Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Βρίζοντας και πολεμώντας πάλι

Posted by sarant στο 24 Μαρτίου, 2014


Συνηθίζω κάθε χρόνο, κοντά στην 25η Μαρτίου, να ανεβάζω ένα ή περισσότερα κείμενα σχετικά με την επανάσταση του 1821. Φέτος, κάπως το αμέλησα και ήδη φτάσαμε στην παραμονή. Ας διορθώσω λοιπόν την παράλειψη, αναδημοσιεύοντας ένα παλιό άρθρο, που δημοσιεύτηκε εδώ πριν από 4 χρόνια, στο οποίο έχω προσθέσει μερικά πράγματα με την ευκαιρία της επανάληψης. (Οι προσθήκες με γαλάζιο χρώμα).

Τις προάλλες θυμήθηκα ένα παλιό άρθρο που είχα διαβάσει στα Ιστορικά της Ελευθεροτυπίας. Δεν το είχα κρατήσει, όμως το βρήκα στο Διαδίκτυο. Είναι της Μαρίας Ευθυμίου, επ. καθηγήτριας του τομέα Ιστορίας Πανεπ. Αθηνών. Στο τέλος συμπληρώνω κι εγώ μερικά ηρωικά αθυρόστομα και μερικά με γλωσσικό ενδιαφέρον.

Η λαλιά, η καθημερινή ομιλία του ’21, δεν είναι εύκολο να μας είναι γνωστή στη φυσικότητα της. Οι αδροί και αμόρφωτοι χωρικοί που κράτησαν στους ώμους τους τον Αγώνα δεν είχαν τρόπο να αποτυπώσουν σε χαρτί την υφή και τη ροή του λόγου τους. Τα κείμενα και οι προκηρύξεις της Επανάστασης, τα Συντάγματα και οι αποφάσεις της συντάχθηκαν από άτομα υψηλής μόρφωσης, Φαναριώτες και προύχοντες, σε μια γλώσσα αποκαθαρμένη, πλούσια και επιμελημένη. Η αλληλογραφία των οπλαρχηγών, που θα μπορούσε, από την πλευρά αυτή, να μας μεταφέρει την υφή του απλού λόγου των αμόρφωτων η ελάχιστα μορφωμένων αυτών ανθρώπων, δεν Βοηθά, συχνά, ούτε κι αυτή, καθώς τη σύνταξη των μηνυμάτων και των επιστολών τους αναλάμβαναν οι «γραμματιζούμενοι» γραμματικοί τους. Αν το πρόβλημα αυτό για την ελληνική γλώσσα είναι μεγάλο, γίνεται αξεπέραστο και πελώριο όταν πρόκειται για τη γλώσσα των πολυάριθμων εκείνων αγωνιστών που ήταν αλλόγλωσσοι ή δίγλωσσοι, και μάλιστα σε γλώσσες προφορικές και όχι γραπτές, όπως συνέβαινε με τους Βλάχους και τους Αρβανίτες. Σπάνια από τα κείμενα-πηγές του Αγώνα μπορούμε να αντλήσουμε έστω μνεία γι’ αυτές: έτσι π.χ., ο Ν. Κασομούλης στα απομνημονεύματά του, τα τόσο πολύτιμα και λεπτομερή, αναφερόμενος σ’ ένα περιστατικό που αφορά τον -ως Υδραίο- αρβανιτόφωνο Κουντουριώτη, καταγράφει την παροιμία που αυτός ανεφώνησε εις άπταιστον αλβανικήν «βάτε με κάλε, έρδε με γκομάρ» (που θα πει «πήγε με άλογο, γύρισε με γαϊδούρι»). Κατά τον ίδιο τρόπο, ο Κ. Μεταξάς στα απομνημονεύματά του, αναφερόμενος σε μια ομιλία του Μάρκου Μπότσαρη προς τους συμπολεμιστές του Σουλιώτες, αρκείται να σημειώσει: «τους ελάλησεν εις την γλώσσαν των, αλβανιστί, οι δε λόγοι του ήσαν πλήρεις ενθουσιασμού και πατριωτισμού…». Το ότι οι αγωνιστές του ’21 -είτε ελληνόφωνοι είτε αλλόφωνοι είτε δίγλωσσοι- βωμολοχούσαν και έβριζαν είναι περισσότερο από βέβαιο. Οι βωμολοχίες αυτές μόνο σε λίγες περιπτώσεις καταγράφτηκαν κι έφτασαν ως εμάς· η ευπρέπεια που υποβάλλει ο γραπτός λόγος, καθώς και η επιδίωξη λόγιου λόγου που επέλεξαν οι περισσότεροι από τους αγωνιστές όταν αργότερα, μετά τον Αγώνα, έγραφαν τα απομνημονεύματα τους, δεν επέτρεψαν να γνωρίζουμε πολλά για το θέμα αυτό. Γνωρίζουμε ότι πριν από τις μάχες οι αντίπαλοι συνομιλούσαν κατ’ αρχάς ήρεμα, για να καταλήξουν -συνήθως αλβανιστί- σε ύβρεις αισχρές ο ένας για τη θρησκεία του άλλου, ύβρεις που από μόνες τους έδιναν το σύνθημα της μάχης και περιέγραφαν το μίσος και το πάθος. «Τούρκε, γαμώ την πίστη σου και το συκώτι σου», κραύγαζαν οι Έλληνες της Νάουσας, όταν κατά την εξέγερση τους έσφαζαν τους παλιούς τους φίλους Τούρκους συντοπίτες τους, όπως με φρίκη καταγράφει ο Κασομούλης στα απομνημονεύματα του. Οι «φιλοφρονήσεις», όμως, δεν λείπουν και μεταξύ συναγωνιστών και ομοφύλων: «σκατόβλαχο» αποκαλεί ο προύχοντας της Πελοποννήσου Κανέλλος Δεληγιάννης τον Κολοκοτρώνη, «αλιτήριο» και «εξωλέστατο» τον ιερωμένο Παπαφλέσσα ο επίσης ιερωμένος Π. Π. Γερμανός, «κερατοκαλόγερο» ο Μακρυγιάννης έναν καλόγερο, φίλο των Κολοκοτρωναίων.

Ο Μακρυγιάννης είναι στ’ αλήθεια πολύτιμη πηγή απτού, αμέσου και πηγαίου λόγου της εποχής, Ο πληθωρικός αυτός άνθρωπος γράφει ειλικρινά και παρορμητικά τα απομνημονεύματά του με τα λίγα γράμματα που μόλις έμαθε. Δεν γνωρίζει από ψευτοσυστολές και επιτηδεύσεις, γι’ αυτό κανείς μπορεί να βρει σ’ αυτόν λαγαρές φράσεις, όπως αυτές που χρησιμοποιεί για να περιγράψει την ανυποχώρητη αντίσταση που συνάντησαν οι Έλληνες εκ μέρους των αμυνόμενων Τούρκων, όταν επιχείρησαν να ανακαταλάβουν το κάστρο του Ακροκορίνθου, ένα κάστρο που λίγο πριν, από πανικό και φόβο, παρέδωσε στους επιτιθέμενους Τούρκους ο Έλληνας υπερασπιστής του Αχιλλέας, παρ’ ότι είχε επαρκή κάλυψη από άντρες, τρόφιμα και πολεμοφόδια, «…Οι Τούρκοι μας έβαλαν εις το κανόνι οπού δεν είδαμε πούθε να κάμωμε. Δεν ήταν ο Αχιλλέας, ο φρούραρχος της Διοίκησης, οπού τ’ αφήνει εφοδιασμένο και φεύγει· είναι Τούρκος, πολεμάγει δια την πίστη του. Ο Τούρκος έτρωγε ποντίκια και μας γάμησε το κέρατο με τα κανονιά και τις μπόμπες. Ο Αχιλλέας, αρνιά και κριάρια μέσα, τ’ αφήνει όλα και πάει ναύβρη τούς συντρόφους του οπού τον διορίσαν…».

Εκείνος, όμως, από τούς αρχηγούς του ’21 που χαρακτηριζόταν περισσότερο απ’ όλους για την ανεξέλεγκτη γλώσσα του ήταν ο Γεώργιος Καραϊσκάκης. Ορεσίβιος και αδρός, άνθρωπος που έζησε μέχρι τέλους της ζωής του τη φτηνή ειρωνεία όσων ήθελαν να θυμούνται πως ήταν «ο μούλος» «γιος της καλογριάς», βρήκε διέξοδο, για να ξεπεράσει την οργή του και να επιβληθεί σ’ ένα δύσκολο γι’ αυτόν κοινωνικό περιβάλλον, στον παραληρηματικό Βωμολοχικό λόγο. Η Βωμολοχία του ήταν τόσο συνεχής και έντονη που οι συναγωνιστές του χρειάστηκε να αποδεχθούν το ελάττωμα του αυτό ως «χούι», προκειμένου να μπορέσουν να συνυπάρχουν και να συμπολεμούν μαζί του.

Η αυτοσυγκράτηση αυτή δεν επιτυγχανόταν, πάντως, απ’ όλους τούς συμπολεμιστές του και σ’ όλες τις περιστάσεις. Να πώς απαντά ο Καραϊσκάκης στην πρόταση συμφιλίωσης που του στέλνει στα 1824 με επιστολή ο οπλαρχηγός της Ρούμελης Ν. Στορνάρης: «Γενναιότατε αδελφέ καπ. Νικόλα, …είδα όσα με γράφεις. Έχει και τουμπλέκια [τουρκικά όργανα του ιππικού] ο πούτζος μου, έχει και τρουμπέτες [ελληνικά όργανα]. Όποια θέλω από τα δυο θα μεταχειρισθώ…». Η ανταπάντηση ήρθε στο ίδιο κλίμα: «Επειδή έχεις και τουμπλέκια και τρουμπέτες βάστα, λοιπόν, διότι ο πούτζος μας και με τουμπλέκια και με τρουμπέτες θέλει σε κυνηγήσει…».

Σημερινή παρατήρηση: Όπως έχουμε ξαναγράψει (βλ. ειδικό άρθρο) στα κείμενα της περιόδου εκείνης, ας πούμε στον Μακρυγιάννη, δεν γινόταν διάκριση στη γραφή ανάμεσα σε τσ και σε τζ –ή, για να το πω αλλιώς, και το τσ και το τζ το γράφαν τζ. Όταν βλέπετε «έτζι», «τζεκούρι», «τζάκισες» δεν σημαίνει ότι πρόφεραν «έτζι» κτλ. Πρόφεραν «έτσι, τσεκούρι, τσάκισες». Κι έτσι, όταν βλέπετε «πούτζον», δεν προφερόταν έτσι, προφερόταν «πούτσος». Το γράφω αυτό επειδή έχει γεμίσει το Διαδίκτυο με νεόκοπους καραϊσκάκηδες του πληκτρολογίου που λένε για πούτζους.

Δευτερη προσθήκη: Ο Κασομούλης (3.109) διηγείται πως όταν μετά την Έξοδο του Μεσολογγίου κάποιοι από τη φρουρά του είχαν φιλοξενηθεί από τον Καραϊσκάκη, ένας από αυτούς, ο Δημ. Μακρής, κόμπασε: «Είδες, Καραϊσκάκη, πώς καβαλλίκευσε ο πούτσος μας τα κανόνια, κι εδιέβημεν και χωρίς την βοήθειάν σας;»

Πραγματικό, όμως, ρεσιτάλ ύβρεων απίστευτης σύλληψης και γλαφυρότητας περίμενε τους Οθωμανούς συνομιλητές του, όταν αυτοί έρχονταν σε επαφές μαζί του σε περιόδους που ο Καραϊσκάκης δεν βρισκόταν στις συνηθισμένες μέχρι το 1825 γι’ αυτόν συνδιαλλαγές μαζί τους για να κρατήσει το αρματολίκι των Αγράφων. Έτσι, στα 1823 ο Καραϊσκάκης λέει απευθυνόμενος στον απεσταλμένο του αρχηγού του τουρκικού στρατεύματος των Τρικάλων Σιλιχτάρ Μπόδα: «Έλα, σκατότουρκε… έλα Εβραίε, απεσταλμένε από τους γύφτους· έλα ν’ ακούσεις τα κερατά σας, -γαμώ την πίστιν σας και τον Μωχαμέτη σας. Τι θαρεύσετε κερατάδες… Δεν εντρέπεσθε να ζητείτε “από ημάς” συνθήκην με “έναν” κοντζιά σκατο-Σουλτάν Μαχμούτην -να τον χέσω και αυτόν και τον Βεζίρην σας και τον Εβραίον Σιλιχτάρ Μπόδα την πουτάνα!».

Οι ύβρεις του Καραϊσκάκη, διαλεγμένες μία μία, επιδιώκουν να καταδείξουν στον άτυχο Τούρκο συνομιλητή του τη νέα τάξη πραγμάτων, τις και νούργιες κοινωνικές και πολιτικές ισορροπίες που η Επανάσταση έφερε, και τη θέση, πια, που έχει ο Καραϊσκάκης μεταξύ των Ελλήνων· των Ελλήνων που, λίγο παρακάτω, προσδιορίζονται και πάλι από τον Καραϊσκάκη με το γνωστό του τρόπο ποιοι είναι: «Ιδού οι Έλληνες! Αυτοί σας χέζουν και τώρα και πάντα».

Ο Καραϊσκάκης ήταν, βέβαια, κάτι πολύ περισσότερο από αυτή τη ζωώδη βωμολοχία. Αυτός ο παλιός κλέφτης, με τους βάναυσους τρόπους και την ασαφή κατά τα πρώτα τέσσερα χρόνια του Αγώνα εθνική συνειδητοποίηση και στάση, θα εξελιχθεί μαζί με την Επανάσταση και θα την υπερασπίσει με την ίδια του τη ζωή, σε μια ευγενή τελική πορεία που ανέδειξε τη μαχητικότητα, την ευφυΐα, το πείσμα, την αντοχή, τη στρατηγικότητα και την παλικαριά του.

Εδώ τελειώνει το άρθρο, προσθέτω εγώ κάμποσα. Ένα διάσημο ξέσπασμα του Καραϊσκάκη για τον Μαυροκορδάτο και τους άλλους πολιτικούς, που το καταγράφει ο Κασομούλης χωρίς να το ωραιοποιήσει ή να το συμμορφώσει γλωσσικά: «Ποια Κυβέρνησις, καπιτάν Νότη; Το τζιογλάνι του Ρεΐζ εφέντη, ο τεσσερομάτης; Εγώ και άλλοι δεν τον γνωρίζομεν! Ή σύναξεν δέκα ανόητους, και τον υπέγραψαν δια τας ιδιοτελείας των; Ιδού ποιοί τον υπέγραψαν. Πρώτον εσύ, οπού όλα τα πράματα θέλεις να έρχονται με το ζουρνά. Ο Σκαλτσάς, όπου δεν είναι άλλο παρά καμπάνα μπαγκ-μπαγκ. Ο Μακρής ο μακρολαίμης, ο κρεμασμένος, οπού μόνον το κεφάλι ηξεύρει να ταράζει, ο Μήτζιος Κοντογιάννης, η πουτάνα, όπου αν ήτον γυναίκα δεν εχόρταινεν με 80.000 φορές  την ώραν, ο ξυνόγαλο-Γιώργος Τζιόγκας οπού στραβώνει τα χείλια με το τζιμπούκι και δεν ηξεύρει τι του γίνεται, και ο αδελφός μου ο Στορνάρης, ο ψεύτης. Δεν τον υπέγραψεν ο πούτζος μου, και να ιδώ την εκστρατείαν σας!»

Νεότερη προσθήκη: Από τον Κασομούλη, άλλα δυο του Καραϊσκάκη.

Μετά την ήττα στο Χαϊδάρι, ο Καραϊσκάκης αποσύρεται στην Ελευσίνα μαζί με τον Φαβιέρο, με τον οποίο είχαν μαλώσει, και στέλνει στον Κασομούλη το εξής γράμμα: «Αδελφοί. Μανθάνω ότι ετοιμάζεσθε να εκστρατεύσετε. Εβραίος ήμουν και βαπτίσετέ με. Τρέξατε με την βοήθειάν σας όσον τάχιστα, διότι ηύρα τον διάολό μου εδώ με μερικές σαπιοκοιλιές και από τον Χαβίνον».  Λέγοντας «σαπιοκοιλιές» εννοεί εκείνους που είχαν καταφύγει από δειλία στη Σαλαμίνα. Χαβίνος είναι παρατσούκλι που είχε δώσει στον Φαβιέρο, και, όπως εξηγεί ο Βλαχογιάννης σε υποσημείωση, η λέξη αυτή σήμαινε ΄βλάκας’ και ήταν ακόμα ζωντανή (τότε που έγραφε) στα Σάλωνα.

Επίσης, όταν διορίστηκε από την Εθνοσυνέλευση της Τροιζήνας μέλος της Αντικυβερνητικής Επιτροπής ο προύχοντας της Λιβαδειάς Γιαννούλης Νάκου, που είχε φήμη ανίκανου ανθρώπου, ο Καραϊσκάκης του έστειλε γράμμα (Κασομούλης 3.336): «Γιαννούλη, με το κάμωμά σου, εάν κρυφθείς υπό την σύζυγό σου θα σε εύρει ο πούτσος του Μεταξά’ εάν έβγεις έξω, δεν γλιτώνεις από το σπαθί μας. Να τραβήξεις χέρι, να παραιτηθείς». Ο Βλαχογιάννης θεωρεί απίθανο να στάλθηκε όντως το γράμμα και πιστεύει ότι απλώς το είπε ο Καραϊσκάκης στους άλλους Ρουμελιώτες. Ο Μεταξάς είναι ο κεφαλονίτης αγωνιστής και πολιτικός Ανδρέας Μεταξάς και δεν ξέρω αν είχε φήμη για τις επιδόσεις του αυτές.

Ένα επίσης γνωστό απόσπασμα του Μακρυγιάννη: Διορίζεται ο Κουντουργιώτης, διορίζει και τον Σκούρτη το Νυδραίον αρχιστράτηγόν του, κι’ όσο ήξερε ο ένας ήξερε κι’ ο άλλος από πόλεμον. Τότε μπήκαν σε δυσαρέσκεια όλοι οι σημαντικοί αρχηγοί οπού ’ταν εκεί, οπού είδανε το Σκούρτη αρχιστράτηγον απάνου– εις τον Καρατάσιον, εις τον Καραϊσκάκη, εις τον Χατζηχρήστο, εις τον Τζαβέλα και εις τους άλλους. Ο Κουντουριώτης, κουτός, αφού είδε οπού ’ναι αυτός αμαθής από αυτά, αντίς να βάλη αρχηγόν να σώση την πατρίδα κι’ αυτός να δοξαστή, κατά δυστυχίαν από το «όμως» δεν ξέρει άλλο, και έβαλε τον Σκούρτη να διοικήση και να οδηγήση και τους αρχηγούς της ξηράς ο θαλασσινός, απλός αξιωματικός – ούτε και της θάλασσας τον πόλεμον δεν τον γνώριζε καλά. Έλεγε των στεργιανών, «Όρτσα, πότζα!» Εκείνοι έλεγαν «Τι λέγει αυτός, γαμώ το καυλί τ’;» Τέλος πάντων ο πατριωτισμός όλων αυτεινών και της συντροφιάς τους, η ψύχωση της φατρίας και η διαίρεση κι’ ο ενφύλιος πόλεμος και η διχόνοια των μεγαλοκέφαλων Κωλέτη και Μαυροκορδάτου, δια να μην δοξαστή ο ένας και χάση ο άλλος, και το «όμως» του Σκούρτη και το «καυλί» των Ρουμελιώτων – ο Μπραΐμης μπήκε στη Πελοπόννησο και την έκαμε γη Μαδιάμ όχι από την παληκαριά των Αράπηδων, αλλά από αυτά οπού λέγω. Δεκάξι χιλιάδες ασκέρια, το άνθος των Ελλήνων, Ρουμελιώτες, Πελοποννήσιοι – ύστερα βγάλαν και τους αρχηγούς τους από τη Νύδρα – Σπαρτιάτες κι’ απ’ άλλα μέρη, όλοι αυτείνοι κάθονταν εις τις Χώρες και εις τ’ άλλα χωριά και τρώγαν αρνιά και κόττες, κι’ ο Αράπης όταν τους εύρισκε τους ξεποδάριαζε κυνηγώντας. Αυτά κάνει η διαίρεση και η διχόνοια.

Εκτός από τον Μακρυγιάννη, τα αποσπάσματα αυθεντικής λαϊκής λαλιάς που έχουν διασωθεί από το 1821 είναι ελάχιστα. Για παράδειγμα, όλα τα κείμενα που δημοσιεύτηκαν στα «Ελληνικά Χρονικά», την εφημερίδα του Μεσολογγιού, μόνο τέσσερα είναι σε κάπως λαϊκή γλώσσα. Ένα το παραθέτει ολόκληρο ο Κ. Σιμόπουλος στο βιβλίο του Η γλώσσα και το Εικοσιένα, γράμμα του Σουλιώτη Λάμπρου Βέικου προς τον διοικητή του αλβανικού σώματος των πολιορκητών, τον Ταΐρ Αμπαζή, που ήταν προσωπικός του φίλος. Βέβαια κι αυτό δεν είναι εντελώς αυθόρμητος λόγος, αφού μάλιστα στάλθηκε με τη συγκατάθεση όλων των καπεταναίων:

Ενδοξότατε Ταΐραγα.

Ημείς είμασθεν φίλοι και οι περίστασες της θρησκείας το έφεραν να πολεμήσομεν, όμως πάντοτες η φιλία μας ας τρέχει. Φίλε μου, οπού έχεις δύο φορές οπού ήλθες εις αντάμωσιν διά να μεσιτεύσεις να παραδοθεί το Μεσολόγγι, ακόμη βλέπω οπού ο Ρούμελης μας ζητεί δυο τάμπιες διά να βάλει ανθρώπους του. Ηξεύρετε πολύ καλά ότι τον Θεόν τον έχομεν μαζί και η ελπίδα μας κρέμεται από εκεί, όθεν ως φίλον σε αφήνω να στοχασθείς ότι ένα κάστρο με τζεμπιχανέδες, με ζαϊρέν, με νερό και καθεξής όλα τα χρειαζούμενα, εις αυτόν τον καιρόν και ημείς εδώ μέσα, να το παραδώσομεν θα έχομεν πρώτον την συνείδησιν του Θεού, και δεύτερον την κατηγορίαν όλου του κόσμου, και ξεχωριστά εσένα τον φίλον μας, οπού εις αυτό είμεθα βέβαιοι ότι όχι μόνον δεν θα εύρομεν εις το εξής τόπον να ζήσομεν, παρά ούτε διά το όνομά μας θα ερωτήσει κανένας, τόσον μισητοί θα είμασθεν, όσον από τον Θεόν, τόσον και από την ανθρωπότητα, μπιλμέμ και από τους ιδίους εδικούς μας φίλους μας· όθεν του Ρούμελη χώρισέ του το παστρικά καθώς μας γνωρίζει, ότι να ηξεύρει καλά, χωρίς να κάμει γιουρούσι να έμβει με το σπαθί του Μεσολόγγι δεν παίρνει.

Ταύτα και μένω ο φίλος σου Λάμπρος Βέικος

Προς τούτοις λάβε τέσσερες μποτίλιες ρούμι να τες δώσεις τους μπαϊρακτάρηδές σου όταν θα κάμουν το γιουρούσι

Το κακό το κάναν, όπως λέει και πιο πάνω το άρθρο, οι γραμματικοί, που ακόμα κι όταν μεταδίναν κουβέντες των αγωνιστών τις αποστείρωναν γλωσσικά. Μερικοί τουλάχιστον έγραψαν αναμνήσεις για τα όσα έζησαν. Άλλοι ελάχιστα έγραψαν ή καθόλου. Ο Γ. Γαζής, γραμματικός του Καραϊσκάκη, έγραψε οχτώ σελίδες όλες κι όλες (ο άλλος γραμματικός του όμως, ο Αινιάν, ευτυχώς έγραψε πολλά). Ο Βασ. Γούδας, γραμματικός του Μαρκομπότσαρη, δεν έγραψε αράδα. Ο γραμματικός του Μιαούλη, ένας σοφολογιότατος από τη Σμύρνη με το καταπληχτικό όνομα Ικέσιος Λάτρης, έγραψε πολύ για πολλά –όχι όμως για τον ναυτικό πόλεμο και τον Μιαούλη. Ο Σιμόπουλος δίνει το εξής ανέκδοτο. Ο Μιαούλης του είχε ζητήσει να γράψει στην Ύδρα να του στείλουν καραβόσκοινο. «Παρακαλούμεν όπως μεριμνήσητε δι’ αποστολήν καμίλου», γράφει ο Ι. Λάτρης και πάει το χαρτί στον ναύαρχο για υπογραφή. «Τι γκαμήλα γράφεις μωρέ; Γούμενα γράψε!».

Προσθήκη: Ωστόσο, όπως είχαμε αναφέρει στο παλιό άρθρο, η έκθεση του Μιαούλη για τη ναυμαχία του Γέροντα είναι γραμμένη σε στρωτή δημοτική. Μπορείτε να τη διαβάσετε εδώ, χάρη στη φίλη Μαρία που έκανε τον κόπο να την αντιγράψει.

Κι άλλο ένα σχετικό, με τον Κολοκοτρώνη, που διάταξε τον γραμματικό του να ζητήσει τυρί από ένα μοναστήρι. Έγραφε κι απόγραφε αυτός, γέμιζε σελίδες. Οπότε τις παίρνει ο Κολοκοτρώνης, τις σκίζει και γράφει: «Γούμενε τυρί. Κολοκοτρώνης».

147 Σχόλια to “Βρίζοντας και πολεμώντας πάλι”

  1. Αριστείδης Καρατζόγλου said

    Πρώτος; Παρθενική πρωτιά!

  2. Αριστείδης Καρατζόγλου said

    Η συγκίνηση οδήγησε μάλλον σε πλεονασμό. 🙂

  3. Ἀρχιμήδης Ἀναγνώστου said

  4. leonicos said

    Πριν τον Γς κι όπου νά ‘ναι

  5. leonicos said

    Χωρίς τον Γς στον παράδεισο

  6. leonicos said

    Και τοχειρότερο, είναι τυφλός! Μια φορά με είδε και με είπε νόστιμο! (Δεν συνιστώ να το κάνετε κι εσε’ις). Τη δεύτερη φορά… μπορεί να με πει και κούκλο

  7. Γς said

    >«Γούμενε τυρί. Κολοκοτρώνης».
    😉

    Καλημέρα Λεώ

  8. leonicos said

    Κόσμιε κύριε Αρχιμήδη Αναγνώστου, σε 2ο πρόσωπο σ’ εσάς μιλάω, μόνο αυτό είπε ο Μακρυγιάννης;

  9. Γς said

    6:
    Ομορφούλη σε είπα.
    Δεν είσαι;

  10. spiral architect said

    Καλημέρα και καλή βδομάδα. 🙂
    Ωραία και η σημερινή σου ανάρτηση. Ούτε τύποι, ούτε πρωτόκολλα και τα γραπτά στεγνά:
    «Γούμενε τυρί. Κολοκοτρώνης»
    λες και τον είχε εμπρός του. 😀

    Σημερινή σημειολογική ανάρτηση του Χρ. Κάσδαλη:
    «Κι όσο για τον οπλισμό, τα πιο αποτελεσματικά όπλα που βρέθηκαν τότε σε ελληνικά χέρια ήταν αυτά που κάποιοι άρπαξαν από τον εχθρό σπάζοντάς του το κεφάλι με μια κοτρώνα ή με ό,τι άλλο βρέθηκε πρόχειρο τη στιγμή της ανάγκης. Αυτό είναι άλλο ένα μεγάλο δίδαγμα της επανάστασης, πολύ χρήσιμο -με τη μεταφορική έννοια- στους δύσκολους καιρούς που ζούμε και στις προκλήσεις που έχουμε μπροστά μας.»

    Κυκλοφορούσε ρούμι τότε στην επαναστατημένη Ελλάδα; 🙄

  11. spiral architect said

    Λεό και ΓουΣού και … τα παιδία παίζει!

  12. sarant said

    Καλημέρα, ευχαριστώ πολύ για τα πρώτα σχόλια!

  13. Νεο Kid Στο Block said

    Πολυ μου αρεσε το σημερινο αρθρο! (Ο Σιγκμουντ πιθανως να ειχε κανα δυο πραματακια να συμπερανει εξ αυτης μου της δηλωσης,…αλλα ποιος τον μαμει κι αυτον! 🙂 )
    Το »γαμω το καβλι’μ!» βεβαιω πως λεγεται ακομα στ’Ρουμελ’ 🙂

  14. Καλημέρα
    Στις νεότερες προσθήκες από Κασομούλη στο τέλος της πρώτης εκείνο το «ζωντανή’ είναι μάλλον σε λάθος γένος

  15. Ἀρχιμήδης Ἀναγνώστου said

    Κύριε Λεώνικε, θεωρώντας τὸ ϊστολόγιο μιὰ σχεδὸν καθημερινὴ παρέα, ἔλαβα τὸ θάρρος νὰ παραπέμψω σ’ἕνα σχετικὸ μὲ τὸ θέμα τραγούδι γιὰ νὰ κάνω πιὸ εὔθυμη τὴ συζήτητση. Τὸ κάνω καὶ στὴν πραγματικὴ ζωή, μὲ τὴ διαφορὰ ὅτι δὲ βάζω σύνδεσμο ἀλλὰ τραγουδαώ. Δὲν ἤξερα ὅτι θὰ σᾶς ἐνοχλήση, ἀλλὰ νὰ σᾶς πῶ τὴν ἀλήθεια μοῦ εἶναι ἀδιάφορο. Ἂν καὶ οἱ ἄλλοι θαμῶνες ἔχουν τὴν ἴδια ἄποψη μὲ σᾶς, δὲ θὰ τὸ ἐπαναλάβω. Θὰ ἐπιυθυμοῦσα πᾶντως νὰ μὴ μοῦ ἀπευθύνετε τὸ λόγο οὔτε εὐθέως οὔτε πλαγίως, ὅπως στὸ ἑξῆς θὰ κάνω κι ἐγώ

  16. Γς said

    10:
    >Κυκλοφορούσε ρούμι τότε στην επαναστατημένη Ελλάδα;

    >Ο Σκαλτσάς, όπου δεν είναι άλλο παρά καμπάνα μπαγκ-μπαγκ

    Χτυπούσαν καμπάνες στην τουρκοκρατία;

  17. Γς said

    15:
    >Θὰ ἐπιυθυμοῦσα πᾶντως νὰ μὴ μοῦ ἀπευθύνετε τὸ λόγο οὔτε εὐθέως οὔτε πλαγίως

    Σε ήχο πλάγιο! Του αρέσει του Λεώ

  18. sarant said

    16: Καλή ερώτηση, αλλά νομίζω ότι χτυπούσαν, στα μέρη που δεν υπήρχαν Τούρκοι. Καμπάνα μπαγκ-μπαγκ, εννοεί ο Καραϊσκάκης πως ο Σκαλτσάς ήταν υποχείριο/παπαγαλάκι άλλων, θα λέγαμε σήμερα, έλεγε κι έκανε ό,τι του έλεγαν.

    14: Λέξη ζωντανή, το πρόσθεσα.

  19. spiral architect said

    Η αντίθεση. Μια ωραία «χτενισμένη» και πολιτισμένη ομιλία:
    (από το Κέντρο Λειτουργίας και Διαχείρισης Δικτύου ΕΚΠΑ)

    Θεόδωρος Κολοκοτρώνης: Ὁμιλία πρὸς τοὺς Γυμνασιόπαιδες στὴν Πνύκα


    Τελειώνω τὸ λόγο μου. Ζήτω ὁ βασιλεύς μας Ὄθων! Ζήτω οἱ σοφοὶ διδάσκαλοι! Ζήτω ἡ Ἑλληνικὴ Νεολαία!

    Την συνέταξε μόνος του; Αν όχι, ξέρει κανείς, ποιος ήταν ο συγγραφέας των ομιλιών του στα χρόνια του Όθωνα;

  20. leonicos said

    Και το άσχετο, εκτός Γς.

    Περί , επειδή το ζήτημα μ’ έχει απασχολήσει πολύ.

    Χθες ρώτησα τι σημαίνει Ρέπιο, μια λέξη που βρήκα στην Πολυδούρη.
    Ο Σερ Σαρ είχε την ευγενή καλοσύνη να μου απαντήσει διεξοδικότατα, αλλά δεν παρέλειψε και να με καρφώσει, θυμίζοντάς μου ότι κι εγώ έχω μιλήσει περί λεξιπενίας.

    Φυσικά παραδέχτηκατο αυταπόδεικτο, ότι κι εγώ πάσχω από κάποιας μορφής λεξιπενία, εφόσον μου διαφεύγουν πολλές λέξεις που είτε είναι ομπσολίτ πεπαλαιωμένες, είτε είναι πολύ μοντέρνες, ή φοριούνται στα κανάλια, που δεν τα παρακολουθώ. Είναι φυσικό.

    Όταν συμμετείχα πιο ενεργά στο slang.gr, που το έχω παραμελήσει δυστυχώς λόγω Σαραντάκου, ένα πολύ ωραίο χώρο επίσης, με πολύ καλά παιδιά, είχα σχεδόν δηλώσει ότι ΔΕΝ θα συμβάλω και πολύ στο σλανγκ, διότι δεν το κατέχω. Δεν έχω κυκλοφορήσει σε ανάλογους χώρους, δεν έχω συνανστραφεί ανάλογους ανθρώπους και δεν είχα πολύ περιβάλλον που θα χρειαζόμουν σλανγκ. τους λόγους μπορεί να τους συναγάγει κανείς από τα όσα είναι γνωστά για μένα εδώ μέσα. Έτσι είχα περιοριστεί κυρίως σε σχολιασμούς, ετυμολογικά και άλλα συναφή. Είναι αλήθεια ότι από το slang.gr, περισσότερο ωφελήθηκα εγώ παρά εκείνο. Το ίδιο συμβαίνει και με το παρόν ιστολόγιο. είναι τ’όσοι οι θησαυροί που έχουν κυκλοφορήσει εδώ μέσα, που κάποια στιγμή σκέφτηκα ότι πρέπει να τους συμμαζέψω και να τους εντοπίσω, ώστε να μπορώ ν’ ανατρέχω. Ταυτόχρονα διέκρινα και πολλές ηλε-φιλίες, και μεταξύ σας και μ’ έμένα, για τις οποιες είμαι ευγνώμων.

    Επιστρέφω στα περί την λεξιπενία.
    Η λεξιπενία έχει πολλές μορφές. Η πρώτη είναι όταν κάποιος δεν μπορεί να ξεχωρίσει παρεμφερείς σημασίες ή θεωρεί δυο λέξεις με παρεμφερή σημασία ταυτόσημες, π.χ. κατακρατώ ν διακρατώ. Δεύτερον, όταν από ένα δεδομένο θέμα κάποιος μπορεί να παραγάγει (και να χρησιμοποιήσει ενεργητικά) λιγότερες λέξεις από κάποιον άλλο. Π.χ. από το κρατώ ( εγκρατεύομαι. Τέταρτον όταν δεν μπορεί να καταλάβει ή να χρησιμοποιήσει γνωστές σχετικά λέξεις, π.χ δοκησίσοφος, σοφολογιώτατος, εμβαλωματικός… παραδέχομαι βέβαια ότι το ‘σεισίχθων’ δεν ανήκει εδώ, αλλά εν πάση περιπτώσει (είχα γράψει αρχικά εν πάσει περιπτώσει κι ευτυχώς το είδα έγκαιρα, τέτοια πάντα θα γίνονται) και το σείω γνωστόο είναι και η χθων (χθόνιες θεότητες κ.α.), Βέβαια το χρησιμοποίησα σ’ ένα λογοτεχνικό κείμενο, στο οποίο πρέπει κανείς να είναι κάπως πιο απαιτητικός. Αμέσως πιο κάτω χρησιμοποίησα το νεότευκτος… δεν νομίζω ότι δυσκολεύει ένα φυσικό ομιλητή της γλώσσας μας με στοιχειώδη παιδεία κι επαρκή επικοινωνία.

    Εκτός από τη λεξιπενία, υπάρχει βέβαια και η λεξιμωρία (νεότευκτος όρος), για την οποία δεν έχουμε πει τίποτα, αν κι εμμέσως την καταχερίζεις με τα μεζεδάκια. Λεξιμωρία είναι π.χ. να βαφτίζεις το σουβλατζίδικό σου Ιχώρ (διότι ο αφελής αναφέρεται μόνο στο αίμα των θεών, ενώ σημαίνει οτιδήποτε ασπρουδερό σωματικό υγρό, ακόμα και το πύον), ή να γράψεις οινόφλυγας αντί για μεθύστακας, ή πύαρ αντί για πρόγαλα, σε μη ιατρικό περιβάλλον. Εντούτοις, ρωτάω, γιατί αφήνουμε τόσες όμορφες λέξεις ν’ αχρηστευθούν; Δεν πρέπι κάποιος να τολμήσει να τις επαναφέρει, κι ας τον κατηγορήσουν κάποιοι για…. ό,τι νά ‘ναι.

    Αυτά, σεντόνιασα πάλι.

    Και κάτι άσχετο, αλλά με Γς. Τώρα τελευταία πολύ ασεξουαλικός έχει γίνει. Μπας κιι ετοιμάζεται ν’ αγιάσει;

  21. leonicos said

    Από το @20 Κι ένα αστείο που το ξέχασα: Υπήρξε φροντιστήριο νομίζω που λέγεται Διακρότημα. Εκεί διδ’άσκουν φιλόλογοι, αρχαία ελληνικά υποθέτω. Η λέξη διακρότημα δεν μαρτυρείται. μαρτυρείται το διακροτώ που σημαίνει κυρίως ξεπαρθενεύω

  22. leonicos said

    «βάτε με κάλε, έρδε με γκομάρ»… εδώ ολόκληρος Τρικούπης αναφώνησε ‘άστε ντούα’ έτσι θέλω.

    χούι, η λέξη ρώσικη, γνωστής σημασίας, Στα ελληνικά πρέπει να μπήκε επί Ναυάρχου του ρωσικό στόλου Κουντουριώτη και μετέπεσε σε βίτσιο.
    Άρα τα δάνεια δεν παίρνουν πάντα τη χειρότερη δυνατή σημασία. Βεβαίως την παίρνουν συχνά, επειδή στην αρχήδρουν ως ευφημισμοί ή συγκαλύψεις

  23. leonicos said

    Οι «φιλοφρονήσεις», όμως, δεν λείπουν

    Κάποια μέρα θα φέρω εδώ μεταφράσεις των σουμεριακών Ύμνων προς την Ινάνα. «Το μ@@@@ σου είναι το πιοο ωραίο σεγη και ουρανό»

  24. # 18

    Νίκο η διόρθωση δεν πέρασε στο κείμενο

  25. Γς said

    20:
    >Και κάτι άσχετο, αλλά με Γς. Τώρα τελευταία πολύ ασεξουαλικός έχει γίνει. Μπας κιι ετοιμάζεται ν’ αγιάσει;

    Μα έχω ήδη (σχεδόν) αγιάσει

  26. leonicos said

    τον Ταΐρ Αμπαζή, που ήταν προσωπικός του φίλος.

    Αυτό είναι το δράμα. Βιώθηκε το 22, βιώνεται σήμερα στο Ισραήλ, πιθανώς βιώθηκε και στην Κύπρο… και ασφαλώς αυτά είναι παραδείγματα που έχω απλώς εγώ υπ’ όψη. Είχα ένα ειδικευόμενο από το Σουδάν, εξαιρετική προσωπικότητα αλλά πολύ θρήσκος. Τον αγαπούσα τόσο πολύ που έδωσα τ’ όνομά του στον ήρωα ενός μυθιστορήματός μου. Κια με αγαπούσε και αυτός. Επί χρόνια τρωγόμουνα να τον ξαναβρώ και ρωτούσα όλους τους σουδανλέζους γιατρούς που συνατούσα. Μετά από μακριά σιωπή μου μήνυσε: κ. Κ βρίσκομαι στην Ελλάδα, σας αγαπώ κι εγώ πάρα πολύ, αλλά για λόγους αρχής ΔΕΝ πρέπει να σας συναντήσω.

  27. spiral architect said

    @21: Διακρότημα στην ακουστική είναι η σύνθεση γειτονικών συχνοτήτων – ταλαντώσεων, γνωστότερη και σαν φάλτσο. 😉

  28. leonicos said

    @25 Κάτι είχα καταλάβει αγόρι μου. Πόσα κεράκια θέλεις να σου ανάβωστη χάρη σου

  29. leonicos said

    @11 Γιατί όχι ρε Σπειροειδή; Τι κακό έχει; Όταν έχουμε κάτι το λέμε. Κι αν δεις τις πρόσφαρτες προσφορές του Γς, είναι καταπληκτικές

  30. Γς said

    26:
    >σας αγαπώ κι εγώ πάρα πολύ, αλλά για λόγους αρχής ΔΕΝ πρέπει να σας συναντήσω.

    ?

    Αχ, αυτοί οι θρήσκοι ειδικευόμενοι και ποστντόγκ</a?
    γενικώς

  31. Νέο Kid Στο Block said

    ur5 kisim gu-du-ka (Σουμεριακή παροιμία) = «…smells, cheese of the anus…» !!?
    Oρίστε : http://blog.inkyfool.com/2012/07/ur5-kisim-gu-du-ka.html
    (Άκου «cheese of the anus» 😦 μήπως οι Σουμέριοι είχανε ξεχάσει κανα κεφάλι καμαμπέρ και χάλασε; 🙂 ) ήθελα νάξερα ποιοι αχάππαροι μεταφράζουν αυτές τις αρχαίες σφήνες…άμα ο μεταφραστής δεν είναι μηχανικός να τζινάβει λίγο, ή έστω αρχιτέκτονας ρε παιδί μου…μάμησέ τα!)

  32. sarant said

    18-24: Πέρασε: όπως εξηγεί ο Βλαχογιάννης σε υποσημείωση, η λέξη αυτή σήμαινε ΄βλάκας’ και ήταν ακόμα ζωντανή (τότε που έγραφε) στα Σάλωνα.

  33. # 32

    Ξέχνα το Κιντ, μαθηματικός πρέπει νάναι γιατί δεν φτάνει να τα τζινάβει, πρέπει και ν τα μπενάβει

  34. Νέο Kid Στο Block said

    33. Ε, εντάξει. Και οι μαθηματικοί μηχανικοί (κάποιου είδους) είναι ,αλλά δεν το ξέρουν! (επεξεργάσου το λίγο αυτό, είναι πολύ προχώ και ψαγμένο. 🙂 )

  35. # 34

    Ναι…όταν σκεπτόμαστε μηχανικά !!!

  36. Πάντως πέρα από πλάκες οι πιο δυνατοί στα μαθηματικά που έχω γνωρίσει μηχανικοίήτανε ή φυσικοί

  37. Νέο Kid Στο Block said

    35. Mα βρε Τζι τώρα και σύ. Σε είχα για κάπως Geeναβωτό (το ότι παράτησες την τριφυλλάρα για το αμπαλαέο ού-ά! ,με έβαλε βέβαια σε κάποιες υποψίες… 😆 ) και με απογοητεύεις. Πιστεύεις στ’αλήθεια πως τα Μαθηματικά είναι προαιώνιες και διαχρονικές αλήθειες που απλώς ανακαλύπτονται ή αποδεικνύονται; ΑΝΑΚΑΛΥΨΗ /ΕΦΕΥΡΕΣΗ είναι κι αυτά. Μηχανευόμαστε τα Μαθηματικά που μας εξυπηρετούν και ταιριάζουν/περιγράφουν καλύτερα τον κόσμο ΜΑΣ. Γελάω πολύ με τις παγιωμένες απόψεις πως είναι η «Γενική κοινή γλώσσα του σύμπαντος» και πως θα πούμε «Hi! e^iπ+1=0 » στον Ε.Τ (όταν τον δούμε με το καλό) κι αυτός θα μας πεί «γειά σου ξάδερφε!» κι άλλα τέτοια.

  38. Κομπλεξάκια βλέπω. Δεδομένης της χρονικής σιγμής (71-72) που συνέβη η μετάλλαξη από πρασινοαίματο οπαδό σε γεμάτο απρόμαυρη θεία ουσία (ιχώρ το είπες, Λεώνικε ; ) ΠΑΟΚgή η (μετα)κίνηση λίαν επιτυχής διότι έκτοτε του μεν ΠΑΟ οι τίτλοι παρουσίασαν μιά κάποια αύξηση του δε ΠΑΟΚ άπειρη ώστε το μηδέν να γίνει ο φυσικός αριθμός 6 (μέχρι στιγμής)
    Το δε γεγονός ότι πλέον εδώ και δυο χρόνια οι παραδοσιακοί πόλοι είναι ο ΟΣΦΠ και ο ΠΑΟΚ ο δε ΠΑΟ περιορίζεται σε «ενέσεις» από τον ΟΣΦΠ για να περιορίζει τον ΠΑΟΚ -όπως αποδεικνύεται προσφάτως από την στάση του επίσημου ΠΑΟ στην κόντρα ΠΑΟΚ-ΟΣΦΠ, την αδειοδότηση να εξασφαλίσει και βουλωμένο στόμα- δείχνει άλλη μια φορά πως έβλεπα πολύ μακριά από τότε.
    Αν ο ΠΑΟ δεν ενωθεί με (ή διαλύσει) την ΑΕΚ δεν έχει καμία ελπίδα να ξαναγίνει ανταγωνιστοικό μέγεθος με ΟΣΦΠ και ΠΑΟΚ, σαν μηχανικός θα έπρεπε να εχεις δει που πηγαίνουν νομοτελειακά τα πράγματα.
    Γι αυτό στον ΠΑΟΚ ήρθε ο Σαββίδης (ήταν εύκολο να τελειώσει τον Αρη) και στον ΠΑΟ ο…Τσάκας

  39. Νέο Κid said

    «ΔΗΜΙΟYΡΓΙΑ/ΕΦΕYΡΕΣΗ » ήθελα να πω από πάνω. Αλλά ξεφυγαμε απ’τον Καραισκάκη και δεν κάνει. Αλήθεια, τι ομάδα θα ήταν σήμερα ο χτικιάρης; Γαύρος με τίποτα! Κανα χανούμι θα ήταν ή ίσως «Αητός Καλογριάς»

  40. tsopanakos said

    Πριν πολλά χρόνια είχα διαβάσει το «Μεσολόγγι» του Φωτιάδη, που βέβαια δεν ήταν αυτήκοος μάρτυρας, αλλά έπαιζε στα δάχτυλα τις πρωτογενείς πηγές, και αν θυμάμαι καλά η αγαπημένη βρισιά των Ελλήνων προς τους Τούρκους ήταν το «χέζω τα γένια του Προφήτη (σου/ σας)».
    Η επιτυχία ήταν εγγυημένη: μόλις την ακούγανε οι πολιορκητές τα παίρναν άγρια στο κρανίο 😛 και αρχίζαν άτακτα γιουρούσια, συνήθως με καταστροφικά αποτελέσματα για τους ίδιους.

  41. sarant said

    40: Ναι, ήταν από τις πιο συχνές βρισιές.

  42. Αγραμματίδης said

    Η υφή του λόγου του Καραϊσκάκη και των λοιπών είναι απτή σε οποιοδήποτε χωριό της Ελλάδας και ειδικά στα χωριά του Ξηρομέρου της Ακαρνανίας. Μια βόλτα απ’εκεί θα σας πλουτίσει, πέρα απ’την υφή, με πάμπολες άλλες λαγαρές εκφράσεις που δεν έχετε καν διανοηθεί ότι μπορεί να εκστομιστούν από ανθρώπινο στόμα. Ατρόμητοι γλωσσοπλάστες οι ορεσίβιοι.

  43. Књаз Неретве said

    Η αναφορά σε «Εβραίους» τι ακριβώς σήμαινε εκείνη την εποχή;

  44. tsopanakos said

    Οι αρκετά μεταγενέστερες «Γουστόζικες ιστορίες τού λαού» του ΕΛΑΣίτη της Εύβοιας και Δίκαιου των Εθνών, Βασίλη Περσείδη, περιέχουν επίσης προφορικά ανέκδοτα και πικάντικα αφηγήματα με λεξιλόγιο που θυμίζει έντονα τον αλογόκριτο λόγο των Επαναστατών του ’21.

  45. gbaloglou said

    παρά ούτε διά το όνομά μας θα ερωτήσει κανένας, τόσον μισητοί θα είμασθεν, όσον από τον Θεόν, τόσον και από την ανθρωπότητα, μπιλμέμ και από τους ιδίους εδικούς μας φίλους μας

    άγνοια στα σύγχρονα Τουρκικά, αγνόηση στα παλιά;

  46. BLOG_OTI_NANAI said

    19:

    Γενικά, γραμματέας του Κολοκοτρώνη ήταν ο Τερτσέτης.
    Όπως αναφέρει ο Τόινμπι (Toynbee):

    «Στα δημοσιευμένα έργα των άλλων αμόρφωτων ή ημιμορφωμένων πρωταγωνιστών της Επαναστάσεως η δημοτική μητρική γλώσσα των συγγραφέων έχει τροποποιηθεί ενσυνείδητα και, σε ορισμένες περιπτώσεις, δραστικά, είτε από τους ίδιους τους συγγραφείς, υπό την επίδραση προγενέστερων δημοσιευμένων έργων γραμμένων στην καθαρεύουσα, είτε από καθαρευουσιάνους γραμματικούς ή εκδότες. Στα Απομνημονεύματα του Θεόδωρου Κολοκοτρώνη, που υπαγορεύθηκαν από τον ίδιο το 1836 και εκδόθηκαν το 1851 υπάρχουν εξεζητημένες λέξεις και φράσεις που μπορεί να εισήχθησαν είτε από τον ίδιο τον Κολοκοτρώνη είτε από τον γραμματέα του Γεώργιο Τερτσέτη.»

    (Toynbee Arnold, «Οι Έλληνες και οι Κληρονομιές τους», σ. 338)

    Αν το ερώτημα αφορά το αν ήταν δυνατόν ο Κολοκοτρώνης να πει τη φράση «Ζήτω ο βασιλεύς μας Όθων«, μάλλον ήταν δυνατόν, διότι στα 1834 ο Κολοκοτρώνης και άλλοι καταδικασμένοι σε θάνατο, έλαβε χάρη από τον βασιλιά.

    Όπως γράφει ο Αμβρόσιος Φραντζής:

    «Αφ’ ου δε η αγγελία της Β. χάριτος έφθασε και εις τους καταδικασθέντας, εδόξασαν τον ύψιστον καθώς και άπας ο λαός του Ναυπλίου επί τη βασιλική αυτή χάριτι εδόξαζον και ευφραινόμενοι έψαλλον […] ζήτω ο βασιλεύς Όθων, ζήτω η δικαιοσύνη· ούτω και οι καταδικασθέντες έψαλλον μετ’ ευφημίας τα αυτά. Ο δε Θ. Κολοκοτρώνης επρόσθεσεν εις τον Πλαπούταν, ειπών: Τώρα όπου ο βασιλεύς μας εχάρισε την ζωήν διά 20 έτη μήτε και ο Θεός δεν θα αποφασίσει να μας πάρη την ζωήν […]»

    (Φραντζής Αμβρόσιος, «Επιτομή της Ιστορίας της αναγεννηθείσης Ελλάδος αρχομένη από του έτους 1715, και λήγουσα το 1837», τ. 3, εν Αθήναις 1841, σ. 172)

    Στην εφημερίδα «Αιών» της 13ης Νοεμβρίου 1838, δημοσιεύεται η ομιλία του Κολοκοτρώνη στην Πνύκα και αναφέρεται το «Ζήτω ο βασιλεύς μας Όθων» , γίνεται όμως διευκρίνηση ότι παρατίθεται από μνήμης:

    «Ο δε Στρατηγός Κολοκοτρώνης […] ωμίλησε τον ακόλουθον λόγον, του οποίου εγγυώμεθα το ακριβές, καθ’ όσον δυνάμεθα να ενθυμηθώμεν» (βλ. σ. 61α).

  47. Theo said

    Το κακό το κάναν, όπως λέει και πιο πάνω το άρθρο, οι γραμματικοί, που ακόμα κι όταν μεταδίναν κουβέντες των αγωνιστών τις αποστείρωναν γλωσσικά.

    Ο Κωστής Παπαγιώργης, που έφυγε προχθές απ’ αυτόν τον κόσμο είχε δημοσιεύσει ένα σχετικό άρθρο στο «Άρδην» (τ. 27 – δεν έχω το περιοδικό σε μεγάλη εκτίμηση αλλά έχω τον μακαρίτη στοχαστή και συγγραφέα), όπου έγραψε, μεταξύ των άλλων:

    «Υπήρχε η ένδοθεν Ελλάδα που πήρε (ή της φόρτωσαν) τα άρματα και η έξωθεν Ελλάδα που έφερε το βαρύ φορτίο του διαφωτισμού και κυρίως του “εξελληνισμού” της χώρας. Η Οδησσός, η Μόσχα, η Κωνσταντινούπολη, η Πίζα, η Τεργέστη είχαν ξαποστείλει τους εθνοσωτήρες αποστόλους τους. Το πνεύμα της ευρωπαϊκής εποχής έπρεπε πάση θυσία να μετακενωθεί, να μεταφυτευθεί, να μεταφραστεί στα καθ’ ημάς. Μια κατασκευασμένη Ελλάδα στην περιφέρεια έπρεπε να εγκατασταθεί στην ήδη υπάρχουσα. […]

    Μπορεί οι οπλαρχηγοί να είχαν το πολεμικό σθένος, αλλά τα πνευματικά όπλα ανήκαν στους επήλυδες Ρωμιούς, ως εκ τούτου επεβλήθησαν. Οι καλαμαράδες νίκησαν κατά κράτος τους αρματωμένους. Μέσα σε μια δεκαετία, από το 21 ως το 30, οι ξεσηκωμένοι ραγιάδες φοίτησαν σε σκληρό φροντιστήριο. Όσα ήξεραν τα ξέμαθαν ή τα διδάχτηκαν αλλιώς. Τότε έμαθαν ότι λέγονται Έλληνες –και όχι ρωμιοί, Ρωμαίοι ή Γραικοί όπως επέμενε να τους αποκαλεί ο παριζιάνος Κοραής. Όψιμα έμαθαν να βάζουν τη λέξη πατρίδα στη θέση της λέξης Γένος. […] Και το θαύμα εγένετο. Το ’21 των άγριων τοπικισμών, των θανάσιμων φατριασμών, που αγνοούσε απολύτως την ιστορική προοπτική, υποκαταστάθηκε από το ’21 με τις φερτές εθνο-πολιτικές απόψεις και την εκ δυσμών κηδεμονία.»

    Το βρήκα στο παρακάτω ιστολόγιο, στα σχόλια του οποίου αναρτήθηκαν κι άλλες βωμολοχίες των αγωνιστών: http://amethystosbooks.blogspot.gr/2011/02/21.html

  48. gbaloglou said

    Χμμ, τώρα που το ξανασκέφτομαι … η διάκριση ανάμεσα σε άγνοια και αγνόηση αρκετά εξεζητημένη, ιδίως για εκείνα τα χρόνια…

  49. 45, 48 Κατά λέξη θα πει «δεν ξέρω», οπότε εδώ μου φαίνεται να χρησιμοποιείται σαν «ξέρω γω», «ίσως μάλιστα και…».

  50. sarant said

    Ευχαριστώ για τα νεότερα!

    45: μπιλμέμ θα πει δεν ξέρω, όχι;

    44: Μεγάλη πυκνότητα λαϊκών εκφράσεων βρήκα και στο βιβλίο του Γιωργούλα Μπέικου για τη λαϊκή αυτοδιοίκηση στα χρόνια της κατοχής.

    43: Στο «Εβραίος ήμουν και βαπτίσετέ με» το καταλαβαίνω σαν έκκληση, σώστε με.

  51. gbaloglou said

    49, 50
    σύμφωνοι — είναι μάλλον πρωτόγονη εκδοχή του …ούτε ο θυρωρός της πολυκατοικίας τους…

  52. vioannis said

    Από την καθημερινή λαλιά του 21 ίσως είναι το κείμενο της επιστολή του Αθ. Διάκου, που φυλάγεται στο μοναστήρι της Βαρνάκοβας
    «Αιδεσιμώτατε άγιε προτόπαπα και παπαδημήτρι εβλαβώς προσκυνώ, και αγαπητοί μου γιωργάκη σιδερά και γιάννη Αλεξανδρή. Σας φανερόνω λαμβάνοντας το παρόν μου αμέσως να σηκοθήτε να μαζόξετε όλους τους ραγιάδες να μου ξημερώσετε Τρίτη πουρνό εις Λυκούρεσιν οπού να έλθετε όλοι: 200 -διακόσι ονομάτη και της ώρας μαζύ με τα άρματά σας να πάρετε και 10 φορτώματα ψομί κρασί, και ελιές και, όλον τον τζημπεανέν οπού έχετε μπαρούτιν και κουρσούμια και να μου φέρετε και: 6 -έξη άλογα καλά μεζηλιάρικα και έτζη να μου ακολουθήσετε εξ αποστάσεως. Υγειένετε. Αγαπητός σας Θανάσης διάκος. 1821 28 Μαρτίου -Κάπερνα.»

  53. BLOG_OTI_NANAI said

    43: Από τη στιγμή που ο Σιλιχτάρ Μπόδας ήταν Τουρκαλβανός, καταλαβαίνουμε ότι το «Εβραίος» σε αυτά τα συμφραζόμενα ήταν βρισιά όπως «παλιοτόμαρο» κ.λπ. κ.λπ.

    Για τον Καραϊσκάκη πάλι, σε άλλα συμφραζόμενα, το «Εβραίος» σήμαινε πάλι κάτι αρνητικό, όπως «δειλός«, «προδότης» κ.λπ. καθώς, όπως αναφέρεται στην «Ιστορία του Ελληνικού Έθνους«, Εκδοτική Αθηνών, τ. ΙΒ΄, σ. 292β, ο Κασομούλης διασώζει στα «Ενθυμήματα» του μια φράση του Καραϊσκάκη με την οποία ονομάζει τιμητικά ως «Έλληνες» όλους όσοι πήραν τα όπλα και επαναστάτησαν, ενώ ως «Τούρκους» και «Εβραίους» χαρακτηρίζει όσους είναι «ραγιάδες» (=δουλοπρεπής, υποταγμένος).

  54. Θρασύμαχος said

  55. Γς said

    52:

    >να έλθετε όλοι: 200 -διακόσι ονομάτη και της ώρας μαζύ με τα άρματά σας

    διακόσιοι νοματαίοι ;

    >όλον τον τζημπεανέν οπού έχετε μπαρούτιν και κουρσούμια

    τζημπανές ;

    Να και τα κουρσούμια (βόλια;), που λέγαμε μικροί όταν παίζαμε τους βόλους και τις γκαζές. Οι μεταλλικές μπίλιες από ρουλεμάν

  56. Γς said

    22 @ Λεώ

    >χούι, η λέξη ρώσικη, γνωστής σημασίας

    Δεν εννοεί αυτό το σλάβικο χούι (το ανδρικό μόριο) αλλά το άλλο το τούρκικο (<περσικό) χούϊ, η συνήθεια, που φεύγει μετά τη ψυχή και που κακώς το λες "βίτσιο".

  57. sarant said

    56: Σωστά, μου είχε ξεφύγει το αρχικό σχόλιο.

    55-52: Καλά λες για τα κουρσούμια, βόλια. Τζεπχανές είναι τα πολεμοφόδια, είναι και η πυριτιδαποθήκη.Οι νοματαίοι προέρχονται ετυμολογικά από τα ονόματα. Ο Διάκος διασώζει ενδιάμεσο τύπο.

  58. Πέπε said

    @54:
    Ασεβέστατο μεν (δηλαδή πιο ασεβής πεθαίνεις – δεν ξέρω τι άλλο θα ξεφτιλίσουν πλέον), γαμάτο δε. Κάποιος σκέφτηκε αυτό το κόνσεπτ επιπέδου ΑΜΑΝ, με τα 15σύλλαβα που βγαίνουν μέσα σε 1-2 λεπτά καφρίλας, και μετά έστησαν ολόκληρη υπερπαραγωγή πάνω σ’ αυτό, ντύνοντας ολάκερο ασκέρι φουστανελάδες κλπ!!

  59. Νομίζω ότι το Εβραίος θεωρείται βρισιά από τους κλεφταρματολούς, κυρίως επειδή οι Εβραίοι, δεν είχαν σχέση με τα όπλα . Ακόμα, για τον ορεσίβιο ένοπλο, ο Εβραίος αντιπροσώπευε τον αστό, τον έμπορο τον κάτοικο της πόλης. Γιαυτό και στην άλωση της Ντρομπολιτσάς, οι επαναστατημένοι σφάξανε μαζί με τα γυναικόπαιδα των Τούρκων και καναδυό χιλιάδες Εβραίους. Φυσικά πάντα υπήρχε και η έχθρα των δύο μιλέτ και ιδιαίτερα των χριστιανών εναντίον των Εβραίων, λόγω Ιούδα, στην πραγματικότητα λόγω εμπορικών αντιθέσεων.

    52, Vioanis
    Προφανώς η Κάπερνα, ή , είναι η Χαιρώνεια, από το άγαλμα του λέοντα, που οι κάτοικοι το λέγανε η «κάπραινα», ο θηλυκός κάπρος, που μετά έγινε Κάπουρνα, ή ακόμα Το λιοντάρι της Κάπουρνας.

    To τούρκικο bılmım το έχει βάλει κι ο Μολιέρος στον Αρχοντοχωριάτη. Λέει ο ψευτομουφτής με ύφος: Μπελμέν .Ο δήθεν μεταφραστής το μεταφράζει με μια πρόταση μακρυνάρι και όταν ο Ζουρνταίν απορεί, του απαντάει: -Έτσι είναι τα Τούρκικα. Λένε πολλά με λίγες λέξεις.

    Oui, la langue turque est comme cela, elle dit beaucoup en peu de paroles.

  60. Theo said

    47:
    Παραθέτω κι άλλα αποσπάσματα από το εν λόγω άρθρο του Παπαγιώργη (Το ’21 ως μεταφραστικό πρόβλημα, ο τίτλος του), που κηδεύτηκε πριν από λίγο:

    «Ο καπετάνιος αράδιαζε άραθα μάραθα κι ο καλαμαράς, παρευθύς, τα “μετέφραζε” δεόντως στην επίσημη και καθιερωμένη γλώσσα.

    Ο Καραϊσκάκης πχ. “γράφει” από τη Δερβέκιστα στις 28 Ιουλίου 1825 :

    “Σεβαστή Διοίκησις

    …Και τότε ο Άρης άναψε το πυρ πανταχόθεν και τα σπαθιά και αϊταγάνια έλαμπαν, τα βόλια ως χάλαζα έπιπταν και ο αλαλαγμός έως τον ουρανόν ανέβαινεν. Επειδή δε εκ φύσεως το αιφνίδιον και ανέλπιστον κακόν είναι τρομερόν εις παν ζώον, εξόχως δε εις τον λογικόν άνθρωπον, ας στοχασθή ο καθείς οίαν τρομάραν έλαβον οι εχθροί· Τί σκοτωμός έγιναν!

    Οι ευπειθείς πατριώται”.

    Σε όλη αυτή τη σχοινοτενή περιγραφή, η οποία πάει του μάκρους στο ίδιο ακριβώς ρητορικό μοτίβο, δεν αναγνωρίζουμε τίποτα από το λέγειν του αρχηγού. Απεναντίας η σκηνή της καταγραφής έχει περίπου ως εξής. Ο γιος της καλογριάς (ο και μούλος ονομαζόμενος) μαζί με τον Φ. Τζαβέλα, τον Σαφάκα και τον Φωτομάρα βωμολοχούσαν, απειλούσαν θεούς και δαίμονες, ήθελαν να κόψουν τα ποδάρια των “πολιτικών” της Διοίκησης, κομπορρημονούσαν αφήνοντας τη ρουμελιώτικη λαλιά να εκρήγνυται, ενώ ο γραμματικός, διατηρώντας την κεντρική ιδέα, υποκαθιστούσε το εκπεφρασμένο θυμικό με ένα ρητορικό γράμμα. Συνεπώς ο καλαμαράς είχε τον τελευταίο λόγο – οι άλλοι μιλούσαν για να ακούγονται μεταξύ τους. Αυτός συνόψιζε, εξέφραζε, συνέτασσε και γενικά μετέφραζε από τα “άγρια” ελληνικά στα “λόγια” ελληνικά.

    [….]

    Μετά από τη δολοφονία του Κυβερνήτη, όταν αρχίζουν πλέον να γράφονται τα Απομνημονεύματα των αγωνιστών και να κομίζεται κουτσά στραβά το πρώτο ιστορικό υλικό, θα περίμενε κανείς ότι θα εκφραζόταν σε κάποιο μέτρο αυτή η καθυστέρηση της ντόπιας συνείδησης απέναντι στα γεγονότα και η ανομοιότητα της ντόπιας Ελλάδας με την φερτή Ελλάδα. Φρούδες ελπίδες. Διότι τότε συνέβη μια από τις πιο ενδιαφέρουσες μεταμορφώσεις της νεοελληνικής συνείδησης. Οι πάντες κράτησαν απόσταση από το παρελθόν. Η Ελλάδα του 1800 εξορίστηκε στο απώτατο παρελθόν. Ενώ βρέθηκαν σε έναν κόσμο που δεν είχαν φανταστεί, όταν κλήθηκαν να δώσουν την μαρτυρία τους εκφράστηκαν σαν οψιμαθείς ιδεολόγοι: πατρίδα, έθνος, ελληνισμός, αρχαιότητα, θρησκεία, κράτος κ.λπ. Ουδεμία κατάπληξη, ουδεμία σύγκριση όχι του παρελθόντος με το παρόν, αλλά των παλαιών τους αντιλήψεων με τις νεόκοπες. Αυτό το κομμάτι του Αγώνα, το μέγιστο κατά τη γνώμη μας, το έφαγε το σκοτάδι. […]

    Οι αγωνιστές φιμώθηκαν ή φίμωσαν οι ίδιοι τους εαυτούς τους για ευνόητους λόγους. Αλλά η πιο συναρπαστική μούγγα αφορά την ίδια τη λαλιά αυτών των ιστορικών προσώπων. Σήμερα, με τα μπάζα της λογιοσύνης που κάλυψαν τον Αγώνα, δεν ξέρουμε πώς πραγματικά μιλούσε ο Κολοκοτρώνης, ο Κανάρης, ο Μιαούλης ή ο Καραϊσκάκης. Οι καλαμαράδες θεώρησαν περιττό –μάλλον ντροπή– να απαθανατίσουν τη φυσική λαλιά των αγωνιστών. Ίσως γι’ αυτό οφείλουμε χάριτες στον Κασομούλη που είχε το ένστικτο να απομνημειώσει ορισμένα φρασίδια του Καραϊσκάκη.» (από αυτόν, μάλλον, αντέγραψε ο Φωτιάδης όσα παρατέθηκαν εδώ.)

  61. Theo said

    Η φράση «(από αυτόν, μάλλον, αντέγραψε ο Φωτιάδης όσα παρατέθηκαν εδώ.)» είναι δικό μου σχόλιο και κατά λάθος αναρτήθηκε με πλάγια.

  62. Η βία του πολέμου είναι συνυφασμένη με τη βωμολοχία, καθώς η τελευταία προκαλεί τις ορμονικές εκρήξεις (αδρεναλίνες, τεστοστερόνες κοκ) που είναι αλληλένδετες με το ένστικτο της επιβίωσης. Μ’ άλλα λόγια, οι πολεμιστές αυτοντοπάρονται και ντοπάρουν τους διπλανούς τους, προκαλώντας δέος και στους αντιπάλους τους (και παράλληλα αποπροσωποποιώντας τους), εκστομίζοντας μυριάδες μπινελίκια. Αυτό επιβιώνει μέχρι τις μέρες μας ακόμα και στα χουλιγκανίστικα επεισόδια, όπου ο παιάνας είναι το λακωνικό «ντου, ρε μ*υνιά!»

    Αυτό το ήξευραν καλά οι λογής λογής πολέμαρχοι, από τον άσημο λοχία του αλβανικού μετώπου που φέρεται να είπε στους φαντάρους του το αμίμητο «Για του Χριστού την πίστη την αγία, γαμ**στε τους την Παναγία!» μέχρι τον αμερικανό στρατηγό Τζώρτζ Πάτον του Β’ Π.Π., έναν από τους μεγαλύτερους και πιο ραφινάτους βρωμόστομους στην ιστορία των ανθρώπινων συρράξεων. Ο Πάτον θεωρούσε πως στους στρατιώτες πρέπει να μιλάς απλά και κατανοητά. Κι άμα ό,τι θές να τους πεις, το σερβίρεις με διπλή μερίδα βρισιάς, θα το θυμούνται για πάντα!

  63. 62 Υπάρχει ένα σχετικά άγνωστο (και είναι κρίμα) βιβλιαράκι του Μπρεχτ, «Οι δουλειές του κυρίου Ιουλίου Καίσαρος». Σε ένα από τα πρώτα κεφάλαια ο Ρωμαίος ιστορικός που προσπαθεί να γράψει τη βιογραφία του Καίσαρα μιλά με έναν παλιό σύντροφο του Ιουλίου (και τραπεζίτη του, αν θυμάμαι καλά). Ο οποίος, αφού εκφράσει την περιφρόνησή του για τα καμώματα των ιστορικών που θέλουν ντε και καλά να εξωραΐσουν και να αποκαθάρουν τα γεγονότα, περιγράφει μια τέτοια ομιλία του Καίσαρα πριν από τη μάχη με τον Πομπήιο, με τη βοήθεια, όπως θυμάμαι, ενός καρότου.

  64. Alexis said

    #42: Επιβεβαιώνω τα λεγόμενα περί των χωριών του Ξηρομέρου, με πιο γλαφυρό και συχνό δείγμα βρισιάς το «να μπ’ ο χιλιοδιάολος μέσα σ’ » που το’χουν ψωμοτύρι οι Ξηρομερίτες, ενώ το «πουτσαράς» (π’τσαράς για την ακρίβεια) που σημαίνει στη γλώσσα τους «παληκάρι», «λεβέντης» παραπέμπει κατευθείαν στη γλώσσα του Καραϊσκάκη.

  65. Με τη βοήθεια ενός … καρότου;

    You had my curiosity but now you have my interest

  66. Servitoros said

    Άσχετο, αλλά μπράβο στον Νικοκύρη για την υπογραφή του ενάντια στο έκτρωμα Μπαλτάκου-Μιχελάκη για την απέλαση μεταναστών σε περίπτωση «ψευδούς κατηγορίας» για περιπτώσεις ρατσιστικής βίας, άμα δε κανείς το συνδιάσει με την σημερινή απόφαση για επαόριστο κράτηση μεταναστών στα στρατόπεδα συγκέντρωσης, μπορεί να μην έχουμε φτάσει την ναζιστική Γερμανία σε βία αλλά σίγουρα τους έχουμε ξεπεράσει στην δημιουργία νομικών τερτιπιών για την καταστολή του «άλλου».

  67. Σκύλε, ούτε ο Μπρεχτ δίνει λεπτομέρειες! Υποτίθεται ότι ο Ι.Κ. μιλά στους λεγεωνάριους μασουλώντας ένα καρότο και κουτσομπολεύει τον Πομπήιο, και στο τέλος, λέει ο γερο-τραπεζίτης, «και τι δεν έκανε με κείνο το καρότο», ή κάπως έτσι.

  68. sarant said

    Eυχαριστώ για τα νεότερα!

    64: Πράγματι, ο Κασομούλης έχει τουλάχιστον μια φορά τον Καραϊσκάκη να λέει «πουτσαράδες» για εγκώμιο.

  69. Μαρία said

    66
    Όπου και λινκ για τη συλλογή υπογραφών.
    http://www.rednotebook.gr/details.php?id=12119

    68
    Το συζητήσαμε και παλιότερα με συμμετοχή Γκρεγκουάρ, μια που το λένε και στην Ήπειρο.

  70. Μαρία, μια και πέρασες θύμισέ μου το λινκ για τα τουρκολεβαντίνικα του Αρχοντοχωριάτη! (59 τέλος)

  71. Μαρία said

    70
    https://sarantakos.wordpress.com/2009/10/23/mixalou2/

  72. Γς said

    http://www.ecoledesmax.com/espace_regroupeurs/pages_activites_an5/maximax/maxi4/maxi4_bourgeois_gent.pdf

  73. BLOG_OTI_NANAI said

    59: Προφανώς, η υπόθεση με τους Εβραίους κρατούσε αιώνες. Άλλωστε, η διαρκής αυτή έχθρα, έφερε τους Εβραίους σε συμμαχία με τους Τούρκους επί τουρκοκρατίας, οπότε οι Εβραίοι πήραν την εκδίκηση τους στο πλευρό των κατακτητών σε πάμπολλες ευκαιρίες, ιδιαίτερα σε περιόδους ταραχών.
    Έτσι και λίγο πριν την Τριπολιτσά, μετά τα πρώτα γεγονότα επί Εμμανουήλ Παπά, τον Ιούλιο του 1821 είχε πραγματοποιηθεί για παραδειγματισμό η μεγάλη σφαγή των αμάχων της Θεσ/νίκης με τρομακτικά αποτελέσματα: πλήθος νεκρών στους δρόμους, μέσα στα σπίτια, αποκεφαλισμένοι, παλουκωμένοι, φυλακισμένες γυναίκες και παιδιά, αρπαγές περιουσιών κ.λπ.. Στη σφαγή αυτή είχαν πάρει μέρος εκτός από τον τουρκικό όχλο, και οι Εβραίοι, οπότε, τον Οκτώβριο στην Τριπολιτσά η εκδίκηση και η σφαγή ήταν και πάλι ανελέητη.

  74. BLOG_OTI_NANAI said

    73: Συγγνώμη, η σφαγή έγινε τον Μάιο του 1821 (Βλ. Απόστολος Βακαλόπουλος, «Ιστορία του Νέου Ελληνισμού», τ. Ε΄, σ. 472-473 & 478. Επίσης, Παπάζογλου, «Η Θεσσαλονίκη κατά τον Μάιο του 1821», περ. «Μακεδονικά» 1 (1940), σ. 427-428)

  75. Γιώργος Γ. said

    42, 64: Η λέξη «πουτσαράς» ήταν πολύ διαδεδομένη τουλάχιστον στην ηπειρωτική Ελλάδα και λεγόταν χωρίς καμία αναστολή και από άνδρες και από γυναίκες. Και φυσικά δεν λησμονήθηκε ούτε στο εξωτερικό! Στους τακτικούς θεατές-οπαδούς της ελληνικής ομάδας «Όλυμπος» στη Βουδαπέστη που απαρτιζόταν από πολιτικούς πρόσφυγες (Γιούτσος, Τσάτσος, Συνάτκας κλπ), ανήκε και μια γυναίκα, η οποία με την επιβλητική φωνή της ενθάρρυνε τους παίχτες κραυγάζοντας «απάνω τους πουτσαράδες μου!»
    Να σημειώσω ακόμα ότι ήταν πολύ συνηθισμένη και η θηλυκή εκφορά της λέξης, η «πουτσαρίνα», δηλ. η άξια γυναίκα.

  76. leonicos said

    @15 Αγαπητέ κ. Αρχιμήδη. Ζητώ συγνώμη, δεν ήξερα πως είναι τραγούδι αλλά ανάγνωσμα. Επομένως δεν με ενόχλησε. Η παρέα είναιόντως ελεύθερη, και καλά κάνατε. Μη με μαλώνετε τόσο πολύ όμως και μην μεαποκελίετε. Θα λαμβάνω υπ’ όψη μου τις ευαισθησίες σας. και πάλι συγνώμη.

  77. Δύτη,
    Η Μαρία όπως βλέπω στην παλιά ανάρτηση, παραπέμπει στο άρθρο αυτό:

    http://enseignement-latin.hypotheses.org/4898

    που λέει, ότι τα τουρκογαλλικά του Μολιέρου είναι «λίγκουα φράνκα» της Μεσογείου.

    Πράγματι, οι στίχοι στην Τελετή των Τούρκων μοιάζουν πολύ με Ιταλικά που έχουν και καναδυό λέξεις αυθεντικές, γιοκ, έιβαλα, και διάφορα δερβίσικα xούου. Οι άλλοι διάλογοι , δεν ξέρω αν παραπέμπουν πουθενά στα Γαλλικά, ίσως να είναι απλά τουρκοαλαμπουρνέζικα.

    Ο αρχοντοχωριάτης έχει διατηρηθεί μαζί με τη μουσική του Λουλύ. Εδώ υπάρχει ολόκληρος σε περίεργα Γαλλικά που δεν ξέρω τι είναι και στο 2:21:33 η Τελετή. Σε μια γαλλική παραγωγή με τη ζωή του Λουλύ, (Le roi danse) στην παράσταση μπροστά στον Λουδοβίκο του Δεκάτου τετάρτου, το ρόλο του ψευτομουφτή έπαιζε ο ίδιος ο συνθέτης με την ιταλική προφορά του.

  78. spyroszer said

    Για τον χαβίνο λέει κάπου ο Βλαχογιάννης: «Χαβίνης ζει ως σπάνιο οικογενειακό και μοναχά μια φορά το βρήκα στο στόμα του Καραισκάκη, όταν μάλλωσε με το Φαβιέρο ύστερα από τη μάχη στο Χαιντάρη και τον ωνόμασε επιγραμμτικά χαβίνη (όνομα Τούρκικο που σημαίνει κουτός – όπως μου είπε φίλος απ’ τα Σάλωνα. Όμως ο Καραισκάκης αυτήν την έννοια έδινε στη λέξη; υποθέτω αυστηρότερη. Οι ξένες υβριστικές λέξεις παίρνουν στο στόμα του λαού πλατύτατη και αόριστη σημασία, που καθένας τη διαιστάνεται ή τη φαντάζεται».
    http://www.ekebi.gr/magazines/ShowImage.asp?file=74696&code=3417

    Κάποιος άλλος ερευνητής, ο Κ.Σ. Κώνστας, λέει ότι προέρχεται απ’ τη λ. χαΐνης = κακούργος, ληστής, η οποία λέξη είχε διάφορες σημασίες, όπως οκνηρός, άπιστος, προδότης, αντάρτης.
    http://books.google.gr/books?id=N64VAQAAMAAJ&q=%CE%A7%CE%B1%CE%90%CE%BD%CE%B7%CF%82&dq=%CE%A7%CE%B1%CE%90%CE%BD%CE%B7%CF%82&hl=el&sa=X&ei=tYgwU6bhNcnjswaVtoHYCQ&ved=0CEsQ6AEwBjgK

  79. sarant said

    78: Ο Βλαχογιάννης στις υποσημειώσεις του Κασομούλη αναφέρει τον χαΐνη σαν πιθανή προέλευση.

    Ωστόσο, αν χαβίνος/χαβίνης σημαίνει χαζός, πολύ πιθανότερη βρίσκω την προέλευση από το ρ. χαβώνω-ομαι, που είναι πολύ πιο κοντά στη σημασία.

  80. Μπουκανιέρος said

    Παρατηρώ ότι, όποτε γίνεται λόγος για σφαγές Εβραίων, βρίσκονται πάντα κάποιοι που (χωρίς καν να τους ζητήσει κανένας το λόγο) σπεύδουν να μας εξηγήσουν, πολύ νηφάλια, ότι αυτές οι σφαγές ήταν εύλογες για ποικίλους (ιστορικούς, οικονομικούς, πολεμικούς, εθνικούς, κοινοτικούς, θρησκευτικούς, ξερωγώ…) λόγους, και (αφήνουν να εννοηθεί) καμία σχέση δεν είχαν με το διεστραμμένο αντισημιτισμό της Εσπερίας.

    Λογικό μού φαίνεται το φαινόμενο (ξέρω σε τι χώρα ζω), δεν διαμαρτύρομαι καν, απλώς το σημειώνω για μια, ας πούμε, ψυχαναλυτική συζήτηση που έχω με ορισμένους από εδώ σε διάφορα μπαρ.

  81. 80,
    φυσικά και οι σφαγές των Εβραίων, όπως και όλες οι σφαγές που έχουν γίνει στην Ιστορία είναι εύλογες, η σφαγή και το πογκρόμ και η γενοκτονία είναι μέσα στους ανθρώπους και κατά καιρούς βγαίνει σαν μια αναπόδραστη εσωτερική ανάγκη.

    Μόνο που στην περίπτωση του 1821, δεν ίσχυε ότι κάποιοι κακοί Εβραίοι ήταν με τον «κατακτητή» εναντίον των «Ελλήνων» και γιαυτό στην Τροπολιτσά οι εξεγερμένοι τους έσφαξαν για εκδίκηση. Μάλλον το αντίθετο έγινε. Μετά τη σφαγή των Εβραίων, κάποιοι Εβραίοι συμμετείχαν στην διαπόμπευση του πατριάρχη Γρηγόριου.
    Κατα τα άλλα, επί Οθωμανών, ΟΛΟΙ ήταν με τον κατακτητή , και ο Καραϊσκάκης και ο Ανδρούτσος και ο Πατριάρχης κι ο Αρχιραβίνος της Πόλης,κι ο Αλήπασας και χρησιμοποιούσαν το λόμπυ τους ο καθένας εναντίον άλλων, αλλοεθνών και κυρίως ομοεθνών μέχρι εξοντώσεως.

    Τώρα αν η σφαγή των Εβραίων από τους Ρωμιούς είχε κάποια ειδική σχέση με το πατροπαράδοτο αντισημητισμό της Εσπερίας, δεν ξέρω. Δεν έχω στοιχεία δηλαδή. Ίσως στα Εφτάνησα, Συκοφαντία του αίματος κλπ. Όχι όμως στην Πελοπόννησο του 1800. Νομίζω ότι τον Ιούδα και τα βαρέλια με τα καρφιά και άλλα σπλάτερ τα λέγανε στην παλιά Ελλάδα από παλιά. Ή όχι;

  82. @63 Στο Αστερίξ και οι Βέλγοι ο στρατηγός διακόπτει μια συζητηση στη Σύγκλητο για τα λάχανα της Πίζας και ο Ιούλιος Κάισαρας θέλει αν ακουστεί. Όταν ο συγκλητικός λεει τι θα γίνει με τα λάχανα ο Ιουλιος Καίσαρας του λέει «ξέρεις που να τα βαλεις τα λαχανά σου;». Και καποιος λέει στο γραφέα που κρατά τα πρακτικά «διάγραψε από τα πρακτικά την τελευταια φραση του Κάισαρα… Σαν ρητο δεν θα ειναι διδακτικό για τις επόμενες γενιές».

  83. @82: 🙂 Συζήτηση για «τους καλλιεργητές κράμβης» και «Θα σου έλεγα πού να την βάλεις την κράμβη!» θυμάμαι στην δική μου έκδοση.

    Και βέβαια, αφού ακούει τον στρατηγό, ο ΙΚ αποχωρεί από την Σύγκλητο λέγοντας «Θα πάω, θα δω, και θα νικήσω». Και ο πρόεδρος ξαναλέει ικανοποιημένος στον πρακτικογράφο: «Αυτό μπορείς να το γράψεις!»

  84. Πέπε said

    @82-83:
    «Πνίξε την τελευταία φράση του Καίσαρα», αφού ακριβολογείτε.

  85. Νέο Kid Στο Block said

    82.83. Σοφό λοιπόν το Scripta manent , αφού τα καημένα τα λαχανάκια της Pisae ξεχαστήκαν (μόνο των Βρυξελλών είναι πια διάσημα , επειδή τα έφαγε ο Οβελίξ στο Βέλγιο) ενώ το Βένι Βίντι Βίκη! («Βίτσι» μωρέ κουζουλέ φασίστα!) το είπε μέχρι κι ο μεγάλος Πάν . 🙂

  86. Δηλαδή ο καπετάνιος Χάντοκ πρέπει να είναι μακρινός συγγενής του Καραϊσκάκη

  87. sarant said

    84: Στην έκδοση που κοιτάζω τώρα λέει ό,τι και το 82.

    Στα γαλλικά ο Καίσαρας λέει Tu sais où tu peux te la mettre la brassica? Κι ο συγκλητικός Supprime la dernière intervention de César, comme citation pour les génerations à venir ça ferait le plus mauvais effet.

    Αχ, ποιος θα βρει και θα σκανάρει τις εκδόσεις του 1978-81, σε μεταφράσεις Ταχτσή και Χιόνη…

  88. 86 Χάθηκε ο λίκνος http://1.bp.blogspot.com/-F7m_o8X61-4/UpzarM_l2cI/AAAAAAAAFa4/THJRY4kcyrA/s400/haddock.jpeg

  89. Πέπε said

    @87:
    Χμ… Και στη δική μου, τώρα που το κοιτάω, αυτό ακριβώς λέει. Το «πνίξε» πού το έχω διαβάσει; Καλά, μπορεί και να είναι πλαστή ανάμνηση. Ας μην το κάνουμε θέμα…

  90. BLOG_OTI_NANAI said

    80: Πιστεύεις ότι σε μία παρέα όπου οι άνθρωποι συζητούν, κάποιοι δικαιούνται να λένε την άποψη τους ελεύθερα, ενώ κάποιοι άλλοι θα πρέπει να ζητούν πρώτα άδεια, ή θα πρέπει να περιμένουν να ρωτηθούν πρώτα, αλλιώς να μένουν βουβοί σε ό,τι λέγεται;
    Αν δεν το πιστεύεις αυτό, και άρα πιστεύεις ότι οι συζητήσεις προϋποθέτουν ανθρώπους που σκέφτονται και αποφασίζουν εκείνοι αν θέλουν ή όχι να συμμετάσχουν, πώς σου ήρθε η απίστευτη ιδέα να παρατηρήσεις και να σχολιάσεις ότι κάποιος μιλάει/γράφει χωρίς να του το ζητήσουν;!

    Αυτό είναι το πρώτο παράξενο πράγμα που είπες. Αλλά υπάρχει και δεύτερο:
    Είναι το επιθετικό και ειρωνικό σου σχόλιο. Για σκέψου λίγο τη συμπεριφορά σου απέναντι σε κάποιον που δεν σου επιτέθηκε ποτέ…

    Ως προς το θέμα λοιπόν, η γνώμη μου είναι παρόμοια με αυτή που διατυπώνει ο Βακαλόπουλος και ο Κόκκινος: η σφαγή της Τριπολιτσάς είχε στενότατη σχέση με το κοντινό παρελθόν της Τουρκοκρατίας και όχι απλά με τον θρησκευτικό αντισημιτισμό που ξεκίνησε με την σταύρωση του Χριστού ή τις διώξεις των Εβραίων κατά των Χριστιανών στον 1ο αιώνα μ.Χ. Εάν στην Τουρκοκρατία και στην Επανάσταση είχαν συμμαχήσει οι Εβραίοι με τους Έλληνες, δεν θα προέκυπτε αυτό το μίσος που ήταν τόσο έντονο λόγω των πιο πρόσφατων γεγονότων:

    «Και εδώ το κύριο ελατήριο ήταν η εκδίκηση για τα δεινά που έπαθαν οι Έλληνες από τους Εβραίους στην προεπαναστατική και επαναστατική περίοδο.»
    (Απόστολος Βακαλόπουλος, «Ιστορία του Νέου Ελληνισμού», τ. Ε΄, σ. 667)

    «Ώρμησαν πλέον όλοι προς όλας τας διευθύνσεις τουφεκίζοντες και σφάζοντες και ανερευνώντες εκ νέου εις τα σπίτια προς ανεύρεσιν κρυμμένων Τούρκων. Και ταυτοχρόνως επετίθεντο κατά των Εβραίων της πόλεως με την ιδίαν μανίαν. Είχαν ενθυμηθή την εναντίον των Ελλήνων δράσιν των Εβραίων της Κωνσταντινουπόλεως, της Σμύρνης και του Αϊβαλί. Εκεί επληρώνοντο τα εγκλήματα γενεών παρελθουσών, αιώνων και του τραγικού παρόντος και εξωφλούντο οι λογαριασμοί φυλών. Αλλά με πόσην αγριότητα! Κάθε ανθρώπινον αίσθημα είχε κοιμηθή εις τα στήθη των νικητών. Καμμία κραυγή προς οίκτον δεν εύρισκεν ακοήν.»
    (Διονύσιος Κόκκινος, «Η Ελληνική Επανάστασις», τόμ. Β΄, σ. 224α)

  91. Μπουκανιέρος said

    Τεκμηριώθηκαν με πολύ περισσότερα λόγια όσα εγώ απλώς υποδήλωσα ή υπόθεσα με λίγα.
    Ενδιαφέρουσα η ανακήρυξη της «ανθρώπινης φύσης» σε ακατανίκητο και βαρέων βαρών πρωταθλητή της παγκόσμιας ιστορίας (που έλεγε και κάποια ψυχή).
    Λιγότερο ενδιαφέρουσα η αναλογία με το Ράιχ που, όπως ξέρουμε, βρισκόταν σε άμυνα (ούτε καν για εκδίκηση…), ενθυμούμενο τα δεινά που προκαλούσαν οι Εβραίοι στο Γένος …ε, στο Volk ήθελα να πω.

  92. ΕΦΗ ΕΦΗ said

    62.>>Η βία του πολέμου είναι συνυφασμένη με τη βωμολοχία, καθώς η τελευταία προκαλεί τις ορμονικές εκρήξεις (αδρεναλίνες, τεστοστερόνες κοκ) που είναι αλληλένδετες με το ένστικτο της επιβίωσης.
    Όπως μας αφηγήθηκε επιστρατευμένος με τα ζοφερά γεγονότα του 1974, σε μονάδες του Έβρου ήταν συχνή πυκνή η «ιαχή» «σου ΄ρχομαι Χούλια!». Και Χούλια ήταν η πασίγνωστη τότε,από ταινίες που παίζονταν φουλ στην Ελλάδα, όμορφη Τουρκάλα ηθοποιός Χούλια Κότσγιγιτ.

  93. BLOG_OTI_NANAI said

    91: Βλέπω πάντως ότι είναι δυνατόν να σε ενοχλεί μέχρι και ο αριθμός των λέξεων που χρησιμοποιεί Ο ΑΛΛΟΣ, όμως δεν σε ενοχλούν καθόλου αυτά που απρόκλητα υποδήλωσες ή υπόθεσες ΕΣΥ.
    Και εξετάζοντας αυτό ακριβώς το γεγονός της εντελώς απρόκλητης επίθεσης σου, διαπιστώνεις και μόνος σου ότι δεν χρειάζονται πολλά λόγια για να ανακηρυχθεί η ανθρώπινη φύση ένας ακατανίκητος πρωταθλητής της ιστορίας. Υπάρχουν απτές αποδείξεις γι’ αυτό καθώς και μόνο η υποψία μιας ιδεολογικής αντίθεσης, διεγείρει το ένστικτο της επιθετικότητας κατά του «αντιπάλου». Πολλαπλασίασε το βίωμα αυτό άπειρες φορές για την περίπτωση που κάποιος έχει υποστεί ακραία φυσική βία.

    Όσο για το Ράιχ, ασφαλώς και δεν βρισκόταν σε άμυνα, αλλά μεθοδευμένα και με καθαρό μυαλό εξόντωσε με φρικιαστικές μεθόδους εκατομμύρια ανθρώπους και μάλιστα στον 20ο αιώνα. Οι συγκρίσεις με την Τριπολιτσά είναι τουλάχιστον ατυχείς αν όχι προϊόν ιδεολογικής επιλογής. Αυτό μάλιστα, είναι κάτι που χρειάζεται προσοχή, διότι οι νεοναζί χρησιμοποιούν ακριβώς το ίδιο μονοπάτι του ισοζυγίσματος για να δικαιολογήσουν το Ολοκαύτωμα του Χίτλερ και επικαλούνται π.χ. την ατομική βόμβα ή συμμαχικούς βομβαρδισμούς.κατά πόλεων με νεκρούς αμάχους.

  94. nestanaios said

    Ἄν ο Δεληγιάννης αποκαλεί σκατόβλαχο τον Κολοκοτρώνη, γιατί του παρέχει ένα στρατό της τάξεως των 3500 ανδρών για να διοικήσει; Κάτι δεν πάει καλά εδώ. Πόσο αξιόπιστες είναι οι πηγές; Μήπως έχουν σκοπό να διχάσουν; Μήπως το «σκατόβλαχος» χρησιμοποιείται καλοπροαίρετα; Είναι πολλά τα «μήπως».

  95. sarant said

    94: Νομίζω ότι πρόκειται για τα απομνημονεύματα που έγραψε (αργότερα, βέβαια) ο ίδιος ο Δεληγιάννης.

  96. Earion said

    Μια χαρά πάνε όλα, Νεσταναίε, και εξηγούνται από την έχθρα του Κανέλλου Δεληγιάννη για τον Κολοκοτρώνη και για ό,τι αυτός αντιπροσώπευε. Έχθρα ταξική πάνω απ’ όλα. Αν διαβάσεις τα απομνημονεύματά του (του Κανέλλου Δεληγιάννη εννοώ), αν αντέξεις, γιατί είναι μεγάλος ο όγκος, όλες οι απορίες σου θα διαλυθούν.

  97. Βουτς said

    Οταν διάβαζα τα Απομνημονεύματα του Κολοκοτρώνη ενα ενδιαφέρον παιχνίδι ήταν να φανταστώ πώς το είπε στην πραγματικότητα με τη μωραίτικη λαλιά του ο Κολοκοτρώνης αυτό που κατέγραψε με λόγιο τρόπο ο γραμματικός.
    Θυμαμαι πάντως ενα περιστατικό με εναν «υψηλόβαθμο» κληρικό που του την εμπαινε , ο Αγιος Ιωαννίνων, Άρτας, δεν θυμάμαι τώρα και δεν έχω κοντά το βιβλίο. Βρόντηξε το σκήπτρο του ο ιερωμένος σε μια αντιλόγίας τους. Η απάντηση του Κολοκοτρώνη ήταν κατι σαν «μη μου βροντάς εμένα το ραβδί γιατι βροντώ κι εγω το σπαθί και σου παίρνω το κεφάλι»

    @Μπουκανιέρος και Ότι ναναι:
    Δεν καταλαβαινω γιατι δεν μπορουν να συντρεχουν και τα δυο: αντισημιτισμος που επιδεινώθηκε λογω των πρόσφατων περιστατικών

  98. Theo said

    @81:
    «Μόνο που στην περίπτωση του 1821, δεν ίσχυε ότι κάποιοι κακοί Εβραίοι ήταν με τον “κατακτητή” εναντίον των “Ελλήνων” και γιαυτό στην Τροπολιτσά οι εξεγερμένοι τους έσφαξαν για εκδίκηση. Μάλλον το αντίθετο έγινε. Μετά τη σφαγή των Εβραίων, κάποιοι Εβραίοι συμμετείχαν στην διαπόμπευση του πατριάρχη Γρηγόριου.»

    Πρωθύστερον.
    Η σφαγή των Εβραίων (στην Τριπολιτσά, θα εννοείς) έγινε τον Σεπτέμβριο, ενώ ο απαγχονισμός και η διαπόμπευση του πατριάρχη τον Απρίλιο του 21, αν θυμάμαι καλά.

    @91:
    Από την Ιστορία είναι σαφές πως ο αντισημιτισμός στην Ανατολή κι αυτός στη Δύση και στον Βορρά (των σκανδιναβικών χωρών εξαιρουμένων) της Ευρώπης διαφέρουν ποιοτικά και ποσοτικά.
    Στην Τριπολιτσά η σφαγή έγινε από τον επαναστατημένο όχλο, σε καιρό πολέμου και μετά που οι Εβραίοι έδωσαν την αφορμή με τη συμμετοχή τους σε σφαγές Ρωμιών.
    Στη Δύση και στον Βορρά πάμπολλα πογκρόμ έγιναν σε καιρούς ειρήνης και υποκινούμενα από την εξουσία.
    Το μόνο αντίστοιχο στην Ελλάδα είναι το πογκρόμ της συνοικίας Κάμπελ της Θεσσαλονίκης το 1931.

    Κατ’ εσέ, η “ανθρώπινη φύση” ενεργεί παντού και πάντα και υπό τις ίδιες συνθήκες το ίδιο;
    Δεν παίζουν ρόλο και η κουλτούρα και οι θρησκευτικές πεποιθήσεις και άλλα πολλά;
    (πχ., κατά κανόνα, ο Χίτλερ στηρίχθηκε από τους προτεστάντες, ενώ οι ρωμαιοκαθολικοί ήσαν κατά βάσιν αδιάφοροι ή και εχθρικοί προς τον εθνικοσοσιαλισμό. Υπάρχουν και τα προηγούμενα των προτεστάντικων εθνοκαθάρσεων σε Β. Αμερική και Αυστραλία. Στη Β. Αμερική, ενώ οι ρωμαιοκαθολικοί εκριστιάνιζαν τους γηγενείς, οι προτεστάντες τους εξολόθρευαν.)

  99. Domenica Minniti Gonias said

    Συμφωνώ σε ό,τι αφορά το…. μώριο που απασχολεί τους νεόκοπους καραϊσκάκηδες και επαυξάνω σχετικά με τις «βρισιές» του Μακρυγιάννη, που ενίοτε αποτελούν και χαριτωμένους χαρακτηρισμούς εις την Ιταλικήν (βλ. D. Minniti-Γκώνια, «Λαϊκός-προφορικός λόγος και ιταλικός δανεισμός στα Απομνημονεύματα του Μακρυγιάννη: Ένα γλωσσάριο», στο: Ι. Κ. Προμπονάς, Π. Βαλαβάνης (επιμ.): Ευεργεσίη. Τόμος χαριστήριος στον Παναγιώτη Ι. Κοντό. Τόμος Α´. Αθήνα: Έκδοση Εθνικού Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών 2006, σσ. 105 -133 [= Παρουσία ΙΖ-ΙΗ, 2004-2005]). Χρόνια μας πολλά!

  100. Theo said

    @99:
    το μώριο εκ του μωρός;

  101. […] Νίκος Σαραντάκος […]

  102. χαρη said

    87 (Νίκο) τόν Ταχτσή απ’ ό,τι θυμάμαι τόν κόψανε (οι εκδότες, υποθέτω μετά από διαμαρτυρίες (τουλάχιστον) γαλλομαθών (και άλλων) αναγνωστών) απόταν μετέφρασε τόν ιντεφίξ, το σκυλάκι, «κατρουλίξ» – και έτσι εισήλθε ο Χιόνης, πανελληνίως άγνωστος τότε ως ποιητής (ζούσε και δούλευε και έξω, σαν μερικούς-μερικούς)

    περίεργο μού φαίνεται πάντως που δεν έχουμε εδώ λεγόμενα τού Ανδρούτσου (δεν μπορώ να κοιτάξω βιβλία τώρα, θυμάμαι μόνο το (συγκινητικότατο) (δεν έχει βρωμόλογα, ειδικά τό συγκεκριμένο) επεισόδιο (να μού συγχωρεθεί τό αυτολίνκ) με το «δέστε με» όταν πήγε να τόν συλλάβει το πρώην πρωτοπαλλήκαρό του ο Γκούρας) που το ‘χα πάρει από τό βιβλίο τής Ειρήνης Σπανδωνίδου «Τραγούδια τής Αγόριανης»

    (α, και σε κάτι λεγόμενα τού Καραϊσκάκη απ’ ό,τι βλέπω έχουμε και μαρτυρία για το περί περιστασιακών «καπακιών» με τούς Τούρκους – αυτά για τα οποία ο Ανδρούτσος ακόμα συκοφαντείται…)

  103. 98.
    Σωστά, πρωθύστερο. Κάποιος που διάβαζα με πήρε στο λαιμό του. Πάντως, αμφιβάλλω αν θα γλίτωναν οι Εβραίοι έτσι κι αλλιώς. Απέξω ήταν πεινασμένοι και καταπιεσμένοι που τους οδηγούσαν κλέφτες και πειρατές και μέσα ήταν οι ζάπλουτοι Κιαμηλμπέηδες, οι Εβραίοι έμποροι, γενικά οι άνθρωποι της πόλης, το «κατεστημένο». Μερόνυχτα μπαινοβγαίνανε στην πόλη οι Κολοκοτρωναίοι κι η Μπουμπουλίνα για να διαπραγματευτούν τα λύτρα των πολιορκημένων. Και στο τέλος περάσανε από λεπίδι τα χωρίς εμπορική αξία γυναικόπαιδα.

    Ο Δεληγιάννης γράφει τα Απομνημονεύματα του κάτω από την αγανάκτηση εναντίον της Ιστορίας, που τον ίδιον, που επί Τουρκοκρατίας ήταν ζάπλουτος και πολιτικά ισχυρότατος τον έριξε στο σωρό των κρατικοδίαιτων, ενώ τον Κολοκοτρώνη ,που ήτανε ένας ξεκληρισμένος ποινικός, που ένα φεγγάρι ο κοτσάμπασης τον είχε υποτακτικό, η Ιστορία του χάρισε τον τίτλο του ήρωα.

  104. Η «φύση του ανθρώπου» είναι μεγάλο ζήτημα, πάντως με την κοινή λογική, βλέπει κανείς ότι τόσο οι πολιτικά συμφέρουσες σφαγές (συμφέρουσες για το σφαγέα, δηλαδή) όσο και οι εντελώς παράλογες (όπως το Ολοκαύτωμα), είναι αυτό που χαρακτηρίζει το ανθρώπινο είδος, εδώ και χιλιάδες χρόνια.

    Πουθενά δεν είναι γραμμένο (εννοώ σε σοβαρό συμβόλαιο) ότι ο άνθρωπος θα κληρονομήσει τη Γη και θα ζήσει για πάντα σε έναν επίγειο Παράδεισο. Μπορεί να την καταστρέψει, να αυτοκαταστραφεί κι ο ίδιος και ο Θεός να δει ότι απέτυχε το πείραμά του και να δοκιμάσει να κάνει άλλη Γη, τετράγωνη .

    Πάντως, ναι οι ιδέες, ναι τα μιμίδια, ναι η κοινωνία, αλλά όλα αυτά είναι χτισμένα πάνω σε μια υλική βάση. Δεν είναι τίποτα προκαθορισμένο, κανένας ντετερμινισμός της φύσης, όμως μην ξεχνάμε ότι ΔΕΝ καταγόμαστε από τους πιθήκους. Είμαστε πίθηκοι. Από κάτω από όλους τους πιθήκους αλλά περισσότερο από μας τους ανθρώπους υπάρχει η παράνοια.
    Πχ. η λογική λέει ότι δεν υπάρχει λόγος να γίνει άλλος πόλεμος στην Ευρώπη. Αμφιβάλλει κανείς , ότι ο επόμενος πόλεμος κάποια στιγμή θα κηρυχτεί, και μάλιστα θα γίνει της π%τ@ν@$;

    *
    Και btw, τι έχει ο Μπουκανιέρος εναντίον του καημένου του Τζάρεντ; Το guns ,germs πολύ πειστικό μου φάνηκε.

  105. Nikos said

    Μία ερώτηση λίγο άσχετη.
    Κατάθεση στεφάνων ή στεφανιών?

  106. Γς said

    102:
    >απόταν μετέφρασε τόν ιντεφίξ, το σκυλάκι, “κατρουλίξ”

    κι ο κτηνίατρος μας την Λυσσάξ μας σε Σάξ.
    Αλλά τον πρόλαβα

  107. sarant said

    105: Και τα δύο, θα έλεγα.

    102: Χάρη, έχεις κρατήσει τεύχη της εποχής;

  108. Γς said

    105:
    >Κατάθεση στεφάνων ή στεφανιών?

    Πινακίδων

  109. Γς said

    Την έκανε πάλι ο Ν.. Δήμου ανήμερα της 25ης Μαρτίου στο Πρόταγκον

  110. χαρη said

    107 : Νίκο, είχα 🙂

    τώρα τα’χει κάποιο παιδάκι 😦

  111. BLOG_OTI_NANAI said

    104: «Μπορεί να την καταστρέψει, να αυτοκαταστραφεί κι ο ίδιος και ο Θεός να δει ότι απέτυχε το πείραμά του»

    Μια που το ανάφερες, επέτρεψε μου μια σκέψη επ’ αυτού. Για την χριστιανική διατύπωση της ύπαρξης του Θεού, η ανθρώπινη αυτοκαταστροφή δεν σηματοδοτεί και κάποια συνολική αποτυχία. Το αντίθετο, η αυτοκαταστροφή σηματοδοτεί μόνο την αποτυχία εκείνων από εμάς που δεν συνειδητοποιήσαμε ότι είμαστε φτιαγμένοι από υλικά τέτοια που μας επιτρέπουν κάθε στιγμή να επιλέγουμε ανάμεσα στο όνομα του Ανθρώπου και του Απανθρώπου.

    Οι επιλογές ανάμεσα στη ζωή και την καταστροφή θα υπάρχουν μέχρι το τέλος του κόσμου, και έτσι είναι αμφίβολη οποιαδήποτε βεβαιότητα περί «επιγείου παραδείσου» σε αυτό τον κόσμο όπως τον γνωρίζουμε. Μάλιστα τα δικαιώματα ύπαρξης και δράσης των Ανθρώπων και των Απανθρώπων θα είναι τα ίδια ακριβώς:
    «εβλάστησεν ο χόρτος και καρπόν εποίησε, τότε εφάνη και τα ζιζάνια […] άφετε συναυξάνεσθαι αμφότερα μέχρι του θερισμού» (Ματθ. 13,26·30)

    Και βεβαίως, η ελευθερία του μεγαλύτερου μέρους της ανθρωπότητας να επιλέξει την καταστροφή ή την αυτοκαταστροφή δεν σημαίνει και συλλογική αποτυχία. Έστω και οι ελάχιστοι που θα επιλέξουν το αντίθετο, δικαιούνται να τιμώνται όπως τους αναλογεί για το γεγονός ότι επέλεξαν όχι να καταστρέφουν αλλά να ζουν και να χτίζουν:
    «Μη φοβού το μικρόν ποίμνιον ότι ευδόκησεν ο πατήρ υμών δούναι υμίν την βασιλείαν» (Λουκ. 12,32)

    Υπάρχει στα εδάφια αυτά ένας ρεαλισμός που συμβαδίζει με όσα βλέπουμε γύρω μας, με το πρόβλημα του κακού ως ανθρώπινη επιλογή, όπως το αντιλαμβανόμαστε με την εμπειρία μας βλέποντας πάντα τους λίγους να ξεχωρίζουν.

  112. sarant said

    110:Λογικό, να τα χαρεί το παιδάκι!

  113. Theo said

    @109:
    Και του έγραψα:
    «Η δυστυχία του να είσαι φωταδιστής, να διαβάζεις με φωταδιστικά γυαλιά την Ιστορία και από την αλήθεια να σ’ ενδιαφέρει μόνο ό,τι ταιριάζει με την ιδεοληψία σου.«

  114. Εντάξει, αλλά ο τύπος είναι Θεός, ότι θέλει κάνει, μπορεί να έχει ποντάρει στην άλλη Γη, την κυβική, που το ξέρεις.

  115. BLOG_OTI_NANAI said

    109: Δυστυχώς, ο Νίκος Δήμου γράφει με το αντιδραστικό σκέρτσο ενός 15χρονου εφήβου, μόνο που το άλλοθι για κάτι τέτοιο το δικαιούσαι όταν πράγματι είσαι 15 ετών. Όταν όμως είσαι 75 ετών τότε υπάρχει κάποιο πρόβλημα.
    Ο άνθρωπος δεν μπορεί να αντιληφθεί ούτε καν τις θλιβερές εντυπώσεις που προκαλεί ένα άρθρο που θέλει να έχει ιστορικό περιεχόμενο, και επικαλείται τον.. Σκαρίμπα! Που στην ευχή υπάρχει ο Σκαρίμπας ως προτεινόμενη ιστορική βιβλιογραφία και μάλιστα για το 1821;! Ο άνθρωπος έγραψε ένα σατυρικό σύγγραμμα με έντονη ιδεολογική χροιά για το 1821. Έχει γράψει και ο Βασίλης Ραφαηλίδης ένα τέτοιο. Δεν μπορεί να καταλάβει ότι είναι άλλο το σατυρικό κείμενο και άλλο το ιστορικό;

    Επίσης, που είδε όλους τους εμπόρους ως φορείς επαναστατικής δράσης; Αν δει κανείς τις επιστολές που ανταλλάσσουν οι έμποροι του εξωτερικού με το ξέσπασμα της επανάστασης, θα διαπιστώσει ότι ανησυχούσαν και έτρεμαν πρώτα και κύρια μήπως διαταραχτεί η διακίνηση εμπορευμάτων και εύχονταν να πάνε όλα καλά όχι για την Επανάσταση φυσικά, αλλά για το εμπόριο! Ελάχιστοι ήταν οι έμποροι που έπεσαν στη φωτιά με την έναρξη της επανάστασης. Οι περισσότεροι μπήκαν στον Αγώνα μόνο αφού είδαν ότι πήρε μια πορεία χωρίς επιστροφή. Διότι, αν οι έμποροι ήταν οι φορείς της επανάστασης, τότε θα έπρεπε σε όλα τα εμπορικά κέντρα της εποχής να είχε ξεσπάσει επανάσταση. Το αντίθετο όμως συνέβη: ο κύριος και βασικός μοχλός της Επανάστασης παρέμεινε η Πελοπόννησος και η Στερεά. Άρα, που είναι οι έμποροι «επαναστάτες»;

    Για την «εθνοκάθαρση» των «αμέτοχων» Εβραίων τι να πει κανείς, όπως και για την ναυμαχία του Ναυαρίνου, για την οποία ξέχασε να μας πει ότι δεν την ήθελε καμία από τις μεγάλες δυνάμεις, και οι ηγέτες των Ναυάρχων τους κατσάδιασαν για την καταστροφή του Τουρκοαιγυπτιακού στόλου.

    Σε αυτό που έχει δίκιο ο Δήμου, είναι ότι δεν ελευθερωθήκαμε μόνοι μας, αλλά όφειλε να μας πει, που στην ευχή είδε από την έναρξη της Τουρκοκρατίας, ότι οι Έλληνες έλπισαν πραγματικά ότι μπορούν να ελευθερωθούν μόνοι τους απέναντι σε μια αυτοκρατορία; Πλήθος κρατών, λαών, εθνών, ακόμα και τα δυνατότερα, σε κάποια στιγμή της ιστορίας τους σώθηκαν εξαιτίας μιας σημαντικής συμμαχίας με μια άλλη δύναμη. Αυτό δεν είναι ντροπή για κανέναν. Όχι όμως ότι οι Έλληνες δεν πολέμησαν. Στα χρόνια της επανάστασης του 1821, 100, 200, 300 μαχητές σταματούσαν ολόκληρη στρατιά. Ο Μακρυγιάννης δεν είχε πάνω από 200-300 όταν σταμάτησε τον Ιμπραήμ. Στο Μέγα Σπήλαιο 400-500 μαχητές και 100 μοναχοί σταμάτησαν και πάλι τη στρατιά του σκληροτράχηλου Ιμπραήμ. Γιατί να γελοιοποιούμε τέτοια σημαντικά ιστορικά γεγονότα εφάμιλλα με τις Πλαταιές και τις Θερμοπύλες;

    Αλλά και το Ναυαρίνο, είναι μια σελίδα απίστευτου ηρωισμού των συμμάχων. Είναι άξιοι τιμής όλοι αυτοί οι άνθρωποι που σκοτώθηκαν και μας βοήθησαν να ελευθερωθούμε. Είναι άξιοι τιμής που κατάφεραν να νικήσουν αν και εντυπωσιακά λιγότεροι, σε αυτή την περίεργη εποχή της «ανδρικής τιμής», όπου στέκονταν σε πλοία κατατρυπημένα οι κυβερνήτες ακόμα και ακρωτηριασμένοι ή με τα σωθικά τους έξω, εξακολουθώντας να δίνουν διαταγές μέχρι την τελευταία τους πνοή. Το ίδιο και οι ναύτες που δεν εγκατέλειπαν ούτε την έσχατη στιγμή. Όσες φορές κι αν διαβάσει κανείς τις περιγραφές της ναυμαχίας αυτής (π.χ. Φωτιάδης, Κόκκινος), θέλει να αποδώσει τιμή σε όλους αυτούς. Όχι μόνο δεν έχουμε λόγο να το κρύψουμε, αλλά είναι τιμή μας να τους τιμούμε.

    Για την ατάκα με τους Ορθοδόξους Αρβανίτες που τους λέει Αλβανούς τι να πει κανείς. Πόσο άσχετος μπορεί να είναι κάποιος που δεν γνωρίζει ότι στην Επανάσταση, ως αλλοεθνείς θεωρούνταν μόνο οι αλλόθρησκοι και όχι οι αλλόγλωσσοι; Τα αρχεία της Ελληνικής παλιγγενεσίας είναι ψηφιοποιημένα, μπορεί αν τα διαβάσει και να καταλάβει. Πέρα φυσικά ότι οι Ορθόδοξοι Αρβανίτες μιλούσαν οι περισσότεροι και τα ελληνικά ενώ όσοι γνώριζαν γράμματα έγραφαν στα ελληνικά. Και η συλλογική τους ταυτότητα φαίνεται και από τα σχολεία που ίδρυαν. Εκείνοι οι Αρβανίτες, οι Σλαβόφωνοι, οι Βλάχοι κ.λπ. που ήταν κοντά στο Οικ. Πατριαρχείο και υιοθετούσαν με τη θέληση τους την ελληνική εθνική ταυτότητα δεν έφτιαχναν σχολεία ρουμάνικα ή βουλγάρικα, αλλά ελληνικά.

    Το τραγικό με ανθρώπους σαν τον Δήμου, είναι ότι σε μια οποιαδήποτε συζήτηση τους, θεωρούν ότι τα DNA και οι βιολογικοί παράγοντες χαρακτηρίζουν τους φασίστες και τους νεοναζί, κι όμως, είναι ικανοί από αντίδραση να υιοθετήσουν τα ίδια αυτά βιοεργαλεία για να πουν ότι το ελληνικό έθνος δεν έχει καθαρό DNA. Λες και το έθνος αποτελεί ζήτημα του DNA. Άμα πάει ένας Αιθίοπας στην Σουηδία και ζήσει εκεί για πάντα και οι απόγονοι του μετά από 100 χρόνια ζουν, μεγαλώνουν, μορφώνονται, αγαπούν, ερωτεύονται, πεθαίνουν για τη Σουηδία, αυτοί οι απόγονοι του είναι πλέον Αιθίοπες όταν δεν ξέρουν ούτε κατά που πέφτει η Αιθιοπία, ή μήπως είναι πλέον Σουηδοί;
    Αντίστοιχα, δύο παραδείγματα ΕΔΩ και ΕΔΩ

    Ιδεολογικές εμμονές έχουμε όλοι, αλλά ας φροντίζουμε να μην εξαφανίζουν και την κοινή λογική.

  116. BLOG_OTI_NANAI said

    114: Σωστά, δεν μπορούμε να τα ξέρουμε και όλα. Υπάρχουν και.. επαγγελματικά μυστικά!

  117. Μερικά από όσα λέει ο Νίκος Δήμου είναι βέβαια προβοκατόρικες υπερβολές, αλλά το περί Ναυαρίνου μου θύμισε μια σχολική μου ανάμνηση.
    Στο Κολλέγιο Αθηνών (που έβγαλε και ο Νίκος Δήμου, 17 χρόνια πριν από μένα) είχαμε στο Λύκειο διάφορους διαγωνισμούς ρητορικής, ένας από τους οποίους είχε πατριωτικό θέμα, και ο βραβευμένος εκφωνούσε το λόγο του στη γιορτή της 25ης Μαρτίου. Στη χρονιά μας (1970) μάς έβαλαν για θέμα «Διά ποίους λόγους ενίκησαν οι Έλληνες κατά την Επανάστασιν;» Και όταν έκατσα να ετοιμαστώ (μας άφηναν ελεύθερους ένα πρωινό να ετοιμαστούμε ψάχνοντας στη βιβλιοθήκη ή όπου αλλού και γράφαμε το λόγο μας μετά το μεσημεριανό διάλειμμα), συνειδητοποίησα αυτό ακριβώς που λέει ο Νίκος Δήμου: οι προπροπροπαππούδες μας ΔΕΝ νίκησαν· πολέμησαν ηρωικά βεβαίως, είχαν μερικές θεαματικές επιτυχίες στην αρχή, έβγαλαν εν μέρει μόνοι τους τα μάτια τους μετά, και πάντως όταν οι Τούρκοι έβαλαν τα δυνατά τους (Ιμπραήμ), κατέστειλαν ουσιαστικά την Επανάσταση — ελεύθερος είχε μείνει πια σχεδόν μόνο ο Αργοσαρωνικός όταν η επέμβαση των Δυνάμεων στο Ναυαρίνο έσωσε την κατάσταση. Κάπως κατάφερα να γράψω έναν ευπρόσωπο λόγο, που πάντως δεν πήρε ούτε εύφημη μνεία…

  118. gbaloglou said

    98: πολύ σωστές επισημάνσεις

    103: Ιάκωβε γράφεις κάποιος που διάβαζα με πήρε στο λαιμό του: ποιος είναι αυτός, να δούμε τι άλλο γράφει;

  119. gbaloglou said

    117: πάντως και ο Ιμπραήμ δεν ήταν Οθωμανός αλλά Αιγύπτιος — και λίγα χρόνια μετά (1832) εισέβαλε στην Μικρά Ασία φτάνοντας μέχρι και το Ικόνιο (Konya). [Λόγω της καταγωγής μου από εκείνα τα μέρη μπορώ να αναφέρω και μια λεπτομέρεια: υποχρέωσε ο Ιμπραήμ τον ηττημένο Κιουταχή να σταθεί στο πέτρινο γεφύρι της παρακείμενης Σύλλης και τους Έλληνες κατοίκους να περνούν από εκεί φτύνοντας τον — σώζεται αυτό το περιστατικό σε διηγήσεις Συλλαίων και στο βιβλίο του Τάκη Σαλκιτζόγλου «Η Σύλλη του Ικονίου», ενώ ο δρόμος που περνάει από εκεί λέγεται Misirlioglu Sokak = «Δρόμος του Αιγύπτιου»!]

  120. Μπουκανιέρος said

    Μιας και γράφουμε και σχολικές αναμνήσεις σε τούτο το πολύ διασκεδαστικό νήμα, η θεούσα μού θύμισε κάποιους απ’ τους πιο βαρετούς και φλύαρους θεολόγους που είχαμε.

  121. sarant said

    119: Κι όταν έφυγε ο Ιμπραήμ, τι έκανε ο Κιουταχής με όσους τον είχαν φτύσει;

  122. BLOG_OTI_NANAI said

    120: Και απ’ ότι φαίνεται τον συναγωνίζεσαι επάξια…

  123. gbaloglou said

    121: άγνωστο αν υπήρξαν αντίποινα — αλλά και πόσοι πέρασαν να τον φτύσουν, όπως έγραψα τους υποχρέωσε να το κάνουν αυτό ο Ιμπραήμ.

  124. spiral architect said

    Δεινόν τό γῆρας, οὐ γάρ ἔρχεται μόνον.
    Γιατί με στέλνετε να διαβάσω Δήμου, δεν με λυπάστε πρωινιάτικα; Νταξ’ και για να γίνω πιο ωμός, οι ιστορικές προβοκάτσιες είναι για κάποιους άλλους που είτε έχουν το ακαταλόγιστο, είτε το ανιστόρητο, είτε είναι ιστορικοί και μπορούν να αντιτείνουν αντίλογο στις αντιδράσεις του αναθεωρητισμού που οι ίδιοι επιβάλλουν.
    Τι θέλει λοιπόν να πετύχει με τα γραφόμενά του; Να ξαναγραφεί η ιστορία ούτως ώστε να μην προκαλεί πλέον εκατέρωθεν έχθρες, να ενισχύσει τα ιστορικά αναθεωρητικά ρεύματα τύπου Βερέμη και Ρεπούση; Μα με τον τρόπο που το γράφει, περισσότερες έχθρες ανακύπτουν.
    (έτσι νομίζω δηλαδή)
    Σίγουρα, ούτε οι πρόγονοί μας του ’21 ήταν τα καλύτερα παιδιά, ούτε χωρίς τη Ναυμαχία του Ναυαρίνου και τη θέληση των Μεγάλων Δυνάμεων θα τη βγάζαμε καθαρή σαν ανεξάρτητο κράτος και αν η ιστορία δεν είχε εξελιχθεί έτσι, ο Κολοκοτρώνης θα εξιστορείτο σαν κατά συρροήν δολοφόνος. Απο κεί όμως ως τα έπη που ξεφεύγουν απ’ το έρκος των οδόντων του Ν.Δ. (καλά τα γράφει ο OTI_NANAI παραπάνω) υπάρχει χάος.

  125. 119 Όχι ακριβώς Αιγύπτιος ο Ιμπραήμ, αν σκεφτείς τον πατέρα του.

  126. gbaloglou said

    125 συμβαίνουν αυτά

  127. Χα, κι εγώ το σκέφτηκα το βιβλίο της Γαλανάκη!

  128. sarant said

    Ο ιδρυτής της σύγχρονης Αιγύπτου, ένας Αλβανός από την Καβάλα 🙂

  129. Γς said

    Και ο Φαρούκ ο τελευταίος της δυναστείας

  130. 118,
    αυτόν που με πήρε στο λαιμό του (έχει πεθάνει μάλιστα πρόσφατα) δεν τον δίνω, ώσπου να βεβαιωθώ ότι ήταν στο βιβλίο του που το διάβασα και όχι σε κανενός άλλου. Είναι και οι τρύπες του έμενταλ, στο κεφάλι μας,που μεγαλώνουν από τον πολύ ψεκασμό… 🙂

  131. Το βασικό λάθος του Δήμου είναι πως παραβλέπει το γεγονός ότι οι πολεμικές νίκες των Ελλήνων ενάντια στον Σουλτάνο σε συνδυασμό με τον ρομαντικό φιλελληνισμό των Ευρωπαίων έπαιξαν μεγάλο ρόλο στην μεταστροφή της Αγγλικής πολιτικής , που οδήγησε στη ναυμαχία. Αν η επανάσταση στα νότια είχε πάει στρατιωτικά άπατη από την αρχή, όπως στις παραδουνάβιες, δε θα υπήρχε περιθώριο για τίποτα.

    Αλλά επειδή το ζουμί πάντα είναι κάτω από αυτά που λέμε, στην περίπτωση του Δήμου, όλη η φασαρία κρύβει την χωρίς όρους παράδοσή του στην Ευρώπη.

    Το κακό είναι ότι στην Ελλάδα τα δύο στρατόπεδα ξενοδουλείας, με καινούρια σύμβολα και άλλους θιασώτες ξανασυντονίζονται με τa δύο διεθνή σιγά-σιγά .

    Μακάρι στον καινούριο πόλεμο να μη φερθούμε σαν ένα τόσο ηρωικό έθνος όσο και στον προηγούμενο, αφού μάλιστα τώρα δεν φαίνεται να υπάρχει ένας σουπερκακός . Αυτή τη φορά, λοιπόν, ας μη σώσουμε κανέναν αντιπαθή λόρδο, για να μας το ανταποδώσει με Μακρονήσια, ούτε κανέναν Γερμανό φιλελεύθερο για να μας κλέψει μετά τις πολεμικές αποζημιώσεις. Για να μην πούμε για τους Ρώσους που μας έδωσαν στεγνά στους υπόλοιπους. Και δεν πειράζει, ας μη γράψουμε για ανθυπολοχαγούς της Αλβανίας, ούτε γι αυτούς που τους ξέρουνε τα ελάτια, τα πλατάνια, ούτε άλλα ηρωικά και πένθιμα. Αλλωστε ποιοι γράφουν ποίηση τώρα και κυρίως, ποιοί διαβάζουν ή ακουνε;

    Η ουδετερότητα είναι το καλύτερο. Αλλά, είναι και εφικτό; Το πρόβλημα θα φανεί, όταν «μας» αναγκάσουνε να διαλέξουμε στρατόπεδο.

  132. Theo said

    109, 113:
    Το σχόλιό μου, που μέχρι χθες τα μεσάνυχτα είχε καμιά 30αριά like και καμιά ντουζίνα dislike, σήμερα εξαφανίστηκε.
    (Νικο)Δημο(υ)κρατικές διαδικασίες!

  133. ΕΦΗ ΕΦΗ said

    132.>>Το σχόλιό μου, που μέχρι χθες τα μεσάνυχτα είχε καμιά 30αριά like και καμιά ντουζίνα dislike, σήμερα εξαφανίστηκε.
    Έπεσε στο ποτάμι,σε καταβόθρα 🙂

  134. BLOG_OTI_NANAI said

    Καλό, το σχόλιο το πήρε το ποτάμι!

    Και ο οικοδεσπότης δεν είχε πει ότι ο Δήμου του έκανε κάποτε λογοκρισία ή για άλλον έλεγε και δε θυμάμαι καλά;

    Κακώς αν το εξαφάνισε πάντως, διότι ήταν καυστικό αλλά όχι και υβριστικό.

  135. Theo said

    @134:
    Από την εμπειρία μου του σχολιασμού στο protagon, έχω καταλάβει πως όταν κάποια σχόλια διαγράφονται εκ των υστέρων, αυτό γίνεται μετά από παρέμβαση του αρθρογράφου (άρα, του Δήμου στην προκειμένη περίπτωση).

    Ο Νικοκύρης αναφερόταν στον Στ. Θεοδωράκη, που είναι φίλος μου. Και του είπα πως ο ίδιος δεν διαβάζει τα σχόλια αλλά ο διαχειριστής, ο οποίος και τα διαγράφει.

    Πολλά σχόλιά μου (ποτέ δεν είναι υβριστικά, αλλά καυστικά) δεν τα ανεβάζει ο διαχειριστής, ενημερώνω τον Θεοδωράκη, και συνήθως τα ανεβάζει, εκτός δυο τριών εξαιρέσεων.
    Δυο σχόλια μάλιστα στο ίδιο άρθρο, τα ανέβασε ο διαχειριστής, κάποιος (μάλλον ο αρθρογράφος) τα διέγραψε μετά από λίγα λεπτά και μετά ξαναανέβηκαν, μέσω Θεοδωράκη.

  136. sarant said

    135: Ε, αν πρέπει να βάλεις μέσο για να δημοσιευτεί το σχόλιό σου, δεν είναι και υπόδειγμα δημοκρατικής λειτουργίας! 🙂

  137. Μαρία said

    136
    http://yannisharis.blogspot.gr/2014/03/69.html

  138. spiral architect said

    Iστορίες (με φίδια και αρκούδες) για να σκεφτόμαστε διαφορετικά. 😉

  139. Theo said

    @135:
    Συμφωνώ.
    Πριν από λίγο του έγραψα του Σταύρου:
    «Καλά, «τα ‘χω παίξει» με τη δημοκρατικότητα της ιστοσελίδας σας!»

  140. BLOG_OTI_NANAI said

    135: Ναι, σωστά, για τον Θεοδωράκη έλεγε.
    136: Έτσι είναι. Και εκεί βύσμα;

  141. Λ said

    Πάντως και ο Τολστόης στα Διηγήματα της Σεβαστούπολης έχει ένα ήρωα που έβριζε και έπινε αλλά όταν άρχισε η μάχη ήταν ο καλύτερος πολεμιστής.

  142. […] αναδημοσίευση από το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου: Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία […]

  143. gbaloglou said

    119 Το παρακάτω από επιστολή του Γιώργου Βαϊανού (3-3-1954) και το Αρχείο Προφορικής Παράδοσης του Κέντρου Μικρασιατικών Σπουδών (επαρχία Λυκαονία, οικισμός Σίλλη, φάκελοι 2-6):

    Έχω τας πληροφορίας αυτάς από το στόμα της κατά το 1914 αποθανούσης γιαγιάς μου Αλεξάνδρας. Λέγει λοιπόν αυτή ότι κατέχει τας πληροφορίας της από την πενθερά της, την Αυξεντίαν, σύζυγον του προπαππού μου, ότι η ειρημένη Αυξεντία τρίτη σύζυγος του παππού μου ‘ητανε νεόνυμφη κατά το άραπ σενεσίλ, και ότι οι Αραπάδες του Ιμπραχήμ είχαν επιτάξει το σπίτι μας, που ήτανε ευρύχωρο πολύ με μεγάλες αυλές, 3 σταύλους και είχαν περιορίσει τους ενοίκους εις τα ενδότερα του σπιτιού διαμερίσματα, εις δε τον Ληνό μας, είχαν τα πυρομαχικά τους οι Αραπάδες, μη πειράζοντες κανένα εκ των ενοίκων. Εις δε τον άγιον Φίλιππον είχαν το στρατόπεδον των και προκεχωρημένα φυλάκια εις την τοποθεσίαν ‘Αραπ Καλεσή. Η δε κρίσιμος μάχη μεταξύ των δυνάμεων του Ιμπραχήμ και Σουλτανικών στρατευμάτων εγένετο εις την πεδιάδα την τοποθεσίαν του Αγίου Σπυρίδωνα κάτωθεν των στρατώνων της Σύλλης,

    [άραπ σενεσίλ = χρονιά του αράπη (1832), ληνός = σκάφη

  144. sarant said

    Γιώργο, ληνός δεν είναι το πατητήρι, που βέβαια μπορεί να έχει σχήμα σκάφης (αλλά στο πιο μεγάλο);

  145. gbaloglou said

    143-144 Νίκο όντως, η λέξη μού ήταν άγνωστη,την αναζήτησα διαδικτυακά και υπό πίεση χρόνου, και, παραδόξως, ξεχώρισε η σκάφη 🙂 [Επίσης λόγω έλλειψης χρόνου δεν έψαξα το Αράπ Καλεσή = Κάστρο του Αράπη (Ιμπραήμ).]

  146. Gstam said

    Καλησπέρα σας! Υπάρχουν πουθενά πληροφορίες για το πόσο συχνά μιλούσαν αρβανίτικα μεταξύ τους οι επαναστάτες; Δηλαδή, ο καραισκάκης ο οποίος σίγουρα ήξερε, μιλούσε για παράδειγμα με τον Μπότσαρη (δε ξέρω αν όντως μίλησαν ποτέ, το λεω για χάρη παραδείγματος) στα αρβανίτικα ή στα ελληνικά;

  147. sarant said

    Καλημέρα, καλή ερώτηση. Δεν έχω πρόχειρο κάποιο παράδειγμα για να απαντήσω. Πάντως αν δεν κάνω λάθος ο Μακρυγιάννης σε κανένα σημείο δεν προσδιορίζει σε ποια γλώσσα γίνεται η συνομιλία, παρόλο που μιλάει με ξένους.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: