Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Ο γύρος της Ευρώπης σε 2100 λέξεις, επανάληψη

Posted by sarant στο 27 Μαΐου, 2014


Προχτές είχαμε ευρωεκλογές, αλλά με την Ευρώπη ελάχιστα ασχοληθήκαμε στην προεκλογική περίοδο, και σχετικά λίγο στη συζήτηση των αποτελεσμάτων, τόσο από τα τηλεοπτικά πάνελ όσο και εδώ στο ιστολόγιο. Φταίω κι εγώ γι’ αυτό το τελευταίο, μια και το χτεσινό μου άρθρο ήταν απόλυτα ελληνοκεντρικό -αλλά δεν είχα μελετήσει τα αποτελέσματα στις άλλες χώρες, βλέπετε.  Επειδή όμως χτες είχα ταξίδι και δεν πρόλαβα να γράψω κάτι, σκέφτηκα να επαναλάβω ένα παλιό μου άρθρο με ευρωλεξιλογικό χαρακτήρα, κι έτσι να πιάσουμε μ’ ένα σμπάρο δυο τρυγόνια, αφού όσοι θέλουν μπορούν στα σχόλιά τους να αναφερθούν στα αποτελέσματα των εκλογών στις άλλες ευρωπαϊκές χώρες, ενώ όσοι έχουν βαρεθεί τις πολιτικές αναλύσεις μπορούν να λεξιλογήσουν. Κι επειδή το παλιό άρθρο γράφτηκε πριν από πέντε σχεδόν χρόνια, ελπίζω ότι οι περισσότεροι δεν θα το έχετε διαβάσει (ή ότι δεν θα το θυμάστε πολύ καλά).

Επειδή αρχικά το άρθρο είχε δημοσιευτεί σε (έντυπο) περιοδικό, που είχε περιορισμό χώρου, δεν ήταν δυνατό να αναπτύξω τα θέματα όσο θα ήθελα. Έτσι το κείμενο βγήκε πολύ βιαστικό, σαν κάτι ταξίδια που έκαναν παλιά οι Αμερικάνοι [«Είδαμε σε 36 λεπτά το Λούβρο, αν μας άφηναν να το δούμε με ποδήλατο θα κάναμε πιο γρήγορα»].  Θέλω να πω ότι για κάθε τοπωνύμιο του άρθρου μπορεί να υπάρχουν κι άλλες βάσιμες ή απλώς ενδιαφέρουσες θεωρίες ως προς την ετυμολογία του, αλλά δεν χωρούσαν σε 2000 λέξεις, που τελικά έγιναν 2100.

Κάθε διόρθωση ή παρατήρηση ευπρόσδεκτη. Παρέλειψα τα πολύ μικρά κράτη γιατί θα ξεπερνούσα το όριο των λέξεων που είχα. Αν ξέχασα και καμιά μεγάλη χώρα, ζητώ ταπεινά συγνώμη.

europaΜια και προχτές ψηφίσαμε για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, δεν είναι αταίριαστο να κάνουμε ένα γρήγορο ταξίδι σε όλες τις ευρωπαϊκές χώρες. Κι επειδή το ιστολόγιο με τη γλώσσα ασχολείται, το ταξίδι μας βέβαια θα είναι γλωσσικό. Μ’ άλλα λόγια, θα επισκεφτούμε μία προς μία τις πρωτεύουσες και μερικές ακόμα μεγάλες πόλεις των κρατών της Ευρώπης, για να δούμε πώς προήλθαν τα ονόματά τους. Να σημειώσω ότι θα επισκεφτούμε και ευρωπαϊκές χώρες που δεν είναι μέλη της ΕΕ.

Ξεκινάμε λοιπόν το ταξίδι μας από την Κύπρο και την πρωτεύουσα Λευκωσία. Η ονομασία της ασφαλώς ετυμολογείται από το λευκός, αλλά χωρίς να ξέρουμε την ακριβή ετυμολογία. Το βέβαιο είναι πως η πρώτη ονομασία της πόλης ήταν Λευκόθεον, ενώ στα βυζαντινά χρονικά αναφέρεται ως Λευκουσία, πράγμα που οδήγησε πολλούς να την ετυμολογήσουν από το λευκή + ουσία, ενώ επίσης υπάρχει η παράδοση ότι την ανοικοδόμησε ο Λεύκος, γιος του Πτολεμαίου Α’. Όταν ήρθαν οι Λουζινιάν, την εποχή της Φραγκοκρατίας, παρετυμολόγησαν το όνομα με το ελληνικό νίκη κι έτσι προέκυψε το Nicosia, όπως είναι γνωστή η πόλη στις περισσότερες ευρωπαϊκές γλώσσες. Η τουρκική ονομασία, Lefkoşa, έρχεται από τα ελληνικά.

Από τη Λευκωσία προχωράμε στη Μάλτα, το άλλο μικρό νησιωτικό κράτος. Εδώ η πρωτεύουσα λέγεται Βαλέτα, και πήρε το όνομά της από τον Ζαν Παριζό ντε λα Βαλέτ, τον μεγάλο μάγιστρο του τάγματος των Ιπποτών της Μάλτας, που υπεράσπισε με επιτυχία το νησί στη μνημειώδη πολιορκία από τους Τούρκους το 1565. Ένα πρόσφατο ελληνικό βιβλίο που περιγράφει μυθιστορηματικά αυτά τα γεγονότα, είναι η Πανάκεια του Παναγιώτη Κονιδάρη, που το βρίσκω εξαιρετικό ανάγνωσμα για το καλοκαίρι που έρχεται.

Από τη Μάλτα στην Πορτογαλία. Η Λισαβόνα είναι η πρωτεύουσα, Lisboa στα πορτογαλικά. Στα μεσαιωνικά λατινικά λεγόταν Ulisipona, στα κλασικά λατινικά Olisippo ή Ulisippo, Ολυσιπώνα την αναφέρει ο Στράβωνας, και σύμφωνα με το θρύλο την ίδρυσε ο Οδυσσέας (Ulysses), πράγμα που εξηγεί υποτίθεται τις ονομασίες αυτές, αν και πιθανότερη είναι η φοινικική ετυμολογία.

Επόμενος σταθμός, η Μαδρίτη, Madrid στα ισπανικά. Το όνομα από ένα φρούριο του 10ου αιώνα που λεγόταν Magerit στα αραβικά, το οποίο πολλοί θεωρούν ότι προέρχεται από το λατινικο Majoritum (major = μείζων, σπουδαίος) αλλά μάλλον το λατινικό είναι παρετυμολογία του αραβικού ονόματος. Αλλά αφού βρεθήκαμε στην Ισπανία θα πάμε και στη Βαρκελώνη, Barcelona. Λεγόταν Βαρκινών την ελληνιστική εποχή και λέγεται πως οφείλει τ’ όνομά της στον Αμίλκα Βάρκα, τον καρχηδόνιο στρατηγό που θρυλείται πως την ίδρυσε.

Δυο βήματα πιο πέρα είναι η Μασσαλία, πανάρχαια αποικία των Φωκαέων –το όνομα βέβαια δεν έχει ελληνική προέλευση, ίσως προέρχεται από κάποια ντόπια φυλή. Στα γαλλικά είναι Marseille, το επιπλέον r ίσως να το πήρε από τη συσχέτιση με τον θεό του πολέμου (Mars). Ανεβαίνουμε στο Παρίσι, που πήρε τ’ όνομά του από τους Parisii, μια κελτική φυλή που ζούσε εκεί και που είχε πρωτεύουσα τη Lutetia ή Λουτέτσια, όνομα γνωστό στους φίλους του Αστερίξ. Ο Ιουλιανός, που είχε αγαπήσει το Παρίσι όπου έζησε χρόνια, έγραφε για «την φίλην Λουτεκίαν, ονομάζουσιν δε ούτως οι Κελτοί των Παρισίων την πολίχνην».

Για το Λουξεμβούργο που με φιλοξενεί, έχω ξαναγράψει. Οι ντόπιοι το λένε Letzebuerg. Το όνομα ανάγεται σε ένα ερειπωμένο ρωμαϊκό κάστρο, πάνω στο βράχο του Μποκ, που το αγόρασε ο κόμης Σιγεφρείδος το 963, και ονομαζόταν Lucilinburhuc. Το πρώτο μισό της λέξης είναι το παλαιογερμανικό luzel που οδήγησε, μεταξύ άλλων, στο σημερινό αγγλικό little, ενώ στο δεύτερο μισό αναγνωρίζουμε την κατάληξη burg. Μικρό κάστρο επομένως, Καστράκι.

Μετά θα πάμε στις Βρυξέλλες, Bruxelles στα γαλλικά, παλιότερα Bruocsella, από το γερμανικό broka που θα πει βάλτος και το sali, δωμάτιο, κτίριο, δάνειο από το λατινικό cella. Παναπεί, σπίτι στους βάλτους. Ανεβαίνουμε λίγο πιο πάνω στο Άμστερνταμ, Amsterdam. Πρόκειται για τον υδατοφράκτη (dam) πάνω στον ποταμό Άμστελ. Από εκεί και η γνωστή μάρκα μπίρας. Την εποχή του, ο Κοραής το έλεγε Αμστελόδαμον.  Όμως, έδρα της ολλανδικής κυβέρνησης είναι η Χάγη, όνομα που το δανειστήκαμε από το γαλλικό Hague. Στα ντόπια λέγεται Den Haag, σύντμηση του ’s-Gravenhage, που σημαίνει «ο φράχτης του κόμη», απόηχος μιας εποχής που οι ευγενείς περίφραζαν απέραντες εκτάσεις.

Θα περάσουμε απέναντι, στο μεγάλο νησί. Λονδίνο, London η πρωτεύουσα, Londinium στα λατινικά και Λονδίνιον στη Γεωγραφία του Κλαυδίου Πτολεμαίου. Κατά μία θεωρία, προέρχεται από το κελτικό Linn-din, το φρούριο (din) στη λίμνη (linn). Όμως υπάρχουν και άλλες πολλές θεωρίες. Παλιότερα το λέγαμε και Λόντρα (από τα ιταλικά), απ’ όπου μας έχει μείνει το ουσιαστικό ‘λονδρέζος’. Να ανέβουμε και μέχρι τη Γλασκώβη, Glasgow, που λέγεται πως πήρε τ’ όνομά της από τις κέλτικες λέξεις gael «πράσινο» και cau «κοιλότητα». Πεταγόμαστε και στο πράσινο νησί δίπλα, την Ιρλανδία, και στο Δουβλίνο, Dublin, από το ιρλανδικό Dubh Linn, τη μαύρη λίμνη, από το σκοτεινό χρώμα των νερών του ποταμού Λίφεϊ. Ο Κλαύδιος Πτολεμαίος το αναφέρει ως Έβλανα.

Κι από το πράσινο νησί στο παγωμένο, την Ισλανδία και το Ρέικιαβικ, Reykjavik, από το reykja βγάζω καπνούς και το vik, κόλπος. Ο κόλπος που καπνίζει, εικόνα που παραπέμπει στις στήλες ατμού από τις θερμές πηγές. Δεν αντέχουμε πολύ στο κρύο, περνάμε στη σκανδιναβική χερσόνησο. Όσλο στη Νορβηγία, Oslo, ίσως από το νορβηγικό Os, εκβολή ποταμού. Η πόλη καταστράφηκε εντελώς από πυρκαγιά και την ξανάχτισε ο βασιλιάς Χριστιανός το 1624, οπότε και ονομάστηκε Χριστιανία. Το 1924, στα τριακόσια χρόνια της ανοικοδόμησης, οι κάτοικοι έκριναν πως είχαν ξεπληρώσει το χρέος και ξαναπήραν το παλιό όνομα της πόλης.

Κατεβαίνουμε στη Δανία και στην πρωτεύουσα Κοπεγχάγη, Kobenhavn. Σημαίνει ‘λιμάνι των εμπόρων’ (koben αγοράζω, havn λιμάνι). Εμείς τη λέξη την πήραμε από τα γερμανικά, Kopenhagen. Με το ίδιο όνομα έχουμε κι ένα γλυκό, κι ας μην το έχουν τα λεξικά. Συνεχίζουμε προς τη Στοκχόλμη, Stockholm, μάλλον από το stock = πάσσαλος και το holm = νησί. Νησί πάνω σε πασσάλους ή των πασσάλων και πράγματι ο πυρήνας της πόλης είναι χτισμένος πάνω σε νησιά. Πιο πέρα, το Ελσίνκι, Helsinki. Η πόλη ιδρύθηκε το 1550 από τον Γουστάβο Βάσα, βασιλιά της Σουηδίας, που την ονόμασε Helsingfors, από το όνομα του ντόπιου λαού και το fors που σήμαινε φρούριο. Το Helsinki είναι η φιλανδική εκδοχή της λέξης.

Θα περάσουμε στη Ρωσία, πρώτα στην Πετρούπολη ή Σανκτ Πέτερμπουργκ, όπως την ονόμασε ο Μέγας Πέτρος που την έχτισε. Στη συνέχεια ονομάστηκε Πέτρογκραντ, από το 1924 Λένινγκραντ προς τιμή του Λένιν και από το 1991 ξαναπήρε το παλιό της όνομα. Πιο πέρα η Μόσχα, Μοσκβά στα ρώσικα, από το όνομα του ποταμού που τη διαρρέει, που εμείς τον λέμε Μόσκοβα. Για την ετυμολογία του ποταμού υπάρχουν πολλές θεωρίες· φαίνεται ότι προέρχεται από μια λέξη που σήμαινε απλώς ‘νερό’.

Περνάμε στα βαλτικά κράτη, και πρώτα στην Εσθονία. Πρωτεύουσα Τάλιν, Tallinn. Προέρχεται από το tan-linn ‘δανέζικο κάστρο’, αφού η πόλη χτίστηκε από τους Δανούς. Μέχρι το 1917 η πόλη ονομαζόταν Reval, Ρεβάλ, αμμώδης όχθη. Πιο δίπλα έχουμε την Λετονία με πρωτεύουσα τη Ρίγα, Riga, όνομα που προέρχεται μάλλον από το λετονικό ridzina «ρυάκι, ρεύμα». Της γειτονικής Λιθουανίας η πρωτεύουσα, το Βίλνιους, Vilnius, πήρε το όνομά της από τον ποταμό Vilnija που τη διαρρέει. Πιο κάτω έχουμε τη Λευκορωσία με πρωτεύουσα το Μινσκ, που πήρε κι αυτή το όνομά της από τον ποταμό που τη διαρρέει. Ο ποταμός αυτός σήμερα λέγεται Σβίσλοχ, αλλά παλιότερα ονομαζόταν Μεν.

Θα πάμε δυτικά στην Πολωνία. Πρωτεύουσα η Βαρσοβία, Warszawa, αλλά η ετυμολογία της άγνωστη ή αβέβαιη. Έχει ειπωθεί πως οφείλει το όνομά της σε κάποιον γαιοκτήμονα που λεγόταν Warsz. Εμείς πήραμε το όνομα από το γαλλικό Varsovie. Πιο δυτικά, στη Γερμανία, το Βερολίνο, Berlin. Και πάλι νεφελώδης ετυμολογία, ίσως από μια σλάβικη ρίζα berl- που σημαίνει κάτι σαν βάλτος. Βέβαια, μερικοί βερολινέζοι προτιμούν να παράγουν το όνομα της πόλης από το Bärlein, αρκουδάκι, επειδή ο θυρεός της πόλης απεικονίζει μια αρκούδα. Φυσικά, πρόκειται για παρετυμολογία. Από το 1949 έως το 1990 πρωτεύουσα της Δυτικής Γερμανίας ήταν η Βόννη, Bonn, εδώ κοντά μας. Ετυμολογείται από το γαλατικό Bona «οχυρό».

Συνεχίζουμε στην Τσεχία, πρωτεύουσα η Πράγα, Praha στα ντόπια. Πιθανώς η προέλευση του ονόματος βρίσκεται στη λέξη pražati, που σημαίνει το καμένο δάσος, που το καίνε για να ανοίξουν τόπο για καλλιέργεια ή οικοδόμηση. Πιο κάτω η Μπρατισλάβα, Bratislava, πρωτεύουσα της Σλοβακίας, πήρε το όνομά της από τον Μπράσλαβ, τον τελευταίο πρίγκιπα της Παννονίας γύρω στο 1000 (από τον ίδιο έχει ονομαστεί και η πόλη του Βρότσλαβ στην Πολωνία). Επί αιώνες ήταν γνωστή με το γερμανικό της όνομα, Πρέσμπουργκ, Pressburg, που το πρώτο συνθετικό προέρχεται από τον ίδιο άνθρωπο.

Στην Ουγγαρία έχουμε τη Βουδαπέστη, Budapest. Η σημερινή πόλη σχηματίστηκε το 1872 από την ένωση της Buda και της Pest, που βρίσκονταν στις δυο αντικρινές όχθες του Δούναβη. Η Βούδα μάλλον ετυμολογείται από σλάβικη λέξη που σημαίνει νερό (από εκεί και τα Βοδενά) ενώ η Πέστη από σλάβικη λέξη που σημαίνει καμίνι, φούρνος. Πιο δίπλα, στην Αυστρία έχουμε τη Βιέννη, γερμανικά Wien. Έτσι λέγεται κι ένας παραπόταμος του Δούναβη, που τελικά ανάγεται στο κέλτικο vedunia = χείμαρρος. Οι ρωμαίοι την έλεγαν Vindobona (κι αυτά είναι κέλτικες λέξεις που σημαίνουν άσπρο οχυρό, το bona το είδαμε άλλωστε και στη Βόννη). Τη Βιέννη αρχικά την είχαμε πει Βιέννα στα νέα ελληνικά· ίσως η καθαρευουσιάνικη γενική (της Βιέννης) να έδωσε τη νέα ονομαστική.

Να μην ξεχάσουμε και την Ελβετία, που έχει πρωτεύουσα τη Βέρνη, Bern. Ετυμολογείται πιθανώς από ινδοευρωπαϊκή ρίζα ber- (ελώδης τόπος), αν και πολλοί προτιμούν να την παράγουν από το παλαιογερμανικό bero «αρκούδα». Πιο κάτω, στην Ιταλία, το Μιλάνο, Milano, είναι από το λατινικό Mediolanum, στα ελληνικά τα Μεδιόλανα, που θα τα θυμάστε από το διάταγμα των Μεδιολάνων, λέξη που ετυμολογείται από το medio και lanu = πεδιάδα στα γαλατικά, επειδή η πόλη χτίστηκε στο μέσο της πεδιάδας του Πάδου. Ύστερα έχουμε την αιώνια πόλη, τη Ρώμη, Roma. Η παράδοση θέλει το όνομά της να προέρχεται από τον ιδρυτή της τον Ρωμύλο, αλλά σχεδόν σίγουρα το όνομα του Ρωμύλου είναι που προέρχεται από τη Ρώμη. Το έτυμο της Roma είναι αβέβαιο, αλλά μπορεί να προέρχεται από κάποια παλιότερη ονομασία του Τίβερη.

Επιστρέφουμε στα Βαλκάνια. Η Λιουμπλιάνα (Ljubljana) έχει επίσης άγνωστη ετυμολογία, αν και οι ντόπιοι αρέσκονται να την παράγουν από το σλαβικο ljub- που θα πει αγαπητός. Στα γερμανικά λεγόταν Λάιμπαχ (Laibach). Στην Κροατία, το Ζάγκρεμπ (Zagreb) προέρχεται από το σλάβικο za (πέρα) και το greb (όχθη) διότι αρχικά ήταν πέρα από την όχθη του ποταμού Σάβου. Το αρχικό Ζα- το βλέπουμε και σε ελληνικά σλαβογενή τοπωνύμια, όπως τη Ζαγορά (πέρα απ’ το βουνό). Στη Βοσνία, το Σαράγεβο οφείλει το όνομά του στο τουρκικό saray, το σεράι που ξέρουμε κι εμείς, με σλάβικη κατάληξη.

Στη Σερβία, το Βελιγράδι, Beograd, είναι η «άσπρη πόλη» (beo λευκός, grad πόλη), ίσως από τα νερά του Δούναβη. Οι Βυζαντινοί έλεγαν «τα Βελέγραδα». Στο Μαυροβούνιο, η Ποντγκορίτσα (Podgorica) βρίσκεται περιτριγυρισμένη από βουνά· το όνομά της σημαίνει «κάτω από τα βουνά» (pod κάτω, gora βουνό). Από το 1946 έως το 1992 ονομαζόταν Τίτογκραντ, πόλη του Τίτο. Τα Σκόπια (Skopje) παίρνουν το όνομά τους από κάποιον ιλλυρικό λαό που ίδρυσε την πόλη τον 2ο αιώνα μ.Χ. Οι ρωμαίοι έλεγαν Skupi, ενώ οι Τούρκοι, που δεν μπορούν να προφέρουν το s- με άλλο σύμφωνο στην αρχή της λέξης, τα είπαν Uskup. Τα Τίρανα (Tiranë) πιθανώς σχετίζονται με τους αρχαίους Τυρρηνούς.

Πεταγόμαστε στη Ρουμανία, που παρά λίγο να την ξεχάσουμε. Το Βουκουρέστι (Bucureşti) μπορεί να ετυμολογείται από κάποιον Bucur, βοσκό, που ήταν ο ιδρυτής της πόλης. Θα κάνουμε μια παράκαμψη, ν’ ανέβουμε ως το Κισινάου της Μολδαβίας (Chisinau), από μια λέξη που θα πει ‘πηγάδι’. Θα πάμε και στο Κίεβο (Kyiv), που η παράδοση το θέλει να οφείλει το όνομά του στον πρίγκιπα Kiy που το ίδρυσε, αλλά στην πραγματικότητα είναι αγνώστου ετύμου. Και μετά γυρίζουμε προς τα κάτω, στη Σόφια. Οι Ρωμαίοι είχαν χτίσει εκεί μια πόλη που την είπαν Serdica, από το όνομα ενός θρακικού φύλου. Όταν ήρθαν οι Βούλγαροι, την ονόμασαν Σρέντετς (Sredets), αλλά οι Τούρκοι τη μετονόμασαν σε Sofiya, από το όνομα του τοπικού ναού της Αγίας Σοφίας, τον οποίο πάντως μετέτρεψαν σε τζαμί.

Για την Κωνσταντινούπολη, την πόλη που αξιώθηκε να ονομάζεται Πόλη, ξέρουμε ότι το Ισταμπούλ, Istanbul είναι μετεξέλιξη του ελληνικού «εις την πόλιν». Η Άγκυρα, Ankara οφείλει την ονομασία της σε φρυγική λέξη που σημαίνει φαράγγι. Η ελληνική ονομασία είναι αρχαία και είναι παρετυμολογία.

Γυρίσαμε στα πάτρια εδάφη. Για τη Θεσσαλονίκη δεν έχουμε καμιά αμφιβολία ετυμολογική, ξέρουμε πως την ονόμασε έτσι το 316 ο Κάσσανδρος, προς τιμή της συζύγου του της Θεσσαλονίκης που ήταν ετεροθαλής αδελφή του Μεγαλέξαντρου. Όμως για την Αθήνα, τα πράγματα δεν είναι τόσο καθαρά. Οι αρχαίοι ήθελαν το όνομα της πόλης να προέρχεται από τη θεά Αθηνά, αλλά (όπως και στη Ρώμη με το Ρωμύλο) το αντίστροφο έχει συμβεί: η θεά πήρε το όνομά της από την πόλη. Το όνομα της Αθήνας είναι προελληνικό, ίσως από μια παλιότερη θεότητα, την Αθήνη. Όπως και σε τόσες άλλες περιπτώσεις που είδαμε στο άρθρο αυτό, τα τοπωνύμια, επειδή είναι παμπάλαιες λέξεις, κρατάνε πεισματικά τα μυστικά τους.

Όμως εδώ τελείωσε το ταξίδι μας αυτό το γλωσσικό στην Ευρώπη. Ήταν λίγο κουραστικό, όπως όλα τα ταξίδια, αλλά ελπίζω να το διασκεδάσατε!

135 Σχόλια to “Ο γύρος της Ευρώπης σε 2100 λέξεις, επανάληψη”

  1. Νέο Kid Στο Block said

    Kαταγγέλω τον προβοκατόρικο και εθνοενδοτικό χάρτη! Eντάξει, η Μάλτα είναι μικρή ,οπότε λογικό το «Μάλτα γιοκ!» αλλά η Κύπρος;; Πού είναι η κύπρος Νικοκύρη; (θυμίζω πως είναι λίγο μεγαλύτερη από την Κρήτη).
    Αίσχος! (εκτός αν έχεις καμιά inside τέτοια ότι ετοιμάζουν βύθιση …οπότε στείλε διακριτικό μέηλ να τα μαζεύω. 🙂 )
    YΓ. Άντε, αν εξαιρέσω τα παραπάνω, ωραίο άρθρο!

  2. Άρτεμη said

    Καλημέρα
    για να κάνω τη χάρη τού Νέο Kid Στο Block 🙂
    Η ετυμολογία του ονόματος Κύπρος δεν είναι σίγουρη. Υπάρχουν διάφορες απόψεις. Μία άποψη λέει πως οφείλει το όνομα του στο βασιλιά Κύπρο του οποίου την κόρη Έννη νυμφεύτηκε ο Αχαιός Τεύκρος γιος του βασιλιά της Σαλαμίνας Τελαμώνα, όταν και ήρθε εξόριστος μετά τον Τρωικό πόλεμο και ίδρυσε την πόλη Σαλαμίνα στη Κύπρο. Μία άλλη άποψη υποστηρίζει ότι το όνομα προέρχεται από την Ελληνική λέξη για το Μεσογειακό κυπαρίσσι (Cupressus sempervirens, Κυπάρισσος η αειθαλής) ή ακόμα και από το Ελληνικό όνομα για το φυτό χέννα (Lawsonia alba), κύπρος. Μία άλλη άποψη είναι ότι η ρίζα του ονόματος είναι από την Ετεοκυπριακή και τη λέξη για το χαλκό. Ο Georges Dossin, για παράδειγμα, εισηγείται ότι οι ρίζες της λέξης βρίσκονται στην λέξη των Σουμερίων για το χαλκό (zubar) ή του μπρούντζου (kubar), από τα μεγάλα αποθέματα χαλκού που υπήρχαν στο νησί. Οι μεγάλες εξαγωγές χαλκού από την Κύπρο έδωσαν το λατινικό όνομα στο χαλκό μέσα από την φράση aes Cyprium, «μέταλλο της Κύπρου», που αργότερα συντομεύτηκε στο Cuprum
    από εδώ http://el.wikipedia.org/wiki/%CE%9A%CF%8D%CF%80%CF%81%CE%BF%CF%82#.CE.95.CF.84.CF.85.CE.BC.CE.BF.CE.BB.CE.BF.CE.B3.CE.AF.CE.B1_.CE.9F.CE.BD.CF.8C.CE.BC.CE.B1.CF.84.CE.BF.CF.82

  3. Νέο Kid Στο Block said

    2. A ωραίο Άρτεμη! Nα πω την αλήθεια, είχα την εντύπωση πως το θέμα της ετυμολογίας είχε λυθεί με «λύση=Χαλκός», αλλά προφανώς νόμιζα λάθος.
    Nα προσθέσω πως φραγγοτέτοια ονόματα έχουν και η Λεμεσός (Limassol) και η Αμμόχωστος (Famagusta). Η Πάφος και η Σκάλα (Λάρνακα) τη γλύτωσαν. 🙂

  4. Πάντως έχει δίκιο ο Κιντ, τι παράξενος χάρτης! Εκτός από την Κύπρο έχει βυθιστεί ολόκληρη η Βόρεια Αφρική, όχι όμως η Μέση Ανατολή.

  5. Λ said

    Νικοκύρη, είναι Σανκτ Πετεμπούρκ χωρίς το σ. Διόρθωσέ το αν θες.

  6. Γς said

    Α, και ονονασίες κρατών;
    Χαρβατία.

  7. IN said

    Χορταστικό το σημερινό, Νίκο. Αναπόφευκτες μικρές παρατηρήσεις, διορθώσεις, συμπληρώσεις:

    1. Η Χάγη στα Γαλλικά λέγεται La Haye (κατά λέξη, «φράκτης») Hague είναι Αγγλικό, όχι Γαλλικό, σου ξέφυγε.

    2. Για τη χώρα μας (όχι την Ελλάδα, την άλλη) να συμπληρώσουμε ότι το «ξ» (Λουξεμβούργο) που υπάρχει στο όνομά της στις περισσότερες γλώσσες (και στα Ελληνικά) προέρχεται από λάθος στην ανάγνωση. Το πρώτο συνθετικό (Lucilin) δύσκολα γίνεται «Λουξ» αλλά πολύ ευκολότερα «Λουτς» (με αυτό που στα Ελληνικά καμιά φορά λένε «τσιτακισμό», δηλαδή τη μετατροπή του κ σε τς πριν από το ι). Από εκεί βγαίνει και το ντόπιο όνομα που διαβάζεται (περίπου) «Λέτσεμπουρς» (και όχι «Λέξεμπουρς»). Νομίζω όμως ότι οι μεσαιωνικοί γραφείς, τουλάχιστον στις Κάτω Χώρες, χρησιμοποιούσαν το «x» και για το σύμπλεγμα «τς» (και όχι μόνον «ξ») με αποτέλεσμα όσοι (οι περισσότεροι) δεν ήξεραν το ίδιο το Λουξ. ή δεν είχαν πάει ποτέ εκεί για ν’ακούσουν πώς το λένε οι κάτοικοί του, να κάνουν λάθος ανάγνωση («Λουξ») και να μας προκύψει το Λουξεμβούργο (που παραπέμπει, εσφαλμένα, σε «Λουξ»). Αυτά δεν τα έβγαλα όλα από το μυαλό μου, κάπου έχει πάρει το μάτι μου ένα σχετικό άρθρο που, όμως, για να πω την αμαρτία μου, μόνο το ξεφύλλισα.

    3. Για το Βερολίνο και την «παρετυμολόγηση» (όπως τη λες εσύ) από τον θυρεό της πόλης (που δείχνει μία αρκούδα) να διευκρινίσουμε ορισμένα πράγματα γνωστά μόνον εις τους κατέχοντας τα μυστικά της εραλδικής: Στους θυρεούς είναι πολύ συνηθισμένα τα λεγόμενα (στα Αγγλικά) «canting arms» (το canting δεν έχω ιδέα πώς να το μεταφράσω, να το βρεις εσύ που είσαι μεταφραστής και δη πτυχιούχος της Αγγλικής φιλολογίας, αλλά arms είναι, χωρίς να μπαίνουμε σε λεπτομέρειες, αυτό που στα Ελληνικά θα λέγανε, οι περισσότεροι τουλάχιστον, θυρεός). Πρόκειται για θυρεούς που κάνουν λογοπαίγνιο, αν μπορούμε να το πούμε έτσι, με το όνομα του ιδιοκτήτη. Γι’ αυτό και στον θυρεό του Βερολίνου (αλλά και της Βέρνης) εμφανίζεται μία αρκούδα (Bär στα Γερμανικά). Φυσικά και δεν είναι το μόνο παράδειγμα, ο θυρεός της Οξφόδρης της Αγγλίας (της πόλης, όχι του Πανεπιστημίου, που είναι άλλος και έχει εντελώς άλλη, εξίσου εσφαλμένη, προέλευση) παριστά ένα βόδι (Ox) πάνω σε αναπαράσταση νερού (γαλάζιες και άσπρες κυμματιστές γραμμές), που συμβολίζουν το πέρασμα ποταμού (ford Αγγλιστί). Και πολλά άλλα παραδείγματα θα μπορούσα να βρω και να αναφέρω για το ίδιο φαινόμενο, αλλά λέω να κάνω καμιά πιο χρήσιμη δουλειά 🙂

    Ταύτα και την καλημέρα μου!

  8. Λ said

    5. Σανκτ Πετερμπούργκ βέβαια(ξέχασα το ρ). Επίσης, από το 1914 μέχρι το 19224 ονομαζόταν Πετρογκράντ εξ αιτίας του Α’ ΠΠ.

    Για το Μόσχα, που πόλη και ποταμός έχουν ακριβώς την ίδια ονομασία, για να ξεχωρίζουν, όταν αναφέρονται στον ποταμό λένε «Μοσκβά ρεκά».

  9. 7 Και ένα ψάρι, αν δεν κάνω λάθος, στον θυρεό του Διονύσιου Σολωμού.

  10. sarant said

    Kαλημέρα, ευχαριστώ πολύ για τα πρώτα σχόλια και τις διορθώσεις!
    Τον χάρτη δεν θυμάμαι πού τον είχα βρει.

    7: Στη Χάγη με παρέσυρε ο Μπαμπινιώτης που τον αντέγραφα με αυτόματο πιλότο και λέει «μεταφορά του γαλλικού Hague». Ακόμα ένα λάθος.

  11. sarant said

    7: Όσο για το άλλο, λογοπαικτικοί θυρεοί ίσως.

  12. Λ said

    Η Λευκωσία λέγεται και Χώρα όπως συνηθίζεται στα νησιά
    http://www.mam.com.cy/el-gr/books/history/6658/

  13. spiral architect said

    Καλημέρα. 🙂
    Κατά το 17ο αιώνα η Νέα Υόρκη ονομαζόταν New Amsterdam, έχοντας και κάστρο με το ίδιο όνομα. Επίσης η γνωστή μας συνοικία της ΝΥ, το Χάρλεμ πήρε τ’ όνομά της απ’ την ομώνυμη πόλη κοντά στο Άμστερνταμ όνομα- απομεινάρι της ολλανδικής αποικιοκρατίας.

    @3: H ετυμολογία της Αμμόχωστου. 😀

  14. Γιάννης said

    Πολύ βάλτος ρε παιδιά, στις ονομασίες προέλευσης! Τι στην ευχή;
    Κουιζάκι, ευκολάκι: ποια πόλη λέγεται Ακυίσγρανον στα ελλήνικος και γιατί;
    Επίσης: ποια διάσημη, πλέον, πόλη λεγόταν Αργεντόρατον;
    😀

  15. Νεο Kid Στο Block said

    4. Ωχ! Εχει δικιο ο Δυτης! 🙂
    ( ευκολα ξεφευγει αυτο, καθως αυθυποβαλεσαι πως η Αφρικη ειναι λιγο πιο νοτια, αλλα οσοι εχουμε προσγειωθει (αρα δεν θα πεθανουμε ποτε!) στο θρυλικο αυτοκινητοδρομιο του Βραχου,ξερουμε πως απεναντι κατι αχνοφαινεται…:-) )

  16. tsopanakos said

    @Γιάννης:

    To Argentoratum (αλλά και Argentorate αν θυμάμαι καλά) είναι το Στρασβούργο. Το Ακυίσγρανον το ακούω για πρώτη φορά, αλλά από διαίσθηση θα έλεγα Aix-la-Chapelle = Aachen ?

  17. Νεο Kid Στο Block said

    Το Ακυισγρανον ειναι ευκολο. Το αιξ λα σαπελ η αλλιως το πολυτεχνειο που εχει βγαλει τους περισσοτερους μηχσνολογους μηχ. Εξ Ελλαδος. Το θρυλικο Ααχεν.

  18. Ωραίο ταξιδάκι, θα σταθώ στα ιταλικά.
    Γιατί μόνο Ρώμη και Μιλάνο ; για λόγους ποδοσφαιρικής ισότητας και Τορίνο ( Γκρανάτα βεβαίως, βεβαίως) και Νάπολι σαν πρωτεύουσ του…Μαρόκου !!
    Νάπολι από το ελληνικό Νέα πόλις, Τορίνο από Τουρίνο κάτι σχετικό με πύργο, νομίζω.
    Για τη Ρώμη με τους Τορινέζους καλοκαιρινούς φίλους μας δεν έχουμε απορία για την καταγωγή της λέξης, Ρομ, Ρομά ….
    Και για την Αθήνα υπάρχει ΠΑΟΚgίδικη ερμηνεία αλλά δεν γράφεται σε βαζελοκρατούμενο σάΪτ.

    Επί τον εκλογών ο ΠΑΟΚ ανέδειξε 2 ευρωβουλευτές Ζαγοράκη, Καϊλή (πολύ καλό το γράψιμο με υψιλον και γιώτα που προτάθηκε) ενώ ο ΟΣΦΠ τρεις, δεν συγκρατώ τα ονόματά τους .

  19. spiral architect said

    @7: Den Haag Centraal – NS Headquarters Building
    (φωτό δική μου)

  20. Λ said

    Και όμως στα Ρωσικά ο τόνος είναι στη λήγουσα, «Πετερμπούργκ» το ξέρω. Κάτι άλλο, οι Ρώσοι συνήθως λένε «Πήτερ». Δεν ξέρω ακριβώς πότε άρχισε αυτό αλλά Πήτερ έλεγαν και στη τσαρική Ρωσία.
    Και με το ρωσοπρεπές Πετρογκράντ ήταν γνωστή μόνο για μια δεκαετία, και θα συνέχιζε να λέγεται έτσι αν δεν γινόταν η οκτωβριανή επανάσταση ή αν δεν πέθαινε εκεί ο Λένιν.
    Για την Πόλη, πρέπει να πούμε ότι υπάρχει ακόμα μια: Η Πόλη της Χρυσοχούς. Συνήθως λέμε η Πόλη ή, σαν συντηρητικοί επαρχιώτες, η Πόλις. Δέστε το λίκνο. Τα έχει όλα: Πόλις- Πόλη, Πόλεως – Πόλης
    http://www.polis-municipality-cyprus.com/

  21. tsopanakos said

    Ο μύθος της ίδρυσης της Βαρκελώνης από κάποιον καρχηδόνιο στρατηγό δε νομίζω να έχει ιδιαίτερη βάση. Παρόλαυτά τονίζεται συχνά από τους ντόπιους. Θυμάμαι ότι τον καιρό των διοικητικών κρίσεων της ποδοσφαιρικής ομάδας υπήρχε μια αντιπολιτευτική ομάδα που ονομαζόταν «Μπλε Ελέφαντες» υπενθυμίζοντας το υποτιθέμενο καρχηδόνιο παρελθόν της πόλης.

    Η Κων/πολη, δηλ. η Νέα Ρώμη, πρέπει να έγινε η κατεξοχήν Πόλη κατά το παράδειγμα της μαμάς Ρώμης (Urbs).

    Τέλος, να πούμε ότι εκτός από τη Μασσαλία και το Μονακό (κοτζάμ κράτος!) έχει ελληνική αρχή: Ηρακλής Μόνοικος.

  22. Γς said

    Στην Ευρώπη εκτός από τα ανεξάρτητα κράτη, υπάρχουν κρατίδια, πριγκιπάτα, κράτη με ψευδεπίγραφες ονομασίες, ψευδοκράτη αλλά και υπόδουλα.

    Υπήρχε και το ανεξάρτητο κράτος του Τσιρώνη.

    Υπήρχε κι ο Αγιος Σεβαστιανός. Με κυβέρνηση, εκλογές, γραμματόσημα, με πρεσβευτές, Με θυρεούς, στολές και τέτοια. Και με τον Εθνικό του Υμνο.

    Αγωνίζεται ακόμα για την ανεξαρτησία του.
    Είναι κάπου στο Βύρωνα και στις καρδιές μας.

    Κάπου κάπου μαζευόμαστε και φοράμε τις στολές μας, τα σπαθιά μας, τα καπέλα μας. Βλέπουμε και τα αλμπουμ μας, φιλμάκια σουπερ 8 και μετριόμαστε. Κι όλο λιγοστεύουμε

  23. IN said

    21 γ: Πάντως και εκεί πρέπει να υπάρχει τουλάχιστον παρετυμολόγηση από τους «Μοναχούς», γιατί ο θυρεός του Μονακό έχει δύο Μοναχούς ως «παραστάτες» (supporters), να κρατάνε δηλαδή εκατέρωθεν την ασπίδα (θυρεό).

  24. Jimakos said

    @13

    Άλλο ένα κατάλλειπο είναι και το Μπρούκλιν, από το ολλανδικό τοπονύμιο Breukelen, που μας θυμίζει και τον παλιό ολλανδό διεθνή τερματοφύλακα Χανς φαν Μπρόικελεν.

    @18
    To Toρίνο πάντως (και η πόλη αλλά και η ομάδα) έχουν σαν σύμβολο τον ταύρο. Πιθανώς οι ντόπιοι το ετυμολογούν από’κει. (toro κλπ).

    Ενδιαφέρον ετυμολογικό επίσης έχουν και οι πόλεις της Ισπανίας που έχουν αραβική προέλευση (πχ. Κόρδοβα, Αλάμπρα, Γρανάδα κλπ), αλλά αυτό είναι ολόκληρο κεφάλαιο.

  25. 23 Τέτοιους; 😀

  26. # 7.3

    Τι μπορεί να μάθει κανείς.
    Για το αρχικό επίθετό μου Cerulli νόμιζα πως η πτοέλευση ήταν το λατινικό ceruleus, γαλάζιος πλην όμως στον θυρεό φιγουράρει ένα ελαφοειδές με τα κέρατά του !!! (cervide στα γαλλικά !!!)

  27. IN said

    22: Αυτοί εδώ σας πέρασαν, έχουν βγάλει και πινακίδες αυτοκινήτων. Είδα κάτι τέτοιες μια φορά σε ένα αυτοκίνητο (όχι βέβαια στην κανονική θέση, μέσα από το πίσω παρμπρίζ) και ανακάλυψα την ύπαρξη του Πριγκιπάτου. Ισχυρίζονται ότι τάχα ξεχάστηκαν από μία διεθνή συνθήκη, στα πλαίσια της ενοποίησης της Ιταλίας και, επομένως, παραμένουν ανεξάρτητοι. Για κακή τους τύχη, κανείς δεν παίρνει τον ισχυρισμό αυτό στα σοβαρά…

  28. Νεο Kid Στο Block said

    Δυτη, νομιζω πως το μυστηριο των συμβολισμων και των υφερποντων επιδιωξεων αυτου του χαρτη θα λυθει το βραδακι ,οταν ποσταρει ο καπετανιος.
    Στοιχηματιζω την μισην μου περιουσιαν !

  29. # 24, β

    Το ξέρω σαν οπαδός της, αυτό που αναφέρω κάπου το έχω διαβάσει.
    Φέτος χάσαμε την Ευρώπη στο τσακ αλλά του χρόνου…

  30. IN said

    23: : ) Όχι, τέτοιους.

  31. Λ said

    24. Έχουμε κι’ εμείς χωριό Αλάμπρα, λίγο έξω από τη Λευκωσία.

  32. IN said

    26: Μην το παίρνεις προσωπικά, τα κέρατα παίζουν πολύ σε θυρεούς. Χαρακτηριστικό παράδειγμα το άλλοτε Βασίλειο της Βιτεμβέργης, που είχε κέρατα στο θυρεό του. Από εκεί βρέθηκαν και στο σήμα της Porsche.

  33. sarant said

    A, ευχαριστώ πολύ για όλα τα νεότερα σχόλια, μάθαμε πολλά 🙂

  34. Λ said

    13. Να σαι καλά, μας έκανες και γελάσαμε. Πάντως η παραλία της Αμμοχώστου είναι από τις ωραιότερες στον κόσμο. Όπως αυτές της Ελαφονήσου αν έχετε εικόνα. Και σαν ωραία παραλία είχε και ωραίες γκόμενες. Θυμάμαι ένα φίλο που μας έλεγε πως πήγαινε από το χωριό του στην Αμμόχωστο, που βρισκόταν 12 μίλια μακριά, με το ποδήλατο. Και ο ίδιος απορούσε για την προσπάθεια, μόνο και μόνο για το φάτε μάτια ψάρια, αν και μια φορά στις τόσες είχε και τα τυχερά του.

  35. Γς said

    24:
    >To Toρίνο πάντως (και η πόλη αλλά και η ομάδα) έχουν σαν σύμβολο τον ταύρο

    Σαν πολλά τοπωνύμια με ταύρους μας έλεγε ο Μιχάλης και κάτι άρχισα να ψυλλιάζουμε.

    -Πως την είπες την “Ελληνική” πόλη κοντά στη Νάπολη;
    -Ταύρος.
    -Τι Ταύρος;
    -Ταύρος της Ελλάδας.

    Είχε μπλέξει το Τόρρε με το Τόρο

  36. Γς said

    26:
    Γιασάν ρε τζι, με τα γαλλικά σου κέρατα

  37. Λ said

    Νομίζω πρέπει να προστεθεί και η Οδυσσός στη λίστα τώρα που είναι το δεσμείν και λύειν για την παγκόσμια ειρήνη.

  38. spiral architect said

    Κιντ, αυτός ο χάρτης σε ικανοποιεί; Περιέχει και την Κύπρο, και τη Μάλτα και μέρος της (χαμένης) Αφρικής. Είναι η Ευρώπη (ευρωζώνη) που όλοι αγαπάμε. 😛
    Δώσε προσοχή βόρεια στη Σκανδιναβία. 😉

  39. Γς said

    27:
    >Για κακή τους τύχη, κανείς δεν παίρνει τον ισχυρισμό αυτό στα σοβαρά…

    Εμείς όμως παίζαμε. Πιτσιρίκια. Κι ακόμα παίζουμε άμα λάχει.

    Και που να δεις φωτο του Γς με την επίσημη στολή.
    Είχα διατελέσει πρόεδρος, αλλά με καθαίρεσαν γιατί κόντεψα να το διαλύσω. Το κρατίδιο

  40. Λ said

    Για τον κερασφόρο θεό της αρχαίας Έγκωμης και νυν Αμμοχώστου, του 12 αι. πΧ, ψάξτε εδώ:
    http://www.famagusta.org.cy/default.asp?id=265

  41. spiral architect said

    @40: Kαι ο Τζί ξέρει τον Γιώτην τον Εγκωμίτην! 🙂

  42. sarant said

    34: Μίλια είχατε, ε; Και ακόμα έχετε;

  43. cronopiusa said

    Καλή σας μέρα

    οι κάτοικοι του χωριού Cabra (Σεβίλλη) ονομάζονται egabrienses

    … y al igual que yo todos los cabrileños o egabrienses que dicho puente pertenece al término municipal de nuestra localidad, Cabra del Santo Cristo

    Σε μια Ευρώπη αποχής είχαμε ίσως τη μεγαλύτερη συμμετοχή και βγάλαμε και αριστερά, εμένα όμως με εντυπωσίασε ο Pablo Echenique-Robba
    του Podemos
    .

  44. smerdaleos said

    Ωραίο θέμα Νίκο.

    Σχετικά με την Σερδική-Σόφια, έχουμε δύο διαλεκτικές σλαβικές παραλλαγές:

    Τα κοινά βήματα είναι:

    1)Σερδική > Serdĭkĭ
    2) προστριβοποίηση Serdĭtsĭ
    3) νοτιοσλαβική μετάθεση των υγρών: Serdĭtsĭ > Srědĭtsĭ
    4) απώλεια του «ασθενούς» τελικού yer και τροπή του προηγούμενου «ισχυρού» σε /e/ όπως στο gradĭkĭ «Γαρδίκιον» > gradec «καστρίδιον» που στο στόμα των Αυστριακών έγινε Graz: Srědets

    http://en.wikipedia.org/wiki/Graz#Etymology

    Τώρα η μορφή Srědets εξελίχθηκε σε δύο διαλεκτικές μορφές:

    α) Το εκαβιανό Sredets που παρέθεσες (και στην περιοχή της Σόφιας η επιχωρική διάλεκτος είναι εκαβιανή λ.χ. mlěko > mleko μιαςκ αι βρίσκεται δυτικά της γραμμής Θεσσαλονίκης-Νικοπόλεως)

    β) Το γιακαβιανό (mlěko> mlyako) ανάλογο Sryadets στο οποίο συνέβη επένθεση sr>str όπως λ.χ. στο Στρέμπ(ρ)ενο (σημερινά Ασπρόγεια Φλώρινας) της δυτικής Μακεδονίας, όταν συγκρίνεται με την γνωστή Σρεμπρένιτσα στην Βοσνία. Η κοινή ρίζα και των δύο είναι η λέξη srebro «άργυρος,ασήμι» (στις δυτικές σλαβομακεδονικές διαλέκτους επίσης η «ντροπή» λέγεται stramota έναντι του παννοτιοσλαβικού sramota)

    http://en.wiktionary.org/wiki/srebro
    http://en.wiktionary.org/wiki/sramota

    Η τελική μορφή ήταν Stryadets από το οποίο προέκυψε η βυζαντινή εναλλακτική ονομασία «Τριαδίτζα» για την πόλη.

    Ανάλογη εξέλιξη έχουμε στο όνομα «Στρίαμος» για το Σίρμιον (Srem) που εμφανίζεται στο «Χρονικό της Μονεμβασιάς».

    http://en.wikipedia.org/wiki/Srem

  45. Λ said

    Όχι, τώρα έχουμε χιλιόμετρα. Πάνε και τα γρόσια (μέ ένα γρόσι αγόραζα παγωτό προπολεμικά) και οι οκάδες αλλά και οι υάρδες, που ακόμα τις θυμάμαι γιατί λύναμε προβλήματα στο σχολείο. Έχουμε όμως πολλά τοπωνύμια όπως το Πέντε Μίλι, που είναι το σημείο στο οποίο έκαναν την απόβαση οι Τούρκοι.
    Για τις οκάδες έχουμε τη φράση «Και η οκκά τετρακόσια (δράμια, εννοείται)».

    Αυτό μου θύμισε την προχτεσινή συζήτηση: «Δεν τα χει τετρακόσια» = χάνει λάδια κλπ, κλπ.

  46. Πέπε said

    α) Lutetia: Ένας ελληνικός τύπος «Λουκοτοκία». που μάλλον πάλι στον Αστερίξ τον είδα, πόθεν;

    β) Istanbul (κανονικά με τελίτσα και στο κεφαλαίο γιώτα) Στανμπούλ > Ιστανμπούλ (κατά τα διάφορα μπρούκλικα Christodoulopoulos > Poulos κλπ. – του ντόπιου δεν του φαίνεται σιδηρόδρομος γιατί όλες αυτές οι συλλαβές βγάζουν κάποιο νόημα, έχουν ετυμολογία, αλλά για τον ξένο είναι τζάμπα μπελάς). Το Σταμπούλ όντως ακούγεται από μη Τούρκους (π.χ. το ελληνικό «Σταμπουλούς» = Κ’πολίτης), και οι Τούρκοι προσθέτουν και το ευφωνικό i στην αρχή.

  47. Πέπε said

    Φτου! Άλλα άγραφα, αλλά την έπαθα πάλι με τις αγκύλες…

  48. Πέπε said

    Άλλα έγραφα, όχι άγραφα… (Άγραφα κατέληξαν όμως)

    Μα τι έχω πάθει σήμερα;

  49. sarant said

    44: Την παρετυμολογική Τριαδίτζα δεν την ήξερα!

  50. Πέπε said

    Το 46β εκ νέου:

    Istanbul (κανονικά με τελίτσα και στο κεφαλαίο γιώτα) εκ του «Εις την Πόλιν»: Νόμιζα ότι «εδώ» αυτή την ετυμολογία την έχουμε απορρίψει προ πολλού. Και πράγματι, άλλωστε, δεν πείθει: Φαίνεται πολύ πιο λογική η υπόθεση ότι ο Τούρκος, ακούγοντας το σιδηρόδρομο «Κωνσταντινούπολις», συγκράτησε μόνο μερικές βασικές συλλαβές, Σταν+Πολ > Στανμπούλ > Ιστανμπούλ (κατά τα διάφορα μπρούκλικα Christodoulopoulos > Poulos κλπ. – του ντόπιου δεν του φαίνεται σιδηρόδρομος γιατί όλες αυτές οι συλλαβές βγάζουν κάποιο νόημα, έχουν ετυμολογία, αλλά για τον ξένο είναι τζάμπα μπελάς). Το Σταμπούλ όντως ακούγεται από μη Τούρκους (π.χ. το ελληνικό «Σταμπουλούς» = Κ’πολίτης), και οι Τούρκοι προσθέτουν και το ευφωνικό i στην αρχή.

  51. Λ said

    Λοιπόν σήμερα που δεν πήγα δουλειά ήταν πολύ ωραίος ο γύρος του κόσμου (αν λαβουμε υπόψη το γεγονός ότι εκτός από την παρέα σας περιελάμβανε και μουσική υπόκρουση από κανάλι κλασικής μουσικής της πόλης Πόρτλαντ του Όρεγκον, μέσω διαδικτυοφώνου). Ασχολήθηκα ταυτόχρονα και με (ευχάριστες) δουλειές, όπως ας πούμε, το καθάρισμα και μαγείρεμα ολόφρεσκων φασολιών (με σύζυγο βίγκαν, το ΦΡΕΣΚΟ φασολάκι είναι ωραία προσθήκη στο διαιτολόγιο).

  52. smerdaleos said

    @49, Νίκο:

    Ατταλειάτης [3.2] σχετικά με την κίνηση των βυζαντινών δυνάμεων για την κατάπνιξη της επανάστασης του Πέτρου Δελεάνου:

    http://en.wikipedia.org/wiki/Peter_Delyan

    […] θᾶττον ἐξ ἁπάσων τῶν ἐπαρχιῶν συνεστήσατο στρατιὰν καὶ μετὰ τῶν δυνάμεων τῇ Σαρδικῇ, τῇ νῦν λεγομένῃ Τριαδίτζῃ, καὶ δι΄αὐτῆς τῷ Ἰλλυρικῷ προσβαλών, κατακράτος τοὺς ἀποστατήσαντας ἐτροπώσατο …

  53. Λ said

    Την Οδησσό την έκανα Οδυσσό λόγω των οδυνών (του τοκετού γένεσης του νέου κρατιδίου) αλλά δεν έπιασε τόπο.

  54. Πέπε, το έχουμε όντως ξανασυζητήσει αλλά η κλασική ετυμολόγηση παραμένει, νομίζω. Εδώ και ένα σχετικό λινκ από εκείνη τη συζήτηση. Αρκεί να παρατηρήσει κανείς τις αντίστοιχες ονομασίες για την Κω (εις την Κω: Ιστάνκιοϊ), τη Νικομήδεια (Ιζνικμίντ, τώρα Ιζμίτ), τη Νίκαια (Ιζνίκ), την Τήλο (Ιστεντίλ), και πάει λέγοντας.

  55. Γρηγόρης Κοτορτσινός said

    #7, 11
    Από την αρχαία ελληνική νομισματική που είχα διδαχτεί κάποτε, θυμάμαι ότι οι απεικονίσεις που περιέγραφαν το όνομα της πόλης στα νομίσματα (π.χ. το ρόδο στη Ρόδο, η φώκια στη Φώκαια) λέγονταν «λαλούντα σύμβολα». Ταιριάζει και με το canting των Άγγλων.

  56. 7, 11, 55 Μια και είπαμε για «λαλούντα σύμβολα», να μια γουστόζικη ιστορία. Διάβαζα στο «Αϊβαλί» του Κόντογλου για την αρχαία Πορδοσελήνη, που ονομάστηκε αργότερα Ποροσελήνη από τους Αθηναίους οικιστές της, καταπώς λέει ο Στράβωνας «τας δε δυσφημίας των ονομάτων φεύγοντες». Φαίνεται όμως ότι η παλιότερη ονομασία προήλθε από την αιολική μορφή πόρδος (μη γελάτε) για τον πάρδο, τη λεοπάρδαλη (όποιος αμφιβάλλει για την ύπαρξη τέτοιων ζώων στην περιοχή, ας δει το περίφημο καπλάνι της βιτρίνας στο παλαιοντολογικό μουσείο των Μυτιληνιών στη Σάμο). Επιβεβαιωτικά, λοιπόν, όπως διαβάζω σ’ αυτό το πολύ ενδιαφέρον άρθρο (σημ. 143, δεν μπορώ να δω αριθμούς σελίδων), απεικονίζονται τέτοια ζώα στα νομίσματα της αρχαίας Πορδοσελήνης.

  57. Βοήθεια, με έπιασε η σπαμοπαγίδα!

  58. sarant said

    53: 🙂

    57: Ναι, και δεν κατάλαβα γιατί.

  59. (μερσί –φταίει μάλλον που χρησιμοποίησα το όνομα του ακατονόμαστου 😉 )

  60. leonicos said

    Το ‘εις την πόλιν’ δεν είναι παρετυμολογία αλλά αφέλεια. Την Κωνσταντινούπολη την γνώριζαν ασφαλώς οι τούρκοι πολλούς αιώνες πριν την κατακτήσουν, ενώ οι άρχοντες της Νίκαιας, που έδιωξαν τελικά τους λατίνους, χρησιμοποίησαν ως συμμάχους ένα τουρκικό φύλο που είχε ήδη εγκατασταθεί στην Μ. Ασία, τους οθομάνους. Από το ‘Κωνσταντινούπολη’ σε μια γλώσσα που η ετυμολογία της λέξης δεν λέει τίποτα, παρεφθάρει απλώς σε Stambul και Istambul, κρατώντας τα δυο ηχητικώς τουλάχιστο βασικά μορφήματα ‘σταν’ και ‘μπουλ’, το ο > ου ακροφωνικά.

    Για την Μάλτα, αν και δεν αναφέρεσαι στις χώρες αλλά μόνο στις πρωτεύουσες κυρίως, ενδιαφέρουσα είναι η εκδοχή Μάλτα τσουλάω

    Και κάτι άλλο! Γιατί υποτίμησες τη δουλειά που έκανες εδώ για μας;

    @14 Γιάννη, επειδή τις χτίζανε πάνω σε ποτάμια και σ’ επίπεδα μέρη. Μη βλέπεις που εμείς στην Αθήνα τα μπαζώσαμε και τα τρία!

    @16 Τσοπανάκο… κάνεις τον ανήξερο αλλά…

    @20 Αγαπητή Λ (εκτός από θαυμαστής σου, πρόσφατα αντελήφθην πως είσαι και γυναίκα! Αν μου στείλεις η-μέιλ, θα πάρεις ποιητική συλλογή. Αν θες ν’ αποφ΄τυγεις τα μπερδέματα… μη στείλεις)
    Ο Πέτρος ρωσικά είναι Пётр και διαβάζεται ‘pjotr’, ενώ η πόλη είναι Пётр(ο)град και προφέρεται ‘piotr(a)grat’, ενώ όπου υπάρχει ё τονίζεται. Και παρεμπιπτόντως και Tașkent / Tașkent σημαίνει το ίδιο, Πετρούπολη. Το Πετερσμπουργκ (με σ) είναι η γερμανική εκδοχή, από την οποία προήλθαν οι υπόλοιπες ευρωπαϊκές. Επομένως δεν υπάρχει φυσιολογικό ‘πητερμπούργκ’ από ρώσο, εκτός αν θέλησε να το πει επί το ευρωπαϊκόν, αλλά και πάλι ‘πητηρμπούργκ’ θα το έλεγε.

    @21 Τσοπανάκο… επίσημα τουλάχιστο, ετυμολογείται από το ‘μοναχός’

    @44 Έγραψες ιστορία

    Φταίω για το σεντόνι; Όχι, να μου επίτε!

  61. sarant said

    60: Για κάποιο λόγο, οι ντόπιοι την πόλη τους τη λέγανε και τη λένε χαϊδευτικά Πϊτερ.

  62. Πέπε said

    @54: Πάντως το Ιστάνκιοϊ μου φαίνεται σύμπτωση, δεδομένου ότι κιοϊ -τουλάχιστον ως επίθημα, δεν ξέρω αν λέγεται και αυτοτελώς- σημαίνωει χωριό, π.χ. Κιούπκιοϊ = το χωριό με τα κιούπια (= το χωριό με τους αγγειοπλάστες, πρβλ. διάφορα ελληνικά «Τσικαλαριό» / «Λαϊνάδικα» κλπ.) κι ένα σωρό άλλα.

    Βέβαια με 5 παρόμοια παραδείγματα «Ισταν-…» ίσως αλλάζει το πράγμα…

  63. Λ said

    Άσχετο αλλά πονάει
    Η Σύρος λέει θα αποκτήσει μολ. Πiraiki το λέει το βήμα.
    http://www.tovima.gr/finance/finance-business/article/?aid=593450

  64. 62 Τρία και η Πόλη τέσσερα. Δεν φτάνουν; 😦
    Συν ότι το -κιόι είναι σαφώς παρετυμολόγηση (αλλιώς από πού βγαίνει; «χωριό του Ιστάν»;)

  65. Γιάννης said

    @16, 17
    Μπράβο παιδιά, το βρήκατε, ήταν όντως εύκολο. Να προσθέσω μόνον ότι το Ακυίσγρανο βγαίνει από το Aquae Granni = ιαματικά νερά. (Δε λέω λεπτομέρειες, τα ξέρετε)

  66. gg said

    Ακόμη ένα κουίζ αν και μάλλον θα είναι εύκολο. Προσπαθήστε να αποφύγετε τη χρήση του δικτύου, ώστε τουλάχιστον να έχει ένα μικρό ενδιαφέρον. Δώδεκα ευρωπαϊκές πρωτεύουσες ξεκινάν στα ελληνικά από το γράμμα βήτα, ποιες;

  67. Γιάννης said

    Βελιγράδι, Βουκουρέστι, Βουδαπέστη, Βιέννη, Βερολίνο, Βαρσοβία, Βαντούζ, Βέρνη, Βρυξέλλες, Βατικανό. Χμμμ μόνο 10

  68. Δημήτρης Μ. said

    60. Αγαπητέ Λεώνικε, η Αγία Πετρούπολη, ονομάστηκε εξαρχής Σανκτ Πετερμπούγκ (στα γερμανικά) και το όνομα αυτό ποτέ δεν μεταφράστηκε στα ρώσικα!!!!! Μάλλον η δυτικοφιλία του Μεγάλου Πέτρου… Επίσης, άλλο περίεργο, είναι αδιαφανής η σημασία της ονομασίας. Δε είναι σαφές, δηλαδή, εάν πρόκειται για την Αγία Πόλη του Πέτρου, ή για την Πόλη του Αγίου Πέτρου! Νομίζω ότι το είχαμε πει αυτό και σε κάποια παλιό νήμα.

  69. Λ said

    60. Γεια χαρά Λεώνικε!
    Αναρωτιόμουν που είχες χαθεί. Την ηλεκτρονική διεύθυνση την έστειλα από την πρώτη ημέρα αλλά δεν την είδες. Δεν ήξερα ότι είσαι ρωσομαθής.
    Σανκτ Πετερμπούργκ είναι και ήταν το όνομα.
    http://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%BA%D1%82-%D0%9F%D0%B5%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%B1%D1%83%D1%80%D0%B3
    Αν δεν έχεις πειστεί ακόμη, για γκούγκλισε «санкт петерсбург» για να δεις τι λέει ο γκούγκλης.
    Διαφωνώ και με το πιοτρογκράντ. Ναι μεν λέμε Πιότρ αλλά για την πόλη λέμε Πετρογκράντ, όπου το ε (επειδή δεν τονίζεται) είναι αρκετά κλειστό και πάει προς ι ενώ το ο (επειδή και πάλι δεν τονίζεται) πάει προς το α. Ελπίζω να μη γίνουμε του Γιάρβι -Γιέρβι πάλι. Για να ακούσεις πως προφέρεται πατάς ένα κουμπάκι στο λίκνο:
    http://ru.forvo.com/word/%D0%BF%D0%B5%D1%82%D1%80%D0%BE%D0%B3%D1%80%D0%B0%D0%B4/
    Για την Τασκένδη δεν το ήξερα, ευχαριστώ.

  70. Γς said

    60 @ Λεώ
    >Αγαπητή Λ (εκτός από θαυμαστής σου, πρόσφατα αντελήφθην πως είσαι και γυναίκα! Αν μου στείλεις η-μέιλ, θα πάρεις ποιητική συλλογή. Αν θες ν’ αποφ΄τυγεις τα μπερδέματα… μη στείλεις)

    Δεν σας έχω πει να τον προσέχετε;

    Και πήγαμε τις προάλλες με το Νίκο πάνω στην Αγία Τριάδα της Ραφήνας για κάνα ποτήρι και θυμήθηκε τον συνταξιούχο συνάδελφό του φιλόλογο που μένει κει πέρα. Τον πήρε τηλέφωνο και

    -Με έχει φάει να περάσω για να μου δώσει το τελευταίο του βιβλίο.
    Πήγαμε και άρχισε να μας λέει για το γκοbιούτερ του και για το πόσο καλά το κατέχει.

    -Πάω τα κείμενα έτοιμα για τύπωμα στον εκδότη μου.

    Κι επειδή ο Νίκος δεν τσιμπάει [παριστάνει τον άσχετο] με πιάνει μονότερμα.
    Και σιγά μην τσίμπαγα κι εγώ. Μπαλιά δεν απέκρουσα.

    -Μα δεν ξέρετε από γκοbιούτερ; Τι δουλειά κάνετε;
    -Κλειδαράς. 2204 6666666.
    -Γνωρίζετε ότι για μας τους έλληνες τα γκοbιούτερ κλπ κλπ

    Όχι ρε πούστη μου! Αρχισε τα λερναία.
    Και μετά τα 5 εκατομμύρια. Μετά οι ισπανοί βουλευτές. Να και η μια ψήφος που χάσαμε απ τα Αγγλικά.

    Είδε κι απόειδε πως δεν υπάρχει ενδιαφέρον, σηκωθήκαμε κιόλας, έδωσε στο Νίκο το νέο του βιβλίο και σε μένα δυο τρία άλλα με αφιέρωση και κάναμε να φύγουμε.

    Δεν μπόρεσα όμως να κρατήσω χαρακτήρα μέχρι το τέλος.

    Πάω στο πληκτρολόγιο και γράφω στο γκούγκλ
    «Μύθοι Αλήθειες Ελληνική Γλώσσα»

    -Καληνύχτα.
    -Καληνύχτα.

    Και κάνω κλικ στο Βίντεο.

  71. Γιάννης said

    κι η Βαλέττα 11

  72. Ηλεφούφουτος said

    Λεώ 60, η προφορά του Петроград ήταν Πετρογκράντ (εντάξει, πι(ι)τραγκράτ, ακριβέστερα). Το όνομα της πόλης, μπορεί να προέρχεται απ το Пётр, αλλά επειδή το ё διατηρείται μόνο αν τονίζεται, εν προκειμένω έγινε e επει΄δή ο τόνος κατέβηκε στη λήγουσα.

    Διόρθωσέ το όμως κι εσύ Νικοκύρη, κατά τις υποδείξεις της Λ, την προφορά της πόλης που αλλάζει όνομα ανάλογα με τις καθεστωτικές μεταβολές, όπως έκανες και με τη Χάγη.

  73. Δημήτρης Μ. said

    66, 67. Βαλέτα, Βίλνιους.

  74. gg said

    Σα να παραήταν εύκολο.. 🙂

  75. Λ said

    Και κάτι που δεν νομίζω να ξέρετε, η Ρωσική Ομοσπονδία διατήρησε την ονομασία Λενινγκράντ στον στρατιωτικό τομέα. Λενινγκράντσκι Βογιέννι Όκρουγκ λοιπόν ήταν και παραμένει.

    http://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%9B%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%BD%D0%B3%D1%80%D0%B0%D0%B4%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B9_%D0%B2%D0%BE%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D0%B9_%D0%BE%D0%BA%D1%80%D1%83%D0%B3

  76. Πέπε said

    @64:

    > > Τρία και η Πόλη τέσσερα. Δεν φτάνουν; 😦

    Μα ακριβώς, αυτό είπα.

    > > Συν ότι το -κιόι είναι σαφώς παρετυμολόγηση (αλλιώς από πού βγαίνει; «χωριό του Ιστάν»;)

    Δεν μπορώ να προχωρήσω τη συζήτηση. Διατύπωσα μερικές εικασίες, αλλά τα δεδομένα μου δεν αρκούν για τίποτε παραπάνω. Δεν ξέρω λ.χ. αν Ιστάν σημαίνει οτιδήποτε σε οποιαδήποτε γλώσσα…

  77. Earion said

    Το σημερινό Κισινάου της Μολδαβίας οι παλαιοί το έλεγαν Κισνόβιον.

  78. Avonidas said

    «Ο Ιουλιανός, που είχε αγαπήσει το Παρίσι όπου έζησε χρόνια, έγραφε για «την φίλην Λουτεκίαν, ονομάζουσιν δε ούτως οι Κελτοί των Παρισίων την πολίχνην». «

    Πώπω, θυμάμαι τι τρελό γέλιο είχα ρίξει όταν πρωτοδιάβασα τον Μισοπώγωνα, και φανταζόμουν τον Ιουλιανό να ξεχειμωνιάζει στο Παρίσι, στυλ Ρωμαίου εκατόνταρχου στο Αστερίξ, και να φτιάχνει σάουνα για να ζεσταθεί 😀

    Ειδικά δε όταν το διάβασα στη μάνα μου, που έχει μεγαλώσει στο Παρίσι… εκείνη βέβαια, βρήκε ακόμα πιο αστείο το σημείο που γράφει ο Ιουλιανός για το ποτάμι που περνάει από κει, ότι τα νερά του είναι κρυστάλλινα και πεντακάθαρα. 😉

  79. Avonidas said

    Ils sont fous, ces Romains! (το πάτησα νωρίς το κουμπάκι)

  80. Ηλεφούφουτος said

    75 …και στον διοικητικό επίσης όσον αφορά τη διοικητική περιφέρεια στην οποία ανήκει η πόλη: ленинградская область (περιφέρεια Λένινγκραντ).

  81. Λ said

    Ηθελα ένα μουσικό διάλειμμα που να έχει σχέση με την Πετρούπολη και σκέφτηκα τη Ντάμα Πίκα που είναι μια κατ’ εξοχήν πετροπολιτάνικη όπερα.

  82. sarant said

    Ευχαριστώ πολύ για τα νεότερα!

    70: Ωχ πού έπεσες!

  83. Οι Μανιάτες είναι Εβραίοι said

    Ρε παιδιά, γιατί δεν λέτε ένα μπράβο στη Δούρου, που διάλεξε για σήμα – κατατεθέν της μιά πανέξυπνη Αλβανιδούλα και όχι μιά αποβλακωμένη από τον Ιουδαιοχριστιανισμό Ρωμηά;

    http://www.protothema.gr/politics/article/382568/poio-einai-to-agnosto-koritsi-pou-agaliase-i-dourou/

  84. Λ said

    Ο Τσάικ θαύμαζε τον Μπιζέ και στην Ντάμα Πίκα έβαλε λίγη γεύση από το Marche et choeur des gamins την Κάρμεν

  85. Γρηγόρης Κοτορτσινός said

    Μπράβο στη Δούρου!

  86. Νέο Kid Στο Block said

    Mπράβο κι από μένα στη Ρένα!
    (Δύτη, έχασα! Πού να στείλω τα 150 ευρώ και τη μισή υποθήκη;)

  87. Οι Μανιάτες είναι Εβραίοι said

    Ρε παιδιά, γιατί δεν κράζετε την Τατιάνα Στεφανίδου που έδειξε ρεπορτάζ για την νέα γκόμενα του αρχιναζί Κασιδιάρη και τον επαίνεσε γιατί πηδάει ωραίες γυναίκες;

    http://jungle-report.blogspot.gr/2014/05/lifestyle.html

  88. tsopanakos said

    @60 Η προφανής, αλλά λανθασμένη συσχέτιση του Μονακό (ή μήπως ΜονακοΥ; 😛 ) με τον «μοναχό» στηρίζεται στον θρύλο της κατάληψης του οχυρού από τα ξαδέρφια Γκριμάλντι μεταμφιεσμένα σε καλόγερους. Αυτή η ιστορία εμφανίζεται και στο θυρεό της πόλης-κράτους.
    Βλ. http://www.lepoint.fr/c-est-arrive-aujourd-hui/8-janvier-1247-deguise-en-moine-le-genois-grimaldi-s-empare-du-chateau-de-monaco-08-01-2012-1416490_494.php
    και http://en.wikipedia.org/wiki/François_Grimaldi

  89. sarant said

    87: Προβληματίζομαι αν θα σε μπανάρω.

    88: Μπορούμε να πούμε «του Μονακού», αν μη τι άλλο σαν αντίβαρο στα νεοφανή «του Μεξικό».

  90. Οι Μανιάτες είναι Εβραίοι said

    Ρε παιδιά, γιατί δεν λέτε μιά καλή κουβέντα για τον Πρωθυπουργό του Ισραήλ Βενιαμίν Νετανιάου, που ξεφτίλισε σήμερα τον ιησουΐτη πάπα Φραγκίσκο, ο οποίος δεν ήξερε πως ο Εβραίος Ραββίνος Ιησούς Χριστός μιλούσε Εβραϊκά;

    http://www.newsit.gr/default.php?pname=Article&art_id=292301&catid=7

  91. Avonidas said

    #89: Τι ακριβως ειναι αυτό που σε προβληματίζει, Νικοκύρη; Ο άνθρωπος κάνει κουβέντα μόνο με τον εαυτό του εδώ και κάτι βδομάδες.

  92. pit said

    Germania?

  93. spiral architect said

    O καθένας λέει την άποψή του και επειδή ρε παιδιά λέμε την αποψή μας, μας έχουν μπανάρει απ’ το πρώτο θέμα και το newshit. Αν μου κόψει και η φόρθνετ το ιντερνέτ, πού θα λέω την άποψή μου; Λυπηθείτε ρε παιδιά την άποψή μου και μη τη γράφετε εκεί που γράφουν οι υγιείς τον κατσαριδιάρη, τις γκομενάρες του και τους συνοδοιπόρους του
    Πλιζ δηλαδής!

  94. Παλαιών Πατρών Ιωάννης said

    54: Δύτη, βλέπω ότι Ιστέντιλ / Ιστέντιν ήταν η Τήνος. Η Τήλος λεγόταν Ίλγιακι / Ίλκιλ.

    Και ένα κουίζ (όχι για τον Δύτη): Ποιο ελληνικό νησί λεγόταν Ιστάνμπουλγια;

  95. Dimitris said

    87 :
    Στον Καιάδα η Τατιάνα (pun not intended 🙂 )

  96. sarant said

    94: Γκουγκλίζεται. Αλλά βρίσκεται και κοντά (που λέει ο λόγος) στην ελληνική ονομασία.

  97. Παλαιών Πατρών Ιωάννης said

    96: Χωρίς σκονάκια παρακαλώ! 🙂

  98. 94 Σωστά, βιάστηκα 😦

  99. χαρη said

    καλησπέρα κι από μένα, καιρό είχαμε να τα πούμε (ευχαριστώ, παρακαλώ κλπ)

    μια γενική παρατήρηση για την («Αγία») Πετρούπολη : σ’ όλες τις μεταφράσεις τού Ντοστογιέφσκυ (Αλεξάνδρου κ.ά) που είχα διαβάσει ήταν απλώς «η Πετρούπολη», μετά την πτώση τών τειχών έγινε μια επέλαση θρησκευόμενων και στα γλωσσικά όπως φαίνεται (ίσως και διεθνώς, δεν ξέρω) και Αγία την ανεβάζουν, Αγία την κατεβάζουν. Δεν ξέρω πώς την λένε τώρα πάντως οι ντόπιοι

    54 : και η Σμύρνη Ιζμίρ, ή όχι; όπου το αρχικό – ι – μπορεί να είναι και το άκουσμα τού ελ άρθρου

    78 : για να μην τον κοροϊδεύουμε μονίμως τον Ιουλιανό, *όντως αυτός τό ίδρυσε το Παρίσι* (τόχα πρωτοδεί στον «Ιουλιανό» τού Γκορ Βιντάλ, αλλά το βρήκα και σ’ ένα ελληνοαλβανικό βλογ (ως γνωστόν η δυναστεία ήταν αλβανική 🙂 βλ. κεφάλαιο «Ο Ιουλιανός στο Παρίσι,Καίσαρας καί Αυτοκράτορας – Το Παρίσι γίνεται έδρα τού Ιουλιανού καί πρωτεύουσα της Γαλλίας)

    παρεπί, οι Γάλλοι πάντως τον τιμούν δεόντως τον Ιουλιανό, καθότι το όνομα υπάρχει αβέρτα στη γλώσσα τους (ας σκεφτούμε και τον Ιουλιανό Σορέλ στο «Κόκκινο και τό Μαύρο» τού Σταντάλ) ενώ εμείς εδώ δεν νομίζω να το έχουμε – τουλάχιστον όχι αβέρτα!

  100. gryphon said

    90
    Mην λες βλακειες.Το εχεις ξαναγραψει πολλες φορες αυτο το περι ραββινου Ιησου.Δεν θελω να ανοιξω τωρα συζητηση για τετοια πραγματα αλλοι αρνουνται και οτι υπηρξε καν σαν ιστορικο προσωπο αλλα απο την καθιερωμενη ας πουμε αφηγηση δεν προκυπτει απο πουθενα οτι ηταν ραββινος η οτι ειχε παει σε ιερατικες σχολες η οτιδηποτε.Οταν οι Γραμματεις και Φαρισαιοι της εποχης ηρθαν για πρωτη φορα σε αντιπαραθεση μαζι του του ρωτουσαν να μαθουν ποιος ειναι αυτος .Κανεις δεν τον ηξερε ουτε τον ειχε δει ποτε πριν.
    Εσυ πως το λες οτι ανηκε στον κυκλο τους;Που υπαρχει τετοια πληροφορια;

  101. Παλαιών Πατρών Ιωάννης said

    99: Δεν ξέρω αν συμφωνεί ο Δύτης, αλλά νομίζω ότι το αρχικό φωνήεν του Ίζμιρ έχει πιο πολύ να κάνει με τη δυσανεξία της τουρκικής γλώσσας στις λέξεις που αρχίζουν με δύο σύμφωνα.

  102. Λ said

    Αναπόφευκτα πρέπει να αναφέρουμε τον χάλκινο ιππέα του Αλέξανδρου Πούσκιν
    http://get-tune.net/?a=music&q=%EB%FE%E1%EB%FE+%F2%E5%E1%FF+%EF%E5%F2%F0%E0+%F2%E2%EE%F0%E5%ED%FC%E5

  103. Σωτήρς said

    Για την Ισταμπούλ είχα μια απορία αλλά νομίζω ότι με πείσατε.
    Είχα διαβάσει, δεν θυμάμαι που, μια εκδοχή «Islam + bul» υποτίθεται «Πόλη του Ισλάμ». Για kent και sehir ξέρω αλλά για bul/bol όχι. Και δεν μου καθόταν καλά γιατί να αλλάξει το ισλάμ σε ισλάν.

  104. Σωτήρς said

    Που το είδα εγώ το ισλάμ σε ισλάν ένας Θεός ξέρει.
    Ισλάμ σε Ιστάμ λοιπόν.

  105. 103-4 Ισλαμπόλ, «γεμάτη από Ισλάμ». Παρετυμολόγηση μετά την άλωση, δες το λινκ στο #54.

    101 Θαρρώ πως έτσι είναι. Αλλά δεν ήμουνα κι εκεί 🙂

  106. Παλαιών Πατρών Ιωάννης said

    105: Πρέπει να είναι το ίδιο bol (άφθονος, περίσσιος) που μας έδωσε τη λέξη μπόλικος.

  107. Παλαιών Πατρών Ιωάννης said

    Islam galore 🙂

  108. gryphon said

    Στην Αγια Πετρουπολη υπαρχει και η πιο ωραια (η η πιο παραξενη αναλογα με τα ματια) ρωσικη ορθοδοξη εκκλησια Του Χριστου Σωτηρος η της Αναστασεως η της Αναληψεως δεν ειμαι και σιγουρος πως την αποκαλουν οι ρωσοι μαλλον ισχυουν και τα τρια .
    Church of the Savior on the Spillεd Blood οπως την λενε αγγλικα αλλα αυτο το spilled blood δεν το καταλαβαινω.
    Τελος παντων οποιος παει εκει πρεπει να την δει.Χτιστηκε στο σημειο οπου δολοφονηθηκε τελικα μετα απο καμμια δεκαρια αποτυχημενες αποπειρες ο ιδιαιτερα λαοφιλης και αγαπητος (παρα τα περι αντιθετου παραμυθια) τσαρος Αλεξανδρος Β’.

    http://www.saint-petersburg.com/cathedrals/church-resurrection-jesus-christ.asp

  109. IN said

    88: Μπράβο, ενδιαφέρον. Πλουτίζουμε τις γνώσεις μας…

  110. Ηλεφούφουτος said

    102 Χα χα χα, έτοιμος ήμουνα κι εγώ αλλά είπα να μην το τραβήξω τόσο.

    Άσε που με το συγκεκριμένο του δεν με εκφράζει ο Αλεξάντρ Σεργκέγιεβιτς.

    Για να το εξισορροπήσω λοιπόν
    http://get-tune.net/?a=music&q=%EC%EE%F1%EA%E2%E0+%EA%E0%EA+%EC%ED%EE%E3%EE+%E2+%FD%F2%EE%EC+%E7%E2%F3%EA%E5

  111. Λ said

    108, 110. Αχ, πλησιάζουν και οι λευκές νύχτες. Η καλύτερη εποχή να πάει κανείς στο Πήτερ. Ορκίστηκα αν τα καταφέρω να ξαναπάω θα συμμετέχω σε μια από τις περιηγήσεις με λογοτεχνικό θέμα. Ας πούμε μια διαδρομή του Ρασκόλνικοβ, αν και τώρα μπορεί κανείς να το κάνει και στο διαδίκτυο. http://ascitweb.clas.virginia.edu/projects/jconnolly/index.php?sid=5&pid=1

    Στη Μόσχα θα έκανα ένα περίπατο του Μαιτρ και της Μαργαρίτας.
    http://www.bulgakovmuseum.ru/en/excursions/walks

  112. sarant said

    111: Αχ……

  113. BLOG_OTI_NANAI said

    Ασφαλώς μπορούμε να υποθέσουμε ότι ο Ιησούς γνώριζε και την εβραϊκή, που ήταν η γλώσσα της Αγίας Γραφής (Παλαιάς Διαθήκης), όπως μπορούμε να υποθέσουμε ότι γνώριζε και σε ένα βαθμό τα ελληνικά και ίσως -αλλά όχι απαραίτητα- σε ένα βαθμό τα λατινικά.

    Όταν όμως λέει κάποιος τη φράση, «ο Ιησούς μιλούσε την τάδε γλώσσα», τότε αυτό υποθέτουμε είναι ότι αναφέρεται στην καθημερινή γλώσσα επικοινωνίας, η οποία ήταν ασφαλώς η Αραμαϊκή και μάλιστα, η γαλιλαϊκή Αραμαϊκή που θεωρείται ότι είχε κάποιες ιδιαιτερότητες στην προφορά («οι παρεστώτες έλεγον τώ Πέτρω Αληθώς εξ αυτών εί και γάρ Γαλιλαίος εί και η λαλιά σου ομοιάζει» Μαρκ. 14,70).

    Το ορθότερο στην είδηση αυτή ( http://www.newsit.gr/default.php?pname=Article&art_id=292301&catid=7 ), είναι η φράση:

    «Μιλούσε Αραμαϊκά αλλά ήξερε και εβραϊκά», ανταπάντησε ο Νετανιάχου.»

    Δεν μπορείς όμως να πεις ο Ιησούς μιλούσε εβραϊκά. Άλλο ήξερε εβραϊκά, και άλλο μιλούσε εβραϊκά. Κανείς σχεδόν δεν μιλούσε εβραϊκά στην καθημερινότητα της Παλαιστίνης. Τα εβραϊκά ήταν κυρίως η γλώσσα της λατρείας και την διδάσκονταν στις ραββινικές σχολές, αλλά στην καθημερινή ζωή όλοι Αραμαϊκά μιλούσαν. Μάλιστα, οι εκτός Παλαιστίνης Ιουδαίοι μιλούσαν, έγραφαν και διάβαζαν στα ελληνικά.

  114. BLOG_OTI_NANAI said

    Επίσης, να προσθέσω ότι για τη φράση:

    «ο καθηγητής γλωσσολογίας […] είπε επίσης ότι εκείνη την εποχή Εβραϊκά μιλούσαν οι κατώτερες τάξεις – δηλαδή οι άνθρωποι στους οποίους απευθυνόταν κυρίως ο Χριστός.»

    έχω την εντύπωση ότι μπορώ να βρω 20 με 30 παραπομπές για το ακριβώς αντίθετο…
    Για παράδειγμα, ο Καραβιδόπουλος στην 3η έκδοση της «Εισαγωγής» του αναφέρει κατά λέξη: «ο λαός δεν καταλάβαινε πια την εβραϊκή«.

    Επίσης ο Μπρατσιώτης στην «Εισαγωγή» του γράφει ότι από την βαβυλώνια αιχμαλωσία, «ο ιουδαϊκός λαός […] ήρξατο κατά μικρόν να απομανθάνη την εβραϊκήν και να προσοικειώται ως μητρικήν αυτού γλώσσαν την αραμαϊκήν».

    Τέλος πάντων, από το πολύ διαδίκτυο θα αρχίσουμε να αμφιβάλουμε για τα πάντα.

  115. andreas said

    #9: και ένα κομμένο κεφάλι με φωτιά από κάτω στο οικόσημο του ζακυνθινού κόντε Καψοκέφαλου.

  116. Γιώργος Κόφτης said

    Συγχαρητήρια κύριε Σαραντάκο.

    Για την Πράγα υπάρχει και δεύτερη θεωρία, ότι προέρχεται από την σλ. λέξη prah=σκόνη και αυτό διότι το χώμα των δρόμων της περιοχής δημιουργεί πολλή σκόνη!

    Επίσης για την Σόφια η κρατούσα άποψη είναι ότι προέρχεται από την εκκλησία της Αγίας Σοφίας, που βρίσκεται ανατολικά του Ναού Αλεξάνδρου Νέβσκι. Ωστόσο υπάρχει και εδώ δεύτερη θεωρία, ότι δόθηκε το όνομα προς τιμήν της Σοφίας, θυγατέρας του Ιουστινιανού, η οποία έκανε ιαματικά λουτρά στη Σόφια, που βρίσκονται στο κέντρο της πόλης.

  117. sarant said

    114: Κι εμένα με παραξένεψε αυτό

    115: Οικειοποιήθηκε το παρατσούκλι 🙂

    116: Ευχαριστώ!

  118. Οι Μανιάτες είναι Εβραίοι said

    Ρε παιδιά, γιατί δεν λέτε ένα μπράβο στον κρυφομαρξιστή Πάπα Φραγκίσκο που (πρίν φιλήσει το χέρι του δικού μας Βαρθολομαίου Αρχοντώνη) στις αρχές του Μάη φίλησε το χέρι του κορυφαίου μαρξιστή ιερέα Μικέλε Ντε Πάολις, ο οποίος είναι ανοιχτά ομοφυλόφιλος και αγωνίζεται για τα δικαιώματα των Ομοφυλοφίλων;

    Αλλά υπάρχει και κάτι άλλο σημαντικότερο: Κατόπιν γενικής απαιτήσεως των Χριστιανών Ομοφυλοφίλων, ο Πάπας Φραγκίσκος σκέπτεται να βγάλει από την Καινή Διαθήκη το ρατσιστικό εδάφιο του Εβραίου Ραββίνου Σαούλ (Προς Ρωμαίους 1,27), όπου καταδικάζεται η Ομοφυλοφιλία και είχε ως αποτέλεσμα να τιμωρηθούν με βασανιστικό θάνατο εκατομμύρια ομοφυλόφιλοι τους τελευταίους 15 αιώνες.

    Ενώ, όπως όλοι ξέρουμε, ο Κύριός μας Ιησούς Χριστός ουδέποτε ξεστόμισε κακιά κουβέντα για τους αρεσκόμενους στην οπισθογέμιση.

    http://redskywarning.blogspot.gr/2014/05/blog-post_2005.html

  119. ΕΦΗ ΕΦΗ said

    Πολλά ωραία η ιδέα για το νήμα ετούτο Νικοκύρη.Απολαυστικό το ταξίδι στη γριούλα μας την Ευρώπη.Όλοι «γράψατε». Ελάχιστες από τις πληροφορίες σας ήξερα. Τις ρούφηξα σα χάνος.
    Και για το Τριέστι πείτε κάτι, που λεν και ξαναλέν οι παλιοί δικοί μου ότι μέχρι εκεί έφτασε ένας χαρισματικός θείος και αποκόμισε σπουδαίες γνώσεις βοτανικής,( μεταξύ των άλλων κατάφερε να μετατρέψει την όξινη ψύχα του πυρήνα του κίτρου σε γλυκειά). Τον θέρισαν όμως κι αυτόν τα βόλια των Γερμανών και πάει.
    Τριέστι, Φιρέντσα*(Φιορεντίνα;),Βενετιά.
    *Φιορέτζα ολότελα,μου τη λένε 🙂

  120. sarant said

    Σχόλιο φίλου σε μέιλ για τους θυρεούς (μερικά τα έχουμε πει ήδη εδώ):

    Οι θυρεοί αυτοί ονομάζονται «ομιλούντες», «λαλούντες» ή «φανεροί». (Armes Parlantes). Τέτοιοι θυρεοί απαντώνται σε μεγάλο ποσοστό στις Επτανησιακές οικογένειες. Για παράδειγμα η οικογένεια Σολομού (Ζάκυνθος και Κεφαλονιά) έχει το ψάρι σολομό. Η οικογένεια Καρτάνου (Κέρκυρα) φέρει συμβολική παράσταση των τριών εποχών του έτους (Άνοιξη, Καλοκαίρι, Φθινόπωρο) αλλά όχι της τέταρτης (Quarta non). Η οικογένεια Γερακάρη (Κεφαλονιά) ένα γεράκι. Η οικογένεια Καψοκέφαλου (Ζάκυνθος) μια κεφαλή φλεγόμενη.

  121. sarant said

    118: Μπαν!

  122. Λ said

    «…σαν κάτι ταξίδια που έκαναν παλιά οι Αμερικάνοι [«Είδαμε σε 36 λεπτά το Λούβρο, αν μας άφηναν να το δούμε με ποδήλατο θα κάναμε πιο γρήγορα»]»
    Δεν ήταν/είναι, δυστυχώς, μόνο οι Αμερικάνοι. Θυμάμαι πριν μερικά χρόνια στην αίθουσα των γλυπτών του Παρθενώνα (από εδώ και στο εξής υιοθετώ την ορολογία που πρότειναν οι φίλοι Μαρουλάκι και Γρηγόρης Γκορτσινός) και στις δύο ώρες που μου πήρε η περιήγηση με όντιο, μπήκαν και βγήκαν χιλιάδες ιαπωνόπουλα και πολλοί άλλοι. Είχαν όλοι φωτογραφικές μηχανές, έβγαζαν καμιά 15ριά φωτογραφίες και σε λίγο εξαφανιζόντουσαν.

    Πιστεύω για να μας επιτραπεί να επισκεφθούμε έτσι τόπο πρέπει πρώτα να κάνουμε νηστείες και αγρυπνίες (οκ, υπερβάλλω αλλά ούτε και αυτό που γίνεται σήμερα είναι αποδεκτό, αν λάβουμε υπόψη πόσο επιβαρύνει το περιβάλλον ο τουρισμός).

    Θυμάμαι στα απομνημονεύματα της δεύτερης γυναίκας του Ντοστογιέβσκυ, Άννας, πως περιέγραφε το ταξίδι σ’ ένα συγκεκριμένο προορισμό για να δουν ένα πολύ συγκεκριμένο πίνακα (και πρέπει να θυμόμαστε τις δυσκολίες εκείνης της εποχής).
    Στη Ρωσία πχ, δεν αφήνουν τεράστια πλήθη μέσα σε εκθεσιακούς χώρους, σε αντίθεση με το Λονδίνο που βλέπεις 30 άτομα μπροστά από ένα έκθεμα. Να μην πούμε καλύτερα για τη Μόνα Λίζα στο Λούβρο…

  123. Μαρία said

    122
    Μια και ο λόγος για Ρωσία σου στέλνω ένα ρωσικό μεζεδάκι για το Σάββατο.

  124. Λ said

    19. Καλησπέρα φιλενάδα. Που ήσουνα καλέ; Μας έλειψες.

  125. spiral architect said

    Ενδιαφέρουσα χιουμοριστική γραφιστική δουλειά:
    Mapping Stereotypes
    (την ολοκληρωμένη δουλειά του γραφίστα Yanko Tsvetkov θα τη βρείτε εδώ)

  126. sarant said

    126: Πολύ καλό!

  127. Γς said

    115:
    Και θυμήθηκα το άλλο οικόσημο που είχαν έξω απ το σπίτι τους οι Βίτι, τα γεροντοπαλήκαρα στην Πομπηία .
    Εκείνο με την παλάντζα και τα κολιόνι

    Δεν λέω περισσότερα. Είναι πρωί και μας διαβάζουν και παιδιά.

  128. Μανούσος said

    Αρχίζω από την Σερδική-Σαρδική ήδη το 343 μΧ ρυθμίζονται σε αυτήν την σημαντική Σύνοδο διάφορα δογματικά (σεσχέση με τον Αρειανισμό) και κανονίζονται και άλλα ουσιώδη οργανωτικά θέματα που ισχύουν ως σήμερα.

    Μονακό =Μονοίκου Λιμήν (Στράβων και Κλαύδιος Πτολεμαίος)

    Ξεχάσαμε το Saguntum/Ζάκανθα/Ζάκυνθο αιτία του Β΄ Καρχηδονιακού Πολέμου (Αννίβας κλπ)…το Ντάντσιχ της Εποχής….

    Σημειώνω το φιλολογικό λογοπαίγνιο-«νεοπαρετυμολογία» Αμφιπύργιον=Αμβούργο του οποίου ο θυρεός κατά σύμπτωση (;) έχει κατ’ ἄμφω κωδωνοστασίου πύργους!!!!
    http://el.wikipedia.org/wiki/Αμβούργο

    Ενδιαφέρον έχει η σύνδεση ετυμολογικά της Γαυδος με το Γκότσο (Γάουντες. σ παχύ στην Μαλτέζικη) και Κάδιξ (λατινικά Gades) με πιθανό φοινικικό υπόβαθρο.

    Παραλείπω την Ιταλία καθώς έχει πολλά που μπορούν να ειπωθούν (Βενετία-Ιλλυριοί)

    Τα υπόλοιπα με το Ισταν- κλπ. είναι παρετυμολογίες σε ό,τι αφορά τα νησιά με ιταλικό υπόβαθρο (μάλλον λόγω χαρτογραφίας και πορτολάνων).
    Η Κωνσταντινούπολη μέχρι και την εποχή του Μουσταφά Κεμάλ επισήμως είναι ακόμη Κουνσταντνιγιέ αν και το Ισταμπούλ έχει σε μεγάλο βαθμό επικρατήσει πια.
    Το Ισλαμπούλ είναι ένα μεταγενέστερο λογοπαίγνιο όχι παρετυμολογία.
    Και οι τρεις ισλαμικές γλώσσες (αραβικά περσικά οθωμανικά) δεν επιτρέπουν λέξη που να αρχίζει από δύο σύμφωνα (κατ’ επίδραση της περσικής κατά βάση και της αυτοκρατορικής αραμαϊκής).
    Βλ. επίσης το Μαράκανδα>Σαμαρκάντ, όπου εκεί ο όποιος Ελληνισμός έχει εξαφανιστεί από την εποχή των Σασανιδών.
    Πάντως εστάν στα περσικά (استان) θα πει τόπος, σταθμός κλπ. εξ ου και η κατάληξη στα ονόματα χωρών Πακιστάν, Νουριστάν, Μπαλουτσιζτάν, Ρατζαστάν, Τατζικιστάν, Ουζμπεκιστάν, κλπκλπ.

    Μιας και είπα αραμαϊκά: Το βιβλίο του Δανιήλ γραμμένο περί το 165 προ Χριστού εν μέρει στα Αραμαϊκά δείχνει χρονολογικά την αρχή του τέλους της Εβραϊκής γλώσσας (η οποία υποκαθίσταται από μία ιδιαίτερη διάλεκτο την παλαιστινιακή Αραμαϊκή).

    Άρα ο Χριστός δεν μιλούσε Εβραϊκά αφού και το Ελί Ελί (ή Ελωί αναλόγως την προφορά) λαμά σαβαχθανί είναι αραμαϊκή φράση.

    Έκτοτε η αραμαϊκή είναι εν χρήσει μέχρι και στους νεωτέρους χρόνους μεταξύ των ραββίνων τουλάχιστον, καθώς το Βαβυλωνιακό Ταλμούδ είναι μισό στην εβραϊκή μισό στην αραμαϊκή.

    Να σημειώσουμε επίσης τις διπλές ονομασίες γερμανικές σλαβικές πλήθους τοπωνυμίων των σλαβικών κρατών (Ντάντσιχ-Γκντανσκ, Μπρέσλαου-Πρεσλάβα, Λβώφ-Λέμπεργκ) αλλά και τοπαλαιό σλαβικό τοπωνυμικό υπόβαθρο της Γερμανίας όπως πχ μέσα στο ίδιο το Βερολίνο Μπραντενμπουργκ-Μπρεναμπόρ και συνολικά σε όλη την Ανατολική Γερμανία και στο ανατολικό μέρος της πάλαι ποτέ Δυτικής.

    Κλείνοντας να σημειώσω ότι οι δύο ανθρώπινες μορφές δεξιά και αριστερά ενός θυρεού αρχικά είναι οι πρωτόγονοι άνθρωποι όπως εμφανίζονται στους μεσαιωνικούς δυτικοευρωπαϊκούς θρύλους και καμμία σχέση δεν έχουν με τον Ηρακλή στον θυρεό του πάλαι ποτέ διαλάμψαντος Βασιλείου της Ελλάδος..

  129. sarant said

    Πολύ ωραία όλα αυτά, έχουν ψωμί για να γράψει κανείς καναδυό άρθρα!

  130. Μανούσος said

    Επίσης Μπέογκραντ είναι πλέον και ο Βόλος……

  131. sarant said

    Χαχά, σωστά!

  132. Μίδας said

    Κύριε Σαραντάκο,

    Για την Άγκυρα γράφετε «Η Άγκυρα, Ankara οφείλει την ονομασία της σε φρυγική λέξη που σημαίνει φαράγγι. Η ελληνική ονομασία είναι αρχαία και είναι παρετυμολογία.». Ποιος την ετυμολογεί ως «φαράγγι» και ποια είναι η παρετυμολογία; Στο Ινδοευρωπαϊκό *ang- (τόξο, καμπύλη) δεν ανάγεται η λέξη άγκυρα;

  133. sarant said

    133: Ασφαλώς η λέξη άγκυρα (το ναυτικό εργαλείο) ανάγεται στην ινδοευρωπ. ρίζα που λέτε. Το τοπωνύμιο προήλθε από μια φρυγική λέξη που σημαίνει φαράγγι (έτσι λένε τα λεξικά) την οποία οι αρχαίοι Έλληνες τη συσχετίσανε παρετυμολογικά με την άγκυρα το εργαλείο. Αυτό δεν είναι παράξενο Για παράδειγμα, και τους χουρμάδες οι αρχαίοι Έλληνες τους άκουσαν ντεκέλ ή κάπως έτσι από μια γλώσσα μεσανατολίτικη και τους είπαν δακτύλους.

  134. Μίδας said

    134: Ευχαριστώ για την απάντηση σας. Νομίζω ότι η ετυμολογία «φαράγγι» είναι βασισμένη στην υπόθεση Έλληνα συγγραφέα, καθώς οι «Φρύγες» ακαδημαϊκοί δεν αναφέρουν κάτι τέτοιο. Αντιθέτως αναφέρουν τον μύθο του Μίδα που βρίσκει μία άγκυρα εκεί (Παυσανίας 1.4.5 «ἄγκυρα δέ, ἣν ὁ Μίδας ἀνεῦρεν»). Σε Ελληνικές πηγές βλέπω αναφορά στην ρίζα *ank- που αποδίδεται ως «φαράγγι, χαράδρα, κοίλωμα» και όχι σε «τόξο, καμπύλη, κοίλωμα» κ.ο.κ. Μου φαίνεται πολύ στοχευμένο και βασισμένο κυρίως στο γεγονός ότι η άγκυρα βρίσκεται πάνω σε ένα οροπέδιο. Φυσικά, μπορεί η άγκυρα που βρήκε ο Μίδας να ήταν η κοιλότητα στο οροπέδιο της Άγκυρας και όχι μία άγκυρα πλοίου.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: