Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Μηνολόγιον Μαρτίου ξανά

Posted by sarant στο 1 Μαρτίου, 2014


Το Μηνολόγιο, που το δημοσιεύω εδώ στις αρχές κάθε μήνα (συνήθως, αλλά όχι πάντα, την πρώτη του μηνός), ήταν ιδέα του πατέρα μου, του αξέχαστου Δημήτρη Σαραντάκου, ο οποίος αρχικά το δημοσίευε στο περιοδικό Φιστίκι, που έβγαζε επί πολλά χρόνια στην Αίγινα. Στο εδώ ιστολόγιο, το Μηνολόγιο άρχισε να δημοσιεύεται τον Οκτώβρη του 2010 και βέβαια μέσα σε 12 μήνες έκλεισε τον κύκλο. Τότε, αποφάσισα να εξακολουθήσω να το δημοσιεύω στις αρχές κάθε μήνα, επειδή έχει γίνει το σταθερό σημείο αναφοράς που ενημερώνεται συνεχώς με δικά σας σχόλια μέσα στη διάρκεια του μήνα, σχόλια που συνήθως αφορούν επισήμανση ημερομηνιών, αν και κυρίως αγγελτήρια θανάτων.

Οπότε, συνεχίζω τις δημοσιεύσεις όσο θα υπάρχει ενδιαφέρον, προσθέτοντας πάντοτε δικές σας προτάσεις από πέρυσι. Πάντως, σε κάποιες περιπτώσεις η επέτειος έχει εσκεμμένα μετατεθεί κατά μία ημέρα.

Να επισημάνω ότι δυο από τις μέρες του μήνα (23 και 29 Μαρτίου) τιμούν γεγονότα του οικογενειακού μας μικροκόσμου. Αφού παντού αλλού επικρατεί απόλυτη αμεροληψία και αξιοκρατία, ας διατηρήσουμε λίγον νεποτισμό εδώ, ως μουσειακό είδος! (Και για να προλάβω ερωτήσεις, ο Χαράλαμπος Κανόνης ήταν γεωπόνος της Αγροτικής Τράπεζας και αδελφικός φίλος του παππού μου, που μαρτύρησε στη Χίο στις 29 Μαρτίου 1948, στα τριανταεννιά του χρόνια).

Σα  1 Ανακάλυψις της ραδιενεργείας υπό Ερρίκου Μπεκερέλ
Κυ 2 Γενέσιον Αντωνίου Βιβάλντι
Δε  3 † Νικολάου Γκόγκολ
Τρ 4 Γενέσιον Αλεξάνδρου Παπαδιαμάντη
Τε 5 Σωκράτους του φιλοσόφου θανάτωσις
Πε 6 Μιχαήλ Αγγέλου
Πα  7 Αριστοτέλους του Σταγειρίτου θανή
Σα  8 Παγκόσμια ημέρα των γυναικών
Κυ  9 Αναξαγόρου του φιλοσόφου
Δε 10 † Γεωργίου Ζαμπέτα
Τρ 11 Ρωμαίου και Ιουλιέτας
Τε 12 Άννας Φρανκ τελευτή εν τω στρατοπέδω και Σταύρου Κουγιουμτζή θανή
Πε 13 † Ίβο Άντριτς
Πα 14 Κοίμησις Καρόλου Μαρξ
Σα 15 Γενέσιον Αγγέλου Σικελιανού, του υψιπετούς
Κυ 16 † Μοδέστου Μουσόργκσκι του μουσουργού
Δε 17 Του Εθνικού Θεάτρου
Τρ 18 † Οδυσσέως Ελύτη
Τε 19 Ταφή Ανδρέου Κάλβου  «είναι γλυκύς ο θάνατος μόνον όταν κοιμώμεθα εις την πατρίδα»
Πε 20 †Κοίμησις Ισαάκ Νεύτωνος
Πα 21 Παγκόσμια ημέρα ποιήσεως αλλά και εαρινή ισημερία
Σα 22
† Ιωάννη Βόλφγκανγκ Γκαίτε
Κυ 23 Άχθου Αρούρη, του αγνώστου ποιητού
Δε 24 † Αδαμαντίου Κοραή
Τρ 25 Της Ελληνικής Επαναστάσεως
Τε 26 † Λουδοβίκου φαν Μπετόβεν
Πε 27 Παγκόσμια ημέρα θεάτρου
Πα 28 Δημώνακτος του φιλοσόφου
Σα 29 Μαρτύριον Χαραλάμπους Κανόνη εν Χίω
Κυ 30 Νικολάου Μπελογιάννη και των συν αυτώ τυφεκισθέντων
Δε 31 Των εν Χίω υπό του Καραλή σφαγιασθέντων μυρίων

Ο Μάρτιος, όπως ξέρουμε, ήταν αρχικά ο πρώτος μήνας του παλιού ρωμαϊκού ημερολογίου.

Ήταν αφιερωμένος στον θεό Άρη (Mars), κάτι που ταίριαζε αφού τα χρόνια εκείνα οι εκστρατείες ξεκινούσαν την άνοιξη, και μάλιστα την πρώτη του Μάρτη γιόρταζαν το Armillustrum (Αρμιλούστριο) σε τέμενος του Άρη , γιορτή καθαγιασμού των όπλων.

Ο Μάρτης κάνει τα τελευταία κρύα, λένε οι παροιμίες: Μάρτης, γδάρτης, παλουκοκάφτης.  Βέβαια, να θυμηθούμε πως τον καιρό που φτιάχτηκαν οι παροιμίες είχαμε το παλιό ημερολόγιο, άρα πρέπει να πάμε 10-12 μέρες πιο μπροστά: ο τότε Μάρτης είναι σημερινός Απρίλης ενμέρει. Ξέρουμε άλλωστε ότι “από Μάρτη καλοκαίρι κι από Αύγουστο χειμώνα”, εξίσου όπως και “μήτε ο Μάρτης καλοκαίρι, μήτε ο Αύγουστος χειμώνας”.

Και ο ήλιος του Μάρτη καίει, λένε, οπότε κάθε πρωτομηνιά, σαν σήμερα, οι μανάδες φορούσαν στα παιδιά (ή μόνο στα κορίτσια) ένα βραχιολάκι από στριμμένες κλωστές, κόκκινη σίγουρα, ίσως και άσπρη ή άλλα χρώματα -το έθιμο ακόμα βαστάει νομίζω. Λέει κι η παροιμία, οπούχει κόρην ακριβή, του Μάρτη ο ήλιος μην τη δει.

Από τον Μάρτη έχουμε και τις Ειδές του Μαρτίου, που αναστήθηκαν στη γλώσσα μας εξαιτίας εκείνης της ταινίας που δεν έχω αξιωθεί να δω, αλλά βέβαια το “Ειδές” το θεωρούμε μαλλιαρό και δεν το λέμε και προτιμάμε το “ειδοί, τις ειδούς”, σκέτη καθαρευουσιανιά, και όπως είναι άτριφτη λέξη όλο και περισσότεροι φοράνε στις ειδούς μουστάκια και λένε για “τους ειδούς” (που βγάζει περισσότερες γκουγκλιές από τις ειδούς), ενώ με τις Ειδές είναι αδύνατο να φορεθεί μπούρκα. Είδες οι Ειδές;

Τραγούδια για τον Μάρτη έχουμε πολλά. Μια Κυριακή του Μάρτη θα τραγουδήσουμε μαζί με τη Δήμητρα Γαλάνη το παλιό του Λουκιανού Κηλαηδόνη:

ενώ στις δώδεκα του μηνός θα θυμηθούμε το Θάταν δώδεκα του Μάρτη, που πέφτει πάνω στη μέρα της θανής του Σταύρου Κουγιουμτζή, του συνθέτη του:

Ο φετινός Μάρτης θα μπορούσε επίσης να θεωρηθεί μήνας του π, αφού είναι ο τρίτος μήνας του (20)14. Το ιστολόγιο εύχεται σε μαθηματικούς και μη καλό μήνα!

80 Σχόλια to “Μηνολόγιον Μαρτίου ξανά”

  1. spiral architect said

    Καλό μήνα και καλά Κούλουμα κι από εδώ. 🙂
    Σα 29, Κυ 30: Τιμή και δόξα στους αγωνιστές.

  2. Πηνελόπη Καμπάκη Βουγιουκλή said

    Τα ¨κούλουμα» πάντως ήταν άγνωστα ως όρος στη Β. Ελλάδα προ τηλεόρασης! Και τώρα που το ξέρουμε, σπάνια το χρησιμοποιούμε!

  3. Νέο Kid Στο Block said

    Ἀρτεμίδωρος δὲ Κνίδιος τὸ γένος, Ἑλληνικῶν λόγων σοφιστὴς καὶ διὰ τοῦτο γεγονὼς ἐνίοις συνήθης τῶν περὶ Βροῦτον, ὥστε καὶ γνῶναι τὰ πλεῖστα τῶν πραττομένων, ἧκε μὲν ἐν βιβλιδίῳ κομίζων ἅπερ ἔμελλε μηνύειν, ὁρῶν δὲ τὸν Καίσαρα τῶν βιβλιδίων ἕκαστον δεχόμενον καὶ παραδιδόντα τοῖς περὶ αὐτὸν ὑπηρέταις, ἐγγὺς σφόδρα προσελθών, ‘τοῦτο,’ ἔφη, ‘Καῖσαρ, ἀνάγνωθι μόνος καὶ ταχέως: γέγραπται γὰρ ὑπὲρ πραγμάτων μεγάλων καὶ σοὶ διαφερόντων.

    Μάρτιαι Eιδοί
    Τα μεγαλεία να φοβάσαι, ω ψυχή.
    Και τες φιλοδοξίες σου να υπερνικήσεις
    αν δεν μπορείς, με δισταγμό και προφυλάξεις
    να τες ακολουθείς. Κι όσο εμπροστά προβαίνεις,
    τόσο εξεταστική, προσεκτική να είσαι.
    Κι όταν θα φθάσεις στην ακμή σου, Καίσαρ πια·
    έτσι περιωνύμου ανθρώπου σχήμα όταν λάβεις,
    τότ κυρίως πρόσεξε σα βγεις στον δρόμον έξω,
    εξουσιαστής περίβλεπτος με συνοδεία,
    αν τύχει και πλησιάσει από τον όχλο
    κανένας Aρτεμίδωρος, που φέρνει γράμμα,
    και λέγει βιαστικά «Διάβασε αμέσως τούτα,
    είναι μεγάλα πράγματα που σ’ ενδιαφέρουν»,
    μη λείψεις να σταθείς· μη λείψεις ν’ αναβάλεις
    κάθε ομιλίαν ή δουλειά· μη λείψεις τους διαφόρους
    που χαιρετούν και προσκυνούν να τους παραμερίσεις
    (τους βλέπεις πιο αργά)· ας περιμένει ακόμη
    κ’ η Σύγκλητος αυτή, κ’ ευθύς να τα γνωρίσεις
    τα σοβαρά γραφόμενα του Aρτεμιδώρου.

    (Ως τις αυτώ μάντις ημέρα Μαρτίου μηνός ήν Ειδούς Ρωμαίοι καλούσι
    προείποι μέγαν φυλάττεσθαι κίνδυνον, ελθούσγς δε της ημέρας προϊών ο Καίσαρ
    εις την σύγκλητον ασπασάμενος προσπαίξειε τω μάντει φάμενος
    «Αι μεν δη Μάρτιαι Ειδοί πάρεισιν», ο δ’ησυχή προς αυτόν είποι
    «Ναι πάρεισιν αλλά ΟΥ παρεληλύθασι»

    ΥΓ. Καλόν μήνα! Γιατί κε Σαραντάκο οι ρωμηοί σχολιαγράφοι σας απορούν που ο αποσυνάγωγος Γιοχανάν Βόλφκανγκ Γκoethe είναι σε μπολντ κάσωμα; 🙂

  4. spiral architect said

    … γιατί ακόμα μαθαίνει το excel! 😀

  5. Κάλημέρα! Ωραίο μηνολόγιο – είναι κάτι που κάνετε τακτικά για κάθε μήνα; Κοίταξα με ενδιαφέρον ειδικά το σημερινό, μιας και γιορτάζει σήμερα και η Ουαλία (χρόνια μας πολλά!)

  6. andam said

    Όταν ήταν τα κορίτσια μου μικρά, τους έβαζα μάρτη στο χέρι και στο τέλος του μήνα τα έβγαζαν και τα βάζαμε κάποιο θάμνο του κήπου για να τα πάρει το χελιδόνι και να φτιάξει τη φωλιά του…το περίεργο είναι ότι όταν κοιτάζαμε την άλλη μέρα, αν το πήραν, ποτέ δεν τα βρίσκαμε!!! χαρές που έκαναν!

  7. Και να παραβλέψετε το διπλό τονισμό στο #5 στο «καλημέρα»…

  8. spiral architect said

    Πε 20 † Κοίμησις Ισαάκ Νεύτωνος
    Eπι πρωθυπουργίας Τζον Μέητζορ, πρωτοεπισκέφτηκα το αβαείο του Γουεστμίνστερ για να δω τους τάφους του Νεύτωνα και του Δαρβίνου. Τι το’ θελα; Έσκασα 54 λίρες 😯 βρίζοντας και για μερικές μέρες την έβγαζα με χοτντόγκ με καραμελλωμένο κρεμμύδι. 😈
    Τουλάχιστον στο κοιμητήριο που είναι θαμμένοι ο Μαρξ και ο Φαραντέι η είσοδος ήταν δωρεάν.
    (και είναι ακόμα)

  9. Γρηγόρης Κοτορτσινός said

    Καλημέρα και καλό μήνα. Φύλα ξύλα για το Μάρτη, να μην κάψεις τα παλούκια
    Στα Γιάννενα το ασπροκόκκινο βραχιολάκι το λένε «μαρτίτσι». Κι εδώ, βέβαια, άγνωστα τα «κούλουμα» (λέξη που μου δημιουργεί μια ανεξήγητη απέχθεια, δεν ξέρω γιατί).

  10. spiral architect said

    To μηνολόγιο του Μάρτη και η αλήθεια του μέλλοντος:
    giagiaharikleia@katopartali.gr
    Ας βάλουμε καλού-κακού κι ένα «Μάρτη» για να μη μας κάψει ο πρώτος ήλιος της Άνοιξης. 🙂

  11. andam said

    @2 Εμείς στη Θεσσαλία «κούλουμα» τα λέγαμε πάντα. Αλλά τι θα πει κούλουμα; (εμένα λουκούμια μου θυμίζουν) Αυτό συζητάγαμε χθες στη δουλειά αλλά την ετυμολογία που βρήκαμε στο διαδίκτυο δεν μας φάνηκε ικανοποιητική…»κρίμα τα διδακτορικά ολωνών σας, να μην ξέρουμε τι είναι τα κούλουμα;» κατέληξε ο μεγαλύτερος όλων μας καθηγητής. Υποσχέθηκα να τους πω την Τρίτη (η έξυπνη με τα «μέσα»). Ερώτηση επίσημη λοιπόν στους αυθέντες των λέξεων…Τι είναι τα Κούλουμα;

  12. sarant said

    Καλημέρα, καλό μήνα σε όλους, ευχαριστώ πολύ για τα πρώτα σχόλια!

    2-9: Έχουμε ξανασυζητήσει για τα Κούλουμα, και ότι δεν είναι γνωστή λέξη στη βόρεια Ελλάδα. Ίσως εδώ:
    https://sarantakos.wordpress.com/2010/02/15/dierxetai/

    5: Ναι, κάθε πρώτη του μηνός έχει (συνήθως) Μηνολόγιο.

    3-4: Τώρα το πρόσεξα….

    8: Δεν είμαστε καλά, 54 ευρώ είσοδος σε νεκροταφείο; Οι νεκροί τουλάχιστον έχουν έκπτωση;

  13. Γρηγόρης Κοτορτσινός said

    #11
    Μια άποψη εδώ
    http://www.greek-language.gr/greekLang/modern_greek/tools/lexica/search.html?lq=%CE%9A%CE%BF%CF%8D%CE%BB%CE%BF%CF%85%CE%BC%CE%B1&sin=all

  14. Γιάννης Κουβάτσος said

    Καλό μήνα σε όλους!

  15. Δημήτρης Μ. said

    Καλημέρα και καλό (που λέει ο λόγος) μήνα.

    Ελπίζω του χρόνου το μηνολόγιο να μην έχει τη φράση «Έναρξη Ρωσο-ουκρανικού πολέμου».

    Σύφωνα με όσα διάβασα σε ουκρανικά και ρώσικα ΜΜΕ: Η Ρωσία έχει αποκόψει την ηλεκτρονική επικοινωνία Κριμαίας – Ουκρανίας και κάνει κινήσεις ενίσχυσης των θέσεών της στην περιοχή. Για την ώρα, δε φαίνεται να έχει μετακινήσει στρατεύματα από τη Ρωσία. Χρησιμοποιεί τις δυνάμεις των βάσεών της. Ο Πούτιν δεν συζητάει με κανέναν το ζήτημα της Ουκρανίας και της Κριμαίας, λέγοντας ότι αυτό είναι εσωτερική υπόθεση των Ουκρανών, ενώ στην Ουκρανία θεωρούν ότι αυτοί που κατέλαβαν δημόσια κτίρια και εγκαταστάσεις είναι ρώσοι στρατιώτες και όχι ντόπιοι. Το κοινοβούλιο της Κριμαίας όρισε καινούρια τοπική κυβέρνηση. Ο νέος πρωθυπουργός της Κριμαίας ανέλαβε την ηγεσία του Υπουργείου Εσωτερικών και του Υπουργείου Εκτάκτων Καταστάσεων, της συνοριακής φρουράς κλπ και ζήτησε από τον Πούτιν να βοηθήσει στην εξασφάλιση της ειρήνης και της ασφάλειας στην επικράτεια της Αυτόνομης Περιοχής Κριμαίας.
    Από την άλλη η κυβέρνηση της Ουκρανίας διαμαρτυρήθηκε με νότα και κατηγορεί τη Μόσχα ότι θέλει να εφαρμόσει το σενάριο «Αμπχαζία». Από την άλλη αρχίζει συζητήσεις με το ΔΝΤ (βοήθειά τους) για οικονομική βοήθεια και «μεταρρυθμίσεις» (περιστολή επιδοτήσεων και κοινωνικών προγραμμάτων.

    Και ένα τραγούδι για την περίπτωση…

  16. marulaki said

    #6 Στο Λονδίνο, 1η του Απρίλη του 2012, είδα Μαρτινάκι κρεμασμένο σε ένα ολάνθιστο δέντρο στο Hyde Park για να το πάρουν τα πουλιά. Φίλοι Έλληνες που ζουν στο Λονδίνο μου είπαν ότι και οι Ινδοί έχουν ένα παρόμοιο έθιμο. Αλήθεια ή ψέμα, εγώ συγκινήθηκα με την ελληνική πραγματικότητα να προσπαθεί να βρει χελιδόνια που φτιάχνουν φωλιά στο Λονδίνο. Καλό μήνα.

  17. Γρηγόρης Κοτορτσινός said

    Τώρα είδα το 12β.
    Αυτό που λέει εκεί ο Νικοκύρης για τα αρβανίτικα (και σε σχόλια από κάτω), με πείθει εμένα.

  18. Νέο Kid Στο Block said

    «Δεν είμαστε καλά, 54 ευρώ είσοδος σε νεκροταφείο; Οι νεκροί τουλάχιστον έχουν έκπτωση;» 🙂
    Eίναι αυτό που έλεγε ο Χατζηχρήστος «Η είσοδος δωρεάν, η έξοδος 54 πάουντς ,πληηζ!» 😆

    Moύλτι πέρποζ πάντως . Και γάμοι (και δή ρόαγιαλ) και κηδείες κι απ’όλα.

    http://www.bbc.co.uk/news/uk-12819684

  19. sarant said

    Ευχαριστώ για τα νεότερα!

    11: Ανθή, δεν υπάρχει σίγουρη ετυμολογία, δες το άρθρο εδώ
    https://sarantakos.wordpress.com/2010/02/15/dierxetai/
    Μάλλον η αρβανίτικη εκδοχή είναι η πιο πειστική.

    15: Δημήτρη σ’ ευχαριστούμε, συνέχισε να ενημερώνεις.

    18: Ίσως αν κάνεις π.χ. τέσσερις γάμους και μια κηδεία να έχει έκπτωση.

  20. # 8

    απορία : με 27 λιρίτσες μπορούσες να δείς μόνο τον ένα ή όχι ;

    Μάρτης γδάρτης και παλουκοκάφτης έχω ακούσει από Φωκίδα μεριά, γδάρτης για το κρύο που αντανακλούν τα χιονισμένα βουνά της και το παλουκοκάφτης επειδή άμα τράβηξε πολύ ο χειμώναςέχουν κάψει όλα τα ξύλα και καίνε παλούκια για να ζεσταθούν (λέω εγώ )

  21. Μπάμπης said

    Καλό μήνα σε όλους! Άντε να πω και ένα σχετικό ανέκδοτο με το Μάρτιο…

    Σε ένα σχολείο στην Καρδίτσα τα παιδιά μαθαίνουν στα αγγλικά τους μήνες.
    Και η δασκάλα, τους εξηγεί…
    Γινάρς: Τζάνιουαρι
    Φλιβάρς: Φέμπρουαρι
    Μάρτς: Ούι αυτόν τουν έχουμ’ ίδιου! !!!
    🙂

  22. Alexis said

    Πρέπει να είναι ο πιο πολυπαροιμιακός μήνας και τον ακολουθεί κατά πόδας ο Φλεβάρης.
    Μια συλλογή από σχετικές παροιμίες εδώ.

  23. Καλό μήνα!
    #5 Alexpolistigers, δεν ξέρω αν το είδες αλλά ο ουαλομαθής της παρέας σου ευχήθηκε εδώ!

  24. Βαγγέλης από τη Χίο said

    Για την ιστορία, ο υπεύθυνος της Σφαγής της Χίου ήταν ο διοικητής του νησιού Βαχίτ Πασάς και όχι ο Καπουδάν Πασάς Καρά Αλής. Στα απομνημονεύματα του πρώτου, ο Καρά Αλής χαρακτηρίζεται ως μέθυσος και με φιλικά αισθήματα προς τους Χριστιανούς, αφού δε συναινούσε στην ολοκληρωτική Σφαγή του πληθυσμού της Χίου (Είχαν διασωθεί οι κάτοικοι των Μαστιχοχωρίων που εσφάγησαν μετά την πυρπόληση της Ναυαρχίδας από τον Κανάρη), δεν κατεύθυνε τα στρατεύματα εναντίον της Σάμου και των Ψαρών και γενικά είχε διαλλακτική στάση, Τον Βαχίτ τελικά δεν τον άντεξαν ούτε οι ίδιοι οι Οθωμανοί, αφού λόγω των πράξεών του μειώθηκαν τα έσοδα της Αυτοκρατορίας και τον εξόρισαν στην Αλαγία της Κιλικίας.

    Απομνημονεύματα Πολιτικά του Βαχίτ Πασά, μεταφρασθέντα υπό Δ.Ε.Δ Ερμούπολη Σύρου 1861

  25. Παγανιστής said

    Κύριε Σαραντάκο,

    μοί προξενεί κατάπληξιν ότι ο μακαριστός πατήρ σας εις τας 18 του Μάρτη του Μηνολογίου του αναφέρει μόνον την κοίμησιν του Οδυσσέως Αλεπουδέλη και ουχί του Ελευθερίου Βενιζέλου. Διατί, άραγε; Δεν έτυχε να πληροφορηθή ο πατήρ σας πότε τα τίναξε ο Βενιζέλος εις τα τόσα χρόνια που εξέδιδε το «Φιστίκι»; Μήπως η εξήγησις δι’ αυτήν την αβλεψίαν είναι το γνωστόν μίσος των κομμουνιστών προς τον Βενιζέλον, επειδή έκαμε το Ιδιώνυμον και τους εμάντρωσε εις τα Ξερονήσια;

    Όσον διά την λέξιν «κούλουμα», μοί προξενεί κατάπληξιν η επιμονή σας να συμφωνήτε με τον γνωστόν ανθέλληνα Νικόλαον Ανδριώτην, όστις είναι ο μόνος που συνέδεσε την λέξιν με το αλβανικόν «colum» που σημαίνει «καθαρός». Ο μέγας αντίπαλός σας, Γ. Μπαμπινιώτης, απαξιοί να αναφέρει εις το «Ετυμολογικόν» του αυτήν την παρλαπίπαν του Ανδριώτη, την οποίαν σείς υιοθετείτε. Ο Μπαμπινιώτης. όπως και οι περισσότεροι λεξικογράφοι, υιοθετεί την άποψιν του Νικολάου Πολίτη και του Βασιλείου Φάβη ότι η λέξις «κούλουμα» προέρχεται από το ελληνιστικόν «κούμουλος» που σημαίνει «σωρός» με αντιμετάθεσιν συμφώνων. Το δε «κούμουλος» πηγάζει από το λατινικόν «cumulus», που σημαίνει σωρός αλλά και αφθονία, τέλος και επίλογος…

    Περισσοτέρας λεπτομερείας οι Ρωμηοί αναγνώσται σας άς αναζητήσουν εδώ

    http://greek_greek.enacademic.com/83369/%CE%BA%CE%BF%CF%8D%CE%BB%CE%BF%CF%85%CE%BC%CE%B1

  26. Δημήτρης Μ. said

    25. Πράγματι, κύριε Παγανιστά! Ο μακαριστός Σαραντάκος, όπως και ο αμακάριστος υιός του, είναι απαράδεκτοι, καθόσον ο, επίσης μακαριστός, Μάρκος και ο υιός του, τους έχουν πληροφορήσει σχετικώς.

    Ίσως πρόκειται περί εσωτερικής διενέξεως μεταξύ εβραιομπολσεβίκων και εβραιοκαπιταλιστών (διότι ο Βενιζέλος-Μπεν Ζελόν, ήταν, ως γνωστόν, εβραίος)…

    (Χαμογελαστεί φαρσούλα, μην το πάρει κανείς στα σοβαρά και μου την πέσει)

  27. Δημήτρης Μ. said

    Χαμογελαστή, το κεφάλι μου μέσα γ…ώ!

  28. andam said

    Ευχαριστώ πολύ για την ετυμολογία στα κούλουμα ( των κουλούμων; δεν τόχω δει να κλίνεται) …μάλλον το αρβανίτικο ταιριάζει καλύτερα (που δεν το βρήκαμε). Μου έκανε εντύπωση το «γκουμουλώνω» που αναφέρεις (που δεν το ξέρω) αλλά από τα συμφραζόμενα καταλαβαίνω ότι έχει την ίδια σημασία μ΄αυτό που εμείς λέμε «γκουρλώνω» (τρώμε πολύ, τα τρώμε όλα, κάπως έτσι). Γενέσιον του Άχθου Αρούρη είναι στις 23 του μήνα;

  29. andam said

    @ 25 (τώρα το είδα το σχόλιο) και τι σχέση έχει ο σωρός έστω και η αφθονία με την Καθαρά Δευτέρα; αν το πήραμε απ΄τα λατινικά είναι καλό κι αν το πήραμε από τ΄αρβανίτικα είναι υποτιμητικό; ρατσισμός και στη γλώσσα;

  30. sarant said

    Ευχαριστώ για τα νεότερα!

    28: Όχι, θανή.

  31. ΕΦΗ ΕΦΗ said

    26, 27, 🙂 🙂
    Καλό Μάρτη στους απανταχού Σαραντακολόγιους και Σαραντακολογιώτατους 🙂 .
    Κούλουμα, κι εμένα λουκούμια μου φαίνονταν και οι συνειρμοί μου είναι:
    Κούλουμα:στου Φιλοπάππου μ ένα γερο Καραμαλή πιο κει να χαιρετά ανάμεσα σε ταραμάδες και τουρσιά! (τί να κάνω,μαζί ήρθαν στην οθόνη)
    Καρναβάλι:Πάτρα, Ρίο, Βενετία
    Μασκαράδες:Βουλή και πολιτευτές
    Μάσκες: Αρχαίες μουτσούνες/τελευταίο ντοκιμαντεράκι του Μίμη Κουγιουμτζή «Μάσκες στο αρχαίο Δράμα»
    Μασκαράτες: Χοροεσπερίδες αποκριάς ενετικής μεγαλοπρέπειας σε Επτάνησα και Σύρο (πλιτό)
    Βραδιά καρναβαλιού: ξέφρενο διονυσιακό γλέντι και πάθη πίσω από τα κουστούμια αμφίεσης ,(τανίες, θέατρο,μουσική και βιβλία-σαν τον υπέροχο » πιερότο» του Λαπαθιώτη).
    Το πρωί σήμερα θυμηθήκαμε πάλι με την αδελφή μου ότι δε επιτρεπόταν το λούσιμο τα εξής τρία Σάββατα: «Το Κράτινο, το Τύρινο,το Βαγιανό Σαββάτο, ήλουσα τα παιδάκια μου και τάβαλα στον τάφο»
    Εμβληματική φράση:»Τσι Μεγάλες Αποκρές,κουζουλαίνουνται κι οι γρες»
    Παλιό απαραίτητο έδεσμα της Τύρινης Κυριακής το βράδυ: Μακαρούνια σκυφιστά με βότυρο και βοσκίστικο τυρί και μυζηθροπιτάκια (γλυκά και ξινά) στο τηγάνι.

  32. ΕΦΗ ΕΦΗ said

    και
    Mάσκα δεν έχω να γυρνώ
    στο καρναβάλι ετούτο
    μόνο μια απόχη να τρυγώ
    της θάλασσας την πονηριά
    και της σιωπής τον πλούτο

  33. spiral architect said

    Καλά Κούλουμα ΕΦΗ^2. 🙂
    (και σε όλους ξανά-μανά)

  34. tofistiki said

    Για τον Χαράλαμπο Κανόνη, είχα ανεβάσει πέρσι
    στο Φιστίκι
    , ένα απόσπασμα που αναφέρεται στο θάνατό του, από το βιβλίο του μπαμπά «Χαράλαμπος Κανόνης, η ζωή και ο θάνατος ενός Ανθρώπου» και το σπαραχτικό ποίημα που του αφιέρωσε ο παππούς «Τ’ αδερφού μου του Χαράλαμπου»

  35. spiral architect said

    Όσοι μεγάλωσαν στην Αθήνα, η λέξη Κούλουμα τους ακούγεται οικεία. Η σύντροφός μου, π.χ., που μεγάλωσε σε νησί του ανατολικού Αιγαίου δεν την άκουγε. Στην Αθήνα την έμαθε.

  36. Alexis said

    #31: «Τσι μεγάλες Αποκρές» εγώ κάτι άλλο ξέρω να γίνεται ΕΦΗ, αλλά ας μην το πω, μιας και ο Νικοκύρης έχει χαρακτηρίσει το ιστολόγιο σεμνό και μπορεί να μας διαβάζει και η μαμά του 🙂

  37. Δημήτρης Μ. said

    Σύμφωνα με την ιστοσελίδα του έγκυρου ουκρανικού περιοδικού «Κορεσποντέντ»:

    1. Επιθέσεις σε κρατικά κτίρια του Ντονιέτσκ και κατέβασμα σ΄ αυτά της ουκρανικής σημαίας.
    2. Επιθέσεις στην ουκρανική συνοριοφυλακή στην κριμαία
    3. Απόπλους πλοίων της ουκρανικής παράκτιας συνοριοφυλακής, σε κατάσταση ετοιμότητας μάχης.
    4. Η επικεφαλής του Συμβουλίου της Ομοσπονδίας (Γερουσίας) της Ρωσίας θεωρεί ότι είναι δυνατή η αποστολή δυνάμεων στην Κριμαία, σε περίπτωση πρόσκλησης από την Κυβέρνηση της Κριμαίας.

    Έχω την εντύπωση ότι, εάν η ύπαρξη πυρηνικών όπλων δεν τρομοκρατούσε τις μεγάλες δυνάμεις, η κατάσταση θα μπορούσε να οδηγήσει και σε Παγκόσμιο Πόλεμο…

  38. BLOG_OTI_NANAI said

    Η θεωρία για το «Κούλουμα» που διατυπώνει ο Κων/νος Σάθας, είναι ότι η λέξη αυτή προέρχεται από αναγραμματισμό του λατινικού «Cumulus» το οποίο δηλώνει το τέλος του γλεντιού που λαμβάνει χώρα κατά το αποκριάτικο καρναβάλι (βλ. και την 4η ερμηνεία στο λήμμα «Cumulus» , «Oxford Latin dictionary«, σ. 470γ).

    Αυτό σημειώνει ο Σάθας στο βιβλίο του: «Ιστορικόν δοκίμιον περί του θεάτρου και της μουσικής των Βυζαντινών ήτοι εισαγωγή εις το κρητικόν θέατρον», εν Βενετία 1878, σ. πε΄. Βλ. και ΕΔΩ.

  39. BLOG_OTI_NANAI said

    Εωμεταξύ, ενώ το βιβλίο του Σάθα εκδόθηκε στη βενετία στα 1878, το ίδιο ακριβώς περιεχόμενο με του Σάθα για τα Κούλουμα, δημοσιεύεται στην «Εστία» μόλις στις 30 Απριλίου του 1878, του ίδιου έτους δηλ., στο ανώνυμο άρθρο:

    «Αι καλάνδαι, αι Απόκρεω και τα κούλουμα παρά τοις Βυζαντινοίς»

    Πότε πρόλαβαν και το πήραν στα χέρια τους το βιβλίο;! Υπήρχε τότε… κούριερ;!

  40. BLOG_OTI_NANAI said

    Συγγνώμη, εγώ είμαι ο γκαβός στην περίπτωση αυτή. Ένα πολύ μικρό κειμενάκι στην κορυφή του άρθρου, μας εξηγεί ότι πήραν το κείμενο από τον ίδιο τον Σάθα πριν ακόμα το εκδόσει!

  41. spiral architect said

    @37: Και
    Το κτήνος επέστρεψε 😦
    (κι εδώ στα ισπανικά όπου και πρωτοδημοσιεύτηκε)
    Τον ξανθούλη α’ γραμματέα μέχρι τότε τα μίντια τον είχαν «για σνάιπερ που έβαλε κατά των διαδηλωτών». 😉

  42. sarant said

    Ευχαριστώ για τα νεὀτερα!

    40: Με πρόλαβες!

    31: Σκυφιστά;

  43. ΕΦΗ ΕΦΗ said

    9.>> Φύλα ξύλα για το Μάρτη, να μην κάψεις τα παλούκια.
    «Tο Μάρτη ξύλα φύλαγε μην κάψεις τα καζίκια» σ εμάς. και
    «Μάρτης γδάρτης και κακός παλουκοκάφτης» η μκρή παραλλαγή αυτού που αναφέρει ο Νικοκύρης στο νήμα.

    *Καζίκι ή τζένιο, το ξύλινο ή σιδερένιο παλούκι όπου δένανε τα σχοινιά των οικόσιτων ζώων στο λιβάδι.
    «Τζένωσε τό ΄ζο (ή καζίκωσέ το) να φτάνει ασκιανό»

  44. 12, 8: Δεν είμαστε καλά, 54 ευρώ είσοδος σε νεκροταφείο; Οι νεκροί τουλάχιστον έχουν έκπτωση;

    Όχι, αλλά μπορούν να πληρώσουν με Πέτρο-δολλάρια!

  45. Νέο Kid Στο Block said

    44. Mπα, Μιχάλη! Oι Εγγλέζοι (τσιγγουναραίοιιι! και έχουν πονηρά ρίξει τη ρετσινιά στους Χαϊλάντερς ,που είναι λεβέντες και κιμπάρηδες!) ,νόμισμα που δεν έχει πάνω τη μούρη της Αλισαβούς δεν το καταδέχονται ούτε μετά θάνατον! 🙂

  46. Παγανιστής said

    Αγαπητέ κύριε BLOG_OTI_NANAI (σχόλια 38, 39 και 40)

    σάς ευχαριστώ από καρδιάς, διότι με την χριστιανικήν σας αφέλειαν μού εδώκατε τα όπλα να σάς εκθέσω δημοσίως.

    Κατ’ αρχάς, από πότε οι Χριστιανοί (όπως εσείς) χρησιμοποιούν τον Μέγα ιστοριδίφη Κωνσταντίνο Σάθα (υπήρξεν ο διαπρεπέστερος αντίχριστος και παγανιστής Έλλην του 19ου αιώνος) διά να τεκμηριώσουν τα λεγόμενά των; Αυτό ήτο και το μοιραίον λάθος σας. Με δύο απανωτάς αναρτήσεις μου (την τρέχουσαν και την ώρα Ελλάδος 8 μ.μ., ήτις θα απαντά εις τα περί Γενναδίου Σχολαρίου φληναφήματα που εκθέσατε εις το σχόλιον 69 της χθεσινής Σαραντακείου αναρτήσεως) θα ενημερώσω τους Ρωμηούς αναγνώστας διά την επιπολαιότητα και αγραμματοσύνην υμών των Γαλιλαίων…

    Κύριε BLOG_OTI_NANAI

    από το απόκομμα της ΕΣΤΙΑΣ του 1878 που είχατε την καλωσύνην να μάς προσφέρετε

    http://xantho.lis.upatras.gr/test2_pleias.php?art=85692

    μεταφέρω διά τους τεμπελχανάδας Ρωμηούς αναγνώστας του παρόντος Ιστολογίου τί γράφει – μεταξύ άλλων – ο Μέγας Σάθας:

    1) σελ. 275: «…Αι εορτολογικαί αύται περιπλοκαί, βεβαίως, δεν επήλθον τυχαίως, αλλ’ υπηγορεύθησαν υπ’ αυτής της Εκκλησίας, σκοπούσης να εξαλείψη ούτω και τα τελευταία λείψανα των εθνικών παραδόσεων…»

    2) σελ. 276: «…Εις διατήρησιν των παλαιών αυτού παραδόσεων, ο λαός ανέδειξεν ού μόνον επιμονήν αλλά και ευφυΐαν. Φοβούμενος τα εκκλησιαστικά αναθέματα, προσεποιείτο ότι απεκήρυττε την αφοριζομένην εορτήν, πράγματι όμως ελησμόνει μόνον το όνομα αλλ’ ουχί το έθιμον…»

    3) σελ. 276: «…Η εν Καρθαγένη σύνοδος απηγόρευσε τα Συμπόσια ταύτα. Τα Συμπόσια ταύτα, καταδικασθέντα και υπό δύο ετέρων συνόδων, της εν Αγκύρα (κανών ζ΄) και της εν Λαοδικεία (κανών νε΄), ο λαός συγχωνεύσας μετ’ αλλης χριστιανικής εορτής μετωνόμασεν Αγάπας. Επειδή δε οι άνω Κανόνες ως πρόφασιν της καταργήσεως των Συμποσίων επρόβαλλον την προς τους εθνικούς συνάφειαν των χριστιανών, ο λαός θέλων να άρη και την πρόφασιν ταύτην, μετέφερεν εντός αυτών των εκκλησιών τας βακχικάς αυτού Αγάπας. Αλλ’ η εν Τρούλλω σύνοδος εννοήσασα το στρατήγημα αυστηρώς απηγόρευσε και τας Αγάπας, διατάξασα την εκ των εκκλησιών αποβολήν αυτών. Ο λαός φοβηθείς την νέαν των Πατέρων απειλήν εξέβαλε εκ του ιερού τας Αγάπας και στρώσας αυτάς εν τω προαυλίω της εκκλησίας, εώρταζεν εν τω ωρισμένω χρόνω μετά χορών και βακχικών ασμάτων…»

    4) ΚΑΙ ΣΥΝΕΧΙΖΕΙ Ο ΜΕΓΑΣ ΣΑΘΑΣ (σελ. 276): «Άλλοι Κανόνες διώκουσι τας Αγάπας και από του εκκλησιαστικού προαυλίου, και τότε τα Συμπόσια καταφεύγουσιν εις τας χλοεράς πεδιάδας και τα ερημωκκλήσια, ούτω δε κατώρθωσαν να διατηρηθώσι μέχρις ημών υπό το τουρκικόν επί τέλους όνομα Κουρμπάνια (θυσίαι), της Αγάπης μεταπεσούσης εις άλλην σημασίαν. Αλλ’ ούτε και τα κουρμπάνια είδε με καλόν όμμα η Εκκλησία, διό ο αρχιεπίσκοπος της Μακεδονικής Καμπανίας Θεόφιλος αφιερώσας δύο ολόκληρα κεφάλαια του Ταμείου της Ορθοδοξίας κατά των Κουρμπανιστών, συζητεί προς τούτους ως εξής: » Αλλά τι προφασίζονται αυτοί οι Κουρμπανισταί κλπ – κλπ. «» δια να καταλήξει ο Θεόφιλος: «»Άχ χριστιανέ, τα ίδια και απαράλλακτα ευρίσκω να έκαμναν και οι Έλληνες εις τας πανηγυρικάς των θυσίας»!…

    ΗΘΙΚΟΝ ΔΙΔΑΓΜΑ: Τί προκύπτει από όλην αυτήν την εξιστόρησιν του Σάθα; Ότι η βρωμερά και απερίγραπτα μισελληνική Χριστιανική Εκκλησία είναι υπεύθυνος που εορτάζομε τα Κούλουμα «εις τας χλοεράς πεδιάδας», τουτέστιν εις το ύπαιθρον, διότι κυνηγούσε επί αιώνας τα Συμπόσια, προκειμένου να εξαλείψει τας Εθνικάς Ελληνικάς Παραδόσεις, κατά το (σ.σ.: αμφισβητούμενον και από εμέ) Δόγμα Κίσσινγκερ!..

    Κύριε Σαραντάκο, επειδή είσθε έντιμος άνθρωπος, νομίζω ότι επείσθητε οριστικώς από τον Μέγαν Σάθαν και τα επόμενα έτη που οι αστοιχείωτοι Ρωμηοί αναγνώσται σας θα σάς ερωτούν διατί εορτάζομε τα Κούλουμα εις το Ύπαιθρον, θα τους απαντάτε: Διότι ΕΚΕΙ ΤΑ ΕΞΟΡΙΣΕΝ Η ΟΡΘΟΔΟΞΟΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑ!..

    Αγαπητέ κ. BLOG_OTI_NANAI: Αναμείνατε μέχρι τας 8 μ.μ. που αρχίζουν τα Δελτία Ειδήσεων, διά να λάβετε την απάντησίν μου δι’ όσα φαιδρά εγράψατε διά τον Γεώργιον Σχολάριον, κατά κόσμον Κουρτέσην εις την χθεσινήν Σαραντάκειον ανάρτησιν περί Απόκρεω…

  47. Κύριε Παγανιστά

    Επί σαράντα έτη δεν έτυχε ποτέ να έχετε στην γέφυρα την έκδοση του βρετανικού Ναυαρχείου NP100 The Mariners Handbook ή την αμερικάνικη έκδοση The American Practical Navigator; Τη δέυετρη μπορείτε έστω και αργά να την κατεβάσετε και να την διαβάσετε από εδώ:

    http://dnc.nga.mil/NGAPortal/MSI.portal?_nfpb=true&_st=&_pageLabel=msi_portal_page_62&pubCode=0002

    Δεν έτυχε ποτέ να ανοίξετε μια από τις δύο εκδόσεις να δείτε για τα σύννεφα cumulus; (αν κατεβάσατε την αμερικάνικη έκδοση δείτε στη σελίδα 533).

    Δεν ξέρετε οτι στα ελληνικά τα σύννεφα αυτά λέγονται σωρείτες αφού cumolus σημαίνει σωρός στα ελληνικά. Ποια η σχέση ενος σωρου με μια γιορτή και από που σημαίνει αφθονία;

  48. ΕΦΗ ΕΦΗ said

    31.
    Σκυφιστά μακαρόνια,φρέσκα (και χυλόπιτες ή χυλόφτες καθώς και τσιγαρίδια)
    Και κουφωτά τα λέγανε: παναπεί κάνανε με το δάχτυλο τσακ μια αναδίπλωση στο κομματάκι το πλασμένο ζυμάρι,σαν το κοχυλάκι-δάκρυ (πιο κει τα λένε σκιουφιστά και παρακεί σκιουφιχτά)
    σκυφίζω μακαρούνια (πλάθω χειροποίητα) αλλά
    σκυφίζω χρήματα (ή και αντικείμενα)= κλέβω, «σουφρώνω»

  49. Παγανιστής said

    Ξέχασα να επισημάνω κάτι εξόχως θεμελιώδες. Αναφέρει επί λέξει ο Μέγας Σάθας: «Επειδή δε οι άνω Κανόνες ως πρόφασιν της καταργήσεως των Συμποσίων επρόβαλλον την προς τους εθνικούς συνάφειαν των χριστιανών, ο λαός θέλων να άρη και την πρόφασιν ταύτην, μετέφερεν εντός αυτών των εκκλησιών τας βακχικάς αυτού Αγάπας».

    Το ακούτε κύριε BLOG_OTI_NANAI; Η γεμάτη Αγάπη Χριστιανική σας Εκκλησία ΑΠΗΓΟΡΕΥΕ στους χριστιανούς να κάμνουν παρέαν με ημάς τους Εθνικούς!!!

    Σήμερον, η ιδία αυτή Εκκλησία μάς προτρέπει να ξεσκατίζωμε και να διακονούμε τους Λαθρομετανάστας που μάς στέλλει ο Γιαχβέ διά να σώσωμε τας ψυχάς μας!.. Με τους εθνικούς απαγορεύεται η συνάφεια των χριστιανών, σύμφωνα με τους Κανόνας της Αγίας μας Εκκλησίας. Με τους αλλόθρησκους και αλλόφυλους Λαθρομετανάστας επιτρέπεται. Αυτό θα πεί Χριστιανική Αγάπη…

  50. Παγανιστής said

    Αγαπητέ κ. Παναγιώτη (σχόλιον 47)

    ειλικρινώς δεν σάς καταλαβαίνω: Την ετυμολογίαν των κουλούμων δεν την έβγαλα από το κεφάλι μου. Απλώς, εμάλλωσα τον κ. Σαραντάκον διότι υιοθετεί ασμένως την ανθελληνικήν εκδοχήν του Ανδριώτη (από το αλβανικόν «colum» που σημαίνει «καθαρός») και ουχί την παγίαν εκδοχήν που δέχονται όλοι οι λεξικογράφοι: Εκ του ελληνιστικού «κούμουλος» που σημαίνει «σωρός» με αντιμετάθεσιν συμφώνων. Το δε «κούμουλος» πηγάζει από το λατινικόν «cumulus», που σημαίνει σωρός αλλά και αφθονία, τέλος και επίλογος…

    Θα επανέλθω στας 8 μ.μ., διότι πρέπει να πάω την γυναίκα μου στην ξαδέρφη της.

  51. ΕΦΗ ΕΦΗ said

    12,8,44, >>Δεν είμαστε καλά, 54 ευρώ είσοδος σε νεκροταφείο; Οι νεκροί τουλάχιστον έχουν έκπτωση;
    -Το ενοίκιο να δεις! Εδώ, οι ζωντανοί των νεκρών καταβάλλουν ενοίκιο ανά εξάμηνο,ανάλογο με την πτέρυγα που κείται ο ενοικιαστής,αν μετά την τριετία εξακολουθούν να «πιάνουν τον τόπο». Τους «ξεσπιτώνουν» και βίαια αν υπερβούν τα 2-3 εξάμηνα ,είτε πληρώσουν είτε όχι οι δικοί τους. Υπερζήτηση λέει στα οικόπεδα με τα κυπαρίσσια.

  52. Η πρώτη του Μάρτη στα Βαλκάνια είναι και η μέρα που φοράνε γυρω από το χέρι το μάρτη, (Μαρτενίτσα στην Βουλγαρία, μαρτισόρολουι στη Ρουμανία) βραχιολάκι από κόκκινη και άσπρη κλωστή.

    Ένα από τις γνωστότερες τσιγγάνικες μελωδίες είναι η Χόρα του μάρτη, σύνθεση του μεγαλύτερου ίσως βιολιστή του κόσμου, του Γκριγκοράς Ντινίκου.

  53. BLOG_OTI_NANAI said

    Αγαπητέ «Παγανιστής»

    Είστε τόσο προβλέψιμοι στις «συζητήσεις» αυτές, που άνετα μπορώ να σταματήσω να εργάζομαι, και να βγάζω λεφτά απλώς κοροϊδεύοντας νεοπαγανιστές, λέγοντας τους ότι είμαι μέντιουμ, και προβλέπω από πριν πια κουταμάρα θα πουν. Ξέρω τι θα γράψεις, πριν ακόμα το σκεφτείς εσύ ο ίδιος. Έχεις ακουστά που στο σκάκι, σκέφτονται, λέει, σε βάθος 5 κινήσεων; Μακάρι λοιπόν όσο ζω να διαδοθούν στο ευρύ κοινό Η/Υ που θα πληκτρολογούν με τη σκέψη, ώστε σε κάθε τι που γράφεις, να πληκτρολογώ χωρίς να κοπιάζω και τις επόμενες 5 απαντήσεις.

    Να προσθέσω μόνο γενικολογώντας, ότι το πρόβλημα της Εκκλησίας ως προς τους Κανόνες, ήταν ότι την εποχή εκείνη, η συμμετοχή σε καρναβάλι θα μπορούσε να υποδηλώσει την προσχώρηση σε μια άλλη θρησκεία επειδή είχαν θρησκευτικό περιεχόμενο αλλά και τελούνταν από ειδωλολάτρες, και έτσι η συμμετοχή ενός χριστιανού σε αυτά δημιουργούσε πρόβλημα πίστεως. Στα νεότερα χρόνια, που όλοι όσοι συμμετείχαν στο καρναβάλι ήταν χριστιανοί, το θρησκευτικό πρόβλημα εξαφανίστηκε και το μόνο που παρέμεινε ήταν ο τρόπος συμπεριφοράς κατά τη διάρκεια αυτών: οι βωμολοχίες, το μεθύσι και τα λοιπά. Στα ακόμα νεώτερα χρόνια, επισημαίνονται μόνο τα τυχόν έκτροπα στη συμπεριφορά, και οι μεταμφιέσεις δεν αναφέρονται τόσο, παρά μόνο αν δεν συμβαδίζουν έντονα με τα πιστεύω της εκκλησίας, όπως το να ντυθεί κάποιος «διάολος» ή «ιερέας», ή αν υπάρχει θέμα ακραίας εμφάνισης και να βγαίνει κάποιος με το σώβρακο στο δρόμο.

    Η Εκκλησία πάντως, κλήρος και λαός, διατήρησε και την αρχαία τραγωδία και το απολλώνιο στοιχείο μέσα στις τελετές της, αλλά και το «διονυσιακό» με τις πανηγύρεις όπου πάντα υπήρχαν διασκεδάσεις, όργανα και χοροί.
    Πάντως σήμερα, τα καρναβάλια γίνονται για πλάκα, και δεν εμπεριέχουν τους κινδύνους αλλαξοπιστίας. Βεβαίως, σε κάποια καρναβάλια υπάρχουν κάποια πράγματα που δεν θα συμβαδίσουν ποτέ με τα πλαίσια μιας ιδιαίτερα προσεκτικής χριστιανικής συμπεριφοράς. Πάντως, δεν υπάρχει πλέον το θρησκευτικό στοιχείο. Άλλο π.χ. όταν κρατάς τα φαλλικά ομοιώματα «για πλάκα», και άλλο να είσαι παγανιστής και να φτιάχνεις ομοιώματα φαλλού για να τα μπήξεις μέσα στη γη μετά τη σπορά, γιατί πιστεύεις ότι έτσι οι θεότητες της γονιμότητας θα βοηθήσουν να καρπίσουν οι σπόροι…

  54. BLOG_OTI_NANAI said

    Αγαπητέ «Παγανιστής»

    Η γυναίκα σου και η ξαδέλφη της, ξέρουν ότι μετά τις 8 μ.μ. έρχεσαι εδώ και γράφεις πολλές κακιές λέξεις;
    Ε;
    Ε;
    Το ξέρουν;

  55. Κι ένα τραγουδάκι για τον εορτασμό της εορτής του Αγίου Δαυίδ από ένα συγκότημα Ουαλικής λαϊκής μουσικής 🙂

  56. emma said

    Καλό μήνα και καλά κούλουμα!
    Η 1η Μαρτίου ήταν μεγάλη γιορτή για τη σοσιαλιστική Ρουμανία αφού δεν είχαν επίσημες θρησκευτικές γιορτές και όλοι πρόσφεραν διάφορα γούρια με κόκκινη και άσπρη κλωστή που τα φορούσαν στο χέρι ή στο πέτο για τον ερχομό της άνοιξης.
    martisor το λένε ( 52. martisorul με άρθρο, μαρτισορουλουι είναι γενική ενικού)

  57. Δημήτρης Μ. said

    Πληροφορίες λένε ότι η Τιμοσένκο θα αναλάβει μεσολαβητικό ρόλο.

  58. leonicos said

    Να προσθέσω μια ετυμολογική αρλούμπα που άκουσα κάποτε, κούλουμα από το αραβικό ‘κούλουμ’ μαζί

    Αφήστε ήσυχο τον Παγανστή, ρε παιδιά! Φταίει; Όχι, σας ρωτάω! Φτα’ίει; Εμ… ΔΕΝ φταίει! Μπορεί και να γεννήθηκε ΄’ετσι. Εμένα τουλάχιστο δεν μπορεί να με πει αποσυνάγωγο. Πληροπφορήστε τον όμως ότι εβραίος εκχριστιανισμένος από σκοπιμότητα ήταν ο Χάινε και όχι ο Γκαίτε. Μπερδεύητηκε ο φουκαράς!

    Το ουαλικά τραγούδι Λήδα (και αν είσαι αυτή που υποπτεύομαι πές το μου, και δώσε μ,ου και νέα των γονιών σου) πολύ δώρο! Το αυτό και για τον Ντινίκου

  59. leonicos said

    Γράψε λάθος! Όχι Χάινε, Σίλερ

  60. Μαρία said

    59
    Ο Χάινε.

  61. Πάνος με πεζά said

    Καλό μληνα σε όλους ! Το πρώτο άσμα, αλλά και γεγονός, που μου έρχεται στο μυαλό με το Μάρτη, ή λογίως Μάρτιο, είναι το «6 Μαρτίου 1910», ή αλλιώς «Κιλελέρ» του Νιόνιου.
    Και χρόνια πολλά στις Ευδοκίες, με τις ζεμπεκιές τους !

  62. spiral architect said

    Περιμένω τον Στουρνάρα να βγει να πει ότι αν δεν υπογράψουμε τρίτο Μνημόνιο θα γίνουμε Ουκρανία. Εν τω μεταξύ κάποιοι θα τον πιστέψουν.

  63. ΕΦΗ ΕΦΗ said

    Α, είναι της Ευδοκίας; Ευδόκησα λοιπόν να έχω εξ αγχιστείας μια (σχωρεμένη πια) θεια ΄Βδοκιά και μια γνωστή κοπελιά με το απίστευτο χαϊδευτικό Κιοκιώ!

  64. sarant said

    Ευχαριστώ πολύ για τα νεότερα σχόλια!

    62: Β. Κορέα δεν έλεγε το ποίημα; Άλλαξε;

  65. #58 Λεώνικε καλημέρα. Ναι, εγώ είμαι 🙂 Είδες μικρός που είναι ο κόσμος; Οι γονείς είναι μια χαρά, ακόμα στην Αθήνα. Εγώ έχω μετοικήσει στο Πήλιο, στο πατρικό της Αντιγόνης. Στείλε μου μήνυμα αν θες να σου δώσω το μειλ της (για να μην το δημοσιεύσω εδω).

  66. andam said

    Μου το θύμισε «ο Πάνος με πεζά» και τον ευχαριστώ …Μπορείς να προσθέσεις αν θέλεις στο μηνολόγιο τον αγροτικό ξεσηκωμό στο Κιλελέρ στις 6 Μαρτίου 1910 αλλά και την δολοφονία του Μαρίνου Αντύπα στις 8 Μαρτίου του 1907.

  67. Παγανιστής said

    Αγαπητέ μου κ. Λεώνικε (σχόλια 58 + 59)

    όπως έχω ξαναπεί, ημείς οι Έλληνες παγανισταί λατρεύομεν εσάς τους Εβραίους (κατά το παράδειγμα του Μεγίστου Ιουλιανού που ήθελε να σάς ξαναχτίσει τον Ναόν του Σολομώντος), διότι σάς θεωρούμε την μοναδική μας ελπίδα να ξεβρωμίσωμε την πατρίδα μας από την χριστιανική παράνοια. Πώς θα γίνει αυτό το θαύμα; Αν θελήσουν οι αξιότιμοι Ραββίνοι σας ανοίξουν το στοματάκι τους και να μάς πούν τί ακριβώς ξέρουν (όλα καταγεγραμμένα στις εκατοντάδες χιλιάδες των δύο Ταλμούδ) για τον Χριστούλη και την μαμά του την Παναγίτσα…

    Ωστόσον, κ. Λέωνικε, φίλος Πλάτων, φιλτάτη δ’ αλήθεια: Πότε είπα εγώ ότι ο ελληνόψυχος Γκαίτε ήτο εκχριστιανισμένος Εβραίος; Ποτέ! Ϊσως με μπερδέψατε με κάποιον αγράμματον Ρωμηόν σχολιογράφον. Και με αποκαλείτε επιπλέον και «φουκαράν» διά το λάθος μου αυτό. ΠΡΟΦΑΝΩΣ, επειδή ζείτε χρόνια στην Ελλάδα, αποκτήσατε κι εσείς την επιπολαιότητα των Ρωμηών.

    Απόδειξις ότι αμέσως μετά, στο σχόλιον 59, κάμνετε διπλήν γκάφαν, διορθώνων ότι ο Μέγας Σίλλερ ήτο εκχριστιανισμένος Εβραίος και ουχί ο Χάϊνε! Ευτυχώς, επενέβη η δεσποινίς Μαρία και σάς διώρθωσεν εις το σχόλιον 60. Παρεμπιπτόντως, θεωρώ την δεσποινίδα Μαρία (καίτοι τυγχάνει εμφανώς Συριζαία) ως την πλέον κατηρτισμένην σχολιογράφον του παρόντος Σαραντακείου Ιστολογίου: Σεμνή, με απεράντους γνώσεις, ολιγόλογος και δαιμονία εις το να αντλή πάσης φύσεως πληροφορίας από το διαβολικόν Διαδίκτυον. Ειλικρινώς την θαυμάζω…

    ΖΗΤΩ μίαν χάριν από εσάς, αγαπητέ μου κ. Λεώνικε: Είμαι 100% βέβαιος (διότι το έχω ψάξει 40 έτη) ότι εσείς οι Εβραίοι πιστεύετε εις την Μετενσάρκωσιν, την οποίαν εμάθατε από ημάς τους Έλληνας το 300 πρό Χριστού. Παρακαλώ, βγείτε δημοσίως και πείτε το εις τους αποβλακωμένους από το Ιουδαιοχριστιανικόν Ευαγγέλιον Ρωμηούς, διότι ωρισμένοι με ελοιδώρησαν ότε χθές Σαββάτον έγραψα

    https://sarantakos.wordpress.com/2014/02/28/carnavale-2/#comment-207001

    ότι ημείς οι Παγανισταί πιστεύομεν εις την Μετενσάρκωσιν. Πείτε τους κ. Λεώνικε ότι και σείς οι Εβραίοι πιστεύετε εδώ και 23 αιώνας εις την Μετενσάρκωσιν, διά να πάψουν να θεωρούν γελοίαν την ιδέαν της Μετενσαρκώσεως οι Ρωμηοί. Άλλωστε και ο Χριστούλης επίστευεν εις την Μετενσάρκωσιν, ως καλός Εβραίος που ήτο, πράγμα που φαίνεται από το ίδιον το Ευαγγέλιον.

    Για παράδειγμα, διαβάζομε εις το 9ον Κεφάλαιον του Ευαγγελίου του Ιωάννου:

    Ι«ω. 9,1 Καί παράγων είδεν άνθρωπον τυφλόν εκ γενετής.

    Ιω. 9,2 και ηρώτησαν αυτόν οι μαθηταί αυτού λέγοντες· ραββί, τις ήμαρτεν, ούτος ή οι γονείς αυτού, ίνα τυφλός γεννηθή;

    Ιω. 9,3 απεκρίθη Ιησούς· ούτε ούτος ήμαρτεν ούτε οι γονείς αυτού, αλλ ίνα φανερωθή τα έργα τού Θεού εν αυτώ».

    Αν εφαρμόσουμε την Αριστοτελική Λογική σε αυτό το ευαγγελικό απόσπασμα, καταλήγουμε στο ασφαλές συμπέρασμα ότι ο Ιησούς πίστευε στην Μετενσάρκωση, όπως κάθε καλός Εβραίος της εποχής του. ΙΔΟΥ γιατί: Ρωτάνε οι μαθητές: Ποιός αμάρτησε, αυτός ή οι γονείς του για να γεννηθεί τυφλός;

    ΕΡΩΤΑ Η ΛΟΓΙΚΗ ΤΟΥ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΟΥΣ: Αφού ο τυφλός γεννήθηκε τυφλός, πότε πρόλαβε να αμαρτήσει για να τον τιμωρήσει ο Γιαχβέ με την τυφλότητα:

    ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΑ Η ΛΟΓΙΚΗ ΤΟΥ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΟΥΣ: Απλούστατα, οι μαθητές εννοούν ότι ο τυφλός αμάρτησε στην ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΗ ΖΩΗ ΤΟΥ και ο Χριστός αποδέχεται πλήρως αυτή την ερώτησή τους, δίνων την ως άνω απάντηση.

    Ότι ο Χριστός πίστευε στην Μετενσάρκωση, αποδεικνύεται και από άλλα 10 ευαγγελικά χωρία, αλλά δεν τα αναφέρω σεβόμενος τον χώρο του κ. Σαραντάκου.

    Καλόν Παράδεισο σε όλους…

  68. Παγανιστής said

    Κι επειδή θα λείψω μέχρι τας 8 το βράδυ, μεταβαίνων εις οικογενειακήν υποχρέωσιν, επιτρέψατέ μου να αφιερώσω έν διδακτικόν ανέκδοτον εις τον φίλον Εβραίον κ. Λεώνικον, αλλά και εις τους αγαπητούς Ρωμηούς αναγνώστας του παρόντος Ιστολογίου…

    Όταν το 1933 ο Χίτλερ ανέβηκε στην Εξουσία, ο Εβραίος μπαμπάς του Νέστορα και του Αρτέμη Μάτσα ζούσε στην Γερμανία και αποφάσισε να γίνει χριστιανός για να μή καταλήξει αρωματικό σαπούνι. Θέλησε, λοιπόν, να εξετάσει τις εκδοχές του χριστιανισμού για να επιλέξει. Πάει και βρίσκει τρείς ιερείς, έναν ορθόδοξο, έναν προτεστάντη κι έναν ρωμαιοκαθολικό. Τους λέει τις προθέσεις του κι εκείνοι συμφωνούν να τον ξεναγήσουν στις εκκλησίες τους.

    Πάει ο μπαμπάς Μάτσας με τον προτεστάντη μια Κυριακή, μπαίνει στο ναό και βλέπει τους ανθρώπους τακτοποιημένους με τα καλά τους ρούχα, ο καθένας στο κάθισμα του, μπροστά από τον κάθε πιστό μια Καινή Διαθήκη, η χορωδία να λέει τους ύμνους αρμονικά, τα πάντα να λάμπουν από καθαριότητα και μετά το τέλος όλοι του φερθήκαν ευγενικά με πολύ καλούς τρόπους.

    Την επόμενη Κυριακή συνεννοήθηκε με τον παπικό να πάει στο δικό του ναό. Μπαίνει μέσα, πλένει τα χέρια, ρίχνει το κέρμα ν ανάψει το λαμπάκι αντί για κερί και κάθεται. Ούτε εκεί όρθιοι, όλοι στα καθίσματά τους με τάξη και αρμονία. Άκουσε και την εγκύκλιο του Πάπα, είδε και τις φωτογραφίες του που δέσποζαν ακόμα και εντός του ναού. Πέρασε η ωρα, τέλειωσε η λειτουργία ,τον καλοδεχθήκαν, τον κέρασαν κι έφυγε.

    Την τρίτη Κυριακή κανόνισε να πάει στην ορθόδοξη εκκλησία. Μπαίνει μέσα ο Μάτσας και βλέπει άλλους να μιλάνε μεταξύ τους, πολλούς όρθιους γιατί δεν έφθαναν τα καθίσματα, τη νεωκόρο να μαλώνει με μια κυρία γιατί της έσβησε γρήγορα το κερί που άναψε, άκουγε τα μωρά να τσιρίζουν και να μη τα παρατηρεί κανείς, ο παπάς να φωνάζει στον ψάλτη να τελειώσει τα τεριρέμ, κάτι αγόρια να κάνουν μπανιστήρι στα κορίτσια κλπ. Μόλις τελείωσε η λειτουργία άρχισαν και τα μνημόσυνα, όπου άλλοι έβγαιναν στην εκκλησία κι άλλοι έμπαιναν με θόρυβο και φασαρία..

    Ο ορθόδοξος απογοητεύτηκε από την εικόνα που είδε ο προσήλυτος Μάτσας. Την επόμενη εβδομάδα συναντήθηκαν όλοι για να μάθουν τι αποφάσισε ο Εβραίος. Όταν βρεθήκαν όλοι μαζί τους λέει:

    «Στην προτεσταντική εκκλησία είδα μεγάλη τάξη και ευγένεια.
    Στην παπική είδα μεγάλη αφοσίωση στον πνευματικό σας αρχηγό και τις οδηγίες του ιερέα σας.
    Στην ορθόδοξη εκκλησιά είδα τέτοιο μπάχαλο που δεν το περίμενα»

    Ο ορθόδοξος σκυθρώπιασε απογοητευμένος, ενώ οι άλλοι δυο αναθάρρησαν. Ωστόσο, εκεί που όλα φαινόντουσαν χαμένα, ο Εβραίος πατήρ των αδελφών Μάτσα βροντοφωνάζει: «ΘΑ ΓΙΝΩ ΟΡΘΟΔΟΞΟΣ»!!!

    «Μα πώς; τον ρωτάνε ο ρωμαιοκαθολικός και ο προτεστάντης: «Αφού είδες ότι στην Ορθοδοξία όλα είναι ένα τεράστιο μπουρδέλο»…

    Ακούστε, λέει ο μακαριστός Μάτσας: «Τα δικά σας δικαιολογούνται με την τάξη που έχει ο ένας και την πειθαρχία που έχει ο άλλος. Τούτο εδώ – και δείχνει τον ορθόδοξο ναό– δεν δικαιολογείται:. Με τέτοιο μπάχαλο, μόνο αν έχεις τον Θεό μαζί σου διατηρείς πελατεία στο μπουρδέλο σου 2.000 χρόνια συνέχεια»!..

    Έτσι εκχριστιανίστηκε η οικογένεια Μάτσα και μπόρεσε να παίξει ο υιός Αρτέμης στις γνωστές ελληνικές ταινίες με θέμα την Κατοχή.

    Καλόν Παράδεισο να έχουμε…

  69. spiral architect said


    (ατυχώς βλέπω και γράφω από άλλο browser) 😦

  70. Πάνος με πεζά said

    Να συμπληρώσω ότι το τραγούδι «Θα’ταν 12 του Μάρτη» που παρέθεσες, είναι του Σταύρου Κουγιουμτζή, και προφητικό, όπως αποδείχτηκε, μιας που σηματοδότησε και την ημερομηνία θανάτου του μεγάλου συνθέτη μας..

  71. Nikos Kanel said

    Όσο και να έψαξα colum (ή kolum) ως αλβανική/αρβανίτικη λέξη δεν βρήκα. Το μόνο που βρήκα είναι kulm που σημαίνει κορυφή. Μπορεί να υπάρχει κάποια συνεκδοχική σύνδεση με το έθιμο των Αθηναίων να ανεβαίνουν στην κορυφή των λόφων του λεκανοπεδίου για να γιορτάσουν την εορτή. Και πάλι όμως θεωρώ πως η προέλευση από το cumulus είναι πιο πιθανή εν συγκρίσει με την παραπάνω εξήγηση (δηλ. προερχόμενο εκ του kulm).

    Υ.Γ.: Αν μπορείτε να βρείτε και να παραθέσετε το σχετικό λήμμα του Ανδριώτη ή αντίστοιχα τη σημασία του *colum ή *kolum σε κάποιο αγγλο-/ελληνο-αλβανικό λεξικό γιατί πραγματικά έχω ψάξει σαν τρελός και δεν μπορώ να βρω τη συγκεκριμένη λέξη πουθενά (κυρίως σε αλβανικά λεξικά αλλά και στο google).

  72. sarant said

    71: Το kulm είναι δάνειο που τελικά ανάγεται στο cumulus, υποθέτω.

    Ο Ανδριώτης λέει απλώς και μόνο «Κατ’ άλλους από το αλβ. colum (= καθαρός)».

  73. spiral architect said

    Καλή Σαρακοστή! 😀

  74. Γρηγόρης Κοτορτσινός said

    #71
    Εγώ φταίω το έβαλα στην παλιά ανάρτηση, όπου συζητιόταν το θέμα και πέρασε μάλλον απαρατήρητο
    https://sarantakos.wordpress.com/2010/02/15/dierxetai/#comment-206952

  75. Γς said

    Σαν σήμερα. Πριν 20 χρόνια.
    Η φαμ φλάμ

  76. Μαρία said

    Πάει κι αυτός.

  77. ΕΦΗ ΕΦΗ said

    76. Ποιος; Ο «άλλος» του;

  78. ΕΦΗ ΕΦΗ said

    77. A,είδα τώρα.Ο Λάκης Παππάς.Κι άλλος Μιχάλης είναι στο νοσοκομείο

  79. Γς said

    Και να δεις, το άκουσα στην τηλεόραση την ώρα που δούλευα και καθόλου δεν λυπήθηκα. Την λέω την αμαρτία μου.

  80. Γς said

    Είχα ακούσει για Χατσιδάκι που τόσο τον αγαπούσε ή κάτι τέτοιο. Μόνο το Λάκης δεν άκουσα. κι ούτε το Παπάς.
    Και νόμισα ότι ήταν ο «γιος» του.
    Κρίμα…

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: