Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Μια μικρούλα ξεσπάει σε κλάματα πριν από 80 χρόνια

Posted by sarant στο 15 Ιουνίου, 2014


Πριν από 80 χρόνια, τον Αύγουστο του 1934, πραγματοποιήθηκε στη Μόσχα το πρώτο συνέδριο των σοβιετικών συγγραφέων. Θέλοντας να επιδείξει τα επιτεύγματα από το πρώτο πεντάχρονο πλάνο, και με σκοπό την οικοδόμηση ενός μετώπου μπροστά στην ανερχόμενη ναζιστική απειλή,. η σοβιετική κυβέρνηση προσκάλεσε στο συνέδριο αυτό πολλούς συγγραφείς από το εξωτερικό, όχι μόνο κομμουνιστές αλλά και αριστερούς, σοσιαλιστές, αντιφασίστες. Φυσικά, οι σοβιετικοί παρουσίασαν στους ξένους επισκέπτες ό,τι πιο εκλεκτό είχε να επιδείξει η πνευματική και υλική παραγωγή του σοσιαλιστικού κράτους, θέλοντας να εντυπωσιάσουν τους επισκέπτες από τον καπιταλιστικό κόσμο. Από την Ελλάδα πήραν μέρος ο Κώστας Βάρναλης και ο Δημήτρης Γληνός. Με την επιστροφή τους στην Ελλάδα, άρχισαν και οι δυο να δημοσιεύουν τις εντυπώσεις τους σε συνέχειες, ο μεν Βάρναλης στην εφημερίδα Ελεύθερος Άνθρωπος, ο δε Γληνός στον Νέο Κόσμο.

Να πούμε ότι τον μεσοπόλεμο, σε έναν κόσμο όπου δεν υπήρχε η επαφή με άλλες χώρες και πολιτισμούς, που σημερα την εξασφαλίζουν μέχρι κορεσμού η τηλεόραση, το Διαδίκτυο και τα ντοκιμαντέρ, άνθιζε η ταξιδιωτική λογοτεχνία που πρόσφερε τέτοιες εικόνες στο αναγνωστικό κοινό. Μετά την εγκαθίδρυση του σοβιετικού καθεστώτος, ένας ιδιαίτερος τομέας της ταξιδιωτικής λογοτεχνίας και δημοσιογραφίας ήταν οι επισκέψεις στην ΕΣΣΔ, από δημοσιογράφους, λογοτέχνες ή επιστήμονες που επισκέπτονταν τη χώρα για να περιγράψουν το πρωτόγνωρο πείραμα που πραγματοποιόταν εκεί και που το δυτικοευρωπαϊκό κοινό δεχόταν, ανάλογα, με ελπίδα ή με φόβο αλλά πάντως με άσβεστο ενδιαφέρον. Από την Ελλάδα ξεχωρίζουν οι δυο επισκέψεις του Καζαντζάκη που αργότερα εκδόθηκαν σε βιβλίο, ενώ το 1930 βιβλίο εξέδωσε και ο γιατρός Γιάννης Αντωνιάδης που είχε βρεθεί στην ΕΣΣΔ για επιστημονικούς λόγους («Η ζωή όπως την είδα στις σοβιετικές χώρες»). Πολλές ήταν και οι δημοσιογραφικές επισκέψεις, που δεν ξέρω αν κάποιος τις έχει καταγράψει.

Αν όλα πάνε καλά, σκοπεύω να εκδώσω στο τέλος του χρόνου τις ταξιδιωτικές εντυπώσεις του Βάρναλη από την ΕΣΣΔ με τον χαρακτηριστικό τίτλο που τους είχε δώσει η διεύθυνση της εφημερίδας, «Τι είδα εις την Ρωσίαν των Σοβιέτ», από τις εκδόσεις Αρχείο όπου πέρυσι είχα εκδώσει τα «Γράμματα από το Παρίσι» του Βάρναλη.

Σήμερα διαλέγω για προδημοσίευση ένα απόσπασμα στο οποίο ο Βάρναλης διηγείται μια παράσταση παιδικού θεάτρου που παρακολούθησε στο περιθώριο του συνεδρίου. Το ενδιαφέρον και η αγάπη του (εκπαιδευτικού, μην το ξεχνάμε, έστω κι αν είχε απολυθεί από το ελληνικό κράτος) Βάρναλη για τα παιδιά και την εκπαίδευσή τους φαίνεται συνεχώς στις εντυπώσεις του από την ΕΣΣΔ, όπως άλλωστε φαινόταν και στις παριζιάνικες εντυπώσεις του.

Αλλά η αφήγηση έχει και μια μικρή πολύ ενδιαφέρουσα λεπτομέρεια. Σε κάποιο σημείο της παράστασης, ένα τετράχρονο κοριτσάκι ξεσπάει σε κλάματα βλέποντας τους «κακούς» να πιάνουν αιχμάλωτα τα άγρια ζώα της ζούγκλας. Η μικρούλα αυτή σήμερα είναι μητέρα και γιαγιά -και μάλιστα ο γιος της είναι διάσημος. Δεν θα το βάλω κουίζ, αλλά θα το αποκαλύψω στο τέλος του άρθρου.

Δημοσιεύω παραλείποντας κάποια αποσπάσματα για να μην μακρύνει πολύ το άρθρο. Προσαρμόζω στη σύγχρονη ορθογραφία, με μονοτονικό φυσικά.

Η καλλιτεχνική μόρφωσις του παιδιού [Οι αρχικοί και ενδιάμεσοι τίτλοι των άρθρων έμπαιναν από την εφημερίδα και ήταν σε απλή καθαρεύουσα, σε αντίθεση με τη δημοτική του Βάρναλη]

Μέσα στο πρόγραμμα του Φεστιβάλ ήτανε κι ένα έργο για παιδιά: «Ο αραπάκος κι η μαϊμού» [Μπαλέτο για παιδιά σε μουσική του Λεονίντ Πολοβίνκιν, που έκανε πρεμιέρα το 1927], που δόθηκε στο «Παιδικό θέατρο». Κάτι ξέρανε οι οργανωτές αυτής της μοναδικής στον κόσμο πνευματικής γιορτής, για να παρουσιάσουνε στους ξένους καλλιτέχνες και κριτικούς ένα τέτοιο έργο.

Γιατί, αν όλες οι εντυπώσεις, που πήραμε από το ρούσικο θέατρο είναι ό,τι πολυτιμότερο έχει θησαυρίσει ως τώρα η καλλιτεχνική μας πείρα, οι εντυπώσεις από το «Παιδικό θέατρο» είναι κάτι ολότελα καινούργιο, μια αποκάλυψη άγνωστου κόσμου.

Κι αν όλη η εκπολιτιστική δράση της Επανάστασης περιοριζότανε μονάχα στο να δώσει στα παιδιά τη χαρά της ζωής με τα προσχολικά τους ιδρύματα και με τα σχολεία, όπως και την ψηλή χαρά της Τέχνης με τα θέατρά τους και τούς κινηματογράφους και τα ραδιόφωνά τους, θα άξιζε τον κόπο χίλιες φορές να γίνει αυτή η Επανάσταση.

[…]

Πριν ν’ αρχίσει η παράσταση ανοίγει η αυλαία και βγαίνει η διευθύντρια του θεάτρου, η «θεια Νατάσα», όπως την ονομάζουνε τα παιδάκια. Θεια Νατάσα! Καμιά 25ριά χρονώ, ολόδροση και πολύ σικ, πολύ κοκέτα, ψηλή και λυγερή, σπάνιο στιλ για τη Ρωσία, όπου οι κοντές και στρουμπουλές είναι ο τύπος που επικρατεί.

Με φωνή λαγαρή και στρωτή χαιρετάει τούς ξένους «από χειρογράφου»:

«Το Παιδικό Θέατρο της Μόσχας θεωρεί μεγάλη του ευτυχία που βλέπει εδώ τους ξένους του δεύτερου θεατρικού Φεστιβάλ. Εν ονόματι των καλλιτεχνών και των εργατών της σκηνής, των μουσικών και των παιδαγωγών, έν ονόματι όλης της κολεχτίβας τού θεάτρου σάς εύχομαι το καλώς ορίσατε κτλ.»

Και μάς εξηγεί την ιστορία τού παιδικού θεάτρου: «Όταν μετά την Επανάσταση του Οχτώβρη αρχίσαμε να χτίζουμε για πρώτη φορά σ’ όλη την Ευρώπη και σ’ όλο τον κόσμο ένα θέατρο για παιδιά, δεν υπήρχε ούτε ένα έργο για παιδιά που να μπορούσε να ικανοποιήσει και τις πιο πενιχρές απαιτήσεις… Έτσι το παιδικό τούτο θέατρο έβαλε για σκοπό του να δημιουργήσει από το τίποτα μια νέα Τέχνη, την Τέχνη για το παιδί.

»Τη γνώμη πως τα παιδιά δεν καταλαβαίνουνε τίποτα κι έτσι δεν είναι ανάγκη να τούς δίνουμε έργα εντελώς πρώτης τάξεως, τη θεωρήσαμε ανάξια λόγου. Τουναντίο η πεποίθηση του παιδιού πως ό,τι βλέπει στη σκηνή είναι η αληθινή και η καλύτερη τέχνη που υπάρχει, μάς εμπνέει στο έργο μας και μεγαλώνει μέσα μας το συναίσθημα της ευθύνης.

»Ενώ το θέατρο για τούς μεγάλους δεν κάνει διάκριση ανάμεσα σε κείνους που είναι 30, 40 ή 50 χρονώ, το παιδικό θέατρο δε μπορεί να παραβλέψει την ηλικία. Τα παιδιά των 6-10 χρονώ και τα παιδιά των 14 δεν έχουνε τις ίδιες πνευματικές ικανότητες, ούτε τα ίδια ενδιαφέροντα. Έτσι όχι μονάχα τα θέματα, μα και η φόρμα των έργων αλλάζει ανάλογα με την ηλικία του μικρού θεατή.

»Με διαλέξεις και με συγκεντρώσεις, που οργανώνουμε και στις οποίες καλούμε και τα παιδιά, διατηρούμε μια άμεση σχέση μ’ αυτά. Τα παιδιά κριτικάρουν με μεγάλη τους ευχαρίστηση και με πολλή σοβαρότητα τα σφάλματα των παραστάσεών μας… Εξόν αυτό, μετά από κάθε μας παράσταση μάς έρχονται ένα σωρό επιστολές και σχέδια (γιατί τα περισσότερα παιδιά δεν μάθανε ακόμα να γράφουν) με τις εξής αντρέσες: «Μόσχα, Παιδικό θέατρο. Για τη θεια Νατάσα» ή «Στο θέατρο. Για τη Στρουθοκάμηλο!»

«Ο αραπάκος και η μαϊμού», είναι ένα έργο για παιδιά έξι χρονώ. Είναι πολύ δύσκολο να δημιουργήσει κανένας έργο για τούτη τη μικρή ηλικία. Ως τόσο το έργο αυτό παίχτηκε επί οχτώ χρόνια γραμμή παραπάνω από 300 φορές.

»Είναι ένα έργο, όπου η μουσική, η ρυθμική κίνηση, το τσίρκο, ο λόγος, ο κινηματογράφος και τα «ντεσέν ανιμέ» είναι συγχωνευμένα σ’ ένα οργανικό σύνολο σύμφωνα με το θέμα.

»Στη μουσική, που σύνθεσε γι’ αυτό το έργο ο Λεωνίδας Πολοβίνκιν δεν εδίστασε να χρησιμοποιήσει ρυθμούς ολότελα μοντέρνους, γιατί νομίζουμε πως αυτοί είναι πιο γνώριμοι για ένα παιδί, που ζει με τούς ρυθμούς της σύγχρονης ζωής.

Μετά τη θεια Νατάσα, που τη χειροκροτήσαμε και γιατί τα είπε καλά και γιατί ήταν όμορφη (κι αυτή κι η φωνή της) πρόβαλε από το μεσιανό άνοιγμα της αυλαίας μια αραπίνα στρογγυλοπρόσωπη με φανταχτερά χρωματιστά φορέματα, με γυαλιστερά μάγουλα και μέτωπο κι αφού έκανε μια υπόκλιση στα παιδιά (εμείς, υποτίθεται πώς δεν υπάρχουμε) τούς είπε με δυό λόγια, πως θα ιδούνε σε λίγο την Αφρική και θα γνωρίσουνε την πολύ συγκινητική ιστορία του Γιάκο (αυτό είναι το όνομα του αραπάκου) και της μαϊμούς. Και σιγά, βαριά, επίσημα, με τη βαντάλια της, με τα φουσκωτά φουστάνια της σα να φορούσε κρινολίνο, πήγε και κάθησε στη δεξιά γωνιά της σκηνής. Ώστε αυτό το έργο, που πρόκειται να ιδούμε, έχει και «κομπέρ», όπως οι επιθεωρήσεις. Και φυσικά. Όχι βέβαια για να συνδέει τις ασύνδετες σαχλαμάρες, μα για να εξηγεί κάθε τόσο στα παιδάκια τι γίνεται στη σκηνή. Γιατί το περισσότερο μέρος τού έργου είναι μιμική, χορός, μουσική, «ντεσέν ανιμέ». Και λίγα λόγια.

Και τούτη η Αραπίνα παίζει πολύ καλά το ρόλο της. Έχει εκείνο το χάρισμα που είναι απαραίτητο για τέτοια δουλειά: προφορά κατακάθαρη, που τα παιδάκια να μη χάνουνε συλλαβή απ’ όσα τούς λέγει.

Αφού κάθισε στην καρέκλα της, άρχισε να μας παρουσιάζει το θίασό της. Φώναζε ένα όνομα παράξενο, χτυπούσε τα παλαμάκια της και πηδούσε μπροστά στη σκηνή μεσ’ από το άνοιγμα της αυλαίας ένας νεαρός αράπης (Νέγρος): μαύρο μαγιό, μαύρο μούτρο, μαύρα χέρια, μαύρα σγουρά μαλλιά. Έκαμνε μια ρεβερέντσα, είδος τούμπας, και εξαφανιζότανε πίσω από την αυλαία με τον ίδιο τρόπο που είχε παρουσιαστεί. Και τελευταίος παρουσιάστηκε ο Γιάκο. Μικροκαμωμένος, λυγερός, λαστιχένιος, με τα άσπρα όμορφα δόντια του, που αστράφτανε καθώς γελούσε. Ο Γιάκο είναι… γυναίκα. Και πώς βολεύει το σώμα της μέσα στο σφιχτό μαγιό, που να μη φαίνεται το φύλον; Απλούστατα έχει σώμα έφηβου, στη Χώρα που οι περισσότερες σχεδόν γυναίκες είναι… γυναικάρες.

Και τέλος ανοίγει διάπλατα η αυλαία και μας… πάει στην Αφρική. Και βλέπουμε οχτώ Νέγρους να κάνουνε εκλογή… προέδρου. Με διάφορα ρυθμικά παιγνίδια, μιμικούς χορούς και αγωνίσματα στιλιζαρισμένα, διαγωνίζονται ποιος θα φανεί πιο άξιος για να εκλεγεί αρχηγός. Αυτή η δουλειά βάσταξε κάμποση ώρα. Όλοι ετούτοι οι ηθοποιοί τού παιδικού θεάτρου είναι βιρτουόζοι στη ρυθμική και στο χορό. «Όλοι οι ηθοποιοί μας (μας είπε η θειά Νατάσα), έχουνε μεγάλη πείρα της σκηνής, είναι σπεσιαλίστες αναγνωρισμένης αξίας. Καθένας τους μαζί με τη δραματική τέχνη πρέπει να κατέχει και τη ρυθμική τέχνη, οφείλει να ξέρει να γεμίζει με νόημα δραματικό όχι μοναχά το λόγο, μα και το χορό και το τραγούδι. Η μόρφωση «συνθετικών» καλλιτεχνών τού θεάτρου είναι ένα από τα πιο ουσιώδη προβλήματα του θεάτρου ΜΑΣ».

Και τώρα θα προσπαθήσω να δώσω μια γρήγορη εικόνα του θεάματος, γιατί έχω τη γνώμη, πώς ο κόπος μου δεν είναι κόπος χαμένος. Έργα τέτοια, αποκλειστικά για παιδιά, μελετημένα από παιδαγωγούς και καμωμένα από λογοτέχνες, ανεβασμένα από εξαιρετικούς σκηνοθέτες, εχτελεσμένα από ειδικευμένους ηθοποιούς, έργα «συνθετικά» από όλων των ειδών τις τέχνες του χώρου δεν τα έχει ούτε η σκηνή, ούτε η δραματουργία κανενός αστικού Κράτους. Κι αν υπάρχουνε κάπου-κάπου «μονόλογοι», «διάλογοι», «κωμωδίες» κ.λ.π. για παιδιά, είναι σαρίδια κανωμένα από τούς έμπορους τού Πνεύματος.

Ο Γιάκο τούς νίκησε όλους και βγήκε αρχηγός.

Ύστερα αυτός κι η παρέα του παίρνουνε τα δοξάρια τους και πάνε να κυνηγήσουν αγρίμια στο δάσος για να οικονομήσουνε τη θροφή τους. Και τώρα αρχίζουνε τα «ντεσέν ανιμέ». Αντιλόπες περνάνε τρέχοντας, λιοντάρια, ελέφαντες, πουλιά πετάνε στον ουρανό, πουλιά βόσκουνε στα έλη και μια μαϊμού πηδάει από κλαρί σε κλαρί πάνου σ’ ένα δέντρο, που υψώνεται στον όχτο ενός ποταμιού. Εκεί έχει πλησιάσει ο Γιάκο για να πιει νερό (αν θυμούμαι καλά). Τα παιδιά παρακολουθούνε με περισσότερο ενδιαφέρο τα «ντεσέν ανιμέ» (έτσι μου φαίνεται) απ’ όσο τούς ρυθμικούς χορούς. Κείνη τη στιγμή ξεπροβάλλει ξαφνικά από το ποτάμι ένας κροκόδειλος κι αρπάζει τον κακομοίρη το Γιάκο στα τεράστια σαγόνια του. Η μαϊμού, που την είδαμε να πηδά από κλαρί σε κλαρί, δε χάνει καιρό, χύνεται απάνου στο σβέρκο του κροκοδείλου, τον καβαλικεύει κι αρχίζει να τον χτυπάει μ’ ένα ξύλο στο κεφάλι όσο που τον ανάγκασε να… ξεράσει το Γιάκο.

Τα παιδιά ανασαίνουνε με ανακούφιση. Η αιώνια «αρετή νικώσα την κακίαν», η Γενοβέφα, ο επίσκοπος Μυριήλ των «Αθλίων» κτλ.

Κι εδώ σταματάνε τα «ντεσέν ανιμέ».

Ξαναβρισκόμαστε στην καλύβα των Νέγρων. Κανένας δεν έχει πάρει μυρωδιά πώς λείπει ο Γιάκο.

Κάθονται χάμου γύρω-γύρω οι σύντροφοί του κι έρχεται η μάνα τους να τούς μοιράσει από ένα κομμάτι κρέας στον καθένα. Δίνει στους εφτά και βλέπει, πως μέσα στον κουβά της περισσεύει ένα κομμάτι. Τα ξαναπαίρνει πίσω όλα τα κομμάτια και ξαναρχίζει το μοίρασμα. Πάλι περισσεύει ένα! Τότε μονάχα καταλαβαίνει τί τρέχει!

Πως λείπει ο Γιάκο. Κι αρχίζει ο θρήνος και ο οδυρμός της ζούγκλας, κωμικός και σοβαρός μαζί, κι η Αραπίνα, η «κομπέρ» εξηγεί το πράγμα στα παιδάκια με κείνο το ύφος, που έχουν οι γριές, όταν λένε στα εγγονάκια τους: «οι καημένοι δίκιο έχουνε να κλαίνε»!

Αλλά να που ξεπροβάλλει από το ύψωμα ο Γιάκο με τη μαϊμού! Αλλοφροσύνη και… ρυθμικός χορός της παρέας. Η μαϊμού γίνεται δεχτή ως μέλος της οικογένειας. Χορεύει κι αυτή.

Αλλά η «βάσκανος» μοίρα δε θέλησε να βαστάξει και πολύ η ευτυχία τους. Ξεφυτρώσανε από το ύψωμα δυο περιηγητές Εγγλέζοι και μια γυναίκα με τις κάσκες τους, με τα κιάλια τους, με τις μπότες τους. Είναι Ευρωπαίοι, είναι άρα… κακοί άνθρωποι και αντιπαθητικοί. Κάνουνε και τούτοι κάμποσους ρυθμικούς ελιγμούς στη σκηνή κι όλο κοιτάνε δεξιά και αριστερά σα να ζητάνε κάτι. Ζητάνε να πιάσουν άγρια ζώα της Αφρικής για να τα πάνε στην Ευρώπη να τα πουλήσουν. Κι αληθινά με τη θηλιά που κρατάνε, πιάνουν μια στρουθοκάμηλο, μια καμηλοπάρδαλη και τη… μαϊμού, τη δική μας τη μαϊμού, το σωτήρα τού Γιάκο !

Μεγάλη συντριβή κι απόγνωση στα παιδάκια. Η κόρη τού φίλου μας τού Γραμματικόπουλου σπάζει στα κλάματα (δεν είναι καν 4 χρονών, άρα πολύ μικρή για τέτοια… τραγικά θεάματα) και τραβάει τη μαμά της να φύγουν από το θέατρο.

-Γιατί παιδί μου;

-Γιατί πιάνουνε τα.. «θηρία»!

(Λυπότανε τα «αθώα» τα θηρία και φυσικά φοβότανε, αν δε μισούσε, τούς… «θηριώδεις» ανθρώπους, που τα αιχμαλωτίζουνε).

Και πάλι ο κινηματογράφος με τα «ντεσέν ανιμέ». Ο Γιάκο κυνηγάει τους Εγγλέζους για να σώσει τη μαϊμού. Μα τούτοι έχουν αυτοκίνητο που τρέχει γρήγορα. Και να, παρουσιάζεται… ένα ρούσικο αεροπλάνο. Ο Γιάκο ζητάει βοήθεια μ’ απελπιστικές χειρονομίες, το αεροπλάνο «προσγειώνεται» και τον παίρνει απάνω. Και τον… φέρνει στη Ρωσία, (Τέλος τού κινηματογράφου «ντεσέν ανιμέ»).

Εκεί στη Ρωσία ο Γιάκο μαθαίνει γράμματα, μαθαίνει τέχνη και δουλεύει σε μια «Σοβιετική φάμπρικα» σοκολάτας, φορεί άσπρη ποδιά κι έχει και… παράσημο και κόκκινη γραβάτα. Έγινε δηλ. ουντάρνικος και πιονιέρης. Βλέπουμε το φούρνο και το φουγάρο της φάμπρικας, βλέπουμε τις σοκολάτες που ξεφουρνίζει ο Γιάκο, καθεμιά ίσαμε ένα… τούβλο ! Όταν τέλειωσε η δουλειά του, βγάζει την άσπρη ποδιά, πάει και ξεδιπλώνει το χάρτη της Αφρικής και κλαίει από νοσταλγία, κλαίει που θυμάται τους συντρόφους του εκεί κάτου, που δεν είναι… κομμουνιστές, που δεν… ξέρουνε γράμματα, που δεν ξέρουνε τέχνη, που… δεν έχουνε παράσημο και κόκκινη γραβάτα. Και θυμάται και κλαίει και τον αχώριστο φίλο του τη… μαϊμού.

Κείνη την ώρα έρχονται δυο άλλοι νεαροί εργάτες φίλοι του (πιονιέρηδες κι αυτοί), με 3 εισιτήρια για το τσίρκο, που τούς τα έδωσε το εργοστάσιο. Παίρνουνε μαζί τους τον άθυμο το Γιάκο και φεύγουνε για το τσίρκο. Κι έτσι από τη σκηνή ο Γιάκο με τους καινούργιους του «συντρόφους» βρίσκεται καθισμένος στον εξώστη του θεάτρου, στη δεξιά γωνιά του.

Κι αρχίζει τώρα το μεγάλο πανηγύρι, το τσίρκο. Βγαίνει ο θηριοδαμαστής με τη γαλάζια του φορεσιά, με τα ψηλά κολάρα, με τις μουστάκες του, με τα ποδήματα και με το καμουτσί του, βάζει τη στρουθοκάμηλο και τη καμηλοπάρδαλη να κάνουνε διάφορα «γυμνάσια». Ο μικρόκοσμος μυρίζεται, πώς σ’ αυτό το τσίρκο πρέπει να ’ναι και η μαϊμού η δική μας. Αλλ’ αντίς να βγει η μαϊμού, βγαίνει ο παλιάτσος. Έχω δει στο Παρίσι τα τρία αδέρφια τούς Φρατελίνι. Εθαύμασα την τέχνη τους, τις έξυπνες ευρέσεις τους -και προ παντός την απουσία κάθε σαχλαμάρας, που είναι η συνηθισμένη συφορά όλων των παλιάτσων. Ε! Αυτός του «Παιδικού Θεάτρου» της Μόσχας ήτανε μεγάλος και ασύγκριτος αρτίστας.

Πώς να μην ανοίξει η καρδιά των μπέμπηδων και πώς να μη χαλάνε τον κόσμο με φωνές και χάχανα! Χάνει τάχα την μπάλα του ο παλιάτσος και κάνει πως δεν τη βρίσκει. Έρχεται στην άκρη της σκηνής και λέγει στα παιδιά: «Σεις την πήρατε! Νταβάι! Νταβάι» ! (δώστε την). Εννοείται πως τα παιδιά τού φωνάζουνε μαζί: «Να τη!» και σηκωμένα όρθια τού δείχνουνε με το χέρι πού είναι η μπάλα. Άλλοτε κάνει, πως φοβάται να ζυγώσει ένα «ψεύτικο» λιοντάρι από τσόχα. Μόλις κάνει ένα βήμα: «Ου! ου!» τού φωνάζουν όλα τα παιδιά. Κι αυτός πισωδρομεί τρομαγμένος. Γεμίζει η αίθουσα από αγαλλίαση.

Στο αναμεταξύ ξεχάσαμε όλο το έργο, το Γιάκο, τη μαϊμού.

Άμα τέλειωσε ο παλιάτσος κι έφυγε, ξαναπαρουσιάστηκε ο θηριοδαμαστής με τις μουστάκες του, τα ποδήματά του και το καμουτσί του σέρνοντας τη μαϊμού δεμένη μ’ ένα σκοινί από το λαιμό. Μια σπαραχτική φωνή από τον εξώστη έκανε όλο τον κόσμο να γυρίσει να ιδεί: ο Γιάκο αναγνώρισε τη μαϊμού του και πάτησε τις φωνές. Η μαϊμού στάθηκε μια στιγμή σαστισμένη και κοιτάζοντας να ιδεί ποιος την φώναξε με κείνη τη γνώριμη φωνή.

Ο Γιάκο από πάνου κουνούσε τα μπράτσα του σαν παλαβός. Ένα σάλτο η μαϊμού και βρίσκεται στην πλατεία κι από την πλατεία σκαρφαλώνει στον τοίχο (υπήρχαν έτοιμα σιδερένια πιασίματα) και νάτηνε στον εξώστη απάνω.

Αγκαλιάσματα, φιλιά, ουρλιαχτά. Όλος ο παιδικόκοσμος φουρτούνιασε από χαρά και χτυπάει τα χεράκια του ενθουσιασμένα. Η «κάθαρση» του έργου έγινε όχι «δι’ ελέου και φόβου» μα με την ικανοποίηση της παιδικής ψυχής που δεν έχει άλλο αξίωμα από το «η ζωή είναι ωραία!»

Και τώρα ας βγάλει μοναχός του ο αναγνώστης το συμπέρασμα. Ένας Λαός, που το καλλιτεχνικό του συναίσθημα καλλιεργείται με έργα τόσο εξαιρετικά από την πιο τρυφερή ηλικία, ώστε η Τέχνη να του γίνεται μια ζωτική ανάγκη, ασφαλώς δεν είναι Λαός βάρβαρος, όπου το Πνεύμα και η λεύτερη ανάπτυξη της Ατομικότητας καταπιέζονται!

Κι όπως μας είπε η θεια Νατάσα: «Αρχίζουμε απ’ αυτή την ηλικία να μορφώνουμε το γούστο των παιδιών, γιατί αν το αφήσουμε στην τύχη του, είναι πολύ φυσικό να χαλάσει. Και τότες θα είναι πολύ δύσκολο ν’ απαλλάξουμε το παιδί από τις πρώτες κακές του αισθητικές εντυπώσεις. Γιατί ΔΥΣΚΟΛΟΤΕΡΑ ΞΕΜΑΘΑΙΝΕΙ ΚΑΝΕΙΣ ΤΟ ΚΑΚΟ ΑΠ’ ΟΣΟ ΜΑΘΑΙΝΕΙ ΤΟ ΚΑΛΟ.

»Και για να μπορέσουν οι ξένοι μας να σχηματίσουν μια πληρέστερη ιδέα για την εργασία μας, τους καλούμε άλλη μια φορά να έρθουνε να ιδούνε μιαν ακόμα παράσταση, που επίτηδες οργανώσαμε γι’ αυτούς στις 8 τού Σεπτέμβρη. Θα σας δώσουμε κομμάτια χωριστά από διάφορα έργα. Θα ιδείτε ένα χορευτικό έργο: «Είμαστε η δύναμη», ένα θεατρικό: «Ο αδερφός» και μιαν όπερα: «Το παραμύθι τού Τσάρου Σαλτάν».

Και να συλλογίζεται κανείς πώς αυτός ο σοσιαλιστικός Πολιτισμός είναι στην αρχή του ακόμα!

 

Αλλά δεν εξελίχθηκαν όλα ειδυλλιακά στη χώρα των Σοβιέτ, όπως ξέρουμε.

Όσο για το κοριτσάκι που έβαλε τα κλάματα πριν από 80 χρόνια, πρόκειται για την Ελένη-Μικρούλα Γραμματικοπούλου, σήμερα Μικρούλα Γραμματικοπούλου-Γιουρτσιχίνα, μητέρα του κοσμοναύτη Φιοντόρ Γιουρτσίχιν, η οποία ζει σήμερα στη Σίνδο Θεσσαλονίκης. Ο πατέρας της, ο Σοφοκλής Γραμματικόπουλος, πρέπει να ήταν από τους πόντιους κομμουνιστές της ΕΣΣΔ, αλλά ομολογώ πως ακόμα δεν έχω βρει τίποτα γι’ αυτόν (και είναι κι ένας λόγος που δημοσιεύω σήμερα αυτό το άρθρο μήπως μάθω περισσότερα!)

 

Advertisements

95 Σχόλια to “Μια μικρούλα ξεσπάει σε κλάματα πριν από 80 χρόνια”

  1. Γρηγόρης Κοτορτσινός said

    Καλημέρα, πολύ ωραίο κείμενο.
    Ζηλεύοντας δόξα άλλων, θέλω να τραβήξω την προσοχή του κοινού στη φράση «Καμιά 25ριά χρονώ, ολόδροση και πολύ σικ, πολύ κοκέτα, ψηλή και λυγερή, σπάνιο στιλ για τη Ρωσία, όπου οι κοντές και στρουμπουλές είναι ο τύπος που επικρατεί.» Πώς άλλαξαν οι σωματότυποι με δυο-τρεις γενιές κομμουνισμού! 🙂

  2. Phoenix said

    Reblogged this on tolmima.

  3. Γς said

    Καλημέρα

    Κάτι για τον πρώτο Ελληνα Αστροναύτη

  4. Γς said

    Και για την μαϊμού του κειμένου και τον Πόντιο αστροναύτη, στο διάστημα 😉

  5. Gpoint said

    Καλημέρα

    Ισως να φταίει η ήττα της Εθνικής αλλά έχω διάθεση να γκρινιάξω

    Και πρώτα-πρώτα, διάσημος ο Γιουρτσίχιν ; Προσωπικά πρώτη φορά τον ακούω, από σοβιετικούς είχα μείνει στην Λάϊκα, τον Γκαγκάριν και την Τερεσκόβα. Μπορεί να είναι στην Ρωσία για λόγους που αγνοώ.

    Κοντόχοντρες οι Ρωσίδες ; Κι αλλάξαν τόσο κατασκευή σε 60 χρόνια ; Ισως ο αθλητισμός να τις βοήθησε.

  6. sarant said

    Καλημέρα, ευχαριστώ πολύ για τα πρώτα σχόλια!

    1-5: Κι εμένα μού έκανε εντύπωση αυτό το σημείο. Πιο κάτω ο ίδιος ο Βάρναλης (μιλώντας για την ηθοποιό που παίζει τον αραπάκο, λέει ότι έχει σώμα εφήβου, εξαίρεση σε μια χώρα που οι περισσότερες γυναίκες είναι γυναικάρες (αν και εδώ μάλλον αναφέρεται στο στήθος, όχι στο ύψος).

    3: Κοσμοναύτης, όχι αστροναύτης 🙂

    5: Αφού είναι ο πρώτος Έλληνας κοσμοναύτης, λέμε -και είναι και Πάοκ 🙂

  7. Andreas Tsapis said

    Καλημέρα κ Σαραντάκο. Σας ευχαριστώ για το θαυμάσιο σημερινό κείμενο, και περιμένω την έκδοση των κειμένων.

  8. Γς said

    3:
    Παντού αναφέρεται ότι οι γονείς του είναι ελληνοπόντιοι. πχ. στην Αγγλική

    «to Pontic Greek parents Nikolai Fyodorovich Yurchikhin and Mikrula Sofoklevna Yurchikhina (born Ελένη Γραμματικοπούλου του Σοφοκλή) (both now reside in Sindos, Greece).»

    και ΡώσικηΒίκι.

    «Родился в городе Батуми Аджарской АССР. Его родители — Николай Фёдорович и Микрула Софокловна — по национальности понтийские греки, в настоящее время проживают в районе Синдос города Салоники (Греция)»

  9. Γς said

    5:

    >κοντόχοντρες οι Ρωσίδες ; Κι αλλάξαν τόσο κατασκευή σε 60 χρόνια ;

    Περισσότερα από τον μελετητή τους τον
    ο πρώην πρόεδρο Πρωτοδικών Ευάγγελο Καλούση, γνωστό ως «ο δικαστής με τη μεζούρα»

  10. sarant said

    7: Να είστε καλά!

    8: Βέβαια το ‘ελληνοπόντιοι’ είναι μια ανοησία, σαν να λες ότι οι πόντιοι δεν είναι ολοι τους Έλληνες. Αλλά μια από τις κληρονομιές της ηλίθιας εικοσαετίας είναι ότι έγινε υποτιμητικό το ‘ρωσοπόντιος’.

    Φίλος από το FB βρηκε και δείγματα της μουσικής του Πολοβίνκιν (που έκανε τη μουσική στο μπαλέτο που περιγράφεται στο άρθρο)
    http://www.allmusic.com/album/release/leonid-polovinkin-piano-works-mr0002737949

  11. tsopanakos said

    Πολύ ωραίο το σημερινό θέμα!

    Ψάχνοντας γρήγορα για την παράσταση και τους συντελεστές της στο διαδίκτυο, βρήκα μερικά ενδιαφέροντα στοιχεία. Ο Νοικοκύρης ίσως να τα γνωρίζει ήδη, αλλά ας τα βάλω για τους αναγνώστες.

    Το εν λόγω θεατρικό είχε τοπoθετηθεί στη «βιτρίνα» της σοβιετικής θεατρικής παραγωγής και φαίνεται ότι παρουσιαζόταν αναλυτικά σε ένα τετράγλωσσο λεύκωμα που κυκλοφόρησε τον Μάιο του 1934, δηλ. λίγο πριν το συνέδριο και την επίσκεψη του Βάρναλη
    (βλ. http://books.google.fr/books?id=njCJHBRVYU8C&pg=PA177&lpg=PA177&dq=%22the+negro+boy+and+the+monkey%22&source=bl&ots=fx5bs4Sit7&sig=yEtyK3q0nX57epfUowVq5RBzrZk&hl=fr&sa=X&ei=Q1ydU5aoBcmR1AXNvYGYCw&ved=0CCAQ6AEwAA#v=onepage&q=%22the%20negro%20boy%20and%20the%20monkey%22&f=false).
    Η δε «θεία Νατάσα» πρέπει να είναι η περίφημη Ναταλία Σατς (http://en.wikipedia.org/wiki/Natalya_Sats), πρωτοπόρος του παιδικού σοβιετικού θεάτρου.

  12. Spiridione said

    Και εγώ δεν ήξερα για τον πρώτο έλληνα κοσμοναύτη. Εδώ μια πρόσφατη συνέντευξή του. Λέει μεταξύ άλλων ότι δεν του άρεσε το Gravity και προτιμά το Apollo 13.
    http://www.kathimerini.gr/764444/article/proswpa/geyma-me-thn-k/8-gioyrtsixin-exoyme-xreos-na-dwsoyme-th-gh-alwvhth-sta-paidia-mas
    Για τον Γραμματικόπουλο, αν βοηθά τον Νικοκύρη (και αν δεν το έχει δει): ένα δημοσίευμα του Ριζοσπάστη του 1935, που λέει ότι κάποιος Γραμματικόπουλος, χωρίς μικρό όνομα, έστελνε ανταποκρίσεις από τη Σοβιετική Ένωση
    σε έντυπο που δεν κατονομάζεται (μάλλον του αστικού τύπου). Χαρακτηρίζεται «αρχείος», του ασκείται κριτική από τον Ριζ. για τις ανταποκρίσεις του, αν και αναγνωρίζονται και θετικά σημεία σ’ αυτές.
    http://efimeris.nlg.gr/ns/pdfwin_ftr.asp?c=65&pageid=15779&id=-1&s=0&STEMTYPE=1&STEM_WORD_PHONETIC_IDS=AAiARfASZASJASUASUASJAScASRASSAAi&CropPDF=0

  13. Spiridione said

    Το σωστό λινκ (σελ. 2)
    http://efimeris.nlg.gr/ns/pdfwin_ftr.asp?c=65&pageid=18935&id=-1&s=0&STEMTYPE=1&STEM_WORD_PHONETIC_IDS=AAiARfASZASJASUASUASJAScASRASSAAi&CropPDF=0

  14. Γιώργος Πρίμπας said

    http://it.wikipedia.org/wiki/Leonid_Alekseevi%C4%8D_Polovinkin
    δεν τον ήξερα και τα δυο δείγματα στο youtube είναι εξαιρετικά!

  15. sarant said

    Eυχαριστώ πολύ για τα νεότερα!

    12-13: Όχι, δεν το είχα προσέξει, θα δω αν πρόκειται για τον ίδιο -μπράβο και ευχαριστώ πολύ!

    11: Μπράβο, αυτή είναι η θεια Νατάσα!
    http://www.auezov.almaty.kz/page.php?page_id=171&lang=2&article_id=575

    Α, τη μισή δουλειά την κάνετε εσείς!

  16. Ορεσίβιος said

    Εξαιρετικό άρθρο Νικοκύρη. Σπουδαία η πληροφορία ότι ήδη από το 1934 οι σοβιετικοί είχαν συμπεριλάβει τον κινηματογράφο – και στην περίπτωσή μας το κινούμενο σχέδιο – ως στοιχείο μιας θεατρικής παράστασης. Το ακόμη πιο εντυπωσιακό είναι ότι οι σκηνές αυτές της ζούγκλας, που παρουσιάζονται με τα «ντεσέν ανιμέ» γυρίστηκαν (όπως προκύπτει από την περιγραφή τους από το Βάρναλη) για τις ανάγκες της παράστασης! Το κινούμενο σχέδιο είχε τεράστιο κόστος (πριν την εποχή της ψηφιακής εικόνας) αφού για κάθε δευτερόλεπτο της ταινίας απαιτούνταν 24 σχέδια και κινηματογράφηση καρέ – καρέ. Είναι προφανές πως η παράσταση αυτή ήταν μια υπερπαραγωγή. Στη χώρα μας οι βάσεις του ποιοτικού παιδικού θεάτρου τέθηκαν δεκαετίες αργότερα, από την Ξένια Καλογεροπούλου [Για να μην ξεχνάμε και τους πρωτοπόρους μας, που παρέμειναν σεμνοί]. Βέβαια τέτοιου μεγέθους παραγωγή – σαν αυτή που περιγράφει ο Βάρναλης- δεν έχουμε δει ως σήμερα.

  17. Ορεσίβιος said

    11. Tsopanakos, μπράβο! Ευχαριστούμε πολύ!

  18. ΠΑΝΟΣ said

    Πίστευα.Ήμουν βέβαιος.

  19. spiral architect said

    Καλημέρα. 🙂
    «Αλλά δεν εξελίχθηκαν όλα ειδυλλιακά στη χώρα των Σοβιέτ, όπως ξέρουμε.»

    Ανάθεμα στην αποδοχή του οικονομισμού και στην διαχρονική προπαγάνδα για το σιδηρούν παραπέτασμα.
    Τώρα πια είναι όλα ειδυλλιακά … επιτέλους! 😛

  20. andam said

    «Αλλά δεν εξελίχθηκαν όλα ειδυλλιακά στη χώρα των Σοβιέτ, όπως ξέρουμε.¨» …ένα μεγάλο ΑΧΧΧ!

    Παρόλο που -όπως διηγείται ο Βάρναλης- το παιδικό θέατρο ήταν σοβιετικής έμπνευσης θέλω να επισημάνω ότι οι ρώσοι είχαν ωραιότατη παράδοση στη παιδική λογοτεχνία με παραμύθια πολύ εξαιρετικά με απρόβλεπτες περιπέτειες και ανατροπές στην πλοκή τους. Καμμία σχέση με τα ανούσια δυτικά του Άντερσεν που είναι ενελώς προβλέψμα.

  21. spiral architect said

    Ο Τσελεμεντές της καλής προπαγάνδας
    (click στο podcast)

  22. sarant said

    Ευχαριστώ για τα νεότερα!

    19: Ή κάτι κάνω λάθος ή δεν ανοίγει η σελίδα (μπορεί να είναι σε κλειστή ομάδα ή σε φίλο σου που δεν είναι φίλος μου).
    Αλλά δεν νομίζω ότι από αυτό που λέω εγώ (ότι τότε δεν εξελίχθηκαν όλα ειδυλλιακά, π.χ. τη θεια Νατάσα του θεάτρου τη στείλαν εξορία στο Ουζμπεκιστάν, απ’ όπου γύρισε το 1958) βγαίνει συμπέρασμα ότι «τώρα είναι όλα ειδυλλιακά» όπου κι αν βγάζει η σελίδα του λίκνου σου.

  23. SophiaE said

    Περί κοντόχοντρων ρωσίδων: προφανώς η διατροφή κι η ιατρική περίθαλψη παίζει ρόλο. Αλλά κι η αλλαγή στα ήθη, κι η ευκολότερη πρόσβαση σε περιποιήσεις.

    Πάντως η εικόνα της εύσωμης και βλοσυρής σοβιετικής θείτσας με το φακιόλι μάλλον είχε εντυπωθεί σε πολλούς, γιατί ακόμα τη βρίσκεις αυτή την αντίληψη (και προφανώς δεν είναι αβάσιμη, οι παλιότεροι θυμόμαστε πως η Ραϊσα ήταν περίεργο φρούτο- σύζυγος σοβιετικού πολιτικού που δεν ήταν θείτσα με φακιόλι).

    Ή οπως το είχε θέσει συμμαθητής μου στην Γ’ λυκείου, ο οποίος είχε παέι και ΕΣΣΔ και ΗΠΑ για ιατρκούς λόγους και είχε καθίσει πολλούς μήνες και στα δύο μέρη: στη Ρωσία έχει ωραίες γυναίκες- γιατρίνες, φοιτήτριες κλπ. Στην Αμερική όλες είναι ωραίες.

    Ε, τώρα έχουμε γίνει όλοι Αμερική. Ή όπως έλεγε ένας Ιρανός φίλος μου για τις συμπατριώτισσές του: Τι; Δεν έφτιαξες ακόμα τη μύτη σου; Γιατί; Δεν έχει λεφτά ο μπαμπάς σου;

  24. spiral architect said

    @22: Στη σελίδα fb του Ηρακλή Κακαβάνη και σε φωτογραφία με σχόλια βγάζει.
    (εγώ δεν έχω fb)

  25. Ἀρχιμήδης Ἀναγνώστου said

    Πολὺ ἐνδιαφέρον ἄρθρο. Ὁ Βάρναλης σὲ κάνει νὰ θὲς νὰ εἶσαι στὴν παράσταση. Πολὺ ὄμορφη καὶ ἡ δημοτική του, χάνει βέβαια σὲ ὀμορφιὰ μὲ τὸ μονοτονισμό, ἀπόδειξη ὅτι οἱ τόνοι καὶ τὰ πνεύματα εἶναι σημαντικὰ κυρίως στὴ δημοτική. Τί νὰ κάνουμε, ἀφοῦ δὲν μποροῦμε νὰ τἄχουμε ὅλα…Θὰ σταθῶ στὴν ἀντίφαση «σύνθεσε καὶ ἐδίστασε» στὴν ἴδια φράση. Κατὰ τὸν Τριανταφυλλίδη σωστὸ εἶναι «συνέθεσε καὶ δίστασε» ποὺ ὄντως εἶναι πιὸ εὔηχο. Πάντως εἶναι σημαντικὸ νὰ ποῦμε ὅτι οἱ ἀληθινοὶ δημοτίκιστες ποὺ ἀνέδειξαν τη δημοτική, δὲ στέκονταν σὲ ἀνούσιες λεπτομέρειες. Σήμερα οἱ ἀντίστοιχοι ἰδεολόγόι θὰ ἔπαιρναν μὲ τὶς πέτρες ἕναν γιὰ μιὰ παραπανίσια ἄυξηση ἢ ἕνα μιὰ κατάληξη σὲ -ις ἢ ἕνα -έως. Τότε ἡ γλῶσσα ἦταν πολὺ πιὸ ἐλεύθερη στὰ χέρια τῶν χειριστῶν της

  26. Ἀρχιμήδης Ἀναγνώστου said

    25. αὔξηση

  27. Με αφορμή αυτό το αλλόκοτο θεατρικό που συνδέει τα Ρωσάκια (Σοβιετάκια;) με την Αφρική, να σας θυμίσω λιγάκι το συντριβάνι του Μπαρμαλέι (http://en.wikipedia.org/wiki/Barmaley_Fountain), ένα μαρμάρινο σύμπλεγμα έξι παιδιών που χορεύουνε γύρω από έναν κακό κροκόδειλο, βασισμένο σε κάποιο παιδικό ποιηματάκι. Αυτό το συντριβάνι βρίσκεται στο Βόλγκογκραντ, πρώην Στάλινγκραντ.

    Το συντριβάνι φαίνεται στις πρώτες σκηνές της ταινίας «Ο Εχθρός προ των πυλών», καθώς πέρασε αλώβητο ολόκληρη την εφιαλτική μάχη και ξαναβρέθηκε σώο μέσα στα συντρίμμια της ηρωικής πόλης. Εδώ θα ταίριαζε το ότι πέρασε τη δοκιμασία αβρόχοις ποσί αλλά είναι συντριβάνι με έξι ξυπόλητα πιτσιρίκια, οπότε δεν…

    Εκείνο που μου έκανε εντύπωση είναι ότι το ξαναείδα πρόσφατα στα πλάνα από την ανατίναξη της βόμβας στο σιδηροδρομικό σταθμό του Βόλγκογκραντ, πέρυσι. Το αντίγραφό του το στήσανε μπροστά στο σταθμό, όπου και πάλι άντεξε!

  28. spiral architect said

    @27:

  29. sarant said

    24: Μπα, δικό μου ήταν το λάθος που πήγα να ανοίξω το λινκ από το μέιλ. Οκ, το είδα, Θάνατος στο φασισμό λευτεριά στο λαό. Τα σχόλια περισσότερο έχουν σχέση.

    26: Αρχιμήδη, το γράφεις παραπλανητικά. Ο Βάρναλης δεν γράφει «σύνθεσε και εδίστασε» (που δεν είναι εύηχο). Ο Βάρναλης γράφει:
    «Στη μουσική, που σύνθεσε γι’ αυτό το έργο ο Λεωνίδας Πολοβίνκιν δεν εδίστασε». Και ασφαλώς αυτά είναι θέμα γούστου, αλλά οι παλιοί, που τα πρόσεχαν αυτά, συνήθιζαν να βάζουνε «περιττές» χρονικές αυξήσεις για ευφωνία, να αποφεύγονται τα δυο σύμφωνα μαζί (δενδίστασε – δεν εδίστασε). Η εσωτερική χρονική αύξηση δεν ήταν και τόσο συνηθισμένη στη δημοτική της εποχής του Βάρναλη.

  30. @ 28

  31. Tania Rahmatoulina said

    Πολύ ενδιαφέρουσα η σημερινή ανάρτηση. Το 1934 φαίνεται ότι δεν ενοχλούσαν ακόμα οι αναφορές σε ξένους στα έργα. Ο Γιάκο δεν ήταν Ρώσος ή Σοβιετικός, και παρ’ όλ’ αυτά ήταν θετικός χαρακτήρας στο έργο. Τρία χρόνια αργότερα όλα θα άλλαζαν δραματικά. Ο θετικός ήρωας έπρεπε να είναι Ρώσος, αλλιώς ο συγγραφέας θα κατηγορούνταν, το λιγότερο, για «κοσμοπολίτ», φιλοδυτικός, και δεν ξέρω τι άλλο, και μετά – εχθρός του λαού κλπ. κλπ.

    Χαριτωμένη η μετάφραση του Βάρναλη: «θεια Νατάσα». Μόνο που μέχρι σήμερα συνηθίζεται στη Ρωσία, όπως και τότε, τα μικρά παιδάκια των πόλεων να αποκαλούν τους μεγάλους με το «θείε» και «θεία» (και όχι θεια και θειε).

    Κοσμοναύτης – επειδή στα ρωσικά το Διάστημα μεταφράζεται Κόσμος.

    Για τον Γιουρτσίχιν και την οικογένειά του μπορεί να μάθει κανείς περισσότερα από τον Θανάση τον Αυγερινό – τον Έλληνα ανταποκριτή στη Μόσχα – ο οποίος συνδέεται με στενή φιλία με τον αστροναύτη. Μάλιστα λόγω της φιλίας τους αυτής ο Γιουρτσίχιν είχε τοποθετήσει, εκτός από την ελληνική, και την κυπριακή σημαία σε διαστημικό σταθμό
    σε κάποιο από τα 4 ταξίδια του στο Διάστημα.

  32. leonicos said

    Δεν μπήκα νωρίς γιατί με πρόδωσε το σύστημα. Αλλά πολύ πικράθηκα… μόλο που γράφτηκαν πολλά ωραία.

  33. leonicos said

    Δε χωράνε στη σημερινή Ρωσία οι γονείς του ή δεν θέλουν να τη δουν;

  34. Μαρία said

    12
    Άμα ήταν αρχείος, θα τον έφαγε η μαρμάγκα.

    22
    Λουμπλιάνκα-5 χρόνια Σιβηρία και μετά Άλμα Άτα (Καζακτσάν) λόγω κακών συναναστροφών.

  35. ΕΦΗ ΕΦΗ said

    Τόσο μα τόσο ωραίο, υπέροχο! (και) το σημερινό νήμα. Σα να ήμουν στην παράσταση.Ήδη ανυπομονώ να εκδοθεί το βιβλίο.Θα χρειαστώ αρκετά αντίτυπα.Ο Βάρναλης με την οξυδέρκεια και την τρυφερή του πένα για τα παιδιά (και για τις γυναίκες πάντα 🙂
    >>την Τέχνη για το παιδί
    Ψιλά γράμματα.Στη σημερινή Ελλάδα τα παιδιά είναι πια μόνο τεκμήριο για φορολόγηση! Νηπιαγωγεία και παιδαγωγοί σε άγρια συρρίκνωση.
    >> Κι αν υπάρχουνε κάπου-κάπου «μονόλογοι», «διάλογοι», «κωμωδίες» κ.λ.π. για παιδιά, είναι σαρίδια κανωμένα από τούς έμπορους τού Πνεύματος.
    σαρίδια από το σαρώνω; σκουπίδια;
    >>δοξάρι, εκτός από της λύρας, του βιολιού κλπ και το τόξο λοιπόν

  36. sarant said

    Eυχαριστώ πολύ για τα νεότερα!

    31: Γεια σου Τάνια! Έτσι είναι…

    34: Όμως Λουμπιάνκα, όχι;

    35: Ναι, σαρίδια είναι τα σκουπίδια. Που τα σαρώνει η σκούπα. Τη λέει και ο Σεφέρης τη λέξη.

  37. Μαρία said

    36
    Παρα λίγο να τη στείλω στη Λουμπλιάνα 🙂

  38. Και τι να πεις για το Καζακτσάν 🙂
    (γκουγκλιάνκα –τίποτα δεν είναι τυχαίο)

  39. Ἀρχιμήδης Ἀναγνώστου said

    29. Καλὰ βρὲ ψείρα δὲν ἤθελα νὰ σᾶς παραπλανήσω μὲ τὸ κείμενο μπροστά στὰ μάτια σας. Ταχυδακτυλουργὸς εἶμαι; Βαριόμουν νὰ πληκτρολογῶ τέσσερις φορὲς εἰσαγωγικά.

  40. Tania Rahmatoulina said

    Γεια σου, Νίκο! Μπορεί να μην φαίνομαι, αλλά σε διαβάζω, όπως ξέρεις ανελλιπώς και δεν βγάζω τίποτα…σκάρτο. Παρεμπιπτόντως, θα παρουσιάσεις το βιβλίο σου στο αγαπημένο βιβλιοπωλείο της… αθηναϊκής γειτονιάς μου. Μακάρι να ήμουν κι εγώ. Αν το καθυστερούσες 11 μέρες, θα ήμουνα κι εγώ στο ακροατήριό σου.

    Μια διακριτική παρατήρηση: Καζαχστάν είναι! Αφού στη γλώσσα μας έχουμε ένα καθαρότατο «Χ», το ίδιο και στη ρωσική γλώσσα, γιατί να το παίρνουμε από τα αγγλικά και να γράφουμε Καζακτσάν ή Καζακστάν; Στα ρωσικά γράφεται και προφέρεται: Казахстан.

  41. 40β Κι η Μαρία το ξέρει, αλλά σήμερα μοιάζει λίγο βιαστική 🙂

  42. Λ said

    θυμάμαι το εξής ανέκδοτο με τη Λιουμπιάνκα:
    Πιο είναι το ψηλότερο κτήριο στον κόσμο;
    Η Λιουμπιάνκα, από εκεί φαίνεται η Σιβηρία.

    Και αυτά ενώ η ομώνυμη πλατεία είχε μετονομαστεί από καιρό σε πλατεία Ντερζίνσκι!

    Ενδιαφέρουσα (και τεράστια) πλατεία, από τη μια πλευρά βρισκόταν η κα γκε μπε, από την άλλη το κατάστημα παιδικός κόσμος και παραπέρα ο κόσμος του βιβλίου και το μουσείο του Μαγιακόβσκι.

    Και το άσχετο:

  43. Ιάκωβος said

    Καταπληκτικό, εύγε.
    11, Τσοπανάκος
    Από ότι βλέπω στη βίκη που έφερες, η ιστορία της Νατάλιας Σατς είναι πολύ τυπική της ταλαιπωρίας των σοβιετικών διανοούμενων. Από οικογένεια επίσης διανοούμενων και επαναστατών. Οι γονείς της γνωρίστηκαν στην εξορία επί Τσάρου, εβραϊκής καταγωγής με τεράστια προσφορά στη χώρα της, οι Σταλινικοί την καταδίκασαν εξορία με μόνο καταδικαστικό στοιχείο τη σκ@τοψυχία του Στάλιν και των τρομοκρατημένων μανδαρίνων του.

    Η Βίκη λέει οτι ανάμεσα στα άλλα ήταν αυτή που παρήγγειλε στον Προκόφιεφ τον Πέτρο και το Λύκο, όταν επικεφαλής των θεάτρων της ΣΕ ήταν ο Στανισλάφσκι, που κι αυτόν τον συρίκνωσε δεόντως ο Πατερούλης, αν και, αντίθετα με τον Μέγιερχολντ, γλύτωσε το θάνατο, τώρα το πως, μόνο εκείνος το ήξερε. Κι η Σατς επίσης «αποκαταστάθηκε».

    Νομίζω ότι ένα μεγάλο μέρος της Ιστορίας της Επανάστασης και της κατάντιας της στην ΕΣΣΔ, είχε κάτι κοινό με τον σκέτο παραδοσιακό ναζισμό: Το φθόνο, το μίσος και τον φόβο του μικροαστού γραφειοκράτη που ένοιωθε για το λαό και κυρίως για το διανοούμενο , και τον τρόμο της μικρόψυχης χρυσής μετριότητας για τα πράγματα που αδυνατούσε να καταλάβει.

    Ξέρετε πόσοι Μπουμπούκοι είχαν ξεφυτρώσει στην ΕΣΣΔ; Κάτι «σύντροφοι» Ιούδες και κάτι δικαστές-γουρούνια, τύπου Βισίνσκι; . Τα λόγια ήταν διαφορετικά, η σκ@τοψυχία η ίδια και χειρότερη.

  44. Ιάκωβος said

    Εδώ στο 3.56 η ίδια η Σατς, και έπειτα στο ρόλο της αφηγήτριας στον Πέτρο και το Λύκο. Μετά, κάγκελα, κάγκελα παντου. Λιουμπιάνκα.

    Μακάρι να μετέφραζε κάποιος ρωσομαθής. Αυτά που λέει η κόρη της φαίνονται πολύ ενδιαφέροντα.

  45. Λ said

    Συνάντησε ο Βάρναλης τον Μαξίμ Γκόρκι; Τον Αύγουστο του 34 που πήγε ο Βάρναλης στη Μόσχα ο Γκόρκι μπορούσε ακόμη να κυκλοφορεί ελεύθερα ενώ από το Δεκέμβριο του 34 μέχρι τις 18 Ιουνίου του 36 που πέθανε βρισκόταν σε υποχρεωτική απομόνωση στο σπίτι του.

  46. Λ said

    Για τη Σατς
    http://teatr-sats.ru/natalia-sats

  47. Λ said

    Περισσότερες πληροφορίες εδώ
    http://www.sgiquarterly.org/global2006Jan-1.html

  48. sarant said

    Ευχαριστώ για τα νεότερα!

    45: Τον συνάντησε καταρχάς στο σπίτι του, όχι βέβαια μόνος του αλλά μαζί με τους άλλους ξένους συγγραφείς, και δεύτερον στο συνέδριο όπου ο Γκόρκι ήταν το τιμώμενο πρόσωπο. (Μετά τη δολοφονία του Κίροφ πολλά άλλαξαν πολύ).

  49. Μαρία said

    38
    Χα, χα! Πώς κάνεις έτσι για ένα αναγραμματισμό 🙂
    Με κ πάντως είναι καθιερωμένο στα ελληνικά κι όχι με χ. Είναι στη μέση κι καζάκοι.

  50. Πέπε said

    @35, 36: σκουπίδια θα «έπρεπε» να ήταν, και υποθέτω πως αρχικά όντως θα ήταν, όσα μαζεύει η σκούπα όταν σκουπίζουμε, Κατά το πριονίδι (που μένει όταν πριονίζουμε), το ροκανίδι και το πελεκούδι (που μένει όταν πελεκάμε). Αφού όμως η λέξη έφτασε να σημαίνει τα απορρίμματα γενικώς, η μόνη λέξη που μας μένει για αυτά που μαζεύει η σκούπα είναι τα σαρίδια. Παρά το ταπεινό της νόημα, τη βρίσκω ποιητικότατη.

    @35 τέρμα:
    Μα φυσικά, τόξο και δοξάρι είναι το ίδιο. Το αγγλικό bow σημαίνει εξίσου και τα δύο, το ίδιο δε, νομίζω, συμβαίνει και στις περισσότερες άλλες γύρω μας γλώσσες. Τα όργανα με δοξάρι ονομάζονται τοξωτά. Το δοξάρι κι η σαΐτα είναι τα κλασικά όπλα του ήρωα λαϊκών παραμυθιών. Το ουρανοδόξαρο πρέπει να το λένε ακόμα σε μερικά μέρη αντί («ουράνιο τόξο»). Άλλωστε κάπου πρέπει να ‘χω πετύχει και τον ενδιάμεσο τύπο «τοξάρι».

  51. Tania Rahmatoulina said

    49. ‘Άλλο Καζάχοι (απ’ το Καζαχστάν) κι άλλο Κοζάκοι (απ’ τους Καζακί στα ρωσικά -казаки). Οι Ρώσοι δεν τους μπερδεύουν, εμείς γιατί; Δεν πρόκειται για αναγραμματισμό, αλλά μάλλον για άγνοια..

  52. Spiridione said

    51. Δίκιο έχει η Μαρία (για το κ του Καζακστάν), μάλλον εσείς κάνετε λάθος.
    http://lexilogia.gr/forum/showthread.php?3593-Kazakhstan-%CE%9A%CE%B1%CE%B6%CE%B1%CE%BA%CF%83%CF%84%CE%AC%CE%BD-%CE%AE-%CE%9A%CE%B1%CE%B6%CE%B1%CF%87%CF%83%CF%84%CE%AC%CE%BD

  53. Μαρία said

    51
    Αναγραμματισμός δικός μου ήταν το τσ αντί στ που πρόσεξε το φοβερό μάτι του δύτη.
    Και να μη χάνουμε το χιούμορ μας, γιατί έχουμε και τον Κώστα Καζάκο.
    Αλλά και οι συνάδερφοι του Νικοκύρη Καζάκους τους έγραφαν.
    http://www.europarl.europa.eu/debats/debats?FILE=97-03-13&LANGUE=EL&LEVEL=DOC&GCSELECTCHAP=2&GCSELECTPERS=40

  54. Spiridione said

    Και ο Μπαμπάς θέλει να αλλάξει την ονομασία
    http://www.naftemporiki.gr/story/763177/allazei-onoma-to-kazakstan

  55. Tania Rahmatoulina said

    Ναι, οι εφημερίδες γράφουν Καζακσταν, αλλά δεν καταλαβαίνω γιατί, όταν οιφθογγοι μεταφέρονται στη γλώσσα μας, όπως ακριβως ηχούν και στην ξένη. Είναι όπως λανθασμενα, πιστεύω, μεταφράστηκε καποτε Πατριάρχης Μόσχας κα πασών των Ρωσιών. Ενω το σωστο είναι …και πάσης Ρωσίας. Μπορεί έτσι να έχουν μπει στη γλώσσα μας λανθασμένα, το ερώτημα είναι αν θα πρεπει να δισιωνοζουμε τα λάθη. Μπορεί να διυλιζω τον κωνωπα, αλλά παντοτε προβληματιζομαι.

  56. ΕΦΗ ΕΦΗ said

    50>>ουρανοδόξαρο
    αυτό κι αν είναι ποιητικότατο!
    Ναι βγαίνει αβίαστα από το τόξο-τοξάρι-δοξάρι αλλά δεν το ήξερα και ως όπλο (για πόλεμο,κυνήγι κι έρωτα!) Ωχ, τώρα,θυμήθηκα (θραύσμα) μαντινάδα για κείνο το…παιδί με το δοξάρι(τον έρωτα!).Σκαλίζω μνήμη κι επανέρχομαι (καθότι ο έρωτας θα μας σώσει-ω η ομορφιά,το ίδιο μπορεί να κάνει. Ξέρετε εκτάκτως (μπρ,έχασε την αξία του) συσκέφτεται τώρα στου Μαξίμου το δίδυμο που χαλά τη ζωή μας.

  57. Tania Rahmatoulina said

    Οι φθόγγοι ήθελα να γραψω

  58. ΕΦΗ ΕΦΗ said

    50β.Και ναι!
    Πολλά μεγάλην Aφεντιάν, πολλά μεγάλη χάρη
    έχει τ’ ολόγδυμνο παιδί που παίζει το δοξάρι·

    Ερωτόκριτος( Α΄ 260)

  59. Spiridione said

    Και μια περιγραφή του ίδιου παιδικού θεατρικού έργου από τον Hewlett Johnson, τον «Red Dean of Canterbury» (κόκκινο αρχιμανδρίτη;), που είχε επισκεφτεί την Σοβ. Ένωση το 1934 και το 1937, και στο ίδιο πνεύμα βέβαια με τον Βάρναλη. Έχει μερικές διαφορές – όπως π.χ. λέει για πύθωνα αντί για κροκόδειλο – και περιγράφει και το τέλος της παράστασης, που δεν το έχει ο Βάρναλης. Ο μικρός ήρωας επιστρέφει στην Αφρική με δώρα από τα παιδιά της Μόσχας.

    The Soviet child is encouraged from its earliest years, in school, in books, in theatre, or in great parades and reviews of the Union’s many national peoples, to transcend the barriers of sex, race, language, or colour, to regard every other child as a brother and to win for each such privileges as he or she enjoys.
    I perceived the spirit of this thing most dramatically in a theatre I attended in Moscow.
    This theatre, like many more, built and arranged like an ordinary theatre, was devoted entirely to children. The children had their own restaurant and foyer, their own skilled actors and actresses, who devoted their whole lives to children’s plays and acted with consummate skill. Around the walls of the foyer were photographs of the children’s favourite stars. In the corner of their refreshment-room was a huge glass case of special toys and dolls.
    Some 1,500 children, ten years of age and upwards, awaited the play with vivacity and the usual anticipative chatter, but with no roughness or horse-play, though the absence of attendants was most marked.
    The play was called «The Negro Boy and the Monkey». It opened with a forest scene where black boys and girls fought and quarrelled, until, utterly weary, one cried out, «Oh, if only we had a leader!»
    At that, a splendid and vivacious Negro boy leapt on to the stage and said: «Why not choose as leader a boy who can run best, jump best, and sing best?» They had a contest, and he was their choice.
    Then he went hunting, and only escaped death from a python by the sudden leap of a monkey, which saved his life.
    He and the monkey became firm friends — it was a charming child’s play — and both returned to the forest clearing.
    Then exploiters arrived, guns over shoulders, moneybags at their sides, and dressed in plus fours and check suits — very plus fours and very large checks.
    The forest children scattered, but the monkey was seized and shipped away. Where ? I looked at the masthead and saw — the Stars and Stripes!
    The Negro boy leapt on board another ship and went in pursuit. He landed in Moscow; and in the next scene we see him in a chocolate factory with other workers.
    The dinner-horn blows, and all depart for dinner. The boy is left alone.
    Looking to right and left, and seeing he is alone, he advanced to a large map of the world and, flinging his arms around Africa, sobbed.
    At that moment a Komsomol apprentice boy in white overalls enters by one door and a similarly dressed girl by another door. They steal up to the boy and, placing each a hand on his shoulder, seek to cheer him; the girl at length says brightly: «I have a spare ticket for the circus tonight; come with us.» And there the first half of the play ends.
    During the interval the two Komsomols and the Negro boy enter the theatre and, passing the stalls, climb nimbly up the pillars to the dress-circle, where they lean over the balcony to watch the rest of the play—which is the circus to which the Negro boy had been invited.
    The usual merry foolery of the clowns followed, and then came the performing animals, and amongst them our old friend the monkey, thin, jaded, and miserable. He stumbles, and the circus manager cracks his whip savagely.
    The Negro boy can endure no more, and with a piercing cry utters the monkey’s name.
    The creature, all life in an instant, leaps over the orchestra, runs deftly over the children’s heads in the stalls, climbs up the pillar to the dress-circle and, amidst tumultuous cheers, monkey and boy are united once more.
    Then a black out. On the screen we see the ship returning to Africa. The curtain rises for the final act.
    Again we are in the African forest. Again the black children cluster around, this time mourning their lost leader. But down a distant glade come Boy and Monkey, their arms filled with parcels tied up with gay ribbons, a present for every forest child.
    Never can I forget the last scene and speech. «These presents,» said the Boy, «are from the children of Moscow to the children’ of the dark forest. For the Moscow children wish every child in all the world, be his colour white, red, yellow, or black, be his race what it may, and be his language what it may, to enjoy the same full richness of life as Moscow children now enjoy.»
    I confess to a lump in my throat as I left the theatre and said to myself. «This is a communist theatre, in communist Moscow. These are communist actors playing to communist children. And this is Sunday evening—for such, indeed, by coincidence, it was—and seldom have I heard so moving a message of the old theme which I learned as part and parcel of my early Christianity that all children are my brothers and sisters, to be regarded as such and planned for as such: the theme that formulated my own earliest purposes was re-enacted here.
    That planning to give rich equality of life to every child is precisely what the Soviet Government is doing for every nationality, colour and race, in all the Soviet Union. What it teaches to its children, it practises through its own administration and on the most gigantic scale.

    https://www.marxists.org/archive/johnson-hewlett/socialistsixth/ch04.htm

  60. Μαρία said

    55
    Δες το άρθρο της λεξιλογίας στο 52. Δεν έχουμε κανένα λόγο να το προφέρουμε αλα ρωσικά, όταν οι ίδιοι οι καζάκοι προφέρουν Καζακστάν.

    Στο τέλος:
    http://el.forvo.com/word/kazakhstan/#en

    59
    Τι ξετρύπωσες πάλι!

  61. Ορεσίβιος said

    Μα γιατί τόσες απορίες για τα σκουπίδια; Και σήμερα δε λέμε «σκουπίδια» τις κακές τηλεοπτικές σειρές και εκπομπές της τηλεόρασης;

  62. sarant said

    59: Μα τι καταπληκτικό εύρημα είναι αυτό!

  63. geobartz said

    10 Sarant, για το σχόλιο «8: Βέβαια το ‘ελληνοπόντιοι’ είναι μια ανοησία, σαν να λες ότι οι πόντιοι δεν είναι ολοι τους Έλληνες. Αλλά μια από τις κληρονομιές της ηλίθιας εικοσαετίας είναι ότι έγινε υποτιμητικό το ‘ρωσοπόντιος’». Επιτέλους άκουσα μια σωστή κουβέντα για την «κόντρα» ελληνοπόντιος εναντίον ρωσοπόντιος: Η προσωνυμία ρωσοπόντιος είναι γνήσια λαϊκή δημιουργία και δόθηκε (πολύ σωστά) στους Πόντιους που ήρθαν από τη Ρωσία (με την ευρεία έννοια, δηλαδή από τα μέρη του βόρειου Εύξεινου Πόντου). Ο απλός κόσμος, λέγοντας «ρωσοπόντιος», αυτό ακριβώς εννοεί, δηλαδή Πόντιος που ήρθε από τη Ρωσία και όχι Ρώσος που ήρθε από τον Πόντο. Την δεύτερη αυτή έννοια την υπονοούσαν οι διαφοροι «Ελληνάρες», που έπευσαν να αντιπαραθέσουν την προσωνυμία Ελληνοπόντιος. Στο ευρύ κοινό όμως επικράτησε πλήρως το «ρωσοπόντιος». Μόνο κάποιοι «επίσημοι» σε επίσημες εκδηλώσεις εξακολουθούν να εκστομίζουν την ανοησία «ελληνοπόντιος».

  64. Tania Rahmatoulina said

    60. Ευχαριστώ πολύ. Διάβασα με μεγάλο ενδιαφέρον το άρθρο στο οποίο με παραπέμπεις. Η αλήθεια είναι ότι δεν άκουσα ποτέ τη γλώσσα του Καζαχστάν κι έτσι δεν μπορώ να πω τίποτα. Ίσως το «κσ» στη γλώσσα τους να προφέρεται «χ» και γι’ αυτό και στα ρωσικά γράφεται και προφέρεται «χ». Θα λύσω την απορία μου, όταν συναντήσω προσεχώς μια γνωστή μου Καζάχα και την ρωτήσω για την προφορά του «κσ».

  65. Λ said

    Η Ζαζούλα στη Λεξικολογία (λίκνο στο 520 λέει μεταξύ άλλων:
    «Προσωπική μου εκτίμηση είναι ότι η (λάθος) γραφή «Καζαχστάν» δεν έχει τις ρίζες της στην εποχή μετά την ανεξαρτητοποίηση της δημοκρατίας όταν κατέρρευσε η ΕΣΣΔ, αλλά πριν — και αυτό επειδή, μετά την ανεξαρτησία τους, οι Καζάκοι μπόρεσαν επιτέλους να γράφουν στη δική τους γλώσσα και να μιλάμε για Қазақстан (ενώ μέχρι τότε όλα τα ‘σκιαζε το σοβιέτ και τα πλάκωνε η ρωσική και μόνο γλώσσα, που ‘θελε η εν λόγω δημοκρατία να ονομάζεται Казахстан).»
    «Οι Ρώσοι έχουν ίσως έναν λόγο να κάνουν τη διάκριση κ/χ, επειδή προφέρουν καζάκι sic τους Κοζάκους και καζάχι τους Καζάκους — αλλά η συγκεκριμένη ανάγκη διάκρισης ελλείπει από την ελληνική, διότι εμείς κάνουμε τη διάκριση ο/α.»

    Δηλαδή δύο μέτρα και δύο σταθμά. Να σεβαστούμε μεν τις επιθυμίες των κατοίκων του Καζα*σταν επειδή αυτοί έχουν κράτος ( και δεν ξέρουμε καν αν έχουν τέτοιες επιθυμίες). Τις τυχόν επιθυμίες των «ΚΟζάκων» που ζουν στην Ουκρανία και τη Ρωσική Ομοσπονδία δεν χρειάζεται να τις λάβουμε υπόψη γιατί αυτοί δεν έχουν κράτος.

    Πρέπει επίσης να ρωτήσουμε τους Γάλλους και τους Ελβετούς αν συμφωνούν που τους λέμε έτσι. Ίσως και τους Ρώσους που τους κλέψαμε ένα σίγμα, μήπως το θέλουν πίσω.

  66. Tania Rahmatoulina said

    65. Δηλαδή δύο μέτρα και δύο σταθμά. Να σεβαστούμε μεν τις επιθυμίες των κατοίκων του Καζα*σταν επειδή αυτοί έχουν κράτος ( και δεν ξέρουμε καν αν έχουν τέτοιες επιθυμίες). Τις τυχόν επιθυμίες των “ΚΟζάκων” που ζουν στην Ουκρανία και τη Ρωσική Ομοσπονδία δεν χρειάζεται να τις λάβουμε υπόψη γιατί αυτοί δεν έχουν κράτος.

    Πρέπει επίσης να ρωτήσουμε τους Γάλλους και τους Ελβετούς αν συμφωνούν που τους λέμε έτσι. Ίσως και τους Ρώσους που τους κλέψαμε ένα σίγμα, μήπως το θέλουν πίσω.

    Ομολογώ ότι παρ’ όλη τη νύστα μου, γέλασα με το πνευματώδες και εύστοχο σχόλιό σας. Στενοχωριέμαι κιόλας που σας παρέσυρα και εδώ ο κόσμος καίγεται κι εμείς συζητάμε για ένα «χ». (Εγώ φυσικά θα το λέω και θα το γράφω πάντα Καζαχστάν – ‘ετσι έμαθα, έτσι συνήθισα.)

  67. Μαρία said

    64
    Μα μπορείς να ακούσεις τον καζάκο πώς το προφέρει στο φόρβο, που λίνκαρα παραπάνω.

  68. sarant said

    65: Οχι «η Ζαζούλα», ο Ζάζουλας!

  69. Μαρία said

    65
    Κανείς στη λεξιλογία δεν χρησιμοποίησε σαν επιχείρημα το σεβασμό της όποιας επιθυμίας, ούτε ο Ζάζουλας :-). Προσπαθούν να εξηγήσουν πώς μας πρόκυψε το χ, ενώ στα ελληνικά ήταν καθιερωμένος ο τύπος με κ.

    68
    Με την αβατάρα που διάλεξε!

  70. Λ said

    68.
    Ευχαριστώ.

    Άσχετο Αλλά σημαντικό:
    Μόλις έριξα μια ματιά στις εφημερίδες, πριν λίγο. Στην ίδια εφημερίδα ένας αρθρογράφος γράφει ΙΚΙΛ και ο άλλος ISIS.

    Η Κυπριακή Καθημερινή πανηγυρίζει γιατί λέει με τα καμώματα του πιο πάνω κινήματος αναβαθμίζεται η Κύπρος και χάνει η Τουρκία (Η αλουπού στον ύπνο της εθώρε πετεινάρκα). Εγώ δεν ξέρω και βαρέθηκα / δεν αντέχω τους πολέμους στη γειτονιά μου.
    Η ερώτησή μου είναι ποιός εξοπλίζει το ΙΚΙΛ;

  71. Tania Rahmatoulina said

    Τι είναι το ΙΚΙλ; δεν το ξανακουσα.

  72. ,ΙΚΙΛ

  73. Pedis said

    70 – Σαουδική Αραβία, Κατάρ και ο Νονός τους …
    http://www.globalresearch.ca/the-destruction-and-political-fragmentation-of-iraq-towards-the-creation-of-a-us-sponsored-islamist-caliphate/5386998

  74. Spiridione said

    72. Το Λεβάντε καθιερώθηκε φαίνεται.

  75. Γς said

    70:
    >άλλος γράφει ΙΚΙΛ και ο άλλος ISIS.

    ISIS, της Ισιδος.

    Κρίκος μιας αλυσίδας.

    Παρθένος που συνέλαβε τον μονάκριβο γιο της χωρίς ανδρική συνδρομή.

    Μεγάλη η χάρη της. Ναοί της στo Μαραθώνα, την Ερέτρια, το Δίον κι αλλού.

    Μετά ήρθε η άλλη Παναγία

    Κι ένα πολύ ωραίο σχετικό άρθρο.
    Με σπάνιες φωτογραφίες 😉

  76. spiral architect said

    Απ’ την εποχή της Ίσιδας, περάσαμε στον Αλεσάντρο Ίσις και τώρα στους αρκουδιαραίους ISIS.
    Ας όψονται οι χρηματοδότες και αβανταδόροι των «ανοίξεων» … 😛

  77. Άρτεμη said

    έχει διαβάσει κανείς τη χαριτωμένη ιστορία για τη μασέλα τού Βάρναλη σε κείνο το περίφημο ταξίδι του στη Μόσχα; Λέει η Άλκη Ζέη (στο βιβλίο της Με μολύβι φάμπερ νούμερο δύο???) Τού τή δάγκωσε, λέει, σε έναν καυγά η Δώρα – σύζυγός του – Μοάτσου και η μασέλα βρέθηκε στον πάτο μιας λίμνης 🙂 Θρήνος και οδυρμός, μιας και ο Βάρναλης εκτιμούσε απέραντα τη σοβιετική τέχνη αλλά όχι και τις τεχνικές τών οδοντοτεχνικών 🙂

  78. sarant said

    77: Είναι αυτό το ταξίδι ή μήπως το επόμενο, τότε που πήρε το βραβείο Λένιν το 1959;

  79. Άρτεμη said

    έχω την εντύπωση πως πρόκειται γι’ αυτό το ταξίδι, επειδή η Ζέη νομίζω αναφέρει τις επισκέψεις τού Βάρναλη όχι μόνον σε «θεάματα για μεγάλους», αλλα δέν βάζω το κεφάλι μου στον πάγκο τού χασάπη 🙂

  80. Γς said

    Να το βάλεις !
    Να στο κόψει. Να ησυχάσουμε από σένα

  81. Γς said

    [από σένα που δεν με ξαναβάζεις στους φίλους σου στο ΦΒ]

  82. spiral architect said

    Μεταγενέστερη περιγραφή της καθημερινότητας στην ΕΣΣΔ απ’ τον Μπάμπη Ιωάννου συνεργάτη της προδικτατορικής Αυγής:
    ΕΣΣΔ: Με το χέρι στην καρδιά 1968-1993

  83. spiral architect said

    Αποσπάσματα:
    Η αγάπη και η φιλία που δημιουργούνται σ’ ένα τέτοιο ζεστό περιβάλλον δεν ξεχνιούνται σ’ όλη τη μετέπειτα ζωή.( Σελ 425)

  84. Spiridione said

    Ξέχασα να πω χθες ότι η αναφορά στο εργοστάσιο σοκολάτας που δούλευε ο Γιάκο, μου θύμισε τον Τσάρλι και το εργοστάσιο σοκολάτας. Στην ταινία του Μπάρτον οι εργάτες του εργοστασίου ήταν από μια φυλή της Αφρικής, που με κάποιο τρόπο τους είχε φέρει ο Τζόνι Ντεπ, οι οποίοι ήταν οι καλύτεροι και παραγωγικότεροι εργάτες. Δεν ξέρω αν ο συγγραφέας του βιβίου ή ο Μπάρτον είχαν υπόψη τους το ρωσικό θεατρικό.

  85. Spiridione said

    Επίσης, ενδιαφέροντα πράματα μπορεί να υπάρχουν και στο Ρωσικό Κρατικό Λογοτεχνικό Αρχείο της Μόσχας, που είναι όμως αδημοσίευτο, αλλά και, όπως γράφει ο Γιαλαμάς, μορφωτικός μας ακόλουθος στη Μόσχα, το αρχείο για το συνέδριο του 1934 δεν είναι προς το παρόν προσβάσιμο (2006). Κυρίως πάντως τα αρχεία αυτά περιέχουν αναφορές διερμηνέων που τους έκαναν ρουφιάνους.
    http://www.eens-congress.eu/?main__page=1&main__lang=de&eensCongress_cmd=showPaper&eensCongress_id=115

  86. sarant said

    85: Άσχετο, αλλά τελικά ο ανταποκριτής Γραμματικόπουλος λέγεται Γρ.

  87. Spiridione said

    Α μάλιστα. Υπάρχουν όμως άλλα στοιχεία ότι αυτό το κοριτσάκι ήταν κόρη του Σοφοκλή και μάνα του κοσμοναύτη, ή μπορεί να είναι και κόρη άλλου Γραμματικόπουλου;

  88. tsopanakos said

    Πώς είδε ο Βάρναλης τις συζητήσεις του συνεδρίου; Παίρνει κάποια θέση;

    Από ό,τι διάβασα στο στόχαστρο μπήκε o μοντερνισμός (Προυστ, Τζόυς και Σια). Οι ξένοι σύνεδροι τον υπερασπίστηκαν (κυρίως οι Γάλλοι και οι Γερμανοαυστριακοί), ενώ οι ντόπιοι δώσανε ρέστα. Ένας θεούλης είπε ότι ο «Οδυσσέας» είναι «σωρός κοπριάς με σκουλήκια» και ο Γκόργκι τα έχωσε στον Σελίν. Εντυπωσιακό βέβαια το ότι προέβλεψε τη συμπόρευση του Γάλλου με τον φασισμό.

  89. Μαρία said

    85
    Στο τέλος κι ο Ευάγγελος Καμπέρος γνωστός απο το άρθρο του Νικοκύρη για τον άλλο, τον ριψοκίνδυνο, όπου είχε εμφανιστεί κι η κόρη του.

  90. Μαρία said

    48
    Κήρυξε και την έναρξη του συνεδρίου. Η ομιλία είναι δημοσιευμένη στο τόμο Μαξίμ Γκόρκυ, Εκλεκτά έργα, εκδ. Μόρφωση, 1957 σε μετάφραση Ανδρέα Σαραντόπουλου.
    Ακολουθούν τρεις λόγοι που εκφωνήθηκαν απ’ τον ίδιο, οι δύο στο συνέδριο:
    α. Η συλλογική πνευματική εργασία με ένδειξη λόγος στο πρώτο πανενωσιακό συνέδριο … 23 Αυγούστου 1934
    β. Οι σοβιετικοί συγγραφείς, τελικός λόγος … 1 Σεπτεμβρίου 1934
    γ. Οι νέοι σοβιετικοί συγγραφείς, λόγος στην πρώτη ολομέλεια της Διοίκησης της Ένωσης των Σοβιετικών Συγγραφέων, 2 Σεπτεμβρίου ’34.

  91. Tania Rahmatoulina said

    Γκόρκι και όχι Γκόργκι. Μαξίμ Γκόρκι (Ψευδώνυμο που θα πει πικρός)

  92. sarant said

    87: Ότι η μητέρα του κοσμοναύτη ταυτίζεται με τη μικρούλα που έβαλε τα κλάματα είναι εικασία μου, με βάση ότι έχουν το ίδιο επώνυμο και την ίδια ηλικία. Εκτός αν κάνω λάθος για την ηλικία.

    88: Ο Βάρναλης παρουσιάζει εκτενώς τις ομιλίες των Γκόρκι, Μπουχάριν, Ράντεκ και Ζντάνοφ, και κάποιες αντιδράσεις δυτικών. Την κριτική στους δυτικούς την έκανε ο Ράντεκ.

    90: Και είχε δημοσιευτεί και τότε, στους Ν. Πρωτοπόρους.

  93. Μαρία said

    92
    Στη βίκι η Μικρούλα είναι κόρη του Σοφοκλή, για την ακρίβεια του Σοφοκλέους.

  94. sarant said

    93: Ναι, αλλά ο Βάρναλης δεν λέει πώς ονομαζόταν ο πατέρας της δικιάς του μικρούλας.

  95. Spiridione said

    94. Ούτε πώς λεγόταν το κοριτσάκι.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: