Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Το ήρεμο καύμα και πάλι

Posted by sarant στο 28 Αύγουστος, 2014


Τις τελευταίες μέρες, όσοι ήμασταν στην Αθήνα περάσαμε από ζόρικο καύσωνα, που μπορεί να έχει υποχωρήσει από χτες-προχτές, αλλά όχι τόσο ώστε να κάνει ανεπίκαιρο το σημερινό άρθρο, που επιπλέον έχει το μεγάλο πλεονέκτημα (για μένα) ότι είναι επανάληψη παλαιότερου κι έτσι συμβατό με το ραστόνι που μας ταλανίζει. Η αναδημοσίευση όμως δεν είναι εντελώς άκοπη, αφού ενσωματώνω αρκετό υλικό από τα σχόλια του παλιού άρθρου, το οποίο, επειδή αρχικά είχε δημοσιευτεί στην Αυγή, είχε περιορισμένη έκταση.

Τις προηγούμενες μέρες, που ανέβηκε πολύ η θερμοκρασία, μιλήσαμε για καύσωνα. Για να θυμηθούμε τα δημοσιογραφικά κλισέ, η Αθήνα έγινε καμίνι, ο ήλιος σκάει την πέτρα, η άσφαλτος βράζει, ο υδράργυρος σκαρφαλώνει σε νέα ύψη· οπότε και το θέμα του σημερινού σημειώματος θα είναι ακριβώς ο καύσωνας, που έρχεται κάθε χρόνο περίπου τέτοιον καιρό σε μια πόλη που και με πιο ήπιες θερμοκρασίες γίνεται πολύ συχνά αβίωτη.

Κάποιος πιο παλιομοδίτης μπορεί να χρησιμοποιήσει την έκφραση «κυνικά καύματα». Το ακούμε κάθε τόσο κι αυτό το κλισέ όταν σφίγγουν οι ζέστες. Και γεννιέται εύλογα η απορία: μόνο οι σκύλοι ζεσταίνονται; Όμως η έκφραση αυτή γεννήθηκε όχι από τη ζωολογία αλλά απ’ την αστρονομία. Το τελευταίο δεκαήμερο του Ιούλη, ο Σείριος, το πιο λαμπρό αστέρι του αστερισμού του Μεγάλου Κυνός, που λεγόταν στην αρχαιότητα και κύναστρος ή κύναστρον, ανέτελλε και έδυε περίπου ταυτόχρονα με τον Ήλιο, κι επειδή τότε ακριβώς παρατηρούνται οι πιο ζεστές μέρες του χρόνου, οι αρχαίοι είχαν ονομάσει «κυνάδες ημέρες» τις μέρες τούτες που περνάμε, και «κυνικά καύματα» τις μεγάλες ζέστες που μας ταλαιπωρούν.

Αλλά και στα λατινικά, ο Σείριος ειπώθηκε canicula, κατά λέξη «σκυλίτσα», οι κυνάδες ημέρες dies caniculares και σήμερα ο καύσωνας στα γαλλικά λέγεται canicule, ενώ στα αγγλικά, που είναι γλώσσα πιο δημοκρατική, λένε απλώς dog days, σκυλίσιες μέρες, αν και έχουν και το επίθετο canicular. Τα κυνικά καύματα δεν τα έχουμε μεταφέρει στη δημοτική, αν και ο Σεφέρης είχε γράψει για τα «σκυλόδοντα του καλοκαιριού», ενώ ο Δ. Λιαντίνης έγραψε: Όσο και να την κρεουργούν οι άνεμοι, όσο και να τη δαγκώνουν οι λυσσάρικοι σκύλοι του Ιουλίου, ο μικρός πίσω από το μέγα Κύνα την εποχή των κυνικών καυμάτων, στους dies caniculares, τη θάλασσα ποτέ δεν την ξεδίψασε η βροχή. Και ποτέ δε λιποθύμησε μέσα στα αναφιλητά και τον ιδρώτα της.

Βέβαια, με το που χτυπάει σαραντάρι το θερμόμετρο δεν σημαίνει ότι έχουμε αυτομάτως καύσωνα· χρειάζονται και άλλες προϋποθέσεις: να υπάρχει άπνοια, να διαρκεί μερικές μέρες η μεγάλη ζέστη και, το κυριότερο, να μένει ψηλά η θερμοκρασία και τη νύχτα ώστε να μην αφήνει στον καταπονημένο οργανισμό μας περιθώρια ανασύνταξης. Ο συνδυασμός αυτός μπορεί να γίνει φονικός, όπως στον μεγάλο καύσωνα του 1987, που στοίχισε εκατοντάδες θύματα κυρίως στο κέντρο της Αθήνας και στις φτωχογειτονιές –ή τον ευρωπαϊκό καύσωνα του 2003, οπότε γέμισε η άμαθη Δυτική Ευρώπη με φορητά κλιματιστικά, μια και αυτή η συσκευή δεν θεωρείται (και δεν είναι) απαραίτητη σε εκείνα τα κλίματα.

Η λέξη «καύσων» είναι αρχαία, αν και όχι της κλασικής εποχής παρά ελληνιστική. Στα μεσαιωνικά χρόνια έγινε «καύσωνας» και «κάψωνας» και πήρε και μεταφορικές σημασίες, πέρα από τη μεγάλη ζέστη, σημαίνοντας και τον πόνο ή τον πόθο, σημασίες που τις έχει σήμερα η λέξη «κάψα», που σημαίνει βέβαια τη μεγάλη ζέστη αλλά επίσης, ίσως και κατεξοχήν, τον ερωτικό πόθο. Από την κάψα και το καψόνι, που δεν το λέμε μόνο για το στρατό. Το καψόνι στις παλαιότερες εκδόσεις των λεξικών Μπαμπινιώτη γραφόταν καψώνι, επειδή το ετυμολογούσε από το ρήμα «καψώνω», αλλά στο ετυμολογικό του λεξικό άλλαξε άποψη και το ετυμολογεί από την κάψα, οπότε υποθέτω ότι και στη νεότερη έκδοση του μεγάλου λεξικού του θα το ορθογραφεί πλέον καψόνι, κάνοντας ακόμα ένα καψόνι στους αναγνώστες που έχουν αγοράσει τις προηγούμενες.

Στην κλασική αρχαιότητα, δεν έλεγαν «καύσων», λέγαν «καύμα», κι αυτή η λέξη που δεν την πιάνει το μάτι σου έκανε ένα τεράστιο γλωσσικό ταξίδι που αξίζει να το γνωρίσουμε. Η λέξη περνάει ως cauma στα λατινικά, όπου σημαίνει τη μεγάλη ζέστη. Όταν έπιαναν οι μεγάλες ζέστες, οι χερομάχοι στα χωράφια παρατούσαν τη δουλειά και κάθονταν να ξαποστάσουν, κι αυτό λεγόταν caumare στα λατινικά της ύστερης αρχαιότητας, απ’ όπου το γαλλικό ρήμα chômer, που σημαίνει «δεν δουλεύω» και από εκεί chômage, η ανεργία –όχι επειδή κάνει ζέστη αλλά επειδή δεν βρίσκεις δουλειά, επειδή σε απολύσανε, επειδή μπήκες σε διαθεσιμότητα, επειδή οι μέτοχοι έκλεισαν την εταιρεία που δούλευες γιατί έπεφτε το ποσοστό κέρδους, καημένε.

Όμως το ταξίδι του καύματος δεν τελείωσε· το λατινικό cauma περνάει στη ναυτική ορολογία και σημαίνει όχι μόνο τη μεγάλη ζέστη αλλά και τη νηνεμία, την άπνοια που επικρατεί στους καύσωνες, και σιγά-σιγά, μάλλον στην ιβηρική χερσόνησο, το cauma γίνεται calma και γεννιέται μια δεύτερη σημασία, της νηνεμίας, της ηρεμίας, σημασία που περνάει πολύ γρήγορα σε όλες τις ευρωπαϊκές γλώσσες, calm στα αγγλικά, calme στα γαλλικά, calma στα ιταλικά, απ’ όπου επανέρχεται, αντιδάνειο, η κάλμα στα ελληνικά, και το καλμάρω, λέξεις χαλαρωτικές και ευχάριστες και πολύ μακριά από την πυρωμένη ανάσα του καύσωνα.

Κι ένα τρίτο ταξίδι έκανε το καύμα: με τη βυζαντινή του μορφή, κάημα, και με σημασίες τόσο κυριολεκτικές (ζέστη, κάψιμο) όσο και μεταφορικές, του ψυχικού πόνου, πέρασε στα λατινικά της ιατρικής ορολογίας και έφτασε στα ισπανικά, όπου σήμερα quemar (κεμάρ) είναι το «καίω», ενώ στα νεοελληνικά εξελίχτηκε σε «κάμα» και με σημασίες κυρίως κυριολεκτικές.

Και βέβαια, από τον αόριστο «εκάην» του ρήματος καίω ή από το κάημα βγήκε και ο καημός, αυτή η τόσο δυνατή λέξη, και ο καημένος που λέγαμε πιο πάνω, λέξεις που και οι δυο είναι μεσαιωνικές.

Βέβαια, ο καύσωνας, όσο κι αν έχουμε κάνει εχθρικές τις πόλεις μας, παροδικός είναι και περνάει -άλλα είναι που δεν περνάνε με τη διαδοχή των εποχών. Με το ήρεμο καύμα ξεμπερδεύεις εύκολα, άλλες φωτιές είναι εκείνες που δεν σβήνουν…

 

Advertisements

95 Σχόλια to “Το ήρεμο καύμα και πάλι”

  1. Γς said

    Καλημέρα [Λεώ]

    >Κάποιος πιο παλιομοδίτης μπορεί να χρησιμοποιήσει την έκφραση «κυνικά καύματα»

    Κάποιος cynique

  2. Mindkaiser said

    Καλημέρα. 🙂

    Να θυμίσουμε και το εξαιρετικό «Dog Day Afternoon» του Sidney Lumet, με μία συγκλονιστική ερμηνεία του Al Pacino.

  3. atheofobos said

    Ιδού δε πως οι θρησκευόμενοι αντιμετωπίζουν τον καύσωνα!
    Ευλογημένος ό άνθρωπος, ός πέποιθεν έπί τώ Κυρίω και έσται Κύριος έλπίς αυτού και έσται ώς ξύλον εύθυνούν παρ ’ ύδατα και έπί ικμάδα βαλεί ρίζαν αύτού και ού φοβηθήσεται, όταν έλθει καύμα (‘ Ιερεμ. ιζ’ 7-8).

  4. Νέο Kid Στο Block said

    “Πρώτος ο γέρος Πρίαμος τον είδε στην πεδιάδα,
    ολόλαμπρος να χύνεται σαν τ’ άστρο που προβάλλει
    το φως του καλοκαιρινά και στα πολλά τ’ αστέρια
    ανάμεσα φεγγοβολεί στο νυκτικό σκοτάδι,
    που σκύλον του Ωρίωνος τον ονομάζουν κι είναι
    λαμπρότατ’ άστρο αλλά κακό στον ουρανόν σημείον
    και τους βαριόμοιρους θνητούς με θέρμες κατακαίει.”

    (Aπό το «Brad Pitt vs Dog days»)

  5. Τουρκικά κυνικά καύματα

  6. spiral architect said

    Καλημέρα. 🙂
    Τους καύσωνες του ’07 και ιδίως του ’08 δεν θα τους ξεχάσω με τίποτα. 😦

  7. sarant said

    Καλημέρα, ευχαριστώ πολύ για τα πρώτα σχόλια!

    5: Τι πλάκα είχε εκείνο το νήμα!

    6: Εμένα και ο φετινος μ’ ενοχλεί…

  8. Theo said

    Καλημέρα!

    στον μεγάλο καύσωνα του 1987, που στοίχισε εκατοντάδες θύματα κυρίως στο κέντρο της Αθήνας και στις φτωχογειτονιές

    Η κυβέρνηση είχε ανακοινώσει 3.000 περίπου θύματα του καύσωνα, τα περισσότερα στην Αθήνα. Ο Γλαβίνας, τότε βουλευτής του ΠΑΣΟΚ μού είχε πει πως στην πραγματικότητα τα θὐματα ήταν 6.000-7.000 αλλά μειώθηκε ο αριθμός τους, για ευνόητους λόγους.

  9. Jimakos said

    Και το Queimada, του Τζίλο Ποντεκόρβο (που έχει δώσει και το εξαιρετικό «η μάχη του Αλγερίου»), με τον Μάρλον Μπράντο

    http://www.imdb.com/title/tt0064866/

  10. cronopiusa said

    Salonumuz Klimalidir με την Καλή μέρα

    και το καλύτερο μυθιστόρημα τρόμου,
    Πέδρο Πάραμο του Χουάν Ρούλφο
    μετάφραση: Έφη Γιαννοπούλου

  11. sarant said

    8: Ώστε ήταν τόσα;

  12. Νέο Kid Στο Block said

    Και «καυσία» ή «καύσος» το πλατύγυρο καπέλο που φορούσαν οι Μακεδόνες για προφύλαξη από τον ήλιο.
    http://greek_greek.enacademic.com/76624/%CE%BA%CE%B1%CF%85%CF%83%CE%AF%CE%B1
    Διασώζεται και σε επιγραφή χαραγμένη στην πέτρα κατά διαταγή του Δαρείου του Α’ (!)
    «Η επιγραφή βρίσκεται στην περιοχή του σημερινού Kermanshah του Ιράν και μπήκε στα διατηρητέα μνημεία της UNESCO το 2006.» λέει ο Δημήτρης Τσοκάκης, στο πολύ φρέσκο του,εδώ:
    http://dimitristsokakis.blogspot.com/2014/08/behistun.html

  13. Theo said

    @11:
    Κατά τον Γλαβίνα, ναι.

  14. Spyros said

    οἳ ὑπὸ γλωσσαλγίας ἐπιλελῆσθαί μοι δοκοῦσι καὶ τοῦ Πυθικοῦ χρησμοῦ, ὃν ἀναγράφει Χαμαιλέων

    εἴκοσι τὰς πρὸ κυνὸς καὶ εἴκοσι τὰς μετέπειτα
    οἴκῳ ἐνὶ σκιερῷ Διονύσῳ χρῆσθαι ἰητρῷ.
    Αθήναιος Α 22e
    (Είκοσι μέρες πριν την ανατολή του κυνός και είκοσι μέρες μετά, κάνε τον Διόνυσο γιατρό σου) χίκ!

  15. Marulaki said

    Ο κάματος των εργατών στην ύπαιθρο είναι της ίδιας ρίζας;

    Επίσης, ούτε λέξη για την καψούρα!!! 😀 Καλημέρα!

  16. silia said

    Συζήτηση περί “Κυνικών καυμάτων”, έγινε και μεταξύ των Δειπνοσοφιστών (όπως γράφει ο Αθήναιος, 23 a) οι οποίοι… “εκυνολόγησαν” (σκωπτικά και κατά μίμηση του “κοινολογείν και “κοινολογείσθαι”)

    […από το βιβλίο «ΠΟΘΕΝ ΚΑΙ ΔΙΑΤΙ» (Των ζητουμένων πρόχειρος ευπορία και των αποριών λύσις) του Μιχαήλ Ι.Ιατρού]
    ——————-
    (επανάληψη σχολίου 🙂 )

  17. cronopiusa said

    Μέτρα προφύλαξης από τον καύσωνα:

    Gazpacho, συνταγή Almodóvar

    μια ταινία

    1995-ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟΝ ΠΕΡΕΪΡΑ-Sostiene Pereira

    Ο φονικός καύσωνας του 1987

    και κάποιες
    συγκλονιστικές φωτογραφίες από έναν όχι και τόσο μακρινό καύσωνα, Μόσχα 2010

  18. atheofobos said

    Η επιγραφή σε 3 γλώσσες στην Περσία, που αναφέρεται στο σχόλιο 13, δεν είναι η μοναδική.
    Στο παλάτι του Κύρου στις Πασαργάδες υπάρχει επίσης επιγραφή σε παλιά σφηνοειδή περσική, σε ελαμιτική και σε βαβυλωνιακή γραφή που λέει Εγώ, ο Κύρος ο Βασιλιάς των Αχαμενιδών.
    Μπορείτε να την δείτε στην φωτογραφία που έχω βάλει στο ποστ μου:
    Β΄ ΑΠΟ ΤΟ ΣΙΡΑΖ, ΤΗΝ ΠΟΛΗ ΤΩΝ ΠΟΙΗΤΩΝ, ΣΤΙΣ ΠΑΣΑΡΓΑΔΕΣ ΤΗΝ ΠΡΩΤΕΥΟΥΣΑ ΤΟΥ ΚΥΡΟΥ.

    http://atheofobos2.blogspot.gr/2012/10/blog-post_23.html

  19. Alexis said

    Περισότερα για τον καύσωνα του 1987 εδώ
    Οχτώ συνεχείς μέρες με θερμοκρασίες άνω των 40ο C και μέγιστη 45ο C δύο φορές! (23 και 27 Ιουλίου).
    Σκέτος εφιάλτης.
    Νίκο ξέχασες το πιο συχνό από τα δημοσιογραφικά κλισέ του καύσωνα: «Ο υδράργυρος θα χτυπήσει κόκκινο» καθώς και τον «μίνι καύσωνα» που λέγεται όταν οι θερμοκρασίες είναι της τάξης των 38-40ο C (στα όρια του καύσωνα) και η διάρκεια 1-2 μέρες.

  20. gbaloglou said

    Ο καύσωνας του 87 με βρήκε στο Κάιρο, και τα νέα τα έμαθα από ταξιτζή: Yunan not good right now

  21. Νέο Kid Στο Block said

    Όπως λέει ο Ηρόδοτος (ο πατήρ, όχι η ομάς τση Κρήτης) δεν υπάρχει τίποτε στον κόσμο πιο γρήγορο από τους Πέρσες αγγελιαφόρους. «Τίποτα δεν τους σταματάει , ούτε το χιόνι, ούτε η βροχή, ούτε ο καύσωνας, ούτε η νύχτα»
    «..ούτω τοίσι Πέρσηισι εξεύερηται τούτο . λεγουσι γαρ ώς οσέων αν ημερεών ήι η πάσα οδός, τοσούτοι ίπποι τε και άνδρες διεστάσι κατά ημερησίην οδόν εκάστην ίππος τε και ανήρ τεταγμένος: Tούς ούτε νιφετός, ούκ όμβρος, ΟΥ ΚΑΥΜΑ, ού νύξ έργει μη ου κατανύσαι τον προκείμενον αυτώ δρόμον την ταχίστην.»

    Δυόμισυ χιλιάδες χρόνια αργότερα η ωραία αυτή φράση είναι χαραγμένη στο ταχυδρομείο της Νέας Υόρκης
    «Neither snow nor rain nor heat nor gloom of night stays these couriers from the swift completion of their appointed rounds»
    (αμερικανάκια λογοκλόποι…:-)

  22. Alexis said

    Λογοκλόποι των λαών, Αμερικάνοι 🙂

  23. Λ said

    Έχω εδώ διάφορες σκυλλολογίες, που κατά κάποιο τρόπο έχουν σχέση με το θέμα. Είναι με τη σειρά που τις θυμήθηκα:

    Είχαμε το Dogstock and Terra-berry Festival αλλά μας τελείωσε γρήγορα. Σε αυτό τραγουδούσε μια υπέροχη ομάδα κοριτσιών, οι Σσιλλόπελλες (Shillopelles).

    Σκυλλοπαροιμίες:
    α /»Σσύλλον πλύννεις, σσύλλον λούσεις, πάλε σσυλιές μυρίζει.»
    Μετάφραση στη Δημοτική: «Όσο και να λούζεις ένα σκύλο, πάλι θα μυρίζει σαν σκύλος.»
    β/ «Σσύλλος που λάσει εν δακάνει»

    Σσυλλοτρώουνται = καυγαδίζουν σαν τους σκύλλους

    Επίσης έχουμε το κατεχόμενο χωριό Σκυλλούρα (Σσυλλούρα)

    Στην περιοχή Σσυλλουρόκαμπος στο χωριό Παρεκκλησιά (Εντός των ορίων των Βρετανικών Βάσεων), βρέθηκαν πριν λίγα χρόνια αρχαιότητες που απεδείκνυαν ότι η καλλιέργεια της γης στο νησί υπήρχε ήδη κατά την 7η χιλιετία πΧ.

    Και να μην ξεχνάμε τα σκυλλάδικα

    Τέλος, να σας θυμίσω το βιβλίο του Μπουλγκάκοβ «Η Καρδιά του Σκύλλου» (Собачее Серце) και το διήγημα του Τσέχοβ, «Η κυρία με το σκυλλάκι» (Дама с собачкой).
    ч

  24. Νέο Kid Στο Block said

    22. 😉

  25. Λ said

    Σύντομα μας τελειώνει η ραστώνη. Συστήνω έστω και την τελευταία στιγμή το βιβλίο του ελεύθερου χρόνου, «The book of Leisure» . https://openlibrary.org/books/OL20969630M/The_Book_of_leisure

    Ο ανθολόγος των κειμένων του βιβλίου προσπαθεί να εξηγήσει τι ακριβώς σημαίνει η λέξη «leisure».

    Επίσης να αναφέρω το τεμπελόδεντρο / tree of idleness του Laurence Durell στο βιβλίο του «Τα πικρολέμονα της Κύπρου».
    .

  26. Λ said

    Και κάτι για το οποίο δεν είμαι καθόλου περήφανη. Οι Ε/Κ συνήθιζαν ναν αποκαλούν τους Τ/Κ βρωμόσσυλλους. Το είχε καταγράψει και ο Χίτσενς σ’ ένα ντοκιμαντέρ του στο Τσάνελ 4 το 89, νομίζω.

  27. Ο Άδωνης έχει ωραιότατα παραδείγματα* όπως αυτά με το κάυμα / chômage / calma με απίστευτες ιστορίες και σημαντικότατες λέξεις – απογόνους, και πάει και κολλάει με τα «do – τίθημι, (είναι τ-δ-θ, τ-δ-θ)».

    * μη έχοντα πάντως, ομολογουμένως, όπως το «ελληνική: η μητέρα όλων των γλωσσών», την δύναμη να εδραιώσουν την Ελλάδα ως αρχηγό του κόσμου.

  28. ...!? said

    @23 Ξέχασες τη μητέρα του σκύλου του Μάτεσι και φυσικά το άσμα https://www.youtube.com/watch?v=AFKqwSRjKEI 🙂

  29. Τσοπάνος said

    @15 : Και βέβαια όχι. Άλλωστε, ο τεμπέλης αποκαλείται και ακαμάτης. Μάλλον προέρχεται από το κάνω (κάμω) (?)
    @28: Και τις «Ιστορίες με σκύλους» του Αλ. Πανσέληνου.

  30. Καλλιτέχνη σε σκυλάδικο θα αποκαλούσαμε και κύναοιδο.

  31. Spiridione said

    Και κάτι ακόμα απ’ την Λεξιλογία για τον αστρόβλητο ή αστροβόλητο ή αστροβλή, όπου γίνεται λόγος και για τις δρίμες του Αυγούστου.
    http://lexilogia.gr/forum/showthread.php?13903-%CE%B1%CF%83%CF%84%CF%81%CE%BF%CE%B2%CF%8C%CE%BB%CE%B7%CF%84%CE%BF%CF%82-%CE%AE-%CE%B1%CF%83%CF%84%CF%81%CF%8C%CE%B2%CE%BB%CE%B7%CF%84%CE%BF%CF%82

    Ο Σείριος συνδέεται ή έχει υποτεθεί ότι συνδέεται με μια οικογένεια λέξεων που έχουν σχέση με τη θερμότητα: σειρίασις ή σείριον πάθος = η ηλίαση, σειρόκαυτος κλπ.
    http://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus:text:1999.04.0057:entry=sei/rios
    Είχε προταθεί απ’ τον Κοραή ότι η ζούρα και ζουριάζω = μαραζώνω βγαίνει απ’ τον Σείριο και τη σειρίαση, αλλά είναι απ’ το ιταλ. usura. Όμως το σουρώνω μάλλον βγαίνει απ’ το σειρόω = αποξηραίνω με θερμότητα.

  32. Aγάπη said

    και τους τσολιάδες πού τους βάζουμε; 🙂

  33. sarant said

    Eυχαριστώ για τα νεότερα!

    15: Για την καψούρα,πράγματι είναι παράλειψή μου. Ο κάματος είναι από άλλη ρίζα (βλ. και κάμνω)

    21: Δεν τους έχουν ιδιωτικοποιήσει αυτούς, που μου θέλουν και Ηρόδοτο;

    32: Είναι δυο ζούρες/ζουριάρηδες, α. το μαράζι, β. η τοκογλυφία. Αλλά κάλλιστα μπορεί νάναι και τα δυο από το usura.

  34. Aγάπη said

    Εδώ http://www.proinos-typos.gr/gr/2011-12-01-09-02-54/8701-2014-06-21-15-13-04.html διαβάζω περιγραφή λιτανείας για να πέσει βροχή
    Και δέν μπορώ να ξεχάσω μιαν ιστορία που είχα διαβάσει, δυστυχώς δέν θυμάμαι πλέον πού:
    Παρακαλούσαν οι χωριανοί τον παπά να κάνει λιτανεία για να πέσει βροχή, μετά από πολές μέρες καύσωνα. Ο εν λόγω λογικός παπάς, που είχε τις εύλογες αμφιβολίες του, αρνιόταν αλλά αναγκάστηκε να δεχτεί μετά από τις… πάνδημες πιέσεις. τους είπε, λοιπον, να έρθουν στο τάδε ύψωμα έξω από το χωριό μετά από τη λειτουργια. Και όταν τους είδε να έρχονται, έβαλε τις φωνές: «Βρε αμαρτωλοί, βρε αθεόφοβοι, για να παρακαλέσουμε για γιορτή ήρθατε, και ούτε ένας δέν βαστάει ομπρέλα ;»
    Και τους έδιωξε.
    (Νομίζω πως έχω αναρτήσει ξανά την ιστορία αλλά δέν είμαι και βέβαιη)

  35. cronopiusa said

    Μάνος Χατζιδάκις – Ο χορός των σκύλων – Reflections

  36. Ιάκωβος said

    Ουάου. Καταπληκτικό άρθρο. Τους σκύλους και τη ζέστη δεν τους ήξερα καθόλου.Ούτε τα κυνικά καύματα.

    12, Νέο Κιντ,
    Η καυσία, λένε μερικοί, οτι επιβιώνει στα καπελάκια των Αφγανών. Μπορεί.

    https://www.google.gr/search?q=Pakol&client=firefox&hs=0T1&rls=com.yahoo:en-US:official&channel=sb&tbm=isch&tbo=u&source=univ&sa=X&ei=by3_U5P_CsmGOML1gNgO&ved=0CCoQsAQ&biw=896&bih=473

  37. Ριβαλντίνιο said

    » οπότε υποθέτω ότι και στη νεότερη έκδοση του μεγάλου λεξικού του θα το ορθογραφεί πλέον καψόνι, κάνοντας ακόμα ένα καψόνι στους αναγνώστες που έχουν αγοράσει τις προηγούμενες. »

    Έχω την β έκδοση. Αν κάνει κάτι τέτοιο θέλω τα λεφτά μου πίσω. Δεν μπορεί να μείνει σταθερός σε μία άποψη ? Γκρρρρ….. Πώς θα κάνω εγώ δηλαδή τον έξυπνο μετά ? Θα λέω κοίτα τι λέει ο Μπάμπιν και μετά θα μου φέρνουν τη νεότερη έκδοση και θα γίνομαι ρεζίλι !

    @ 12 Πολύ ωραίος !!!

    » Οι Πέρσες ξεχώριζαν τους Skudra (Θράκες) από τους Μακεδόνες, τους οποίους αποκαλούσαν Yauna Takabara («ασπιδοφόροι Έλληνες» ~ «Έλληνες που φορούν το καπέλλο που μοιάζει με ασπίδα [καυσία]» (…) οι Πέρσες ονόμαζαν Yauna («Ίωνες») τους Έλληνες της Μικράς Ασίας, Yauna Paradraya («οι Yauna που κατοικούν πέρα από την θάλασσα ~ Αιγαίο») τους Έλληνες της κυρίως Ελλάδος και Yauna Takabara τους Μακεδόνες. »

    http://smerdaleos.wordpress.com/2014/03/05/%CE%BF%CE%B9-%CE%B1%CF%81%CF%87%CE%B1%CE%AF%CE%BF%CE%B9-%CE%BC%CE%B1%CE%BA%CE%B5%CE%B4%CF%8C%CE%BD%CE%B5%CF%82-%CE%BA%CE%B1%CE%B9-%CE%B7-%CE%B3%CE%BB%CF%8E%CF%83%CF%83%CE%B1-%CF%84%CE%BF%CF%85%CF%82-3/

    Το καλύτερο που έχω δει σε κόμικς για τον καύσωνα ήταν σε ένα » Αντιρίξ και Συμφωνίξ » . Λέει ο Συμφωνίξ » Πόπο , τι ζέστη είναι αυτή. Αυτός ο ήλιος με πνίγει. » Και δείχνει τον ήλιο να γελάει χαιρέκακα , να έχει απλώσει μια ακτίνα και να τον έχει αρπάξει από τον λαιμό !

  38. Κλασική φιλόλογος said

    Καλησπέρα σας! Θυμάμαι έναν στίχο του Ορατίου, από την 17η Ωδή του 1ου βιβλίου: hic in reducta valle Caniculae vitabis aestus (= εδώ, στην κλειστή κοιλάδα, θα αποφύγεις τις ζέστες του Σείριου/τα κυνικά καύματα). Η έκφραση αυτή με έσωσε, τρόπον τινά, στις πτυχιακές εξετάσεις των λατινικών (πριν από 7 χρόνια), όταν ο καθηγητής με ρώτησε τι σημαίνει το Canicula, που απέδωσα ως «κυνικά καύματα». Αφού αναφέρθηκα στον αστερισμό του Κυνός, για να εξηγήσω τη σημασία της έκφρασης, ο καθηγητής χαμογέλασε (πιθανόν του έκανε εντύπωση το γεγονός ότι γνώριζα μια τόσο «παλιομοδίτικη» έκφραση παρά την ηλικία μου) και έκλεισε την εξέταση.

  39. Spiridione said

    34, Και στα ιταλικά υπάρχει usura με δύο σημασίες: τόκος, κέρδος, αλλά και φθορά.
    http://www.greek-language.gr/greekLang/medieval_greek/em_kriaras/scanned_new/index.html?start=334&page=345&id=7&dq=&show=1

    Ο Κοραής το ζουριάζω το έβγαζε απ’ το σειριάζω = ακτινοβολώ, λάμπω.

    Σειρώνω και σήμερα στην Κρήτη αντί για σουρώνω.
    Απ’ τον Σείριο στο σουρωτήρι.

  40. cronopiusa said

    «El perro» de Francisco de Goya

    PELICULA COMPLETA «PEDRO PARAMO»

    «Ojos de Perro Azul Gabriel» de Garcia Marquez (Completo)

  41. Περιηγητής said

    «Από πήραν το όνομά τους τα ελληνικά νησιά»
    http://www.defencenet.gr/defence/item/%CE%B1%CF%80%CF%8C-%CF%80%CE%AE%CF%81%CE%B1%CE%BD-%CF%84%CE%BF-%CF%8C%CE%BD%CE%BF%CE%BC%CE%AC-%CF%84%CE%BF%CF%85%CF%82-%CF%84%CE%B1-%CE%B5%CE%BB%CE%BB%CE%B7%CE%BD%CE%B9%CE%BA%CE%AC-%CE%BD%CE%B7%CF%83%CE%B9%CE%AC

    Ωραία ιδέα γαι άρθρα στο ιστολόγιο τα τοπωνύμια. Άραγε οι ερμηνίες που δίνονται είναι σωστές; (Σκίαθος= η σκιά του Άθω)

  42. sarant said

    Ευχαριστώ πολύ για τα νεότερα!

    42: Πολλά είναι σωστά, για άλλα έχω επιφύλαξη. Για τοπωνύμια είχαμε γράψει παλιά:
    https://sarantakos.wordpress.com/2012/11/28/toponyms/

  43. Γς said

    Νικοκύρη
    Να κανονίσουμε κάτι εδώ;

    Μια «Βιβλιοθήκη» στην άκρη της λεωφόρου

  44. leonicos said

    Καλημέρα Γς. Καλά, άργησα, αλλά ήρθα. Και τις επόμενες μέρες το ίδιο θα γίνει. Οπότε, είσαι ελεύθερος ν’ αλωνίζεις..

    Φωνάζειπάλι η Φωτεινή, αν είναι δυνατό! Θα έρθω…

  45. Avonidas said

    «Ο συνδυασμός αυτός μπορεί να γίνει φονικός, όπως στον μεγάλο καύσωνα του 1987, που στοίχισε εκατοντάδες θύματα κυρίως στο κέντρο της Αθήνας και στις φτωχογειτονιές –ή τον ευρωπαϊκό καύσωνα του 2003, οπότε γέμισε η άμαθη Δυτική Ευρώπη με φορητά κλιματιστικά»

    Το καλοκαίρι του 1987, τον Ιούλιο τον έβγαλα στις Γαλλικές Άλπεις. Είχα πάει με τη μητέρα μου και τον αδερφό μου. Οι γονείς μου είχαν πάρει χωριστά τις άδειές τους για να κάνουμε εγώ κι ο αδερφός μου μεγάλες διακοπές. Ο πατέρας μου, που έμεινε στην Αθήνα, έβγαλε τη μπέμπελη.

    Το καλοκαίρι του 2003 ήμουν στη Γενεύη, στο θερινό σχολείο του CERN. Είπα κι εγώ ο άμοιρος, «μπορεί φέτος να μην κάνω μπάνια, αλλά χαλάλι, δε θα φάω ζέστες», αμ πώς;! Είχε μια ζέστη και μια υγρασία, που γινόσουν γκιουβετσάκι μέσα στο δέρμα σου! Θυμάμαι τη σπιτονοικοκυρά μου να κάνει αέρα με μια βεντάλια στο κάθιδρο πρόσωπό της και κάθε φορά που με βλέπει να λέει «αχ! τι ζέστη, τι ζέστη, μουσιού ___! Ε, εσείς όμως στην Ελλάδα θα είστε συνηθισμένος!» — Ναι, αλλά ζέστη με ξηρασία, διάολε, όχι αυτή τη σάουνα, μαντάμ Βερνέρ! :-/

  46. Τσοπάνος said

    @36: Επιεικώς απαράδεκτο (όπως και τα περισσότερα, που από ορχηστρικά μετατράπηκαν σε τραγούδια- η μόνη μου διαφωνία ως προς τις επιλογές του συνθέτη).
    Η πρώτη εκτέλεση όμως, με κυρίαρχο το πιάνο, είναι αξεπέραστη (όπως και η «είσοδος κι επίθεση των πουλιών» από τους Όρνιθες)

  47. ΕΦΗ ΕΦΗ said

    -l’Holocauste , το Ολοκαύτωμα
    Το Κάψιμο ή Καηματιά, (για τα Καμμένα χωριά της περιοχής Βιάννου-Ιεράπετρας), ο φονικός κατοχικός Σεπτέμβρης του 1943.
    -Καύσωνας: σκάει ο τζίτζικας,λειώνει η άσφαλτος,σπάνε οι πέτρες,
    -Φωτιά και λαύρα,ο καιρός και οι τιμές των αγαθών
    -Κάμα: από το ποίημα του Ι.Πολέμη,
    Η λεύκα ,
    και σκορπά το παράπονο μες στου ήλιου το κάμα…
    Γιατὶ τώρ᾿ αποκρίνεται στο δικό μου το κλάμα.
    -«Καυτά» ονόματα:
    Ηλιόκαυτος,Κεκαυμένος,Καψής,Καψάσκης,Καψωμένος(και καψωμένος,ζεσταμένος),
    Καμμένος,
    -Τα χρόνια της μεγάλης ζέστης, βιβλίο και (τελευταία) ταινία της Φρίντας Λιάππα
    -καψερός, ο καημενούλης 🙂

  48. Λ said

    Εμφανίστηκε το νέο φεγγάρι απόψε αλλά δεν έχω χρυσό για να κάνω ευχή. Οι ειδήσεις για τις εκποιήσεις αρχίζοντας από το εν τρίτο της αξίας είναι τρομακτικές

  49. Λ said

    48. Στην Περιστερώνα Πάφου είναι το φαράγγι του καημενούλη

  50. Avonidas said

    Μια ερώτηση: ξέρει κανείς αν ο όρος διακεκαυμένες ζώνες έχει να κάνει με τη νηνεμία που επικρατεί στα πλάτη αυτά, ή απλά με τις υψηλές θερμοκρασίες;

  51. Λ said

    Η κάφκα που είχε συζητηθεί παλιά θα μπορούσε να έχει κάποια σχέση με το καύμα νομίζω.

    εδείψουν την, εκαύκου μουν λέει ο Βασίλης Μιχαηλίδης στην Ανεράδα

  52. p.a. said

    Πολύ ωραίο άρθρο και ..εξαιρετικό κλείσιμο!

  53. ΕΦΗ ΕΦΗ said

    Καύσος, η καούρα,η αίσθηση καψίματος
    52.>>εκαύκουμουν,
    εκαύγουμου ,καιγόμουνα:
    «Όντε μου φερανε τ αντρούς μου το χαμπέρι*,
    μυζηθροπιτούλια ήψηνα.
    Και δυο και τρία τα χαύγουμου.
    Και πώς δεν εκαύγουμου»!
    σκωπτικό για την αδιάφορη σύζυγο.
    Εκαύγουμου και συγκαύγουμου, λέμε 🙂

    *Χαμπέρι,εδώ,η είδηση του θανάτου,

  54. Νέο Kid Στο Block said

    51. Αβονίδα, δεν έχει να κάνει με την «ντάλα» ήλιο; 🙂
    Susolar points (παίζουν εναλλάξ μεταξύ Τροπικού του Καρκίνου και του Αιγόκερω) και ο Ήλιος στο Ζενίθ (οι ακτίνες ,εντάξει 🙂 ) πέφτει κάθετα στην επιφάνεια, γιαυτό και η καρακαντήλα ,γι’αυτό και η γρήγορη και μαζική εξάτμιση,γιαυτό και οι απότομες νεροποντές . So I think δηλαδή.

  55. Νέο Kid Στο Block said

    Sub-solar points παρντόν. Υποηλιακό σημείο στα Τρισχιλιετίστικα.

  56. (51) Αν κρίνω από το φράγκικο αντίστοιχο zone torride, μάλλον με τις θερμοκρασίες θα έχει σχέση ο όρος «διακεκαυμένη ζώνη». Αλλωστε, τι σχέση να έχει το ‘διακαίω’ με τη νηνεμία;
    Οι εξηντάρηδες που διάβαζαν Μίκυ Μάους στα μικράτα τους ίσως θυμούνται μια ιστορία με τους Σπάικ και Τάικ (ή ίσως με τον Σκαμπ) και μεγάλες ζέστες, με τίτλο «τα κυνικά καύματα». Νομίζω πως από κει έμαθα αυτή την έκφραση!

  57. Σκάμπυ ήτανε, και δημοσιεύτηκε στο #187 στις 22/9/1957, σύμφωνα μ’αυτούς εδώ. (Μα όλα πια υπάρχουν στο Διαδίκτυο; Μόνο τα Απαντα του Ροΐδη δεν έχω βρει ακόμα!)

  58. sarant said

    48: Μπράβο, ωραίες λέξεις. Και : το μεγάλο κάη, είπαν στη Μυτιλήνη έναν παγετό του 1860τόσο που έκαψε όλα τα λιόδεντρα.

  59. sarant said

    44: Κοντά σου είναι αυτό; Να το κανονίσουμε.

    58: Τα Άπαντα του Ροϊδη υπάρχουν εδώ και χρόνια σε πεντέφ στα γνωστά κατεβασάδικα. Ονλάιν όχι.

  60. ΕΦΗ ΕΦΗ said

    59.>>το μεγάλο κάη, είπαν στη Μυτιλήνη έναν παγετό του 1860
    Εδώ δεν ήταν σκύλος με δόντια μα ήλιος με δόντια!

  61. Γιωργής said

    59: Μήπως είναι κράϊ και όχι κάη. Θυμάμαι τον πατέρα μου να λέει «Κράϊ έχει σήμερα», οταν ήταν άσπρα όλα από την παγωνιά. Και εδώ οι ντόπιοι γνωρίζουν τη λέξη αν και κατά το πλείστον χρησιμοποιούν το «κιραγί».

  62. Marulaki said

    Εφη, πατριώτισσα, καμένα εχω ακούσει να λενε και τα χωριά επάνω απο τη Δαμαστα και μεχρι τα Ανώγεια σχεδόν, στο Μυλοπόταμο. Οσο για τη Βιάννο, κάηκε η δόλια και πρόπερσι από πυρκαγιές αυτη τη φορά, σε απίστευτο βαθμό, δεν ξερω αν έχεις παει, αλλά ακομα να συνέλθει η περιοχή.
    Επίσης να προσθέσω κάτι που ξέχασα παραπάνω, ότι στην Κρητη δε ζεσταινόμαστε, αλλά καψώνουμε.
    Και μια μαντιναδα: θα πάρουν οι Γωνιές φωθιά, και θα καούν τ’Ανωγεια,
    και θα καεί κι η κοπελιά που κόψαμε τα λόγια.

  63. sarant said

    62: Όχι, κάη, ελεγμένο.

  64. cronopiusa said

    “Κράϊ έχει σήμερα”
    http://lexilogia.gr/forum/showthread.php?10523-%CE%BA%CF%81%CE%AC%CE%B9

  65. Ας αναφέρουμε και το Do the right thing του Σπάικ Λι, με αφορμή τον καύσωνα.

  66. Γς said

    60 @ Sarant

    Ναι κοντά μου, αλλά και δίπλα στο σπίτι του Πάνου Με Πεζά και που το είχε προτείνει σε σχετική συζήτηση εδώ

  67. leonicos said

    Αγαπητέ Περιηγητά! Αυτή την μπούρδα είχε ως ένθετο η Καθημερινή; Και συτοί που το διάβασαν πιστεύουν ότι έμαθαν;

  68. leonicos said

    @65 Κρόνι, το μόνο που ξέρω για το ‘κράι’ είναι πως στα ρώσικα είναι ο / η Παράδεισος

  69. leonicos said

    Εμένα κάποια με αποκάλεσε καψούρη… και μου χάλασε τη διάθεση. Ήταν η εποχ’η των ‘ευαισθησιών’ (16-19)

  70. spiral architect said

    Ο Μητσοτάκης πήρε εξιτήριο απ’ το νοσοκομείο στα Χανιά και στην Αθήνα έκανε σεισμό. 🙄

  71. BLOG_OTI_NANAI said

    58: Κοίτα δουλειά που έχουν κάνει οι συλλέκτες! Βάση δεδομένων με τόσους χαρακτήρες: http://coa.inducks.org/legend-character.php?restrict=%CE%A3!

  72. spiral architect said

    @70: Μέσα στην κάψα του Μεγάλου Πολέμου δηλαδή … 🙄

  73. atheofobos said

    Στην περιοχή του Αποκόρωνα στην Κρήτη το κράι είναι συνήθης κατάσταση.
    Ίσως γι΄ αυτό και στο κτήμα που έχουμε εκεί ,που είναι σε κάμπο, 3-4 μηλιές που έχουμε βγάζουν θαυμάσια μήλα.
    Χωρίς να έχω γνώσεις γεωπονίας, πιστεύω ότι αυτό οφείλεται στο ότι την ημέρα μπορεί να υπάρχουν πολύ υψηλές θερμοκρασίες αλλά το βράδυ, λόγω του κράι, ντάλα καλοκαίρι μπορεί συχνά να χρειάζεσαι να ρίξεις κάτι επάνω σου, σαν να είσαι δηλαδή σε ορεινή περιοχή,σαν αυτές που συνήθως ευδοκιμούν οι μηλιές.

  74. Earion said

    Έχω μια θεωρία, την οποία δεν μπορώ να αποδείξω, μπορώ όμως να σας την πω και, αν αρέσει σε κάποιον, ίσως με βοηθήσει με ενισχυτικό στοιχείο ή ιδέα.

    Το καψόνι δεν προέρχεται από το ρήμα καψώνω, ούτε από άλλη λέξη που να έχει σχέση με την κάψα.

    Καψόνι λέγεται ένα στοιχείο της γυναικείας φορεσιάς στην Πελοπόννησο (Αρκαδία). Διαβάστε εδώ, και το ίδιο εδώ:

    Καψόνι: Ήταν η εξέλιξη της μπελερίνας. Τύπος κοντής καπούλας, πλεγμένης με στημόνι, με γιακά και κορδονάκι να δένει στο λαιμό.

    Είναι προφανές προέρχεται από το γαλλικό capuchon. Ίσως να ήρθαν (η λέξη και το φόρεμα) με ενδιάμεση στάση τη Σμύρνη.

    Το ζητούμενο είναι πώς συνδέθηκε στη στρατιωτική ζωή το καψόνι με την τιμωρία, το βασανισμό.

  75. Λεώνικε, рай χωρίς κ είναι ρωσικά ο Παράδεισος. край με κ σημαίνει άκρη, όπως και στο τραγούδι.

  76. sarant said

    75: Με γοητεύει πάρα πολύ το καψόνι που φοριέται! Αλλά μπορώ να βρω πολλά επιχειρήματα εναντίον της επέκτασης του όρου. Από τοπική λέξη σε πανελλήνια, από πολύ συγκεκριμένη σημασία σε μεταφορική εντελώς άλλης ιδιολέκτου…

  77. Λ said

    εδείψουν την, εκαύκουμουν…..
    Η ανεράδα από δύο διαφορετικούς απαγγελείς
    α. https://www.youtube.com/watch?v=mzR1vWsKM0Y

    β. https://www.youtube.com/watch?v=TtdSWARzljY

  78. Earion said

    Την πανελλήνια έκτασή της την πήρε από το στρατό, από την εποχή που μεγάλωσε ο στρατός σε αριθμούς και απέκτησε πανταχού παρουσία. Για τη μεταφορά από ένα συγκεκριμένο αντικείμενο σε μια αφηρημένη έννοια, εκεί είναι που αναζητώ τον σύνδεσμο.Ίσως να οφείλεται σε κάποια συνήθεια, σε κάποια συγκεκριμένη τακτική συμπεριφορά, ίσως να λανθάνει κάποιο περιστατικό. Δεν ξέρω.

    Τη σχέση με τη Σμύρνη την έβαλα διστακτικά μεν αλλά έχω λόγο: Βρίσκω στον Κοντοσόπουλο, στο L’influence du français sur le grec, στη σ. 78, σ’ έναν κατάλογο σμυρνέικων λέξεων, τη λ. καπισόνι, προερχόμενη από το capuchon. Γλωσσικά η μεταφορά από τα γαλλικά στα ελληνικά θα έγινε πολύ ομαλά, από την κατάληξη -on σε -όνι, όπως το phaeton έγινε παετόνι και το feston φεστόνι (επί τη ευκαιρία, μάζεψα αρκετές λέξεις σε -όνι από τον Κοντοσόπουλο, ανάμεσα στις οποίες και δύο που μου έκαναν εντύπωση: του καπισόλ’ = capuchon de bébé, από τη Σιάτιστα και τον Λαγκαδά, και το λαντόνι, αντί του αναμενόμενου λαντό/ώ (landau) από την Κϊο).

  79. sarant said

    Θα το κρατήσουμε στο συρτάρι και βλέπουμε 🙂

  80. Τσοπάνος said

    Μιας και δεν το είδα από το συνήθη ύποπτο (Μιχ. Νικολάου)
    Σε κατάσβεση πυρκαγιάς, λέμε πως οι πυροσβέστες είναι σε «διακεκαυμένη υπηρεσία»?

  81. Στα κυνικά καύματα του ουραγού Αυγούστου προτείνω να προστεθούν τα ήσσονος δριμύτητας αλλά μείζονος χαρακτήρα καρκινικά καύματα του λαοφιλούς Ιουλίου, μιας και το ζώδιο του Καρκίνου (22 Ιουν. – 22 Ιουλ.) επηρεάζει, ως γνωστόν, σημαντικά τα γεγονότα εκείνη την περίοδο.

  82. Ιάκωβος said

    ΕΦΗ ΕΦΗ, Μαρουλάκι

    Επειδή πολλά δυσάρεστα ακούμε τελευταία, να κι ένα ευχάριστο και συγκινητικό. Ο φίλος μου ο Αντωνάκης, από τη Σαλονίκη, που παίζει λύρα . Τώρα έχει ξεκινήσει αλλά τα πάει καλά, μικρός έπαιζε λαούτο. 🙂

  83. Ιάκωβος said

    Δεν εννοούσα το παραπάνω, εννούσα τουτο δώ:

    Το μπερδε και μπερδε και μπερδέ, όλα τα λεφτά.

  84. Ιάκωβος said

    Α, κάτι γίνεται και δε μπορώ τα το στείλω. Κρίμα. Δεν πειράζει κι αυτά καλά είναι.

  85. ΕΦΗ ΕΦΗ said

    Τη λαύρα της φωτιάς,τη μεγάλη ζέστη τη λέμε και λόχη. Λοχίζει ο ήλιος.
    Στη λόχη του μεσημεριού,στο σταύρωμα τση μέρας
    τα λόγια σου κρυγιό νερό και δροσερός αέρας.
    Επήλωσέ με στη φωτιά και καίει με η λόχη
    κάρβουνα κι άθος θα γενώ μ΄ αυτ΄ ίντα χρεία τόχει.

  86. ΕΦΗ ΕΦΗ said

    Γεια σου Ιάκωβε με τσι λυργιές !!

    Επήλωσες με στη φωθιά και ΄δα σύρνεσ’ οπίσω
    και κάνεις το σεϊρι μου να δεις πώς θα κεντήσω

    Ξέχασα να πω ότι «επόμεινα χάσκοντας» ότι το «σειρώνει» και «σειρωτήρι» γράφεται με ει και βγαίνει από το Σείριο, όπως λέει στο σχ.40 ο Spiridione

  87. ΕΦΗ ΕΦΗ said

    86,87, γλωσσάρι
    πηλώθω,σπρώχνω
    ο άθος,η στάχτη
    το σεϊρι,το χάζι

    «Καυστικά» σχόλια , (συνέχεια)
    Στην Ανατ.Κρήτη έχουμε την Αγιά Φωτιά και τη Μονή Καψά.
    -Το καψούλι ξεχάσαμε
    Τον έβαλε στο καψούλι,τον έβαλε στα σκάνταλα,του ΄βαλε φυτιλιές.
    Σα μ πάρει ο τσιφτές φωτιά και σκάσει το καψούλι
    ο κυνηγός την πέρδικα την έχει στο σακούλι
    -ε, καψο-Γιώργη, καψο-Γιάννη,καψο-Μαρία αντί ε κακομοίρη Γιώργη, Γιάννη κλπ

  88. 81,
    🙂

  89. Προσθέτω και την εγκαυστική ζωγραφική, όρο που έμαθα πρόσφατα από συνάδελφο στην Ιστορία Τέχνης.

  90. ΕΦΗ ΕΦΗ said

    90.>>Εγκαυστική ζωγραφική
    πολύ ενδιαφέρον, ως μέθοδος,ως ιστορία και λεξιλογικά!
    μέθοδος με κέστρο ή καυστήριο
    της οποίας το όνομα γνωρίζουμε από τον Πλίνιο (encaustica)

    .

  91. Από το ‘καίω’ είναι και το καψούλι; Εγώ φανταζόμουν ότι κάποια σχέση θα είχε με την κάψα = θήκη και την κάψουλα!

  92. sarant said

    88-92: .Όχι, το καψούλι βγαίνει, όπως λέει ο Άγγελος από την capsa.

    Από την εγκαυστική, πάλι, βγαίνει… το ink (αξίζει άρθρο).

  93. ΕΦΗ ΕΦΗ said

    92.93. Ευχαριστώ! Δεν πήγε ο νους μου, ενώ, βέβαια, κάψα και ο καρπός- «θήκη» με τα σποράκια στα φυτά και δέντρα.

    κι ένα ποιητικό έγκαυμα

    Νύχτα
    σ᾿ ἕνα φαρμακεῖο
    ἕνα ἄλογο.
    γονατισμένο
    τρώει
    τὰ σανίδια
    ἕνα κορίτσι
    μ᾿ ἕνα ἔγκαυμα
    παράξενο
    πράσινο
    γιατρεύεται
    ἐνῶ
    τὸ φάντασμα
    ἀπελπισμένο
    κλαίει
    στὴ γωνιά.
    Μίλτος Σαχτούρης «Ζωή»

    και η συλλογή «Ο κήπος με τα εγκαύματα» της Ζέφης Δαράκη.

  94. Γρηγόρης Κοτορτσινός said

    Καθυστερημένα βέβαια να αναφέρω το συννεφόκαμα, άλλο όνομα της κουφόβρασης, περίπου.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: