Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Το παράσημο, Προλετάριοι: Δυο άγνωστα ποιήματα του Γιάννη Ρίτσου

Posted by sarant στο 4 Μαΐου, 2014


Το σημερινό κυριακάτικο φιλολογικό μας άρθρο, το πρώτο για τον Μάιο, αναφέρεται σε έναν ποιητή που το όνομά του συνδέθηκε με τον μήνα Μάη, όχι μόνο επειδή ο Γιάννης Ρίτσος γεννήθηκε την Πρωτομαγιά του 1909, αλλά κι επειδή έγινε ευρύτερα γνωστός από τον Επιτάφιο, τα ποιήματα που έγραψε τον Μάη του 1936 εν θερμώ μετά το ματοκύλισμα της εργατικής διαδήλωσης στη Θεσσαλονίκη και τον θάνατο δέκα εργατών, βλέποντας στον Ριζοσπάστη τη φωτογραφία της μητέρας του νεκρού Τάσου Τούση να ολοφύρεται πάνω από το πτώμα του γιου της. Κι άλλες φορές έχω ανεβάσει τέτοιες μέρες ένα θέμα σχετικό με τον Ρίτσο: για τον Επιτάφιο και την πρώτη μορφή ενός ποιήματος, και παλιότερα για μερικά άγνωστα πεζά του. Κάτι ανάλογο έχω και για σήμερα, δυο άγνωστα ποιήματα του Ρίτσου, δημοσιευμένα στον Νέο Ριζοσπάστη το 1934.

Θα μπορούσα να τα πω και «αθησαύριστα». Με την αυστηρή έννοια του όρου, άγνωστα δεν είναι τα σημερινά ποιήματα: τα έχει καταγράψει η Αικατερίνη Μακρυνικόλα στην πολύτιμη Βιβλιογραφία Γιάννη Ρίτσου που έχει καταρτίσει, αλλά δεν έχουν συμπεριληφθεί σε καμιά συλλογή του ποιητή. Δεν είναι τα μόνα. Ο Ρίτσος έχει επίσης αφήσει έξω από τις συλλογές του και όλα του τα νεανικά ποιήματα, εκείνα που δημοσίευσε από το 1929 και μετά σε διάφορα έντυπα, κυρίως το περιοδικό της Μεγάλης Ελληνικής Εγκυκλοπαίδειας (η Μακρυνικόλα τα καταγράφει επίσης), προφανώς επειδή τα θεώρησε πρωτόλεια. Όμως αυτά εδώ δεν είναι ποιήματα της εντελώς πρώτης ποιητικής του νιότης: τα γράφει το 1934, τη χρονιά που έβγαλε την πρώτη ποιητική του συλλογή.

Πράγματι, από τον Αύγουστο του 1934 ο Ρίτσος αρχίζει να δημοσιεύει ποιήματα στον Νέο Ριζοσπάστη: μέσα σε δύο μήνες θα δημοσιέψει 14 ποιήματα και άλλα 3 τον Νοέμβρη του ίδιου χρόνου. Τα περισσότερα από τα ποιήματα αυτά έχουν τη μορφή γράμματος από τον γιο που είναι φαντάρος προς τη μητέρα του ή από τη μάνα προς το γιο, και έχουν τίτλο «Γράμμα(τα) από το μέτωπο» και «Γράμμα(τα) για το μέτωπο». Έχουν αντιπολεμικό χαρακτήρα και θυμίζουν (τουλάχιστον τα γράμματα της μάνας) τα ποιήματα του Επιτάφιου. Τα «Γράμματα από/για το μέτωπο» τα συμπεριέλαβε ο Ρίτσος στη δεύτερη συλλογή του, τις Πυραμίδες, εκτός από τα δύο που θα δούμε σήμερα. Όλα τα ποιήματα τα υπογράφει με το γνωστό ψευδώνυμό του Γ. Σοστίρ (ανεστραμμένο το επώνυμό του), ενώ η εφημερίδα συνήθως προσθέτει επίτιτλο όπως «Κόκκινος στίχος» ή «Επαναστατικός στίχος».

Για να κάνουμε μια παρένθεση, ο τίτλος του Ριζοσπάστη εκείνη την περίοδο ήταν «Νέος Ριζοσπάστης», ύστερα από μια εξοντωτική καταδίκη του Ριζοσπάστη με βάση τον νόμο περί τύπου (ίσως γράψω κάποτε για την υπόθεση αυτή).

Τα 15 από τα 17 αυτά ποιήματα λοιπόν μπήκαν στη συλλογή Πυραμίδες (στην ενότητα «Γράμματα απ’ το μέτωπο») και υπάρχουν στα Άπαντα του Ρίτσου, ενώ τα άλλα δύο, απ’ όσο ξέρω, δεν έχουν συμπεριληφθεί. Μπορεί να έμειναν έξω επειδή τα θεώρησε κατώτερα, μπορεί όμως να έκρινε ότι δεν ταιριάζουν με τα άλλα των Πυραμίδων και αργότερα απλώς να μην τα έβρισκε. Τα παρουσιάζω εδώ.

Το πρώτο, με τίτλο Προλετάριοι, δημοσιεύτηκε στον Νέο Ριζοσπάστη στις 2 Σεπτεμβρίου 1934.

ΚΟΚΚΙΝΟΣ ΣΤΙΧΟΣ

ΠΡΟΛΕΤΑΡΙΟΙ

Εσύ, εγώ: φελλοί στην τρικυμία.
Εμείς: φλόγες της ίδιας πυρκαγιάς.
κόσμος πλατύς, σκοπός, καρδιά μας: μία
κι οι πίκρες μας σπαθιά της Λευτεριάς.

Δεν ξέρουμε να κλαίμε, στη ματιά μας
τ’ όραμα λάμπει κόκκινης Αυγής’
λιώνουμε τον καημό μας στη φωτιά μας
κι οργή κερνούν τα χείλια της πληγής.

Το «χτες» της ιστορίας το δρόμο παίρνει
και πίσω του ακολουθάει ο κουρνιαχτός,
στις πλάτες μας η μνήμη του κι αν γέρνει
στο φως του όμως ο δρόμος ανοιχτός.

Ατράνταχτή μας δύναμη το Δίκιο.
Ό,τι δικό μας ξένο ήταν ως χτες
μα η στέρηση λοστός σε χέρι αντρίκιο
βιάζει όσες πόρτες μένουν σφαλιχτές.

Κυριαρχικά περνάμε και τραβάμε.
Όλοι για όλους. Νόμο και δεσμό
ζητάμε την Αγάπη που αγαπάμε
Κύτταρα εμείς στον ίδιο οργανισμό.

Η ζωή μας κλει τον Τάφο, κι απ΄ τη χτίση
τις ρυπαρές ξεφτάμε ζωγραφιές.
Έχει η καρδιά χαρές να καταχτήσει
κι ο νους ανυποψίαστες ομορφιές.

Γ. Σοστίρ.

 

Το δεύτερο ποίημα δημοσιεύτηκε δυο βδομάδες αργότερα, στις 16 Σεπτεμβρίου 1934.

ΚΟΚΚΙΝΟΣ ΣΤΙΧΟΣ

ΤΟ ΠΑΡΑΣΗΜΟ

Ήταν λεβέντης παινεμένος
καλόκαρδος και δουλευτής
της κυρα-Λένης ο Κωστής.
Χαλκόδετος, ηλιοκαμένος
με το γαρούφαλο στ’ αυτί
και τη χωρίστρα τη στριφτή.

Και στο χορό φτερό κι αέρας
και σαν τ’ αηδόνι στη λαλιά
ξετρέλανε την Κανελιά.
Κι όταν το σούρπωμα της μέρας
απ’ τη δουλειά γυρνούσε, οι νιες
τον κρυφοβλέπαν οι σεμνές.

Στην απαλάμη του γινόνταν
παιχνίδια τα βαριά τσαπιά
κι έκανε την ξεροτοπιά
γόνιμη μήτρα, και τρεφόταν
απ’ τη δική του τη δουλειά
όλη η φτωχιά του φαμελιά.

…Και τώρα, δες ποιος τον γνωρίζει
τον παινεμένο δουλευτή
με το γαρούφαλο στ’ αυτί:
Έρμος κι απόξενος γυρίζει
νταγκ-ντουγκ κουτσός στη γειτονιά
κι ούτε προβαίνει ομορφονιά.

Έχασε το ‘να του ποδάρι
στον πόλεμο, και γι’ αμοιβή
του δώσανε -τιμή ακριβή-
το δεκανίκι, και καμάρι
στα στήθια του να το φορεί
ένα παράσημο βαρύ.

Στο σπίτι οι αδερφές γκρινιάζουν
και ξενυχτάνε στη δουλειά
πλουμίζοντας[;] ξένα προικιά.
Κι αυτόν σακάτη τον φωνάζουν
χαραμοφάη και τα λοιπά.
Κι ο Κώστας σκύβει και σιωπά.
«Πού μ’ είδες, τάχα, και πού σ’ είδα»
τώρα του λέει κι η Κανελλιά
που του ‘δινε άλλοτε φιλιά.
— Τύφλα και μούντζα στην πατρίδα’
και το παράσημο πετά
και το πατά.

Γ. Σοστίρ

Στον τρίτο στίχο της τελευταίας στροφής έβαλα ερωτηματικό στη λέξη «πλουμίζοντας» επειδή δεν είμαι βέβαιος τι λέει, έχει μια μουτζούρα το φύλλο. Δείτε κι εσείς μήπως έχετε καμιάν άλλη ιδέα.

 

 

 

 

 

 

87 Σχόλια to “Το παράσημο, Προλετάριοι: Δυο άγνωστα ποιήματα του Γιάννη Ρίτσου”

  1. atheofobos said

    Ο Ρίτσος ανήκει στους αγαπημένους μου ποιητές, αν και μερικές φορές ο τεράστιος αριθμός ποιημάτων που έγραψε αναπόφευκτα περιλαμβάνει και μερικά κατώτερα του ταλέντου του.
    Εδώ τον μεν πρώτο είναι αρκετά πρωτόλειο με μεγαλόστομους στίχους όπως πχ ζητάμε την Αγάπη που αγαπάμε
    Το δεύτερο είναι σαφώς καλύτερο αν και είμαι περίεργος τι εικόνα να είχε στο μυαλό του όταν έγραφε : τη χωρίστρα τη στριφτή.

  2. www.ndimou.gr said

    Αν από κάτι υποφέρει το έργο του Ρίτσου είναι ο πληθωρισμός των κακών και πρόχειρων στιχουργημάτων. Αφορούν και ενδιαφέρουν μόνο τον ιστορικό του έργου του – σε εμάς τους αναγνώστες μόνο ζημιά κάνουν. Βαραίνουν το σύνολο και θαμπώνουν την αξία των (πολύ λιγότερων) αξιόλογων ποιημάτων..

  3. Δημήτρης Μ. said

    1. Υποθέτω ότι η χωρίστα που έχει στο μυαλό του είναι κάπως έτσι. http://www.agelioforos.gr/files/FOTO_ENTYPON/2012/11/20/resized/2012112000158-preview_425x.jpg

  4. spiral architect said

    Aφού κι αυτός δεν τα δημοσίευσε σε καμιά Λάιφο, σε καμιά Άθενς Βόις ας θαφτεί στο έρεβος ακίνητου βυθού. 🙄

    Καλημέρα. 🙂

  5. sarant said

    Καλημέρα, ευχαριστώ πολύ για τα πρώτα σχόλια!

    2: Πράγματι, κάποια ενδιαφέρουν μόνο τους μελετητές ή έστω τους φανατικούς φίλους. Αυτό ισχύει και για άλλους ποιητές.

  6. ΛΑΜΠΡΟΣ said

    Καλημέρα.

    «μα η στέρηση σε χέρι αντρίκιο – βιάζει όσες πόρτες μένουν σφαλιχτές». Τόσοι αγώνες, τόσοι νεκροί, τόσο αίμα, και μία πόρτα δεν βιάστηκε ποτέ, όχι γιατι δεν μπορούσαν να την βιάσουν, αλλα γιατι δεν ήθελαν και δεν θέλουν, την πόρτα της ελευθερίας. Χιλιάδες χρόνια παραμένει κλειστή, και όλοι την αποφεύγουν, παραδόξως δεν είναι κλειδωμένη, με ένα απλό σπρώξιμο θα ανοίξει διάπλατα και θα φανερωθεί η απέραντη ελευθερία, αλλα η σκλαβιά είναι προτιμότερη, βλέπεις δεν έχει ευθύνες.

    1 τέλος – Ίσως να εννοεί το κοκοράκι στην χωρίστρα.

  7. Η Ποίηση, Ψυχογράφημα, του Ποιητού είναι ένα στιγμιότυπο στο Χρόνο, που καταγράφει και απεικονίζει με την ευαισθησία του το Γονιδίωμα της Εποχής του, πάντοτε σε συνάρτηση με τη δική του πνευματική ενηλικίωση .

    Αλλωστε, γι’αυτο κι’ο λόγος για Πρώιμη ή Μεταγενέστερη Ώριμη Ποίηση που δεν ξεφεύγει, όσο μεγάλος κι’αν είναι την , … Ανθρώπινη διάσταση .

    Ο Ρίτσος, μεγάλης εμβέλειας Ποιητής της Ανθρώπινης διάστασης της … Χρονικότητας .

    Ποιητής, προσωπογραφία της Διαχρονικότητας είναι ο Αλεξανδρινός.
    Ο Καβάφης είναι ο Παμμέγιστος, ο Ολύμπιος, η Γεφυρα που συνδέει το Θείον, το Επέκεινα, με την ανθρώπινη Ύπαρξη.

  8. spiral architect said

    @1, 3: Ήταν λάτρης του Προυστ;

  9. Καλημέρα

    Αν κρίνω από το πως παρουσιάζει τις αδερφές και την Κανελλιά (μάλλον όνομα για γελάδα, φοράδα ή σκύλα μου κάνει) ο ποιητής μάλλον διακρίνεται για τον…φεμινισμό του !!

  10. atheofobos said

    @ 3, 8
    Δεν νομίζω πως ο ομοφυλόφιλος Προύστ μπορεί να εμπνεύσει την εικόνα του Κωστή που αποπνέει αντρίλα γιατί :

    Ήταν λεβέντης παινεμένος
    καλόκαρδος και δουλευτής
    της κυρα-Λένης ο Κωστής.
    Χαλκόδετος, ηλιοκαμένος
    με το γαρούφαλο στ’ αυτί
    και τη χωρίστρα τη στριφτή.

  11. Γς said

    9:
    >μάλλον όνομα για γελάδα.

    Εκεί ο νου σου εσένα. Στον Βάρναλη:

    «είχα γυναίκα κι είχα ζα / κι είχα μια Βάσω με βυζιά

    Πρέπει πάντως να ασχοληθούμε κάποτε με τους μαστούς στην ποίηση, τη λογοτεχνία γενικώς.
    Μπας και δούμε προκοπή.

    μα προκοπή δεν είχα»

  12. sarant said

    Ευχαριστώ για τα νεότερα! Θα λείψω για μερικές ώρες, τυχόν σχόλια της σπαμοπαγίδας θα χρειαστεί να περιμένουν.

  13. Theo said

    Καλημέρα!

    @2: Συμφωνώ.

    Κι αν από κάτι άλλο υποφέρει το έργο του Ρίτσου είναι η τυφλή στράτευσή του σε μια ιδεολογία και το «γλείψιμό» του σ’ έναν αιμοσταγή δικτάτορα και στο εξίσου αιμοσταγές καθεστώς του.
    Ο Στάλιν, με τα γκουλάγκ, τις εθνοκαθάρσεις (μαζικές εκτελέσεις και μαζικότατες μεταφορές ολόκληρων λαών από τη ΝΔ. ΕΣΣΔ στην παγωμένη στέπα υπό συνθήκες παρόμοιες με αυτές της μεταφοράς των Εβραίων στα ναζιστικά στρατόπεδα) και τις απρόκλητες ιμπεριαλιστικές επιθέσεις σε Πολωνία, Φινλανδία και τις χώρες της Βαλτικής, έχει να επιδείξει ένα σκορ θανάτων που ανταγωνίζεται αυτό του Χίτλερ. Αλλά ευτύχησε να νικήσει, και, ως γνωστόν, οι νικητές γράφουν την Ιστορία.

    Ο Ρίτσος ασφαλώς και γνώριζε κάποια απ’ αυτά, αλλά επέμενε να υμνεί τα τανκς που χορεύουν στην Κόκκινη Πλατεία. Ίσως, γιατί, αν έκανε αλλιώς, θα έχανε ένα σίγουρο αναγνωστικό κοινό και τη λατρεία του που την επέβαλλαν τα ιδεολογικά όργανα του ΚΚΕ.
    Όμως, ένας ποιητής διακρίνεται για την εμμονή του στην (προσωπική του) αλήθεια, και τίποτα δεν με πείθει ότι πάνω απ’ όλα, και από την αλήθεια, ο Ρίτσος είχε το εγώ του.

    Αναρωτιέστε πού θα βρισκόταν σήμερα ο Ρίτσος αν ήταν οπαδός του Χίτλερ;
    Ίσως αυτό να είναι κι ένα κριτήριο του έργου του.

  14. Γς said

    «Ο Γιάννης Ρίτσος δεν έχει γράψει κανένα ποίημα όπου να υμνεί ή έστω να περιγράφει τις χορευτικές κινήσεις των τανκς, σοβιετικών ή άλλων»

    Πάει και τελείωσε!

    https://sarantakos.wordpress.com/2012/08/12/ritsostanks/

  15. Theo said

    13, διόρθωση:
    Όμως, ένας ποιητής διακρίνεται για την εμμονή του στην (προσωπική του) αλήθεια, και τίποτα δεν με πείθει ότι πάνω απ’ όλα, και από την αλήθεια, ο Ρίτσος δεν είχε το εγώ του.

  16. Theo said

    14:
    Κι όμως, το άρθρο, Γιάννη, στο οποίο παραπέμπεις γράφει τα αντίθετα απ’ όσα τόσο κατηγορηματικά ισχυρίζεσαι:

    «Συγκεκριμένα, ο Ρίτσος σε ένα σημείο αναφέρεται στην παρέλαση που έγινε στην Κόκκινη Πλατεία, και λέει: “Ακόμα και η παρέλαση είχε κάτι το χορευτικό. Ήταν μια πάνδημη συμμετοχή”. Και μετά, όταν ο Λιάνης τον ρωτάει αν όντως γέμισε η πλατεία με τεράστιες φωτογραφίες του Μπρέζνιεφ, ο Ρίτσος απαντάει πως όχι και συνεχίζει: “Τα τανκς πέρασαν κι αυτά μ’ ένα ρυθμό χορευτικό. Ίσως ήταν το δικό μου αίσθημα που τους έβλεπα με αγάπη και φιλία.»

  17. Theo said

    @15:

    Σε λίγο θα γράψεις ότι και τον επικήδειο στον Στάλιν δεν τον έγραψε ο Ρίτσος αλλά κάποιος σωσίας του:

    Όχι, δεν είναι αλήθεια. Δεν είναι αλήθεια.
    Σταματήστε λοιπόν τις καμπάνες. Σταματήστε τις
    Ο Ιωσήφ Στάλιν δεν πέθανε.
    Είναι παρών ο Στάλιν στο παγκόσμιο πόστο του.
    Ο Στάλιν ανεβάζει στις επάλξεις των πέντε ηπείρων τις σημαίες της ειρήνης.
    Ο Στάλιν ετοιμάζει με το σκόρπιο αλεύρι του κόσμου
    Ένα ολοστρόγγυλο καρβέλι υγείας …

    …;Σώπα γιαγιά και σκούπισε με το τσεμπέρι σου τα μάτια σου.
    Όταν σβύνει η φωτιά σου κάτω από το τσουκάλι σου
    Είναι ο Στάλιν που σκύβει και φυσάει τη φωτιά σου ν’ ανάψει.
    Όταν λείπει από το τραπέζι μας το ψωμί κι από το στρώμα μας τ’ όνειρο κι απ’ το δώμα μας το λυχνάρι είναι ο Στάλιν που ανάβει τα μεγάλα ηλεκτρικά στον ορίζοντα κι ακούμε κάτω από τα τούνελ της νύχτας τη βοή των τραίνων που μεταφέρουν λάδι και ψωμί και κάρβουνο στους πεινασμένους …

    Σταματήστε λοιπόν τις καμπάνες
    Οι αιώνες σκαρφαλώνουν στην κορυφή της ψυχής του ν’ ανασάνουν μην πείτε πως ο ήλιος ορφάνεψε. Κοιτάχτε
    Κάθε ήλιος και σελίδα – μέρα με την ημέρα – με τους ήλιους των 74 χρόνων του έφτιαξε ένα χοντρό βιβλίο από ατσάλι και τ’ ακούμπησε στα γόνατα του κόσμου
    Ιωσήφ Βησσαριόνοβιτς Στάλιν
    Το έργο του: Λευτεριά
    Σταματήστε λοιπόν τις καμπάνες κι ακούστε
    Πάνου από την κόκκινη πλατεία στην εξέδρα του ήλιου
    ο Ιωσήφ Βησσαριόνοβιτς Στάλιν μιλάει: «Υπερασπείστε, Λαοί, την Ειρήνη»
    .

    (Δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα «Αυγή»5 Μαρτίου 1953)

  18. Γς said

    Ναί. Συμφωνώ σε όλα. Νόμισα όμως ότι αναφερόσουν σε ποίημα του Ρίτσου. Εκείνο το δήθεν ποίημα του:

    “Σε κάποια επέτειο της εισβολής στην Πράγα του ΄68, ο ποιητής Ρίτσος διάβασε θριαμβευτικά προς την ΚΝΕ το ποίημα που εμπνεύστηκε στις 21 Αυγούστου ΄68, όντας ο ίδιος εξόριστος, ο στίχος που επαναλαμβανόταν έλεγε: “τα τανκς μπαίνανε χορεύοντας στην Πράγα”.

  19. Γιάννης Κουβάτσος said

    Καλημέρα!
    Βρέθηκε, Νικοκύρη και φίλοι, η φράση της χρονιάς: Go back!
    Στον σχετικό διαγώνισμο στο τέλος της χρονιάς θα πρέπει να ψάξουμε για τις υπόλοιπες. 🙂

  20. Γς said

    19:
    Αναφέρεσαι στα τεκταινόμενα στην Ουκρανία;
    —-

    Παγκόσμια ήμερα Γέλιου σήμερα.

    Γέλα, καρδιά μου, γέλα.
    Βρες χρόνο να γελάς,
    αυτό είναι η μουσική της ψυχής

    Γιάννης Ρίτσος [λένε]

  21. ΕΦΗ ΕΦΗ said

    4.Spiral Architect >>ας θαφτεί στο έρεβος ακίνητου βυθού
    Ναι,του ακοίμητου βυθού, όπως ο έφηβος των Αντικυθήρων.
    Καλημέρα.
    Υ.Γ.Όποιου του φταίνε οι ποιητές,ας μετρήσει πρώτα το δικό του χνάρι στη φλούδα της γης κι απέ ας σκούξει.

  22. spiral architect said

    Ζjεια σου ΕΦΗ^2! 🙂

  23. BLOG_OTI_NANAI said

    17: Σκέτη πίκρα το ποίημα για τον Στάλιν. Δυστυχώς πολλοί απατήθηκαν και ύμνησαν δικτατορίες και δικτάτορες.
    Πώς μπορώ όμως να μην τον θαυμάζω για «σονάτα του σεληνόφωτος» και πολλά άλλα.

  24. BLOG_OTI_NANAI said

    21: Αν περιμένουμε πρώτα να μετρηθούν τα χνάρια μας για να κρίνουμε αρνητικά έναν ύμνο προς τον Παπαδόπουλο, τον Πατακό, τον Στάλιν, τον Χίτλερ, τον Πινοσέτ, τον Εμβέρ Χότζα ή τον Μάο, χαθήκαμε. θα μας έχουν φάει λάχανο όλοι αυτοί πριν μετρήσουμε καν το πρώτο αχνάρι…

  25. ΕΦΗ ΕΦΗ said

    24. όποιου ΤΟΥ ΦΤΑΙΝΕ οι ποιητές, είπα όμως

  26. Αρκεσινεύς said

    Ας αφήσουμε τις γκρίνιες κι ας γυρίσουμε στο άρθρο και στο πανέμορφο ποίημα του Άγ. Σικελιανού;

    http://www.snhell.gr/anthology/content.asp?id=13&author_id=45

  27. NM said

    Βρε κόιτα να δεις που ακόμα τσούζουν:
    http://www.dw.de/διαμάχη-για-τα-σοβιετικά-τανκς-στο-βερολίνο/a-17575902
    Ποιά; Αυτά τα μνημεία ελεημοσύνης προς τους Γερμανούς. Που είναι εκεί για να θυμιζουν το τι περιμένει όποιον ξεχνάει και δεν βάζει μυαλό.

  28. Γιάννης Κουβάτσος said

    20: Όχι, στην ομιλία του Τσίπρα.
    Πολλοί άξιοι λογοτέχνες ύμνησαν δικτάτορες και αντιδημοκρατικά καθεστώτα, αλλά όταν είσαι μέσα στη βράση των γεγονότων δεν είναι δύσκολο να την πατήσεις. Ευτυχώς, έδωσαν καλό υπόλοιπο έργο.

  29. Ιάκωβος said

    Πολύ ενδιαφέροντα τα δύο ποιήματα, αν και όχι από τα καλύτερά του. Πρέπει όμως, όπως και τον μεγαλύτερο μέρος του Ρίτσου, να τα διαβάσει κανείς σαν μια σελίδα ολόκληρης της πολιτικής τραγωδίας του περασμένου αιώνα από το 1917 μέχρι το 1989-1991.

    Το πως οι καλύτεροι άνθρωποι της τότε κοινωνίας, οι αγωνιστές, οι αλτρουιστές, οι ήρωες, οι μάρτυρες στο τέλος κατέληξαν να μάχονται υπέρ ενός καθεστώτος προσωπολατρείας, ανελευθερίας και παράνοιας, είναι μια ιστορία κατεξοχήν τραγική. Ο ήρωας έχει μια δραματική αναγκαιότητα αλλά επειδή βρίσκεται μέσα στην άγνοια, (ουσιαστικά δεν ξέρει τον εαυτό του), η δράση του φέρνει τα εντελώς αντίθετα αποτελέσματα.

    Πολύ καλά και συμπυκνωμένα το δείχνει αυτό Ο ψεύτης ήλιος του μιχαλκώφ. Αρχαία τραγωδία στη σοβιετική εποχή και στην Τσεχωφική εξοχή.

    Η διαφορά είναι ότι στην τραγωδία, ο τυπάκος στο τέλος μαθαίνει. Εμείς όχι πάντα. Το ΚΚΕ πχ μετά από είκοσι χρόνια μελέτης έβγαλε το συμπέρασμα, ότι σε όλη αυτή την ιστορία ο Στάλιν κι ο Μάο ήταν οι καλοί , όλοι οι άλλοι είμαστε οι κακοί και οι γκουλακιώτες οι χειρότεροι. Ε, είναι απογοητευτικό, δεδομένου ότι πολλοί, και ποιητές, είχαν δει δεκαετίες πριν που πήγε το πράμα.

    Ο παραλληλισμός του Theo με Χίτλερ ( δυο άκρα κλπ), άστοχος. Οι χιτλερικοί, δεξιούρες, εθνικιστες, και εσχάτως οι μνημονιακοί Κούτβηδες του νεοφιλελευθερισμού, διαφέρουν, γιατι η σκ@#0ψυχία είναι ο ψυχολογικός πυρήνας της ιδεολογία τους, και δεν έχουν τίποτε άλλο.Φυσικά την τραγωδία δεν την γλυτώνουν κι αυτοί οι διάφοροι «ανώμαλοι Χίτες» και νεοναζί, τη γεύτηκαν πχ στη Νυρεμβέργη, μόνο που οι καταστροφές που φέρνουν και θα φέρουν στην ανθρωπότητα είναι τεράστιες.

  30. Γς said

    27:
    https://sarantakos.wordpress.com/2014/04/25/streets-of-athens/#comment-214778

  31. andam said

    Επειδή η συζήτηση πήρε άλλο δρόμο από την δημοσίευση των άγνωστων ποιημάτων του Ρίτσου και το θέμα πήγε στην στράτευση του Ρίτσου στο ΚΚΕ – από τον Theo κυρίως αλλά από άλλους θάθελα να πω δυό λόγια συμβάλλοντας ελπίζω στην αντικειμενικότητα του θέματος .

    Theo κάνεις ένα βασικό λάθος νομίζω και από κει ξεκινούν όλα.
    Κρίνεις τον Ρίτσο από μια σημερινή θεώρηση και πληροφόρηση των γεγονότων. Απομονώνεις γεγονότα της εποχής εκείνης και τα κρίνεις έξω από το κλίμα και τα πιστεύω που επικρατούσαν την εποχή εκείνη. Ιστορικά αυτό είναι μεγάλο λάθος και αποδίδει εντελώς διαφορετικά συμπεράσματα από τα πραγματικά.
    Οι κομμουνιστές το ΄36, στον πόλεμο ακόμα και το ΄50 δεν είχαν φυσικά την πληροφόρηση αλλά ούτε και και τις αντιλήψεις που έχουμε σήμερα για τον Στάλιν. Γι΄αυτούς ο Στάλιν ήταν πραγματικά ο προστάτης των λαών, ο δίκαιος πατερούλης των λαών, ο μεγάλος νικητής του φασισμού. Και για να σου το αποδείξω δεν θα αναφερθώ σε βιβλία και σε κομματικές πηγές αλλά σε πηγές πέρα από κάθε υποψία ότι δρούν υποκειμενικά και προπαγανδιστικά. Θα αναφερθώ σε δυό δυτικές ταινίες που έκαναν αίσθηση στη εποχή που βγήκαν αλλά πιστεύω ότι αποδίδουν και πολύ αξιόπιστα το κλίμα της εποχής πριν από τον πόλεμο αλλά και μετά ακριβώς απ΄αυτόν.

    Αναφέρομαι στην ιταλική ταινία «1900» του Τζεφιρέλλι που για όσους γνωρίζουν δεν υπάρχει πιο μανιακός σκηνοθέτης στην ακριβή αποτύπωση των γεγονότων μέσω των υπαρχουσών πηγών. Εκεί είναι διάχυτη η αίσθηση της λατρείας του Στάλιν από τους κομμουνιστές στην Ιταλία παρακαλώ και όχι στη ΕΣΣΔ. «Ο κομμουνισμός είναι τα νιάτα του κόσμου» αυτό έγραφαν σαν σύνθημα και μιλούσαν για τον Στάλιν έτσι όπως τον έβλεπαν σαν υπερασπιστή αυτού του ονείρου τους, της κοινωνικής αλλαγής που ζητούσαν. Πιστεύω ακριβώς έτσι τον έβλεπε και ο Ρίτσος στην εποχή που έγραφε αυτά τα ποιήματα ….αυτά που εσύ τα βλέπεις σαν γλύψιμο εκ μέρους του Ρίτσου προς ένα κοινό που θα αγόραζε τα βιβλία του. Είμαι πολύ σίγουρη ότι είσαι πολύ μακριά απ΄την ψυχή του ποιητή όταν έγραφε τα ποιήματα του.

    Άλλη ταινία αμερικάνικη αυτή τη φορά «Τα καλύτερα μας χρόνια» με την Μπάρμπαρα Στρέιζαντ που περιγράφει την ζωή μιας κομμουνίστριας στη Αμερική του Μεσοπολέμου και μετά τον πόλεμο που έχει στον τοίχο της μια φωτογραφία του Στάλιν που σημαίνει ότι γι΄αυτήν ήταν ένα είδωλο της εποχής της.

    Τέλος μια προσωπική μαρτυρία από τη μάνα μου που είναι κοντά στα 90 χρονών, ήταν αντάρτισσα και έζησε στην Σοβιετική Ένωση όταν πέθανε ο Στάλιν γι΄αυτό και την ρώτησα διάφορα για την εποχή εκείνη, σήμερα. Η μαρτυρία της είναι σαν να μπαίνεις σε χρονοκάψουλα και να μεταφέρεσαι στην πίστη της εποχής εκείνης. Κατ΄αρχάς θυμόταν ακριβώς πού βρισκόταν και τι έκανε την μέρα εκείνη, το πόσο στενοχωρήθηκε κι έκλαψε όλος ο κόσμος. Μεταφέρω τα λόγια της αυτολεξεί » αν δεν ήταν ο Στάλιν να μας πάρει κρυφά μέσα στα ρωσικά πλοία (ενάντια στις συμφωνίες που υπόγραψε) θα μας σκότωναν όλους, του χρωστάμε τη ζωή μας, πήγαμε κουρελιασμένοι και πεινασμένοι και μας έντυσε,μας τάισε και μας μόρφωσε. Πολύ κλάψαμε όταν πέθανε» Όταν της είπα ότι σκότωσε κι αυτός πολύ κόσμο στέλνοντας εξόριστους στην Σιβηρία ξέρετε τι μου είπε; ότι ο Στάλιν ήταν πολύ σκληρός αλλά και πολύ δίκαιος. Και για τον εαυτό του ήταν σκληρός και μου θύμισε ότι οι Γερμανοί στον πόλεμο είχαν πιάσει αιχμάλωτο τον γιό του και του ζήτησαν να τον ανταλλάξουν μ΄έναν γερμανό στρατηγό και τους είπε «από πότε ανταλάσσεται ένας φαντάρος μ΄έναν στρατηγό;» και δεν τον αντάλλαξε

    Σκεφτείτε αυτές τις αντιλήψεις και μετά ξαναδιαβάστε το ποίημα για τον Στάλιν που παραθέτει ο Theo. Απόλυτη συμφωνία με τα «πιστεύω» του Ρίτσου.

    Υπενθυμίζω για μην παρεξηγηθώ ότι αυτά τα αναφέρω για να καταλάβουμε το κλίμα της εποχής. Γιατί προσωπικά έχω- εννοείται- άλλη αντίληψη για τον Στάλιν και για τον κομμουνισμό σαν πολιτικό σύστημα. Έχω καταλάβει πια ποιά ήταν τα λάθη και οι αδυναμίες του…

  32. sarant said

    Γύρισα και ευχαριστώ για τα νεότερα σχόλια!

    Προσωπικά θεωρώ ανόητη την ταύτιση Στάλιν και Χίτλερ και δεν θα το συζητήσω. Σε άλλο κατάστιχο γράφεται ο ένας (και όσα έκανε), σε άλλο ο άλλος.

    28: Το Go back αναφέρεται σε συγκεκριμένη στιγμή της ιστορίας της Μυτιλήνης, για την οποία έχουμε γράψει κι εδώ στο ιστολόγιο.
    https://sarantakos.wordpress.com/2009/12/02/ds2/

  33. Πέπε said

    > > Μπορεί να έμειναν έξω τα θεώρησε κατώτερα

    *επειδή*;
    ή μήπως «Μπορεί να τα θεώρησε κατώτερα»;

    Επίσης, οι δύο τελευταίοι στίχοι του πρώτου ποιήματος έχουν τυπωθεί σαν ένας.

  34. Γς said

    31:
    >Έχω καταλάβει πια ποιά ήταν τα λάθη και οι αδυναμίες του…

    και είναι κι αυτό το timing των ιδεολογικών ανανήψεων…

  35. Μαρία said

    32
    Στην οποία συγκεκριμένη στιγμή αναφέρθηκε στην ομιλία του.

  36. ΕΦΗ ΕΦΗ said

    Καλημέρα, αν και στραβά όπως το νιώθω ξημερώνει. Παύλος Φύσσας

    Είτανε νιος και προικισμένος
    ατίθασος και δουλευτής ο Παύλος ο τραγουδιστής
    άνθρωπος υποψιασμένος
    Φωνή, κιθάρα, ηλεκτρική
    Κι οι στίχοι του αιρετικοί

    Τώρα καπνός,φτερό κι αέρας
    κόψαν στ αηδόνι τη λαλιά
    ταξίδεψε με τα πουλιά κοντά στο νύχτωμα μιας μέρας
    ρωτούσαν οι περαστικοί
    τίνος το αίμα τρέχει εκεί

    Πάνω στο γένι,στα μαλλιά του
    του μαχαιριού οι σταλαματιές
    βάφουν τις ύστερες ματιές,
    δώρο πικρό στην κοπελιά του
    π΄απ τη δική της αγκαλιά
    θα πάει στης νύχτας τα πουλιά

    Σαν καμτσικιά ο θάνατός του
    σφύριξε απάνω μας με ορμή
    γίνηκε, δίχως αφορμή,
    ήρωας του ποιήματός του
    που μίλαγε για απειλές
    από τις σκιες με τις στολές

    Τα χάσαν οι μεγαλουσιάνοι
    το σύστημα μην ταραχτεί
    ευθύς φετφάς να συνταχτεί
    -η βία ποτέ καλό δεν κάνει
    Και όλοι είμαστε κατά
    στα βίαια περιστατικά –

    Συχνά καθώς χαράζει η μέρα Παύλο το σκέφτομαι βουβά κείνο που ένιωθες: στραβά (κι ας λέμε ακόμη καλημέρα)
    μάς ξημερώνει από καιρό
    το φίδι βγήκε από τα αυγό, φαρμακερό

  37. Γς said

    32:
    >Το Go back αναφέρεται σε συγκεκριμένη στιγμή της ιστορίας της Μυτιλήνης,

    Ευχαριστώ. Δεκέμβρης του 44. Δεν το γνώριζα. Ημουν μόλις 6 μηνών. Δεν καταλάβαινα και λέξη από αγγλικά
    😦

  38. ΕΦΗ ΕΦΗ said

    36. Από επεξεργασία κειμένου, σκράπας ο ποιητής.Ρήμαξα τις ρίμες.Αφεντικό αν γίνεται, φτιάξε τους αρμούς. 🙂 Στο τέλος το φαρμακερό μένει μόνο του

  39. Γς said

    αρμοί;
    αρμοδιότητα Σπιράλ

  40. Avonidas said

    #31: «[…]ο Στάλιν ήταν πολύ σκληρός αλλά και πολύ δίκαιος»

    Δυστυχώς, το πιστεύω. Όχι μόνον για τον Στάλιν, αλλά και για πολλούς άλλους δικτάτορες, κυρίως των κομμουνιστικών καθεστώτων.

    Εννοώ ότι υποψιάζομαι πως ο Στάλιν, σε κάποιο βαθμό, πράγματι πίστευε πως είχε δίκιο, πως δεν υπήρχε άλλος δρόμος από αυτόν που χάραζε και πως εξυπηρετούσε την ιστορική αναγκαιότητα. Αλίμονο, δεν υπάρχει τίποτα πιο καταστροφικό, πιο τρομακτικό, από έναν τίμιο και αδέκαστο ηγέτη που θεωρεί πως είναι ταγμένος από τη μοίρα στο έργο του!

    Ένας ηγέτης που επιζητεί τη δόξα ή τον πλούτο μπορεί πάντα να εξαγοραστεί, να διαφθαρεί ή τέλος πάντων να κουραστεί τελικά από τις δολοπλοκίες και να αποσυρθεί από την πολιτική — μαζί με την μπάζα που έχει κάνει, βέβαια. Μπορεί το επερχόμενο τέλος του να τον σπρώξει στις απολαύσεις ή τη διασφάλιση του εαυτού του και της οικογένειάς του. Αλλά ένας «αδέκαστος», ένας «αδαμάντινος χαρακτήρας» (ή μήπως ατσάλινος;) δεν πρόκειται να σταματήσει μέχρι να εναρμονίσει τον κόσμο με το διεστραμμένο του κοσμοείδωλο.

    Θα έλεγα «ο Θεός να μας βοηθήσει σε μια τέτοια περίπτωση», αλλά τυχαίνει να πιστεύω ότι ο Θεός της Παλαιάς Διαθήκης είναι εμπνευσμένος στα πρότυπα ακριβώς ενός τέτοιου χαρακτήρα…

  41. Γς said

    ή μάλλον Kid

  42. sarant said

    33: Μερσί για τις διορθώσεις!

  43. Γς said

    40:
    >>ο Στάλιν ήταν πολύ σκληρός αλλά και πολύ δίκαιος

    >Δυστυχώς, το πιστεύω.

    Και ήμουν έτοιμος να σε παρατήσω.
    Αλλά είχες το ωραίο στο τέλος:

    >αλλά τυχαίνει να πιστεύω ότι ο Θεός της Παλαιάς Διαθήκης είναι εμπνευσμένος στα πρότυπα ακριβώς ενός τέτοιου χαρακτήρα…

  44. aerosol said

    Πολλά μπορούν να ειπωθούν (και… λέγονται τα τελευταία χρόνια!) για τα λάθη και τις πλάνες της αριστερής όχθης.
    Σχεδόν ξεχνάμε πως είναι άνθρωποι που έπρεπε να αντέξουν στην μόνη χώρα της Ευρώπης που μετά τον Β’ ΠΠ αφέθηκε στα χέρια των γερμανοτσολιάδων: ενώπιον του «κομμουνιστικού κινδύνου» οι συνεργάτες των ναζί βρέθηκαν στην εξουσία ποικιλοτρόπως.

  45. Και βέβαια τα ίδια ισχύουν και για τον Χίτλερ. Κι αυτός «πράγματι πίστευε πως είχε δίκιο, πως δεν υπήρχε άλλος δρόμος από αυτόν που χάραζε και πως εξυπηρετούσε την ιστορική αναγκαιότητα». Μόνο που αυτός πρόλαβε να δει πού οδήγησε τη χώρα του. Ο Στάλιν, υποθέτω, πέθανε ευχαριστημένος για το έργο του (και δικαίως για ένα μέρος του έργου του), αν και ίσως με κάποιες ανησυχίες για τους επιγόνους…

  46. Έψαχνα να βρω πού λέγαμε για τα παιδικά ποιήματα του Ρίτσου (είχα βρει κι εγώ ένα στη «Διάπλαση των Παίδων») και να: https://sarantakos.wordpress.com/2013/04/07/cartepostale/

  47. sarant said

    Και κάτι γλωσσικό από το άρθρο, που τώρα το πρόσεξα.

    Το πρώτο ποίημα τελειώνει με τους στίχους
    Έχει η καρδιά χαρές να καταχτήσει
    κι ο νους ανυποψίαστες ομορφιές.

    Το «ανυποψίαστος» εδώ σημαίνει «που δεν μπορούμε να τις υποψιαστούμε», όχι «που δεν υποψιάζονται τίποτα» -δηλαδή, για να το πω αγγλικά να καταλάβουμε τη διαφορά (!), unsuspected και όχι unsuspecting.

    Aυτή η σημασία είναι σπάνια σήμερα και μάλιστα ΛΚΝ και Μπαμπινιώτης δεν την καταγράφουν καν. Ωστόσο, στο λεξικό του Γεωργακά που συντάχτηκε το 1960, η σημασία unsuspected δίνεται πρώτη με άφθονη τεκμηρίωση από παλιότερους δόκιμους λογοτέχνες, Παλαμά, Ουράνη, Τερζάκη.

  48. sarant said

    46: Η Μακρυνικόλα καταγράφει ένα πεζό του 1924 και δυο ποιήματα του 1925, αλλά που υπογράφονται με το ψευδ. Ιδανικό Όραμα. Αν έχεις βρει κάτι άλλο, θα είναι ανακάλυψη!

  49. 48 Ου, τι ψάχνεις τώρα! Δεν το είχα σημειώσει κάπου, πρέπει να τα κοιτάξουμε όλα απ’ την αρχή… Θυμάμαι πάντως το ψευδώνυμο Γιάννης Ρ-ς (ή ίσως Ρ—–ς). Μπορεί και να μη δημοσιευόταν το ποίημα, βέβαια, πάνε πολλά-πολλά χρόνια που είχα πέσει πάνω του. 😦

  50. BLOG_OTI_NANAI said

    32: «Προσωπικά θεωρώ ανόητη την ταύτιση Στάλιν και Χίτλερ και δεν θα το συζητήσω. Σε άλλο κατάστιχο γράφεται ο ένας (και όσα έκανε), σε άλλο ο άλλος.»

    Να πω καταρχάς ότι δεν έχω κάποια εντύπωση ότι θες να «αθωώσεις» κάποιον από τους δύο. Πιθανόν, εννοείς αυτό που λέει ο Ιάκωβος στο #29, ότι το Χιτλερικό έγκλημα ήταν σαν να περπατάει κάποιος στον δρόμο και να σκοτώνει απλά επειδή λατρεύει το αίμα, ενώ του Στάλιν ή του Μάο είχε σκοπό να «πεθάνουν μερικοί» για να ζήσουν οι άλλοι «καλά» σε μια «προοδευμένη» χώρα.

    Αυτό που προσωπικά με εμποδίζει να μείνω σε αυτό το συμπέρασμα, είναι εκτός άλλων το ολοκαύτωμα της Ουκρανίας και του Καζακστάν, όπου μιλάμε για τουλάχιστον 5 ΕΚΑΤΟΜΜΥΡΙΑ νεκρούς. Πρόκειται για μια μαζική καταστροφή, όπου φανταζόμαστε πόσα παιδιά, νήπια και βρέφη βρήκαν τον θάνατο.

    Θα υπήρχε μια διαφορά, αν μιλούσαμε μόνο για έναν αρχικό, εγκληματικά λανθασμένο σχεδιασμό, που όμως με τα πρώτα τραγικά αποτελέσματα θα λάβαινε τέλος. Όμως το έγκλημα δεν τερματίστηκε, παρά το γεγονός ότι οι θάνατοι σε αυτή την κλίμακα ήταν γνωστοί στο επιτελείο του και στον ίδιο, ενώ ο Στάλιν με δική του εντολή εμπόδιζε την προσφυγιά/μετανάστευση όσων επιχειρούσαν να διαφύγουν από τα σύνορα προς αναζήτηση τροφής. Ένα τέτοιο αποτέλεσμα, ταιριάζει μόνο σε έναν παρανοϊκό και ανελέητο εγκληματία.

    Πέρα από τις αιτίες δηλαδή, δεν υπήρξε άλλο μαζικό έγκλημα για να συγκριθεί το έγκλημα αυτό, παρά μόνο τα αντίστοιχα της ναζιστικής ή της μαοϊκής τρομοκρατίας.
    Σίγουρα, άλλες οι αιτίες του ενός και άλλες του άλλου, αλλά κατά τη γνώμη μου, ο αριθμός των θυμάτων είναι τεράστιος για να μπορέσω να μείνω στα αίτια.

    Αυτά τα γράφω βεβαίως πέρα από τον Ρίτσο, που πιστεύω ότι με την λογοκρισία και τη μυστικότητα που επικρατούσε δεν γνώριζε την έκταση του εγκλήματος όταν έγραφε το ποίημα. Άλλωστε, τότε η ιστορία γραφόταν με κέντρο τους πρωταγωνιστές, και ο Στάλιν ήταν αυτός που νίκησε και ταπείνωσε τον Χίτλερ, γεγονός καθοριστικό για τις μνήμες που επικράτησαν γύρω από το όνομα του.

  51. munich said

    Δεν είμαι σε θέση να κρίνω τον Ρίτσο, γνωρίζω γι αυτόν όσα το ευρύ κοινό, τα γνωστά ποιήματά του, τα μελοποιημένα του, το βραβείο Λένιν, ότι ήταν κουμουνιστής.
    Ωστόσο πρόσφατα βρέθηκα σε μια παρέα φιλόλογων μια εκ των οποίων είναι απόγονη ελλήνων πολιτικών προσφύγων και μιλάγανε γι αυτόν. Η αξιόλογη αυτή κυρία έλεγε ότι δεν γίνεται ο Ρίτσος να μην γνώριζε τις θηριωδίες του σοβιετικού καθεστώτος, το πόσο υπόφερε ο λαός και πόσο φριχτό είναι ότι σιωπούσε και υμνούσε…. στο αντιγύρισμα μου ότι οι εποχές ήταν διαφορετικές, η πληροφόρηση αν΄παρκτη, κτλκτλ μου υπενθύμισε ότι ο Ρίτσος είχε ταξιδέψει εκεί και αποκλείεται να μην είδε τη δυστυχία και επιτέλους γιατί δεν συγχωρώ την «άγνοια» του γερμανικού λαού στο όσα κάναν οι ναζί και με τόση ευκολία βρίσκω δικαιολογίες γι τον ποιητή; Τι να πω… με αποστόμωσε. Είναι που τα χε ζήσει και από πρώτο χέρι (γεννήθηκε στο δρόμο της προσφυγιάς), είναι και φιλόλογος . ναι η «άγνοια» σε μερικές περιπτώσεις είναι συνενοχή.

  52. Ιάκωβος said

    Η αλήθεια είναι ότι η Χιτλερική εμπειρία, ιδίως το Ολοκαύτωμα, τα εργοστάσια μαζικής εξολόθρευσης, δεν μπορεί να συγκριθεί με τίποτα. Ήταν μοναδικό φαινόμενο. Η Γερμανία του Γ Ραιχ δεν άφησε απολύτως τίποτα το καλό πίσω της. Δεν ισχύει αυτό που σήμερα και μέσα σ’ αυτό το νήμα μερικοί κρυφοναζί λένε, ότι δηλαδή ο Χίτλερ είναι ο Κακός της Ιστορίας επειδή την ιστορία την έγραψαν αυτοί που τον νίκησαν.

    Όμως κι ο Στάλιν, δηλαδή το σύστημα της ΕΣΣΔ τότε, είχε πολλά που θύμιζαν μεθόδους χιτλερικές. Απλά, δεν ήταν μόνο αυτά. Η Βόρεια Κορέα όμως, είναι μια κόλαση αντίστοιχη με την Γερμανία, ένα μεγάλο στρατόπεδο συγκέντρωσης, που μάλιστα κρατάει δεκαετίες.

    Η ουσία είναι ότι σήμερα αν κάποιο τμήμα της αριστεράς συνδέσει την τύχη του με την υπεράσπιση της ΕΣΣΔ και του Στάλιν, για να μην πουμε για τον Μάο και τον Κιμ, είναι καταδικασμένο.

    Ενα ντοκυμαντερ του BBC για το κανάλι Βόλγα-Μόσχας. Μετά το βίαιο «ξεκουλάκωμα» πολλοί πεινασμένοι γυρνούσανε στις πόλεις, κι η NKVD έπιανε όποιον έβρισκε . Είχαν παράδοση σ’ αυτό στη τσαρική Ρωσία. Κατόργκα. Για το παραμικρό μπορούσες να βρεθείς στο γκουλαγκ, που διοικούσε η NKVD αλλά μέσα στα στρατόπεδα την εξουσία είχαν οι ποινικοί, κάτι άτομα κτηνώδη. Βέβαια, θα ακούσεις κι ανθρώπους να λένε «Εεεχ, είχαμε ησυχία επί Στάλιν».

    Και για τη φριχτή Κόλιμα:

  53. Theo said

    @21:
    Για μένα, για τα αυστηρά κριτήρια που έχω, όπως με έμαθαν οι δάσκαλοί μου (Ρίλκε, Καβάφης, Σεφέρης, Σαχτούρης, Πεντζίκης, κα.,) ο Ρίτσος δεν είναι ποιητής. Είχε το ταλέντο για να γίνει, αλλά, συστυχώς, δεν ζήτησε την αλήθεια και το χαράμισε σε κακά και πρόχειρα στιχουργήματα, όπως σημειώνει ο κ. Δήμου στο σχ. 2, λόγω ευτελών και εγωκεντρικών επιδιώξεων. Δεν μου φταιν, λοιπόν, οι ποιητές, αλλά οι στιχοπλόκοι που «το παίζουν» μεγάλοι ποιητές κι όλος ο μηχανισμός που τους ανεβάζει σε τέτοιους εικονικούς θώκους.

    @31:
    Όπως επισημαίνει και ο munich στο 51, άλλη ήταν η θέση της μάνας σου κι άλλη του Ρίτσου. Ο Ρίτσος ζούσε στη Δύση, είχε άλλη πληροφόρηση από αυτήν της μάνας σου, «είχε ταξιδέψει εκεί και αποκλείεται να μην είδε τη δυστυχία».

    @32:
    Ανόητη η ταύτιση Στάλιν και Χίτλερ; Ίσως.

    Όμως, δεν τους ταύτισα αλλά τους αντιστοίχισα.
    Στρατόπεδα εξόντωσης ο ένας, στρατόπεδα εξόντωσης κι ο άλλος.
    Εθνοκαθάρσεις ο ένας, εθνοκαθάρσεις κι ο άλλος.
    Ιμπεριαλιστικές επιθέσεις σε αδύναμες χώρες ο ένας, ιμπεριαλιστικές επιθέσεις σε αδύναμες χώρες κι ο άλλος.

    Αν η ουσιαστική διαφορά τους, που να διαγράφει όλες αυτές τις ομοιότητες, είναι το «αριστερό» πρόσημο του ενός και το δεξιό του άλλου, εδώ η επιστήμη της Ιστορίας (που αναμετρά τις πράξεις και τα γεγονότα) σηκώνει τα χέρια ψηλά και παραχωρεί τη θέση της στην ποιητική άδεια (στα «ψεύτικα τα λόγια τα μεγάλα»).

    @31, 40:
    Σχετικά με το αν ήταν «πολύ δίκαιος» ο Στάλιν, διαβάστε τα
    Παιδιά από το Αρμπάτ του Ριμπακώφ και τις 20 επιστολές σ’ ένα φίλο της κόρης του, να δείτε πόσο αυτό αληθεύει.(Έχω δει και τον Ψεύτη ήλιο και το 1900, αλλά δε νομίζω πως δικαιώνουν έστω και κατ’ ελάχιστον τον Στάλιν.)

    @52
    Μπράβο, Ιάκωβε, που κατάλαβες τι είμαι. 58 χρόνια τώρα κανείς από φίλους και «εχθρούς» μου δεν το έχει καταλάβει.

  54. Γιάννης Κουβάτσος said

    Πολύ ενδιαφέρουσα και κατατοπιστική αυτή η ανάρτηση για το go back στη Μυτιλήνη. Δεν την είχα υπόψη μου, ευχαριστώ πολύ.

  55. Γιώργος Πρίμπας said

    Τα εγκλήματα του Στάλιν πρέπει να διδάσκονται ως παράδειγμα προς αποφυγή.
    Αλλά η σύγκριση με τον Χίτλερ δεν έχει λογική βάση.

    Πάντως στο δεύτερο video (στο σχόλιο 52) στο κείμενο αυτού που το ανάρτησε υπάρχουν ηλιθιότητες (ακροδεξιάς λογικής) ολκής:
    -Remember, there’s a reason why you never learned about this very real holocaust and genocide of 100 million Russian & European anglos by the Bolsheviks that took over Russia after years of terrorism in 1917.
    -The Bolsheviks were jewish freemasons, sponsored, trained, and funded by Wall St.
    -it’s ironic that we talk about slavery and racism when the fact that 10’s of millions of whites were carted off in trains with no possessions to Siberia to work non-stop slave labor in -60 below. I bet these white slaves dreamed of picking cotton while freezing with no coats, food, or tools, surrounded by sadistic CHEKA secret police. TOday’s version is FEMA and DHS.
    This is a real horror that made nazi’s look like Disneyland.

    Το κλασικό δίπτυχο: συνομωσία + εβραίοι με το μεγαλειώδες: περί λευκών να ονειρεύονται να μάζευαν βαμβάκι (δηλαδή να ονειρεύονταν να ήταν μαύροι δούλοι στα βαμβακοχώραφα των ΗΠΑ)

    Εννοείται πως πάντα η αριστερά φταίει για όλα:
    Απ’ τη σημερινή καθημερινή:
    http://www.kathimerini.gr/765432/article/epikairothta/politikh/to-elleimma-toy-2009-h-megalh-ekplh3h
    (τέταρτη παράγραφος από το τέλος)
    Ωστόσο, όπως δηλώνει στην «Κ» ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Παπανδρέου, Θεόδωρος Πάγκαλος, που συμμετείχε την περίοδο εκείνη σε μία ολιγομελή ομάδα εργασίας με τον πρωθυπουργό και το οικονομικό επιτελείο, δεν νοούνται πραγματικές περικοπές χωρίς να αγγιχθούν οι μισθοί και οι συντάξεις, που είναι το «σημαντικότερο μέρος» της κρατικής δαπάνης. Προεκλογικά «δεν τολμούσαμε να μιλήσουμε για πάγωμα», παραδέχεται σήμερα ο κ. Πάγκαλος, σημειώνοντας ότι «αν το λέγαμε μαζί με τον Καραμανλή, ίσως να προϊδέαζε τον κόσμο». Την εμμονή, ακόμα και μετεκλογικά, στην περιστολή μόνο της μη μισθολογικής «σπατάλης» και στην πάταξη της φοροδιαφυγής, ο κ. Πάγκαλος την αποδίδει στην επιρροή της Αριστεράς στις τάξεις του ΠΑΣΟΚ, «που έχει καταστρέψει αυτόν τον τόπο». «Η παράδοση της Αριστεράς λέει ότι θα πλήξουμε τη φοροδιαφυγή, τους έχοντες και τους κατέχοντες. Τους έχοντες όμως είναι δύσκολο να τους πλήξεις και παίρνει πολύ χρόνο».

    Πάει να πει:
    Επειδή δεν θέλουμε ή δεν μπορούμε (και μάλλον και να μπορούσαμε δεν θα το κάναμε) να πατάξουμε τη φοροδιαφυγή ούτε να εισπράξουμε από τους έχοντες και τους κατέχοντες και η αριστερά αντιδρούσε να τα παίρνουμε από μισθωτούς και συνταξιούχους, που είναι εύκολο, φταίει η αριστερά.

  56. BLOG_OTI_NANAI said

    48,49: Η συζήτηση αποτελεί ερέθισμα για ψάξιμο.

    Μέχρι στιγμής κατάφερα να βρω τα εξής μόνο:

    – Εδώ πρέπει να είναι η πρώτη εγγραφή του ψευδωνύμου που χρησιμοποίησε ο Ρίτσος στο περιοδικό: «Ιδανικόν Όραμα, α[γόρι] (Γ Ρ)» (Η Διάπλασις των Παίδων, 23-2-1924, σ. 103)

    – Εδώ η πρώτη απάντηση του περιοδικού σε επιστολή του Ρίτσου, η πρώτη… «παρά τρίχα» απόρριψη των ποιημάτων του «Τα νειάτα» και «Ηλιοβασίλεμα» (Η Διάπλασις των Παίδων, 1-3-1924, σ. 111)

    – Εδώ μια πρόσκληση αλληλογραφίας από κάποια ΛΙΤΣΑ! (Η Διάπλασις των Παίδων, 24-5-1924, σ. 208)

    – Εδώ μια αναφορά του περιοδικού για επιστολή που είχε λάβει από τον Ρίτσο (Η Διάπλασις των Παίδων, 2-8-1924, σ. 287)

    – Εδώ μια απάντηση του περιοδικού σε επιστολή του Ρίτσου (προφανώς από λάθος τον αναφέρει σαν κορίτσι) (Η Διάπλασις των Παίδων, 30-8-1924, σ. 318)

    Επειδή τα μάτια μου βλέπουν αστεράκια συνεχίζω αύριο το ψάξιμο.

  57. Ιάκωβος said

    55,
    ναι, τα είδα αυτά, αλλά έτσι είναι, σταλινισμού πεσόντος πας ναζί ξυλεύεται, όμως έχουμε πια μάθει να διαβάζουμε ανάμεσα στις λέξεις και τα πλάνα. Οι μαρτυρίες των ανθρώπων που παρουσιάζονται είναι αληθινές και ο ανθρώπινος πόνος αβάσταχτος. Νομίζω ότι τελικά, αυτός ο πόνος δεμένος στο λαιμό του «υπαρκτού»(ανύπαρκτου για μένα), πήγε το καθεστώς εκείνο στον πάτο.

    Όσο για τον σχολιαστή που αναρωτιέται:
    «πού θα βρισκόταν σήμερα ο Ρίτσος αν ήταν οπαδός του Χίτλερ;» και λέει οτι ο Στάλιν «ευτύχησε να νικήσει, και, ως γνωστόν, οι νικητές γράφουν την Ιστορία » ή οτι ο Ρίτσος «έγλυφε» το Στάλιν, μας δείχνει ότι δεν είναι από τους αντικειμενικούς κριτικούς, αλλά από κείνους που όταν μιλάμε για Στάλιν, η ιδεολογία τους τους αναγκάζει να βάζουν στην κουβέντα τον Χίτλερ, για να ελαφρώσουν τη θέση του δεύτερου.

    Ο Ρίτσος και ο μέσος αριστερός της εποχής δεν «εγλυφε» κανέναν Στάλιν. Ο Στάλιν ήταν ο αρχηγός, ο αρχιστράτηγος της παγκόσμιος επανάστασης -έτσι το έβλεπαν τότε- και πέθαιναν γι αυτόν, όπως ο απλός στρατιώτης πεθαίνει για τη σημαία του. Και τουλάχιστον στην Ελλάδα τότε, δεν γνώριζαν με λεπτομέρειες το πως ήταν η ζωή στην ΕΣΣΔ. Μα και μέσα στην ΕΣΣΔ πίστευαν οτι φταίνε άλλοι για όλα αυτά, κι όχι ο Στάλιν. Τώρα, για δημοκρατία, εντάξει, δεν την ξέρανε, που να τη μάθουν, στις φυλακές του Τσάρου;

    Το ζήτημα (ένα απ’ αυτά) ήταν οτι ο Στάλιν και η κοινωνία που έφτιαξε (όχι μόνος του) ήταν μια κοινωνία που μέσα της δεν θα μπορούσαν να ζήσουν ούτε οι ίδιοι που πολεμούσαν γι αυτή. Και γι αυτό άλλωστε, γκρεμίστηκε.

    Και πίσω από όλα αυτά κρύβεται κάτι πολύ σημαντικό, που αφορά και την αριστερά σήμερα, το ζήτημα γενικά του ρόλου και της προσωπικότητας του ηγέτη, της ηγεσίας γενικά, σε ένα κίνημα ή ένα κόμμα ή ένα κράτος. Π.χ, μόλις έμαθα ότι η προεκλογική εκστρατεία του Σύριζα ανατέθηκε σε διαφημιστική εταιρεία και μάλιστα πασοκικού στελέχους που είχε αναλάβει την αντίστοιχη του Πασόκ στις τελευταίες εκλογές και αναστέναξα πικρά.

  58. Γς said

    Ο Πατερούλης.

    Κι ο Κυρ Γιώργος που τόσο με συμπαθούσε.

    Πλάκα είχε κι η γυναίκα του. Η Σταυρούλα:
    Ηταν η εποχή που μας τελείωνε ο Σάχης στην Περσία.
    Κι η συγχωρεμένη η γυναίκα μου η μεγαλωμένη με Βασιλιάδες και Σοράγιες είχε τις μαύρες της.

    -Τι λες δικιά μου δεν είναι κακός ο Αγιατολάχ. Η κυρά Σταυρούλα

    Και μου την τούμπαρε. Με τον παπά κι η δικιά μου χάριν του συμφέροντος του Ιρανικού λαού.
    Και χαρές που τον είδε να έρχεται στην Τεχεράνη.

    Και δεν πέρασε λίγο καιρός και νάσου πάλι η κυρά Σταυρούλα στο σπίτι.

    -Μα τι λες δικιά μου. Αυτός είναι φασίστας! Ο Αγιατολάχ.

    Το σύνδρομο Μολότωφ – Ρίμπεντροπ χτύπαγε πάλι:
    Ο Ιμάμης τα είχε βάλει με το ΚΚ Περσίας.

    Ο Ιμάμης

  59. sarant said

    56: Μπράβο, μπράβο! Πρόσεξα μάλιστα ότι η διατύπωση του περιοδικού είναι «από τρίχα», όπως συνηθιζόταν τότε, αντί για το σημερινό «παρά τρίχα»

  60. BLOG_OTI_NANAI said

    59: Σωστά, «από τρίχα», εγώ παρασύρθηκα από την σημερινή έκφραση 🙂

    Εδώ τα υπόλοιπα που βρήκα για το έτος 1924:

    – Αναφορά του περιοδικού σε επιστολή που είχε λάβει από τον Ρίτσο (Η Διάπλασις των Παίδων, 6-9-1924, σ. 327)

    – Πάλι αναφορά του περιοδικού σε επιστολή που είχε λάβει από τον Ρίτσο (Η Διάπλασις των Παίδων, 4-10-1924, σ. 359)

    – Απάντηση του περιοδικού σε επιστολή με απορίες του Ρίτσου (Η Διάπλασις των Παίδων, 25-10-1924, σ. 383)

    – Η πρώτη δημοσίευση κειμένου (πεζό-διδακτικό) του Ρίτσου στη στήλη, «Σελίς Συνεργασίας Συνδρομητών» με «Αριθ. Έγκρ. 49» (Η Διάπλασις των Παίδων, 22-11-1924, σ. 414)

    – Το περιοδικό δημοσιεύει ένα παιδικό ανέκδοτο του Ρίτσου στη στήλη, «Παιδικόν Πνεύμα»
    (Η Διάπλασις των Παίδων, 13-12-1924, σ. 15)

    Οπότε, μάλλον αυτό θα είναι το πεζό του 1924 που αναφέρεις στο #48.

    Άρα, η «μεγάλη ανακάλυψη» έως τώρα, περιορίζεται στο… παιδικό ανέκδοτο του Ρίτσου!
    Από εδώ και πέρα, θα μπαίνει στα… άπαντα!

    Συνεχίζουμε αργότερα με το έτος 1925 (αφού βάλουμε… κολλύριο πρώτα).

  61. BLOG_OTI_NANAI said

    «Διάπλασις…» και Ρίτσος, συνέχεια:

    – Μνεία του περιοδικού σε επιστολή που είχε λάβει, αλλά με αναφορά στο όνομα «Ιωάννην Ρίτσον» (συνωνυμία;) (Η Διάπλασις των Παίδων, 27-12-1924, σ. 32)

  62. BLOG_OTI_NANAI said

    “Διάπλασις…” και Ρίτσος, συνέχεια:

    – Βρέθηκαν τα δύο ποιήματα του Ρίτσου στη στήλη, «Σελίς Συνεργασίας Συνδρομητών» με «Αριθ. Έγκρ. 33 & 34» (Η Διάπλασις των Παίδων, 7-3-1925, σ. 110)

    Για να δούμε αν θα βρεθεί κάτι άλλο.

  63. Λοιπόν, δεν κρατιέμαι να μην καταθέσω κι εγώ τίς αναμνήσεις μου από τόν μακαρίτη τόν Ρίτσο.

    [ΠΡΟΣΟΧΗ: Δεν θα τόν κρίνω (πώς θα μπορούσα, άλλωστε!) ούτε θα κάνω καμμιάν αξιολόγηση τού ποιητικού του έργου. Πολύ περισσότερο δεν θα κρίνω τόν πολιτικόν προσανατολισμόν του και τήν κομματική του στράτευση. Μακρυά από ‘μένανε κάτι τέτοια! Δεν είμαι εγώ γι’ αυτά…]

    Τήν ποίησή του, βέβαια, δεν τήνε γνώρισα μέσ’ από τά γυμνασιακά «Αναγνώσματα Νεοελληνικής Λογοτεχνίας» γιατί η φοίτησή μου στίς δύο τελευταίες τάξεις τού Δημοτικού και μετά στό (6-τάξιον, τότε) Γυμνάσιο συνέπεσε με τήν χουντικήν «επταετία» κι όσο εμείς είχαμε (ψευτο)»εκτοπισθή» στά σύνορα ο Ρίτσος βρισκότανε σε αληθινήν εξορία…
    Όμως, όπως –νομίζω– έχω αναφέρει παλαιότερα εδώ μέσα, στό πίσω-πίσω μέρος τής οικογενειακής μας βιβλιοθήκης οι γονείς μας «έκρυβαν» κάποια βιβλία που τά είχανε ντυμμένα με μπλέ κόλλες σαν νά ‘τανε σχολικά τετράδια και δεν ευρίσκοντο ούτε σε κοινήν θέα πίσω από τό κρύσταλλο τής πόρτας τής βιβλιοθήκης αλλά ούτε και βγάζοντας τά βιβλία τής πρώτης σειράς θα μπορούσες να τ’ ανακαλύψεις στήν δεύτερη σειρά πίσω από εκείνα τής πρώτης: ακόμη πιό πίσω υπήρχε και τρίτη σειρά, αυτή τών «ντυμμένων» βιβλίων, στήν οποίαν τά βιβλία δεν παρετάσσοντο όπως τά μπροστινά τους όρθια τό ένα δίπλα στ’ άλλο αλλά ήταν στιβαγμένα τό ένα επάνω στό άλλο και στίς ομοιόμορφες μπλε ράχες τους υπήρχε μία μικρή λευκή ετικεττούλα με μπλέ μπορντούρα και «δαντελλωτό» τελείωμα σαν λεπτεπίλεπτα δοντάκια γραμματοσήμου. Μέσα στό στενόχωρο λευκό κενό τής κάθε τέτοιας ετικεττούλας, με μελάνι πέννας, η μητέρα μου (ήταν εμφανής ο ελαφρώς πλαγιαστός γραφικός της χαρακτήρας!) σημείωνε ένα μυστηριώδες κεφαλαίο γράμμα, μιάν διαχωριστικήν παύλα κι αμέσως μετά έναν εξ ίσου μυστηριώδην αριθμό…!
    Θυμάμαι πως έχω ξαναπεί εδώ πέρα για τίς μυστικές συχνές «εξερευνήσεις» που κάναμε με τόν αδελφό μου στίς στίβες από τά «ρασσοφορεμένα» (όπως τά έλεγε ο αδελφός μου) μπλέ μυστηριώδη βιβλία τής τρίτης σειράς τά οποία -κυρίως!- έκαναν τά χοντρά φαρδειά μασσίφ ράφια να κοιλώνουν και τήν λεπτήν καρφωτήν πλάτη τής βιβλιοθήκης-ντουλάπας να πετάγεται μισοξεκαρφωμένη προς τόν όπισθέν της ευρισκόμενον τοίχο τού μεγάλου χωλ όπου τήν είχαμε. Τά σαλόνια, τότε, έμεναν κλειστά διότι είχανε εύθραυστα αντικείμενα και κειμήλια κι άνοιγαν μόνον σε εορτές ή ειδικές περιστάσεις. «Καθιστικό» μας ήτανε, κατά περίπτωση, είτε τό χωλ είτε η μεγάλη κουζίνα με τήν βαρειά «μασσίνα» είτε τό μεγαλύτερο παιδικό υπνοδωμάτιο-«στούντιο». Τέτοιο ήτανε τό σπίτι που νοικιάζαμε από τό καλοκαίρι τού ’67 μέχρι τό καλοκαίρι τού ’71 στό Κιλκίς κι από τό καλοκαίρι τού ’71 μέχρι τό καλοκαίρι τού ’74 στήν Λάρισσα, επίσης παρόμοιο κι εκείνο (χωρίς «μασσίνα», όμως, με καλοριφέρ). Στό τέλος τού δραματικού καλοκαιριού τού ’74, με τήν μεταπολίτευση, ήρθαμε άρον-άρον στήν Αθήνα και προτού καλά-καλά γραφτώ ως τελειόφοιτη μαθήτρια στό Γυμνάσιο Χολαργού γράφτηκα ως σπουδάστρια-υποψήφια τών Εισαγωγικών Εξετάσεων στό Φροντ/ριο «Τομή» στά Χαυτεία. Εκείνον τόν χρόνο τής ΣΤ΄ Γυμνασίου, θυμάμαι, είχα διαβάσει ελάχιστα «εξωσχολικά» βιβλία που σχεδόν κανένα τους δεν προήρχετο από τήν βιβλιοθήκη τών γονέων μας αλλά σχεδόν όλα είχανε αγορασθή από τό χαρτζιλίκι μου και με τά ρέστα από τά λεφτά που μού ‘διναν οι γονείς μου για να αγοράζω τά φροντιστηριακά βοηθήματα. Κλείνω, τώρα, τά μάτια και τά αναλογίζομαι ένα-ένα: – «Τό Λάθος» (τού Σαμαράκη), «Τά θανάσιμα Αμαρτήματα τού Πολιτισμού μας» (τού Κόνραντ Λώρεντς), τόν «Τρελλόν Πίθηκο» (τού Τσεντ Γκυόργκυι), τά «Ματωμένα Χώματα» (τής Διδώς Σωτηρίου), τήν «Λογική» (τού Παπανούτσου) σαν συμπλήρωμα στό σχολικό εγχειρίδιον Λογικής που διδασκόμαστε, τό «Νησί τών Πιγγουίνων» (τού Ανατόλ Φρανς, στά γαλλικά, από τόν «Κάουφμανν»), τό «Επιστήμη & Υπόθεση» (τού Πουανκαρέ, στά γαλλικά, επίσης από τόν «Κάουφμανν»), τό «Ναυάγιο τού πλοίου «Ιωνάθαν» (τού Ιουλίου Βερν, στά γαλλικά, κι αυτό από τόν «Κάουφμανν»), τό «Κόκκινο Βιβλιαράκι» (τού Μάο-τσε-Τούνγκ, που τότε είχε πρωτοκυκλοφορήσει στά ελληνικά, από μιά «τρύπα» στό Μοναστηράκι), τό επίσης ανατρεπτικόν «Κόκκινο Βιβλιαράκι τών Μαθητών» (που επίσης τότε είχε πρωτοκυκλοφορήσει στά ελληνικά, από τήν ίδιαν «τρύπα»), τό δίτομο μικρούλι «Φυσική για Διασκέδαση» (κάποιου Πέρελμανν, σε αγγλική μετάφραση από τά ρωσσικά, που είχα βρει στόν «Πλανήτη»), τά «Σονέττα» (τού Σαίξπηρ, στά αγγλικά από τόν Ελευθερουδάκη), και μάλλον αυτά ήταν όλα όσο μπορώ να θυμηθώ. Όμως, εκείνην τήν δύσκολη και αξιομνημόνευτην χρονιά, νεοφερμένοι στήν Αθήνα (μέναμε με νοίκι στού Παπάγου, αλλά είχε ημι-Γυμνάσιο τότε και γι’ αυτό πήγαινα στό Μικτό τού Χολαργού), είχα κάτω από τό μαξιλάρι μου και διάβαζα τίς νύχτες (εναλλάξ με τήν …Παλαιάν Διαθήκη, παρακαλώ!!!) επί μισήν ώρα προτού μέ πάρει ο ύπνος κάποια από τά «καμουφλαρισμένα» με τήν …εθνικόφρονα μπλε στολήν παραλλαγής βιβλία τής τρίτης σειράς: ήτανε ολιγοσέλιδα τομίδια ποίησης προχουντικής εκδόσεως. Τότε ήτανε που εγώ τόν πρωτογνώρισα σαν ποιητή τόν ΡΙΤΣΟ…! Μού ‘χενε κάνει μεγάλην εντύπωση η «Ρωμιοσύνη» διότι περιέγραφεν ΑΚΡΙΒΩΣ τόσον τό «σκληρό σαν τήν σιωπή» μανιάτικο τοπίο όσον και τούς χαρακτήρες τών ξερακιανών ανθρώπων τής Μάνης πού ‘χα γνωρίσει όταν παλαιότερα είχα περάσει κάποια καλοκαίρια στό πατρικό μου συνοικισμό (κάπου κοντά στόν σήμερα λεγόμενον «Άγιον Νίκωνα»). Θυμούμαι τόν ενθουσιασμό μου όταν μίλαγα στούς γονείς μου για εκείνα τά ποιήματα τού Ρίτσου και θυμάμαι ότι ο πατέρας μου μού υπενθύμιζε -με κάποιαν αδιόρατη καχυποψία- να μην μιλάω στό σχολείο ή στίς παρέες μου για αυτά επειδή «δεν ήταν …σώφρον» κι ήτανε και «ολίγον παρακινδυνευμένον, ένεκα η ρευστή ακόμα κατάστασις…», (-«Καλά-καλά δεν έχουν’ επιστρέψει όλοι τους από τίς εκτοπίσεις, παιδί μου, τό στόμα σου ραμμένο, δεν είσαι μπέμπα!») αλλά ΚΥΡΙΩΣ επειδή ο πατέρας μου φαινότανε πως δεν …εκτιμούσεν ιδιαιτέρως αυτήν καθαυτήν τήν ποίηση τού Ρίτσου: – «Εντάξει, καλός είναι… σε ωρισμένα…! Τά καλά του δεν τά ‘χεις διαβάσει ακόμα… Είναι λίγο δύσκολα και χρειάζεσαι μίαν προπαιδεία γι’ αυτά…! Άλλωστε, εάν πρόκειται να μιλάμε για …κου-κου-έδες ποιητές, για μένανε ο καλύτερός τους είναι ο Νικηφόρος μας! Είναι ΠΟΙΗΤΗΣ με τά όλα του, είναι ΑΝΤΡΑΣ με τά όλα του, είναι και ΓΝΗΣΙΟΣ Μανιάτης, απ’ τή Λιασίνοβα, να ξέρεις… Τόν έχω γνωρίσει παλαιότερα και είναι και πολύ εντάξει τύπος…! Κου-κου-ές, ναι, Κου-κου-ές…, αλλά ΚΥΡΙΟΣ…!!! Και ‘πάνω από όλα ΠΟΙΗΤΗΣ, όχι αστεία!… Αλλά κι ο κοντοχωριανός μου ο Κούλης ο Αλέπης είναι καλός ποιητής, ήσσων ίσως μα καλός κι αξιοπρεπέστατος. Πρέπει να τόν διαβάσεις κι αυτόν. Όπως και τόν φίλο μου τόν Σταύρο Βαβούρη…! Άντε, όμως, πάρε τώρα να ιδείς τί εστί μεγάλη ποίηση». Και, αφού πετάχτηκε σαν ελατήριο, πηγαίνοντας στήν …κρύπτη, μού ‘φερε βιαστικά δυό-τρία μικρά τού Βρεττάκου. – «Γιώργο, τί πας και τής δίνεις τώρα! Είσαι με τά καλά σου; Είναι άμυαλα τά παιδιά σήμερα… Έχεις χαζέψει εντελώς;;; Θα μάς βγει τό όνομα από τήν απερισκεψία του, Χριστέ μου, και θα μείνουμε χωρίς ψωμί σ’ αυτό τό σπίτι…!», θυμάμαι είχε πεταχτή όρθια η μητέρα μου και, νευριασμένη, γυρνώντας σ’ εμένανε συνέχισε: «- Να πας να στρώσεις τόν ποπό σου για να λύσεις τίς ασκήσεις σου, κυρά μου, αυτό επείγει τώρα! Έχεις καιρό για ποίηση… Ορίστε μας!!!» και πήρε τά ποιήματα τού Βρεττάκου μέσ’ απ’ τά χέρια τού πατέρα μου και τά ξαναπήγε στήν βιβλιοθήκη… Θυμάμαι τόν πατέρα μου που σηκώνοντας τούς ώμους του και σφίγγοντας τά χείλη σ’ ένα αμήχανο χαμόγελο σήκωσε τήν δεξιά του παλάμη, τήν κοίταξε στό εσωτερικό της για μερικά δευτερόλεπτα, τήν ακούμπησε στό τραπέζι τής κουζίνας, έπαιξε λίγο τά δάχτυλά του αμίλητος και κατεβάζοντας τά μάτια του μού είπε σιγανά: -«Έχει δίκηο η μαμά σου, Στράτα, …»καιρός παντί πράγματι», τώρα για ‘σένανε ήρθε ο «καιρός τού σπείρειν». Μετά τό «θερίζειν» σου, θα συνεχίσουμε από ‘δώ που τ’ αφήσαμε τά ποιητικά. Άντε, κοπέλλα μου, να κάνεις τίς ασκήσεις σου, μην πάνε στράφι και οι «χήνες» που δίνουμε στήν «Τομή», έε;». Δεν θυμάμαι τί άλλο είχα διαβάσει τότε εκτός από τήν «Ρωμιοσύνη». Νομίζω ότι όταν έφτασα τήν Παλαιά Διαθήκη στό «Άσμα Ασμάτων» τήν έκλεισα και πήρα τήν απόδοση τού Σεφέρη αφήνοντας τόν Ρίτσο (με τά «δύσκολα ωραία του») και τόν Βρεττάκο για μετά τόν …θερισμό τών Εξετάσεων.
    Πρέπει νά ‘τανε παραμονές Χριστουγέννων τού 1981 (θα ενθυμείσθε ότι τό καλοκαίρι τού 1980 είχανε γίνει οι Ολυμπιακοί τής Μόσχας με τόν δακρυσμένον «Μίσσα» και τό μποϋκοτάζ τών Αμερικανών λόγω Αφγανιστάν, κλπ) κι εγώ είχα ήδη πάρει τό πτυχίο τής Φυσικής ενώ συνέχιζα για 3ον χρόνο τά μαθήματα Ρωσσικής στίς νέες τότε εγκαταστάσεις τού ΕλληνοΣοβιετικού Συνδέσμου σ’ ένα σοκκάκι-παράδρομο τής Σόλωνος, νομίζω στήν οδόν Μεσολογγίου. Ήμουνα στήν χορωδία και κάναμε πρόβες σε παραδοσικά ρώσσικα τραγούδια για τήν πρωτοχρονιάτικη γιορτή που θα γινότανε με τήν επιστροφή από τίς διακοπές, μετά τών Φώτων, όπου θα κόβαμε και τήν βασιλόπιττα τού Συνδέσμου. Τότε, η δασκάλα μας, η Κα Αρετή Ρ., μάς ανεκοίνωσε ότι πρέπει να βάλουμε τά δυνατά μας γιατί στήν κοπή τής πίττας μας θα ερχότανε και ο …Ρίτσος! Όντως, τήν ημέρα τής γιορτής αφού τραγουδήσαμε ένα σωρό παραδοσικές γλυκανάλατες ρώσσικες ψιλομαλακίες («ώϊ τσβετιότ καλίνα φπόλιε ού ρουτσιά…», και τά παρόμοια) και ετοιμαζότανε η κοπή τής βασιλόπιττας, μέσα σε μιάν ποδήρη παχειά και βαρύτιμη κοκκινόξανθη γούνα –ασσορτί με τά (έχοντα υποστή επιμελέστατον «τρίμμινγκ» κι εμφανώς βαμμένα) μαλλιά (αλά ..Γκαστόνε, τού Μίκυ-Μάους!) και γένεια του– κατέφθασε καθυστερημένος ο ποιητής τής Ρωμιοσύνης. Μοιράζοντας χαμόγελα και χειραψίες δεξιά κι αριστερά κατευθύνθηκε μπροστά-μπροστά, πέρασε πίσω από τό τραπέζι με τήν βασιλόπιττα, αντάλλαξε ασπασμούς με καμμιάν εικοσαριάν «επισήμους», και ακολούθως ο τότε πρόεδρος τού ΕλληνοΣοβιετικού (κάποιος Σταύρος Κανελλόπουλος, νομίζω), παρουσία τού Σοβιετικού πρέσβυ, τού Ρώσσου στρατιωτικού ακολούθου τής Πρεσβείας και άλλων …κομμισαρίων ηρωϊκών που μάς τιμούσαν με τήν παρουσία τους εν αγνοία μας, τού ενεχείρησε τό μαχαίρι για να μάς κάνει τήν τιμή να κόψει τήν πίττα μας. Φυσικώ τώ λόγω, τό πρώτο κομμάτι της προτού κοπεί αναγγέλθηκε πως αφιερώνεται στήν ΕΣΣΔ και τούς ηρωϊκούς λαούς της, τό δεύτερο στήν Ελληνο-Σοβιετική φιλία, τό τρίτο στόν Ελληνο-Σοβιετικόν Σύνδεσμο Αθηνών, κοκ. Μετά κόπηκαν πολλά κομμάτια από 3-4 πίττες και όλοι μας πήραμε από ένα κομμάτι. Προτού αρχίσουμε να τρώμε, ο πρόεδρος μάς ανεκοίνωσεν ότι σε κάθε πίττα υπήρχε ένα (ΟΧΙ, δεν ήτανε …Ρούβλι!) φλουρί που αντιπροσώπευε κι ένα αναμνηστικό δώρο, αλλά ειδικώς στή πίττα τών μαθητών υπήρχαν 2 φλουριά, ένα «χρυσό» που αντιστοιχούσε σε μίαν πολύτομη σειρά τής «Μεγάλης Σοβιετικής Εγκυκλοπαίδειας» κι ένα «ασημένιο» που αντιστοιχούσε σε ένα μικρότερης αξίας αλλά «ίσης …σπουδαιότητας» βιβλίο, ευγενική χορηγία τής «Σύγχρονης Εποχής». Εγώ, που –συνήθως σε τέτοιες περιστάσεις– μένω πάντα ρέστη, εκείνην τήν βραδυά κόντεψα να πνιγώ μισοκαταπίνοντας τό …»ασημένιο» φλουρί που παραδόξως μού ‘λαχε και όταν (ξεροβήχοντας και φτύνοντας τά υπολείματα τής μπουκιάς μου στήν χαρτοπετσέτα) τό σήκωσα ψηλά φωνάζοντας -«Μπίνγκο!» οι περισσότεροι τριγύρω μου μέ κοίταξαν παγερά αλλά ο Ρίτσος χαμογελώντας μέ ενθάρρυνε με εγκάρδια νοήματα να πάω μπροστά για να παραλάβω τό δώρο μου. Στό μεταξύ, ενόσω εγώ άνοιγα χώρο στό πλήθος για να προωθηθώ μπροστά με τό καπίκι στό χέρι, ο Ρίτσος έβγαλε τήν βαρύτιμη γούνα του κι έμεινε με τό σκούρο κοστούμι με τήν γκρενά μεταξωτή του γραββάτα και τό όμοιο μαντηλάκι στό τσεπάκι τού στήθους. Πλησιάζοντας, με χαιρέτησε δια χειραψίας, κι αφού μού ευχήθηκε τά δέοντα μέ ασπάσθηκε σταυρωτά και μού απεκάλυψε τήν κολώνια του: φορούσε «Καρόν-Όμμ, ντε Παρί» (τό ξέρω διότι τήν ίδια χρησιμοποιούσε για ένα διάστημα και ο μπαμπάς μου). Επίσης, τήν ώρα που μού έδινε ένα κάπως ογκώδες και αρκετά βαρύ πακέττο σε εορταστικόν αμπαλλάζ, μού απεκάλυψε ότι τό χρυσούν «Ω» του τό έφερε στόν δεξί καρπόν του επειδή στόν αριστερόν καρπόν του έφερεν χρυσήν «ταυτότητα»! Μέ φιλοδώρησε με κάποιες φιλοφρονήσεις για τό παρουσιαστικόν μου έχοντας τά ποιητικά του μάτια στραμμένα στίς γάμπες μου, μέ ερώτησε από πού είμαι κι όταν τού ‘πα -«Λάκων!» ενθουσιάστηκε και χαϊδεύντας τά ολόϊσια σκούρα καστανά μακρυά μαλλιά μου με λεπτεπίλεπτες και ραφινάτες κινήσεις τών περιποιημένων (εμφανώς σε μανικιουρίστ) γηραιών δακτύλων του κάτι μού ψιθύρησε με τήν γνωστήν τρεμώδη ποιητική φωνή του τό οποίον δεν άκουσα και αφού με ξαναφίλησε (στό μέτωπο αυτήν τήν φορά) μέ άφησε να φύγω για να δώσει στόν υπερτυχερό (έναν μεσόκοπον μαθητή τής 1ης τάξης) τό κουπόνι τών εκδοτών με τό οποίο εκείνος θα πήγαινε να παραλάβει τούς 25 ξέρω’γώ τόμους τής Εγκυκλοπαίδειας. Πήγα κάπου στό βάθος τής αίθουσας, πήρα ένα ποτήρι πορτοκαλάδα να βρέξω τό στόμα μου και άνοιξα τό πακέττο μου για να ιδώ τί είχα κερδίσει: ήταν 2 πολυσέλιδοι τόμοι με τά «Απομνημονεύματα τού Στρατάρχη Ζούκωφ». Γυρίζοντας σπίτι με τά βιβλία μετά τήν γιορτή χάρισα τούς 2 τόμους στόν Ταξίαρχο (που τούς βρήκε περισσότερον ενδιαφέροντες από ‘μένανε και τούς εκράτησε στό κομοδίνο του για αρκετές ημέρες, ένδειξη πως τούς ξεκοκκάλιζε…!) και αφηγήθηκα καταλεπτώς τά καθέκαστα παραβλέποντας κάποια κρύα υπαινικτικά σχόλια τού αδελφού μου για τίς προθέσεις τού ποιητού απέναντί μου…
    Συμπτωματικά, μερικούς μήνες μετά, τήν άνοιξη τού 1982, στό Θέατρον «Κάβα» τής οδού Σταδίου (τό οποίον έχει εξαφανισθή από πολλών ετών τώρα) γινότανε μία δραματοποιημένη απόδοσις τής «Σονάτας τού σεληνόφωτος» και τής «Χρυσόθεμης» τού Ρίτσου με Μπετοβενική μουσικήν υπόκρουση και τήν ΚΟΥΚΛΑΡΑ Νίκη Τριανταφυλλίδη στήν θηλυκήν ερμηνεία τών ποιητικών ρόλων…! Είχα, τότε, αρχίσει να διαβάζω τά «δύσκολα και ωραία» (κατά τήν κρίση τού πατέρα μου) από τήν ποίηση τού Ρίτσου: τήν πολύτομη (και πολυσήμαντη!) «4η Διάσταση». Κι είχα κρίνει ενδιαφέρουσα τήν πρόταση που μού ‘χε κάνει ο τότε γκόμενός μου να πάμε στήν παρουσίαση. Η είσοδος ήταν «ελεύθερη» αλλά τό θέατρο ήτανε μισοάδειο όταν μπήκαμε. Βρήκαμε δυό θέσεις αρκετά μπροστά και κάτσαμε, εγώ στήν άκρη-άκρη δίπλα στόν μεσαίον διάδρομο τής πλατείας. Και ενώ σιγά-σιγά τό θέατρο γέμισε, ένα σούσσουρο μάς έκανε να γυρίσουμε τά κεφάλια προς τά πίσω. Προτού καλά-καλά καταλάβουμε τί συμβαίνει, ο Ποιητής αυτοπροσώπως προσήρχετο! …Και φτάνοντας στό ύψος τών θέσεών μας σταμάτησε. Μέ κοίταξε, μού χαμογέλασε, μού έτεινε τό χέρι του. Κομπλαρισμένη και κατακόκκινη σηκώθηκα και τού ‘δωσα δειλά τό δεξί μου χέρι. -«Η …Σπαρτιάτισσα, η ωραία Ελένη, η συμπατριώτισσά μου…!», είπε στήν συνοδό του (που μάλλον ήτανε η κόρη του), και παίρνοντας απαλά με τά δυό του χέρια τό δεξί μου αυτήν τήν φορά μού απεκάλυψε ένα βαρύτιμο παληομοδίτικο χρυσό δακτυλίδι (με ένα ρουμπίνι στό κέντρο του) που φορούσε ενώ, στήν συνέχεια, σηκώνοντας ελαφρά τό χέρι μου στά χείλη του (μάλλον ήταν τό μούσι του κι όχι τά χείλη του που αισθάνθηκα να μέ γαργαλάνε!) για ένα κάπως θεατράλε χειροφίλημα σήκωσε τά ποιητικά του μάτια και με τήν ίδια γνωστή φωνή μού ψιθύρισε -«Είσθε αλησμόνητη!». -«Μανιάτισσα, όμως… Όχι Σπαρτιάτισσα… Και Στράτα, όχι Ελένη!» τόλμησα να ψιθυρίσω κατακκόκινη από ντροπή που όλο τό θέατρο μέ κοίταγε και κάποια φλας φωτογραφικών μηχανών άστραφταν από τό βάθος ενώ ο συνοδός μου είχε μείνει με τό στόμα ορθάνοιχτο…!!! Περιττόν να προσθέσω ότι ΔΕΝ μπόρεσα να παρακολουθήσω τήν παράσταση και ήθελα ν’ ανοίξει η γη να μέ καταπιεί…

    Αυτά, λοιπόν, για τόν Ρίτσο από ‘μένανε.
    Και ΝΑΙ…! Νομίζω ότι ο μακαρίτης ο Στρατηγός είχε πολλά δίκηα: συνέπλεε με τόν Ρένο Αποστολίδη για τά «λίγα και καλά» τού εν πολλοίς ΑΝΙΣΟΥ Ρίτσου. Και «η 4η Διάσταση» ΕΙΝΑΙ (κατ’ εμέ!) υψηλή ποίηση. Και ΝΑΙ, ο Βρεττάκος είναι πολύ πιό «αρσενικός» ποιητής από τόν Ρίτσο και ολιγώτερον «άνισος» από αυτόν. Και ο Κούλης Αλέπης κάτι λέει, ΚΑΙ ο Σταύρος Βαβούρης ακόμη περισσότερα… Όμως, νομίζω, η ποίηση δεν πρέπει να αξιολογείται με τήν αυστηρότητα που αξιολογείται η κομψότης, λ.χ., μιάς μαθηματικής αποδείξεως. Η ποίηση, νομίζω, μπορεί και να μην είναι τού κόσμου ετούτου…

    ___________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________

    Έεε, τώρα μέ παίρνει να ζητήσω συγχώρεση για αυτό τό εωθινό διπλό …σεντόνι;;; Εάν «ΝΑΙ», ταπεινά τήν ζητώ, Κε Σαραντάκε μου, και ελπίζω η ανοχή και η μακροθυμία σας να μού τήν παράσχουν…!

  64. sarant said

    63: Τι λέτε για συχώρεση; Πολύ ενδιαφέροντα είναι όλά αυτά.

    60-62: Ίσως να το είχε δει και η Μακρυνικόλα το ανέκδοτο και να μην το κατέγραψε. Με ψευδώνυμο, έτσι;

  65. Κατάφερα να διαβάσω όλο το σεντόνι σας Στοπ Μεγαλύτερο κατόρθωμα από το να διάβαζα μια συλλογή του Ρίτσου ή τις σημειώσεις μου στην κβαντομηχανική Στοπ Το ισοζυγιο εκτίμησης-κατανόησης μεταλλάχθηκε τρομακτικά Στοπ Για τα ψυχολογικά τραύματα θα πρότεινα την ανάγνωση του Μπάρντο Τοντόλ Στοπ Για τα σωματικά έχω μια γνωριμία με τον Φουστάνο από τότε που υπηρετούσί αμε μαζί σο Ναυτικό Στοπ Οβερ

  66. Γς said

    >μια γνωριμία με τον Φουστάνο από τότε που υπηρετούσί αμε μαζί σο Ναυτικό. Στοπ.

    Και που λές μεγάλε μου την πέφτι ένας μπρος σ όλους τους συναδέλφους έτσι στην ψύχρα. ΣΤΟΠ
    -Πως νείώθεις πάνω στο Ανθος [λέμε τώρα] της ηλικίας σου;
    Οπου Ανθος ήταν μια άλλη λέξη. Το όνομα μιας που προσπαθούσαμε να κρύψουμε αυτυό που όλη είχανε καταλάβει.

    Πάγωσαν όλη με το θράσος του. Ητανε και ψηλά ιστάμενος…Η κορυφή της ιεραρχίας. ΣΤΟΠ

    -Α, δεν μου συνεχίσατε. Τελικά τι έγινε με αυτόν τον δίοπο εκείνη τη νύχτα στο φυλάκιο του Ναυστάθμου.

    Ηταν η αντίδρασή μου. Του πέρασε αμέσως κάθε διάθεση για τσαχπινιές…ΣΤΟΠ
    Οβερ.

  67. Γς said

    ολη=ολοι μεταξύ των άλλων. Α ρε Τζι…

  68. # 67

    Είναι μακριά η ιστορία, γραφανε δυο τρεις μέρες οι εφημερίδες τότε για νια κοπέλλα που πέθανε, άμα την γράψω θα στο πω.

  69. Γς said

    67:
    αυτά παθαίνει κανείς, όταν βιάζεται, μιλάει στο τηλέφωνο, πιέζεται κι απ την κυρά του ν αφήσει αυτές τις «βλακείες» και να πάει να δει την τελική μορφή κάποιου ριπόρτ.

    Ασε και που σκεφτόμουν ότι όταν ήμουν στην ηλικία της, στον ΕλληνοΣοβιετικό επίσης, μου πήρε 6 ώρες να πάω απ τη Λιασίνοβα μέχρι το Οίτυλο, τότε που ανοίγανε τον δρόμο Κααλαμάτας-Αρεόπολης

    Τι να πει κανείς για το χωριό της αλληνής, που είναι κάπου ανάμεσα

  70. BLOG_OTI_NANAI said

    64: Εφόσον ξεψάχνισε 2 έτη του περιοδικού, πιστεύω θα το είδε αλλά ίσως δεν υπήρχε λόγος να καταγράψει ένα παιδικό ανέκδοτο.

    Όλα όσα βρήκα υπογράφονται ως «Ιδανικό Όραμα», αν αυτό εννοείς, εκτός από μια αναφορά σε αλληλογραφία στο όνομα «Ιωάννην Ρίτσον».

    Το ζήτημα είναι ότι υπάρχουν μερικές αναφορές σε «Ιδανικόν» σκέτο. Θα προσπαθήσω να δω αν υπάρχει ψευδώνυμο «Ιδανικόν» σκέτο, ή μήπως χρησιμοποιεί το «Ιδανικόν» ως συντομογραφία του «Ιδανικόν Όραμα», το οποίο θα σημαίνει από την αρχή ψάξιμο για σκέτο «Ιδανικόν».

    Έτσι κι αλλιώς το να ψάχνω μου προκαλεί την περιέργεια και δεν με κουράζει.

  71. Αγγελος said

    Στράτα Στρατούλα, για μια στιγμή νόμισα πως διαβάζω την αντίστοιχη περιγραφή από την «Πλατεία Λένιν, πρώην Συντάγματος» του Δημήτρη Φύσσα. Ώστε τα περί γούνας που λέει είναι αληθινά και όχι καρικατούρα! (Δεν είδα ποτέ το Ρίτσο εκ του φυσικού.)

  72. ΛΑΜΠΡΟΣ said

    53 – Tα κριτήρια αυτά, είτε δικά σου, είτε των δασκάλων σου, είναι υποκειμενικά, δεν υπάρχουν αντικειμενικά κριτήρια για την ποίηση, γιατι τότε δεν θα ήταν ποίηση. Αντιθέτως υπάρχει αντικειμενικός κριτής για όλους και για όλα, και λέγεται ΧΡΟΝΟΣ.

    Εγώ ταυτίζω τον Χίτλερ με τον Στάλιν, τον Μάο, και όλους τους δικτάτορες, απλώς θεωρώ οτι μπροστά στον μεγαλύτερο εγγληματία στην ανθρώπινη ιστορία τον Τρούμαν, ήταν αρσακειάδες. Επιπλέον δεν τους θεωρώ αποκλειστικά υπεύθυνους για τα εγγλήματα που διέπραξαν, η κύρια ευθύνη βαρύνει τους λαούς που τους ανέδειξαν και τους πίστεψαν, τα εκτελεστικά όργανα δεν έχουν επιλογή. Το βασικό ερώτημα, είναι γιατί οι λαοί επιλέγουν πάντα τον Βαραβά;

  73. andreaspapadatos said

    Reblogged this on Φαντασια και Ονειρα ….

  74. Γς said

    64:
    > Τι λέτε για συχώρεση;

    Κι ευτυχώς που ήταν ο Ρίτσος.

    Να ήταν κάνας άλλος να σου’ λεγα εγώ..

    Μιλάμε για θεογκόμενα! Μπουκιά και συχώριο 😉

  75. BLOG_OTI_NANAI said

    “Διάπλασις…” και Ρίτσος, τα τελευταία:

    – Ο Φιλολογικός Σύλλογος «Μακεδονία» έδωσε έπαινο στον Ρίτσο για τα δύο ποιήματα του (που δημοσιεύτηκαν στο Α΄ Τρίμηνο του 1925) (Η Διάπλασις των Παίδων, 8-8-1925, σ. 288)

    – Το περιοδικό δίνει Εύφημο Μνεία στον Ρίτσο για τη συμμετοχή του σε διαγωνισμό εύρεσης τυπογραφικών λαθών. Το περιοδικό είχε παρεμβάλλει 15 λάθη και εύφημο μνεία πήραν όσοι βρήκαν από 9 και κάτω (Η Διάπλασις των Παίδων, 10-7-1925, σ. 258-259)

    – Το περιοδικό δίνει Έπαινο στον Ρίτσο σε διαγωνισμό «Ξεπαθώματος». Όπως προσδιορίζεται στο τεύχος της 22-11-1924, σ. 413, «ξεσπάθωμα» ονομάζουν το να κατορθώσει κάποιος να φέρει στο περιοδικό νέους συνδρομητές (αναφέρεται και παραπάνω το «ξεσπάθωμα», στο #61 σε απάντηση του περιοδικού). Ο Ρίτσος βρήκε 2 συνδρομητές, άρα είναι σαν να κατάφερε να δώσει 104 φύλλα της «Διαπλάσεως» (Η Διάπλασις των Παίδων, 20-11-1926, σ. 410)

    Ερευνήθηκαν ολόκληρα τα έτη 1924,1925,1926.
    Ψάξαμε για «Ιδανικόν Όραμα» και «Ιωάννην Ρίτσον» και δεν βρήκαμε τίποτε άλλο.
    Εάν δεν έχει καταγράψει κανείς το παιδικό του ανέκδοτο, θέλουμε να μείνει… εις την ιστορίαν η εύρεση του, για να μην λένε ότι η έρευνα μας ήταν για γέλια.

    Λέγαμε πριν για κάποιες αναφορές σε σκέτο «Ιδανικόν». Όμως, εκτός ότι υπάρχουν ψευδώνυμα «Ευγενές Ιδανικόν», «Ελληνικό Ιδανικό», «Ιδανικό Όραμα», «Ιδανικόν των Ελλήνων», «Λησμονημένο Ιδανικό», βρήκα ότι στις 6 Δεκεμβρίου του 1924 υπάρχει και συνδρομητής, αγόρι, με ψευδώνυμο σκέτη τη λέξη «Ιδανικό» και αρχικά (ΒΣ). Οπότε, πάει περίπατο η υπόθεση που κάναμε.

    Οπότε, στα τρία αυτά χρόνια δεν νομίζω να υπάρχουν άλλες αναφορές σε οτιδήποτε που έχει σχέση με τον Ρίτσο στην «Διάπλαση».

  76. BLOG_OTI_NANAI said

    Μικρή διόρθωση:
    Όπως φαίνεται άλλωστε και στην εικόνα, την εύφημο μνεία για το διαγωνισμό εύρεσης τυπογραφικών λαθών την πήρε στις 10 Ιουλίου του 1926 (και όχι του 1925).

  77. sarant said

    Εύγε! Ψάχνεις ένα προς ένα τα φύλλα ή έχεις κάποιο μυστικό;

  78. Είχα μιάν ημέρα πολύ κουραστική και σηκώθηκα και νωρίτερα σήμερα τό πρωί, και μού πήρε μισή ώρα και βάλε πρωϊνιάτικα για να σάς στείλω τήν ανταπόκρισή μου… Αλλά, με λύπη μου, βλέπω πως δεν συνεννοούμεθα επαρκώς, φίλοι: φταίνε τά ελληνικά μου; τί να ειπώ, δεν ξέρω…!

    @ 74 : >> «Μιλάμε για θεογκόμενα! Μπουκιά και συχώριο» 😉
    — «Πού τήν είδες…; πού τήν ξέρεις, και τήν ‘ μολογάς;…», καλέ μου Κε «Γς».

    @71 : Εδώ, φίλε μου Άγγελε, μέ πιάνετε αδιάβαστη! Δεν τόν έχω ακουστά τόν συγγραφέα που αναφέρετε, μολονότι τό βιβλίο του, αυτό που λέτε, τώρα που τό ξανασκέπτομαι σαν κάπως να τό πήρε τό μάτι μου τούς τελευταίους μήνες να σχολιάζεται σε κάποια ελληνικά μπλογκ (τίς σπάνιες εκείνες φορές που η ψυχική μου αντοχή μού επέτρεπε να «σερφάρω» δεξιά κι αριστερά για νά ‘χω μιάν κάποιαν εικόνα από τό ελληνικόν χάος) χωρίς ωστόσο να καθήσω να διαβάσω… Στήν αρχή, πάντως, ενόμισα πως στό σχόλιό σας μιλούσατε για εκείνον τόν αδικοχαμμένον νεαρό μουσικό που μαχαιρώθηκε από τόν τραμπούκο οπαδό τής «Χρυσής Αυγής» στό Κερατσίνι: Φύσσας δεν λεγότανε; Αλλά, γρήγορα θυμήθηκα ότι τ’ όνομα τού αείμνηστου νεαρού ακτιβιστή ήτανε Παύλος, οπότε ξανά …μηδέν εις τό πηλίκον. Επειδή μέ βάλατε σε περιέργεια, σάς υπόσχομαι ότι όταν θά ‘βρω λίγον χρόνο να ενημερωθώ από τά διαδικτυακά «ψαχτήρια» για να κατατοπισθώ σχετικώς, θα επανέλθω για να σάς απαντήσω πιό συγκεκριμένα εφ’όσον συντρέξει λόγος.
    Εγώ, στό χρονικό τών αναμνήσεών μου, μετέφερα ό,τι ΑΚΡΙΒΩΣ έζησα: δεν προσέθεσα κάτι περισσότερο από εκείνα τών οποίων ήμουν μάρτυς.
    Αντιθέτως, ΠΑΡΕΛΕΙΨΑ να αναφέρω κάτι που μού είχε κάνει εξαιρετικήν εντύπωση επάνω του: εκείνο τό βράδυ, τής εκδήλωσης στόν ΕλληνοΣοβιετικόν Σύνδεσμο, ήταν φυσικό ο Ρίτσος να μονοπωλεί τό ενδιαφέρον ολωνών καθότι ήταν –δικαιωματικά!– ο (γκεστ) σταρ τής βραδυάς. Εγώ, μετά τό περιστατικό με τό φλουρί τής βασιλόπιττας που μού ‘δωσε τήν ευκαιρία να γνωρισθώ έστω και φευγαλέα από πιό κοντά μαζί του, αποτραβήχτηκα σε κάποιαν άκρη και ήμουνα μαζί με μερικούς από τούς συμμαθητές μου (τού τμήματός μου στό διδασκαλείο τών ρωσσικών), μιά μικρή ομάδα 4-5 συνομηλίκων μου αγοριών και κοριτσιών, διότι στήν μεγάλη τους πλειονότητα οι λοιποί παρευρισκόμενοι μού ήσαν παντελώς άγνωστοι κι επιπλέον διαφορετικών ηλικιών και ενδιαφερόντων για να ανοίξεις κουβέντα στά καλά καθούμενα με κάποιους απ’ αυτούς. Φαντασθείτε, ακόμη και τά υπόλοιπα μέλη τής χορωδίας στήν οποίαν συμμετείχα μού ήταν …ξένα κι άγνωστα πρόσωπα! Επιπλέον, ήταν προφανές πως η πλειονότητα τών εκεί παρεπιδημούντων ήταν μέλη τού ΚΚΕ ή τής ΚΝΕ. Ελάχιστοι μόνον από ‘μας τούς νεαρούς μαθητές ήμασταν «στήν απ’ έξω» και, ως τέτοιοι, αντιμετωπιζόμεθα με (ίσως δικηολογημένην) καχυποψίαν από τήν συντριπτική πλειοψηφίαν όσων συχνάζανε στόν ΕλληνοΣοβιετικόν Σύνδεσμο! Ο ποιητής, λοιπόν, αφού έκατσε για κάμποσην ώρα με τήν «γερουσία» μιλώντας χαμηλόφωνα καθ’ ήν ώρα ο ντισκ-τζόκεϋ έβαζε κι έβγαζε δίσκους δυνατής χορευτικής μουσικής για …όλα τά γούστα (π.χ.: «άαχ Βαλεντίνα…! άαχ, βρε τσαχπίνα…!», κοκ) και πολύς κόσμος έκανε κέφι χορεύοντας, σηκώθηκε –όπως είχα ιδεί με τήν άκρη τού ματιού μου από μακρυά– κι ετοιμάστηκε να αποχωρήσει. Έβαλε «ανάρριχτα» τήν πλούσια μακρύτριχη και μακρυά γούνα του (γυαλιστερή, στό χρώμα τού κάστανου με ξανθές ανταύγειες κάτω από τά δυνατά φώτα τής μεγάλης αίθουσας εκδηλώσεων) κι έπειδή φαινότανε ότι οι συνομιλητές του τού έκαναν «στενό μαρκάρισμα» και δεν τόν άφηναν εύκολα, αυτός έβγαλε από τήν τσέπη τού σακκακιού του μιά μεταλλική σιγαροθήκη, πήρε ένα τσιγάρο με τό ένα του χέρι, έκλεισε τήν ταμπακιέρρα, χτύπησε τήν μιάν άκρη τού τσιγάρου του επάνω στό καπάκι της και τήν ξανάβαλε στήν τσέπη τού σακκακιού του με τό άλλο χέρι, μετά άλλαξε χέρι στό τσιγάρο που κρατούσε σβηστό, έβαλε τό ελεύθερό του χέρι στήν άλλη τσέπη τού σακκακιού του κι έβγαλε μιά μαύρη γυαλιστερή πίπα-φίλτρο για τσιγάρο, έφερε τό τσιγάρο στό στόμα του, ο διπλανός του τού προσέφερε φωτιά για ν’ ανάψει, άναψε, τράβηξε μιά μικρή ρουφηξιά, έβγαλε τόν καπνό από τήν μύτη, έπιασε τό τσιγάρο του και τό προσάρμοσε στήν πίπα-φίλτρο, άλλαξε χέρι και συνέχισε να κρατά τό σύστημα τσιγάρο-φιλτρόπιπα με έναν τρόπο που μέ εντυπωσίασε και μού έχει εντυπωθή… Δεν έχω ξαναδεί όλην αυτήν τήν τελετουργία να εκτελείται με τέτοιες αργές και «δανδίστικες» κινήσεις τών δακτύλων, από έναν ηλικιωμένον άνθρωπο μάλιστα!!! Τί να σάς ‘πώ, είχα μείνει έκπληκτη! Δεν έκανα κανένα σχόλιο στήν παρέα μου, ωστόσο τήν ώρα που βρισκόμουνα μόνη μου καθισμένη στό τελευταίο νυχτερινό λεωφορείο γυρίζοντας στό σπίτι, έφερνα ξανά και ξανά τήν σκηνή στό μυαλό μου προσπαθώντας να καταλάβω: η όλη «κινησιολογία» του δεν μού έδειχνε φυσική. Υπήρχε κάτι τό εξεζητημένο, κάτι που μού φαινότανε επιτηδευμένο, όχι ακριβώς «θεατρικό» τών ηθοποιών –που αναπαριστούν μιάν ανάλογη σκηνή με τήν αρμόζουσα φυσικότητα– αλλά μάλλον κάτι …»γκροτέσκο-ντιλετάντε» (εάν μπορείτε να μέ καταλάβετε..) υπήρχε στίς κινήσεις του τήν ώρα που άναψε και κάπνισε τό τσιγάρο του με τήν βαρειά μακρυά γούνα ανάρριχτη στούς ώμους του. Σημειωτέον ότι, μετά από 3 ή 4 ρουφηξιές είχε βγάλει τό τσιγάρο του από τήν φιλτρόπιπα αναζητώντας τασάκι για να τό σβήσει. Τό έσβησε, πήρε μιά καθαρή χαρτοπετσέτα από τό τραπέζι με τά αναψυκτικά, τύλιξε μέσα της τήν φιλτρόπιπα, τήν δίπλωσε και με απαλές αργές κινήσεις τήν έχωσε με πολύ τακτ στήν τσέπη τού σακκακιού του. Μετά προχώρησε προς τήν έξοδο τής αίθουσας γυρνώντας συνεχώς δεξιά-αριστερά τό μεγαλοπρεπές κεφάλι του με τό οποίο ένευε τήν «-Καληνύχτα σας!» διατηρώντας στήν μάσκα του ένα «αρχαϊκόν» (θά ‘λεγα) μειδίαμα…!
    Όλη αυτή η συμπεριφορά με προβλημάτισε πάρα πολύ. Και αργότερα, πάλι, τό αναπάντεχο περιστατικό στό θέατρο μέ κράτησε σε σκέψεις (περί τήν ανθρώπινη κοινωνική συμπεριφορά γενικώς, αλλά και τήν συμπεριφορά τού Ρίτσου ειδικώς) για εβδομάδες δίχως να κατορθώσω να δώσω στόν εαυτόν μου μιάν πειστικήν ερμηνεία τού φαινομένου που παρετήρησα άθελά μου.
    Όμως, όλος αυτός ο «ηθολογικός» σκεπτικισμός μου μέ ώθησε να ερευνήσω προσεκτικώτερα τήν ζωή και τήν διαδρομή τού Ρίτσου. Τότε, όπως καταλαβαίνετε, ήταν δύσκολο και δαπανηρό και χρονοβόρο και χαοτικό τό να αναζητήσεις πληροφορίες τίς οποίες σήμερα μπορείς να τίς έχεις δωρεάν μέσα σε δευτερόλεπτα στά ιντερνετικά κανάλια πληροφοριών. Για πολύν καιρό αγόραζα βιβλία με βιογραφικά του, μαρτυρίες για τήν ζωή του, προσπαθούσα να βρω ανθρώπους που τόν γνώριζαν από κοντά… Από διάφορα περιοδικά, κυρίως λογοτεχνικά όπως η «Λέξη» και «βιβλιογραφικά όπως τό «Διαβάζω», αφιερώματα σ’αυτά τά περιοδικά αλλά και στήν «Νέα Εστία», στήν «Καινούρια Εποχή», κλπ, προσπαθούσα να συγκεντρώσω στοιχεία για τήν ζωή του. Εν κατακλείδει, συνήγαγα τό συμπέρασμα (και διατηρώ αυτήν τήν πεποίθηση μέχρι σήμερα) ότι ο ποιητής Γιάννης Ρίτσος υπήρξεν ένας άνθρωπος πολύ πονεμένος, πολύ ταλαιπωρημένος, πολύ βασανισμένος. Οι προσωπικές ατυχίες και οι ανθρώπινες συμφορές τόν συναπάντησαν από τρυφερήν ηλικία και είναι αναμφισβήτητον ότι επέδρασαν δραστικά στήν διαμόρφωση τής προσωπικότητός του και στήν συγκρότηση τής ψυχοσύνθεσής του. Οι ιστορικές, δε, συγκυρίες με τίς εξαιρετικά αντίξοες συνθήκες τών χρόνων όπου συνέβησαν όλοι εκείνοι οι προσωπικοί του τραυματισμοί συνέτειναν στήν όξυνση τών προβλημάτων, στήν δυσχερέστερη επίλυσή τους και στήν αμφίβολη οριστικήν επούλωση τών ψυχικών, συναισθηματικών και σωματικών πληγών τού ανθρώπου. Εν τούτοις, από όλες τίς μαρτυρίες και τίς πηγές προκύπτουν αδιάσειστα στοιχεία ότι ο Γιάννης Ρίτσος υπήρξεν αγωνιστής τής ζωής και μαχητής για τήν κατάκτηση ιδανικών που, άλλωστε, τού ήσαν απολύτως αναγκαία να κατακτηθούν αφού θα τού εκάλυπταν ό,σα άδικα είχε στερηθή από τίς φυσικές και κοινωνικές αναποδιές, από τήν επέλαση τού κακού και τής (πάσης φύσεως) ασχήμιας. Θυμάμαι, εκείνην τήν εποχή που συμπτωματικώς μελετούσα (με τεράστια δυσκολία, καθότι απαιτούνταν ο κατα κυριολεξίαν διχασμός τής διανοητικής μου προσωπικότητος!) τίς πηγές τού «Αποκρυφιστικού Εσωτερισμού» (Μπλαβάτσκυ, Μπέζαντ, Μπαίηλυ, Γκουρτζίεφ, κοκ) έτυχε να πέσει στά χέρια μου μιά σπάνια έκδοσις ενός περιέργου βιβλίου: τής «Μεγάλης Αποκρυφιστικής Αστρολογίας» τού Γράββιγγερ. Εγώ που ανέκαθεν ήμουν (και είμαι) εκ γεννετής, αγωγής, σπουδών, κλπ, δογματική ορθολογίστρια, δεν σάς κρύβω ότι προσπάθησα –μετά τήν μελέτη και τήν (έν τινι βαθμώ) κατανόηση εκείνου τού πυκνού και γριφώδους σκοτεινού κειμένου– να διαπιστώσω εάν κάτι αποτυπώνεται (έτσι που να καθίσταται επιδεκτικόν ερμηνείας) όχι στήν δική μου ζωή ή στήν ζωή δικών μου προσώπων αλλά στήν περίπτωση τού Ρίτσου!.. Μέχρι εκεί είχα φθάσει, φίλε μου Άγγελε!!!
    Τέλος πάντων, για να μην μακρυγορώ άλλο, στήν πορεία τών αναζητήσεών μου για τήν εξιχνίαση τής μυστήριας συμπεριφοράς τού Ρίτσου βρήκα κάτι για τό οποίον δεν έχω μέχρι σήμερα ενδείξεις ότι και άλλοι μελετητές (ερασιτέχνες, βέβαια, σαν κι εμένανε) τής ζωής και τού έργου τού ποιητή ερεύνησαν σε βάθος και πλάτος επαρκές για τήν λήψη αποτελεσμάτων: τήν εν γένει ΣΥΝΕΧΗΝ και ΠΕΙΣΜΟΝΑ καλλιτεχνικήν δημιουργία τού Ρίτσου σε πάμπολλες παράπλευρες και μή-λογοτεχνικές εκφράσεις της! Κάτι ανάλογο συμβαίνει (για διαφορετικούς, όμως, λόγους!) ΚΑΙ στόν Ελύτη. Ο Ρίτσος, λοιπόν, έγινε τελειομανής καλλιγράφος. Ανέπτυξε μετά μανίας (σχεδόν μέχρι τού επιπέδου τού ψυχαναγκαστικού ιδεασμού!) τήν γνωστή σε όλους μας βυζαντινότροπον ιδιογραφή του. Δεν έγραφε, βεβαίως, έτσι ακριβώς όταν εργαζότανε σαν τόν «Μπάρτλεμπυ» ως επαγγελματίας δικαστικός γραφέας. Τό εξέλιξε! Μετά, τά σκίτσα του: η διάχυση τής γραμμικής φόρμας στά γνωστά του πεπλεγμένα γραφικά πού σχεδόν πάντα αναπαριστούν ζεύγη εραστών, πουλιά, φεγγάρια, ήλιους κι άστρα! Μετά, η ζωγραφική του στά βότσαλα! Μετά, τά κολλάζ του! Μετά, η ναϊφ μικρογλυπτική του σε όστρακα, πετρούλες, ξυλαράκια, κλπ! Αλλά, και η εκφορά τού προφορικού του λόγου: ο τόνος τής φωνής του, οι ανάσες του, οι παύσεις, τό συνειδητό τρέμολο κατά περίπτωση στίς απαγγελίες του! Κάπου είχα, τότε, ανακαλύψει ότι στήν μακράν ακολουθία τών πολιτικών του εκτοπίσεων, δεν θυμάμαι ακριβώς σε ποιόν τόπον εξορίας και μαρτυρίου (στήν Μακρόνησο; στήν Γυάρο; στήν Λέρο;) συνυπήρξε με τόν Κατράκη και τόν Θεοδωράκη και τόν Ρώτα με τήν Δαμιανάκου, αλλά επίσης και με τόν Αιμίλιον Βεάκη και τόν Τζαβαλά Καρούσσο και τόν Κωτσόπουλο κι άλλους γενναίους κι ανυπόταχτους ιδεοογους, μεγάλους δραματικούς ερμηνευτές, και συμμετείχε μάλιστα ενεργώς σε θιάσους και θεατρικά δρώμενα. Δεν είμαι σίγουρη εάν στόν μεσοπόλεμο δεν είχεν και ο ίδιος παρακολουθήσει συστηματικά μαθήματα υποκριτικής, λ.χ., στήν Σχολή τού Εθνικού Θεάτρου. Για όλους αυτούς τούς λόγους, από όλα αυτά τά στοιχεία, συνάγω τήν άποψη ότι ο Γιάννης Ρίτσος πρέπει να υπήρξεν εκ φύσεως βαθύτατα συναισθηματικώς ευαίσθητος και τρωτός, και ως εκ τούτου ανέπτυξεν σχετικώς ενωρίς αυτοφυείς αντιστάσεις («με θεωρίαν και άσκησιν δυναμωθείς») στόν πόνο, στήν ασχήμια, στήν χυδαιότητα, στήν ευτέλεια, στήν ανασφάλεια και στίς αβεβαιότητες τής κάθε επομένης ημέρας. Ένας τέτοιος άνθρωπος αντιμετωπίζει και με ανάλογον τρόπον τά μεταφυσικά ερωτήματα που γεννώνται από τίς αναπόφευκτες υπερβατικές ή/και οντολογικές «απορίες» μέσα σε κάθε άνθρωπο, ιδιαιτέρως όταν μένει μόνος με τόν εαυτόν του. Πιστεύω, λοιπόν, ότι όλα στήν παραδοξότητα τής συμπεριφοράς του, στήν ακάματη καλλιτεχνική παραγωγή του, στόν δημόσιον και ιδιωτικόν του βίον, ίσως θα μπορούσανε να εξηγηθούν εάν τά βλέπαμε πίσω από αυτό ακριβώς τό πρίσμα. Γνώμη μου…!

    @ 65 : —Να σάς ευχαριστήσω που κοπιάσατε να ασχοληθείτε με ‘μένα; Γιατί, όμως, υπεβλήθητε σε αυτήν τήν βάσανο, αγαπητέ μου Κύριε (που η προοπτική με τήν οποίαν θεάσθε τόν κόσμο ξεκινά από τό τόσον αμφιλεγόμενον «Σημείον …»Τζί»») και επιπροσθέτως μπήκατε στόν κόπο να μού τηλεγραφήσετε;;;
    Σάς απαντώ, μόνον επειδή –εξ όσων γνωρίζω (μπορεί και να λανθάνω, όμως)– τό τηλεγράφημά σας κλείνει με «όβερ», όπερ σημαίνει πως περιμένετε απάντησιν. Άλλως, θα κλείνατε με «άουτ», ν’ε-σ-πά;
    Τέλος πάντων, άν και δεν καταλαβαίνω τί θέλετε να μού προσφέρετε με τίς τηλεγραφικές σας υποδείξεις και ούτε έχω ιδέα πώς διαγνώσατε …»τραύματα», εγώ σάς ευχαριστώ πολύ για τήν συνεισφορά σας. Αποδεικνύετε ότι είστε ελεήμων φιλάνθρωπος από αυτούς που ωθούνται από τήν αρχήν «-Κάνε τό καλό και ρίξ’το στόν γιαλό». Και πάλι σάς ευχαριστώ. ΑΟΥΤ._

  79. BLOG_OTI_NANAI said

    77: Όχι, τι μυστικό, να έχω. Tα δύο χρόνια τα πέρασα στήλη-στήλη, στον τρίτο κατέβασα μία-μία τις σελίδες για να τις περάσω από το Finereader. Όμως, θέλει πολύ ισχυρό Η/Υ γιατί και οι σελίδες είναι μεγάλες και το μέγεθος των αρχείων μεγάλο και η μνήμη καταρεέει και η CPU χτυπάει κόκκινα. Oπότε έκανε 10 ώρες να τα διαβάσει. Εκτός αυτού όμως, με την αναζήτηση που έχουν μέσα οι PDF readers δεν μπορείς να βρεις πολλά, λόγω των προβλημάτων που λέγαμε με το OCR, παρά το γεγονός ότι το Finereader 11 είναι καλύτερο από τα παλιά. Πάντως να μην λέω, με βοήθησε όπως και να’ χει, και ναι μεν πέρασα και τον τρίτο χρόνο στήλη-στήλη αλλά όχι με τόση προσοχή.

    Εντάξει, να μην είμαστε αχάριστοι, αυτή τη στιγμή υπάρχουν ψηφιοποιημένες πηγές που ούτε στο όνειρο τους δεν τις έβλεπαν πριν 30-40 χρόνια που έπρεπε να ταξιδεύουν, να χάνουν χρόνο σε βουνά από τόμους κ.λπ.
    Όμως, κι εμείς απέχουμε πολύ από το μπορέσουμε να αξιοποιήσουμε αυτό το υλικό αν δεν κοπιάσουμε.

    Αυτό όμως που με τρελαίνει, είναι όταν το έργο έχει γίνει με όραμα, όπως π.χ. στο http://efimeris.nlg.gr/ και βλέπεις ότι ενώ έχουν κάνει δουλειά με ευρωπαϊκές προδιαγραφές (π.χ. OCR και διαχωρισμό ανά άρθρο) και όμως, έχουν φτιάξει μια εντελώς δύσχρηστη μηχανή αναζήτησης που είναι για τα πανηγύρια.

  80. BLOG_OTI_NANAI said

    Να προσθέσω ότι η δουλειά δεν θα ήταν τόσο γρήγορη με μικρή οθόνη. Με κάτω από 24″ οθόνη δεν γίνεται δουλειά, διότι ένα τεράστιο PDF αρχείο, αν πρέπει με το ποντίκι ή τα πλήκτρα να το κάνεις διαρκώς πέρα-δώθε, έφαγες μια ώρα ανά σελίδα. Για όποιον θέλει να διαβάζει τέτοια αρχεία, θέλει πολύ μεγάλη οθόνη ώστε να βλέπει δύο σελίδες μαζί, δίπλα-δίπλα και να έχουν ένα μέγεθος που να μπορείς να διαβάσεις.

  81. sarant said

    79: Έλεγα, επειδή το κάνατε πολύ γρήγορα.

    Κάτι ανάλογο είχα δοκιμάσει κι εγώ με το FR (και όχι το 11) και είχα αποτύχει για τους ίδιους λόγους.

    Η Εθνική δυστυχώς έχει αναξιόπιστο αλλά και δύσχρηστο ψαχτήρι. Ο ΔΟΛ, όταν ήμουν συνδρομητής, είχε καλό ψαχτήρι αλλά μετά άλλαξαν το πρόγραμμα κι έγινε πραχτικά άχρηστο αφού δεν μπορούσες να φράξεις ημερομηνίες. Το καλύτερο είναι το ψαχτήρι του ΕΚΕΒΙ με τα περιοδικά -δεν του έχω πιάσει λάθος ως τώρα.
    Καλό έμοιαζε να είναι και της Αθλητικής Ηχώς, που όμως δεν υπάρχει πια.

  82. Theo said

    @57: Φυσικά και δεν είμαι αντικειμενικός κριτής. Απλώς προσπαθώ να θέσω υπ’ όψιν των συνομιλητών μου κάποια ιστορικά γεγονότα και να τους προβληματίσω. Αντιπαθώ δε τον Χίτλερ όσο και τον Στάλιν, μετά από τα δεκάδες έργα που έχω διαβάσει γι’ αυτούς (κυρίως απομνημονεύματα των θυμάτων τους, όπου φαίνεται τι πόνο και καταστροφή προκάλεσαν).
    Όμως, εσύ προσπαθείς να εικάσεις τις προθέσεις μου την ιδεολογία μου (σου δηλώνω πως δεν έχω καμιά αλλά βασίζομαι στα βιώματά μου, στην καρδιά μου, στα βιώματα όσων εκτιμώ κι όχι σε νοησιαρχικά συστήματα) κλπ., με διάφορους λογικούς ακροβατισμούς, να μου βάλεις κάποια ταμπέλα και να με στοχοποιήσεις.
    Αλλά έτσι (με τις δίκες προθέσεων), κανείς διάλογος δεν είναι δυνατός, με συγχωρείς.

    @72: Φυσικά, Λάμπρο μου, τα κριτήριά μου είναι υποκειμενικά, αλλά προτιμώ τα υποκειμενικά από τα δήθεν «αντικειμενικά», όπως έγραψα παραπάνω. Έγραψα αυτά στα οποία αναφέρεσαι, απαντώντας στην ΕΦΗ ΕΦΗ που προσπάθησε να με παρουσιάσει σαν εχθρό της ποίησης και των ποιητών (και πώς είναι δυνατόν, μια και είμαι ποιητής, ή, τουλάχιστον ως τέτοιον με έχουν χρίσει κάποιοι από τους επιφανέστερους ποιητές μας; ) κι όχι κάποιον που κρίνει τον Ρίτσο και μόνο για το ποιητικό του ήθος.

    Όσο για τη σύγκριση Τρούμαν, Μάο, Χίτλερ και Στάλιν, θα μου επιτρέψεις να διαφωνήσω (χωρίς να θελω να μακρύνω κι άλλο τη συζήτηση), επισημαίνονοντας ότι τα θύματα του πρώτου ήταν υποπολλαπλάσια των θυμάτων των τελευταίων.
    Καλό βράδυ!

  83. Γς said

    Ποιος; Ο θείος Τρούμαν;

  84. Γς said

    Α, υποπολλαπλάσια είπες.
    Γμτ πολλαπλάσια είχα διαβάσει…

  85. BLOG_OTI_NANAI said

    81: Πράγματι, αυτό για το το ΕΚΕΒΙ ισχύει, και είναι ανεκτίμητο αυτό το τόσο εκτεταμένο ψηφιακό αρχείο της «Νέας Εστίας» (και τα άλλα περιοδικά βέβαια) στο οποίο μπορεί ο καθένας να κάνει αναζήτηση. Ηρωική η προσφορά του εκδότη και πολύ καλή η δουλειά του ΕΚΕΒΙ.

  86. ΛΑΜΠΡΟΣ said

    82 – Αγαπητέ Τheo, όπως σου είπα και πιο πάνω, δεν υπάρχουν αντικειμενικά κριτήρια στην ποίηση, και δεν πρέπει να υπάρχουν γιατι τοτε δεν είναι ποίηση, είναι εξυπηρέτηση. Απο τις πιο ηλίθιες φράσεις που έχω ακούσει, είναι το ΤΙ ΘΕΛΕΙ ΝΑ ΠΕΙ Ο ΠΟΙΗΤΗΣ, μα αν ήξερε κι ο ίδιος τι θέλει να πεί, θα το έλεγε, ή θα το έγραφε στην εφημερίδα. Η έκρηξη φαντασίας και συναισθημάτων δεν μπορεί να αναλύεται με τεχνικούς όρους και μεθόδους, είναι σαν να φωτογραφίζεις ενα λουλούδι, παραμένει όμορφο, αλλα χάνεται το άρωμά του. Απο κεί και πέρα, ποιός είναι μεγάλος και μικρός, ο χρόνος θα το κρίνει, η υποκειμενικές κρίσεις μόνο εφήμερη επιρροή έχουν στην όποια αξία.

    Τα θύματα του Τρούμαν ήταν υποπολλαπλάσια (προφανώς οι παράπλευρες απώλειες δεν λογίζονται άνθρωποι) των άλλων, αλλα ποτέ κανείς δεν εξαφάνισε (κυριολεκτικά) τόσους πολλούς σε μερικά δευτερόλεπτα, και μη ξεχνάμε οτι ήταν απο την πλευρά των «καλών». Για τις ανθρωπιστικές του υπηρεσίες στον κόσμο αλλα και στην πατρίδα μας (εδραιώθηκαν οι δοσίλογοι, και κυνηγήθηκαν οι αγωνιστές) του στήσαμε και άγαλμα. Βέβαια για μένα δεν ευθύνονται οι Βαραβάδες.

  87. το λακωνιζειν εστί φιλοσοφειν

    ουκ εν τω πολλώ το ευ αλλ’ εν τω ευ το πολύ

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: