Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Ο άγνωστος ποιητής Άχθος Αρούρης: Ένας μέτοικος στη Μυτιλήνη του μεσοπολέμου

Posted by sarant στο 4 Μαρτίου, 2014


mimis_jpeg_χχsmallΕδώ και λίγο καιρό έχω αρχίσει να δημοσιεύω, κάθε δεύτερη Τρίτη, αποσπάσματα από το βιβλίο του πατέρα μου, του Δημήτρη Σαραντάκου, “Ο άγνωστος ποιητής Άχθος Αρούρης” (εκδ. Ερατώ, 1995, εξαντλημένο), που είναι μια βιογραφία του παππού μου, του Νίκου Σαραντάκου (1903-1977), ο οποίος είχε το ψευδώνυμο Άχθος Αρούρης (που είναι ομηρική έκφραση και σημαίνει ‘βάρος της γης’). Η σημερινή είναι η ενδέκατη συνέχεια.  Η προηγούμενη συνέχεια βρίσκεται εδώ.

Με τη σημερινή συνέχεια μπαίνουμε στο τέταρτο κεφάλαιο του βιβλίου, που έχει τον γενικό τίτλο Ένας μέτοικος στη Μυτιλήνη του μεσοπολέμου και παρακολουθεί τη ζωή του παππού μου από το 1928 που παντρεύτηκε τη γιαγιά μου, την Ελένη Μυρογιάννη, και εγκαταστάθηκε στη Μυτιλήνη. Να θυμίσω ότι στην προηγούμενη συνέχεια τον είχαμε αφήσει εργένη στην Αθήνα, να ζει ζωή μποέμικη με τους φίλους του και να διασκεδάζει με τις παραδοξολογίες του κυρίου Θεόδωρου. Παρέλειψα την «Απόφαση για γάμο», όπως επιγράφεται αυτή η σύντομη ενότητα του βιβλίου, για τον απλό λόγο ότι δεν με βόλευε να την αναρτήσω μόνη της.

Στο τέταρτο αυτό κεφάλαιο, ο πατέρας μου προτάσσει μια εισαγωγή για τους Παλιοελλαδίτες και τους Νεοελλαδίτες που έχει αυτόνομη αξία, πέρα από το ρόλο της στη διήγηση.

Παλιοελλαδίτες και νεοελλαδίτες

Η απελευθέρωση της Λέσβου και των άλλων νησιών του Ανατολικού Αιγαίου το 1912 και η ενσωμάτωσή τους στο ελλη­νικό κράτος μπορεί να τα απάλλαξε από την οθωμανική διοί­κηση και την εθνική υποδούλωση, δεν τα βοήθησε όμως από οικονο­μικής πλευράς. Τα νησιά χάσανε τη φυσική τους ενδοχώρα που ήταν οι απέναντι ακτές της Αιολίδας και της Ιωνίας, κατοικούμενες επί­σης από Έλληνες, και άρχισαν να παρακμάζουν. Η έλευση των προ­σφύγων μετά το 1922 ανέκοψε αυτή την πορεία, γιατί το νέο πληθυ­σμιακό στοιχείο, ζωντανό και δραστήριο, έδωσε νέα ώθηση στις οι­κονομικές και άλλες δραστηριότητες. Αυτό φάνηκε ιδιαίτερα στη Λέσβο, όπου κατά κύριο λόγο εγκαταστάθηκαν οι πρόσφυγες, αντι­καθιστώντας το υπολογίσιμο τουρκικό στοιχείο, (στη Χίο, στη Σάμο και στην Ικαρία ουδέποτε είχαν εγκατασταθεί τουρκικοί πληθυσμοί). Η οικονομική πάντως παρακμή με όλες τις συνέπειές της, επιβραδύν­θηκε μεν από την εγκατάσταση των. προσφύγων αλλά δε σταμάτησε και συνεχίζεται ως σήμερα.

Ίσως αν το ελληνικό κράτος παραχωρούσε ευρύτατη τοπική αυ­τοδιοίκηση και ειδικά οικονομικά προνόμια στα νησιά του Ανατολι­κού Αιγαίου να ήταν σήμερα τελείως διαφορετική η κατάσταση τους. Το ελληνικό κράτος όμως συμπεριφέρθηκε στις λεγόμενες «Νέες Χώρες», δηλαδή στην Ήπειρο, στη Μακεδονία στη Θράκη και στα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου, σαν σε ιδιόμορφη αποικία. Επί δε­καετίες όλοι οι δημόσιοι υπάλληλοι, οι χωροφύλακες και οι αξιωμα­τικοί που υπηρετούσαν στις νεοαποκτημένες μετά το 1912 επαρχίες, προέρχονταν σχεδόν αποκλειστικά από την Παλιά Ελλάδα και κατά κύριο λόγο από την Πελοπόννησο. Ακόμα κι οι βουλευτές που πολιτεύονταν και εκλέγονταν στη Νέα Ελλάδα προέρχονταν από την Παλιά.

Δημιουργήθηκε ο όρος παλιοελλαδίτης, που δεν προσδιόριζε μόνο τους κατοίκους της Παλιάς Ελλάδας αλλά ειδικότερα τους επή-λυδες που είχαν πέσει σαν ακρίδες πάνω στη Νέα και την ξεζούμιζαν. Σήμερα ο όρος αυτός έχει σχεδόν ξεχαστεί. Δεν είναι μόνο το γεγο­νός ότι οι νεοελλαδίτες, ντόπιοι και πρόσφυγες, κατάκτησαν την ισο­τιμία τους με τους παλιοελλαδίτες με την εργατικότητα, το δυναμισμό τους και το αναμφισβήτητα υψηλότερο πολιτιστικό τους επίπεδο, μεσολάβησε και η Εθνική Αντίσταση, που πραγματικά ενοποίησε το ελληνικό έθνος και παγίωσε την εθνική του συνοχή και ομοιογένεια. Η ιστορία θα αναγνωρίσει κάποτε την τεράστια αυτή συμβολή της Εθνικής Αντίστασης.

Πάντως στη Μυτιλήνη του τέλους της δεκαετίας του ’20, ο όρος παλιοελλαδίτης είχε σαφώς μειωτική και δυσφημιστική σημασία. Οι παλιοελλαδίτες ήταν γενικώς αντιπαθείς κι απ’ αυτούς αντιπαθέστε­ροι οι Πελοποννήσιοι, εξ αυτών δε οι Μανιάτες αντιπαθέστατοι. Τους θεωρούσαν μαχαιροβγάλτες και κλέφτες, πράγμα δυσεξήγητο για την περίπτωση της Λέσβου, όπου ποτέ δεν έφτασαν Μανιάτες πειρα­τές, που στους προηγουμένους αιώνες ρήμαζαν τις Κυκλάδες και τα Εφτάνησα. Η Μυτιλήνη υπαγόταν στη «σφαίρα λεηλασίας» των Ψαριανών και Μοσχονησιωτών.

 

Ο ποιητής πάντως όταν εγκαταστάθηκε στη Μυτιλήνη δεν αντιμετώ­πισε την ίδια αντιπάθεια που οι ντόπιοι επεφύλασσαν στους παλιοελλαδίτες. Είχε προηγηθεί η ολιγόμηνη παραμονή του εκεί, η φιλία του με μερικούς Μυτιληνιούς και κυρίως ο γάμος του με την Ελένη, που τον έκανε γενικώς αποδεκτό στην τοπική κοινωνία. Άλλω­στε στη Λέσβο, μητριαρχική από αρχαιοτάτων χρόνων, οι γυναίκες κάνανε κουμάντο στα του οίκου τους. Η γνωστή παροιμία: «Σα σ’ πει η γ’ ναίκα σ’ να π’ δήξ’ ς απ’ του παναθύρ’, να παρακαλείς νά ‘νει χαμ’ λό» (Αν σου πει η γυναίκα σου να πηδήξεις από το παράθυρο, να παρακαλείς να ‘ναι χαμηλό) είχε πραγματικήν ισχύ.

Η μέλλουσα πεθερά του πάντως, ανησυχώντας που η κόρη της θα ‘παιρνε παλιοελλαδίτη και μάλιστα Μανιάτη, ανάθεσε στο νοικάρη της τον κυρ-Δημητράκη τον Βογαζιανό, καθηγητή των γαλλικών στο Γυμνάσιο, να ξεψαχνίσει τον υποψήφιο γαμπρό της κάνοντάς του παρέα. Ο Βογαζιανός δέχτηκε, αλλά καθώς κι οι δύο τους ήταν οπα­δοί του Βάκχου, οι συναντήσεις τους γίνονταν σε διάφορα ταβερνά­κια της πόλης. Την άλλη βδομάδα ο κυρ-Δημητράκης πήρε τον Νίκο και πήγανε στο πατρικό της Ελένης.

«Η πηθηρά σ’, μ’ έβαλη να σ’ ηξητάσου, να δω πόσα ψάρια πιάν’ ς», του ‘πε μπροστά της και στρεφόμενος στη σπιτονοικοκυρά του της λέει:

«Κυρά Φθημία, τ’ κρασιού άθρηπου, μην τουν φουβάση…»

Ο γάμος έγινε τον Δεκέμβριο του 1927, στο σπίτι των πεθερικών του. Στον ποιητή, συνηθισμένον στα μανιάτικα έθιμα, έκανε εντύπω­ση το γεγονός ότι στη Λέσβο η ακίνητη περιουσία δινόταν προίκα στα κορίτσια, (που στη Μάνη δεν έπαιρναν παρά μόνο κινητά πράγμα­τα) και πως ο άντρας πήγαινε κατά κανόνα να ζήσει στο σπίτι του πεθερού του ή της γυναίκας του, (τη στιγμή που στη Μάνη ο όρος σώγαμπρος ήταν σχεδόν υβριστικός). Εξάλλου οι Μυτιληνιοί λέγαν πάντα «πάμε στο σπίτι της Ελένης», ουδέποτε δε «στο σπίτι του Νί­κου». Παρά τη μαρξιστική του ιδεολογία και την πεποίθηση του πως άντρες και γυναίκες ήταν ίσοι, μεσάτου επιβίωναν πολλές μανιάτι­κες και ανδροκρατικές αντιλήψεις, που η Ελένη τις αποδέχτηκε τε­λικά, γιατί τον αγαπούσε και τον παραδεχόταν απόλυτα. Σταμάτη­σε να δουλεύει κι αφιερώθηκε κατά κύριο λόγο στη δημιουργία μιας ζεστής οικογενειακής εστίας και στην ανατροφή του γιου τους και δευτερευόντως με την ποίηση.

Εγκαταστάθηκαν σ’ ένα σπίτι, προίκα της Ελένης, στην οδό Κο­ραή (σήμερα οδός Βύρωνος), στη συνοικία του Αγίου Συμεών, και το οποίο σύντομα επεξέτεινε, προσθέτοντας στον πρώτο όροφο ένα μεγάλο δωμάτιο. Στη σοφίτα του σπιτιού, που την αποτελούσαν δυο μικρά δωμάτια με επικλινή στέγη, εγκατάστησε στο ένα την αρκετά πλούσια βιβλιοθή­κη του, στην οποία προστέθηκαν και τα βιβλία της Ελένης, και στο άλλο το εργαστήριο, χώρο πολλαπλών χρήσεων, γιατί εκτός από άριστος τραπεζικός και διαβασμένος και φιλοσοφημένος διανοού­μενος, ήταν εξαιρετικός τεχνικός, κυρίως ραδιοτεχνίτης. Στο εργα­στήριο του περνούσε το μεγαλύτερο μέρος του ελεύθερου χρόνου του, καταγινόμενος με χίλιες δυο μαστοριές και αλχημείες. Στον τοίχο του εργαστηρίου είχε κρεμάσει τρεις μικρές εικόνες γενειοφόροι: του Παπαδιαμάντη, του Ντοστογιέφσκι και του Λένιν.

Το σπίτι της οδού Κοραή πολύ γρήγορα η φιλοξενία του ποιητή και η καλή καρδιά κι η εξαιρετική κουζίνα της γυναίκας του το μετέτρεψαν σε πόλο έλξης για πολλούς φίλους, Μυτιληνιούς και ξένους. Τα γλέντια, οι ποιητικές βραδιές και φιλολογικές συζητήσεις, που γίναν στο μικρό σπιτάκι, έμειναν στην ιστορία. Στα βαφτίσια του γιου του, τον Ιούνιο του 1929, το γλέντι κράτησε όλη τη νύχτα και κατά τα ξημερώματα ο Νίκος κι οι φίλοι του, εν κραιπάλη μέθης διατελούντες, βγάλαν όλες τις αυλόπορτες της γειτονιάς και τις κουβάλησαν έξω από το σπίτι του. Κάποιος μάλιστα, καθώς πλησίαζαν τα κάψαλα, πρότεινε να τους βάλουν φωτιά, τελικώς όμως επεκράτησαν ψυχραι­μότερες σκέψεις.

Παρά το σκανδαλισμό τους, οι γειτόνοι δεν έκαναν παράπονα για την ολονύκτια φασαρία και την ταλαιπωρία με τις πόρτες τους. (Γιατί την επομένη αποδείχτηκε αδύνατη η αποκατάσταση των πραγμάτων από μόνο τον Νίκο κι έτσι τον βοήθησαν οι ίδιοι οι παθόντες). Το νεαρό ζευγάρι στα δύο χρόνια του γάμου του είχε γίνει αγαπητό σε όλους. Εξάλλου τα περισσότερα σπίτια του μικρού δρομάκου ανήκαν στις αδελφές, τις ξαδέλφες και τις θειάδες της Ελένης, που συμμετείχαν στο γλέντι.

Ο Νίκος ο Σαραντάκος, μολονότι συνδέθηκε με στενή φιλία με τον Παναγιώτη τον Νικήτα και τον Αντώνη τον Πρωτοπάτση, εξέχοντα μέλη της Ορδής των Βασιβουζούκων, μιας εύθυμης και εικονοκλαστικής παρέας διανοουμένων που είχαν αρχηγό τον Στράτη Μυριβή­λη, δεν εντάχθηκε στην Ορδή, κυρίως γιατί αντιπαθούσε τον αρχηγό τους και τις υπερ-ψυχαρικές γλωσσικές απόψεις των μελών της.

Οι βασιβουζούκοι άλλωστε δεν περιλάμβαναν το σύνολο των δια­νοουμένων της Μυτιλήνης. Κάθε άλλο. Στην ουσία ήταν μια στενή παρέα καλαμπουριτζήδων,, που έμεινε στην ιστορία χάρη κυρίως σε μια πολύ μεταγενέστερη μυθοποίηση. Όπως γράφει ο Ασημάκης Πανσέληνος στο θαυμάσιο βιβλίο του Τότε που ζούσαμε: «Όξω από την ορδή των βασιβουζούκων υπήρχαν κι άλλοι διανοούμενοι στη Μυτιλήνη, όπως ο Τάκης Κόντος, ο Κώστας Κόντος, ο Ασημάκης Βεϊνόγλου και άλλοι νεότεροι, όπως ο Γιώργος Βαλέτας, ο Γιώργος Λιάκος, ο Κίμωνας Μιχαηλίδης, η Πέπη Δαράκη, η Ελένη η Σαραντάκου και άλλοι».

Στη Μυτιλήνη ο Σαραντάκος γνωρίστηκε και συνδέθηκε με στε­νή φιλία με τον Κίμωνα τον Μιχαηλίδη, αλλά και με τον πατέρα του, Μιχαήλ, καθηγητή στο Γυμνάσιο, επιστήθιο φίλο του Δημητρίου Βερ­ναρδάκη, ο οποίος, σ’ αντίθεση με τον δημοτικιστή γιο του, ήταν έν­θερμος οπαδός της καθαρεύουσας και καταγοητεύτηκε με τον ποιη­τή, όταν αυτός του μίλησε με αγάπη για τα ποιήματα του Παπαρρηγόπουλου. Ο Κίμωνας είχε αρχίσει μακροχρόνιο φιλολογικό καβγά με τον Γιώργο τον Βαλέτα, αναφορικά με τους λεσβίους και αιολείς συγγραφείς και τα βιβλία που εκδόθηκαν στη Μυτιλήνη. Όταν ο δεύτερος εξέδωσε την Αιολική βιβλιογραφία, ο Μιχαηλίδης τύπωσε τη Συμβολή στην Αιολική βιβλιογραφία για να δείξει τις παραλείψεις του Βαλέτα. Ακολούθησε νέα δημοσίευση του Βαλέτα με επισήμαν­ση των παραλείψεων του Μιχαηλίδη και ο καβγάς συνεχίστηκε με δημοσιεύσεις και αντιδημοσιεύσεις στις τοπικές εφημερίδες.

 

75 Σχόλια προς “Ο άγνωστος ποιητής Άχθος Αρούρης: Ένας μέτοικος στη Μυτιλήνη του μεσοπολέμου”

  1. gmich said

    Καλημέρα . Μετά το αντράλιασμα από τα πρωινούς τηλεπαραθυροκαβγατζήδες διάβασα το κείμενο σου ηρέμησα και νοστάλγησα: Να ‘σαι καλά.

  2. spiral architect said

    Καλημέρα. 🙂
    Αυτό φάνηκε ιδιαίτερα στη Λέσβο, όπου κατά κύριο λόγο εγκαταστάθηκαν οι πρόσφυγες, αντι­καθιστώντας το υπολογίσιμο τουρκικό στοιχείο
    Δηλαδή υπήρξαν και Τουρκομυτιληνιοί, όπως στην Κρήτη υπήρξαν οι Τουρκοκρητικοί, που τους πήρε όλους η μπάλα κατά τη Συνθήκη της Λωζάνης; 🙄

  3. Αθηνητσι said

    Καλημέρα σας κύριε Σαραντάκο, ενδιαφέρουσα ανάρτηση. Έχω μια απορία. Την πρωτη φορά που επισκεύτηκα τη Μυτιλήνη μικρή, απόρησα με την προφορά των κατοίκων. Μοιάζει πολύ με τη δική μας εδώ στη Θεσσαλία. Ξέρετε γιατί; Ποιοί παράγοντες ορίζουν την διαφορετική προφορά από ενα μέρος σε άλλο; Αν έχει κανείς κάποιο βιβλίο ή μελέτη σχετικά να μου προτείνει θα το εκτιμούσα!

  4. atheofobos said

    @3 Αθηνητσι
    Επειδή και εγώ είχα την ίδια απορία το έψαξα και βρήκα την εξήγηση
    http://www.atheofobos2.blogspot.gr/search?q=%CE%9C%CF%85%CF%84%CE%B9%CE%BB%CE%AE%CE%BD%CE%B7

  5. sarant said

    Καλημέρα, ευχαριστώ για τα πρώτα σχόλια!

    2: Υπήρξαν, αλλά όχι από εξισλαμισμούς όπως στην Κρήτη, μάλλον με εποικισμό. Νομίζω, δηλαδή. Πάντως τουρκοχώρια υπήρχαν και έγινε και μάχη το 1912 στον Πλακάδο. Ωστόσο, δεν έχω διαβάσει πολλά για το θέμα, όποιος ξέρει ας μας πει.

    3-4: Με πρόλαβε!

  6. Αθηνητσι said

    Δηλαδή Θεσσαλοί- Λέσβιοι = ουνα ράτσα; Πολύ ωραία! Πάντως κι εγώ ως Θεσσαλη καταλαβαίνω τη διαφορά, αυτή τη μικρή, στο κόψιμο των λέξεων. Αλλιώς τις κόβουμε εμείς αλλιώς οι Μυτιληνιοί 🙂 Παρόμοια απορία είχα και για τους Θεσπρωτούς. Ταξιδεύοντας στην πανεμορφη Ήπειρο με την προφορά που περίμενα να έχουν οι άνθρωποι εκεί, ξαφνικά μπαίνουμε Θεσπρωτία, ρωτάμε ενα υπεραιωνόβιο κύριο πληροφορίες και μας απαντά με προφορά Νίκου Χατζηνικολάου! Εμ θέλω να μάθω γιατί!!

  7. ilias said

    Το χωριό είναι Κλαπάδος (Πλακάδος είναι άλλο χωριό).
    Η μάχη του Κλαπάδου http://www.stipsi.gr/stipsi/klapados-gr.htm
    Επίσης http://onthehights.blogspot.gr/2011/02/blog-post_25.html

  8. andam said

    @3 με πρόλαβες για την προφορά της Θεσσαλίας… αλλά και η παροιμία (Αν σου πει η γυναίκα σου να πηδήξεις από το παράθυρο, να παρακαλείς να ‘ναι χαμηλό)…πολύ μου άρεσε. Υποκλίνομαι στις μυτιληνιές που το επέβαλαν…

  9. 3-4 κλπ. Εμένα δεν μου φαίνεται πειστική η ερμηνεία μέσω των μεταναστεύσεων των αρχαϊκών χρόνων! Αν είναι έτσι, θα έπρεπε ξερωγώ οι Πελοποννήσιοι να μιλάνε σαν τους Κρητικούς, Δωριείς όντες. Όλα τα νησιά του ανατολικού Αιγαίου τρώνε τα φωνήεντα α λα θεσσαλικά, για παράδειγμα η Σάμος που είχε ερημώσει και εποικίστηκε στα τέλη του 16ου αιώνα με κόσμο από παντού (από Αρβανίτες μέχρι Μυτιληνιούς).

  10. Γς said

    Πατριαρχική Μάνη και μητριαρχική Λέσβος!

    Μαμάααα!

  11. Αθηνητσι said

    Δύτη γι αυτό το λόγο ψάχνω κάποιο βιβλίο ή μελέτη που να είναι αποδεκτή, μην πέσω στη λουμπα και διαβάσω κάτι τύπου Νατσούλη.. Οι διαφορετικές προφορές έχουν μεγάλο ενδιαφέρον για μένα.

  12. andam said

    ευχαριστώ πολύ atheofobos αλλά από πού προς τα πού έγινε η μετανάστευση; μιας και έχεις το βιβλίο
    @ 6 πραγματικά και μεις στη Θεσσαλία καταλαβαίνουμε τις διαφορές στο κόψιμο των λέξεων…πχ το » ζεστ΄» που αναφέρει ο atheofobos το λέμε καθαρά ζέστα όχι ζέστ΄ …αλλά ούτε ζέστη…όταν πιάνει εκείνος ο λίβας καλοκαιριάτικα στον κάμπο ζαλιζόμαστε απ΄ τη ζέστα.

  13. Βαγγέλης από τη Χίο said

    Δε γνωρίζω γιατί οι κάτοικοι της Λέσβου «τρώνε» τα φωνήεντα. Δε νομίζω να ισχύει η Θεσσαλική προέλευση της αρχαιότητας. Η Σάμος ερημώθηκε το 14ο-15ο αιώνα όταν οι Γενοβέζοι της Εμπορικής εταιρείας «Μάονα» που εξουσίαζε τη Χίο, τις Φώκαιες, τη Σάμο και την Ικαρία, απαοφάσισαν να μεταφέρουν τον πληθυσμό στη Χίο που την είχαν οχυρώσει. Η Σάμος ερήμωσε, ίσως όμως να έμειναν ελάχιστοι στο εσωτερικό του νησιού και ως εκ τούτου επιβίωσαν αρχαία τοπωνύμια (πχ το βουνό Κερκετεύς-Κέρκης). Η πλειοψηφία των Ικαριωτών αρνήθηκαν, εγκαταστάθηκαν στο εσωτερικό και επεδίωξαν να μοιάζει το νησί ερημωμένο για να μην αποτελεί στόχο πειρατών και εξολόθρευσαν όλα τα αδέσποτα ζώα (κυρίως τους σκύλους). Όταν δεν υπήρχε πια ο κίνδυνος των πειρατών κατέβηκαν πάλι στα παράλια. Η πανσπερμία των αποικιστών της Σάμου φαίνεται από τα ονόματα των χωριών (Βρουλιώτες-Βουρλά, Αρβανίτες, Μυτιληνιοί Κουμέικα-Κύμη). Τα μόνα νησιά του ανατολικού Αιγαίου που «τρώνε» τα φωνήεντα είναι η Λέσβος, η Λήμνος και η Σάμος. Η Χίος, η Ικαρία, τα Δωδεκάνησα, μιλούν έινα ιδίωμα που πλησιάζει τα Κυπριακά.

  14. Αθηνητσι said

    @andam, όντως ακούγεται το ζεστά! Όταν πούμε όμως «ζέστη» ακούγεται «ζιεστ'» με μια ελαφρά παρουσία του τελικού «ι» σε αντίθεση με αυτό που άκουσα στη Μυτιλήνη- ή που δεν άκουσα μάλλον- απουσία τελικού «ι»! Κάπου εδώ θα ταίριαζε η Αμερσουδα που τραγουδώ στα παιδάκια μου που και που και το λατρεύουν!

  15. LandS said

    9. Ναι, είναι αδύνατον η σημερινή ομοιότητα να οφείλεται σε κάτι που έγινε πριν τρεις χιλιάδες χρόνια. Άσε που αυτό το κάτι έχει γίνει πολλές φορές από τότε, και στις δυο περιοχές. Εδώ η προέλευση των λέξεων φαίνεται ανυπέρβλητα δύσκολη να βρεθεί, σκέψου η προφορά τους, για την οποία κανένας κερατάς δεν φρόντισε να γράφει, από τότε, με τα σημερινά φωνητικά σύμβολα.

  16. spiral architect said

    «Κυρά Φθημία, τ’ κρασιού άθρηπου, μην τουν φουβάση…»

    Μεγάλη κουβέντα αυτή. 😉
    (χικ!)

  17. sarant said

    Ευχαριστώ πολύ για τα νεότερα σχόλια!

    7: Ηλία δίκιο έχεις φυσικά, Κλαπάδος ήταν.

  18. andam said

    Αμάν καλέ …όλοι οι νησιώτες πέσαν να μας φαν΄ μόλις άκουσαν για την θεσσαλική προέλευση. Είμαστε καλόκαρδοι καλέ δεν τρώμε ανθρώπους για ντρέπεστε για μας χαχαχα Αλλά και η πηγή των πληροφοριών του atheofobos «Χίος τ΄ενάλιος πόλις Οινοπίωνος» από την Ε΄ εφορεία προϊστορικών και κλασσικών αρχαιοτήτων της Χίου είναι σοβαρή.

  19. 18 Μα δεν λέω ότι δεν είναι σοβαρή η πηγή –αλλά αν κατάλαβα καλά η πηγή λέει μόνο για τον αρχαϊκό εποικισμό, δεν εξηγεί μ’ αυτόν την ομοιότητα των διαλέκτων.
    (Εγώ δεν είμαι νησιώτης, μόνο εξ αγχιστείας, άσε που έχω και κάτι θεσσαλικό στο αίμα μου. Στο (μισό) χωριό μου πάντως, την Κύμη Ευβοίας, οι παλιοί έτρωγαν και κείνοι τα φωνήεντα)

  20. Αθηνητσι said

    @andam, atheofobos, αν οι πηγές είναι έγκυρες είναι φυσικά το νούμερο ένα, πόσο παλιές είναι όμως; Και που μπορούμε να το βρούμε το βιβλιο;

  21. andam said

    καλή συνέχεια σε όλους…το βράδυ πάλι!

  22. Βαγγέλης από τη Χίο said

    #18: Εννοείται πως δεν ντεπόμαστε για τους Έλληνες της ηπειρωτικής χώρας-ειδικά για τους Θεσσαλούς-, κι εμείς είμαστε καλόκαρδοι και φιλόξενοι. Όμως από την αρχαϊκή εποχή έχουν περάσει πολλοί αιώνες. Για παράδειγμα στη Χίο ήρθαν πράγματι άποικοι από τη Μαγνησία της Θεσσαλίας, όπως μαρτυρούν τοπωνύμια στη Χίο πχ Πελινναίο στη Χίο-Πελίννη στη Μαγνησία. Αν ήταν έτσι, θα έπρεπε οι Χιώτες να μιλάμε όπως πχ οι Βολιώτες, πράγμα που δεν ισχύει, αφού αργότερα ήρθαν οι Ίωνες κυρίως από Αττική που επιβλήθηκαν στους Θεσσαλούς.

  23. Θρασύμαχος said

    Ή πληροφορία ότι «όλοι οι δημόσιοι υπάλληλοι που υπηρετούσαν στις νεοαποκτημένες επαρχίες προέρχονταν σχεδόν αποκλειστικά από την παλιά Ελλάδα» μου θύμισε ένα παλιό άρθρο του Μπαλάσκα στην Ελευθεροτυπία (δεν βρίσκω λινκ) για την παρετυμολόγηση των Στρατήδων: παλιοελλαδίτες ληξίαρχοι ή απογραφείς, αγνοώντας την ιστορική και λεξιλογική αυτοτέλεια του τοπικού αυτού ονόματος, το καταχώριζαν εσφαλμένα ως «Ευστράτιος» και υποχωρούσαν μόνον αν τυχόν ο ίδιος ο ενδιαφερόμενος προέβαλλε επίμονες αντιρρήσεις.

  24. sarant said

    Ευχαριστώ για τα νεότερα!

    Επειδή έγινε (ιδιωτικά) μια ερώτηση, να διευκρινίσω ότι ο Παγανιστής δεν θα μπορεί να γράφει (τουλάχιστον με αυτό το ψευδώνυμο) στο ιστολόγιο, καταρχάς για έξι μήνες.

  25. Μπουκανιέρος said

    Νομίζω ότι η αρχαιοπρεπής εξήγηση είναι απίστευτη μπούρδα, για πολλούς και διάφορους λόγους, και αξίζει μια θέση στη λερναία σφαίρα (ξεκολλήστε απ’ την τρισχιλιετή!).
    Ο πιο απλός λόγος είναι ότι όλα τα νεοελληνικά ιδιώματα ή διάλεκτοι προέρχονται από την ελληνιστική κοινή και δεν έχουν καμία σχέση με τις εξαφανισμένες αρχαιοελληνικές διαλέκτους (με εξαίρεση πολύ περιθωριακές περιπτώσεις όπως τα τσακώνικα). Δεν έχω δει κανένα γλωσσολόγο να διαφωνεί στο σημείο αυτό.
    Έπειτα, τα μυτιληνιά ακολουθούν «το βόρειο φωνηεντισμό» (όπως λέει κι ο Τριανταφυλλίδης) και δεν έχουν κάποια ειδική συγγένεια με τα θεσσαλικά.

  26. Γρηγόρης Κοτορτσινός said

    Για τις βόρειες διαλέκτους (που τρώνε τα άτονα ι και ου κλπ) βλ. πρόχειρα http://www.greek-language.gr/greekLang/modern_greek/studies/dialects/thema_b_2/index.html
    Έχει και βιβλιογραφία εκεί

  27. Αθηνητσι said

    @26.
    Ευχαριστώ!

  28. # 24

    Κρίμα, έγραφε πολλά διασκεδαστικό πράγματα .. Φαίνεται πως τον πήρατε στα σοβαρά

  29. atheofobos said

    @12 Andam
    Δυστυχώς δεν είμαι στην Αθήνα που έχω το βιβλίο για να δω τι γράφει σχετικά με τον χάρτη που παραθέτει. Το βιβλίο μου το έχει χαρίσει μια από τους συγγραφείς και λογικά πρέπει να υπάρχει στην Εθνική βιβλιοθήκη και στο μουσείο της Χίου.

  30. atheofobos said

    Πάντως στην Βικιπαίδεια στο άρθρο για τον Πρώτο ελληνικό αποικισμό έχει τον αντίστοιχο χάρτη με αυτόν που έχω δημοσιεύσει και γράφει:

    Άλλοι πληθυσμοί της Θεσσαλίας και οι παλαιότεροι κάτοικοι της Βοιωτίας μετά την απώλεια των περιοχών τους κατέφυγαν στις περιοχές του Βορειοανατολικού Αιγαίου και εγκαταστάθηκαν αρχικά στην Λέσβο, την Τένεδο και τις Εκατόννησους (Μοσχονήσια). Οι πληθυσμοί αυτοί ονομάστηκαν αργότερα Αιολείς από το όνομα ενός Θεσσαλικού φύλου που συμμετείχε στην μετανάστευση. Οι Αιολείς, τα επόμενα χρόνια αποίκισαν την απέναντι Μικρασιατική ακτή η οποία ονομάστηκε Αιολίδα. Ο Ηρόδοτος αναφέρει την ίδρυση δώδεκα πόλεων στο τμήμα αυτό της Μικρασιατικής ακτής. Αυτές ήταν οι οι: Αιγές, η Αιγειρόεσσα, η Γράνεια, η Κίλλα, η Κύμη, η Λάρισα η Αιολίς, η Μύρινα, το Νέο Τείχος, το Νότιο, η Πιτάνη, η Σμύρνη και η Τήμνος

    http://el.wikipedia.org/wiki/%CE%A0%CF%81%CF%8E%CF%84%CE%BF%CF%82_%CE%B5%CE%BB%CE%BB%CE%B7%CE%BD%CE%B9%CE%BA%CF%8C%CF%82_%CE%B1%CF%80%CE%BF%CE%B9%CE%BA%CE%B9%CF%83%CE%BC%CF%8C%CF%82

  31. Alexis said

    #25: Μπουκανιέρε και μένα τα μυτιληνιά πιο πολύ τα μακεδονίτικα μου θυμίζουν (στην συγκοπή των φωνηέντων, στην μετατροπή του ε σε ι κλπ.) παρά τα θεσσαλικά. Και βέβαια σε καμία περίπτωση τα ηπειρώτικα.
    #6: Προφανώς έπεσες στην περίπτωση με τον υπεραιωνόβιο Θεσπρωτό! Μπορεί να ήταν π.χ. συνταξιούχος δάσκαλος ή καθηγητής. 🙂
    Πάντως οι περισσότεροι παππούδες στην Ήπειρο μιλάνε με προφορά (αρκετά βαριά κάποιες φορές).

  32. Αγγελική said

    Με τις περιορισμένες γλωσσολογικές μου γνώσεις αλλά με πολύ μεγάλη καχυποψία απέναντι σε ό,τι αφορά ερμηνείες που σχετίζονται με την τρισχιλιετή συνέχεια του ελληνισμού(!!) μοιράζομαι τις επιφυλάξεις των σχολίων 9 και 13 και μου ‘ρχεται να φωνάξω στον Μπουκανιέρο «Πέστα χρυσόστομε» !
    Νικοκύρη, τιμώντας την ιδιότητά σου ως απομυθοποιητή, νομίζω ότι πρέπει να δώσεις και εδώ τον αγώνα τον καλόν για να διερευνηθεί η σοβαρότητα των ερεισμάτων της ερμηνείας που αποδίδει τις ομοιότητες των προφορών στους αιολικούς αποικισμούς.

  33. Μπουκανιέρος said

    30 Εκτός θέματος.

    32 Μερσί.

  34. Αθηνητσι said

    Alexis δεν ηταν δάσκαλος. Ξανασυναντήσαμε το παπο- έτσι ήθελε να τον αποκαλούμε- και ηταν τσοπάνος απο τα 14 του. Δεν ήξερε να γράφει και να διαβάζει και έφυγε απο την περιοχή, Φιλιάτες, μόνο όταν πήγε φαντάρος. Όλοι οι κάτοικοι της περιοχής Ηγουμενίτσας που έχω συναναστραφεί, δεν είχαν ΊΧΝΟΣ προφοράς. Και οι μεγάλοι σε ηλικία. Διάβασε και το λίκνο του Γρηγόρη πιο πάνω, κάνει μία αναφορά για Θεσπρωτία ξέχωρα από την υπόλοιπη Ήπειρο. (Δεν το διάβασα με τη μέγιστη προσοχή πάντως..)

  35. Γρηγόρης Κοτορτσινός said

    Ο Μπουκανιέρος στο #25 έχει απόλυτο δίκιο.
    #6 και 31
    Το ιδίωμα της Θεσπρωτίας (όπως και τα ελληνικά ιδιώματα της Αλβανίας) δεν κόβει τα φωνήεντα γιατί δεν είναι βόρειο, είναι όχι νότιο, όπως νόμιζα, αλλά κεντρικό, όπως βλέπω εδώ http://www.greek-language.gr/greekLang/modern_greek/studies/dialects/thema_b_5_2/index.html

    Τώρα να προσθέσω και τη δική μου σοφία (γέλια εδώ). Επειδή και οι Βλάχοι της Ηπείρου, εξελληνιζόμενοι και γλωσσικά, χρησιμοποιούσαν και χρησιμοποιούν το κεντρικό ιδίωμα, υποψιάζομαι μήπως στη Θεσπρωτία και την Αλβανία χρησιμοποιούν το ίδιο για τον ίδιο λόγο…

  36. BLOG_OTI_NANAI said

    Δύο παλαιές μελέτες επάνω στα γλωσσικά μας ιδιώματα, οι οποίες αναφέρονται ως «αξιολογότατες συμβολές» στο περ. «Δελτίο του Εκπαιδευτικού Ομίλου«, τ. 5 (1915), σ. 285, και απ’ ότι είδα συνεχίζουν και σήμερα να αποτελούν βιβλιογραφική πρόταση, είναι:

    Για τη Θεσσαλία:
    Tζάρτζανος Αχιλέας, «Περί της συγχρόνου θεσσαλικής διαλέκτου», Aθήναι 1909

    Για τη Λέσβο:
    Kretschmer Paul, «Der heutige lesbische Dialekt verglichen mit den übrigen nordgriechischen Mundarten», Bιέννη 1905 (για ψηφιακή μορφή, βλ. ΕΔΩ)

    Ίσως υπάρχει και ΕΔΩ κάτι χρήσιμο;

  37. Το ίδιο θα υποπτευόμουν a priori κι εγώ. Αλλά πώς κατόρθωσες να μας παραπέμψεις τόσο στοχοθετημένα 🙂 σε σελίδα… που δεν υπάρχει ακόμα;

  38. Γρηγόρης Κοτορτσινός said

    🙂
    Η σελίδα δεν υπάρχει αλλά στην παράγραφο 1 λέει ότι «ο Trudgill εντάσσει τα επτανησιακά ιδιώματα στα κεντρικά μαζί με την πελοποννησιακή διάλεκτο και τα ιδιώματα της δυτικής Ηπείρου. Αν και αναγνωρίζει τις μεταξύ τους διαφοροποιήσεις, τονίζει ότι οι ομοιότητές τους είναι σημαντικότερες.»

  39. Αθηνητσι said

    @35.
    Δεν είμαι σίγουρη οτι κατάλαβα καλά αυτό με τους βλάχους. Στη Θεσσαλία πάντως υπάρχουν επίσης βλάχοι. Οι μεγαλύτεροι σε ηλικία δίγλωσσοι μιλούν ελληνικά με θεσσαλική προφορά. Δε μου ακούγεται σωστό η επιλογή κεντρικού ιδιώματος, πως εφαρμόζεται; Φαντάζομαι υιοθετήθηκε το ιδίωμα της περιοχής που κατοικούσαν. Αν θυμάμαι καλά, οι βλάχοι του Μετσόβου έχουν βαριά προφορά, καμία σχέση με Θεσπρωτούς.

  40. Νέο Kid Στο Block said

    Ο Γρηγόρης είναι Μέ(n)ταλιστ!! 😆
    (πώς τολμάτε να λέτε πως δεν υπάρχω! …που θάλεγε κι ο Νικολά Μπουρμπακί.)

  41. sarant said

    Ευχαριστώ για τα νεότερα!

    Το σχόλιο 36 αναδυθηκε από τη σπαμοπαγίδα κι έτσι χάλασε τον διάλογο μεταξύ 35-37-38.

  42. Voulagx said

    Συμφωνώ με το #25 του Μπουκάν και το #35 του Γρηγόρη. Οι Αρβανίτες της περιοχής της Πάργας μιλάνε τα ελληνικά με επτανησιακή σχεδόν προφορά.
    Όσο για τους Βλάχους, ε.. το λέει κι η παροιμία: «Εμείς οι Βλάχοι όπως λάχει». 🙂

  43. Γρηγόρης Κοτορτσινός said

    #39
    Αυτό που θέλω να πω είναι ότι η σταδιακή γλωσσική αφομοίωση των ορθόδοξων Αλβανών και Βλάχων (που σε ορισμένες περιοχές δεν έχει ολοκληρωθεί ακόμα) δεν μπορεί να έγινε παρά μόνο με κάποιο ιδίωμα που θα ομοίαζε περισσότερο με τα ελληνικά της εκκλησίας ή και το τυχόν σχολείου.
    Στην περίπτωση των ορθόδοξων πληθυσμών του Πογονίου, της Δρόπολης και της Τσαμουριάς η αρχική γλώσσα (=αλβανική) μπορεί να ξεχάστηκε εντελώς, προφανώς επειδή θα είχε ταυτιστεί με τον μεγάλο όγκο των εξισλαμισμένων. Υπάρχουν βέβαια και εξαιρέσεις, δηλαδή κάποια χωριά ήταν δίγλωσσα μέχρι το 19ο αιώνα ίσως και μέχρι σήμερα, με χαρακτηριστικότερα τα χωριά του Σουλίου, όπου ρόλο θα έπαιξε και η φυσική απομόνωση.
    Οι Βλάχοι τόσο των Τζουμέρκων (Σιράκο, Καλαρίτες, Ματσούκι κλπ) όσο και του Μετσόβου μιλούν ελληνικά με νότιο φωνηεντισμό. Αν συνάντησες βλάχο αν μιλά με την προφορά των Γιαννιωτών, αυτό σημαίνει ότι δεν έχει τα βλάχικα ως μητρική και ότι μεγάλωσε π.χ. στα Γιάννενα, όπου κόλλησε την προφορά των ντόπιων.

  44. Νέο Kid Στο Block said

    Ειλικρινής απουρία (ουόχι τρουλιά,τ’ουρκίζουμι!): Ημείς οι Ρουμελιώτις που υπαγόμαστι διαλεκτικώς ρε πιδιά; Στσ’ νότιοι , στσ’βόρειοι, ή στσ’ κιντρικοί 🙂
    (στη μπάλα πάντως παίζουμι δίτηρμα! «Ελλάδα είναι μέχρι τη Λαμία,από κεί και πάνω (κάτω) είναι Βουλγαρία(Αλβανία, αντιστοίχως) 🙂

  45. Γρηγόρης Κοτορτσινός said

    #44
    Αφού λες «ιμείς οι Ρουμιλιώτις» πας βουρ στα βόρεια. 🙂

  46. leonicos said

    @4 Αθεόφοβε, πήγα για μαλλί και βγήκα κουρεμένος. Κοίταξα όλες σου τις αναρτήσεις και φυσικά μπήκα και στους ΝΜεκρούς του Πολυτεχνείου. Εκείνη τη νύχτα εφημέρευα στο Ρυθμιστικό, στα εξωτερικά ιατρεία και κατόπιν στους θαλάμους. Φυσικά τους νεκρούς δεν τοπυς είδαμε εμείς, γιατί τους μετέφεραν απ’ ευθείας, αλλά ήσαν αρκετοί. εκείνο που κάναμε και με συγκίνησε που το είπες, είναι ότι παραλάσσαμε τα ονόματα, και αναπτύξαμε ένα κωδικό, αλλά δεν τηρήθηκε, ακριβώς για το ενδεχόμενο αιτήσεων μεταγενεστέρως. επίσης τους απαλάσσαμε από τα ενοχοποιητικά στοιχεία και βάζαμε ως αιτία εισόδου ‘τροχαίο’ και άλλα τέτοια. Θυμάμαι ένα παληκαράκι που του έβγαλα το σήμα της ειρήνης από το λαιμό, κι εκείνος θύμωσε και με είπε κλέφτη. Ευτυχώς μετά από λίγο το παρέλαβε η μητέρα του, ποπυ είχε βεβα’ίως καταλάβει γιατί το έκανα. Ήταν μια μεγάλη νύχτα που άλλοι την έζησαν πραγματικά.

    ειλικρινά, πρώτη φορά συνειδητοποιώ ότι ήσαν τόσο πολλοί οι νεκροί. Ήταν κι ο πατέρας του Διομήδη που προσπάθησε να κάνει διάφορα αργότερα, να πολιτευτεί νομίζω, πάντως να εκμεταλλευτεί το θάνατο του γιού του, και ψυχράνθηκα.

    Τρομερό κι αυτό που λες για τα ‘στρατιωτάκια’ που ξαφνικά μεταβάλλονται σε δολοφόνους.

  47. leonicos said

    @13 Βαγγέλη, καλός!!!! Δωδεκανήσιοι παίρναν στην κύπρια φίλη μου ως ντόπια, στη Ρόδο. Είχα και μια πανέμορφη συμμαθλήτρια από την Ικαρία, που στην αρχή νόμιζα ότι ήταν κρητικιά, αλλά δεν ελίχα εντρυφήσει στα κυηπριακά ακόμα

  48. leonicos said

    @25 Πές τα Μπουκανιέρο!

  49. leonicos said

    @25 Σε παινέσανε κι άλλοι!

  50. Μαρία said

    Πολύ γέλασα με την αθεόφοβη μπούρδα. Κι εγώ άκουσα στην Αγιάσο ένα σ παχύ παχύ αλλά δεν σκέφτηκα οτι η Λέσβος εποικίστηκε απο Βούλγαρους.

  51. atheofobos said

    @46 Leonicos
    Το ποστ μου ΟΙ ΝΕΚΡΟΙ ΤΟΥ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟΥ ΚΑΙ ΜΕΡΙΚΟΙ ΑΦΑΝΕΙΣ ΗΡΩΕΣ είναι από αυτά που μου έφαγαν αρκετό χρόνο για να μαζέψω τα στοιχεία αλλά είναι και από αυτά που μου έδωσαν ιδιαίτερη ικανοποίηση όταν το έγραψα και είμαι ευτυχής για το ότι από τον Μάιο 2009 , που ο blogger άρχισε να μας δίνει και τις στατιστικές επισκεψιμότητας στις αναρτήσεις, το έχουν διαβάσει περίπου 4.500 άτομα.
    http://www.atheofobos2.blogspot.gr/2008/11/blog-post_20.html

  52. Γς said

    Κι έχεις και τον Πάπα να λέει:
    «Ιν κουέστο κάτσο»
    Πιπέρι!

  53. Geom said

    @ 2,5
    Στη Λέσβο υπήρξαν χωριά όπως η Κώμη, το Μπαλτσίκ Χισάρ (Ν. Κυδωνίες), ο Κουκμήδος, το Σίγρι και ο Κλαπάδος με αμιγώς μουσουλμανικό πληθυσμό. Πολλοί από τους οικισμούς αυτούς σήμερα είναι μόνο ερείπια. Συναντούσες επίσης και αρκετές περιοχές με ισχυρή παρουσία μουσουλμάνων όπως ο Μόλυβος, το Σκαλοχώρι (Τσουκαλοχώρι), η Σκαμιά και κάποια χωριά της Γέρας και της Μυτιλήνης. Εξισλαμισμοί δεν φαίνεται να υπήρξαν, τουλάχιστον εκτεταμένοι. Οι περισσότεροι μουσουλμάνοι εγκαταστάθηκαν στο νησί ερχόμενοι από τα απέναντι παράλια κατά τον 17ο αιώνα. Ο πληθυσμός τους στις αρχές του 19ου αιώνα είχε αγγίξει το 20%. Λίγο πριν την ανταλλαγή πάντως, το 1895, ζούσαν στη Λέσβο 13.500 μουσουλμάνοι σε ένα σύνολο πληθυσμού περίπου 98.000 κατοίκων.

    Όσον αφορά την σχέση του λεσβιακού με το θεσσαλικό ιδίωμα, φυσικά και τα περί αρχαϊκού εποικισμού δεν πείθουν κανένα. Νομίζω ότι μπορεί ομοιότητες να υπάρχουν, υπάρχουν όμως και σοβαρές διαφορές. Βασικό π.χ. γνώρισμα της λεσβιακής διαλέκτου είναι ο τσιτακισμός που, αν δεν κάνω λάθος, απουσιάζει από τα θεσσαλικά ιδιώματα. Επίσης δεν ξέρω κατά πόσον μπορούμε να μιλάμε για ένα ενιαίο λεσβιακό ιδίωμα όταν υπάρχουν πολλά επιμέρους τοπικά ιδιώματα, όπως της Αγιάσου, της Αγ. Παρασκευής, της Στύψης, των χωριών γύρω από τη Μυτιλήνη κλπ. Εγώ για παράδειγμα, που κατάγομαι από την Β. Λέσβο, μετά δυσκολίας μπορώ να καταλάβω κάποιον από την Αγιάσο.

  54. Γεια σου Geom!

  55. BLOG_OTI_NANAI said

    41: Τα σχόλια έχουν ρυθμιστεί να έχουν πάντα έγκριση; Ρωτάω γιατί μερικά σχόλια που στέλνω εμφανίζουν τον γνωστό τίτλο για «έγκριση», ενώ άλλα, τα βλέπω αμέσως με το πάτημα της «Δημοσίευσης».

  56. Geom said

    Τα σέβη μου Δύτη, αν και για να με ειλικρινής σε ντρέπομαι λίγο. Βλέπεις άμα χρωστάς…

  57. sarant said

    53: Ευχαριστούμε πολύ!

    55: Όχι, έγκριση υπάρχει μόνο για το πρώτο σχόλιο κάποιου χρήστη. Ειδικά με τα δικά σου όμως, τα περισσότερα σχόλιά σου (αλλά όχι όλα) τα κρατάει, οπότε ή εσύ κάτι αλλάζεις (πχ. το μέιλ σου) κάθε φορά (ή σχεδόν κάθε φορά) ή κάτι πολύ μυστηριώδες συμβαίνει.

  58. ΕΦΗ ΕΦΗ said

    Νικοκύρη, άλμα αφήγησης 🙂 . Δεν είχε άλλο από τον καιρό του ειδυλλίου! Παντρεύτηκε ο παππούς την όμορφη καστανομάτα, (πρώην-πλέον) δασκάλα,Ελένη, όμως …το γλέντι συνεχίζεται.
    Απίθανοι αυτοί οι γλεντιστάδες του παλιού καιρού.Το χωρατό με τις ξεμασκουλωμένες αυλόπορτες με ενθουσίασε.Μου έφερε στο νου διάφορες κασκαρίκες που μηχανεύονταν κάτι κεφάτα βράδια στο καφενείο του παππού ή που άκουγα να λένε ότι είχαν σκαρώσει παλιότερα.
    Τα κάψαλα, είναι προφανώς οι φωτιές τ΄Αηγιάννη του Κλήδονα; Φουνάρες, η αντίστοιχη λέξη για μας.

  59. gbaloglou said

    Θυμάμαι ότι στο άρθρο του Melville Chater «History’s Longest Trek» (National Geographic, Νοέμβριος 1925) υπάρχει η φωτογραφία ενός ηλικιωμένου Τούρκου από την Λέσβο που έχασε τρεις γιους (σε μάχες κλπ με Έλληνες, υποθέτω). [Κάπου το έχω το συγκεκριμένο τεύχος, ψάχνοντας να το βρω στο διαδίκτυο έπεσα σε ένα Τουρκικό βιβλίο για την Ανταλλαγή των Πληθυσμών, δείτε εδώ.]

  60. BLOG_OTI_NANAI said

    57: Κατάλαβα. Το email ίσως είναι. Ευχαριστώ.

  61. Βαγγέλης από τη Χίο said

    #47 Leonicos: Και εμάς τους Χιώτες άλλοι μας περνούν για Κυπρίους και άλλοι για Κρητικούς
    #53 Geom: Δε γνώριζα για την ύπαρξη χωριών με Τούρκικο πληθυσμό στη Λέσβο και το έμαθα όταν διάβασα ένα βιβλίο για τα ελαιοτριβεία της Λέσβου. Κάποτε σε ένα ταξίδι από τον Πειραιά στη Χίο, μίλησα με ένα Μυτιληνιό συνεπιβάτη και έμαθα πως τα περισσότερα είναι ερειπωμένα. Πως και δεν εγκατέστησαν Μικρασιάτες πρόσφυγές; Τα χωριά αυτά είχαν και τζαμί ή ήταν πολύ μικρά;

  62. Geom said

    @61
    Όντως, σε κάποια τουρκοχώρια εγκαταστάθηκαν πρόσφυγες όπως στις Ν. Κυδωνίες και το Σίγρι. Κάποια άλλα έμειναν ακατοίκητα, μάλλον λόγω της γεωγραφικής τους θέσης, μακριά από τη θάλασσα και τις οδικές αρτηρίες σε ορεινές και δύσβατες περιοχές, όπως ο Κλαπάδος και ο Κουκμήδος. Τζαμί φαίνεται να είχαν, μάλιστα στον Κουκμήδο σώζεται και ένα χαμάμ.Τα οθωμανικά πάντως μνημεία της Λέσβου είναι μια πονεμένη ιστορία μιας και στη συντριπτική τους πλειοψηφία έχουν καταστραφεί.

  63. Γρηγόρης Κοτορτσινός said

    Για τα οθωμανικά της Λέσβου υπάρχει κι αυτό http://tinyurl.com/ormacvu

  64. gg said

    @ Geom, Νoικοκύρη. Που βρίσκεται ο Κουκμήδος; Ζω κοντά 14 χρόνια στο νησί και νόμιζα ότι λίγο πολύ το ήξερα, πρώτη φορά τον ακούω. Όσο για τα οθωμανικά μνημεία, καταστρέφονται ή γίνονται καταστήματα γεωργικών εφοδίων.

  65. a said

    για τον τουρκικο πληθυσμο της λεσβου midilli και τις σχεσεις με ελληνες εχει γραψει πολλα ο μυριβιλης κυριως στον βασιλη τον αρβανιτη απο την λεσβο ηταν οι χαειρεντιν μπαρμπαροσα και ο djemal pasha της τριανδριας των νεοτουρκων ο ελληνικος στρατος το 1912 κατελαβε με ελαχιστες απωλιες την λεσβο σε αντιθεση με την χιο οπου οι οθωμανοι αντισταθηκαν σκληρα οι οθωμανοι δεν αποδεχτηκαν την καταληψη αμεσα και εδωσαν το ονομα midilli στο γερμανικο καταδρομικο breslau που παρελαβαν οταν ταχθηκαν με τις κεντρικες δυναμεις τελος σε λημα της wikipedia ο αλεξης πανσεληνος μπερδευετε χρονολογικα με τον πατερα του ασημακη

  66. sarant said

    64: Εγώ δεν ξέρω. Ακούει ο Geom;

    65: Δεν διαπίστωσα μπέρδεμα.

  67. a said

    υπαρχει αναφορα στον αλεξη πανσεληνο με ημερομηνιες γεννησης και τελευτης αυτες του πατερα του ασημακη

  68. sarant said

    67: Ίσως υπήρχε, τώρα όμως το λήμμα για τον Αλεξη λέει γένν. 1943.

  69. Geom said

    Συγνώμη για την καθυστέρηση, μόλις τώρα μπόρεσα να συνδεθώ στο ίντερνετ. Ο Κουκμήδος βρίσκεται κάπου ανάμεσα σε Κάπη και Κλειώ. Πολύς κόσμος δεν τον ξέρει. Κι εγώ μόλις φέτος το καλοκαίρι τον έμαθα, όταν και τον επισκέφτηκα.

  70. sarant said

    Ευχαριστούμε!

  71. gg said

    Ευχαριστώ πολύ!

  72. Βαγγέλης από τη Χίο said

    #65 Α Ο Οθωμανός στρατιωτικός διοικητής Χίου το 1912 Ζιχνή μπέης, ως στρατιωτικός δε θα παρέδιδε το νησί χωρίς μάχη. Όταν είδε τα μετεσκευασμένα εμπορικά σε πολεμικά των Ελλήνων είπε: Πορτοκάλια και μανταρίνια έρχονται να φορτώσουν; Με την απόβαση των Ελλήνων στη περιοχή Κοντάρι, (11 Νοεμβρίου 1912) όπου υπήρξαν οι πρώτοι Έλληνες νεκροί (Χρυσολωράς και Ποθητός) εγκατέλειψε τη πόλη και οχυρώθηκε στα ορεινά του νησιού. Η μάχη του Αίπους ήταν η πλέον αιματηρή για τους Έλληνες που στα λευκά βράχια του βουνού ξεχώριζαν με τα σκούρα ενδύματα, εύκολος στόχος για τους ταμπουρωμένους Οθωμανούς. Μονάχα με τους πυκνούς κανονιοβολισμούς κυρίως του «Μακεδονία» κατορθώθηκε η παράδοση στις 21 Δεκεμβρίου.

    #69 Ευχαριστώ για τις πληροφορίες. Οι οικισμοί διακρίνονται ή είναι ολοκλητικά κατεστραμμένες οι οικίες;

  73. a said

    τα ελληνικα πλοια εκτελεσαν με φορητα πυροβολα εμμεσες βολες κατα στοχων που δεν ηταν ορατοι με την βοηθεια αυτοσχεδιων σκοπευτικων και παρατηρητων που διορθωναν τη βολη

  74. Βαγγέλης από τη Χίο said

    #73 Έτσι έγινε πχ ο βομβαρδισμός του Πιτυούς, της μονής Αγίων Πατέρων ή της Μονής Μουνδών, θέσεις όπου είχαν οχυρωθεί οι τούρκοι, από τις θαλάσσιες περιοχές των Καρδαμύλων και Βολισσού-Σιδηρούντας. Δεν υπάρχει λόγος να περιγραφεί όλη η επιχείρηση κατάληψης της Χίου. 🙂

  75. Geom said

    @72
    Όχι, σπίτια δεν σώζονται. Σε σχετικά καλή κατάσταση είναι τα χαμάμ, ενώ μπορείς να διακρίνεις και τα απομεινάρια κάποιων μύλων (μιλάω πάντα για Κλαπάδο και Κουκμήδο). Μάλιστα για τον Κουκμήδο λέγεται ότι λεηλατήθηκε από τους κατοίκους των γειτονικών χωριών μετά τη φυγή των Τούρκων.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: