mantzari%20Paper2.pdf


    Για το θέμα που μας αφορά: Αντίθετα με ό,τι συμβαίνει με τα επαγγελματικά σε -ος και -ας, ο σχηματισμός των θηλυκών επαγγελματικών σε -ής και -ης με σημαδεμένη ως προς το γένος κατάληξη παρουσιάζει κανονικότητα ως προς την πλειοψηφία των ονομάτων. Αναφέρονται δύο βασικοί κανόνες: 1) τα ουσιαστικά σε -τής και -της που παράγονται από ρήματα σχηματίζουν το θηλ. σε -τρια ή στρια, 2) τα ουσιαστικά σε -της που δεν παράγονται από ρήματα, τα ουσ. σε -άρης και -ιέρης και τα σύνθετα σε -άρχης, -πώλης, -μέτρης και -κράτης σχηματίζουν το θηλ. με την κατάληξη -ίσσα.
    Απ’ τους παραπάνω κανόνες αποκλίνουν: 1) κάποια ουσιαστικά που αντιστέκονται στην καθιέρωση του θηλ. επιθήματος και άρα επικρατεί ο επίκοινος τύπος, λόγω κυρίως της αντίδρασης που προκαλείται από την αντίθεση λόγιας ρίζας και λαικού επιθήματος σε παράγωγα που αναφέρονται κυρίως σε αξιώματα, κυρίως σύνθετα σε -δίκης -δικαστής και -άρχης και κάποια ακόμα. 2) κάποια ουσιαστικά που έχουν δυνατότητα σχηματισμού εναλλακτικών θηλ. εκδοχών με ποικίλα επιθήματα -ις -ίδα – -τρία -ίσσα -ης. Εδώ λέει εντάσσονται τα εξής ουσ: σκηνοθέτης, συνθέτης, καλλιτέχνης, λογοτέχνης, αναβάτης, επιβάτης, συνεπιβάτης, προστάτης και ευεργέτης.
    Λέει ότι από ένα σύνολο 800 επαγγ. ουσ. σε -ης αποκλίνουν απ’ τον κανόνα σχηματισμού θηλυκού μόλις 30.
    Βάσει του κανόνα η Πολίτισσα σωστά πλάστηκε αφού προέρχεται απ’ την Πόλη, ενώ το θηλ. του πολίτη θα έπρεπε να είναι πολίτρια, αφού προέρχεται απ’ το πολιτεύομαι, αλλά είναι το μπέρδεμα ότι υπάρχει η πωλήτρια. Ο πολίτης παρότι είναι αρχαία λ. και υπάρχει και το θηλ. πολίτις, νομίζω ότι δεν μπορεί να θεωρηθεί ακριβώς λόγια λέξη ή θεσμική λέξη. Και τη χρησιμοποιούμε αρκετά συχνά, οπότε σίγουρα είναι πολύ χρήσιμο να υπάρχει θηλ. τύπος. Να δούμε ποια θα επικρατήσει (και αν επικρατήσει).

  57. christos k said

    Σχετικά με το πολίτης θέλω να πω πως ούτε ο Κριαράς δεν τόλμησε το πολίτισσα αντί του η πολίτης στο λεξικό του ενώ το παραθέτει λίγο παρακάτω ως την κάτοικο της Κωνσταντινούπολης όπως αναφέρεται και εδώ. Προσωπικά θεωρώ πως η γραμματική των Holton, Mackridge, Warburton (1999) μας δίνει την πιο ομαλή επιλογή που είναι η κατάληξη γενικής ενικού σε ου( η συγγενής, της συγγενή-ους). Το της πολίτου ως γενικής ενικού μου έρχεται ωραία. Ένα επιχείρημα υπέρ είναι το γεγονός πως πολλά γυναικεία επίθετα έχουν ανάλογη κατάληξη (Παυλίδου, Αγγέλου, Πολίτου κτλ) άρα περνάει ο σχηματισμός αυτός στον κόσμο.

  58. leonicos said

    Έχω πολλή γρίππη για ν’ απαντήσω. Πάντως τ’ αφτιά γράφονται με ‘φ’ ακόμα και από εμάς τους συντηρητικούς γλωσσικά.

    Το γκουγκλ δεν είναι οδηγός σ’ αυτή την περίπτωση, διότι μπορεί πέντε οπαδοί τηςμιας άποψης να σου στρώσουν 10 εις την 24η λήμματα και να σβήσουν τα 10 εις την 24η λήμματα της αντίθετης άποψης, όρα τι έγινε και μ’ εκείνο το ‘όνειδος’ που δεν ξέρει κανείς ποιος το βάζει ακι ποιος το βγάζει. χώρια την ηλιθιότητα ότι ο Α. Π., αν το είπε, δεν είναι η πρώτη ούτε η τελευταία @@@@@ που είπε.

    Αφού ξεκαθαρίσαμε ότι κατάληξη θηλυκών σε -ης δεν υπάρχει στην α΄ κλίση, πρέπει να βρεθεί μια σύμβαση. Ή θα πούμε ότι κατά παρέκκλιση θα δεχτούμε την κατάληξη -ης ως θηλυκά των αρσενικών σε -ης, που δεν έχουν άλλον καταξιωμένο από τη χρήση τύπο, ή θα δεχτούμε την κατάληξη -ις με όλεςτις συνέπειες, όπως αναβάθμιση της γ΄ κλίσης, ή θα τ’ αφήσουμε να πάρουν το δρόμο τους.

    Το επιχε’ίρημα κοσμοπολίτης / κοσμοπολίτισσα είναι κατά τη γνώμη μου πολύ δυνατό, άλλωστε εμείς με απώτερη καταγωγή από την Πόλη προτιμάμε το Κωνσταντινουπολίτης / Κωνσταντινουπολίτισσα, ενώ το επίθετο είναι πολίτικο, π.χ. πολίτικη κουζίνα.

  59. clep said

    Κάποιοι σχολιαστες πιο πάνω έφεραν το παράδειγμα των αγγλικών και κάποιοι επόμενοι το απέρριψαν γρήγορα. Το θεωρώ εξαιρετικό παράδειγμα για την γενικότερη κατευθυνση που θα ακολουθήσουν οι θηλυκοί τύποι στο μέλλον, στη βάση μιας -σωστή για μένα- πολιτικής ορθότητας και όχι στη βάση μιας γλωσσικής αντιπαράθεσης λαικών τύπων με πιο ευπρεπείς τύπους.
    Πάρτε και ενα παράδειγμα για την actor Dame Judi Dench:
    http://www.theguardian.com/culture/2014/feb/23/judi-dench-failing-eyesight

    Όσοι θηλυκοί τύποι δεν έχουν ήδη καθιερωθεί δεν έχουν μέλλον, αλλά ακόμα και αυτοί που χρησιμοποιούνται θα εκλείψουν αν υπάρχει η οποιαδήποτε υπόνοια ότι μπορεί να χρησιμοποιηθούν υποτιμητικά.(δηλαδή πάρα πολλοί απο αυτούς)
    Αυτό ειλικρινά δεν το βρίσκω αυτό καθόλου κακό. Στο κάτω κάτω της γραφής οι περισσότερες γυναίκες επαγγελματίες (με εξαίρεση κάποιες φεμινιστικες ή αριστερόστροφες οργανώσεις 🙂 ) έχουν ήδη κάνει αυτή την επιλογή, οπότε το λαικό γλωσσικό αισθητήριο έχει ήδη μιλήσει.

  60. sarant said

    Eυχαριστώ πολύ για τα νεότερα σχόλια!

    49: Ασφαλώς περιμένουμε -αλλά όσο περιμένουμε και εφόσον η λέξη δεν έχει κατασταλάξει, κάνουμε χρησιμο γλωσσικόν ακτιβισμό, προβάλλοντας ο καθένας τον τύπο της αρεσκείας του 🙂

    50: Σ΄ευχαριστώ για την τεκμηρίωση, είναι πολύ χρήσιμη!

    58: Υπάρχει και αυτό που λες για την Κωνσταντινουπολίτισσα.

  61. Μαρία said

    56
    >αφού προέρχεται απ’ το πολιτεύομαι !!

    Μήπως μπέρδεψες τον πολίτη με τον πονηρό πολιτευτή;

  62. Άπιστος Θωμάς said

    Οι απατεώνες, οι κλέφτες, οι φονιάδες, οι αλήτες, οι λεχρίτες, οι κοπρίτες, οι εκμεταλλευτές, οι καταπιεστές, οι τύραννοι, οι κρετίνοι, οι βλάκες, οι φανατικοί, οι στόκοι, οι τραμπούκοι, οι βασιβουζούκοι, οι Μαμελούκοι, οι, οι, οι …

    Ποτέ μου δεν είδα κανέναν αγώνα για παράλληλη χρήση του θυληκού σε κανένα απ’ αυτά, ούτε και εκστρατεία για τη δημιουργία του αν δεν υπάρχει. Γλωσσικός σεξισμός, ε;

  63. skol said

    Ότι ακούμε πολίτισσα και καταλαβαίνουμε Πολίτισσα δεν είναι και τόσο σίγουρο πια. Και καλά, κάποιοι έχουμε προλάβει και την Λωξάντρα στην τηλεόραση, μισή γενιά ακόμα όμως και δεν θα υπάρχει τέτοιο πρόβλημα. Ούτε και το τραγούδι του Βαμβακάρη είναι στα τοπ 10.

    Οπότε προβλέπω σε λίγα χρόνια ο αντίστοιχος Καπερνάρος να λέει: Η κα Βέφα που είναι Πολίτισσα -ξέρεις, Κωνσταντινούπολη, Πόλη, Πολίτισσα …

  64. physicist said

    Αν ποτέ εμφανιστεί σχόλιο από κάποιον που λέγεται Άπιστος Θωμάς (υπό έγκριση), εγώ είμαι. Είπα να παίξω λίγο με το νικ και μου βγήκε ξινό — ας με συμπαθάει ο Νικοκύρης και η ομήγυρη.

  65. sarant said

    64: Έχει απόλυτο δίκιο ο Άπιστος Θωμάς. Θυμάμαι πόσο με είχε συγκλονίσει η νουβέλα του Παπαδιαμάντη «Η φονιάς».

    63: Ακριβώς!

  66. Μαρία said

    65
    Κι εμένα η κλέφτρα των βιβλίων. Για να μη μιλήσω για κάτι απατεώνισσες.

  67. physicist said

    #65, #66. — Πόσες φορές έχετε ακούσει την έκφραση οι φονιάδες και οι φόνισσες πάνε φυλακή και πόσες φορές μόνο με τη χρήση του αρσενικού;

  68. physicist said

    … και βέβαια στο ΣΔΟΕ κυνηγάει τους φοροφυγάδες, η Αστυνομία τους μπαχαλάκηδες, οι ανακρίτριες τους φασίστες, όλοι απεχθανόμαστε τους Ναζήδες κλπ κλπ.

  69. BLOG_OTi_NANAI said

    62: Σωστό είναι αυτό. Πάντως τα θηλυκά «κλέφτρα» και «βλαμμένη» τα χρησιμοποιούμε.

  70. sarant said

    67: Εδω μπλέκεις κάτι άλλο, ότι το αρσενικό χρησιμοποιείται για τις γενικές, ουδέτερες από άποψη φύλου, αναφορές. Επίσης λέμε «οι μαθητές ξυπνάνε νωρίς για να πάνε στο σχολείο» και προφανώς εννοούμε και τις μαθήτριες, όμως το ουσιαστικό μαθήτρια υπάρχει.

  71. physicist said

    #70. — Δεν νομίζω ότι το μπερδεύω και τόσο, Νίκο. Αν κάποιος αναφερθεί συλλογικά με το αρσενικό σ’ ένα θετικό πλαίσιο (π.χ. οι ερευνητές εργάζονται σκληρά για την ανακάλυψη ενός εμβολίου κατά του HIV) θα την ακούσει αργά ή γρήγορα ότι πρέπει να πει ερευνητές και ερευνήτριες — και πάω πάσο, τελικώς, δεν είναι ότι με χαλάει να βάλω άλλη μια λέξη αλλά έτσι και δεν τη βάλω, δεν θα πει ότι είμαι σοβινιστικό γουρούνι. Στα αρνητικά, όμως, δεν έχουμε καν δόκιμη λέξη για πρόσωπο θηλυκού γένους που φοροδιαφεύγει αλλά δεν νοιάζεται κανείς. Η απουσία του θηλυκού δεν είναι αναγκαστικά γλωσσικός σεξισμός και αν είναι, δεν είναι μονόδρομος.

  72. Αριστείδης Καρατζόγλου said

    Μιλώντας για επιλεκτικές ευαισθησίες, η ποσόστωση γυναικών στα ψηφοδέλτια δεν θίγει κανέναν; Γνωρίζω το σκεπτικό του νομοθέτη αλλά αναρωτιέμαι, είναι τόσο «προβληματικές» οι πολίτισσες που θέτουν υποψηφιότητα ώστε να χρειάζονται αντιδημοκρατικά τερτίπια για να εκλεγούν;

  73. physicist said

    #72. — Διάβαζα που λες εχτές τις ειδήσεις για την καινούργια Κυβέρνηση του μορφονιού του Ματτέο Ρέντσι στην Ιταλία (αυτόνα με τις φρέσκιες ιδέες που την έφερε στον Λέτα), και είχα σαλτάρει που όλα τα ΜΜΕ μας πρήξανε ότι (α) είναι νέοι/νέες και ωραίοι/ωραίες και (β) ότι οι μισές είναι γυναίκες. Κι έψαχνα να βρω τίποτα για τις πολιτικές τους θέσεις, τα προσόντα τους, την ιστορία τους αλλά μπα. Βασικά αρκεί που είναι νέοι κι ωραίοι, και που ο Ματτέο έχει ανακηρυχτεί σε τελευταία ελπίδα της Ιταλίας.

    Όλα εντάξει, μη φοβάσαι τίποτα.

  74. sarant said

    73: Αφού δεν έχουν τίποτε άλλο να παινέψουν!;

    72: Το έχουμε συζητήσει παλιότερα. Περισσότερο με θίγει ότι οι βουλευτίνες είναι μόνο το 20% του σώματος.

  75. χαρη said

    Νίκο, άκουσα για πρώτη φορά τούς τύπους «τύπισσα» (λογοπαίγνιο αθέλητον) και «αρχιτεκτόνισσα» από αγόρια μου όταν ήμουν μικρή (αλλά ήταν εποχή έντονης γυναικείας χειραφέτησης… Συνεπως : *και* οι άντρες προσαρμόζονται αν οι γυναίκες τούς σπρώξουν *λιγάκι*)

    εγώ πάντως λέω άνετα : πολίτισσα αντάρτισσα βουλεύτρια δικάστρια διαιτήτρια (τηλε)θεάτρια (αλλά αυτό το λένε και οι τηλεοπτικοί αστέρες (που αρνούνται όμως (μετά μανίας) το «βουλεύτρια») (αλλά αυτό το αρνούνται, ή (κάνουν ότι) το αγνοουν και οι γυναίκες τοιούτες…)
    προσωπικά έχω ενοχές που δεν λέω πάντα «πεζογράφισσα» ή «συγγράφισσα» κυρίως όταν τα συμφραζόμενα είναι τέτοια που μπορεί να γίνει παρεξήγηση (ακόμα – κάποτε ίσως δεν θα γίνεται πια…) δηλ. ότι μια γυναίκα είναι καλή συγγραφέας μόνο σε σχέση με τις άλλες γυναίκες-συγγραφείς, και όχι συγκρινόμενη και με τούς άντρες τοιούτους (αναλογικά δλδ με την εξήγηση που προτείνει το 3.)

    γενικώς, πιστεύω ότι : οι αλλαγές γίνονται σιγά-σιγά, και έχουν σχέση και με τις αλλαγές στη συνείδηση τών ανθρώπων (μπαδεγουαίη : από φεμινίστρια άκουσα πρόσφατα τον τύπο «η ανθρωπίνα» – υπάρχει πάντως και η καθωσπρεπότερη εκδοχή τής ποιήτριας, όπως κάλλιον εμής γνωρίζεις) :

    http://www.sarantakos.com/kibwtos/karellh_anqrwpos.html

    το τί γράφει ο γούγλης, όπως ανέφερε και ανωτέρω (58. Λεώνικος) δεν είναι μέτρο, γιατί δείχνει απλώς το τί διαλέγουν να πουν εντός του νετ κάποιοι

    οι περισσότεροι άντρες (ακόμα και ομοφυλόφιλοι αν είναι – που κανονικά θα’πρεπε να’χουν μεγαλύτερη αλληλεγγύη προς τις γυναίκες) αντιδρουν στις αλλαγές τής γλώσσας που σηματοδοτούν αλλαγές στην κοινωνική θέση τών γυναικών (αυτό δείχνουν (κττμγ) τα δύο θαυμαστικά στο «…Υπερασπίζομαι το δικαίωμα κάθε δημότη και δημότισσας(!!), να…»)

    για την αναφορά τού 7. στα αγγλικά, να πω ότι οι εκεί (κυρίως αμερικανίδες βέβαια) φεμινίστριες πηδάνε πάνω (σικ) από τη γραμματική ανυπαρξία γένους, αλλάζοντας το he όπου αλλού το βρίσκουνε, δλδ έχοντας φτιάξει στη θέση τού history το χαριτωμένο herstory

    στο παρελθόν (δεν το βρίσκω τώρα) μιλήσαμε και για «φιλοσόφισσες»

    γενικά τα πράγματα είναι ρευστά στη γλώσσα, κυρίως ως προς τις γυναίκες (που ήταν αφανείς επι αιώνες), και στην ελλάδα και ως προς τη ζωντανή γλώσσα (που καταπιέστηκε σωρηδόν)

    βάζω τέλος στη φεμινιστική μου έξαρση, και να με συμπαθας 🙂

  76. sarant said

    Χάρη, αυτό που λες για την έλλειψη αλληλεγγύης των αντρών (και των αριστερών) μου θύμισε κάτι που λογάριαζα να το σχολιάσω και τελικά το ξέχασα. Δες με πόσο μένος επιτίθεται άντρας, φιλόλογος, μέλος του ΣΥΡΙΖΑ Σερρών, στην τοπική βουλευτίνα του ΣΥΡΙΖΑ, επειδή τόλμησε να υπογράφει ως «βουλεύτρια».

    http://www.anexartitos.gr/echoyme-mpoychtisei-syntrofissa-voyleytria/

  77. allos_andreas said

    Πολίτισσα φυσικά, ίσως και από τη μετάφραση των Αθλίων.

    Αυτό το -ις -ιδος κατάληξε να δηλώνει κυρίως γκλαμουριά: η «σκηνοθέτιδα» είναι βέβαια σκηνοθέτρια, κατά το ταξιθέτρια, η «πελάτις» είναι πελάτισσα, και η «συνεργάτις» είναι συνεργάτρια. Ακούσαμε ποτέ ότι απέργησαν οι «καπνεργάτιδες»; Δε νομίζω. Ενώ μια αρχιτεκτόνισσα σ’ ένα έργο θα απαιτήσει να έχει τον τίτλο της «συνεργάτιδας», αν δεν αντέχει το «η συνεργάτις, της συνεργάτιδος».

    Ακόμα πιο γελοίο είναι το -ις σε κύρια ονόματα: η Άρτεμις, της Άρτεμις, την Άρτεμις, ε, Άρτεμις! Και είναι και ωραίο όνομα το Άρτεμη. Τα ίδια και με την Θέμις, όχι αυτην που έχει νεύρα: κάν’το Θέμη και ησυχάζεις! (κι αυτό ωραίο).

    Λέω επίσης, πολύ φυσιολογικά, γιατρίνα (και γιάτρισσα και γιατρέσσα), μπατσίνα (όχι απαραίτητα υποτιμητικά), αστυνομικίνα, βουλευτίνα, δικαστίνα, δημαρχίνα, προεδρίνα, εννοώντας κυρίως την ιδιότητα της γυναίκας και δευτερευόντως τη σύζυγο του άντρα με την ιδιότητα αυτή. Δε νομίζω ότι είναι πρόβλημα. Κολλάω όμως στην νομαρχίνα. Την προτιμώ νομάρχισσα, και περιφερειάρχισσα, αλλά ίσως είναι θέμα γούστου.

  78. allos_andreas said

    #77: Άκυρο, όχι των Αθλίων. Της Ιστορίας Δυο Πόλεων.

  79. Παλιοσειρά said

    Σας αρέσουν τα παλιά αγγλικά αστυνομικά μυθιστορήματα; Όχι όλα γενικώς, ειδικά η Dorothy Sayers. Το πρότελευταίο βιβλίο της (Gaudy Night – Εορταστική Επέτειος) – μιά αστυνομικη ιστορία χωρίς φόνο – έχει χαρακτηρισθεί «η πρώτη φεμινιστική ιστορία μυστηρίου». Ας διαβάσουμε μια παράγραφο από το Κεφάλαιο 4

    «[…] one day in the Michaelmas Term there was a paragraph in one of the more foolish London dailies about an “Undergraduettes’ Rag,” informing the world that somebody had made a bonfire of gowns in Shrewsbury Quad and that the “Lady Head” was said to be taking disciplinary measures. Women, of course, were always news. Harriet wrote a tart letter to the paper, pointing out that either “undergraduate” or “woman student” would be seemlier English than “undergraduette,” and that the correct method of describing Dr. Baring was “the Warden.” The only result of this was to provoke a correspondence headed “Lady Undergrads,” and a reference to “sweet girl-graduates.”

    Προσωπικά, οι «γιάτρισσες» (ακόμη χειρότερα – οι «γιατρίνες»), οι «πρωτοδίκισσες», και, φυσικά, οι «πολίτισσες», μου ακούγονται εξ ίσου άθλια και υποτιμητικά με τις «Undergraduettes» – σαν να λέμε «οι φοιτητίνες».

    Ας επιτρέψουμε επι τέλους σε μερικές ιδιότητες να μην έχουν φύλο – ή τέλος πάντων το φύλο να ειναι αλυσιτελές εν αναφορά προς την ιδιότητα, και όσα αυτή συνεπάγεται. Δεν πιστεύω να μας βλάψει γλωσσικα και ίσων και να μας ωφελήσει – πάντως δεν θα μας βλάψει – σαν κοινωνία.

  80. Μαρία said

    72
    Άλλοι είναι οι προβληματικοί.
    76
    Δεν τον ξέρω το μαλάκα. Πολυγραφότατος απ’ ότι βλέπω.
    http://www.anexartitos.gr/afroditi-stampoyli-apanta-sto-echoyme-mpoychtisei-syntrofissa-voyleytria-toy-k-polyzoy/

    http://www.anexartitos.gr/peri-voyleytrias-antapantisi-mipos-na-leme-perkefalia-kai-ochi-perikefalaia/

  81. ΕΦΗ ΕΦΗ said

    καλησπέρα αγαπητοί μου
    συμπολίτες και συμπολίτισσες ή
    συντοπίτες και συντοπίτισσες.
    Συμπολίτιδες είναι σαν …αμυγδαλίτιδες
    61.>>πολιτευτής
    /Πολιτεύτρια /πολιτεύτρα 🙂 κατά το γητεύτρα,πλανεύτρα
    Μα και τεχνίτης/τεχνίτρα
    74.Περισσότερο με θίγει ότι οι βουλευτίνες είναι μόνο το 20% του σώματος
    Κι εμένα,ενώ οι πολίτισσες ψηφοφόροι, περσσότερες από τς άντρες!

    Ξενίτης και πραματευτής
    πο’ ‘ρχεται από τα ξένα
    σέρνει μουλάρια σαν πουλιά
    και μούλες σαν αηδόνια,
    φέρνει και μια χρυσόμουλα
    κι αυτός σαν καβαλάρης.

    Οι ξενίτης,πραματευτής,καβαλάρης δεν αξιώθηκαν ‘αραγε θυληκά ποτέ τους; Ξενίτισσα, πάει μια χαρά (κι ένας σπαραγμός)
    Καβαλαρού (όπως παληκαρού) ή και καβαλαρά λέγανε για τις γυναίκες.Αλλιώς: ‘ηρθε «καβαλάρι», σαν επίρρημα

  82. munich said

    τελικά έμφυλοι τύποι ή έμφυλη ουδετερότητα; Μήπως είμαστε λίγο πίσω;

    (και ο ορισμός ακόμα της λέξης έμφυλος-η-ο στο λεξικό Τριαντφυλίδη μου φαίνεται ελλιπής)

  83. Λ said

    μάγος – μάγισσα: πάλι έχουν διαφορετική συνεκδοχή (connotation θέλω να πω). Έχουμε τους τρεις μάγους που θεωρούνται σοφοί ενώ οι μάγισσες είναι γριές, άσκημες, κακές και πήγαίνουν κατευθείαν στην πυρά.

  84. Λ said

    81. Στην Κύπρο λέμε πραματευτίνα . Και η καβαλάρισσα μια χαρά είναι.

  85. gbaloglou said

    Εκεί που πήγαινα να σκεφθώ ότι η κατάληξη -ισσα δεν ταιριάζει σε ‘επίσημες’ ιδιότητες (όπως πολίτης, νομάρχης κλπ) … μου ήρθε στο νου η δούκισσα! 🙂

  86. allos_andreas said

    #86 και κοντέσσα, κόμισσα, πριγκίπισσα! Άσε το βασίλισσα…

  87. ΕΦΗ ΕΦΗ said

    83.Ευτυχώς καθαρίζουν οι ποιητές 🙂 : «Αχ μαγιοπούλα μάγισσα» και
    Το μαγισσάκι

    84. Ωραία η πραματευτίνα! Με την καβαλάρισσα κόλλησε ο νους μου στην τοπολαλιά αλλά ναι, βέβαια,λέγεται και πολύ και μια χαρά όπως φουρνάρης-φουρνάρισσα

  88. gbaloglou said

    85-86: ίσως βέβαια βασιλιάδες και δούκες να είναι προσιτοί ‘εννοιολογικά’ στον λαό, ενώ πολίτες και νομάρχες όχι;

  89. ΕΦΗ ΕΦΗ said

    85.>>..η κατάληξη -ισσα δεν ταιριάζει σε ‘επίσημες’ ιδιότητες..
    Αν δεν λέμε για την ακριβώς ομόριζη από το αρσενικό -ίτης -ίτισσα,τότε
    Ρήγισσα,Χαρόντισσα,Αρχόντισσα και να πω κι αυτό που απ αρχής μου ήρθε:μοίρα αυτοκρατόρισσα/μήτρα Μακεδόνισσα

  90. Αριστείδης Καρατζόγλου said

    @74, το 20% είναι πράγματι λίγο. Από την άλλη εμένα με θίγει που το ποσοστό των out of the closet gay βουλευτών είναι 0%. Δεν σηκώνει και εκεί μια ποσόστωση;

  91. Πέπε said

    @71: Καλά τώρα, που ή θα λέμε «οι ερευνητές και οι ερευνήτριες» ή θα είμαστε σοβινιστικά γουρούνια! Αυτά τα προβάλλουν κάτι παλαιοφεμινιστές (/-τριες) που στην πραγματικότητα μάλλον αντιφεμινιστές (/-τριες) είναι, αφού η αμυντική τους (/τους) στάση δείχνει ότι τοποθετούν τη γυναίκα σε θέση αμύνης.

    Ποιος ή ποια, όταν του (/της) χτυπούν την πόρτα, λέει «ποιος ή ποια είναι;»; Δεν υπάρχει καν σωστή σύνταξη για να το πεις αυτό («ποιος ή ποια» ή «ποιος και ποια»;)

    Κάποτε είχα μια τέτοια παλαιοφεμινίστρια δασκάλα, σε μια τάξη όπου συνέβαινε να είμαι το μόνο αγόρι. Ρωτούσε κάθε τόσο «Ποιος ή ποια έχει απορίες;» και άλλα παρόμοια, και για να της δείξω τον παραλογισμό της της είχα επισημάνει ότι το ακριβές θα ήταν «ποια ή ο Πέπε έχει απορίες;».

  92. Ανδρέας said

    Έχουμε και άναξ, άνασσα. Αρσενικού γένους ονόματα κρατών έχουμε;

  93. ΕΦΗ ΕΦΗ said

    Κάπου έχουμε ξαναπεί για τους περισσότερους τύπους θηλυκού,σε σχέση με τα επαγγέλματα ή με το ράφτης, τη (φραγκο)ράφτισσα ,ραφτού, ράφταινα και ράφτρα.Ράπτρια επίσης.

  94. ΕΦΗ ΕΦΗ said

    92.Ο Καναδάς

  95. ΕΦΗ ΕΦΗ said

    94.Ισημερινός,Άγιος Μαυρίκιος

  96. Ανδρέας said

    Το θηλυκό αντίθετο του φαλλοκράτη πως λέγεται ξέρει κανείς – καμία;

  97. ΕΦΗ ΕΦΗ said

    96.Δημοκράτισσα! 🙂

  98. Ανδρέας said

    97 😀

  99. physicist said

    #91. — Πέπε, αναφέρθηκε παραπάνω το άρθρο του Σερραίου φιλολόγου, στην ίδια ιστοσελίδα υπάρχει σύνδεσμος στην απάντηση της συντρόφισσας βουλεύτριας από την οποία μεταφέρω εδώ το υστερόγραφό της με δικές μου υπογραμμίσεις.

    Τα περί “γυρισμένων εντέρων” “πρωτόγονου και ανόητου φεμινισμού” “απλοϊκών αστειοτήτων” “παπαριών” “αντιδημοκρατικής πράξης” “γινατιού” και
    “νταηλικιού”, δεν θεωρώ ότι χρήζουν απάντησης, όλοι-ες γνωριζόμαστε μεταξύ μας, “. Τα περί κολάκων όμως, απευθυνόμενα σε συντρόφους-ισσες παρούσες-όντες σε κάθε δραστηριότητα του ΣΥΡΙΖΑ, χαρακτηρίζουν το ήθος του αποστολέα. Έκαστος εφ’ ω ετάχθη.

    Αναρωτιέμαι αν σε δεδομένη περίπτωση η βουλεύτρια θα έγραφε, π.χ., όλοι-ες είμαστε ενωμένοι-ες στον αγώνα μας ενάντια στους φασίστες-τριες και στους-τις εκμεταλλευτές-τριες του εργαζόμενου λαού.

  100. χαρη said

    Νίκο (76) θαυμάσια ! (αυτός σηκώνει πραγματεία – ειδικά τα περί δημοκρατικότητας κιόλας 😯 )

    Μαρία (80) 🙂

  101. χαρη said

    υγ : μπράβο στην κυρία Σταμπουλή – δεν την έξερα όταν έγραφα τα δικά μου ανάλογα ! –

  102. physicist said

    ‘Ασχετο #1: Εκεί που έλεγα ότι οι ελληνικές αθλητικές τόχουνε τερματίσει, διάβασα μόλις στο αυριανό αθλητικό της Sun για pitta-ful United’s Greek tragedy και για Mousacka for Moyes κι ήρθα στα ίσια.

    ‘Ασχετο #2: Αν και Παοκτσής και φίλος της Γιουνάιτεντ, ένα μεγάλο στον (γμτ, δεν μου βγαίνει) Ολυμπιακό γάβρο για το αποψινό.

  103. Γς said

    Ορισμένες ψευδοαλέγκρες γυναίκες είθισται να αλληλοπροσφωνούνται «μαλάκα», λέξη χυδαία, κακόηχη και ανοργασμική όταν αποδίδεται σε θηλυκό.
    Αντίθετα, το μωρή μαλάκω, εμπεριέχει μια σχεδόν ποιητική υφή, γιομάτη ευωδιές θυμαριού και φασκόμηλου, που προκαλούν συλλογικό νόστο για εξιδανικευμένες βουκολικές καταστάσεις.

    Από το σλανγκ.τζιιάρ

  104. Πέπε said

    @99:

    > > Αναρωτιέμαι αν σε δεδομένη περίπτωση η βουλεύτρια θα έγραφε, π.χ., όλοι-ες είμαστε ενωμένοι-ες στον αγώνα μας ενάντια στους φασίστες-τριες και στους-τις εκμεταλλευτές-τριες του εργαζόμενου λαού.

    Addenda / corrigenda:

    στους/στις φασίστες/-τριες

    για να μην πω και:

    στον αγώνα μας/μας

  105. Πέπε said

    Καθώς και:

    χαρακτηρίζουν το ήθος του/της αποστολέα/?. Έκαστος/εκάστη εφ’ ω ετάχθη. Και μήπως να διορθώσουμε και το «κολάκων» σε «κολάκων/κολάκων» ή «κολάκων/κολακισσών» ή «κολάκων /βλέπουμε τι θα επικρατήσει».

  106. Γς said

    102 β:
    Ευχαριστούμε

  107. Πέπε said

    @99:

    > > το άρθρο του Σερραίου φιλολόγου, στην ίδια ιστοσελίδα υπάρχει σύνδεσμος στην απάντηση της συντρόφισσας

    Α μάλιστα. Τώρα τα διάβασα και τα δύο. Πάρ’ τον ένα και χτύπα τον άλλο. Ο Σερραίος φιλόλογος ίσως κομμάτι χειρότερος, όχι για τις απόψεις του αλλά για την επιθετικότητά του.

    Αλλά τι σόι φιλόλογος είναι αυτός; Γράφει λ.χ. «Και επειδή αφενός μεν δε φανταζόμαστε να θεωρεί [ενν. η Σταμπουλή] εαυτόν γλωσσοπλάστη, …»
    Καλά «γλωσσοπλάστη». Είπαμε, ο άνθρωπος δεν υπερασπίζεται τη λογική που θα ζητούσε να λέμε γλωσσοπλάστρια. Αλλά «εαυτόν» κοτζάμ γυναίκα; Άμα δεν είσαι σίγουρος για τ’ αρχαία σου, πες «τον εαυτό της» που ξέρεις να το πεις.
    Όσο για την ένδειξη, στην αρχή του άρθρου, «Του Κώστα Πολύζου #Φιλολόγου, μέλος ΣΥ.ΡΙΖ.Α. Σερρών#», που βγάζει μάτι με το άκλιτο «μέλος», μάλλον δεν είναι του ίδιου, είναι της σύνταξης, αλλά εξίσου αδικαιολόγητο.

  108. Γς said

    Δεν υπάρχει πρόβλημα.
    Ο Σερραίος φιλολόγος θεωρεί εαυτόν γλωσσοπλάστη 😉

  109. # 102 β

    Η λύση είναι ΟΣΦΠ αρχικά από το

    Ομιλος Σκουπιδιαρέων Φουκαράδων Πειναλέων

    ή το πιο επαγγελματικό

    Ορίστε, Στραγάλια, Φυστίκια, Πασσατέμπο !!

    Εξ άλλου όλες οι μεγάλες ομάδες στην Ελλάδα αποδίδονται με αρχικά-εξαιρείται ο Α.Ρ.Η.Σ.

  110. leonicos said

    @41 Νοικ Νικ. Δεν μιλάμε για επίθετα αλλά για ουσιαστικά. Τα διγενή μονοκατάληκτα στην ελληνική είναι ελάχιστα, όπως ο / η βλαξ. Στη ΝΕ λέμε βλάκας αλλά ηλίθια, και είμαστε μια χαρά

    Εάν προσέξεις, τα ουσιαστικά που κάνουν θηλυκό σε –τρια (αρχαίο – τρις / τρίδος, αυλητής / αυλήτρια, σπουδαστής / σπουδάστρια, καθηγητής / καθηγήτρια, αθλητής / αθλήτρια, πωλητής / πωλήτρια, αγοραστής, αγοράστρια, επιθεωρητής / επιθεωρήτρια, ανακριτής / ανακρίτρια) είναι άμεσα παράγωγα ρημάτων, αὐλῶ, σπουδάζω, καθηγοῦμαι, ἀθλοῦμαι, πωλῶ, ἀγοράζω, ἐπιθεωρῶ, ἀνακρίνω). Δηλαδή ως ουσιαστικά μεταφέρουν άμεσα την ενέργεια του ρήματος, κάτι που στα λατινικά το λέμε γερούνδιο. Στα ελληνικά το γερούνδιο δεν αναγνωρίστιἦκε διότι υπάρχουν πολλές καταλήξεις που καλύπτουν την γλωσσική αυτή αναγκαιότητα. Επιπλέον η παράθεση των σχετικά σπάνιων επιθεωρητής / επιθεωρήτρια και ανακριτής / ανακρίτρια δείχνει ότι αυτό δεν είναι θέμα τριβής αλλά πραγματικό γλωσσικό φαινόμενο. Θα μου πεις ότι υπάρχουν και άλλα παραδείγματα που η λύση είναι διαφορετική, όπως εραστής / ερωμένη, αλλ’ εδώ η επιλογή αντανακλά τον διαφορετικό ρόλο των φύλων στη διαδικασία της ερωτικής πράξης. Δεν θαμπορούσε η πωλήτρια να είναι πωλούμενη και η αγοράστρια αγοραζόμενη (σικ). Στην αρχαιότητα ο αντίστοιχος όρος ήταν ἐρώμενος (και όχι ερωμένος όπως είχε γράψει κάποιος εδώ προ καιρού). Αυτό δεν συμβαίνει στον πολίτη, τον δικαστή, τον ειρηνοδίκη, τον εφέτη, διότι το δικάζω είναι εφετικό που προέρχεται από το δίκη, ενώ ο εφέτης είναι εκείνος που εκδικάζει την έφεση (ἐφίημι) και όχι εκείνος που την κάνει.
    Αυτό σημαίνει ότι οι όροι πολίτης και δικαστής δείχνουν ιδιότητα κι επομένως είναι άφυλοι. Τώρα αν θέλουμε να τους βάλουμε μουστάκια ή φουστάνια, θ’ αρχίσουμε μια κουβέντα που δεν θα λήξει ποτέ. Τα οξύτονα σε –ις (ἐλπίς, πατρίς) γίνονται εύκολα πατρίδα κι ελπίδα ενώ τα παροξύτονα είναι φτιαχτά και δεν στρώνουν (τουλάχιστο για το γλωσσικό μας αισθητήριο όπως είναι διαμορφωμένο επί του παρόντος). Τώρα, για τους στρατιωτικούς όρους, τα δευτερόκλιτα πάνε άνετα, τα ρπωτόκλιτα θα πάσχουν πάντα από μυστακοφορία και κακή ελληνική γραμματική

  111. Ηθελα νάξερα αν όταν ο Αριστοφάνης έγραφε είχε υπ’ όψιν του τα οξύτονα τριτόκλιτα για να μιλάει πιο σωστά ελληνικά όπως υποστηρίζουν μερικοί νεοέλληνες που δεν εμπιστεύονται το αισθητήριό τους αλλά ψάχνουν να επιβεβαιωθουν σε κανόνες (εκ των υστέρων, φυσικά) γεμάτους εξαιρέσεις. Θυμίζουν σχολικούς σπασίκλες που δεν μεγάλωσαν ποτέ ή τα μαθηματικά των κυβερνώντων στις μισθοδοσίες των Δ.Υ. όπου 5+3 δεν κάνει πάντα οκτώ αλλά κάνει μερικές φορές 7 λόγω κρατήσεων και ποτέ 9 μια που τα λογιστικά λάθη απαγορεύονται.

  112. Γς said

    110:

    >Στην αρχαιότητα ο αντίστοιχος όρος ήταν ἐρώμενος (και όχι ερωμένος όπως είχε γράψει κάποιος εδώ προ καιρού)

    [Κορνήλιος]

    Βέβαια, ο ερώμενος ριμάρει με το γκόμενος (όπως είχε γράψει κάποιος άλλος εδώ προ καιρού)

    [Νικοκύρης]

  113. Γς said

    111:
    >στις μισθοδοσίες των Δ.Υ. όπου 5+3 δεν κάνει πάντα οκτώ αλλά κάνει μερικές φορές 7 λόγω κρατήσεων και ποτέ 9 μια που τα λογιστικά λάθη

    Κι ήταν η ηρωική COBOLική εποχή (1970) που βοηθούσα ένα φίλο να βγάλει τη μισθοδοσία ενός οργανισμού.
    Και κοίτα να δεις. Οι μισθοί βγήκαν σχεδόν διπλάσιοι!
    Και ουδείς εκτίμησε τη συμβολή μου, πλην των μισθοδοτούμενων 😦

  114. Παν.Κ. said

    Είμαστε πολύ πίσω, διότι η κ. Δημητρίου, η γνωστή τραγουδίστρια καθόρισε το θηλυκό: Άραβας-Αραβίδα… τι ψάχνετε…

  115. sarant said

    Καλημέρα, ευχαριστώ για τα νεότερα!

    80: Ναι, έλεγα να γράψω για το θέμα. Τελικά το ξέχασα.

    83: Ακριβώς.

    85: Γιατί, η βασίλισσα λίγη σου πέφτει; Η αρχόντισσα; Α, με πρόλαβαν.

    99: Είναι ένα θέμα αυτό το όλοι/όλες, προσωπικά δεν το τηρώ, δέχομαι ότι το αρσενικό αντιπροσωπεύει όλα τα γένη και ο πληθυντικός όλους τους αριθμούς, αλλιώς προκύπτουν εκτροχιασμένα τρένα. Όμως είναι θέμα για άλλο άρθρο.

  116. BLOG_OTI_NANAI said

    Δεν ξέρω αν έχει ξαναγίνει στο blog αυτό, αλλά βλέποντας στα σχόλια τις διάφορες απόψεις για τις λέξεις, θα έλεγα τη γνώμη ότι δεν θα ήταν χωρίς ενδιαφέρον να γίνει μια προσπάθεια, σαν «διαγωνισμός» -ας πούμε-, γλωσσοπλασίας που θα διαρκέσει π.χ. μια εβδομάδα ή 10 ημέρες, και όποιος θέλει, να προσπαθήσει να ανακοινώσει εδώ μια λέξη η οποία όμως να εμφανίζεται για πρώτη φορά στην ελληνική γλώσσα, και θα έχει οπωσδήποτε μια χροιά σοβαρότητας (π.χ., να μην θεωρηθεί λεξοπλασία το… «βοθρομπινελικόστομος»)

    Προϋπόθεση γι’ αυτή την μοναδικότητα της εμφάνισης να είναι το εξής:

    Αν κάποιος άλλος, βρει ότι μια λέξη που θα ανακοινωθεί έχει ξαναγραφτεί είτε στο διαδίκτυο, είτε σε βιβλία και περιοδικά, Google Books κ.λπ., και δώσει φυσικά την παραπομπή, τότε η λέξη αυτή δεν θα μπορεί να συμμετάσχει αφού δεν θα είναι πρωτότυπη.

    Στο τέλος, θα μπορούσε να γίνει μια επιλογή από τους σχολιαστές, ποια απ’ όλες ήταν η πιο ενδιαφέρουσα λέξη.

    Κατά τη γνώμη μου θα είχε γούστο κάτι τέτοιο. Εκτός φυσικά αν έχει ξαναγίνει και δεν το είδα. Είναι μια σκέψη που μπορεί να την εξετάσει ο οικοδεσπότης, και να το προτείνει στους φίλους σχολιαστές.

  117. BLOG_OTI_NANAI said

    Να πω ένα παράδειγμα για το παραπάνω: μου είχε έρθει κάποτε η λέξη «αξιόγευστος» στο μυαλό, και για καιρό νόμισα ότι δεν υπήρχε, αλλά τη βρήκα στο διαδίκτυο ως «αξιόγευστα» και κατάλαβα ότι δεν πρέπει να «παριστάνεις τον έξυπνο» ούτε καν στον εαυτό σου μέχρι να βεβαιωθείς για κάτι…

  118. sarant said

    116-117: Πολύ πλατύ το βρίσκω το θέμα… ίσως για συγκεκριμένη έννοια να το περιορίζαμε… θα το σκεφτώ.

  119. Triant said

    Το πλατύ έχει πλάκα. Θα βγάλει πολλές λέξεις και θα διασκεδάσουμε.
    Εγώ χρησιμοποιώ π.χ. την τσιπουδιά που καλύπτει το τσίπουρο και την τσικουδιά σε φράσεις όπως: έχει καμμιά τσιπουδιά να πιούμε;

  120. #119

    Εγώ έχω ανακοινωσει την συνταγή για το μουστίτσιο στα «Διαφυσικά», κάτι μεταξύ μουσακά και παστίτσιου. Από όσους το έχουν δοκιμάσει ή μαγειρέψει μόνο κολακευτικά σχόλια πήρα.

  121. Triant said

    @120
    Αυτό είναι μάλλον πιατοπλασία παρά γλωσσοπλασία 🙂

  122. gbaloglou said

    85-115: υπάρχει και το 88 🙂

  123. Voulagx said

    #75: Χάρη, είσαι τυχερή που ο Τιπούκειτος τάχει βάλει με τα εισαγωγικά κι όχι με τις παρενθέσεις! 🙂

    Αφού ο Όθων ήταν «Βασιλεύς των Ελλήνων», η Αμαλία ήταν η «Βασίλισσα των Ελληνίδων»! 🙄

  124. Νατάσσα said

    124: Η αλλαγή γλώσσας και το λ αντί για τόνο: όποιος μας απαλλάξει απ’ αυτά, θα έχει την αιώνια ευγνωμοσύνη πολλών…

  125. Νατάσσα said

    124: Επαναλαμβάνω το σχόλιο το οποίο, επειδή δεν είχα αλλάξει γλώσσα στο πληκτρολόγιο, το κράτησε μάλλον η σπαμοπαγίδα.
    @77 – 78 Στην Ιστορία Δύο Πόλεων, σίγουρα πολίτιδα ήταν 😉

  126. BLOG_OTI_NANAI said

    118: Είμαι βέβαιος ότι και εσύ αλλά και οι σχολιαστές θα έχουν πολύ καλές ιδέες αν είναι να γίνει κάτι τέτοιο.

    Και μετά, θα κεράσουμε τον νικητή ένα «μουστίτσιο» και στην υγεία του θα πιούμε «τσιπουδιά»!

  127. Παγανιστής said

    Κύριε Σαραντάκο,

    διατί οι ευαίσθητοι και ανθρωπισταί αναγνώσται σας δεν έβγαλαν άχναν διά το μικρόν παγανιστόπουλον που οι Γαλιλαίοι γονείς του έντυσαν Πάπαν και ήρχισε να κλαίει γοερώς ότε το πήρε εις την αγκάλην του ο διάδοχος του Εβραίου Ραββίνου Τζόσουα Μπέν Γιοζέφ, Πάπας Φραγκίσκος ο Α΄;

    http://www.protothema.gr/world/article/356999/fotografia-otan-eklapse-o-papas-/

    Αν ήτο γατάκι ή σκυλάκι το μικρον παγανιστόπουλον, θα είχον αντιδράσει όλαι αι ζωοφιλικαί οργανώσεις…

  128. Avonidas said

    # 127: «Φανατικός είναι αυτός που δεν μπορεί να αλλάξει γνώμη, και δε λέει ν’ αλλάξει και θέμα»

    — Ουίνστον Τσώρτσιλ

    (Παίζει να ναι και το μοναδικό στο οποίο συμφωνώ με τον Τσώρτσιλ) 😉

  129. ΕΦΗ ΕΦΗ said

    116.>>(π.χ., να μην θεωρηθεί λεξοπλασία το…
    Λοξοπλασία 🙂 αξιέμετο

  130. BLOG_OTI_NANAI said

    129: Ούτε το εξής: «Όσοι κλεβουν τα λεφτά του λαού, είναι… αξιόφτυστοι»!

  131. Λ said

    Μακεδόνισσα ή Μακεδονίτισσα τελικά;

  132. Μανούσος said

    Λάτρεψα το «παγανιστόπουλον»!!

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: