Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Η λάμια και η Μιμή

Posted by sarant στο 5 Αύγουστος, 2014


GermanmachinegunMG08oneΑυτές τις μέρες συμπληρώνονται εκατό χρόνια από το ξέσπασμα του Μεγάλου Πολέμου, που αργότερα έμελλε να ονομαστεί Παγκόσμιος Πόλεμος και μετά Πρώτος Παγκόσμιος Πόλεμος. Στα τέλη Ιουλίου 1914 άρχισε ο πόλεμος και στις αρχές Αυγούστου, αφού εκπνεύσανε διάφορα τελεσίγραφα, άρχισαν οι εμπόλεμες δυνάμεις, η μια μετά την άλλη, να στέλνουν τους φαντάρους τους στη σφαγή. Για παράδειγμα, σαν σήμερα, ξεκίνησε η πολιορκία της Λιέγης από τα γερμανικά στρατεύματα.

Στον Πρώτο Παγκόσμιο, οι περισσότεροι νεκροί ήταν στρατιώτες -οι απώλειες των αμάχων ήταν μικρότερες. (Στον Δεύτερο Παγκόσμιο, η ζυγαριά του αίματος έγειρε από την άλλη πλάστιγγα, και σε μερικούς σύγχρονους (χρονολογικά) πολέμους οι άμαχοι αποτελούν το 80% των απωλειών). Η Ελλάδα ήταν τυχερή και μπήκε αργά στον πόλεμο, γλίτωσε τις μεγάλες απώλειες και ο Πρώτος Παγκόσμιος δεν έχει χαραχτεί βαθιά στη συλλογική μας μνήμη, σε αντίθεση με τον Δεύτερο.

Ακούω αυτές τις μέρες στο γαλλικό ραδιόφωνο μια εκπομπή που κάνει αναδρομή στον Πρώτο Παγκόσμιο μέσα από φανταρίστικα τραγούδια της εποχής. Στην εκπομπή που άκουσα το περασμένο Σάββατο, έλεγε ότι η γαλλική προπαγάνδα της εποχής προσπαθούσε να παρουσιάσει τον πόλεμο με τους Γερμανούς σαν μια αντιπαράθεση του δίκιου και της ανδρείας (που τα είχαν οι Γάλλοι) με την επιστημονική υπεροχή (των Γερμανών) -οι Μπος ήταν βάρβαροι, βέβαια, αλλά τεχνολογικά εξελιγμένοι, ιδίως στα φονικά τους σύνεργα -και η ενσάρκωση αυτής της σατανικής επιστήμης ήταν η mitrailleuse, το πολυβόλο ή μυδραλιοβόλο, που θέριζε με φονική ευστοχία τους γενναίους Γάλλους καθώς έκαναν τις επιθέσεις τους. Πολυβόλα είχαν και οι Γάλλοι, βέβαια, αλλά τα γερμανικά ήταν πιο εξελιγμένα, πιο φονικά, και πιο οργανωμένα -σαν το MG08, το Maschinengewehr 08 που βλέπουμε στην εικόνα πάνω αριστερά.

Η γαλλική λέξη, mitrailleuse, προέρχεται από τη λ. mitraille, που αρχικά ήταν τα βλήματα των κανονιών, που αποτελούνταν από παλιοσίδερα, καρφιά και θραύσματα μετάλλου. Το mitraille είναι παράλληλος τύπος του mitaille που προέρχεται από τη λ. mite (ολλανδικής αρχής) που σήμαινε ‘κέρμα’. Στα ελληνικά, το μιτρ- παρασυσχετίστηκε με την αρχαία λέξη «μύδρος», που σήμαινε την πυρακτωμένη μάζα, τη λάβα που τινάζεται στην έκρηξη του ηφαιστείου, και στα νεότερα χρόνια χρησιμοποιήθηκε και για τα βλήματα των πυροβόλων όπλων. Μια πολύ λογική παρασυσχέτιση, που μας έδωσε το μυδραλιοβόλο, που εμφανίζεται στη γλώσσα μας, σύμφωνα με την καταγραφή του Κουμανούδη, από το 1888 (από τότε με ένα λ, αν και υπήρχαν και γραφές με δύο λ, μυδραλλιοβόλον). Ίσως με την επιρροή των γαλλικών, η λέξη αρχικά είναι θηλυκού γένους, «η μυδραλιοβόλος», και παίρνει και μεταφορικές σημασίες, έτσι σε χρονογράφημα του 1899 στο Σκριπ διαβάζω ότι «από το βάθος της οδού Ερμού μία μυδραλιοβόλος βάλλει κατά της τσέπης του συζύγου». Γρήγορα όμως το γένος έγινε ουδέτερο, με την επιρροή των άλλων όπλων.

Στα γαλλικά, είπαμε, το γένος είναι θηλυκό. Στην εκπομπή που ανέφερα πιο πάνω, διαβάστηκαν αποσπάσματα από ένα φανταρίστικο τραγούδι του πρώτου πολέμου, το La mitrailleuse του Lucien Boyer (μάλλον δεν βρέθηκε ηχογράφηση) και μου έκανε εντύπωση που κάθε στροφή του τελείωνε με τη φράση «C’est la mitrailleuse». Το αναζήτησα και περιέργως δεν υπήρχε πουθενά στο Διαδίκτυο παρά μόνο οσιαρισμένο στο archive.org, απ’ όπου το βρήκα και το παρουσιάζω πιο κάτω, αφού διόρθωσα τα λαθάκια του οσιαρίσματος (ο πρώτος στίχος της τέταρτης στροφής λείπει και στο πρωτότυπο).

Το ποίημα περιγράφει παραστατικά τη φρίκη και το δέος που ένιωθε ο πεζικάριος πριν από εκατό χρόνια για το φονικό σύνεργο που τον θέριζε, ιδίως για τον ήχο του. Τη μιτραγιέζα (το λέω έτσι για να φανεί το θηλυκό γένος) την αποκαλεί υποκρίτρια και ψεύτρα, που όμως βρίσκει πάντα στόχο. Σε αντίθεση με τα ντουφέκια και τα κανόνια, αυτή θερίζει αμείλικτα. Θέλει χάδια, είναι βιτσιόζα, σαν ερωτευμένη τίγρισσα, και μόλις πέσει η νύχτα ακούς τη φωνή της σαν θηλυκό σε οργασμό (νομίζω ότι αυτό εννοεί το femelle heureuse), φτύνει τα δόντια της σα λάμια μανιασμένη -και τη μέρα φανερώνεται η φριχτή εκατόμβη ενώ εκείνη καμαρώνει όλη χαρά. Κι έτσι αποδεικνύεται ποιο είναι το γερμανικό βαμπίρ που ξεκίνησε αυτό τον απαίσιο πόλεμο, είναι η μιτραγιέζα, που όμως δεν θα εμποδίσει, η μιτραγιέζα τους, να ανθίσει τελικά η νικηφόρα δικαιοσύνη!

La mitrailleuse

Voyez-vous ce monstre endormi
Dont l’oeil rond, ouvert à demi,
A comme une lueur railleuse ?
— C’est la mitrailleuse.

Dans le réduit qu’elle défend
On dirait un jouet d’enfant…
Oh ! l’hypocrite !… Oh ! la menteuse !
— C’est la mitrailleuse !

Les canons se trompent parfois
Et les fusils sont maladroits ;
Mais elle est précise et fameuse !
— C’est la mitrailleuse.

Elle suit l’homme pas à pas :
C’est une implacable faucheuse…
— Oh ! la mitrailleuse !

Le jour, doucement, sans répit,
On la bichonne, on la fourbit.
Car elle a du vice, la gueuse !
— C’est la mitrailleuse.

Sous terre cachant ses amours,
Elle fait patte de velours
Comme une tigresse amoureuse…
— Oh ! la mitrailleuse !

Aussitôt qu’arrive la nuit,
On entend, sous le ciel qui luit,
Un long cri de femelle heureuse !
— C’est la mitrailleuse.

 

Et dans le cœur des imprudents
Elle crache toutes ses dents
Comme une goule furieuse…
— Oli ! la mitrailleuse !

 

Lorsque revient le matin clair,
Là-bas, le long des fils de fer,
On voit une hécatombe affreuse :
— C’est la mitrailleuse.

 

Et, se pâmant dans son terrier,
Elle contemple ce charnier
Avec une joie orgueilleuse…
— Oh ! la mitrailleuse !

 

Qui nous prouve infailliblement
Que c’est le vampire allemand
Qui fit cette guerre odieuse ?
— C’est la mitrailleuse.

 

Mais qui n’empêchera jamais
De voir fleurir pour nous, Français,
La Justice Victorieuse ?
— C’est leur mitrailleuse !

(Με τη λέξη ‘λάμια’ αποδίδω το goule, που είναι το αντίστοιχο του αγγλ. ghoul).

Πολυβόλα είχαν βέβαια και οι Γάλλοι, αλλά δεν σκότωναν τόσο αποτελεσματικά. Ωστόσο, για τον Γάλλο πολυβολητή το πολυβόλο του, η μιτραγιέζα του, αφού είναι γένους θηλυκού όπως είπαμε, είναι η αδελφή ψυχή -στο τραγούδι που ακολουθεί ο πολυβολητής την έχει βαφτίσει Μιμή, και ο κρότος της δεν είναι καθόλου δυσάρεστος, του φαίνεται σαν κελάιδισμα πουλιών -και βέβαια ο πολυβολητής δεν αργεί να ερωτευτεί τη Μιμή, τουλάχιστον για όσο κρατάει ο πόλεμος, και το ρεφρέν της, το ταρατατά, τον μαγεύει καθώς θερίζει τους φαντάρους του Κάιζερ σαν να’ ταν μύγες.

Το τραγούδι της Μιμής τραγουδιέται στον σκοπό του περίφημου La petite tonquinoise, τραγουδιού που βγήκε στο γύρισμα του 20ού αιώνα, που έχει μεταφερθεί και στα ελληνικά και θα το ξέρετε σίγουρα, είναι το «Η Κική και η Κοκό»:

À la guerre
On n’peut guère
Trouver où placer son cœur
Et j’avais du vague à l’âme
De vivre ainsi sans p’tit’ femme
Quand l’aut’ semaine
J’eus la veine
D’être nommé mitrailleur
Ma mitrailleuse, ô bonheur
Devint pour moi , l’âme soeur…»

Refrain :

«Quand ell’ chante à sa manière
Taratata, taratata, taratatère
Ah que son refrain m’enchante
C’est comme un z-oiseau qui chante
Je l’appell’ ma Glorieuse
Ma p’tit’ Mimi, ma p’tit’ Mimi, ma mitrailleuse
Rosalie me fait les doux yeux
Mais c’est ell’ que j’aim’ le mieux.»

« Plein d’adresse
Je la graisse
Je l’astique et la polis
De sa culasse jolie
À sa p’tit’ gueu-gueul’ chérie
très habile
J’la défile
Et tendrement je luis dis
«Jusqu’au bout, restons unis
Pour le salut du pays.»

[au refrain]

«Quand les Boches
Nous approchent
Nous commençons le concert
Après un bon démarrage
Nous précipitons le fauchage
Comm’ des mouches
Je vous couche
Tous les soldats du kaiser
Le nez dans nos fils de fer
Ou les quatre fers en l’air.»

[au refrain]

«Mais tout passe
Et tout lasse
Mêm’ la guerre et l’un d’ces jours
Ou bien l’un’ de ces années
nous la verrons terminée
Alors vite l’on se quitte
Glorieuse ô mes amours
Nous devrons à notre tour
Nous séparer pour toujours.»

Refrain final :
«Après un’ salve dernière
Taratata, taratata, taratatère
En te voyant rendormie
Je te dirai : «Chère amie
Fais dodo ma Glorieuse
Ma p’tit’ Mimi, ma p’tit’ Mimi, ma mitrailleuse
Et tes pleurs mouilleront mes yeux
quand je te f»rai mes adieux.»

Έτσι είναι, όταν την κρατάς στα χέρια σου και θερίζει τον απέναντι, η μανιασμένη λάμια μεταμορφώνεται σε αξιαγάπητη Μιμή…!

Advertisements

85 Σχόλια to “Η λάμια και η Μιμή”

  1. atheofobos said

    Οι κακές γλώσσες λένε πως κάποια άλλη Μιμή, στην προ Παπανδρέου εποχή όταν έμενε στου Παπάγου, πότιζε τον κήπο της μερικές φορές με τα μυδράλια της χωρις σουτιέν με αποτέλεσμα μερικοί παρατηρητικοί οδηγοί να τρακάρουν όταν περνούσαν από εκεί!
    Βέβαια μπορεί και να είναι αστικός μύθος!

  2. Νέο Kid Στο Block said

    Το «δίκιο και ηθικό» των Γάλλων έναντι του «μιλιταριστικής/επεκτατικής επιστημόνικοτητας» των εξ Ανατολής Τευτόνων είχε καθιερωθεί πολύ (παγκοσμίως θα έλεγα) με τα μυθιστορήματα του μεγάλου Ιουλίου Βερν, ειδικά τα τελευταία του μετά τον τραυματισμό του, όταν και η γραφή του έγινε απαισιόδοξη και έβλεπε πλέον την τεχνολογική πρόοδο ,σημαντικό τμήμα της οποίας ο ίδιος με θαυμαστή ακρίβεια είχε προφητέψει, να είναι απειλή και όχι χαρά για τους ανθρώπους. Γράφω από μνήμης αλλά νομίζω πως θυμάμαι καλά τις αρχετυπικές του φιγούρες τον «καλό» Γάλλο Σαραζέν από τη μια και το Γερμανό «τρελοκακό» Σουλτς από την άλλη με τα θανατηφόρα χημικά του και τα καταστροφικά κανόνια και υπερόπλα του. (για τα χημικά έπεσε 100% διάνα ο Βερν…δυστυχώς).
    Στα «εκατομμύρια της Μπέγκουμ» νομίζω.

  3. Νέο Kid Στο Block said

    2. παρντόν. Τις «στερεοτυπικές» του φιγούρες ,εννοούσα στο 2. (κι όχι «αρχετυπικές»)

  4. Γς said

    1:
    >με τα μυδράλια της χωρις σουτιέν

    Σιγά τα μυδράλια [φωτό]

    http://caktos.blogspot.gr/2013/06/blog-post_7.html

  5. sarant said

    Kαλημέρα, ευχαριστώ πολύ για τα πρώτα σχόλια!

    2: Περίπου έτσι έγινε -αν και δεν ξέρουμε πώς το βλέπανε οι Γερμανοί.

  6. Καλημέρα!

    Εγώ πάντως προτιμώ αυτό το μυδράλιο http://en.wikipedia.org/wiki/Mitraillette
    🙂

  7. Γς said

    Για την Χοντρο Μπέρθα (Dicke Bertha) του Κρουπ στον WWI, θα πούμε τίποτα;

  8. spiral architect said

    – Ο μπαμπάς ο πόλεμος.
    – Πόλεμος πάντων μὲν πατήρ ἐστι, πάντων δὲ βασιλεύς.
    – Δεν υπάρχει μικρός πόλεμος ή μεγάλο έθνος.
    – Όλη η τέχνη του πολέμου συνίσταται σε μια πολύ ορθολογική και γεμάτη περίσκεψη άμυνα, ακολουθούμενη απο μια ταχεία και τολμηρή επίθεση.

    Πολιτισμός και cluster bombs.

  9. atheofobos said

    4- Τόνοι σιλικόνης έχουν χρησιμοποιηθεί από χιλίαδες γυναίκες για να αποκτήσουν τα αντίστοιχα με την φωτογραφία της Κουρ(αδ)οφυλάδας που δημοσιεύεις!

  10. sarant said

    6: Ω ναι!

    Να προσέξουμε ότι στα ελληνικά έχει επικρατήσει να χρησιμοποιούμε τον όρο «μυδράλιο» σαν συνώνυμο του «μυδραλιοβόλου», που αν το πάρουμε τοις μετρητοίς είναι αυτό που ρίχνει τον εαυτό του -σαν κατασκευή του Escher!

  11. Μας φαίνεται απίστευτο σήμερα, αλλά το 1914 πολλοί άνθρωποι πήγαιναν στον πόλεμο με χαρά, βέβαιοι πως θα δώσουν στον εχθρό το μάθημα που του αξίζει κι ως τις γιορτές θα ‘χουν γυρίσει σπίτι τους.
    Η δε προπαγάνδα, ότι από τη μια πλευρά είναι ο πολιτισμός και από την άλλη η βαρβαρότητα, οργίαζε σε εξωφρενικό βαθμό — ενώ καθένας, πιστεύω, μπορούσε να δει ότι ο πόλεμος γινόταν για συγκεκριμένα συμφέροντα αφενός και από φαύλο κύκλο αλληλεμπλεκόμενων συμμαχιών αφετέρου. Και οι συνέπειές της ήταν αισθητές για αρκετό διάστημα στους πιο απίθανους χώρους: στο πρώτο π.χ. μεταπολεμικό παγκόσμιο συνέδριο μαθηματικών συζητήθηκε αρκετά αν έπρπε ή όχι να επιτραπεί η συμμετοχή μαθηματικών από τις ηττημένες χώρες!

  12. vperle said

    που εμφανίζεται στη γλώσσα μας, σύμφωνα με την καταγραφή του Κουμανούδη, από το 1888 (από τότε με ένα λ, αν και υπήρχαν και γραφές με δύο λ, μυδραλλιοβόλον).

    Εμφανιζεται και ως παραλλαγη «Μυδροβόλον (το) νέα λέξις » στο ορθογραφικο λεξικο του Γ. Ζηκίδου εκδοση 1898

  13. agapanthos said

    Σχετικοάσχετο, για τα τραγούδια του πρώτου παγκόσμιου:

    http://www.mic.gr/themes.asp?id=42679

    Καλημέρα.

  14. leonicos said

    Ωραίος ι τίτλος. Ας δούμε και τι λέει! Έτσι κι αλλιώς την πρωτιά μάς την πήραν

  15. Γς said

    Μας πως κάνεις έτσι;
    Ως διακορευθείσα και εγκαταληφθείσα κορασίδα

  16. leonicos said

    Εγώ το μόνο που ξέρω από αυτά είναι: Έχω μι’ αδελφή / μικρούλα κι ορφανή / τη λένε Β. Η. / την αγαπώ πολύ

    Και το: Το εμβατήριο που τού’μαθναν να λέει / είναι μονότονο και τού’ρχεται να κλαίει

    Ο Θεός να μας φυλάει από τους σωτήρες!

  17. spiral architect said

    @6: Ετσι, αφού ρίξουμε τα μπετά, μετά να το κανονίσουμε. 😀
    (παρέα με καναδυό πίντες μπίρας)

  18. sarant said

    Kαλημέρα, ευχαριστώ για τα νεότερα!

    16: Έτσι σας το λέγανε; Νομίζω ότι μετά έγινε «Εχω μια αδερφή / κουκλίτσα αληθινή»

    13: Καλημέρα, ωραίο άρθρο και έχει και την αυθεντική εκδοχή του «Της Αμύνης τα παιδιά»!

  19. Γς said

    13:
    >για τα τραγούδια του πρώτου παγκόσμιου:

    It’s A Long Way To Tipperary

  20. Ηλεφούφουτος said

    Ήξερα το προπαγανδιστικό δίπολο Γαλλία=πολιτισμός, Γερμανία=βαρβαρότητα και τις καρικατούρες Γερμανών που παρουσιάζονταν κακομούτσουνοι χοντρομπαλάδες με μουστάκες.

    Αυτό με την τεχνολογία δεν το ήξερα. Αδιανόητη με τα σημερινά δεδομένα τέτοια προπαγάνδα, μόνο σε καφενείο ελληναράδων θα μπορούσα να τη φανταστώ, να λες δηλαδή ότι ο αντίπαλος είναι τεχνολογικά ανώτερος ενώ εμείς παλληκαράδες. Θα ήταν σαν να λες «πάμε για βέβαιη ήττα».

    Αδιανόητα φαίνονται σήμερα κι αυτά που λέει ο Άγγελος (11), ειδικά στη δικιά μας χώρα απ την οποία ο Α’ ΠΠ πέρασε ξώφαλτσα, ξέρω όμως μία τουλάχιστον χώρα που η πολιτική της ζωή δηλητηριάζεται σήμερα κάργα από το τραύμα εκείνου του πολέμου
    http://www.hunvid.com/index.php?route=product/product&product_id=84

  21. Γς said

    13, 18:
    Το κράτος των Αθηνών, το κράτος της Θεσσαλονίκης και η ταπεινότητά μου:

    “Μια δραξ προδοτών εις τας Αθήνας”

  22. sarant said

    21: Σκέψου να ήσουν το τελευταίο θύμα!

    20: Όπως εμείς με το 1922 περίπου.

  23. ππαν said

    20: αυτό που βρίσκω εκπληκτικό εγώ είναι πως αυτό το στερεότυπο δημιουργήθηκε μετά την ήττα των Γάλλων στο Σεντάν το 1870. Μέχρι τότε αντίθετα η Γερμανία ήταν η χώρα των φιλοσόφων, του πολιτισμού και η στρταιωτική υπεροχ’η των Γάλλων ήταν δεδομένη.Το Σεντάν ήταν ένα σοκ για όλη την Ευρώπη, και για την Ελλάδα δηλαδή.

  24. cronopiusa said

    DAL FILM UOMINI CONTRO DI FRANCESCO ROSI (1970)

    Η ΜΥΣΤΙΚΗ ΠΑΠΑΡΟΥΝΑ ΤΟΥ Σ. Μυριβηλη ΣΕ ΚΟΜΙΚ του Π. Καρανάσιου

  25. Νέο Kid Στο Block said

    Διαβάζω ότι το Boche (Μπος που έγραψε ο Νικοκύρης 🙂 Να μια περίπτωση που δεν είναι καλή η ελληνογραφή ,καθότι το 90% απ’όσους το διαβάσουν θα σκεφτούν το «αφεντικό» Boss ) βγαίνει απο το alboche που σημαίνει λάχανο,λαχανοκέφαλος κάτι τέτοιο. Ισχύει; Δηλαδή ουσιαστικά οι Γάλλοι λέγανε τους Γερμανούς «Σάουρεκράουτ» αλά γαλλικά.:-)
    Oι Εγγλέζοι νομίζω τούς λέγαν Jerry και Φρίτς και Χάινις τούς αλαμανούς .

  26. Νέο Kid Στο Block said

    25. «Ζάουερκράουτ» φερντάμτ Κίντχεν!

    Ππαν, το Σεντάν ήταν που μετά έφτασαν μέχρι τη ΣάκρΚερ οι Μποche ?

  27. Γς said

    >έφτασαν μέχρι τη ΣάκρΚερ

    ΣακρεΚερ

  28. ππαν said

    26: Ναι, μερικούς μήνες μετά. Άστα, μην τα συζητάς

  29. ππαν said

    Βέβαια, για να είμαστε ακριβείς έφτασαν έξω από το Παρίσι. Η σακρεκέρ δεν υπήρχε ακόμη 🙂

  30. Νέο Kid Στο Block said

    29. Ναι , αυτό εννοούσε το θολωμένο γκεχίρν μου. Θυμόμουνα ότι η Σακρ χτίστηκε για τη σωτηρία από κάποια ουνική επιδρομή αλλά δεν ήξερα ακριβώς ποια. 😉
    Mπαι δε γουέη, το «Ούνοι» το έβγαλαν μόνοι τους οι Οστρογότθοι ,δηλαδή ο Καίζερ ο Wilhelm II., όταν ξεπροβόδιζε το στράτευμα εναντίον των Μπόξερς…οπότε δεν τούς φταίει κανείς.
    «Kommt ihr vor den Feind, so wird derselbe geschlagen! Pardon wird nicht gegeben! Gefangene werden nicht gemacht! Wer euch in die Hände fällt, sei euch verfallen! Wie vor tausend Jahren die Hunnen unter ihrem König Etzel sich einen Namen gemacht, der sie noch jetzt in Überlieferung und Märchen gewaltig erscheinen läßt, so möge der Name Deutsche in China auf 1000 Jahre durch euch in einer Weise bestätigt werden, daß es niemals wieder ein Chinese wagt, einen Deutschen scheel anzusehen!»

    Μπρρρ… ό,τι λέει δηλαδή σήμερα η Αγγέλα (αντί για ein Chinese βάλτε ein Grieche) όπως λέει ο Κίσσινγκερ. 🙂

  31. ππαν said

    30: Μάλλον για τη «σωτηρία» από την Κομμούνα -η οποία ξεκίνησε ακριβώς από κει- χτίστηκε τελικά

  32. Γς said

    30:
    >Θυμόμουνα ότι η Σακρ χτίστηκε

    Η Σακρέ. Η Σακρεκέρ.

    Τι να σου κάνω; Επρεπε να είχες μάθει απο στήθους (παρ κερ) τα κατεβατά που μου βάζανε οι παπάδες στο λύκειο για τιμωρία.

  33. Γς said

    Κι όσο σκέφτομαι ότι θα είχαμε κι εμείς κάτι ανάλογο στα Τουρκοβούνια μεριά.
    Το Τάμα [προς το καρακιτσερί]

  34. Νέο Κid said

    Παπαδουπαίδ είσι μουρέ; α ρα κιαρατά! Γι’αυτό μιλάς ατσά μι γαλλικιά αξάν !

  35. sarant said

    Ευχαριστώ για τα νεότερα!

    Ψιλοάσχετο.
    Ο Τζέρομ Τζέρομ γύρω στο 1900 πήγε μια εκδρομή στη Γερμανία με ποδήλατο και έγραψε ένα βιβλίο αστείο σαν το Τρεις σε μια βάρκα (αλλά όχι τόσο αστείο), στο οποίο είναι πολύ φιλικός προς τους Γερμανούς και προκειμένου για την Αλσατία και Λωραίνη λέει ότι όλοι μιλάνε γερμανικά, μόνο κάτι γέροι θυμούνται τα γαλλικά, κτλ.

  36. Pedis said

    24: σημαντικό και διδακτικό φιλμ του F. Rosi. Κρίμα που δεν συνοδεύεται από υπότιτλους.

    προς το τέλος της σκηνής:

    – (από τις γραμμές των αυστριακών): Αρκετά. Αρκετά Ιταλοί στρατιώτες. Αρκετά! Ιταλέ στρατιώτη δεν μπορείς να πηγαίνεις να σκοτώνεσαι έτσι. Γυρίστε πίσω!

    – Ιταλός αξιωματικός (GM Volonte’): Αρκετά, αρκετά! Αρκετά με αυτόν τον πόλεμο των πεινασμένων ενάντια σε πεινασμένους.

    – Ιταλός στρατηγός: Εμπρός! Εμπρός! Στρατιώτες της δοξασμένης μου μεραρχίας, εμπρός, εμπρός!

    – Ιταλός αξιωματικός (GM Volonte’): (Δείχνοντας προς το μέρος του στρατηγού) Να ο εχθρός! Είναι πίσω μας. Στρατιώτες, σηκωθείτε! Εκεί να ρίξουμε, εκεί!

    ———–

    Μια ιστορία βασισμένη στο βιβλίο του Emilio Lussu «Un anno sull’Altipiano». Στα ελληνικά,

    Lussu, Emilio. Άνθρωποι εναντίον ανθρώπων / Emilio Lussu · μετάφραση Θόδωρος Ιωαννίδης. – Θεσσαλονίκη : Παρατηρητής, 1994. – 250σ. · 21×14εκ.
    € 11,66

  37. Spiridione said

    «La Mitrailleuse» 1915, πίνακας του Nevinson, πολύ πετυχημένη και συγκλονιστική εικονογράφηση του Μεγάλου Πολέμου (και του άρθρου).
    http://www.tate.org.uk/art/artworks/nevinson-la-mitrailleuse-n03177

  38. Ιάκωβος said

    Πολύ ενδιαφέρον το στερεότυπο του τεχνοκράτη Γερμανού εχθρού. Αν έχετε παρατηρήσει, στα μικυμάους, ο τρελός επιστήμονας που θέλει να καταστρέψει τον κόσμο έχει συχνά Γερμανική προφορά.Ίσως πάει πολύ πίσω αυτός ο μύθος, στον Δρα Φράνκενστάιν ή στον Δρα Φάουστους.

  39. Στο Βέλγιο έχουμε ένα σνακ που βρίσκουμε σε καντίνες και ντουρουμάδικα, ονόματι mitraillette (http://en.wikipedia.org/wiki/Mitraillette), έχει κάποια σχέση με την mitrailleuse, άραγε;

  40. spiral architect said

    @39: Το’ παμε παραπάνω, #6, 10α και 17

  41. Ιάκωβος said

    Το mitraiille υπάρχει και στο τραγούδι των μακί:

    Montez de la mine, descendez des collines, camarades,
    Sortez de la paille les fusils, la mitraille, les grenades;

    Βλέπω ότι mitraille λέγονται στην αργκό τα ψιλά. Αλλά στην αργκό για τη mitrailleuse γίνεται χαμός.

    http://www.languefrancaise.net/bob/liste.php?motsclef=+mitrailleuse&submit=&moduless=siterech

  42. sarant said

    Ευχαριστώ πολύ για τα νεότερα!

    36.-37-41: Πολύ ενδιαφέρουσες προσθήκες!

  43. cronopiusa said

    World War I: Battle Of Verdun 1/4

    All Quiet On The Western Front (1979) – Part 1

    The White War, By Mark Thompson

    War Horse: The Real Story

  44. @40 spiral ναι αλλα αναρωτιόμουν αν ξέρουμε γιατί λέγεται έτσι, αν εχει ετυμολογική συγγένεια με το όπλο και από πού προήλθε το όνομα και η wiki δεν διαφωτιζει.

  45. Νέο Kid Στο Block said

    38. Μόνο που ο πραγματικός «Δρ.Φρανκενσταϊν» ήταν Ιταλός ονόματι Τζιοβάνι Αλντίνι (Giovanni Aldini) o οποίος έκανε γύρες επιδεικ΄νυοντας το «θαύμα του ηλεκτρισμού» (ήταν η τοπ ανακάλυψη της εποχής του) και «ζωντάνευε» με ηλεκτρικές εκκενώσεις όχι κομμένα πόδια από βατράχια ,όπως ο Γκαλβάνι, αλλά κάτι μοσχαροκέφαλα. Το 1750κάτι ταξίδεψε στην Αγγλία,όπου θα μπορούσε να βρει ένα καλό πτώμα (στο Ιτάλια και το Φράνς κ΄βαν κεφάλια,καθιστώντας το πτώμα ακέφαλο,άρα άχρηστο) .Κανόνισε και απόκτησε το πτώμα κάποιου ταλαίπωρου hanged by the neck ονόματι George Foster και το «έφερε» όντως στη ζωή με το γιγάντιά του ηλεκτρόδια (μια πρωτόγωνη μορφή απινιδωτή δηλαδή).
    Αλλά και ο φίκσιοναλ Φρανκενστάιν της Μέρη Σέλεϋ (τώρα θα βγει ο φρέρ να μού πει «Σέλυ»…) υποτίθεται πως γεννήθηκε και μεγάλωσε κάπου στην Ιταλία. 🙂

    O Δρ. Φάουστους αποτελεί ανάμνηση του Φαύστου,επισκόπου Ριέζ.
    Αυτός ο Φαύστος αποτέλεσε μέσω των αιώνων το αρχέτυπο για τον Ντόκτορ Φάουστους του Κρίστοφερ Μάρλοου (γύρω στα 1600 ) και στη συνέχεια τον Φάουστ του Γκαίτε.
    Η καθολική εκκλησία τελικά ενστερνίστηκε τις θεολογικές θέσεις του Αυγουστίνου και ο Φαύστος θεωρήθηκε αιρετικός .
    Η κόντρα του με τους Αρειανιστές Γότθους (δε θυμάμαι τον αρχηγό τους, πως τον λεγαν)που δυνάστευσαν για καιρό την Προβηγκία ,οδήγησε στην δαιμονοποίηση του ονόματος Φαύστος (Faustus) στις γερμανικές λαϊκές δοξασίες και στην εξέλιξη του θρύλου του δαιμονικού αλχημιστή Γιόχαν Γκέοργκ Φάουστ(του οποίου η ιστορικότητα νομίζω αμφισβητείται), και τελικά του ανθρωπιστή και ευεργέτη των πονεμένων, γιατρού Φάουστ του Γκαίτε. (Αυτή είναι μια θκιάμ θεωρία,απολύτως καλοστεκούμενη!)

  46. Εαμοβούλγαρος said

    Ειλικρινά με εντυπωσιάζει το γεγονός ότι και σήμερα όλοι σας ασχολιόσαστε με λεπτομέρειες και όχι με την ουσία:

    1) Αν δεν είχε γίνει ο Α΄ Παγκόσμιος Πόλεμος και δεν είχαν σκοτωθεί 19 εκατομμύρια Ευρωπαίοι, διανοείσθε ποιός θα ήταν σήμερα ο πληθυσμός της Ευρώπης; Άλλα 200 εκατομμύρια το λιγότερο. Πώς θα μπορούσαν να τραφούν τόσοι άνθρωποι;

    2) Αν δεν είχε εξελιχθεί τόσο πολύ η Στρατιωτική Τεχνολογία, θα είχαμε σήμερα αυτή την μακρά περίοδο ειρήνης; Η οποία δεν οφείλεται σε κανέναν ευρωπαϊκό πολιτισμό, σε καμία αλληλοκατανόηση των εθνών, και σε κανένα ειρηνιστικό κίνημα. Οφείλεται στην απλή αίσθηση πως αν ξαναπάρουν οι Ευρωπαίοι τα όπλα, δεν θα μείνει κολυμπηθρόξυλο με τις δυνατότητες των σημερινών οπλοστασίων. Όσο κι αν κακοφαίνεται σε εμάς τους αριστερούς, πάντοτε οι μακρές περίοδοι ειρήνης οφειλόσαντε στην στρατιωτική ισχύ κάποιου, κλασικό παράδειγμα η Pax Romana

    3) Ποιά ήταν η στάση των Χριστιανικών Εκκλησιών κατά τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, βλέποντας τους Χριστιανούς να σκοτώνονται μεταξύ τους; Απλούστατα, υποδαύλιζαν το εθνικιστικό φρόνημα των αντιμαχομένων. Μιά ζωή λαμόγια και απατεώνες οι ηγέτες των Χριστιανικών Εκκλησιών.

    4) Γενικά, μην προσπαθείτε να βρείτε εξηγήσεις, πίσω από τα διάφορα γεγονότα. Κατά 99% είναι αποτέλεσμα της τύχης. Σκεφθείτε μόνο αυτό: Αν ο πατέρας μας τραβούσε μιά μαλακία την κρίσιμη στιγμή, ή η μητέρα μας έκανε την δύσκολη, κανείς από εμάς δεν θα ήταν σήμερα εδώ να συζητάμε περί ανέμων και υδάτων…

  47. Makis said

    Ώρα καλή σε όλους, ίσως ήρθε η ώρα να ασχοληθούμε με έναν ελληνικής καταγωγής πρωταγωνιστή του πρώτου παγκοσμίου πολέμου τον Σερ Βασίλειο Ζαχάρωφ.

  48. Νέο Kid Στο Block said

    46. Γεια σου μπάρμπα καπετάνιε νεομαλθουσιανέ! 😆
    Xωρίς πλάκα τώρα, κι επειδή αυτά δεν είναι αθώα.., η καραμαλακία που γράφει ο καπετάνιος για τον πληθυσμό ΔΕΝ ισχύει, με καμία κυβέρνηση. Μια ματιά στην Ωκεανία θα μας πείσει (για να μη μπλέξω με λογιστικές καμπύλες, διαφορικές εξισώσεις Βολτέρα-Λότκα και τέτοια εξωτικά που δεν κατέχει ο καπετάνιος. )

  49. sarant said

    47: Μυστηριώδης μορφή, είχαν γραφτεί πολλά γι’ αυτόν τότε. Κάτι θα γράψω, να δούμε.

  50. Τίτος Εξώς Χριστοδούλου said

    30
    Και γιατί δεν προχώρησαν περαιτέρω οι Γερμανοί; Χωρίς οχήματα μεταφοράς, έκαναν επίταξη σε όλα τα ταξί, με υψωμένη την σημαία, δηλαδή πληρωμένη την κούρσα, για να μεταφέρουν τις ενισχύσεις που σταμάτησαν τους Γερμανούς.

  51. Νέο Kid Στο Block said

    50. Γιατί τούς άρεσε πολύ το κινέζικο φαί (αν είχες φάει με το καζάνι έρμπσενσούπε(μπιζελόσουπα.το επίσημο φαί της Βέρμαχτ) κι εσύ ,θα καταλάβαινες…) και έγραψαν τον Κάιζερ στα παλιά τους μπόκβουρστ.

  52. Εαμοβούλγαρος said

    Να πούμε κι ένα αντίο στην Σούλα Πανάρετου που κηδεύεται αυτή την ώρα στο νεκροταφείο του Βύρωνα, που είναι μακράν το καλύτερο νεκροταφείο της Αττικής, μέσα στο πυκνό δάσος του Υμηττού

    http://www.avgi.gr/article/3579603/efuge-i-psuxi-tou-gunaikeiou-kinimatos-soula-panaretou-stis-5-m-m-i-kideia-tis

    http://www.alfavita.gr/arthron/%CE%AD%CF%86%CF%85%CE%B3%CE%B5-%CE%B1%CF%80%CF%8C-%CF%84%CE%B7-%CE%B6%CF%89%CE%AE-%CE%B7-%CF%83%CE%BF%CF%8D%CE%BB%CE%B1-%CF%80%CE%B1%CE%BD%CE%B1%CF%81%CE%AD%CF%84%CE%BF%CF%85

  53. 48
    Η Αυστραλία, αντίθετα από Κίνα κι Ινδοκίνα, έχει πολύ φτωχό χώμα, καθώς οι άνεμοί της το μεταφέρουν στην θάλασσα, που είναι πολύ πλούσια, έτσι, σε οργανική ζωή, κοράλλια και ψάρια.
    Τα Ιμαλάια, αντιθετα, το μεγαλύτερο πέτρινο τείχος στην γη, ψύχουν τους από Ινδία υδρατμούς και τους στέλλουν στην Κίνα κι Ινδοκίνα, ως μουσώνες. Εξ ου, τρια δις ο πληθυσμός της ΝΑ Ασίας και τόσο ολιγάνθρωπη η Αυστραλία.

  54. Ιάκωβος said

    45,
    Ενδιαφέρον αυτό για τον επίσκοπο. Πάντως ο ξένος γιατρός ή ο ξένος επιστήμονας σαν χαρακτήρας κωμωδίας είναι παλιά ιστορία, από τα κλασσικά χρόνια.

    Ο τρελός επιστήμονας πάλι είναι Γερμανός και ίσως έχει να κάνει και με τους γιατρούς του Γ’ Ράιχ, που η πλειοψηφία προσχώρησε στο κόμμα. Αυτοί που κάνανε τη διαλογή στο Αουσβιτς, (δεξιά οι ικανοί για δουλειά- αριστερά τα παιδιά, οι γριές και οι αδύναμοι κατευθείαν για τα κρεματόρια), ήτανε γιατροί.

    Η μεγάλη κόντρα για την πολεμική τεχνολογία ήτανε πιο παλιά, μερικούς αιώνες, όταν έσκασαν μύτη οι πρώτες βαλίστρες. Οι ιππότες το θεώρησαν μεγάλη αγένεια και ρουφιανιά.

  55. Ιάκωβος said

    ή κλασικά ;

  56. Gpoint said

    # 49

    στα χνάρια του Φρέντυ
    ;;

    Τερέζα…

  57. sarant said

    50: Τα ταξί του Μάρνη.

    52: Αιωνία της η μνήμη. Τη διάβαζα χωρίς να το ξέρω, επειδή υπέγραφε Μελίνα Βολιώτη και δεν ήξερα ότι είναι δικό της το ψευδώνυμο.,

  58. BLOG_OTI_NANAI said

    Ένα άρθρο του 1907 με τίτλο «Αι Μυδραλιοβόλοι εν τοις Ευρωπαϊκοίς Στρατοίς«, δηλώνει ότι μετά τον ρωσσοΐαπωνικό πόλεμο το 1904 «εκτιμήθηκε» ιδιαίτερα η αξία που έχει ο μυδραλιοβόλος

  59. Εαμοβούλγαρος said

    Νέα επιτυχία του ΕαμοΒούλγαρου: Η Rita Wilson, η γυναίκα που έκανε Ορθόδοξο και Ελληνόψυχο τον κορυφαίο ηθοποιό του Χόλλυγουντ, Θωμά Χάνκς, έχει πατέρα Βούλγαρο

    http://www.protothema.gr/life-style/Hollywood/article/400609/tom-hanks-efere-tin-kalifornia-stin-ellada/

  60. 37, εξαιρετικό.

  61. 11,
    Πράγματι, φαίνεται πως υπήρχε η πεποίθηση ότι μέχρι τις γιορτές το νταβαντούρι θα είχε τελειώσει. Ωραία ταινία για την ανθρώπινη προσέγγιση των αντιμαχομένων στα πρώτα Χριστούγεννα του Πολέμου το Joyeux Noel, πραγματική ιστορία.

  62. Τι τα ήθελες τα μιδράλια και την Λιέγη… 😦

  63. Emphyrio said

    Μια τριαδα ταινιων:

    Κι’επειδη οι τρεις σωματοφυλακες ηταν τεσσερεις:

  64. nikiplos said

    Καλησπέρα… μην ξεχνάμε και την ταινία του Στάνλεϋ Κιούμπρικ, «Σταυροί στο μέτωπο» (paths of glory)
    http://www.imdb.com/title/tt0050825/
    που επίσης αναφέρεται σκεπτικιστικά στον 1ο παγκόσμιο πόλεμο με μια αντιπολεμική χροιά.

  65. cronopiusa said

    Farewell to Arms (Frank Borzage) 1932 Full Movie

    Guernica y Adiós a las armas

    Χιροσίμα – Ναγκασάκι:69 χρόνια

  66. Νατάσσα said

    Δείτε, αν δεν την ξέρετε ήδη, την εξαιρετική σελίδα του Leon Vivien, δάσκαλου και κληρωτού στον Α’ ΠΠ, στο φέισμπουκ…
    https://fr-fr.facebook.com/leon1914

  67. sarant said

    Tι ωραίες ταινίες!

    62: Άσε, το γρουσούζεψα…

  68. cronopiusa said

    Sargent York Battle Scene

    Paths of Glory

  69. Gpoint said

    # 62, 67

    Κωμικοτραγικός ο ΠΑΟ χθες. Δεν είχα δει το πρώτο ματς, άκουγα διάφορα -είχα τις αμφιβολίες μου- και πήγα να δω έναν ΠΑΟ που κυριάρχησε για λίγο μετά το σοκ του αυτογκόλ των Βέλγων και όταν έλιωσαν από την ζέστη στο τέλος οι Βέλγοι.Στο υπόλοιπο, δλδ σε κανονικές συνθήκες αγώνα ήταν ένα αξιοθρήνητο σύνολο με έναν παίκτη για όλες τις δουλειές.
    Μου θύμισε εποχή Λυμπερόπουλου που έπρεπε να παίζει στο κέντρο για να βγάζει τις μπαλιές και να είναι και μπροστά συγχρόνως για να σκοράρει.
    Ετσι χθες ο ΠΑΟ είχε στις αρχές τον Ζέκα να φτιάχνει παιχνίδι αλλά ήταν σκορποχώρι ελλείψει αμυντικού χαφ, προηγήθηκε, ο Αναστασίου ΚΟΙΜΗΘΗΚΕ ή πίστεψε πως θα είναι πάντοτε τυχερός, έφαγε δυο γκολ και ΤΟΤΕ γύρισε τον Ζέκα πίσω να μη φάει κι άλλο !!!!! Τα υπόλοιπα χαφ ήταν για γέλια
    Και είδαμε την επιθεώρηση της χρονιάς,,.τον Τριανταφυλλόπουλο να φιάχνει παιχνίδι !!!!!!

    Κι ο κόσμος χειροκρότησε στο τέλος, προφανώς ενθουσιασμένος από την απόδοση των» τρομερών μωρών του Αναστασίου» που μετά την αποχώρηση του Καπίνο περιορίζονται αριθμητικώς στον αριθμό 1 (ολογράφως, ένα, τον Τριανταφυλλόπουλο) στην βασική ενδεκάδα…
    Θα μου πεις εδώ . όπως και στην πολιτική, πραγματικότητα δεν είναι όσα βλέπεις και βιώνεις αλλά όσα γράφονται και διαβάζονται…

    Αλλο να παίζεις 65 παιχνίδια την χρονιά κι άλλο 40
    Αλλο το να παίρνεις το κύπελλο από εύνοια τις κληρώσεις και με μπουκωμένο-ααποδεκατισμένο αντίπαλο στον τελικό
    Αλλό να βγαίνεις πρώτος στα πλάιη οφφς με αφαίρεση βαθμών και την αμέριστη υποστήριξη του παραρτήματος της Τρίπολης
    Αλλο να κάνει δηλώσεις ιο Αναστασίου «Ξέρουμε τι πρέπει να κάνουμε»
    κι άλλο η ώρα της αλήθειας

    Μήπως αυτά έχουν θέση στο άρθρο για τους αστικούς μύθους ;

  70. Γιάννης Π. said

    Θλίψη θλίψη θλίψη. Από όλες τις αστοχίες της ανθρώπινης φυλής ο Α’ Παγκόσμιος με γεμίζει με τη μεγαλύτερη θλίψη. Ίσως επειδή τον ακολούθησε ένας δεύτερος σκληρότερος, κερδίζοντας τους προβολείς της Ιστορίας, δίνοντας ακόμα μια μεγαλύτερη αίσθηση ματαιότητας για εκείνους που χάθηκαν. Για μένα πάντως τον ανιστόρητο, αυτός θα είναι πάντα ο πόλεμος του «Ζωή εν τάφω» του Μυριβήλη.

    (Για όποιον ενδιαφέρεται, προτείνω το προ τριετίας άλμπουμ της PJ Harvey «Let England Shake», εμπνευσμένο εξολοκλήρου από την θηριωδία του ‘Α Παγκοσμίου).

  71. ΠΑΝΟΣ said

    Υπήρχε -εγώ ακόμη την χρησιμοποιώ- η έκφραση «εξαπέλυσε μύδρους εναντίον του».Με την έννοια τής λεκτικής,πολύ έντονης επίθεσης,από κάποιον προς έναν άλλον.

  72. sarant said

    71: Παράλειψη του άρθρου που δεν αναφέρει την έκφραση -το είχα στο νου μου, μετά το ξέχασα.

  73. Theo said

    @65:
    Μια υπέροχη, φιλειρηνική και γαλήνια ταινία του Κουροσάβα για το Ναγκασάκι: Ραψωδία τον Αύγουστο.

  74. marulaki said

    Κι από εμένα κάτι σχετικο-άσχετο: Στην ταινία ‘Δεσποινίς Διευθυντής’, η Καρέζη μεθυσμένη τραγουδά στον πατέρα της, Παπαγιαννόπουλο το It’s a long way to Tipperary, αλλά καθώς εκείνος ‘Δεν ξέρει εγγλέζικα’, το αντικαθιστούν με το ‘Τρία παιδιά Βολιώτικα’ ως το αντίστοιχο ελληνικό του.

  75. Γς said

    74:
    Γιατί άσχετο;
    Το ανέφερα πάρα πάνω [Σχ 19]

    Στο 1:25:40

  76. marulaki said

    Μα το είδα το σχόλιο με το τραγούδι, εξ αφορμής αυτού του σχολίου εσχολίασα το ως άνω σχόλιο 🙂

  77. Μ’ αρέσουν αυτά τα άρθρα και θα έγραφα πολλά, αλλά είμαι σε διακοπές 🙂
    Μόνο, για την ώρα, ότι δεν θα έπρεπε να εντυπωσιάζει τόσο πολύ το μυδράλλιο μια και είχε ήδη γνωρίσει μεγάλες πιένες στην Αφρική τις προηγούμενες δεκαετίες…

  78. sarant said

    Ε, γράψε όταν γυρίσεις 🙂

  79. leonicos said

    Ϛ΄ ΣΥΝΕΧΕΙΑ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ‘ΠΟΤΕ ΚΑΙ ΠΟΘΕΝ ΟΙ ΕΛΛΗΝΕΣ’ ΤΟΥ κ. Θ. ΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΥ

    [Ένα άλλο πρόβλημα που έπρεπε να ξεπεραστεί για να ελευθερωθεί η αρχαιολογική σκέψη από τις αγκυλώσεις της ήταν η προσπάθεια ταύτισης των καταλοίπων της βαθιάς αρχαιότητας με σύγχρονους λαούς, μια αντίληψη που εξέθρεψε εθνικιστικά τέρατα αλλά κι εκκολάφθηκε από αυτά. Αλλά και αυτή η απελευθέρωση προσέκρουε συχνά στις αγκυλώσεις της γλωσσολογίας, περί της γενετικής κλαδοποίησης των γλωσσών, κι εδώ συγκεκριμένα των ινδοευρωπαϊκών γλωσσών.]

    Το βασικό λάθος βρίσκεται στην άποψη ότι τα σημερινά έθνη, ως ομάδες ανθρώπων με κοινή εθνική συνείδηση, μπορούν να βοηθήσουν στην κατανόηση της εθνογένεσης κατά τους προϊστορικούς χρόνους, δηλαδή πριν αναπτυχθεί η εθνική συνείδηση, άσχετο αν εμφανίζουν χαρακτηριστικά ‘έθνους’ και κυρίως το ‘ομότροπον’ δηλαδή παρόμοια υλικά κατάλοιπα, τεχνολογικά, οικιστικά, λατρευτικά – ταφικά, επισιτιστικά, επειδή αυτό ανιχνεύεται κατ’ εξοχήν από την αρχαιολογική σκαπάνη, και μάλιστα όταν, όπως λέει και ο Θ. Γ. (σελ. 19) ‘Η εθνικότητα είναι θέμα συνθηκών, ποικίλλει ως προς τον βαθμό, τη μορφή, το βάθος της αυτοσυνειδησίας, καμιά φορά και από τον παρατηρητή, επομένως δεν είναι φαινόμενο αναλλοίωτο στο χρόνο, και αν δεν υπάρχουν στο εγγύς περιβάλλον άλλες ομάδες ανθρώπων (για να διαφοριστεί) μπορεί να μην αναπτυχθεί καν’. [Αυτό μπορούσε να το ζήσει κάποτε κάποιος στην σαλαμίνα ή στην Ύδρα της δεκαετίας του ’50. Δύο σαλαμίνιοι αρβανίτες μπροστά σ’ ένα υδραίο αρβανίτη ήταν συμπατριώτες· δύο αρβανίτες ανεξαρτήτως προέλευσης, ήταν πατριώτες απέναντι σ’ έναν μη αρβανίτη. Αρβανίτες από την Ελλάδα ήσαν πατριώτες με οποιονδήποτε έλληνα, μπροστά σ’ έναν ξένο. Και αυτό συνεχίστηκε, τουλάχιστο στη νότιο ελλάδα που οι ομιλητές της αρβανίτικης έχουν σχεδόν εκλείψει, και μετά από την εισροή την αλβανών προσφύγων. Πολλές φορές μάλιστα απέκρυπταν το ‘αρβανίτης’ για να μην εξισωθούν με τον ‘αλβανό’.] Εντούτοις αυτή ήταν η κυρίαρχη [και βολική] θέση για πάρα πολλά χρόνια, αρχής γενομένης από τους γερμανούς ουμανιστές του 16ου αι. αλλά και από την Ιστορία της Τέχνης και την Εθνολογία [οι οποίοι όμως, είτε ως λόγιοι είτε ως επιστήμες, είχαν και έχουν υλικό πολύ μεταγενέστερο, κείμενα και πολιτισμικά κατάλοιπα συγκροτημένων ιστορικών εθνών, και γι’ αυτό χρησιμοποιήθηκαν κατά την οριοθέτηση τωψν σύγχρονων κρατών ή έγιναν, κι εξακολουθούν να είναι, αντικείμενο εκμετάλλευσης εθνικών κι εθνικιστικών διεκδικήσεων]. Η μετεμφύτευση της αντίληψης αυτής στην Προϊστορία είναι ένα οφθαλμοφανές σφάλμα, το οποίο όμως όχι δεν εντοπίστηκε έγκαιρα, αλλά υπήρξε θεμέλιος λίθος πολλών αρχαιολογικών θεωριών οι οποίες απλώς κατέρρευσαν. Ο Gordon Childe στην Μ. Βρετανία και ο Gustav Kossina στη Γερμανία, θεώρησαν ότι μια σειρά όμοιων καταλοίπων οφείλεται πάντα σ’ ένα συγκεκριμένο έθνος, μια πρακτική που ο Θ. Γ. πολύ σωστά (σ. 18) χαρακτηρίζει ως ‘κακοποίηση’. Και ο μεν Gordon Childe σταμάτησε στο να θεωρεί ένα σταθερό σύνολο αρχαιολογικών καταλοίπων ότι αποτελεί διακριτό αρχαιολογικό ‘πολιτισμό’ ο οποίος αντιστοιχεί σε μια συγκροτημένη ομάδα ανθρώπων, διάβαζε ‘έθνος’ και συνεπώς η έκταση και η πυκνότητα των ευρημάτων αντιστοιχεί στον γεωγραφικό του χώρο και τις πιθανές σποραδικές επεκτάσεις του. Αλλά ο Gustav Kossina διατύπωσε τη ‘θεωρία των πολιτιστικών κύκλων (Kulturkreislehre)’ και την έννοια της ‘πολιτισμικής διάχυσης’ μέσω των ‘πολισμικών περιοχών (Kulturprovinzen)’ σύμφωνα με την οποία μια ανώτερη φυλή επεκτείνεται σταδιακά μεταδίδοντας τον πολιτισμό της στις κατώτερες φυλές που συναντάει. Και για να το κάνει σαφέστερο, διαστρέφοντας και παρερμηνεύοντας τα πορίσματα της Γλωσσολογίας σχετικά με την επέκταση και διαφοροποίηση των ινδοευρωπαϊκών γλωσσών (που τις αποκαλεί ινδογερμανικές). [Η εκμετάλλευση της Προϊστορίας για εθνικιστικούς σκοπούς από τον Kossina κορυφώνεται με τη δημοσίευση του «Die deutsche Vorgeschichte – eine hervorragend nationale Wissenschaft (Γερμανική Προϊστορία – μια κατ’ εξοχήν εθνική επιστήμη)»] όπου εντοπίζει την ανώτερη αυτή φυλή ως την ‘Άρια Φυλή’ και την ταυτίζει με τους προϊστορικούς Nors, δηλαδή τα γερμανόφωνα, υπό μιαν ευρύτατη έννοια, έθνη.] Έτσι, λέει ο Θ. Γ. ‘ήταν εύκολο η μελέτη της Προϊστορίας να προσλάβει το χαρακτήρα μιας εξαιρετικά εθνικής επιστήμης’… [μιας επικίνδυνα εθνικιστικής επιστήμης θα λέγαμε κι εμείς.]

    [Εδώ ας μου επιτραπεί μια παρέκβαση από το Τανάχ, που δείχνει τι σήμαινε ‘έθνος’ όχι μόνο στην Προϊστορία αλλά και στην Πρωτοϊστορία. Στη Γενεση, 14ο κεφ. μιλάει για βασιλιάδες και στρατούς ανά πόλη, Σόδομα, Γόμαρρα, Σηγώρ, ένα χωριό κατ’ ουσία, τους οποίους ‘επάταξεν’ ο Χοδολλογομόρ, βασιλιάς του Ελάμ (που ήταν ιστορικά εξακριβωμένο έθνος) με τους συμμάχους του. Ο Χοδολλογομόρ όμως είχε την ατυχία να συμπεριλάβει μεταξύ των λαφύρων από τα Σόδομα και τον Λωτ, τον ανιψιό του Αβραάμ. Και ο Αβραάμ, ένας τσέλιγκας σκηνίτης, οπλίζει 318 οικογενείς του, δηλαδή δούλους συνταυτισμένους με την οικογένεια, κατατροπώνει τον νικητή όλων των άλλων, ελευθερώνει τον ανιψιό του και γίνεται αποδέκτης τιμών από τον βασιλιά των Σοδόμων. Αυτόν τον Αβραάμ, από τσέλιγγα, ο Θεός ‘κατέστησε ισχυρόν έθνος’. Η φαμίλια μεγάλωσε με τη βοήθεια ενός καρπερού εγγονού, παρά την απώλεια των μισών απογόνων που αντιστοιχούν στον Ησαύ, που εμφανίζονται, κατά το Τανάχ τουλάχιστο, ως άλλο και δη εχθρικό έθνος, οι Εδωμίτες, ενώ από τις κόρες του Λωτ ξεπετάχτηκαν οι Μωαβίτες και οι Αμμωνίτες, ενώ ξεχάσαμε και τους γιους, επωνύμους εθνών, που απέκτησε ο Αβράμ από την Χετούρα. Με δεδομένο τον γεωγραφικό χώρο κι επαρκώς γνωστό τον γλωσσικό χάρτη της Χαναάν, αντιλαμβάνεται κανείς πώς κινούνταν τότε οι ‘ομάδες ανθρώπων’ εθνογενετικά].

    Αφού, λοιπόν, καταλήξαμε ότι η εθνική συνείδηση των ομάδων ανθρώπων, δεν απέληξε πάντα στην συγκρότηση κρατών, επειδή πολλές χάθηκαν ή αφομοιώθηκαν, ερχόμαστε στην ιδιαιτερότητα των ελλήνων. Οι έλληνες δεν είναι βεβαίως το μόνο έθνος που επιμένει να υφίσταται από την προϊστορική εποχή, αλλά το βιβλίο μας σ’ αυτούς επικεντρώνεται πλέον.
    Παρατηρείται κατ’ αρχήν ότι η έννοια της εθνικής ταυτότητας δεν είναι μονολιθική κι ενιαία κατά την ιστορική της διαδρομή. Όντως ο έλλην του Ηρόδοτου δεν ταυτίζεται με τον έλληνα της ελληνιστικής εποχής που ζει παντού, θρησκεύεται όπως τύχει, διώκει τους χριστιανούς σε σημείο που ταυτίζεται με τον ειδωλολάτρη, και διώκεται ακολούθως ως ειδωλολάτρης, αλλά επιμένει να μιλάει ελληνικά, ούτε με τον υπήκοο της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας, που ποτέ δεν την απεκάλεσε έτσι, σε σημείο ν’ αυτοαποκληθεί ‘ρωμιός’, αλλά συνεχίζει να μιλάει ελληνικά, με τον έλληνα της σημερινής Ελλάδας… που επίσης μιλάει ελληνικά. Τελικά η γλώσσα αυτή ήταν για τον Ελληνισμό ένα στοιχείο ειδοποιού διαφοράς από κάθε άλλο έθνος. Υπάρχουν τουρκόφωνοι ορθόδοξοι, αλλά δεν θεωρούνται έλληνες. Η μόνη εξαίρεση, που γνωρίζω, είναι οι ταταρόφωνοι έλληνες της Κριμαίας, που επιμένουν πως είναι έλληνες. Η Γκαλάς είναι μια ιδιαιτερότητα που δεν διαλευκάνθηκε ακόμα, αν και μάλλον πρόκειται για παρεξήγηση εκ μέρους τους. Αλλ’ αυτό είναι άλλο ζήτημα.
    Ο Θ. Γ. αντιμετωπίζει το ζήτημα σθεναρά, επικρίνοντας και κατ’ ουσίαν γελοιοποιώντας τους αρνητές της ελληνικότητας του Βυζαντίου, κι αυτό για να τονίσει μια προς τα πάνω επέκταση του Ελληνικού, στον 18ο αι., με αποδεικτικό στοιχείο τις επιγραφές της Γραμμικής Β΄, που αποδείχτηκε ότι είναι ελληνικές. Και είναι αδύνατο οι ορδές των εισβολέων να εγκατέστησαν αυθωρεί και παραχρήμα βασίλεια, ιεραρχία, νομοθεσία και ν’ απαθανάτισαν τις δραστηριότητές τους με γραπτώς. Η γραφή και η περίπλοκη κοινωνική δομή μαρτυρούν ασφαλώς μακροχρόνια εγκατάσταση.

    Επ’ αυτού το βιβλίο του Θ. Γ. είναι όντως αποκαλυπτικό, διότι όλοι ξέραμε τα παραπάνω αλλά δεν τα συνδυάζαμε στο μυαλό μας ποτέ για ν’ αμφισβητήσουμε, τουλάχιστο, την κάθοδο των αχαιών τον 18ο αι. Διότι και αυτή ήταν επιβεβλημένη λόγω του υποτιθέμενου ‘γλωσσικού δένδρου’ από το οποίο προέρχεται η ελληνική, και στρίμωχνε κατά κάποιον τρόπο τους χρόνους.
    Στη δεύτερη παράγραφο της σελ. 20 ο Θ. Γ. κάνει μια από τις ουσιωδέστερες δηλώσεις – τοποθετήσεις του βιβλίου του, και κατά μια αστεία συγκυρία ξεχνάει τηνν βασική λέξη.
    «Ένα από τα βασικά αυτά κριτήρια είναι πιθανώς το μόνο που υπό προϋποθέσεις μπορεί να προσφέρει έναν αντικειμενικό τρόπο αναζήτησης συγκεκριμένων ομάδων ανθρώπων στην Προϊστορία.» Έχει ξεχάσει αυτό που θα ήθελε να πει: Η γλώσσα. Πιθανώς επειδή γενικά προτιμάει ένα κάπως σκολιό τρόπο διατύπωσης, που συχνά με αναγκάζει να τον παραφράζω. Αλλά δεν πειράζει! Ο συγγραφέας μας είναι!
    Άσχετα με το πιο πάνω αστείο, ο γλωσσικά καταγεγραμμένος ελληνισμός ανάγεται τουλάχιστο στον 18ο αι.

    Με άλλα λόγια, αν και το έχω ήδη πει, το ερώτημα δεν είναι πια «Πότε και Πόθεν οι Έλληνες;» αλλά «Πότε και Πόθεν η Ελληνική (γλώσσα)» Να διευκρινίσουμε: Η γλώσσα που εμείς σήμερα ονομάζουμε ‘ελληνική’ διότι ο Όμηρος ούτε που το φαντάστηκε ποτέ ότι η γλώσσα του θα ονομαζόταν έτσι.

  80. Theo said

    @79:
    Συγγνώμη, Λεώνικε, αλλά δεν καταλαβαίνω γιατί τις πολύ ενδιαφέρουσες παρατηρήσεις σου για το βιβλίο του Γιαννόπουλου τις εγκατασπέρνεις σε πεντ’-έξι διαφορετικά νήματα.
    Νομίζω πως, αν συμφωνεί ο Νικοκύρης, θα μπορούσες να τις παρουσιάσεις σε μια ανάρτηση, όπου θα γίνουν και τα ανάλογα σχόλια.

  81. lafiatis said

    Κοντσέρτο για πολυβόλα : σύγχρονη εκδοχή, ίδιο αποτέλεσμα : https://www.youtube.com/watch?v=zzGnUWAJ-5Q&list=PL70711882BF275716

  82. 69: Α καλάα, μιλάμε για περίπτωση… Ό,τι και να πω, χαμένο θα πάει…

  83. Mπετατζής said

    Στο σινεμά, η μιτραγέζα που έχει γράψει ιστορία είναι αυτή :

    Μεξικό, 1913. Λίγο πριν ο Πάικ, αρχηγός της άγριας συμμορίας, έχει σκοτώσει τον Γερμανό αξιωματικό, προμηθευτή όπλων του μεξικάνικου κυβερνητικού στρατού, ειδικό επί των όπλων και θαυμαστή της μιτραγέζας. (για το Δύτη το λέω). Η κινηματογραφική αυτή μιτραγέζα μοιάζει αρκετά αν δεν είναι ίδια με τη φωτογραφία του ποστ.

  84. Γεια σου Μπετατζή με τα γουέστερν σου!

  85. sarant said

    83: Α μπράβο!

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: