Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Η πόλη, το άστυ, ο δήμος

Posted by sarant στο 5 Μαΐου, 2014


Το σημερινό άρθρο δημοσιεύτηκε χτες, πρώτη Κυριακή του μήνα, στα Ενθέματα της κυριακάτικης Αυγής, στην τακτική στήλη μου «Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία. Το αναδημοσιεύω εδώ, προσθέτοντας μερικά πράγματα που δεν χώρεσαν στην έντυπη δημοσίευση, για την οποία υπάρχει όριο 800 λέξεων. Όσοι είχαν έρθει την περασμένη Κυριακή 27/4 στην ξενάγηση στα Εξάρχεια με τον Γαβριήλ Σακελλαρίδη, ίσως αναγνωρίσουν ότι η αρχή και το τέλος του σημερινού άρθρου είναι παρμένα από την ομιλία που είχα δώσει εκεί. Η εικόνα που συνοδεύει το άρθρο είναι παρμένη από το ιστολόγιο των Ενθεμάτων, έργο του Δημήτρη Τσουμπλέκα από την ενότητα Μελλοντική Αθήνα.

Entertainement Capital, 2004Σε δυο Κυριακές από σήμερα θα εκλέξουμε δημοτικές και περιφερειακές αρχές, οπότε το σημερινό σημείωμα θα είναι αφιερωμένο σε μερικές από τις λέξεις της πόλης, και ειδικότερα της Αθήνας. Η ίδια η λέξη πόλη, έρχεται από τα αρχαία ελληνικά, όπου ήταν πόλις, υπήρχε όμως και εναλλακτικός πανάρχαιος τύπος, πτόλις, που θα τον θυμόμαστε ίσως από το «Τροίης ιερόν πτολίεθρον» στην αρχή της Οδύσσειας. Η αρχική σημασία της λέξης πρέπει να ήταν το φρούριο, ο οχυρωμένος τόπος, η ακρόπολη. Στη συνέχεια, στην κλασική αρχαιότητα η λέξη δήλωνε μια πολιτική και θρησκευτική κοινότητα, μια κοινότητα κατοίκων, σε αντίθεση με τη λέξη «άστυ», επίσης πανάρχαια, που δήλωνε την πόλη ως οικιστική μονάδα.

Από την πόλη παράγονται πολλές λέξεις σημαντικές: η πολιτεία, αρχικά με τη σημασία της ιδιότητας του πολίτη αλλά και του συνόλου των πολιτών, και του πολιτεύματος· ο πολίτης, με αρχική σημασία τον ελεύθερο άνδρα που είναι μέλος μιας πόλης, δηλ. μιας κοινότητας κατοίκων, που συμμετέχει στη λήψη αποφάσεων· από εκεί και ο πολιτικός, αρχικά ο σχετικός με την πολιτεία, την κοινωνία. Και η λέξη πολιτισμός ελληνιστική είναι και είχε τη σημασία της δημόσιας διοίκησης· το 1810 την επανέφερε και την ανανοηματοδότησε ο Κοραής για να αποδώσει στα ελληνικά το γαλλικό civilisation.

Να πούμε εδώ ότι από την πολιτεία, που μεταφέρθηκε στα λατινικά ως politia, έχουμε το γαλλικό police, με τη σημασία της τήρησης της τάξης και του σώματος που είχε την ευθύνη αυτή, δηλαδή την αστυνομία, που πέρασε και στις άλλες ευρωπαϊκές γλώσσες και επανήλθε και στα ελληνικά ως λαϊκό αντιδάνειο: πολιτσμάνος. Αστυνόμοι υπήρχαν στην αρχαία Αθήνα, ήταν κατώτεροι διοικητικοί αξιωματούχοι, που ήταν αρμόδιοι για την τήρηση της τάξης στο άστυ. Ο Αριστοτέλης αναφέρει ότι υπήρχαν πέντε αστυνόμοι στην Αθήνα και πέντε στον Πειραιά –σήμερα έχουμε κάπως περισσότερους.

Από το άστυ βέβαια προέρχεται ο αστός, ο κάτοικος του άστεωoς, του αστικού κέντρου· ο αστός στην κλασική αρχαιότητα δεν είναι απαραίτητα πολίτης· τη σημασία αυτή την παίρνει στην ελληνιστική εποχή, όταν συνδέεται με το λατινικό civis. Ο κάτοικος του άστεως, που είχε μεγαλώσει στην πόλη, θεωριόταν πιο καλλιεργημένος από τον κάτοικο της υπαίθρου· έτσι, στα αρχαία, η λέξη αστείος, «ο σχετικός με το άστυ»,σήμαινε τον καλλιεργημένο, τον ραφιναρισμένο, τον πνευματώδη, σε αντίθεση με τους κατοίκους των αγρών, που ήταν πιο χοντροκομμένοι και λέγονταν αγροίκοι. Ο «αστείος λόγος» ήταν ο πνευματώδης, και σιγά-σιγά έφτασε να σημαίνει κάτι το ευτράπελο, που προκαλεί το γέλιο. Η διάκριση αυτή χωριού-πόλης έχει περάσει και στα νεότερα ελληνικά, αν σκεφτούμε ότι τα χωρατά, τα αστεία δηλαδή, τα έκαναν οι κάτοικοι της χώρας, της πόλης δηλαδή.

Από το άστυ γενικώς, πάμε στο κλεινόν άστυ, που είναι ένα από τα κλισέ που χρησιμοποιούμε για να αναφερθούμε στην Αθήνα. Το κλεινόν, από το κλέος, που σημαίνει δόξα, και που το βρίσκουμε επίσης ως β’ συνθετικό ονομάτων όπως Περικλής ή Σοφοκλής.

Όσο για την Αθήνα, στα αρχαία, όπως και στην καθαρεύουσα, το τοπωνύμιο είναι στον πληθυντικό, Αθήναι, κάτι που συμβαίνει άλλωστε αρκετά συχνά, π.χ. Θήβαι, Πάτραι. Φαίνεται πως ο πληθυντικός οφείλεται στο ότι την πόλη την αποτέλεσαν πολλοί οικισμοί με το ίδιο όνομα, Αθήνη, ένα προελληνικό θεωνύμιο που λέγεται ότι ανάγεται σε μια φιδόμορφη θεότητα που φύλαγε τα ανάκτορα. Από τη μεσαιωνική φράση «εις την πόλιν (τας) Αθήνας», όπου το «Αθήνας» εννοήθηκε ως γενική, προέκυψε η νέα ονομαστική σε ενικό πια αριθμό, Αθήνα.

Ο δήμος, πανάρχαια επίσης λέξη, πιθανόν να συνδέεται με αρχαία ρίζα που σημαίνει «διανέμω»· θα δήλωνε αρχικά το τμήμα μιας περιοχής και στη συνέχεια τον λαό που κατοικεί εκεί. Θα άξιζε ειδικό άρθρο γι’ αυτή τη λέξη, που μας έδωσε πλήθος από παράγωγα, από τη δημοκρατία και το δημόσιο έως τη δημιουργία αλλά και τον δήμιο. Η λέξη δήμος ήδη από την αρχαιότητα σήμαινε αφενός το λαό (εκκλησία του δήμου) και αφετέρου μια διοικητική μονάδα: με βάση τη μεταρρύθμιση του Κλεισθένη, η Αττική είχε χωριστεί σε 139 δήμους, ο καθένας από τους οποίους είχε επικεφαλής τον δήμαρχο, που οριζόταν με κλήρο.

Στο Βυζάντιο, δήμοι ονομάζονταν οι φατρίες του ιπποδρόμου, με γνωστότερους τους Πράσινους και τους Βένετους, ενώ ο όρος πήρε τη σημερινή σημασία με την ίδρυση του νεοελληνικού κράτους, οπότε γεννήθηκαν και παροιμίες για τους αιρετούς πλέον άρχοντες του δήμου, όπως η «από δήμαρχος κλητήρας», για κάποιον που χειροτέρεψε η κατάστασή του και ιδίως η κοινωνική του θέση, και «τα παράπονά σου στον δήμαρχο», δήλωση αδιαφορίας προς κάποιον που παραπονιέται ή διαμαρτύρεται άκαιρα.

Ο πρώτος δήμαρχος της Αθήνας μετά την ανάδειξή της σε πρωτεύουσα του νεοελληνικού κράτους ήταν ο Ανάργυρος Πετράκης, της γνωστής οικογένειας που επίσης έδωσε το όνομά της στη μονή Πετράκη· ένας πρόγονός του την ανακαίνισε, και από τότε είχε καθιερωθεί ο εκάστοτε ηγούμενος της μονής να είναι μέλος της οικογένειας· ο γιατρός Ανάργυρος Πετράκης λοιπόν, ο οποίος εκλέχτηκε δήμαρχος το 1835, ήταν ο πρώτος που έσπασε την παράδοση και δεν εκάρη μοναχός. Βέβαια, δεν εκλέχτηκε ακριβώς δήμαρχος: πλειοψήφησε σε κατάλογο δημοτικών συμβούλων και ο βασιλιάς Όθωνας τον διόρισε δήμαρχο: δεν ίσχυε η άμεση εκλογή από τον λαό.

Σύμφωνα με έναν περίεργο εκλογικό νόμο που ίσχυε το 1964, σχεδόν φωτογραφικό, αν κανείς συνδυασμός δεν συγκέντρωνε το 40% των ψήφων δεν γινόταν δεύτερος γύρος αλλά ο δήμαρχος εκλεγόταν έμμεσα, από τους δημοτικούς συμβούλους. Κι έτσι, ενώ το 1964 είχε πλειοψηφήσει ο αριστερός συνδυασμός της ΕΔΑ, με υποψήφιο δήμαρχο τον καθηγητή του Πολυτεχνείου Νικόλαο Κιτσίκη, τελικά πολλοί δημοτικοί σύμβουλοι του κεντρώου υποψήφιου Παυσανία Κατσώτα, που είχε έρθει τρίτος, ψήφισαν τον δεξιό υποψήφιο, τον Γεώργιο Αμβρ. Πλυτά, που έγινε και δήμαρχος.

Σήμερα, πενήντα χρόνια από τότε, είναι καιρός να εκλέξει ο λαός της Αθήνας τον πρώτο αριστερό δήμαρχο στην ιστορία της πόλης, τον Γαβριήλ Σακελλαρίδη!

135 Σχόλια to “Η πόλη, το άστυ, ο δήμος”

  1. ΠΑΝΟΣ said

    Ο Ιωάννης Παπαθεοδώρου δήμαρχος Αθηναίων 1975-1978 δεν ήταν αριστερός;

  2. #1

    «και ανελθόντα εις τους ουρανούς και καθεζόμενον εκ δεξιών τού Πατρός…»

    Ο κθεζόμενοςεκ δεξιών φαινεται αριστερά όπως τον κοιτάμε…

  3. sarant said

    Kαλημέρα, ευχαριστώ πολύ για τα πρώτα σχόλια!

    1: Ο ίδιος προσωπικά δεν ξέρω τι ήταν, αλλά το ψηφοδέλτιό του ήταν ψηφοδέλτιο ευρύτατης «δημοκρατικής συνεργασίας», κέντρου και αριστεράς, που ανταποκρινόταν βέβαια στις συνθήκες της εποχής.

  4. spiral architect said

    Καλημέρα και καλή βδομάδα. 🙂
    @1: Ναι.
    27/1/1983.- Ριζοσπάστης, Πέθανε χτες ο Γ. Παπαθεοδώρου

  5. ΠΑΝΟΣ said

    3.
    Αν θυμάμαι καλά,το ήξεραν οι πάντες ότι είναι αριστερός,παλιός αντιστασιακός κ.λπ. και μάλιστα το ΚΚΕ τον στήριζε ενθέρμως.Και το ΚΚΕ δύσκολα κάνει ανοίγματα και υποστηρίξεις.Είναι γνωστές οι…»δυσκολίες» του.
    Οι συνθήκες τι σημασία έχουν;Γιατί, οι σημερινές συνθήκες τι το καλό έχουν; Ο κάθε υποψήφιος δεν θέλει ψήφους κεντρώων ή γενικώς αριστερών;
    Νομίζω ότι είναι δίκαιο, να λέμε ότι ο Ι.Π. ήταν όντως αριστερός,αριστερότατος και μάλιστα ένας επιτυχημένος δήμαρχος.

  6. ΠΑΝΟΣ said

    4.
    Το στύβω λεμονόκουπα το ξέρουν πολλά κόμματα,οργανισμοί,»φίλοι» μας κ.λπ.

  7. Μιχάλης Ρουμελιώτης said

    Μήπως είναι «τού άστεως»; (Και όχι τού άστεος;). (Αλλιώς στά επίθετα, όπως «τού βαθέος»).

  8. sarant said

    3-5: Nα πούμε τότε «τον πρώτο αριστερό συνδυασμό»

    7: Δίκιο έχετε, τα λεξικά δίνουν «άστεως», παρόλο που στα αρχαία απαντά επίσης (και είναι συχνότερος) ο τύπος «άστεος».

  9. Μιχάλης Ρουμελιώτης said

    8: Θα θέλατε να επεκταθείτε, σχετικά με αυτό που λέτε, ότι απαντάται στ’ αρχαία και μάλιστα συχνότερα, ο τύπος «τού άστεος»; Εκτός αν δεν αναφέρεστε στήν αττική διάλεκτο. Διότι, από μια πρόχειρη ματιά, και ο Πλάτων και ο Αριστοτέλης τόν τύπο άστεως μοιάζει να έχουν, σύμφωνα τουλάχιστον με τό πώς καταγράφονται παραδοσιακά τά κείμενά τους.

  10. Μιχάλης Ρουμελιώτης said

    9: (Εισαγωγικά στό «άστεως»).

  11. sarant said

    9: Στο TLG (που βέβαια έχει και βυζαντινά κείμενα) βρίσκω 753 ανευρέσεις του τύπου «άστεος» και 211 για το «άστεως». Ο Πλάτωνας έχει 6 φορές το άστεος (Νόμοι, Ίππαρχος, Φαίδρος) και μία το άστεως (στον Μενέξενο), τουλάχιστον στις εκδόσεις που χρησιμοποιεί το TLG. Οι πιο πολλοί αττικοί πάντως έχουν «άστεΩς».

  12. ΠΑΝΟΣ said

    8.
    Ο πρώτος αριστερός συνδυασμός,σίγουρα.Γιατί παλιότερα υπήρξε κι άλλος,περισσότερον κεντρώος,αλλά με θερμή στήριξη τής ΕΔΑ (εμείς ήμασταν εδαΐτες και το θυμάμαι,εγώ δεν ψήφιζα ακόμη) ήταν ο συνδυασμός με επικεφαλής τον Άγγελο Τσουκαλά(’59-’64) .Άλλο τώρα ότι αργότερα, ο εν λόγω, έγινε υπουργός τής χούντας.Έχουμε μάθει πια τις διάφορες δια-μετα-συστροφές.Καθότι άβυσσος η ψυχή τ’ ανθρώπου!

  13. LandS said

    #1,3,5
    Ο δικηγόρος Γιάννης Παπαθεοδώρου υπήρξε μεν ΕΑΜίτης αλλά όχι από αυτούς που εξορίστηκαν. Αν κάνω λάθος παρακαλώ πολύ διορθώστε.
    Την δεκαετία του 50 και μέχρι την δικτατορία είχε «ειδικευτεί» ως νομικός σύμβουλος σε εργατικά συνδικάτα που δρούσαν στο χώρο μεταξύ του επίσημου συνδικαλισμού και του παράνομου συνδικαλισμού. Βλέπετε υπήρχαν και τέτοια, κυρίως σε κλάδους που το Συνδικαλιστικό της Ασφάλειας δεν έφτανε. Πρέπει να ήταν ΕΔΑίτης αλλά εκείνη την εποχή δεν ανοιγόσουν και πολύ ως προς τη κομματική σου ένταξη στα παιδιά προεφηβικής ηλικίας, ακόμα και των αριστερών φίλων σου.
    Στα δημοτικά της Αθήνας, κατέβηκε αρχικά με τον Π. Κατσώτα (1954) και μετά με τον Α. Τσουκαλά (1959) όπου βγήκε πρώτος σε ψήφους, και νομίζω έγινε και Πρόεδρος του Δημοτικού Συμβουλίου.
    Πρώτος σε ψήφους Δημοτικός Σύμβουλος αναδείχτηκε και με τον Ν. Κατσίκη, είχε πέσει στο χέρια μου προεκλογική του επιστολή όπου ανακοίνωνε ότι θα είναι ο Πρόεδρος του Δημοτικού Συμβουλίου υπό τον Κατσίκη, και φυσικά ήθελε να ξαναβγεί πρώτος στους σταυρούς.
    Αντίπαλος του Πλυτά το 1975, με την υποστήριξη όλων των δημοκρατικών δυνάμεων, τον κατατρόπωσε.
    Αυτά θυμάμαι.

    #5 «Και το ΚΚΕ δύσκολα κάνει ανοίγματα και υποστηρίξεις.Είναι γνωστές οι…”δυσκολίες” του»
    Σε αυτές τις «δυσκολίες» στα ανοίγματα και στις υποστηρίξεις του ΚΚΕ, περιλαμβάνεις και τον κ. Μάριο Νικολινάκο στον Πειραιά το 1986; Τον Σπονδυλίδη στη Γλυφάδα το 1982; Κάθε φορά που θέλω να γελάσω θυμάμαι το ρεπορτάζ των FT που έλεγε ότι η Γλυφάδα έβγαλε τότε …κουμουνιστή δήμαρχο!

  14. sarant said

    13: Ο Νικολινάκος είχε εαμικό παρελθόν επίσης.

  15. LandS said

    #14 Άσε, είχε γίνει τότε στο Πειραιά περισσότερη φασαρία από ότι τώρα στον ΣΥΡΙΖΑ με την υποψηφιότητα Βουδούρη.

  16. sarant said

    Το ξέρω, αλλά έτερον εκάτερον.

  17. Πάνος με πεζά said

    Το πιο κουλό συνθετικό που είχα ακούσει ήταν ο «αστυμηχανικός». Αυτός ερχόταν να κάνει αυτοψία όταν π.χ. υγρασία από τη διπλανή πολυκατοικία έκανε ζημιά στο δικό σου διαμέρισμα. Τώρα μάλλον έχει αντικατασταθεί από τον εκάστοτε μηχανικό της Πολεοδομίας (που και τότε, εκεί πρέπει να ανήκε, αλλά είχε αυτό τον «τίτλο»).

  18. spiral architect said

    – 60 Worldwide towns are named Athens
    – Andrew A. Athens – Honorary SAE President

  19. π2 said

    Για το άρθρο που έταξες για τη λέξη δήμος:

    Σπανίως σημαίνει λαός, αδιαφοροποίητα, η λέξη δήμος. Κατά κανόνα δηλώνει τους κατοίκους που έχουν πολιτικά δικαιώματα, τους πολίτες. Έχει φυσικά και άλλες έννοιες (μπορεί να σημαίνει πολίτες σε αντίθεση με τους αξιωματούχους, ή μπορεί να σημαίνει και υποστηρικτές του δημοκρατικού πολιτεύματος), αλλά η κυρίαρχη σημασία είναι αυτή.

  20. munich said

    συμφωνό με τον κ. Πάνο. Ο Παπαθεοδώρου υπήρξε αριστερός δήμαρχος της Αθήνας , τι κι αν δεν εξορίστηκε; τι είδους «αριστερόμετρο» είναι αυτό; ούτε ο κ. Σακελλαρίδης εξορίστηκε, κι αποτελείται ο συνδυασμός του μόνο από καραμπαμπάμ αριστερούς; Σίγουρα ούτε ένας κεντρώος;

    Θεωρώ ότι η κατακλείδα του, κατα τα άλλα πολύ ενδιαφέροντος άρθρου, αποτελεί φάουλ δεδομένου ότι δημοσιεύτηκε σε έντυπο μέσο στο οποίο η διόρθωση δεν μπορεί να είναι τόσο άμεση όσο στο ιντερνετ. Δημιουργούνται εσφαλμένες εντυπώσεις.

  21. LandS said

    #11 Έχω μια χαζή παρατήρηση. Τα κείμενα του Πλάτωνος που έχει το TLG, δεν είναι ακριβώς τα χειρόγραφα του Θείου, αλλά έχουν παρθεί από αντίγραφα των αντιγράφων ω αντίγραφα. Έτσι, βρίσκω πιθανό, κάποια στιγμή να είχε γράψει ο καλόγηρος «άστεος» αντί για «άστεως», αν ήταν αυτός ο τύπος που συνηθιζόταν στην εποχή του. Κάτι που κάνουν και τα σπελτσέκερ στην εποχή μας. Και από κει και πέρα το λάθος συνεχίστηκε. Αν μάλιστα στην αλυσίδα έχει μπει και κρίκος στα Περσο-αραβικά, τότε το λάθος γίνεται ακόμα πιο πιθανό.

  22. munich said

    γι ακόμα μια φορά ζητώ συγγνώμη για τα εξόφθαλμα ορθογραφικά λάθη των σχολίων μου.

  23. leonicos said

    Ο Μωυσής βρέφος χαρακτηρίζεται από τους Ο΄ παιδίον αστείον που αποδίδουν το yeled yafeh = ωραίο αγόρι. Στα εβραϊκά όπως και στα αρχαία ελληνικά ο / η παις δεν μπορείς να πεις ‘παιδί’ ουδέτερα• είναι ή yeled ή yaldah (αγόρι / κορίτσι)

    Και ως πρώτο συνθετικό στα Κλεομένης, Κλεόβουλος, Κλεοπάτρα, Κλεάνθης και Κλεάγγουρας που λέγεται για κάποιους που αν και είναι αγγούθρια έχουν κλέος.

    Το ‘υ’ είναι μακρό και γίνεται αντιμετάθεση (ποσοτική ή προσωδιακή) επειδή το ‘ε’ είναι βραχύ πρέπει να μακρύνει το ‘ο’ και να γίνει ‘ω’. Το ἄστεος καταφανώς λάθος αντιγραφέων, και δεν κατάλαβα πώς ‘βγαίνει’ το συχνότερο.

  24. LandS said

    Το ότι ο Παπαθεοδώρου δεν εξορίστηκε, δεν σημαίνει ότι δεν ανήκε στο ΕΑΜ, ή ότι δεν ήταν Αριστερός. Το έγραψα έτσι, για να δείξω ότι ο κύριος Γιάννης δεν έπεφτε στις αυστηρές προδιαγραφές του συνεργαζόμενου με το ΚΚΕ όπως αυτές περιγράφονται από τον φίλο ΠΑΝΟΣ. Αν δεν είχε την υποστήριξη της ΕΔΑ δεν θα έβγαινε ούτε σύμβουλος με τον Κατσώτα, ή πρώτος με τον Τσουκαλά (του Κιτσίκη ήταν νομίζω πιο «στενό» ψηφοδέλτιο)
    Το ότι δεν ήταν ΚΚΕ φαίνεται από την λιτή ανακοίνωση του θανάτου του στον Ριζοσπάστη. Ούτε ιδιαίτερο αφιέρωμα αλλά ούτε και και καμιά καταγγελία περί συμμετοχής του σε κάποια διασπαστική ομάδα κλπ.
    Οι άλλες περιπτώσεις που δεν έχουν σχέση με τον Παπαθεοδώρου, δείχνουν ότι το μάτι της κρησάρας κάποιες φορές ξεχειλώνει.

  25. sarant said

    23: Τα δυο βραχέα κι εγώ τα βλέπω, αλλά αφού «άστεος» και μόνο το βρίσκω στον Όμηρο τι να πω; Ας πει και κανας κλασικός φιλόλογος.

  26. spiral architect said

    Κατά τη γνώμη μου κι όσο είμαι σε θέση να θυμάμαι, την εποχή του Παπαθεοδώρου κλπ αριστερών δημάρχων (κι όχι μόνο στο δήμο της Αθήνας) οι ιδεολογικές διαφορές μεταξύ της κομμουνιστικής και μη αριστεράς σε επίπεδο δήμων εξαλείφοντο στις κάλπες του δεύτερου γύρου, όπου ακόμα και ο κεντρώος ή ο δεξιός ψηφοφόρος ψήφιζε τον κομμουνιστή και τον οποιοδήποτε αριστερό για δήμαρχο.
    (τουλάχιστον στο λεκανοπέδιο και δη στα δυτικά του Κηφισού)
    Έτσι, συμφωνώ με το Νικοκύρη ότι, οι εποχές εκείνες ήταν διαφορετικές. Γιατί από τη μια ακόμα και οι δεξιοί θα ψήφιζαν ένα οποιοδήποτε αριστερό για δήμαρχο ορμώμενοι από τις φιλικές σχέσεις που είχαν, ή από την άλλη αυτοί οι ψηφοφόροι είχαν τη γνώση ότι, ο συγκεκριμένος αριστερός δήμαρχος ήταν απαιτητικός και δραστήριος.

    Είπαμε όμως ότι, οι εποχές ήταν διαφορετικές: Οι τότε δήμαρχοι απαιτούσαν και εν πολλοίς έπαιρναν απ’ την κεντρική εξουσία, γιατί έτσι κι αλλιώς κάποιες δημόσιες επενδύσεις για δημοτικά έργα έπρεπε να γίνουν. Τώρα οι καλλικρατικοί δήμοι έχουν καταντήσει μακρύ χέρι του κράτους χωρίς δυνατότητα εκ μέρους των δημοτικών αρχών για απαιτήσεις απ’ την κεντρική εξουσία, η οποία αντίθετα τους υποχρεώνει σε περαιτέρω περικοπές. Τι άλλο θα κάνει ο οποιοσδήποτε δήμαρχος έστω κι αν αυτός π.χ. ψηφίστηκε σαν το λιγότερο κακό απέναντι σε ένα δεξιό κάγκουρα τύπου Νικήτα Κακλαμάνη, παρά ντύσιμο των δέντρων με πουλοβεράκια και επιμελημένο ξετσίχλωμα των πεζοδρομίων; Π.χ. γα το νερό κουβέντα, πέρα από ένα άτυπο «δημοψήφισμα» για τη μη ιδιωτικοποίηση της ΕΥΑΘ στη Θεσσαλονίκη.
    (τα εισαγωγικά δεν είναι δικά μου, απλά δείχνουν την απαξίωση εκ μέρους των εργολάβων-μιντιαρχών απέναντι στους όποιους θεσμούς)

  27. π2 said

    Άστεος είναι ο «κανονικός» ομηρικός και ιωνικός τύπος. Άστεως στην αττική, κατ’ αναλογίαν με τα σιγμόληκτα τριτόκλιτα, και συγκεκριμένα με το -κοντινό νοηματικά- πόλεως. Δεν παίζει κανέναν ρόλο (μετρικό ή άλλο) το βραχύ έψιλον.

    21: Τα κείμενα του TLG δεν έχουν σχέση με χειρόγραφα, είναι κείμενα στερεότυπων εκδόσεων, αντανακλούν λοιπόν εκδοτικές αποφάσεις και όχι την κατάσταση των χειρογράφων.

  28. Alexis said

    Η διάκριση αυτή χωριού-πόλης έχει περάσει και στα νεότερα ελληνικά, αν σκεφτούμε ότι τα χωρατά, τα αστεία δηλαδή, τα έκαναν οι κάτοικοι της χώρας, της πόλης δηλαδή.

    Για φαντάσου.
    Κι εγώ ακούγοντας τη λέξη «χωρατό» ακριβώς το αντίθετο καταλάβαινα, ότι δηλαδή «χωρατό» είναι το χοντροκομμένο αστείο που παραπέμπει στον ακαλλιέργητο, στον χωριάτη, τον άνθρωπο της υπαίθρου τέλως πάντων…

  29. Αρκεσινεύς said

    Ο τύπος άστεως δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί μετρικά στο έπος γιατί έχει τη μορφή -u-( μακρό, βραχύ, μακρό), είναι δηλ. κρητικός και όχι -uu (μακρό βραχύ βραχύ) δηλ. δάκτυλος. Έτσι υπάρχει μόνο ο τύπος άστεος.
    Το ίδιο συμβαίνει και λ.χ. στον τύπο βασιλέος με τη μορφή uuuu με 4 βραχύχρονες συλλαβές (προκελευσματικός). Έτσι έχουμε τον τύπο βασιλήος uu-u, o οποίος μπορεί να χρησιμοποιηθεί μετρικά (γ΄παίωνας).
    Κατά τα άλλα βλ. 27α

  30. munich said

    @26
    Διαφώνώ με αυτό πολυ λέτε στην π΄ρωτη παράγραφο. Δε νομίζω ότι εξαλείφονταν οι ιδελογικκές διαφορές μεταξύ των αριστερών στο δεύτερο γύρο, όπου κάποιοι μάλιστα προτιμούσαν τη γραμμή της αποχής πα΄ρα το να ψηφίσουν τον «αλλο» αριστερό, και το ότι κάποιοι ψήφιζαν είτε καθαρά αυτοδιοικητικά (καλός για τον τόπο από όπου κι αν προέρχεται) είτε λόγω γνωριμιών συμβαίνει και σήμερα.

    Τότε όμως ολοι κατέβαιναν με κομματικές σημαίες και σαφείς ιδεολογική στήριξη από συγκεκριμένους χώρους. Τώρα, και καλά, οι αυτοδιοικητικοί είναι υπερκομματικοί, μόνο για το καλό της πόλης τους και δεν ταυτίζονται με το κόμμα που τους υποστηρίζει. Για να μείνουμε στην περίπτωση του κ. Σακελλαρίδη, ο συνδυασμός του λέγεται «Ανοιχτή πόλη», καμία αναφορά σε αριστερα, σύριζα κτλκτλ. Κι αν πάτε στην ιστοσελίδα του και είστε ας πούμε ένας ξένος με τίποτα δεν αντιλαμβάνεστε με μια ματιά αν είναι αριστερός, δεξιός ή αμφιδέξιος. στους χρωματισμούς μάλιστα δεν διαφέρει από τη σελίδα του συνδυασμού «Αθήνα μπορείς» του κ. σπηλιωτόπουλου.

  31. sarant said

    Ευχαριστώ για τα νεότερα!

    30: Ε, όχι. Η Ανοιχτή Πόλη είναι παράταξη με πολυετή παρουσία πυο έχει κατεβεί κι άλλες φορές σε εκλογικές αναμετρήσεις και πάντοτε στηριζόταν από τον ΣΥΡΙΖΑ. Το 2002 είχε κατεβεί με επικεφαλής τον Τσίπρα.

  32. munich said

    @31
    Τι εννοείτε ε, όχι;
    Δεν αμφισβήτησα αυτά που γράφετε ούτε από τι φαίνεται κι εσείς μαζί μου. Το 2002 ο ΣΥΝ/ΣΥΡΙΖΑ έκανε μια επιλογή. να ακολουθήσει το τρεντ της εποχής που ήθελε τοπική αυτοδιοικηση υπερκομματική ή αν θέλετε απαλλαγμένη από το κομματικό βάρος και δημιούργησε μια άλλη παράταξη, την «Ανοιχτή Πόλη». Δεν κατέβηκε δηλαδή ως ΣΥΝ/ Συριζα όπως συνηθιζόταν ως τότε.
    Το θυμάμαι πολυ καλά καθώς έκανα ελεύθερο κάμπινκγ πολύ καιρό στο Γύθειο και άραζα σε μπαράκι που ο τότε νέος υποψήφιος σύχναζα.

  33. munich said

    Όλα τα παραπάνω τα γραφω αναφορικά με το θέμα της κατακλείδας του άρθρου που είναι λάθος.

  34. Νεο Kid Στο Block said

    Kαμια κομματικη δημοτικη παραταξη δεν κατεβαινε ποτε «ως ΣΥΝ/Συριζα οπως συνηθιζοταν…» ολων των παραταξεων ειχαν αλλα ονοματα ανεκαθεν.

  35. Γς said

    Αστυ.

    «Παπάβερι, παπάβερι το άστι, άστι, άστι»
    Τραγουδάγαμε πιτσιρίκια.

    Κι όσο ξέραμε ότι παπάβερι ήταν οι παπαρούνες, άλλο τόσο ξέραμε τι ήταν αυτό το άστι. [άσε που δεν ήταν άστι αλλά άλτι]

    Με τον καιρό το μάθαμε. Το γάλα ΑΣΤΥ.

  36. munich said

    @34
    Ίσως λοιπόν κάνω λάθος. και δεν έφεραν τα σύμβολα του κόμματος που τους υποστήριζε; ούτε καν ανέφεραν τη λέξη «αριστερα» στην ιστοσελίδα/ μπροσούρα τους;
    Εντάξει παώ πάσο, άρα ο κ. Σακελλαρίδης, αν εκλεγεί θα είναι ο πρώτος αριστερός δήμαρχος της Αθήνας

  37. Γς said

    Οπως μπαίνουμε από την Μεσογείων (δεξιά είναι τα γραφεία της ΧΑ) ή όπως βγαίνουμε απο την Λεωφόρο Αθηνών (δεξιά από τον Δήμαρχο που Ολυμπιακού);

  38. sarant said

    Κανένας συνδυασμός δεν έχει στην ιστοσελίδα του το κόμμα που τον υποστηρίζει. Αλλά στις ιστοσελίδες των κομμάτων μπορείτε να δείτε ποιον δήμαρχο υποστηρίζει το κάθε κόμμα στον κάθε δήμο.

    Κάτι άλλο πάντως που διαφοροποιεί τον συνδυασμό της Ανοιχτής Πόλης από π.χ. τον συνδυασμό του κ. Σπηλιωτόπουλου είναι ότι η Ανοιχτή Πόλη δρα εδώ και πολλά χρόνια στην Αθήνα, δεν είναι ad hoc σχηματισμός.

  39. Νεο Kid Στο Block said

    Στον Πειραια θα πεσει μεγαλο μαυρο στην «Θρυλος θρησκεια Δημαρχια» !

  40. Αριστείδης Καρατζόγλου said

    Ο Τσίπρας για την Αθήνα κατέβηκε το 2006.

  41. munich said

    @38
    κ. Σαραντάκο, σε καμία περίπτωση δεν προσπαθώ να εξισώσω τους δύο συνδυασμούς.
    Η σύγκρισή μου ήταν το παρελθόν με το παρόν για να εκφράσω τη δυσαρέσκειά μου σχετικά με την κατακλείδα του άρθρου σας και κατά πόσο ο Παπαθεοδώορυ ήταν ή όχι ο πρώτος αριστερός δήμαρχος.
    Τελοσπάντων δεν θα επανέλθω, δικό σας θέμα

  42. Γς said

    38:

    >δεν είναι ad hoc σχηματισμός

    Δεν είναι Epi tutu δηλαδής

  43. Μαρία said

    29
    Να μην θεωρηθεί όμως οτι πρόκειται για επικούς τύπους για τις ανάγκες του μέτρου.

    27
    Και ο Σαντρέν στην «ιστορική μορφολογία της ελλην. γλώσσας» αναφέρει οτι «το τέρμα -εος παρουσιάζεται σταθερά στο σύστημα των επιθέτων και μαρτυρείται επίσης στα ουσιαστικά στις περισσότερες διαλέκτους: πήχεος (Ηρόδοτος), ομηρ. άστεος, βοιωτικό Fαστιος απο το Fαστεος» ενώ για τον αττικό τύπο οτι προέρχεται «ή απο -ηος οφειλόμενο σε αναλογική επίδραση παλιάς τοπικής -ηι ή, το πιθανότερο, αποτελεί δάνειο απο το πόλεως (αρχικά στο άστεως;)».

    Μικρή διόρθωση: η πόλις δεν είναι σιγμόληκτο όπως το π.χ. το χρέος 🙂

  44. sarant said

    40: Σωστά, το 2006 ήταν.

  45. Ιάκωβος said

    28,
    Την αντίθεση αστείου-χωρατού την είχε επισημάνει σε τηλεοπτική συνέντευξή του ο Γεωργουσόπουλος(δε θυμάμαι πότε και που) και έκτοτε είχα μείνει κι εγώ με την ίδια εντύπωση, ότι το αστείο είναι το εκλεπτυσμένο χιούμορ της πόλης, ενώ χωρατό είναι η χοντράδα του χωριού. Προφανώς έκανε λάθος. Η ετυμολογία Σαραντάκου φαίνεται πιο σωστή. Χωρατό από τη χώρα, την πρωτεύουσα πχ του νησιού και όχι από το χωριό.

    Για το Συριζα, πάντως το φυσάω και δεν κρυώνει. Εκεί που όλοι λέγαμε ότι επικοινωνιακά είναι πάτος, οτι δεν εκμεταλλεύεται την αισχρή μνημονιακή κατάσταση και συνεχώς τρώει κατραπακιές, και βγάζαμε το συμπέρασμα οτι δε θα έχει καθόλου υπηρεσία προπαγάνδας, έμαθα χτες το χειρότερο. Ανέθεσε την «καμπάνια» σε εταιρεία διαφήμισης η οποία μάλιστα ανήκει στον πρώην …υποψήφιο Πρόεδρο του Πασόκ, ενός κολλεγιόπαιδου με Πόρσε που είχε αναλάβει και το Πασόκ στις τελευταίες εκλογές. Η πολιτική και η προπαγάνδα σαν διαφήμιση προιόντος!! Δηλαδή αίσχος. Μάλλον θα ακούσουν τις καμπάνες στις εκλογές. Που με λίγη καλή πολιτική και στρατηγική θα μπορούσε να βγει ακόμα και με πάνω από 10% διαφορά από τη Νουδού.

    Δήλωσε μάλιστα οτι ο κεντρικός άξονας θα είναι «Η Αριστερά πρώτη φορά στην εξουσία». Το σκέφτηκαν πολύ; Πρώτον, είναι πολύ προφανές και χωρίς φαντασία . Δεύτερον, στρατηγικά είναι λάθος . Λες και το εκλογικό σώμα έχει στο μυαλό του την έννοια της Αριστεράς όπως την έχουμε εμείς. Ο πολύς (απολίτικος) κόσμος πιστεύει ότι Αριστερά και Δεξιά είναι το ίδιο. Και σάμπως δεν είναι; Ο Κουβέλης που ψήφισε Μνημόνιο, αριστερός δε λέγεται; Για τον μέσο ψηφοφόρο, το Πασόκ δεν είναι αριστερό; Μετά, ο κόσμος σήμερα δε θέλει «αυτά που χωρίζουν» αλλά αυτά που ενώνουν. Ο Συνασπισμός Ριζ.Α αν τους έκοβε θα έπρεπε να προβληθεί σαν Αντιμνημονιακό Πανελλήνιο κίνημα (κάτι ήξερε η αλεπού ο Παπανδρέου ο Β’) ή να κάνει ένα Εθνικό Αντιμνημονιακό Μέτωπο, τύπου ΕΑΜ. Και φυσικά μιλάω όχι για την πολιτική του, αλλά καθαρά για το επικοινωνιακό μέρος. Έτσι κι αλλιώς μιλάμε για ένα σοσιαλδημοκρατικό κόμμα, τουλάχιστον όφειλε να είναι πολιτικά έξυπνο.

    Και βέβαια οι πολυσπουδαγμένοι επικοινωνιολόγοι δεν είδαν το βασικό. Ότι το όνομα «σύριζα», από συνειρμούς και κρυφά μηνύματα είναι μακράν το χειρότερο όνομα πολιτικού κόμματος στην παγκόσμια ιστορία του κοινοβουλευτισμού.

  46. Πέπε said

    Πολύ ωραίο θέμα σήμερα. Κάθε πτυχή του έχει πολύ ψωμί.

    Σχόλια:

    α. Η ακριβής σειρά των παραγώγων του πόλις είναι: πόλις > πολίτης > πολιτεύομαι (δεν ξέρω αν στ’ αρχαία υπήρχε και ενεργητικό) > πολιτεία. Επίσης, πολίτης > πολιτικός.

    β. Το όνομα της θεάς Αθηνάς προέρχεται από τον ενικό των Αθηνών, Αθήνη: Αθηναία, και κατά συναίρεση Αθηνά (το ι, όταν ανήκει στον πρώτο από τους ασυναίρετους φθόγγους, μετά τη συναίρεση δεν υπογράφεται αλλά χάνεται). Άρα η θεά είναι της πόλης, όχι η πόλη της θεάς. Το ασυναίρετο επίθετο αθηναίος με τη γνωστή σημασία παρέμεινε, παράλληλα, σε χρήση. [Διατηρώ όμως και μια μικρή επιφύλαξη μήπως το φαντάστηκα όλο αυτό. Ετυμολογικά πάντως στέκει.]

    γ. Εκτός από τα αστεία και τα χωρατά, υπάρχουν και τα κωμικά. Αυτά που συμβαίνουν στις κώμες, στην επαρχία, και προκαλούν τη θυμηδία των αστών.
    Αυτό μετά βεβαιότητος δεν στέκει ετυμολογικά, παρετυμολογικά όμως βοηθάει να θυμόμαστε την ορθογραφία.

    δ. Όταν χώρα σημαίνει πόλη, π.χ. στα νησιά όπου συχνά η πρωτεύπουσα λέγεται απλώς Χώρα, ο κάτοικος είναι χωραΐτης. Υπάρχουν δε τουλάχιστον δύο νησιά, η Σάμος και η Κάλυμνος, όπου το χωριό Χώρα δεν είναι πρωτεύουσα (ήταν ίσως παλιότερα). Της Καλύμνου έχει μετονομαστεί σε Χωριό, έτσι για να κάνει πιο εύκολη τη συνεννόηση (Από ποιο χωριό είσαι: – Από το Χωριό!). Άλλη μια λέξη με πολύ ψωμί…

    Εντωμεταξύ, είτε πρόκειται για χωριό είτε για πόλη, οι κάτοικοι του κυρίως οικιστικού πυρήνα, εντός των τειχών μέχρι που υπήρχαν τείχη (σε μερικά μέρη υπάρχουν ακόμη), είναι καστρινοί, ενώ οι ανήκοντες στην ίδια κοινότητα που όμως ζουν στις εξοχές, κοντά στα χωράφια τους, είναι ξωμερίτες / ξωμάχοι / ξωτάρηδες. Σήμερα με τους δρόμους και τα αυτοκίνητα η διάκριση έχει περίπου χαθεί. Το κλασικό πλέον είναι να ζουν όλοι στο χωριό ή στην πόλη και πολλοί να έχουν παράλληλα κι ένα δεύτερο σπίτι στην εξοχή, που το χρησιμοποιούν είτε για αγροτικές εργασίες είτε για εξοχικό. Αλλά και όσοι παραμένουν ξωτάρηδες (π.χ. στην Τζια έχει πολλούς), δεν είναι βέβαια τόσο εκτός κοινωνίας όσο παλιότερα, βλ. τον Αλιβάνιστο λ.χ..

    ε. Νίκο, αν τελικά δέχεσαι τη διόρθωση του άστεος σε άστεως (που συμφωνώ κι εγώ: το κριτήριο είναι τα κλασικά αττικά, ούτε ο Όμηρος ούτε οι διάλεκτοι) πέρνα την και τη δεύτερη φορά (ίδια παράγρ. λίγο παρακάτω).

  47. Πέπε said

    [όπως βλέπετε άρχισα να παίζω και με τα καινούρια μου href!]

  48. π2 said

    43α: Με πρόλαβες.
    43β: Γνωστός σκράπας στην ορολογία. Μα πώς μου ‘ρθε;

  49. Αριστείδης Καρατζόγλου said

    @45, με την επιφύλαξη ότι στην ηπειρωτική Ελλάδα, τουλάχιστον στη νότια, ενώ η λέξη «χωρατό» είναι πασίγνωστη, δεν χρησιμοποιείται καθόλου ο όρος «χώρα» με τη σημασία «πόλη». Θα μπορούσε να πρόκειται για νησιώτικο όρο που εξαπλώθηκε;

  50. Λ said

    Επίσης, πολίχνη, κωμόπολη

  51. Λ said

    Εμείς είμαστε πιο προχό, έχουμε και ρήμα: χωραττεύκω = αστεΐζομαι

  52. O Γιάννης Παπαθεοδώρου, απ’ ό,τι θυμάμαι από τον πατέρα μου που τον ήξερε, ήταν παλιός της ΕΛΔ. Πόσο «αριστερό» τον κάνει αυτό, ας το κρίνουν όσοι διαθέτουν αριστερόμετρο.

  53. sarant said

    Δεν είναι θέμα αριστερόμετρου. Ο συνδυασμός του Παπαθεοδώρου ήταν συνδυασμός των πάντων πλην της ΝΔ. σε αντίθεση με τον συνδυασμό τόσο του Κιτσίκη προδικτατορικά όσο και του Σακελλαρίδη τώρα.

  54. Anasto said

    Αρπάζω την ευκαιρία μια και έχω πανάρχαια απορία με μια, έστω μακρινή, συνάφεια με το θέμα. Αν ξέρει κάποιος και έχει τον χρόνο ας με διαφωτίσει. Η λέξη λαοί, στα αγγλικά πώς μεταφράζεται;

    Όπα, στοπ δε ίντερνετς. Μόλις βρήκα από παραπομπή του Νικοκύρη σε παλιά ανάρτηση ότι το peoples που νόμιζα για λάθος είναι μια χαρά. Ως τώρα είχα διαβάσει απόψεις που διίσταντο και δεν είχα βγάλει άκρη αλλά τον Νικοκύρη θα τον εμπιστευτώ τυφλά. Αφήνω όμως το ερώτημα για να το επεκτείνω ρωτώντας αν και η λέξη folks μπορεί όντως (όπως είχα διαβάσει) να χρησιμοποιηθεί με την ίδια ή έστω κοντινή σημασία. Βλέπετε το πρότεινα πρόσφατα με περισπούδαστη βεβαιότητα και πολύ θα ήθελα να δω αν, και πόσο μεγάλη μπαρούφα είπα.

    Ευχαριστώ προκαταβολικά

  55. Το όνομα “σύριζα”, από συνειρμούς και κρυφά μηνύματα είναι όντως άστοχο στην εποχή των κουρεμάτων…

  56. Πέπε said

    @49: Ή για παλιά λέξη που στα νησιά διατηρήθηκε και στις στεριές όχι. Άλλωστε ούτε στα νησιά υπάρχει, απ’ όσο έχω ακουστά, το (προσηγορικό) ουσιαστικό «χώρα» μ’ αυτή την έννοια. Ως τοπωνύμιο έχει μείνει. Ποτέ δε θα πούνε ότι η Σάμος ή κάποιο άλλο μεγάλο νησί έχει δύο, τρεις χώρες (=πόλεις).

  57. Όχι, Anasto, ενώ το peoples είναι σωστότατο όταν υπονοούνται πολλοί διαφορετικοί λαοί, το folks χρησιμοποιείται σχεδόν μόνο με τη σημασία «οι δικοί μας» (συγγενείς, συγχωριανοί, κόσμος της ίδιας κοινότητας, και βέβαια ως κλητική προσφώνηση του ακροατηρίου, όπως στο περίφημο «That’s all, folks» των κινούμενων σχεδίων). Γνωστό και το νέγρικο τραγούδι Old Folks at Home. — Άλλο ζήτημα ότι το folk (στον ενικό) χρησιμοποιείται με τη σημασία του «λαϊκού» σε χρήσεις (folk music, folk etymology) επηρεασμένες από τα γερμανικά.

  58. Πέπε, εγώ τουλάχιστον δεν σε βλέπω ακόμα να παίζεις με τα καινούρια σου href 🙂

  59. Anasto said

    Ώστε μαντάρα τα ‘κανα πάλι! 😦
    Ευχαριστώ πολύ Άγγελε, να είσαι καλά. 🙂

  60. spiral architect said

    Δίνουμε όλοι ραντεβού στα εκλογικά μας κέντρα, στους συνδέσμους της Θύρας 7, με ανοιχτό μυαλό, πολιτική βούληση, καπνογόνα και κασκώλ του Θρύλου για εποικοδομητική πολιτική ανάλυση σε βάθος. Και μην ξεχνάτε: «Πειραιάς Νικητής και….ΑΝΤΕ ΓΕΙΑ!»

    😆 😆

  61. Μαρία said

    60
    Η υπερκούπωση λέγεται ή είναι κουλουρική;

  62. Spiridione said

    56. Δεν έχει μείνει μόνο ως τοπωνύμιο. Στα νησιά όταν λένε χώρα εννοούν την πιο μεγάλη πόλη, την πρωτεύουσα του νησιού, ανεξάρτητα αν είναι τοπωνύμιο ή όχι. Και στην Κέρκυρα ας πούμε λένε «πάμε στη χώρα», χωρίς να υπάρχει βέβαια τοπωνύμιο.
    Παλιότερα βέβαια χώρες έλεγαν τις πόλεις σε όλην την Ελλάδα, όπως πχ. στη Γεωγραφία των Φιλιππίδη/Κωνσταντά.
    http://books.google.gr/books?id=O7JMAAAAMAAJ&q=%22%CF%87%CF%8E%CF%81%CE%B1+%CE%BC%CE%B5%CE%B3%CE%AC%CE%BB%CE%B7%22&dq=%22%CF%87%CF%8E%CF%81%CE%B1+%CE%BC%CE%B5%CE%B3%CE%AC%CE%BB%CE%B7%22&hl=el&sa=X&ei=H6dnU5O4Neam0AXU_IGwBg&ved=0CEEQ6AEwBDhQ

  63. 62 μάλιστα, «χώρες και κάστρη». Ήδη από την υστεροβυζαντινή γραμματεία, απ’ όσο θυμάμαι (παραλίγο να ήταν το θέμα του διδακτορικού μου, κάποτε).

  64. Τίτος Εξώς Χριστοδούλου said

    Αστείον εστι τευθίς ωνθυλευμένη, ραφινάτο πιάτο είναι και το παραγεμιστό καλαμαράκι. Αθήναιος. Δειπνοσοφισταί.
    Αστείον, ναι, ο τρόπος του άστεως. Και το ‘αγροίκον’ χωρατό, κατ’ Αριστοτέλη, όπως και… ο κώμος, της κώμης (;)
    Τρόποι του αστείου και τόποι του συναγελάζεσθαι.

  65. sarant said

    Ευχαριστώ για τα νεότερα!

  66. spiral architect said

    @61: Υπερκούπωση: Σύνδρομο που διακατέχει τον επανειλημμένως πρωταθλητή. 😀

  67. Μαρία said

    πολιτσμάνος (και παλιότερα αστρονόμος 🙂
    Ο Κουμανούδης λημματογραφεί και μια λόγια μετάφραση: αστυνομόανδρες με θηλυκό αντυνομογυναίκες. Αν υπήρχαν παλιά μπατσίνες, ο λαϊκός τύπος μπορεί να ήταν πολιτσγούμα 🙂

  68. Μανούσος said

    Δῆμος στοὺς βυζαντινοὺς συγγραφεῖς (νομίζω ὅμως καὶ νωρίτερα) σημαίνει καὶ στρατὸς.
    Ἐπίσης καὶ τὸ εὐλογητάριο τῆς Μεγάλης Παρασκευῆς (μιᾶς κι εἶναι φρέσκο ἀκόμη τὸ Πάσχα):
    Τῶν Ἀγγέλων ὁ δῆμος, κατεπλάγη ὁρῶν σε, ἐν νεκροῖς λογισθέντα, κλπ.

    Ὡς πρὸς τὸ σχόλιο 11
    Τὰ λάθη τῆς ἀντιγραφῆς τῶν χειρογράφων καὶ πρὸ πάντων τέτοιας φύσεως καὶ ἔτι περαιτέρω τέτοιων κειμένων δὲν εἶναι οὔτε συχνὰ οὔτε ὑπάρχουν γνωστά τέτοια, δηλ. νὰ ἐξαπλωθεῖ ὁ Α ὀρθογραφικὸς τύπος ἀντὶ τοῦ Β.
    Ἀντιθέτως ἔχει ἀποδειχθεῖ ὅτι τὰ χειρόγραφα ποὺ παραδίδουν τὰ κλασσικὰ κλπ. κείμενα εἶναι ἀπίστευτα σχολαστικά, δεδομένου τοῦ χρονικοῦ βάθους τῶν κειμένων καὶ τῶν δυσκολιῶν στὴν ἀναπαραγωγὴ ἀντιγράφων.
    Συχνὰ μάλιστα ἔχει διαπιστωθεῖ ὅτι παπυρικὰ σπαράγματα (ἀπὸ τὴν Αἴγυπτο φυσικά) βρίθουν σφαλμάτων. ἕνας εὔκολος τρόπος νὰ τὸ διαπιστώσει κάποιος εἶναι νὰ κοιτάξει κανεὶς τὸ κριτικὸ ὑπόμνημα ἐνὸς κειμένου καὶ θὰ διαπιστωθεῖ ἀμέσως πόσο λίγα ἔχουν νὰ προσφέρουν ἀθροιστικὰ τὰ παπυρικὰ σπαράγματα ἀπὸ πλευρᾶς διορθώσεων, ἐνῶ δὲν εἶναι πάντα βέβαιο ὅτι ἀκόμη καὶ οἱ διαφορετικὲς γραφὲς ἑνὸς παπύρου εἶναι ὀρθότερες.
    Οἱ λόγιοι τῆς ὕστερης ἀρχαιότητος μέχρι καὶ τὴν ἐποχὴ τοῦ Βησσαρίωνος καὶ τοῦ Ἄλδου Μανουτίου (μετὰ ἡ τυπογραφία ἐκμηδένισε τὴν χειρόγραφη τεχνικὴ γιὰ τοὺς κλασσικούς) ἐλέγχουν καὶ ἐπανελέγχουν τὰ χειρόγραφά τους, διασταυρώνουν καὶ ἀλληλογρφοῦν γιὰ νὰ εἶναι σίγουροι.
    Ὅσο γιὰ τὴν μεσολάβηση τῶν ἀραβικῶν μεταφράσεων, δὲν ἔπαιξαν τὸν τάχα σπουδαιότατο ρόλο ποὺ τοὺς ἀποδίδεται, ἂν καὶ διέσωσαν κάποια λίγα ἔστω καὶ σημαντικὰ κείμενα.

    Σχετικὰ μὲ τὴν Ἀθῆνα ὑπάρχει ἕνα ζήτημα μὲ τὸν πληθυντικὸ στὰ τοπωνύμια. Δηλ. νομίζω ὅτι ἑλληνικὰ τοπωνύμια σὲ πληθυντικὸ ἔχουμε μόνο ἀπὸ παρετυμολογία καὶ δὲν ἐννοῶ περιφραστικὰ τύπου: Καμμένα Βοῦρλα, Τρεῖς Γέφυρες, Αἰγὸς Ποταμούς κλπ τὰ ὁποῖα εἶναι περιγραφικὰ καὶ κατέληξαν νὰ εἶναι τοπωνύμια.
    Ἀντίθετα τὰ τοπωνύμια σὲ πληθυντικὸ εἶναι πρὸ πάντων παρετυμολογημένα (ὡς πρὸς τὴν γραμματική) καθὼς φαίνεται νὰ προέρχονται ἀπὸ ξεχασμένες λέξεις ὴ ξένες λέξεις: Μυκῆναι, Θῆβαι, Ἀθῆναι, Σολοί, Σάρδεις, Ζαδράκαρτα, Κάνναι, Τάξιλα, Συρακοῦσαι, Ἐρυθραὶ (πιθανότερη καὶ ἐδῶ ἡ παρετυμολογία, ὅπως καὶ γιὰ τὰ Μέγαρα) Παγασαί, Τέμπη κλπκλπκλπ. σὲ κάποιες περιπτώσεις εἶναι πιὸ καθαρὴ ἡ παρετυμολόγηση : ἡ Ἀπτέρα> τὰ Ἄπτερα (μαρτυρεῖται ἤδη στην Γραμμικὴ Β ὡς A-pa-ta-wa), ἀλλ’ ἐξ ἴσου καὶ στὴν δημοτική: ἡ Φιλαδέλφεια (ἡ Νέα)> τὰ Φιλαδέλφεια (!), τὰ Πατήσια, τὰ Βριλήσσια, τὰ Χανιά, τὰ Φηρά (<Θῆρα). Τὰ δὲ μικρασιατικὰ τοπωνύμια τῆς ἀρχαίας φτιάχνουν κατάλογο μόνα τους Λύβιστρα, Χῶναι, Κύβιστρα, Κίβυρα, Λύστρα, Λάρανδα, Πάταρα, Οἰνόναδα κλπκλπκλπ (κυρίως καππαδοκικά καὶ ΝΔ τῆς Καππαδοκίας ἕως Λυκία),
    Μὴ ξεχνάμε καὶ τὴν εἰρωνικὴ χροιά τοῦ πληθυντικοῦ: στὰ Παρίσια καὶ στὰ Λονδῖνα (ὁμοίως ἴσως καὶ Ἐξάρχεια).
    Νομίζω ὅμως ὅτι γιὰ τὸν ἑνικὸ Ἀθῆνα ἔχουμε καὶ τὸ ἀνάλογο τῆς Θήβας καὶ τῆς (ἰταλοποιημένης) Συρακοῦσας (Siracusa).

  69. Ιάκωβος said

    Ο Αριστοφάνης στους Όρνιθες κάνει μια κωμική παρετυμολογία με το πόλις και το πόλος. Εκεί που τα πουλιά γυρνάνε γύρω γύρω, δηλαδή μέσα στον Ουρανό, εκεί πρέπει να φτιάξουνε μια πόλη. «Εκ του πόλου τούτου κεκλήσεται πόλις».

    Μπορεί κάπου κάτω απ’ αυτό να υπάρχει και η ιδέα του ιδεατού Άξονα του κόσμου που περνάει μέσα από την σκηνή, την ορχήστρα μάλλον, του θεάτρου, που ενώνει τα τρία επίπεδα, τους ανθρώπους, τους Θεούς και τον κάτω κόσμο. Ή μπορεί απλά να αναφέρεται στην ουράνια σφαίρα. Πόλος σημαίνει και σφαίρα.

  70. Αρκεσινεύς said

    Κραμβίδιον ἑφθὸν χάριεν ἀστεῖον πάνυ. Οπωσδήποτε το καλαμαράκι είναι πιο νόστιμο, αλλά καλό και το κραμβίδιον!
    Και με την ευκαιρία ο τύπος στα αρχαία είναι άγροικος.

  71. ΠΑΝΟΣ said

    Μπερδεύτηκα με τα αριστερός,αριστερόμετρο κ.λπ.Εντέλει ποιός είναι αριστερός και ποιός το λέει; Από πού παίρνει βούλες και σφραγίδες; Ο Καμίνης π.χ. τι είναι; Δεξιός;

  72. Μαρία said

    68
    >Μὴ ξεχνάμε καὶ τὴν εἰρωνικὴ χροιά τοῦ πληθυντικοῦ: στὰ Παρίσια
    Ο πληθυντικός όμως Παρίσιοι δεν ήταν ειρωνικός.

  73. ΠΑΝΟΣ said

    A!βρε Γς,ξέχασα! Εμείς,στην κάτω από σένα συνοικία,αν έχω καταλάβει καλά,λέγαμε «το άβερι παπάβερι…» κ.λπ.

  74. spiral architect said

    @71: Ο Καμίνης π.χ. τι είναι; Δεξιός;
    Όχι. Κρυόκωλος!

  75. Αρκεσινεύς said

    Κι όταν ο Κάλβος γράφει χαιρέτωσαν τα ένδοξα Παρίσια, δεν έχει ειρωνικό τόνο βέβαια.

  76. ΠΑΝΟΣ said

    74.
    Τι κρυόκωλος; Μόνο; Λίγα λες.Περίμενα χειρότερα.

  77. Ιάκωβος said

    72,75
    τα Παρίσια ή μάλλον οι Παρίσιοι ήταν πάντα πολλοί, από τα χρόνια του Αστερίξ. Lutetia Parisiorum.

  78. sarant said

    Eυχαριστώ πολύ για τα νεότερα!

    68: Η ειρωνική/μειωτική χροιά του πληθυντικού είναι γενικότερο φαινόμενο, όχι μόνο των τοπωνυμίων.
    (Να ρίξεις νερό στα λουλούδια / Μη ρίχνεις κάτω νερά – Μου αρέσει το κολύμπι / Να σου λείπουνε τα κολύμπια στην ηλικία σου. – Θα σπουδάσω στη Γαλλία – Ν’ αφήσεις Γαλλίες και Μαλλίες).

    Οσο για τα Εξάρχεια, νομίζω πως είναι από το μπακάλικο του Έξαρχου (πρβλ. Χαυτεία).

    70: Ναι, συνήθως είναι άγροικος (την σκάφην σκάφην λέγων). Υπάρχει πάντως και το αγροίκος.

  79. Αρκεσινεύς said

    78. σκαιούς ἔφη φύσει καὶ ἀγροίκους εἶναι Μακεδόνας τὴν σκάφην σκάφην λέγοντας.

    Οι μεταγενέστεροι χρησιμοποιούν και τους δυο τύπους όπως π.χ. ο Πλούταρχος. Εδώ βέβαια αγνοούμε ποιον έχει επιλέξει.

  80. Spiridione said

    Η Πολιόχνη στη Λήμνο θεωρείται η αρχαιότερη πόλη στην Ευρώπη. Έχω απορία, το τοπωνύμιο Πολιόχνη είναι μεταγενέστερο, είναι αρχαίο, και ποιας εποχής ακριβώς;

    Έχουν ενδιαφέρον οι σημασ. αλλαγές των λέξεων σχετικά με την πόλη.
    Πολιτεία (και πολιτειά) τα έργα και οι πράξεις κάποιου ή η ζωή: «μην κάθεσαι αργός ποτέ κατά την πολιτειά σου/ ενέργα ή με το κορμί ή με την ορδινιά σου» – και βίος και πολιτεία σήμερα.
    Πολιτικός μεσν. ήταν (μεταξύ άλλων) και ο ευγενικός άνθρωπος – το αγγλ. polite όμως δεν έχει σχέση.
    Πολιτευτής ήταν αυτός που συμπεριφέρεται καλά, σωστά !
    Πολιτική όμως και πολιτικιά ήταν η πόρνη και πολιτικαρείον το πορνείο. Προφανώς επειδή ήταν οι δημόσιες, κοινές γυναίκες, αν και δεν ξέρω μήπως ήταν οι γυναίκες της πόλης σε αντιδιαστολή με τα χωριά ξερωγώ που δεν υπήρχαν τέτοια πράματα.
    http://www.greek-language.gr/greekLang/medieval_greek/em_kriaras/scanned_new/index.html?start=0&id=120&lq=121&show=1
    Υπάρχει και η φρ. στον Πολίτη
    -επλούτυνε η πολιτικιά κι αγόρασε και ψάθα.
    Και στον Σεφέρη
    -Στην πολιτεία που έγινε πορνείο
    μαστροποί και πολιτικιές
    διαλαλούν σάπια θέλγητρα
    http://www.greek-language.gr/Resources/literature/tools/concordance/browse.html?cnd_id=1&text_id=1549

  81. Μαρία said

    Εδώ η εξήγηση του Πιδύου για κάποια τοπωνύμια στον πληθυντικό. Τους Φιλίππους ακόμα τους χρωστάει.
    https://sarantakos.wordpress.com/2010/10/29/mujahid/#comment-47971

  82. # 71,74,76

    Δεν ψηφίζω στην αθήνα και αγνοώ -λόγω τιμής- ποια παράταξη υποστήριξε τον Καμίνη και αν ξανακατεβαίνει στις εκλογές. Ξέρω απλά πως μου δημιούργησε την καλύτερη εντύπωση που είχα ποτέ από άνθρωπο που ασχολείται με την πολιτική. και εξηγούμαι.
    Τον χειμώνα είχε διοργανώσει ο Δ.Α. μια μουσική βραδυά στην Δημοτική Αγορά με τα πνευστά του Δήμου και κάποιους σολίστ της Λυρικής. Είχα πιάσει θέση στην πρώτη σειρά και το απολάμβανα όταν ο καλοντυμένος διπλανός μου σηκώθηκε και είπε στο πλήθος πως τώρα θα απευθύνει χαιρετισμό ο Δήμαρχος. «ΟΧΙ» ακούστηκε δυνατά από το στόμα μου μια που δεν είχα καμιά διάθεση να δω να διακόπτεται η ροή του προγράμματος για να ακούω τα τετριμμένα. Ο τύπος με αγριοκοίταξε και τον λόγο έλαβε ο Καμίνης ο οποίος προφανώς σεβόμενος την επιθυμία του ακροατηρίου για μουσική και όχι λόγους δεν μας απασχόλησε περισσότερο από ενάμισυ λεπτό !!!

  83. # 35

    Α ρεΓς, μου θύμισες την εποχή που όλες οι γαλακτοβιομηχανίες είχαν το…αντίθετό τους :

    ΕΒΓΑ έμπα

    ΑΣΠΡΟ μαύρο

    ΑΣΤΥ πιάστη

    ΔΕΛΤΑ ανάδελτα

    Την παράδοση συνεχίζει σήμερα η ΦΑΓΕ ( ξέρνα) αλλά την χαλάνε η ΜΕΒΓΑΛ, ΟΛΥΜΠΟΣ κ.λ.π.

  84. sarant said

    Άμα το πας έτσι, Όλυμπος Κίσσαβος (τα δυο βουνά μαλώναν)

  85. # 84

    Το σκέφθηκα αλλά το απέρριψα γιατί δεν είναι αντίθετο λεκτικά ή έστω σχηματικά όπως το ανάδελτα, είναι μόνο απέναντι !

  86. Left said

    @Σαραντ. Χωρίς ιδιαίτερη σημασία…αλλά για τους τύπους.
    Στο τέλος της ανάρτησης αντί του «Αμβρ. Πλυτάς» πρέπει να διαβαστεί/γραφεί «Γεώργιος Αμβρ. Πλυτάς»

  87. NM said

    #30 Munich: Το Σύνταγμα της Ελλάδας απαγορεύει για τις εκλογές τοπικής αυτοδ. την υποψηφιότητα κομμάτων, τη χρήση κομματικών συμβόλων και ονομάτων. Δεν θυμάμαι τώρα τον αριθμό του σχετικού άρθρου, αλλά είναι εύκολο να βρεθεί. Αντίθετα, στα κόμματα επιτρέπεται να δηλώνουν την προτίμησή τους προς κάποιο δημοτικό συνδυασμό. ετσι θα δεις πολλές αφίσες με υπογραφή ΣΥΡΙΖΑ να καλούν σε προεκλογικές συγκεντρώσεις μικτές (για ευρωεκλογές, Περιφέρεια, Δήμο) αλλά καμμιά ΄τετοια με υπογραφή της Δημοτικής παράταξης. Πάντως στην Αθήνα ή «Αν.Πόλη» και στον Πειραία «το λιμάνι της αγωνίας» αυτοπροσδιορίζονται σαν αριστερές δημοτικές παρατάξεις. Το ίδιο θα συμβαίνει υποθέτω σε όλες τις μεγάλες πόλεις.
    #35 Γς: Το “guarda I papaveri che sono alti alti… tu sei piccolina sei ancora paperina” είναι τραγούδι του μεσοπολέμου που στην Ιταλία έχει πολύ κακή φήμη σαν παιδικό τραγουδάκι συνδεδεμένο με το τότε φασιστικό κόμμα. Δεν θυμάμαι το λόγο. Πιθανά να ήταν τραγουδάκι-ύμνος κάποιας παιδικής οργάνωσης του κόμματος.
    #Σαραντ: Μπορεί το άστυ και ο Πειραιάς να διέθεταν από 5 αστυνόμους, αλλά να μην ξεχναμε ότι διέθεταν και αρκετούς απλούς μπάτσους. Μόνο που αυτοί ήταν δούλοι, συνήθως Σκύθες. Ειτε γιατί κανένας πολίτης δεν γούσταρε τέτοιο επάγγελμα είτε το δημοκρατικό πολίτευμα με τις κληρώσεις και τις εναλλαγές του (θα γυρίσει κι ο τροχός κλπ) απέτρεπε τους πολίτες από τέτοιες ασχολίες. Υπήρχε και η «φρουρά του άστεως» στρατός οπλιτών της οποίας τα μέλη ήταν πολίτες έφηβοι (της 2ετούς θητείας) και οι υπόλοιποι φυσικά έφεδροι. Πάντως έφηβοι θητείας παρίσταντο σαν φύλακες με πλήρη εξάρτηση και στις συνεδριάσεις της Εκκλησίας τ.Δ. Καπου έχω μάλιστα διαβάσει ότι ήταν και αντικείμενο αστεϊσμών, μερικές φορές αισχρών, από τους εκκλησιαζόμενους, λόγω της αυστηρά στρατιωτικής στάσης τους και της στολής τους (στις στολές οι Αθηναίοι δεν κρατούσαν το ομοιόμορφο) καθώς δεν τους επιτρέπονταν να απαντήσουν στα πειράγματα. Επιπλέον υπήρχε και η 300μελής φρουρά του Ναυστάθμου που στεχώνονταν από επαγγελματίες. Αλλά βέβαια ούτε οι φύλακες του ναυστάθμου ούτε η φρουρά του άστεως υπολογίζονται για μπάτσοι.

  88. NM said

    Μια και πιάσαμε τα δημοτικά: Μήπως πρέπει να γραφτεί και κάτι για την προέλευση της λέξης δήμιος;

  89. NM said

    Ενα-ένα μου’ρχονται: Γεώργιος Αμβ. Πλυτάς. Σα ναναι σήμερα θυμάμαι τη φωτογραφία του στις εφημερίδες της εποχής, να παριστάνει ότι μαζεύει ο ίδιος τα σκουπίδια κατά τη διάρκεια μιας απεργίας των σκουπιδιάρηδων. Μεγάλος λαϊκιστής ο μακαρίτης!

  90. Γς said

    Ναι,
    για πες

    😉

  91. Δημήτρης Μ. said

    71. Αγαπητέ Πάνε!
    Κάποτε τα εύσημα τα έδινε ο εχθρός (όπως έλεγε κι ο Μάρκος Μπότσαρης για τα διπλώματα των στρατηγών). Φυλακές εξορίες, βάσανα… Τώρα, άντε να αμφισβητήσεις την αριστεροσύνη του Καμίνη και του Μπουτάρη. Θα σε περιλάβουν οι πολιτικώς ορθόφρονες και την έβαψες…

  92. Μαρία said

    87
    Lo sai che i papaveri …
    Με κάποιο άλλο τραγούδι θα το μπερδεύεις. Αυτό τραγουδήθηκε στο φεστιβάλ του Σανρέμο το ΄52 και το θυμάμαι να είναι στη μόδα τη δεκαετία του ’50.
    Με την ευκαιρία ένας πολύ καλός ιστότοπος για όσους μαθαίνουν ή ξέρουν ιταλικά.
    http://www.scudit.net/mdpcoriginali.htm

  93. Μαρία said

  94. NM said

    Μαρία (#92) έχετε δίκιο εφ’όλης της ύλης. Ο ιστότοπος μάλιστα που παραπέμπετε γράφει ότι μέχρι και επίσημη έρευνα έγινε για το τραγούδι αυτό που η βράβευσή του θεωρήθηκε «κομμουνιστικός δάκτυλος» κλπ
    Γς (#90): Ο πλέον ακατάλληλος εδώ μέσα να μιλήσει «για λέξεις» είμαι εγώ. Ασε να γράψει πρώτα ο Νικοκύρης ή κάποιος άλλος ειδήμων και μετά παίρνω αμπάριζα κι εγώ για τιποτα κοινωνικο- ψυχοτέτοια.

  95. Μαρία said

    94
    Επειδή alti papaveri ή και σκέτο papaveri είναι τα υψηλά προσώπατα, μπήκαν ψύλλοι στ’ αυτιά του Φανφάνι 🙂

  96. Γς said

    Οι άλτι, άλτι, άλτι, ψηλές παπαρούνες (τα υψηλά προσώπατα) κι η παπερινα το κοντό παπάκι τάχα μου…

    Τέλος πάντων.
    Ελληνική Παπαρούνα τραγούδησε κι η Δανάη.
    Τραγούδhσε όμως και ισπανική, amapola, που έγινε γυναικείο όνομα Αμαπολα.

    Αφιερωμένο στη φίλη της συχωρεμένης Δανάης την (δικιά μας) Αρτεμη που με έβγαλε από τους φίλους της στο FB.

  97. Γς said

    87:
    >τραγουδάκι συνδεδεμένο με το τότε φασιστικό κόμμα. […] τραγουδάκι-ύμνος κάποιας παιδικής οργάνωσης του κόμματος.

    Μέχρι στιγμής τέτοιες διασυνδέσεις έχω βρει μόνο με την Ταβέρνα του Μανώλη

  98. Γς said

    96:

    Ενώστε τις φωνές σας στην έκκληση μου προς την Αρτεμη να κάνει δεκτό το αίτημα φιλίας που της έχω στείλει στο FB και να με συμπεριλάβει πάλι στη λίστα των φίλων της 😉

  99. sarant said

    Eυχαριστώ για τα νεότερα!

    98: Μας διαβάζει, ώστε να δει την έκκληση;

    88: Για όλη τη ρίζα πρέπει να γραφτεί άρθρο.

    86-89: Δίκιο έχετε, όπως και για τους αστυνόμους. Αυτά γίνονται άμα είναι κλειστό το επάγγελμα του δημάρχου.

  100. Μανούσος said

    Οι Παρίσιοι (κελτική φυλή) προφανώς πληθυντικός, απλώς δεν κατέστησα σαφές ότι εννοούσα στην νεοελληνική χρήση

  101. Spiridione said

    87α. Όχι απ’ το Σύνταγμα, απ’ τον Δημοτικό Κώδικα
    http://www.eetaa.gr:8080/kodikas/k_arthra.jsp?arthro=35

  102. spiral architect said

    Επειδή ήξεραν, το κράξιμο που τους περίμενε, νομοθέτησαν μια πονηρή απαγόρευση:
    «Κατά τη διάρκεια της προεκλογικής περιόδου δεν επιτρέπεται η μετάδοση μηνυμάτων φορέων εκτός των πολιτικών κομμάτων ή συνασπισμών κομμάτων, το περιεχόμενο των οποίων μπορεί να χαρακτηρισθεί, άμεσα ή έμμεσα, ως πολιτικό.»
    (ΥΑ 8059, ΦΕΚ 1075, 30-04-2014)

    Και τα ηχητικά των απαγορευμένων διαφημίσεων του Φαρμακευτικού Συλλόγου Αττικής

  103. Γς said

    102:
    >Και τα ηχητικά των απαγορευμένων διαφημίσεων του Φαρμακευτικού Συλλόγου Αττικής

    Είναι να τρελαίνεσαι

  104. spiral architect said

    @103: Γι’ αυτό λοιπόν «ψωμί κι Ελιά κι Αντώνη Σαμαρά»! 😀 😛

  105. sarant said

    Προπαντός Ελιά γιατί αλλιώς θα κρατήσει την αναπνοή του ο Μπένι μέχρι να σκάσει -μιλάμε για όπλο μαζικής καταστροφής.

  106. Γς said

    103:
    Με τα φάρμακα των ασφαλισμένων έχει πάρα γίνει το κακό.

    Πληρώνω περίπου 35 ευρώ για δύο κουτιά Crestor (25% συμμετοχή + κάτι επειδή δεν είναι γενόσημο + συνταγολόγος γιατρός) ενώ με 8 ευρώ πάρα πάνω θα τα έπαιρνα σαν κύριος χωρίς τηλέφωνα, αναμονή στο γιατρό, εκτέλεση συνταγής και τέτοια.

    Αυτό λέγεται Φαρμακευτική Κάλυψη.
    Πληρώνω το 82% !

  107. sarant said

    106: Και πόσο πλήρωνες πριν;

  108. Πέπε said

    103: Ένα λεπτό. Δηλαδή απαγορεύεται να εκφράζουμε τα πολιτικά ή κομματικά μας φρονήματα;

  109. ΕΦΗ ΕΦΗ said

    106.>>Αυτό λέγεται Φαρμακευτική Κάλυψη.
    Πληρώνω το 82% !
    Φαρμακερή απο κάλυψη.

  110. Μαρία said

    107
    Δες εδώ και τα άρθρα που ακολουθούν για την αύξηση των τιμών.
    http://www.onmed.gr/farmako/311538/sos-apo-nefropatheis-gia-tin-auxisi-summetochis-sta-farmaka/

    108
    Ατομικά όχι. Στους φορείς απαγορεύεται να βγάζουν π.χ. αφίσες σαν αυτή:
    http://www.onmed.gr/farmako/312449/farmakopoioi-pos-mia-afisa-ekthetei-to-politiko-sustima/#ixzz30vhs2WNX

  111. ΕΦΗ ΕΦΗ said

    102.>>νομοθέτησαν μια πονηρή απαγόρευση
    Όμως, αν ένας κομματικός σχηματισμός ενσωματώσει στην καμπάνια του τη φωνή των φαρμακοποιών; 🙂

  112. Spiridione said

    102. Για να πούμε την αλήθεια, αυτή η απαγόρευση υπάρχει σε όλες τις προεκλογικές περιόδους των τελευταίων ετών. Π.χ. το 2007:
    http://www.minpress.gr/minpress/index/information/elections_2007/ekloges_2007_1-2.htm

  113. Μαρία said

    112
    Μόνο που η απαγόρευση αφορούσε ραδιοτηλεοπτικά μηνύματα. Εδώ απ’ ότι διαβάζουμε απαγόρεψαν και την αφίσα.

  114. Spiridione said

    Τα ηχητικά δεν απαγόρεψαν; Στο λινκ που έχεις δεν λέει κάτι για απαγόρευση αφίσας.

  115. Μαρία said

    114
    Και την αφίσα.
    http://www.onmed.gr/farmako/312674/emploki-me-tin-afisa-ton-farmakopoion-gia-tis-ekloges/

  116. Spiridione said

    Περίεργο μου φαίνεται αυτό. Η παραπάνω υπουργική απόφαση σαφώς και κατηγορηματικά αφορά μόνο τα ραδιοτηλεοπτικά μέσα. Παρόμοια διάταξη απ’ όσο ξέρω δεν υπάρχει για αφίσες. Και δεν ξέρω πώς γίνεται εκ των προτέρων να απαγορευτεί μια αφίσα. Απ’ όσο ξέρω προβλέπονται μόνο πρόστιμα αν αναρτηθούν αφίσες σε μη καθορισμένους χώρους. Και στο φαρμακείο, που είναι ιδιωτικός χώρος, πώς μπορείς να απαγορεύσεις αφίσες;

  117. Μαρία said

    116
    Λες να μη το κατάλαβαν οι φαρμακοποιοί;
    Η πλάκα είναι οτι το διαδίκτυο δεν μπορούν να το ελέγξουν. Έχει γεμίσει με αφίσες και σποτάκια.

  118. Γς said

    Φάρμακα, φάρμακα, φάρμακα.

    Και με είχε σπιτομένο η φαρμακοποιίνα μου τόσα χρόνια. Απ τα καλύτερα μου.

    Μόνο που τα βράδια έβαζε τα γυαλιάκια της και συμπλήρωνε τις ατέλειωτες λίστες των φαρμάκων προς τα ταμεία.

    Κι ήταν κι άλλη η παλαβή που έπρεπε να της κόψω τη φόρα.

    Και την πήγα να φάμε στην παραλία. Και περάσαμε από την δικιά μου, την φαρμακοποιίνα.
    Και ανεβήκαμε πάνω και και..

    -Και κάνανε έρωτα μπροστά μου!
    Ελεγε για χρόνια η καθηγήτρια…

  119. Πέπε said

    @Spiridione #112, 116: Αν υπάρχει από καιρό, ας πούμε ότι κάπως καταπίνεται…

    Όμως το φετινό ΦΕΚ καθόλου δεν αφορά σαφώς και κατηγορηματικά μόνο τα ραδιοτηλεοπτικά μέσα. Η φράση είναι ακριβώς όπως την παραθετει ο spiral architect στο 102. Και μάλιστα σ’ ένα κείμενο που παντού αλλού διευκρινίζει με συμβολαιογραφική σχολαστικότητα αν αναφέρεται λ.χ. σε ενημερωτικούς τηλεοπτικούς σταθμούς εθνικής εμβέλειας καθώς και στους φορείς παροχής συνδρομητικών ραδιοφωνικών και τηλεοπτικών υπηρεσιών μέσω δορυφόρου, εν προκειμένω όμως λέει απλώς «δεν επιτρέπεται η μετάδοση μηνυμάτων». Με τη στενή κυριολεξία, μετάδοση μηνυμάτων είναι κι εδωμέσα, είναι και με ςμς, είναι και προφορικά, με ραβασάκια, με βλέμματα κλπ..

  120. Πέπε said

    Μπαρμπούτσαλα κατάφερα με τα href…

  121. Γς said

    118:
    Φτου!
    Είναι κι αυτό το «φάρμακο» με 100% συμμετοχή και μεταμεσονύκτιες αναρτήσεις. Ο οίνος!

    120:
    Χρειάζεσαι φροντιστήριο. 😦

  122. spiral architect said

    Όπα, ποιος θα μού απαγορεύσει στο φαρμακείο μου να βάλω οποιαδήποτε πολιτική αφίσα, απ’ την αφίσα του ΦΣΑ, ως τον Λένιν, τον Τσε ή τον Τζιμ Μόρισον;
    (εκτός αν φοβηθώ, ότι θα χάσω κάποιους ιδεολογικά αντίθετους πελάτες)
    Η απαγόρευση βέβαια αναφέρεται στα ραδιοτηλεοπτικά μέσα, για τα τελευταία μιλάει η ΥΑ (και γι’ αυτό απαγόρευσαν τα ηχητικά σποτάκια στο ραδιόφωνο) αλλά διαβάζοντας και ερμηνεύοντας στενά αυτό που παρέθεσα στο #102, μπορεί να απαγορεύει ακόμα και τη γραπτή πολιτική κριτική – προπαγάνδα από δω μέσα ως και και την ανάρτηση μιας χάρτινης αφίσας του ΦΣΑ στο τζάμι του φαρμακείου μου δίπλα απ’ τον πίνακα με τα εφημερεύοντα.

  123. Γς said

    122:
    Ωραία η αφίσα!

    Αν μπει στην θέση της τελευταίας γραμμής το όνομα Κόμματος, Συνασπισμού ή υποψήφιου, εμπίπτει στην απαγόρευση;

    Ναα την υιοθετήσουν όλα τα κόμματα, συνασπισμοί κλπ

  124. Spiridione said

    119. Πέπε, είναι σαφές και από τον τίτλο της υπουργικής απόφασης (όροι προβολής πολιτικών κομμάτων στους ραδ/τηλ. σταθμούς), και από το περιεχόμενο (που μιλάει για μοίρασμα τηλεοπτικού χρόνου και τα σχετικά), και βεβαίως από την κατακλείδα της απόφασης, που λέει ότι το ΕΣΡ μεριμνά για την τήρηση των υποχρεώσεων που απορρέουν απ’ την απόφαση. Βεβαίως το ΕΣΡ έχει αρμοδιότητα μόνο στα ραδ/τηλ. μέσα, ούτε στα έντυπα μέσα, ούτε στις αφίσες.
    Η απαγόρευση αυτή έχει την έννοια ότι το ΕΣΡ έχει δυνατότητα να επιβάλλει πρόστιμα στους σταθμούς αν παίξουν τέτοια σποτάκια. Με την απειλή των προστίμων είναι φυσικό να μην προβάλλουν οι σταθμοί αυτά τα σποτάκια.
    Φαντάζομαι ότι σκοπός της απαγόρευσης ήταν να μην καταστρατηγούνται οι διατάξεις για το μοίρασμα του τηλεοπτικού χρόνου, επειδή οι σταθμοί (σε αντίθεση με τον Τύπο), τελούν άμεσα υπό την εποπτεία του κράτους και επειδή, όπως λέει και το δημοσιογραφικό κλισέ, ο τηλεοπτικός χρόνος είναι πολύτιμος. Να μην μπορεί δηλαδή ένα κόμμα να βάλει δέκα εταιρείες ή άλλους φορείς και να δίνουν σποτάκια στα κανάλια υπέρ του κόμματος άμεσα ή έμμεσα, χωρίς όμως να φαίνεται ότι το ίδιο το κόμμα είναι υπεύθυνο.
    Για τις αφίσες υπεύθυνοι είναι οι Δήμοι, αλλά μόνο για τον καθορισμό των χώρων, όχι βέβαια για το περιεχόμενο των αφισών. Εννοείται ότι μέσα στον χώρο των φαρμακείων δεν απαιτείται καμία άδεια για ανάρτηση αφίσας. Στην πρόσοψη και στους εξωτερικούς τοίχους τυπικά και αυστηρά απαιτείται άδεια (αν και δεν νομίζω ότι το να κολλήσω 1-2 αφίσες στο τζάμι του μαγαζιού μου θεωρείται υπαίθρια διαφήμιση), αλλά άμα αρχίσουν οι δήμοι να κατεβάζουν αφίσες από τα φαρμακεία πρέπει να πάνε μετά και σε όλα τα μαγαζιά, τις καφετέριες κλπ.

  125. Πέπε said

    @124: Έχεις δίκιο. Δεν είχα προσέξει τον τίτλο και τον επίλογο.

    Επίσης έχεις δίκιο ως προς το σκεπτικό, το οποίο είναι πράγματι εύλογο.

    Να, ωστόσο, που η εφαρμογή του οδηγεί (όπως στην περίπτωση των φαρμακοποιών) σε περιστολή της ελευθερίας έκφρασης, την οποία ακριβώς υπερασπίζεται.

    Σκόπιμο; Δε γνωρίζω.

  126. π2 said

    81: Μην τάξεις σ’ άγιο κερί και στη Μαρία σχόλιο. 🙂 Οι Φίλιπποι είναι αβέβαιη περίπτωση. Πιθανότατα ανήκουν και αυτοί στην κατηγορία των πόλεων που έχουν όνομα στον πληθυντικό είτε γιατί είναι προϊόν συμπολιτείας είτε γιατί έχουν οργάνωση κατά κώμας, με ένα μικρό αστικό κέντρο και πολλούς περιφερειακούς οικισμούς: το ελληνιστικό αστικό κέντρο των Φιλίππων περιορίζεται στην τειχισμένη ακρόπολη. Η υπόθεση αυτή όμως δεν εξηγεί την περίεργη μορφή του ονόματος· δεν ξέρω άλλο βασιλικό ίδρυμα χωρίς μια παραγωγική κατάληξη ή ένα δεύτερο συνθετικό πλάι στο όνομα του ιδρυτή.

  127. sarant said

    124: Έτσι το καταλαβαίνω κι εγώ.

  128. Μαρία said

    Στη φυλή των φίλων μετά το 38:00 ο αντιπρόεδρος του ΦΣΑ. Δεν αναφέρεται καθόλου σε απαγόρευση της αφίσας.
    http://www.stokokkino.gr/

  129. Γς said

    Φαρμακεία και Σαμαράς.

    Κι όσο σκέφτομαι τι έκανε το πρώτο φαρμακείο της Ελλάδας στον πρώτο κυβερνήτη της Ελλάδας. 😦

    Πάντως το φαρμακείο της γειτονιάς μου την κόλλησε την αφίσα. Κάπως ξώφαλτσα βέβαια…

    Α, πέρασα κι απ τον μανάβη πιο πέρα. Απτόητος αυτός. 😉

  130. spiral architect said

    Tι μπορεί να κάνει κανείς, για να τσιμπήσει κάνα ψηφαλάκι

  131. Μαρία said

    Τέλος ανταποκρινόμενος στην επιθυμία του, του αποστέλλω μία αφίσα για να την κρεμάσει, όπως αναφέρει, στη συλλογή με τα εναντίον του δημοσιεύματα που έχει κορνιζάρει στο γραφείο του … αν του έχει περισσέψει χώρος!
    http://farmakopoioi.blogspot.gr/2014/05/blog-post_8.html#more

  132. spiral architect said

    @131: Ίσως θα’ πρεπε να ψάξει στην αποθήκη του και να του στείλει το κατάλληλο αξεσουάρ.

  133. Μανούσος said

    πρὸς 126
    Μὲ ἀφορμὴ καὶ πάλι τοὺς πληθυντικούς:
    Οἱ Φίλιπποι ὅπως καὶ οἱ Σέρρες, εἶναι πόλεις σὲ μὴ ἑλληνόφωνες περιοχὲς, δηλ. περιοχὲς ὅπου κατοικοῦσαν Θρᾶκες. Ἄλλωστε τὰ Σέρραςσυνδέονται ἴσως μὲ κάποιον τοπικὸ ἡγεμόνα ὀνόματι Σιρρέα (θὰ τὴν ψάξω τὴν ἀναφορά) καὶ ἂν ἰσχύει ταιριάζει καλὰ μὲ τὸν πληθυντικὸ Φίλιπποι, δηλ. δύο πόλεις στὶς θρακικοῦ ὑποστρώματος «νέες χῶρες» τοῦ Φιλίππου Β΄ μὲ ἡγεμόνα ἱδρυτὴ σὲ πληθυντικό. Κι ἀκόμη στὴν Μακεδονικὴ ἐπικράτεια θρακικοῦ ὑποστρώματος: Κρηνῖδαι, Βραγύλαι, Κλιταί, Ἴχναι (ἡ τελευταία άκριβῶς στὸν Ἀξιὸ, ὅριο Ἑλλήνων-Θρακῶν) καὶ στὴν (ἀνατολικὴ) Χαλκιδική, Στάγειρα, Ἄβδηρα, Κλεωναί. Ἀντιθέτως ἡ ἑλληνόφωνη Δυτικὴ Μακεδονία (μιλάω πάντα γιὰ τοὺς χρόνους τοῦ Φιλίππου Β΄) δὲν ἔχει γνωστοὺς πληθυντικούς σὲ τοπωνύμια. Καὶ βεβαίως στὸν ὑπερόριο βορρὰ οἱ Σκούποι-τὰ ἀκατονόμαστα…, ὅπως καὶ τὰ Βιτώλια (Μπίτολα-Μοναστῆρι).
    Πάντως ὁμολογῶ ὅτι δὲν τὸ ἔχω ψάξει συστηματικά. Ἐνδεικτικὰ βεβαίως μπορεῖ νὰ δεῖ κανεὶς ἐδῶ http://en.wikipedia.org/wiki/List_of_ancient_cities_in_Thrace_and_Dacia πλῆθος πληθυντικῶν ὀνομάτων πόλεων.
    Πάντως μόνο ὁ Κλαύδιος Πτολεμαῖος (Γεωγραφικὴ Ὑφήγησις). Μπορεῖ νὰ μᾶς δώσει σοβαρὰ στατιστικὰ ἀποτελέσματα γιὰ τὴν γεωγραφικὴ συχνότητα καὶ πυκνότητα τῶν τοπωνυμικῶν πληθυντικῶν.
    Πάντως πολλοὶ ἱδρυτικοὶ μύθοι τοπωνυμίων σὲ πληθυντικὸ ἀναφέρουν πρόσωπα ὡς ἱδρυτές: Μέγαρα, Ἀθῆναι, κλπ. γιὰ πόλεις ποὺ θὰ ἀνέμενε κανεὶς τὴν προφανὴ σύνδεση πχ Ἐρυθραὶ=κόκκινο, ὅμως ὄχι ὑπάρχει ὁ γιὸς τοῦ Ραδάμανθυ Ἔρυθρος, Φερὲς ἀπὸ τὴν Φέρη.
    Τέλος μικρὲς κῶμες ὅπως οἱ Ἀχαρνὲς, Κλεωνὲς (Κορινθίας καὶ Χαλκιδικῆς), Πάτραι κλπ. δὲν εἶναι εὔλογο νὰ ἀποτελοῦν συνοικισμὸ καθὼς εἶναι ἤδη μικρές, ἐνῶ οἱ Κλαζομενὲς (κοντὰ στὶς Ἐρυθρὲς) συνοικίσθηκαν ἀπ’ εὐθείας ἀπὸ τὴν γειτονικὴ Κολοφῶνα.

    Σᾶς ἔπρηξα, τὸ ξέρω… ἀλλὰ μπῆκα κι ἐγὼ στὴν πρίζα καὶ θὰ τὸ ψἀξω ἐνδελεχέστερον.

  134. Μανούσος said

    τὸν Φέρη

  135. π2 said

    133: Οι Αιγές, βασιλική πρωτεύουσα και στον πυρήνα της δώθε του Αξιού κοιτίδας του μακεδονικού βασιλείου, έχουν όνομα στον πληθυντικό (και κατά κώμας οργάνωση, δηλαδή με αμελητέο αστικό πυρήνα). Δεν είναι ζήτημα Ελλήνων / Θρακών, είναι μάλλον περισσότερο ζήτημα πολιτικής οργάνωσης. Δεν λέω ότι σε όλες τις περιπτώσεις ο πληθυντικός σημαίνει συνοικισμό, αλλά σε πολλές αυτό σημαίνει (και στην περίπτωση της Πάτρας, παρεμπιπτόντως).

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: