Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Ένα γλωσσάρι για την Αληθινή απολογία του Σωκράτη

Posted by sarant στο 6 Ιουλίου, 2014


b_10616_apologia_socrates_varnalis_kraounakis_speira6_webΑπό την Πέμπτη 10 Ιουλίου και ως τις 19 του μηνός ανεβαίνει στο Ίδρυμα Μιχάλη Κακογιάννη δραματοποιημένη η «Αληθινή απολογία του Σωκράτη» του Κώστα Βάρναλη, σε σκηνοθεσία του Ένκε Φεζολλάρι και με τον Σταμάτη Κραουνάκη στον ρόλο του Σωκράτη. Το έργο του Βάρναλη έχει μορφή μονολόγου, οπότε έχει ενδιαφέρον να δούμε πώς ακριβώς έγινε η δραματοποίηση, ωστόσο εδώ θα σταθώ περισσότερο στο κείμενο.

Το έργο του Βάρναλη εκδόθηκε στα τέλη του 1931, προς το τέλος δηλαδή της «δημιουργικής δεκαετίας», για να χρησιμοποιήσουμε τον χαρακτηρισμό του Γιάννη Δάλλα, ο οποίος ονομάζει έτσι την περίοδο 1923-1933, αν δεν κάνω λάθος, κατά την οποία ο Βάρναλης έδωσε τα σημαντικότερα έργα του, δεκαετία που ολοκληρώθηκε με τη ριζικά αναθεωρημένη δεύτερη έκδοση του Φωτός που καίει (αυτήν που ξέρει δηλαδή ο σημερινός αναγνώστης).

Βέβαια, όπως και πολλά από τα έργα της δεκαετίας αυτής (Ο Σολωμός χωρίς μεταφυσική, Σκλάβοι πολιορκημένοι), έτσι και τα πρώτα τουλάχιστον σχεδιάσματα της «Αληθινής απολογίας» ο Βάρναλης τα σύνθεσε στη Γαλλία, στο Παρίσι ή στο φιλόξενο σπίτι του χαράκτη Γιάννη Κεφαλληνού στο χωριό Σεν Μαρ Λα Πιλ κοντά στην Τουρ.

Η Αληθινή απολογία του Σωκράτη χρησιμοποιεί το ιστορικό γεγονός της δίκης του Αθηναίου φιλόσοφου για να ασκήσει καταλυτική κριτική στην εκμετάλλευση και την ανελευθερία, χωρίς όμως να αγιογραφεί τον εξαθλιωμένο λαό. Η πρόζα του είναι εξαιρετικά δουλεμένη, ωστόσο το έργο έχει τέτοια ζωντάνια και τόση δροσιά που φαίνεται σαν να έχει γραφτεί μονομιάς. Ίσως πρόκειται για το τελειότερο δείγμα ανόθευτης δημοτικής γλώσσας στη λογοτεχνία μας, όπως και για το κορυφαίο έργο τσουχτερής, καταλυτικής σάτιρας -ενώ παράλληλα ο Βάρναλης δείχνει, χωρίς όμως να επιδεικνύει, τη σπάνια αρχαιομάθειά του.

Όπως σημειώνει ο Βάρναλης στον πρόλογο της τρίτης έκδοσης του έργου: «Η «Απολογία» γράφτηκε στα 1931 σαν ένα είδος διαμαρτυρίας ενάντια στην τοτεσινή «δημοκρατία» του ιδιωνύμου, του Καλπακιού και των διαφόρων στρατιωτικών κινημάτων, που είχανε κατακουρελιάσει τις συνταγματικές ελευθερίες του πολίτη κι είχανε διαφθείρει ολάκερο το δημόσιο βίο της χώρας και προετοιμάσει τη διχτατορία της 4ης Αυγούστου». Πράγματι, η Απολογία έχει σαφέστατο πολιτικό μήνυμα, αλλά όχι λιγότερο ενδιαφέρον γι’ αυτό το λόγο.

Το εγχείρημα του Κραουνάκη περιμένω να το ακούσω και να το δω με μεγάλο ενδιαφέρον. Βέβαια, αν για τον σημερινό αναγνώστη το έργο έχει κάποιες (όχι πολλές) γλωσσικές δυσκολίες, αφού κάποιες λέξεις σπάνια ακούγονται σήμερα ή έχουν ξεχαστεί, η δυσκολία για τον ακροατή είναι μεγαλύτερη μια και δεν μπορεί να ανατρέξει σε λεξικά.

Έφτιαξα λοιπόν ένα μικρό γλωσσάρι, το οποίο πιθανώς θα συμπεριληφθεί και στο πρόγραμμα της παράστασης, με τις λέξεις που ίσως δυσκολέψουν κάποιους, και πρόσθεσα και κάποια πραγματολογικά στοιχεία, συνολικά καμιά σαρανταπενταριά λήμματα. Μου αρέσει να φτιάχνω τέτοια γλωσσάρια. Το κριτήριο για να συμπεριλάβω ή όχι μια λέξη στο γλωσσάρι ήταν καταρχήν να μην υπάρχει η λέξη στο ΛΚΝ, αν και το διεύρυνα κάπως κι έβαλα και μερικές λέξεις που τις έχει το λεξικό.

Αυτό που δεν έκανα, επειδή δεν είχα καιρό, αλλά που θα είχε ενδιαφέρον να το κάνει κάποιος, είναι να διαβάσω πλάι πλάι τις δυο απολογίες, την παλιά του Πλάτωνα και την νεότερη του Βάρναλη και να σημειώσω παράλληλα στοιχεία και αντιστοιχίες. Αυτό λείπει. Η έκδοση της Αληθινής Απολογίας που κυκλοφορεί στην αγορά από τον Κέδρο, ενώ είναι κομψότατη, με εικονογράφηση του Γιάννη Ρίτσου και παρόλο που περιέχει στην εισαγωγή μια επιστολή του Παλαμά και ένα άρθρο του Δ. Γληνού, δεν περιέχει ούτε λεξιλογικές, ούτε πραγματολογικές πληροφορίες, ούτε αντιστοιχίες με το πλατωνικό έργο.

Λοιπόν, αυτό είναι το μικρό γλωσσάρι της βαρναλικής Αληθινής απολογίας του Σωκράτη. Με πλάγια παρατίθεται (κάπως τσιγκούνικα) το απόσπασμα του έργου στο οποίο εμφανίζεται η λέξη του λήμματος.

(Οι αριθμοί σε παρένθεση παραπέμπουν στο μέρος και στην παράγραφο του έργου· π.χ. 1.2 = 1ο μέρος, 2η παράγραφος).

αγκαλά (1.2): αν και, μολονότι. Αγκαλά … ο θάνατος αντιλάλησε βαθύτερα μέσα στην ψυχή του…

Αγκούμπιο (3.16): Πιο γνωστή ως Γκούμπιο (Gubbio), πόλη της Ιταλίας κοντά στην Περούτζα· σύμφωνα με τον θρύλο, ο Άγιος Φραγκίσκος της Ασίζης εξημέρωσε με το σημάδι του σταυρού και με τη δύναμη των λόγων του έναν φοβερό λύκο που λυμαινόταν την περιοχή. Ένας λύκος μοναχά, του Αγκούμπιο, τα κατάφερε να καλυτερέψει και να μην τρώγει κρέατα ζωντανά, μα… ραδίκια βραστά…

αλουποτινάζω (2.1): ταρακουνάω κάποιον πολύ δυνατά, όπως η αλεπού την κότα, όταν την έχει πιάσει, για να την αποτελειώσει.
Θυμόσαστε τι γούστο είχε, σαν αλουποτίναζε τους σοφιστάδες και τους κάλπηδες!…

αναχαράζω (3.12): αναμασώ, μηρυκάζω.
Αναχαράζω τις κουβέντες της ημέρας, τις βάζω σε τάξη.

άντζα (2.6): η γάμπα
…τους γάβγιζα και τους δάγκωνα τις άντζες…

αρσίζικος (3.23): αναίσχυντος, αισχρός, ξετσίπωτος· από τα τουρκικά (arsız).
με παρακινούσε να κακολογώ τους οχτρούς του και να λέω αρσίζικα χωρατά.

Ατζέμηδες (2.15): οι Πέρσες· αναχρονισμός του Βάρναλη (τούρκικο δάνειο).
αν, ανοίγοντας τις πόρτες της πολιτείας έμπαζα μέσα τους Παλιομωραΐτες, τους Ατζέμηδες κι όποιον άλλον κερατά…

άφτρα (4.13): άφθα, και εδώ ο αφθώδης πυρετός των βοοειδών.
αν ερήμαζε βλογιά τις όρνιθες, άφτρα τις γελάδες, σαρατζάς τ’ αλόγατα.

Βάραθρον (4.16): Βαθύ φυσικό όρυγμα όπου πετούσαν τα πτώματα των εξεγερμένων δούλων ή όσων είχαν καταδικαστεί σε θάνατο με στέρηση των ταφικών δικαιωμάτων. Ένα βάραθρο βρισκόταν στο λόφο των Νυμφών.
σέπονται ψοφίμια τούμπανα μέσα στο Βάραθρο, συντροφιά των σκοτωμένων σκλάβων.

δημοπίθηκος (1.10): αυτός που με κολακείες εξαπατά το λαό· λέξη του Αριστοφάνη (Βάτραχοι).
Είδατε ποτέ σας ρήτορα, που να ’ναι μονάχα «δημοπίθηκος»;

δίκαιον ουκ άλλο τι ή του κρείττονος συμφέρον (2.18): Απόσπασμα από την Πολιτεία του Πλάτωνα (338c). Το δίκαιο δεν είναι τίποτε άλλο παρά το συμφέρον του ισχυρότερου, άποψη που την υποστηρίζει ο Θρασύμαχος.

ζάβαλης (0.10): ο δυστυχής, ο ταλαίπωρος, ο φουκαράς, ο καημένος. Δάνειο από το τουρκικό zavallı που έχει παρόμοιες σημασίες. Ο ζάβαλης υποφέρει χωρίς να φταίει.

…μονάχοι φταίχτες οι τρεις παλιανθρώποι, που τονε κατατρέξανε το ζάβαλη.

ζακόνι (4.16): συνήθεια, έθιμο (σλαβικό δάνειο). Τη λέξη τη χρησιμοποιεί ο Βάρναλης και στο ποίημα Ο «καλός» λαός των Σκλάβων πολιορκημένων: Εδώ χάμου δυο κορφές: / το Ζακόνι κι οι Γραφές!
Όλα σας τα ζακόνια, γραμμένα κι άγραφα: φόβος των θεών, σεβασμός των νόμων….

ζαναέτι (1.8): ή ζαναχάτι: το επάγγελμα, η τέχνη. Δάνειο από τα τουρκικά (zanaat).
κρύφτηκε (…) ως που να πέσει το κάστρο και να γλιτώσει το πετσί του. Το ζαναέτι, βλέπεις, τον κάνει να λογαριάζει πιότερο τα πετσιά κι απ’ τον υπέρ πατρίδος θάνατο.

ζεύγλα, ζεύλα (1.13): το καμπύλο τμήμα του ζυγού (και συνεκδ. ο ζυγός) των υποζυγίων.
του ταίριαζε να βγάλει κέρατα και να φοράει τη ζέβγλα.

ικράμι (3.23): η περιποίηση. Δάνειο από τα τουρκικά (ikram).
Μου κάνανε μεγάλα ικράμια και μ’ ακούγανε με κατάνυξη και θαμασμό.

Ιτωνίδες πύλες (3.26): Πιο γνωστές ως Ιτώνιες πύλες, βρίσκονταν κοντά στο Ολυμπιείο, περίπου στη συμβολή της Συγγρού με τη Βουλιαγμένης. Αναφέρονται σε έργο που αποδίδεται στον Πλάτωνα.
…τραβούσα τοίχο-τοίχο στις Ιτωνίδες πύλες.

Κάβο Κολόνες (5.6): Το ακρωτήριο Σούνιο, από τον ναό του Ποσειδώνα.
από τις Κάβο Κολόνες ίσαμε τα Κούντουρα

καρίπικος (3.24): μάγκικος· καρίπικα τραγούδια, τα μάγκικα, τα βλάμικα, τα ρεμπέτικα. (Δάνειο από τα τουρκικά).
Γενήκαμε στουπί στο μεθύσι κι είπαμε ένα σωρό καρίπικα τραγούδια.

κοντραστάρω (2.18): αντικρούω, κοντράρω.
μα πρόλαβε και το διαλάλησε κείνος ο Πώλος και μ’ ανάγκασε να τόνε κοντραστάρω.

Κούντουρα (5.6): παλαιός οικισμός της Μεγαρίδας, βόρεια από τη Μάνδρα.
από τις Κάβο Κολόνες ίσαμε τα Κούντουρα

κρασοψυχιά, πιο σωστά κρασοψιχιά (3.12): ψωμί βουτηγμένο σε κρασί, το παραδοσιακό πρόγευμα των αγροτικών πληθυσμών μέχρι πρόσφατα.
Αφού μου φέρει την πρωινή μου κρασοψυχιά μέσα σ’ ένα πήλινο καφκί.

κράτει νόμου βίην τε και δίκην συναρμόσας (2.18): Απόσπασμα από την Αθηναίων πολιτεία του Αριστοτέλη (12.4.18): συνταιριάζοντας με τη δύναμη του νόμου τη βία με το δίκαιο, προκειμένου για τον Σόλωνα.

κύνα: Μα τον κύνα (3.26): συνηθισμένος όρκος των αρχαίων, που έτσι απέφευγαν να επικαλεστούν τους θεούς· ήταν ο αγαπημένος όρκος του Σωκράτη, υπάρχει και στην (κανονική) Απολογία του.
Καμιά φορά μου τύχαινε να πατήσω καμιά μαγαρισιά … «Μα τον Κύνα!» μουρμούριζα.

Λεψίνα (1.13): η Ελευσίνα.
Να κι ο Χοιρέας από τη Λεψίνα…

λουρίκι (5.7): θώρακας των στρατιωτών της βυζαντινής εποχής· δάνειο από τα λατινικά. Αναχρονισμός του Βάρναλη.
στις φάμπρικες, που φκιάνουνε σκουτάρια και λουρίκια του πολέμου

μαγιασίλι (2.1): έκζεμα
άλλος νάχει θέρμες, άλλος σπάσιμο, κι άλλος μαγιασίλι… ψώρα… χτικιό.

μαντινούτα (5.8): ερωμένη, ιδίως σπιτωμένη ερωμένη που τη συντηρεί πλούσιος αστός. Από τα ιταλικά (mantenuta).
μαντινούτες του γυναικωνίτη…

μίνα (5.7): στοά ορυχείου, κατ΄ επέκταση το ορυχείο. Δάνειο από ιταλ. mina. Τη λέξη τη χρησιμοποιεί ο Βάρναλης και στο ποίημα Η καμπάνα των Σκλάβων πολιορκημένων: Σε μίνες φόνισσες, μπουχές καζέρνες…
στα νταμάρια της Πεντέλης, στις μίνες του Δασκαλειού και του Λάβριου…

μπατανία, πατανία (3.12): μάλλινη φτηνή κουβέρτα που στρώνεται κάτω (τουρκ. bataniye). ξαπλωμένος στην αβλή πάνου σε στρατιωτικές μπατανίες και τσουβάλια.

Μπερτόλδος (2.5): Ήρωας ιταλικού λαϊκού μυθιστορήματος που διαβάστηκε πολύ στην Ελλάδα τους προηγούμενους αιώνες· χωριάτης άξεστος και κουτοπόνηρος.
Κι αν είσαστε κολλημένοι πεντακόσοι διαλεχτοί σοφοί (Σωκράτηδες να πούμε), δε θα κάνατε μισό Μπερτόλδο· όχι τώρα που ’σαστε πεντακόσοι Μπερτόλδοι.

ντρέτα, ντρίτα (4.11): ίσια (επίρρημα). Από τα ιταλικά (diritto).
όσο πιο στραβό το Κορόιδο, τόσο πιο ντρέτα πορπατεί.

ξύκικος, ξίκικος (1.13): ελλιποβαρής, λειψός (τουρκ. eksik).
να κοντρολάρουνε τα ζύγια των αλλωνών, μπας κι είναι ξύκικα!

ουρανίαν δι’ αιθέρα τεκνωθέντες (4.8): Απόσπασμα από τον Οιδίποδα τύραννο του Σοφοκλή (στ. 863), που αναφέρεται στους νόμους: γεννημένους μέσ’ στον αιθέρα τ’ ουρανού, κατά τη μετάφραση του Γρυπάρη.

πεχλιβάνης, μπεχλιβάνης (2.19): παλαιστής, ιδίως σε υπαίθριους αγώνες επίδειξης.
κείνοι πο ‘χουνε τα πιο γερά και γυμνασμένα κορμιά: οι πεχλιβάνηδες, ο Μίλων…

Πώλος (2.18): Σοφιστής, μαθητής του Γοργία όπως και ο Θρασύμαχος, υποστήριζε ότι υφίσταται το δίκαιο του ισχυροτέρου.
μα πρόλαβε και το διαλάλησε κείνος ο Πώλος και μ’ ανάγκασε να τόνε κοντραστάρω.

σαρατζάς (4.13): η ασθένεια μάλις των αλόγων.
αν ερήμαζε βλογιά τις όρνιθες, άφτρα τις γελάδες, σαρατζάς τ’ αλόγατα.

σημαδιακός (3.1): εδώ με την αρνητική σημασία του σημαδεμένου (άρα, κατά τη λαϊκή αντίληψη, μοχθηρού).
Τι περιμένεις από’ναν άνθρωπο σημαδιακό, στριμένονε και φαρμακόψυχο.

σιντεφένιος, σεντεφένιος (3.22): από σεντέφι (ή σιντέφι), που είναι το μάργαρο, η στιλπνή και ιριδίζουσα ουσία που καλύπτει το εσωτερικό των οστράκων πολλών μαλακίων. Από το τουρκ. sedef.
κατσαρά μαλλιά, σιντεφένια δόντια, χρυσά βραχιόλια και σκουλαρίκια

σουλιμάς (2.14): φτιασίδι, ψιμύθιο· αλλά και ο διχλωριούχος άργυρος, που χρησιμοποιείται ως αντισηπτικό ή δηλητήριο (τουρκ. sulama).
…θα ξαγοράζατε τους μαγέρους μου να ρίξουν σουλιμά στο φαγί μου

σταλοβολώ (3.9): καταβρέχω, ραντίζω· λέξη από τον Διάλογο του Σολωμού.
σταλοβολούσα παντού φαρμάκι και χολή.

σφαλάγγι (3.19): είδος δηλητηριώδους αράχνης· εδώ, μεταφορικά, για τις ενδόμυχες σκέψεις που τον βασανίζουν.
στο τέλος της απολογίας μου θα σας αμολήσω τα σφαλάγγια, που βράζουνε μέσα μου από καιρό.

ταμπάκης (1.8): βυρσοδέψης (από τουρκ. tabak).
Ποιος δε θαμπώνεται μπροστά στο μεγαλοδύναμο ταμπάκη τον Άνυτο;

τζελάτης (3.18): ο δήμιος, ο μπόγιας. Από τα τουρκικά (cellat).
Ποτές μου δεν πήγα να ψηφίσω· να διαλέγω μοναχός μου ποιος κλέφτης θα με κλέβει και ποιος τζελάτης θα με κόβει.

τσορμπατζής (3.20): πρόκριτος, δημογέροντας, κοτζάμπασης στα χρόνια της Τουρκοκρατίας. Δάνειο από τα τουρκικά (çorbacı).
Αφού ’ναι μεγάλος τσορμπατζής, είναι και μεγάλος στρατηγός.

χαροκόπι (4.11): ζωηρό γλέντι που διαρκεί πολύ.
έτσι ασφάλιζα το χαροκόπι των έξυπνων.

 

Advertisements

89 Σχόλια to “Ένα γλωσσάρι για την Αληθινή απολογία του Σωκράτη”

  1. p.a. said

    Καλημέρα.!Πολύ ωραίο το γλωσσάρι!

  2. alexisphoto said

    Ευχαριστούμε,
    καλημέρα.

  3. Y. G. said

    Καλημερα σας.

    «Τι περιμένεις από’ναν άνθρωπο σημαδιακό, στριμένονε και φαρμακόψυχο.»

    Το » στριμένονε» ειναι κ α τ α π λ η κ τ ι κο !

  4. sxoliko said

    Το σφαλάγγι είναι μία λέξη που χρησιμοποιείται και σήμερα στην καθημερινότητα. Ετυμολογείται σε ΛΚΝ και Μπαμπινιώτη, σαν σφαλάγγι βέβαιως.

  5. sxoliko said

    *σαν αράχνη

  6. atheofobos said

    Φαίνεται πως είμαι αρκετά αρχαίος γιατί ήξερα 10 από τις 46 λέξεις του γλωσαριού!

  7. Γς said

    Πάρα πολύ ωραίο. Εχει κάτι το ιδιαίτερο το σημερινό.

    Κι όπως μας είπε η ΕΦΗ προχτές ο Κραουνάκης στον Real FM έκανε αναφορές στον φίλο του τοο Νίκο Σαραντάκο:

    https://sarantakos.wordpress.com/2014/07/01/july-2/#comment-229067

    Και με θυμάμαι πριν καμιά δεκαριά χρόνια στις κερκίδες του Ηρωδείου να λέω ο άσχετος σ έναν ευτραφή θεατή που προσπαθούσε να καθίσει δίπλα μας.

    -Κάτι μου θυμίζεις. Μήπως είσαι κάποιος επώνυμος;
    -Μουσικός, Κραουνάκης, αν σου λέει κάτι.

  8. sarant said

    Καλημέρα, ευχαριστώ πολύ για τα πρώτα σχόλια!

    4-6: Σκέφτηκα ότι καλύτερα να υπάρχει μια λέξη γνωστή παρά να λείπει μια άγνωστη. Πάντως, ούτε εγώ ήξερα όλες τις λέξεις πριν καταπιαστώ. Ο σατρατζάς, ας πούμε, είναι ξεχασμένη λέξη.

  9. Γς said

    7:
    Και εδώ βέβαια:

    https://sarantakos.wordpress.com/2014/07/01/july-2/#comment-229070

  10. Θεόφιλος Βαμβάκος said

    Καλημέρα! Ωραίο το γλωσσάρι. Το «αγκαλά», αν αναλυθεί στα εξ ων ενδεχομένως συντίθεται, είναι «σκανδαλωδώς» αντίστοιχο με το ιταλικό sebbene και το βενετσιάνικο siben. Όσο για το «»ντρέτα, ντρίτα (4.11): ίσια (επίρρημα). Από τα ιταλικά (diritto)»»», δεν αποκλείεται να είναι κατευθείαν απο το βενετσιάνικο dreto/drito.

  11. Νέο Κid said

    Το κοντραστάρω βγαίνει από το στάρε κόντρα; (ή estar =είναι)

  12. Διχλωριούχος υδράργυρος ο σουλιμάς, παρακαλώ. Από το γαλλ. sublimé, τουλάχιστον μ’ αυτή τη σημασία.

  13. Jimakos said

    Μια θεία μου παλιά έλεγε προστακτικά «σουλίμιασε», δηλαδή φαρμάκωσε = φάε, όταν είχε νεύρα (είτε γενικώς είτε ειδικώς μ’αυτόν που δεν έτρωγε). Μου λύθηκε ,λοιπόν, η απορία!

  14. Γς said

    12::
    Το σουμπλιμέ με τις αντισυφιλιδικές ιδιότητες. Απαραίτητο στα ευαγή ιδρύματα ανοχής της παλιάς Αθήνας

  15. aerosol said

    Οι λαϊκοί άνθρωποι συνήθως αποκαλούσαν τον Μπερτόλδο «Μπερτόδουλο», εξελληνίζοντας το όνομα.
    Το ντρέτα έδινε και την στερεότυπη έκφραση «ντρέτα-σκέτα» (=ξεκάθαρα, κοφτά, χωρίς υπεκφυγές).

    Το κοντραστάρω είναι από το κοντράστο (πλέον πιο διαδεδομένο αγγλικά: contrast), την αντίθεση. Χρησιμοποιείται ακόμα από ανθρώπους που έχουν σχέση με σχέδιο, ζωγραφική, φωτογραφία ή επεξεργασία βίντεο, όταν μιλούν για τονική αντίθεση (αλλά και μεταφορικά).

  16. aerosol said

    Α, ξέχασα: Το σφαλάγγι έχω ακούσει να χρησιμοποιείται όχι για επικίνδυνες αράχνες αλλά για αυτές με τα λεπτά και μακριά πόδια (που μοιάζουν και πιο μεγάλες χωρίς να είναι): «Μη φοβάσαι, ένα αθώο σφαλάγγι είναι!»

  17. τζατζα said

    Καλησπέρα,
    Μια διόρθωση. Το ευθεία (ίσια) στα ιταλικά είναι dritto που είναι και πιο κοντά στο ντρέτα άλλωστε. Diritto είναι το δικαίωμα στα ιταλικά. Επίσης πολύ έξυπνη η παρατήρηση ΄το το αγκαλά είναι ακριβής μετάφραση του Sebbene. Το Sebbene όμως είναι αρκετά λόγιο στα ιταλικά και δε χρησιμοποιείται και τόσο στην καθημερινή γλώσσα, πόσο μάλλον παλιότερα που η μεγαλύτερη μερίδα ήταν αναλφάβητοι. Δύσκολα πιστεύω ότι μεταφέρθηκε στα ελληνικά από την όποια συνύπαρξη των δύο γλωσσών.

  18. Γς said

    http://media.ems.gr/ekdoseis/ellinika/Ellinika_46_1/ekd_peel_46_1_Varelas.pdf

  19. sarant said

    Ευχαριστώ πολύ για τα νεότερα!

    12-14: Ο σουλιμάς δεν είναι ο σουμπλιμές 🙂

    10: Όντως, μπορεί να είναι από τα βενετσιάνικα το ‘ντρίτος’

  20. Χρίστος said

    8: Ευχαριστούμε πολύ. Η λέξη «δημοπίθηκος» μου άρεσε πολύ και νομίζω θα είναι πολύ χρήσιμη 🙂 Πάντως «σαρατζάς» γράφετε στο άρθρο και όχι «σατρατζάς». Υποθέτω το πρώτο είναι το σωστό (το δεύτερο δε φαίνεται να το βρίσκει το Google).

  21. ΠΑΝΟΣ said

    Έχω την εντύπωση, ότι το κοντραστάρω και το χαροκόπι,το ψιλοχρησιμοποιούμε σήμερα.Το χαροκόπι συγκεκριμένα θυμάμαι να το έχω χρησιμοποιήσει.Δεν μού’ρχεται στο μυαλό από πού το έμαθα.Όχι απ’ τον Βάρναλη,σίγουρα.Ίσως απ’ το γλεντοκόπι;

  22. spiral architect said

    «Nτρέτα ρε» μου φώναζε ο σχωρεμένος ο πατέρας μου, όταν ήθελε να με κάνει να προσέξω τα λεγόμενά του.
    Πολλές απ’ τις λέξεις του γλωσσαριού (μπατανία, χαροκόπι κ.α.) τις ξέρω κι εγώ.

  23. physicist said

    Ωραίο το γλωσσάρι και χάρηκα που ήξερα τις περισσότερες λέξεις σ’ αυτό. Χρειάζοναι στ’ αλήθεια επεξήγηση τα λήμματα αναχαράζω, βάραθρο, χαροκόπι;

    [Απόσπασμα από] το διήγημα του Δ. Χατζή «Ο Σιούλας ο ταμπάκος» υπήρχε σ’ ένα βιβλίο Νεοελληνικών στο Γυμνάσιο, νομίζω, ή ακόμα και πρωτύτερα, σε μιαν ωραία ανθολογία της Έκτης Δημοτικού. Τότε είχα μάθει ότι ταμπάκος είναι ο βυρσοδέψης, και ταμπάκικα τα βυρσοδεψεία.

  24. υποδώριος said

    @16
    Φάλαγγα την έλεγε η γιαγιά μου (ορεινή Καρδίτσα), μήπως έχει σχέση με το δυσανάλογο σώμα και τις μεγάλες φάλαγγες-πόδια;
    Καλημέρα

  25. Γς said

    23:

    «Ταμπάκος αναντάμ παπαντάμ ήτανε κι ο Σιούλας. Από πατέρα ταμπάκο, από μάνα κόρη ταμπάκου»

    [Δημήτρης Χατζής, Το τέλος της μικρής μας πόλης]

  26. Γιώργος Φιλίππου said

    τώρα εμένα, τον ιδιότροπο, γιατί μου φαίνεται ότι κάτι λείπει από το: «δίκαιον ουκ άλλο τι ή του κρείττονος συμφέρον (2.18)»? δεν θα ήταν πιο σωστό το: δίκαιον ουκ άλλο τι ή ΤΟ του κρείττονος συμφέρον?

  27. Γς said

    24:
    υποδόριος < υπο- + -δόριος (< δορά)

    Δέρμα. Κοντά στους ταμπάκους κι αυτός

  28. υποδώριος said

    @27
    υπο + δώριος (τρόπος)
    Μουσικοί είναι τα παιδιά, βάλ’τους να φάνε 🙂

  29. Γς said

    Κι όταν οι Λατινοαμερικάνοι συνάντησαν τους Οθωμανούς :

    Νικοτιανή ο ταμπάκος [απ τη πίπα tabago;]
    και
    ο βυρσοδέψης, ταμπάκος

  30. Γς said

    28:
    >υπο + δώριος (τρόπος)

    Υποτροπιαζω, ενίοτε

  31. sarant said

    Ευχαριστώ πολύ για τα νεότερα!

    23: Το βάραθρο όχι, αλλά αυτό είναι πραγματολογικό, είναι το Βάραθρον. Για τα άλλα, παίζεται.

    26: Φυσικά, ξεχάστηκε το «το», ευτυχώς ο Βάρναλης το έχει σωστά.

  32. physicist said

    #31(β). — Δίκιο έχεις για το Βάραθρον. Για τ’ άλλα δύο, πάλι καλά λες: στο αναχαράζω μπορεί εύκολα να παρασυρθεί κανείς και να νομίζει ότι θα πει χαράζω εκ νέου. Το χαροκόπι θάπρεπε να είναι πασίγνωστο απ’ το Δημοτικό της Δέσπως αλλά δεν ξέρω αν διδάσκεται πλέον.

  33. george-1 said

    Άσχετο!
    Ποιός θα μου πει από πού πήραν τη μορφή τους τα διάφορα σημεία όπως η τελεία το κόμμα και ειδικά το θαυμαστικό;

  34. Γς said

    Λερναία.
    Breaking News

  35. george-1 said

    Στα Τούρκικα «ταμπάχανα» είναι τα βυρσοδεψία. Ταμπαχανιώτίκος είναι είδος αμανέ. Με την ευκαιρία: κερχανάς είναι η κακόφημη συνοικία. Ο Γεδεών αναφέρει ότι η αρχική του ένοια ήταν η συνοικία με τα εργαστήρια.

  36. george-1 said

    Ο Μανουήλ Γεδεών βεβαίως.

  37. atheofobos said

    15
    Μπερτόδουλος επίσης ήταν το παρατσούκλι του Χρήστου Αποστολάκου που διετέλεσε υπουργός Κοινωνικής Πρόνοιας στην κυβέρνηση Νόβα
    και Δημοσίας Τάξεως στην κυβέρνηση Στεφανόπουλου.
    Έχει μείνει στην ιστορία ως μια γραφική φιγούρα γιατί φορούσε μια μαύρη μπέρτα, στις δημόσιες εμφανίσεις του, προφανώς για να εντυπωσιάζει τους πολίτες.
    Μαζί με τον Νίκο Φαρμάκη της ΕΡΕ ήσαν οι «γεφυροποιοί» του Κωνσταντίνου και της τριανδρίας της χούντας την 21 Απριλίου και περίμεναν να υπουργοποιηθούν στην κυβέρνηση Κόλλια, αλλά έμειναν τελικά με το κουστούμι στο χέρι.

  38. Ιάκωβος said

    Τον σουλιμά τον έμαθα από το δημοτικο της Εσκενάζι. Βέβαια εκεί αναφέρεται το χωριό Σουλιμά, το σημερινό Δώριον, ένα απο τα αρβανίτικα Σουλιμοχώρια των Ντρέδων και η λέξη είναι αρβανίτικη ,όπως το Σούλι. Όμως για κάποιο λόγο το τραγούδι λέει πάλι για το φτιασίδι.

    Δε φταίνε τα γλυκά κρασιά δε φταίν’ τα παλληκάρια
    μον΄ φταίνε οι Σουλιμιώτισσες που βάνουν το φτιασίδι

    Το βάζουν νιες κι οι παντρεμένες,
    Το βάζουνε κι οι παπαδιές κλπ

  39. Παναγιώτης Κ. said

    Σημείωσα καμιά δεκαριά λέξεις που τις άκουσα πριν πενήντα περίπου χρόνια για να τις ξέρω από δω και πέρα, καλύτερα.
    Τις υπόλοιπες δεν τις σημείωσα γιατί έτσι και αλλιώς δεν πρόκειται να τις θυμάμαι.

    Τόπος: Περιοχή της Κόνιτσας.

    Οι λέξεις αυτές δεν ήταν στο καθημερινό λεξιλόγιο.Χρησιμοποιούνταν από τον ομιλητή όταν αυτός ήθελε να εκφρασθεί με έναν παραστατικό ή παιγνιώδη τρόπο.

    Με καθυστέρηση λοιπόν πενήντα χρόνων μαθαίνω την ετυμολογία του «αλουποτινάζω».Την έλεγε ο πατέρας μου π.χ όταν μιλούσε για τις ζόρικες ερωτήσεις που τύχαινε να υποβάλει κάποιος υποψιασμένος περί τα πολιτικά στον υποψήφιο βουλευτή που μας επισκεπτόταν στην προεκλογική περίοδο.» Τον αλουποτίναξε ο… Μήτσος τον βουλευτή με τις ερωτήσεις του».

    Ζεύλα: Την χρησιμοποιούσαν μεταφορικά όταν ήθελαν να περιγράψουν κάποιον ή κάποια που τον ή την είχε πιάσει η μέση (λουμπάγκο και τα σχετικά) και εμφανιζόταν κυρτωμένος-η .
    Σφάλαγγας: Αράχνη γενικώς.Όχι κάποιο είδος αράχνης.
    Αρσίζικος: Στη Θεσσαλονίκη πρωτάκουσα τη λέξη σε γένος θηλυκό.»Αρσούζα».Όχι μόνο η αναίσχυντη αλλά κυρίως η γκρινιάρα, η ραδιούργα.

    Χρησιμοποιώντας αυτές τις λέξεις περιγράφεις με σχετικά «ανώδυνο» τρόπο το πρόσωπο στο οποίο αποδίδεις τον χαρακτηρισμό.
    Διαθέτουν μια δύναμη αυτές οι ασυνήθιστες λέξεις σε αυτούς που γνωρίζουν τη σημασία τους!
    Όπως δύναμη είχε η ιδιόλεκτος της Αριστεράς ανάμεσα στους οπαδούς της, σε παλαιότερες εποχές.

    Και μια ερώτηση-απορία : Η φράση «ξίκι να γίνει» έχει σχέση με το ξίκικος;

  40. sarant said

    Ευχαριστώ πολύ για τα νεότερα!

    39: Για το «ξίκι να γίνει» το λεξικό ΛΚΝ λέει πως είναι «μάλλον» από το «ξίκικος».

    35: Κερχανές είναι (ή μάλλον ήταν) και το εργαστήρι, μανιφατούρα, εργοστάσιο αλλά και ο οίκος ανοχής -έχουμε ξαναγράψει στο ιστολόγιο.

    Αντιγράφω από τις Λέξεις που χάνονται:
    Κερχανάς, κερχανές και σπανιότερα κιρχανάς είναι το πορνείο, το μπορντέλο. Τα νεότερα λεξικά δεν έχουν τη λέξη, είτε από σεμνοτυφία είτε επειδή κρίνουν ότι δεν χρησιμοποιείται τόσο πολύ στις μέρες μας. Η ετυμολογία της είναι γουστόζικη: πρόκειται για δάνειο από το τουρκικό kerhane, που με τη σειρά του είναι δάνειο από τα περσικά (kârhane). Kâr είναι στα περσικά το έργο και το κέρδος, hane είναι το κτίριο όπου γίνεται κάτι, οπότε επί Οθωμανικής αυτοκρατορίας kerhane ήταν το εργοστάσιο και kârhane-i hassa η αυτοκρατορική φάμπρικα. Η σημασία αυτή έχει διατηρηθεί στα σημερινά περσικά, αλλά στα τουρκικά από τα μέσα του 19ου αιώνα η λ. πήρε τη σημασία του πορνείου και σήμερα αυτή επικρατεί, ενώ η αρχική, του εργοστασίου, έχει ξεχαστεί.
    Σε παλιά ελληνικά κείμενα, κερχανές είναι το εργαστήρι, η φάμπρικα• αν βρείτε κείμενο του 1800 να λέει «περί του εδώ κερχανά» κάποια επιχείρηση θα εννοεί, όχι χαμαιτυπείο! Στην Κρήτη ο κερχανές με τη σημασία της βιοτεχνίας κράτησε και τον 20ό αιώνα.
    Φυσικά σήμερα κερχανάς είναι μόνο το πορνείο (στην Κύπρο λένε κερχανές)• για μερικούς, θεωρείται βαρύτερος χαρακτηρισμός από το μπορντέλο, καθότι ανατολίτικο. Σε κάποιο ιστολόγιο διάβασα ότι το ελληνικό κράτος είναι κάτι παραπάνω από μπορντέλο, είναι κερχανάς!

    33: Στην ιστορία της στίξης δεν είμαι καλός, λυπάμαι!

  41. ΠΑΝΟΣ said

    Θυμάμαι τον πατέρα μου που όταν ήθελε να χαρακτηρίσει κάποιον αρνητικά ,έλεγε «α!τον παλιοκερχανά!».Το θυμάμαι σαν νά’ναι τώρα κι έχουν περάσει 35 χρόνια απ’ την φυγή του.Σε μένα πάντως δεν τό,χε απευθύνει.Άρα θα τον θεωρούσε πολύ κακόν χαρακτηρισμό.Σημειώνω ότι ήξερε μερικές τούρκικες λέξεις,ως πολεμήσας εν Μικρά Ασία.Μάλιστα έλεγε ότι στον ελληνικό στρατό ήταν τσαούσης και εννοούσε λοχίας.

  42. Θεόφιλος Βαμβάκος said

    Για τον Τζατζα, παρέμβαση αριθμ. 17: Ευχαριστώ για τα λόγια σας. Για το sebbene (μολονότι) δείτε όμως τον ιστότοπο :http://en.wikipedia.org/wiki/La_Lega_(song)
    Αφορά το τραγούδι «Sebben che siamo donne paura non abbiammo…», Bertolucci, «1900». To sebben λοιπόν δεν είναι και τόσο λόγιο.

  43. Θεόφιλος Βαμβάκος said

    Διορθώνω: abbiamo*

  44. Θεόφιλος Βαμβάκος said

    19# κ. Σαραντάκο, ευχαριστώ για το #10

  45. Tabak ο βυρσοδέψης στα τούρκικα, όχι απ’ το ταμπάκο, αλλά απ’ το αραβικό debbağ.

  46. physicist said

    Δύτη, γιατί ο μεταφραστής όταν βάζω debbağ στα τουρκικά απαντά σ’ όλες τις γλώσσες στον πληθυντικό (tanners, corciatori, βυρσοδέψες);

  47. ΕΦΗ ΕΦΗ said

    Περίσσια καλοδεχούμενο το νήμα.Χρειαζούμενο και το λεξάρι του,ιδίως για τα νεότερα μέλη της οικογένειας.Γνωστές αρκετές λέξεις και μερικές οικείες. Στην κρητική λαλιά έχουμε μικρές παραφθορές (έτσι τις λένε;) π.χ. το σφαλάγγι , σφαλάχι και σφαλαχάκι ( είδος μέτριας λεπτής Ψαλίδας*).
    η σέβλα, σε μεγάλη χρήση με τη μεταφορική έννοια του ζυγού πια,αλλά λέμε και ζεβλή,η στραβωμένη(ράχη, ράβδα,μπαστούνα κλπ) και ρήμα ζευλώνω, λυγίζω ή λυγίζω στραβά (ένα σίδερο).Εζέβλωσε η δουλειά, πήγε στραβά η υπόθεση.
    Εζέβλωσε η κουτάλα* μου να κουβαλιώ λάδι, καμπούριασα να μεταφέρω λάδι 🙂
    Αναχαράζω,ανεχαράσσω: ως και το γεροντόβουϊδο στην πρασινάδα αράσσει,
    δόντια δεν έχει να μασεί, μα σκιας* ανεχαράσσει
    Οι Σουλιμαίοι λένε πως τα Σουλιμοχώρια τους πήραν τ΄όνομά τους από το Σουλιμάν πασά τους (γύρω στα 1400 μ.Χ.).
    Το Σουλιμά (ουδέτερο) είναι το σημερινό Άνω Δώριο,όπως ήδη ειπώθηκε.
    Πάντως στο τραγούδι η Σουλιμιώτισσα (1934) ακούγεται η Εσκενάζυ να λέει στο τέλος, να ζήσει το Σουλίμι.

    Ψαλίδα, η σαρανταποδαρούσσα,
    κουτάλα, η πλάτη
    σκιας , τουλάχιστον

    Για να δούμε.Φαίνεται να είναι προσεγμένη (και ψαγμένη 🙂 ) η παράσταση και του Κραουνάκη τού πάει για Σωκράτης 🙂

  48. Φυσικέ μου, τι να πω… Ένα τουρκικό, ένα οθωμανικό και ένα περσικό λεξικό μου δίνουν τον ενικό, πάντως.

  49. …και ένα αραβικό, ομοίως.

  50. physicist said

    ΟΚ, αφού το λένε έτσι όλα τα λεξικά, το πρόβλημα τόχει προφανώς το μηχανάκι. Θενξ!

  51. Να ο σωστός πληθυντικός: αλ-ντεμπαγίν https://translate.google.gr/?hl=el&tab=wT#en/ar/tanners

  52. physicist said

    Ο αραβικός ναι, αλλά ο τουρκικός; Δεν είναι λέξη (και) της τουρκικής το ντεμπάγ;

  53. Ντεμπάγ, ντεμπαγλάρ, ή ταμπακλάρ. Ακόμα ευκολότερο!

  54. physicist said

    Ωραία!

    Το ντεμπαγλάρ θα μπορούσε να είναι και μάγκικο για το μπαγλάρωμα ή το ξεμπαγλάρωμα, αναλόγως. 🙂

  55. 😀

  56. ΕΦΗ ΕΦΗ said

    47.Ζεύλα, ζευλώνω, τα ζεύλωσα πολλώ λογιώ 🙂
    Θα φταίει λίγο και που το ζευλώνω (σαν στραβώνω) το λέμε και σελώνω:
    «Σέλωσε το τέλι να κάμει θελιά και σύρε το μάνταλο,» στράβωσε το σύρμα και τράβα το σύρτη (κλειστήκαμε έξω και προσπαθούμε ν ανοίξουμε με διαρρηκτικές μεθόδους 🙂 )
    -κερχανέ λέει ο πατέρας μου τα παλιά μαγαζιά,ιδίως χάνια και κρασοπωλεία.Λέει και κερχανατζή το μαγαζάτορα.Και θυμήθηκα,ο κρασοπώλης είναι ο κερατζής.
    Τα ταμπάκικα και ταμπακαριά,(βυρσοδεψεία), τον «τελευταίο ταμπάκο» (βιβλίο και ταινία) καθώς και τα Ταμπαχανιώτικα (τραγούδια) τα έχουμε ξαναβρεί εδώ.

  57. Και εμείς οι προγραμματιστές θα λέμε ότι κάνουμε debbağlama 🙂

  58. physicist said

    #57. — 😀 😀

  59. 21: Μάλλον έχει δίκιο ο Φυσικός στο 32. Κι εγώ στης Δέσπως το έχω ακούσει. «Μήνα σε γάμο ρίχνονται, μήνα σε χαροκόπι;»

  60. ΕΦΗ ΕΦΗ said

    Χαροκόπι ή αλλού χαροζεύκι ή ζεύκι , το γλεντοκόπι , χαροκόποι και ζευκαλήδες , και χαροκοπώ:
    Ριζίτικο
    Ίντα ΄χετε γυρού γυρού κι είναι βαριά η καρδιά σας
    δεν τρώτε και δεν πίνετε και δε χαροκοπάτε

  61. sarant said

    Ναι, ίσως το χαροκόπι να είναι γνωστό σε όλους και να μπήκε κακώς στο Γλωσσάρι. Δεν είχα σκεφτεί τη Δέσπω.

  62. ΕΦΗ ΕΦΗ said

    61.Μπα,δε μπήκε κακώς διότι έκανα τεστ, και εδώ, στα νιάτα ( σιγά μη θυμούνται,και μη σκέφτηκαν τη Δέσπω ή το Ριζίτικο) εν πρώτοις ο νους τους πήγε στο χάρο 🙂

  63. BLOG_OTI_NANAI said

    33: Ο George-1 έθεσε ένα ερώτημα για τα σημεία στίξης, και από περιέργεια προσπάθησα να βρω κάποια στοιχεία, όσα μπόρεσα:

    Πλήρης εφαρμογή συστήματος στίξης αναφέρεται από τον 8ο-9ο αιώνα (Mioni Elpidio, «Εισαγωγή στην Ελληνική Παλαιογραφία» (3η), ΜΙΕΤ, 1985).

    Αλλού, πλήρης εφαρμογή συστήματος στίξης αναφέρεται πιο συγκεκριμένα από τον 9ο αιώνα (Nesselrath Heinz-Gunther, «Εισαγωγή στην Αρχαιογνωσία», τ.Α΄ (2η), Παπαδήμας, 2003).

    Ένα ενδιαφέρον απόσπασμα του Φωτίου, Πατριάρχη Κων/πόλεως (820-περ. 890) επιβεβαιώνει τη γενίκευση χρήσης της στίξης τον 9ο αι., αναφέροντας ότι στα βιβλικά χωρία, η αλλαγή θέσης και μιας τελείας ακόμα μπορεί να δημιουργήσει αλλαγή νοήματος αλλά και αιρέσεις ακόμα (Φώτιος Κων/Πόλεως, Τα Αμφιλόχια).

    Σύμφωνα με το παλαιότερο εγχειρίδιο παλαιογραφίας του Thompson (μτφρ. Λάμπρος Σπυρίδων) το ερωτηματικό πρωτοεμφανίζεται στον 8ο-9ο αιώνα (Thompson Edward, «Εγχειρίδιον ελληνικής και λατινικής παλαιογραφίας», τύπ. Σακελλαρίου, 1903).

    Για το θαυμαστικό, το μόνο που βρήκα είναι μια αναφορά του Τριανταφυλλίδη πως πρόκειται επίσης για μεταγενέστερο σύμβολο, όπως και το ερωτηματικό, άρα ίσως το συναντάμε από τον 9ο αιώνα και μετά (Μ. Τριανταφυλλίδης, «Η Ορθογραφία μας», στο «Δελτίο του Εκπαιδευτικού Ομίλου», τ.3 (1913), σ. 28 κ.ε.).

    Πάντως, σύμφωνα με το κλασικό «Αντιγραφείς και Φιλόλογοι», το ζήτημα της στίξης και της εξέλιξης της ήταν ακόμη άλυτο έως τη δεκαετία του ’80. Πάντως δίνει και κάποια βιβλιογραφία που πραγματεύεται τη στίξη (Reynolds – Wilson, «Αντιγραφείς και Φιλόλογοι», ΜΙΕΤ, 1981).

    Προσθέτω δύο ενημερωτικά λήμματα για τη «Στίξη» και τον «Αριστοφάνη τον Βυζάντιο» από το «Εγχειρίδιο Κλασικών Σπουδών» (Howatson, «Εγχειρίδιο Κλασικών Σπουδών» [The Oxford Companion to Classical Literature], Κυριακίδη, 1996).

    Αυτά κατάφερα να βρω.

  64. sarant said

    62: Χαίρομαι, διότι αυτό ακριβώς (ενδεχ. μπέρδεμα με Χάρο) ήταν που με έκανε να συμπεριλάβω τη λέξη,

    63: Άψογος, ευχαριστούμε πολύ!

  65. BLOG_OTI_NANAI said

    64: Η χαρά δική μας 🙂

  66. george-1 said

    Σας ευχαριστώ όλους για τις άμεσες και τεκμηριωμένες απαντήσεις. Η απορία μου έχει να κάνει με τη μορφή του θαυμαστικού. Ίσως όμως να φταίει το σάπιο μου μυαλό. Εκτός και αν αυτό που το εισηγήθηκε ήταν το ίδιο άρρωστος με μένα και εξ αυτού μεγάλος προβοκάτορας.

  67. george-1 said

    Αυτός που… Και όχι αυτό που…

  68. physicist said

    Ο βαθύς συμβολισμός του θαυμαστικού και η αποτελεσματικότητα του συμβόλου «?» ν’ αποδώσει τον ερωτηματικό χαρακτήρα μιας πρότασης σε σύγκριση με το σύμβολο «;» ήταν αντικείμενα μιας ευχάριστης συζήτησης που έγινε εδώ πριν από 2 ή 3 χρόνια. Δεν μπορώ να την ανασύρω αλλά η ομάδα Μπουρμπακί του ιστολογίου είναι, το δίχως άλλο, άγρυπνη.

    🙂

  69. Γς said

    66:

    Και τα ανάποδα Ισπανικά θαυμαστικά και ερωτηματικά στο τέλος της ερώτησης και του θαυμασμού 🙂
    Υπάρχουν κι αλλού [αυτυά τα αντεστραμένα];

    Αλλες γλώσσες με διαφορετικό ? [όπως εμείς].
    Και η άνω τελεία μας;

    Και η Eστιγμένη Eξέλιξη.
    Διαβάζω στην lexilogia.gr:

    «Αφορμή για γέλια (αλλά όχι για ξεμπρόστιασμα) η κατά Άρη Πουλιανό «διάτρητη» θεωρία της εξέλιξης στο http://caktos.blogspot.gr/2013/06/blog-post_13.html

  70. Γς said

    >τα ανάποδα Ισπανικά θαυμαστικά και ερωτηματικά στο τέλος της ερώτησης και του θαυμασμού

    Στην αρχή

  71. aerosol said

    #63: Εύγε!

    Στα αγγλικά υπάρχει και το μυστήριο interrobang, που συνδυάζει ερωτηματικό με θαυμαστικό. Θα μου άρεσε να το βλέπω πιο συχνά!

  72. Γς said

    70, 71:

    interrobang [+inverted] και στα ισπανικά:

    ¡¿Quién te has creído que eres?!

    αλλά και ποιο γλυκά:

    ¡Qué bonitos ojos tienes!

  73. Gpoint said

    Ενα ποδοσφαιρικό σχόλιο (τώρα που το μουντιάλ δεν περιέχει Ελλάδα) και μια απορία

    Με τον Ρανιέρι ο Σαρρής θα ξεσαλώσει. Ελπιδοφόρος παίκτης ομάδας ανταγωνιστικής του γαύρου δεν πρόκειται να δει εθνική ούτε με τηλεσκόπιο,
    Για τον ίδιο λόγο δεν κλήθηκαν επί Σάντος Κλάους και Καρέλης (ποιός Δ. Παπαδόπουλος, αυτός σερνότανε στα πλαίηοφφς και τον γράφανε οι κολητοί του Σαρρή για να θολώνουν τα νερά) Το ειδατε και με την βιαστική επιστροφή του Καρνέζη για να μη παίξει ο Γλύκος ή ειδικότερα ο πιτσιρικάς Καπίνο.
    Και για μπουζουριέρα φωνάξανε από τον ΠΑΟΚ Κατσούρ, Τζιώλη, Σάλπι και Τζαβέλλα που δεν υπήρχε περίπτωση ν’ ανέβη η αξία τους όπως έγινε με Μανωλά,Κονέ, ίσως και Φετφατζίδη.
    Τα υπόλοιπα είναι για να έχουμε να λέμε

    και η απορία

    πως είναι στα ρώσικα η καλημέρα ;

  74. spiral architect said

    @73: доброе утро. 🙂

  75. Γς said

    74:

    Σαν να μου θύμισε το γατάκι το «κούπεπε, κούπεπε»..

    Καλημέρα [και ελληνιστί]

  76. sarant said

    74: Κι εμείς λέμε «ντόμπρος», σλάβικο δάνειο.

  77. Γς said

    76:
    Και βέβαια. Ντόμπρος άνθρωπος λέμε. Καλός.
    Εχω και τον φίλο μου τον Παναγιώτη Ντόμπροβιτς. Ελληνας φυσικά. Δεν ξέρω από που φέρανε αυτό το επίθετο…

  78. sarant said

    77: Μην είναι Κερκυραίος; Το 1916 η Κέρκυρα έγινε για καναδυό χρόνια η ντεφάκτο πρωτεύουσα της καταχτημένης Σερβίας, με παρουσία χιλιάδων φαντάρων, αξιωματικών και πολιτικών. Κάποιοι παντρεύτηκαν στο νησί και έμειναν, αν και σε πολλές περιπτώσεις τα επώνυμα εξελληνίστηκαν.

  79. gryphon said

    16
    Δεν νομιζω.Αποκλειεται γι’ αυτες τις αραχνες με τα ποδια σαν νηματα.Η γιαγια μου ο παππους μου και αλλοι ανθρωποι στο χωριο ελεγαν σφαλαγγια καποιες αρκετα μεγαλυτερες αραχνες που εμφανιζονταν που και που σε κανα τοιχο στο σπιτι χωριο και που μου προκαλουσαν τρομο μικρος γιατι ειχα (και εχω) καποια ελαφρια αραχνοφοβια.

  80. leonicos said

    πΟΛΎ ΩΡΑΊΟ ΆΡΘΡΟ ΚΑΙ ΠΟΛΎ ΩΡΑΊΟς Ο κΡΑΟΥΝΆΚΗς

  81. leonicos said

    Συγνώμη για τα κεφαλαία

  82. Γιώργος Θαλάσσης said

    38. «… η λέξη είναι αρβανίτικη ,όπως το Σούλι.» Ιάκωβε, μην είσαι σίγουρος ότι το Σούλι είναι αρβανίτικο. 47. Έφη-Έφη, η ψαλίδα δεν είναι η σαρανταποδαρούσα. Είναι πιο μικρό έντομο που στην ουρά του έχει μια διχάλα, πραγματική ψαλίδα. Νοικοκύρη, στην Τσαμουριά λέμε «σφαλαγγονιά» γιά τους ιστούς της αράχνης («το σπίτι είναι γιομάτο σφαλαγγονιές»). Τέλος, στην Πρέβεζα, υπήρχε χωριό με το όνομα «Σφιλέγγο» (πραγματικό αραχνοχώρι) σήμερα Δρυόφυτο.

  83. Παύλος said

    Και ο Γιάννης Χάρης για τον Κραουνάκη:
    http://yannisharis.blogspot.gr/2014/07/84.html

  84. Ιάκωβος said

    Υπάρχει και μουσικό είδος με όνομα σχετικό με τα βυρσοδεψεία, τα ταμπαχανιώτικα τραγούδια της Κρήτης, λέξη που προέρχεται από τα Ταμπάχανα της Σμύρνης, αντίθετα με τα τραγούδια αυτά, που είναι απλά ένα κομμάτι της αστικής μουσικής παράδοσης της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας των τελευταίων της δεκαετιών.

    82, Γιωργος Θαλάσσης
    Πιο λογική φαίνεται μια ετυμολογία του Σουλιού από την Αλβανική λέξη που σημαίνει το απόκρημνο βουνό, παρά από τους Σελλούς. Απόδειξη οτι Σούλι έχουμε και σε άλλες περιοχές, στην Αρκαδία και στην Αττική, Κακοσούλι κλπ, όπου δεν είχε Σελλούς, είχε όμως κατσάβραχα.

  85. Ιάκωβος said

    Ταμπαχανιώτικα. Γιαλελέλι, Όσο βαρουν τα σίδερα,Ταμπαχανιώτικος μανες κλπ.

  86. Γιώργος Θαλάσσης said

    82. Κανείς δεν μίλησε για τους Σελλούς.Σούλι στα Αλβανικά δεν σημαίνει απόκρημνο βουνό. Το Σούλι βρίσκεται άλλωστε μέσα σε κοιλάδα. Περισσότερα ετυμολογικά για το Σούλι, εδώ: http://labastia.blogspot.gr/search/label/%CE%A3%CE%9F%CE%A5%CE%9B%CE%99?updated-max=2012-12-14T20:26:00%2B02:00&max-results=20&start=33&by-date=false

  87. geobartz said

    Ζεύλα (η), λέγανε οι χωρικοί στην πατρίδα μου, όχι «το καμπύλο τμήμα του ζυγού των υποζυγίων», αλλά τη σιδερένια ράβδο με την οποία ασφαλίζονταν ο λαιμός του ζώου κάτω από το καμπύλο τμήμα του ζυγού.

  88. sarant said

    87: Πάντως, συνήθως η καμπυλότητα είναι συνδεδεμένη με τη ζεύλα, αφού η λέξη χρησιμοποιείται και μεταφορικά (δες πιο πάνω σχ. 39) Νομίζω πως το έχω συναντήσει και για κορδέλα ποταμού.

  89. ΕΦΗ ΕΦΗ said

    >> και για κορδέλα ποταμού.
    ,,,νάτο διαβαίνει παραπέρα το ποτάμι, ημερωμένο τώρα κι έτοιμο να γείρει κάτω από του ποταμιού τη ζεύλα
    Από την Πικρή Ζωή του Γιώργου Κοτζιούλα
    https://sarantakos.wordpress.com/2014/05/11/kotzioulas-2/

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: