Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία

Το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα

Περνώντας το Πλατύ Ποτάμι

Posted by sarant στο 7 Σεπτεμβρίου, 2014


platypb56345Όταν παρουσίασα στο ιστολόγιο την ψηφοφορία που διοργάνωσε στις αρχές του καλοκαιριού ο καθηγητής Αντ. Πετρίδης για το καλύτερο νεοελληνικό μυθιστόρημα (τα αποτελέσματα τα βρίσκετε εδώ), έγραψα ότι «παρόμοιες ψηφοφορίες είναι από τερπνές έως  χρήσιμες, δεν βλάφτουν και ίσως να ωφελούν -αν όχι τίποτε άλλο, μας δίνουν την αφορμή να συλλογιστούμε ποια βιβλία δεν έχουμε διαβάσει και ίσως να πάρουμε την απόφαση να διαβάσουμε κάποιο από τα βιβλία του καταλόγου».

Προς το τέλος του καλοκαιριού, έβαλα σε εφαρμογή εγώ ο ίδιος την παραίνεσή μου, πιάνοντας να διαβάσω το βιβλίο που ήρθε 92ο στην ψηφοφορία, το Πλατύ ποτάμι του Γιάννη Μπεράτη. Χρόνια τώρα το έβλεπα στη βιβλιοθήκη του πατέρα μου να με κοιτάει με μισό μάτι και απέστρεφα ένοχο το βλέμμα. Βλέπετε, το είχα ξαναπιάσει πριν από καμιά εικοσαριά χρόνια, τότε που διάβαζα και ταυτόχρονα έκανα αποδελτίωση ιδιωματικών εκφράσεων, αλλά επειδή δεν είχε πολλές το είχα παρατήσει σχετικά στην αρχή -είναι κιόλας, πρέπει να το πούμε, βιβλίο που ξεκινάει αργά, δεν σε αιχμαλωτίζει με το πρώτο, θέλει να πάρεις το κολάι του -αλλά τότε σ’ αποζημιώνει, όπως κι εμένα μ’ αποζημίωσε αυτή η δεύτερη -και πετυχημένη- προσπάθεια να περάσω το Πλατύ ποτάμι.

Στο Πλατύ ποτάμι ο Μπεράτης αφηγείται τον ελληνοϊταλικό πόλεμο του 1940-41 όπως τον έζησε. Γεννημένος το 1904, ο Μπεράτης πήγε εθελοντής στο αλβανικό μέτωπο, όπου ως ιταλομαθής ανέλαβε τελικά χρέη εκφωνητή, δηλαδή έγραφε προπαγανδιστικά κείμενα που τα εκφωνούσε από την πρώτη γραμμή για να υπονομεύσει το ηθικό των Ιταλών στρατιωτών. Έγραψα «τελικά», επειδή για αρκετό διάστημα δεν ήταν καθαρό πώς θα τον αξιοποιούσε το στράτευμα, αυτόν και μερικούς ακόμα ιταλομαθείς εθελοντές, ούτε και το καθεστώς τους ήταν σαφές αφού στο φύλλο πορείας τους έγραφε απλώς ότι «δύναται να μεταφέρει αποσκευάς αξιωματικού» αλλά δεν ανέφερε τον βαθμό τους -τελικά υπηρέτησε ως ανθυπασπιστής.

Δεν έχει σώμα με σώμα μάχες η αφήγηση του Μπεράτη, ούτε σκηνές ωμού ρεαλισμού. Βέβαια, ο πόλεμος κάνει πάντοτε αισθητή την παρουσία του, ακόμα από τις πρώτες σελίδες, με έναν βομβαρδισμό της Θεσσαλονίκης (διαβάστε εδώ το πολύ χαρακτηριστικό αυτό απόσπασμα, από τον παλιό μου ιστότοπο), αλλά περισσότερο παρακολουθούμε τις απεγνωσμένες προσπάθειες του αφηγητή αρχικά να βρει αντικείμενο δουλειάς και στη συνέχεια, όταν του έχει ανατεθεί η αποστολή του, να φτάσει στην πρώτη γραμμή κουβαλώντας με τα μουλάρια ένα σωρό ανοικονόμητα κιβώτια με τον απαραίτητο μεγαφωνικό εξοπλισμό. Και μόλις φτάσει και μπορέσει επιτέλους να κάνει την πρώτη του πετυχημένη εκπομπή, έρχεται η γερμανική επίθεση και η υποχώρηση, η σύμπτυξη του μετώπου, τέλος η υπογραφή της συνθηκολόγησης και η επιστροφή κακήν κακώς, καθώς κάθε έννοια πειθαρχίας έχει εξαφανιστεί και οι περισσότεροι σπεύδουν να βρουν ένα οποιοδήποτε μέσο για να γυρίσουν μια ώρα αρχύτερα στα σπίτια τους και μόνο η αίσθηση της αξιοπρέπειας σε κρατάει.

Αυτό το τελευταίο μέρος του βιβλίου το χάρηκα περισσότερο, παρακαλούσα να μην τελειώσει και απόρησα πώς τέτοιο φοβερό υλικό δεν έχει αξιοποιηθεί σαν σενάριο για κινηματογραφική ταινία -διότι, απ’ όσο ξέρω (αλλά διορθώστε με) το Πλατύ ποτάμι δεν έχει γυριστεί σε φιλμ· βέβαια, ποτέ δεν είναι αργά.

Ο Μπεράτης γράφει με επιμελημένα απλό ύφος. Όπως λέει ο ίδιος σε μια από τις ανέκδοτες ημερολογιακές σημειώσεις που περιλαμβάνονται στο επίμετρο του βιβλίου:
Να τις συμπεριλάβεις όλες (τις λεπτομέρειες) χωρίς, συγχρόνως, να φαίνεσαι (και να φαίνεται) πως συμπεριλαμβάνεις.
Εδώ είναι όλο το στοίχημα.
Δηλαδή, να τις τυλίγεις μέσα στην πιο φυσική σου φράση – τάχα χωρίς να τις κυνηγάς.
Κι έτσι μόνο θα τις βάλεις ανέτως (και τάχα παρεμπιπτόντως) όλες.

Αντιγράφω και ένα απόσπασμα από τον Κ.Θ.Δημαρά, γιατί περιγράφει πολύ καλύτερα κάτι που κι εγώ το πρόσεξα: Σαν προσφορά δική του στην πεζογραφία μας, θα ήθελα να μνημονεύσω τον ιδιαίτερο τρόπο της αφήγησής του. Δεν εννοώ την εξαιρετική ζωντάνια και τη γοργότητα του λόγου του και της περιγραφής του, αλλά κάτι άλλο: είτε στο διάλογο, είτε στην αυτοπεριγραφή, δίνει συχνά μια μορφή πλάγια. Στην πρώτη περίπτωση, εξωτερικεύει το άκουσμα του διαλόγου από τον συνομιλητή, περνώντας έτσι πάλι την αντικειμενική πραγματικότητα μέσα από το διυλιστήριο της ανθρώπινης ψυχής. Στη δεύτερη περίπτωση, στην αυτοπεριγραφή, της δίνει συχνά τον τύπο του διαλόγου, σπάζοντας κάθε μονοτονία και ανανεώνοντας το ενδιαφέρον του αναγνώστη.

Η γλώσσα του Μπεράτη είναι η ρωμαλέα και καλλιεργημένη αστική δημοτική της γενιάς του 30, όχι πολύ διαφορετική από τη σημερινή. Σε κάποια σημεία είναι πιο προχωρημένη από τη σημερινή, π.χ. χρησιμοποιεί (όπως και πολλοί της εποχής) τον τύπο «ένστικτος» αντί για «ενστικτώδης». Γλώσσα αστική, δηλαδή σχεδόν χωρίς ιδιωματισμούς, αν και βέβαια ο κάθε συγγραφέας έχει και την ιδιόλεκτό του. Για παράδειγμα, χρησιμοποιεί πολύ συχνά το επίρρ. «ορισμένως» με τη σημασία «σίγουρα, ασφαλώς, χωρίς αμφιβολία» ή αντί για «καστανό» γράφει «καστανί» (π.χ. «ένα αλογάκι καστανί, μικρόσωμο»).

Κάποιες φορές διαβάζω έχοντας μαζί μου μολυβάκι, για να σημειώνω σπάνιες λέξεις ή εκφράσεις. Στο Πλατύ ποτάμι για τεχνικούς, που λέμε, λόγους, αυτό έγινε μπορετό στο τέλος μόνο του βιβλίου, αλλά έτσι κι αλλιώς μού έβαλε τα γυαλιά ο φίλος Κώστας της Λεξιλογίας που έκανε πλήρη (με τα δικά του βεβαίως κριτήρια) αποδελτίωση του λεξιλογικού υλικού του βιβλίου και την παρουσίασε στη Λεξιλογία.

Συμπληρώνω μερικά πράγματα.

* κάμπιγκ (σ. 296). Πρώιμη εμφάνιση της λέξης, με τη σημασία ‘κατασκήνωση’ βεβαίως.

* Σαν σ’ αρέσει μπαρμπαΛάμπρο ξαναπέρνα από την Άντρο (σ. 296). Η γνωστή παροιμία που ανάγεται στη ναυτική νίλα του Λάμπρου Κατσώνη το 1790.

* Οι φαντάροι της εποχής μου παραπονιούνταν, στο κέντρο εκπαιδεύσεως, ότι μας ρίχνουν κάτι στο τσάι κι έτσι δεν έχουμε ορμές -αντικαβλωτικό το λέγανε. Προφανώς ο ίδιος φαντάρικος μύθος υπήρχε και στην Αλβανία: «γι’ αυτό το φάρμακο που τους βάζουν μέσα στην κουραμάνα και που καταλαβαίνετε και να με συγχωρείτε γι’ αυτό που σας λέω, κύριε Αξιωματικέ, αλλά άντρες είμαστε όλοι μας στο κάτω-κάτω· κι είναι κάτι το πολύ παράξενο το τι τους έχει κάνει τόσον καιρό» (σελ. 306).

* Με παίρνεις για πράσινο χαβιάρι = με εξαπατάς. (Λέγεται επίσης με περνάς/με πουλάς…) Η φράση από το ίδιο επεισόδιο, σελ. 307: «Έτσι είσαστε όλοι σας οι αξιωματικοί … μας παίρνετε πάντα για πράσινο χαβιάρι και δε θέλετε να μας πείτε πράματα που τα καταλαβαίνουμε όλοι μας».

* Στήνανε, όπως λεν, πηγάδι, που τα χείλια του δώσ’του και φαρδαίνανε από καινούργιους που σιγά-σιγά ερχόντουσαν να αυξήσουν τον όμιλο (σ. 385). Σήμερα λέμε «στήνω/φτιάχνω πηγαδάκι» -ή δεν το λέμε πια;

* καροσερή, ορθογραφική προσαρμογή (λεωφορεία με κανονική καροσερή, σελ. 392).

* Η γυναίκα κουβαλάει θεόρατα φορτία και ο άντρας δίνει διαταγές και τη βρίζει, το γνωστό κι απ’ αλλού μοτίβο, σελ. 395

* μάρκα κάψε με (σ. 437) -σήμερα  λέμε «μάρκα μ’ έκαψες».

Καθώς το έργο είναι βασισμένο σε βιωματικά στοιχεία, αναγνωρίζουμε κάποια γνωστά ονόματα. Ένας από τους δευτερεύοντες χαρακτήρες είναι ο αδερφός του Κερκυραίου ποιητή Νικοκάβουρα (ο αφηγητής το δηλώνει ρητά), ενώ ο Καψωμένος, συμπαραστάτης του αφηγητή στο ταξίδι του τέλους, είναι κατά πάσα πιθανότητα ο γνωστός φιλόλογος Στυλιανός Καψωμένος -ταιριάζει και η ηλικία (ο Στ.Κ. γεννήθηκε το 1907) και η γερμανομάθεια, που παίζει κάποιο ρόλο στην ιστορία. Νομίζω ότι δεν αναφέρεται πουθενά το μικρό του όνομα στο μυθιστόρημα -άλλωστε σε στρατό είμαστε όπου η προσφώνηση με το επώνυμο κυριαρχεί.

Βέβαια, άλλοι χαρακτήρες του βιβλίου, όπως ο γλοιώδης Κερκυραίος διερμηνέας Ανανίου και ο επίσης καταφερτζής αλλά πολύ πιο σύνθετος Τσουμπρής, δεν πρέπει να δίνονται με το πραγματικό τους όνομα. Αναρωτιέμαι πάντως αν ο «δημοσιογράφος και ποιητής» Άλκης Ραγάτσης, που συνοδεύει την κυρία Υπουργού σε επίσκεψη στο μέτωπο, είναι ο Μ. Καραγάτσης -κι αν δεν είναι, τι είδους περίπλοκο αστείο είναι αυτή η ονοματοδοσία, που ολοφάνερα στον Καραγάτση παραπέμπει.

Όμως αυτό είναι μικροφιλολογική παρωνυχίδα. Χάρηκα που πέρασα το Πλατύ ποτάμι και σας συστήνω να το επιχειρήσετε κι εσείς, αν δεν το’χετε περάσει. (Αρκεί βέβαια να μην είναι εξαντλημένο το βιβλίο, να υπάρχει στην αγορά).

73 Σχόλια to “Περνώντας το Πλατύ Ποτάμι”

  1. spiral architect said

    Καλημέρα. 🙂
    Το βιβλίο δείχνει να υπάρχει και φαίνεται ενδιαφέρον.

  2. Earion said

    Καλημέρα.
    Μ’ αρέσει η καροσερή, όπως μ’ αρέσουν οι παντός είδους εξελληνισμοί. Στο κάμπιγκ σήμερα έχουμε βάλει ένα ν, έγινε κάμπινγκ. Πότε θα του αφαιρέσουμε τα περιττά και θα γίνει κάμπιν, όπως έγινε το πάρκιν, όπως πολύ νωρίτερα είχαν γίνει τα σμίκιν και σόκιν; Και για το μέλλον, ποιος τύπος θα επικρατήσει: τράφικινγκ ή τράφικιν;

  3. Earion said

    Ωχ, βιασύνες. Σμόκιν εννοώ, όχι σμίκιν. Και για το τράφικιν, εδώ.

  4. Aγάπη said

    Καλημέρα
    Να προσθέσω πως το Πλατύ Ποτάμι έχει βραβευτεί με το Α΄ Κρατικό Βραβείο Μυθιστορήματος [1966]…
    Άλλο ένα απόσπασμα εδώ http://digitalschool.minedu.gov.gr/modules/ebook/show.php/DSB106/544/3564,14915/index_d_07_01.html
    Ομολογώ ότι και μένα με δυσκόλεψε στις πρώτες σελίδες – αργό πολύ μού φάνηκε – και το παράτησα. Πολύ καλή αφορμή να το ξαναπιάσω – και ευχαριστώ για τη ζουμερή προτροπή
    Όμως είχα καιρό να δω κάτι από τις εκδόσεις Ερμής που έχει εκδώσει το εν λόγω βιβλίο… Ίσως, λοιπόν, να μήν υπάρχει το Πλατύ Ποτάμι στην αγορά ή να είναι πολύ δυσεύρετο

  5. Munich said

    Καλημερα,
    Στην 3 παραγραφο υπάρχει μια «δουλιά».
    Πραγματι ενδιαφέρον φαινεται το βιβλιο και ευχαριστούμε για την παρουσίαση

  6. Γιάννης said

    Καλημέρα!
    «πήγε εθελοντής στο βαλκανικό μέτωπο»… μήπως εννοείς στο «αλβανικό»;

  7. Theo said

    Καλημέρα,

    Το Πλατύ Ποτάμι με μάγεψε όταν το πρωτοδιάβασα και το διάβασα άλλες δυο φορές. Υπέροχη ροή λόγου, σαν μια κουτσομπόλα να μιλά και να μη σταματά, όπως έλεγε ο Τσαρούχης για την Άννα Κομνηνή στην Αλεξιάδα.

  8. sarant said

    Καλημέρα, ευχαριστώ πολύ για τα πρώτα σχόλια και τις διορθωσούλες.

    2: Το σμόκιν και το σόκιν πρόλαβαν, το πάρκιν αμφιβάλλω αν πρόλαβε. Ίσως και επειδή τα πρώτα ήρθαν από τα γαλλικά.

  9. atheofobos said

    Με παίρνεις για πράσινο χαβιάρι = με εξαπατάς.

    Δεν ξέρω αν μας εξαπατούν αλλά ΥΠΑΡΧΕΙ πράσινο χαβιάρι!
    http://blog.santaeulalia.com/en/green-caviar/

  10. ΚΑΛΗΜΕΡΑ, Καλή Εβδομάδα
    7 . Θα επιχειρήσω να το βρω και να το διαβάσω για τη Ροή του
    λόγου .
    Αλλωστε, ο Νικοκύρης το παίνεσε αρκετά .

  11. cronopiusa said

    Λυπούμαι γιατί άφησα να περάσει ένα πλατύ ποτάμι (Μυθιστόρημα, ΙH’, Γιώργος Σεφέρης)

    Λυπούμαι γιατί άφησα να περάσει ένα πλατύ ποτάμι
    μέσα από τα δάχτυλά μου
    χωρίς να πιω ούτε μια στάλα.
    Τώρα βυθίζομαι στην πέτρα.
    Ένα μικρό πεύκο στο κόκκινο χώμα,
    δεν έχω άλλη συντροφιά.
    Ό,τι αγάπησα χάθηκε μαζί με τα σπίτια
    που ήταν καινούργια το περασμένο καλοκαίρι
    και γκρέμισαν με τον αγέρα του φθινοπώρου.

  12. sarant said

    9: Μπράβο, δεν το ήξερα!

    11: Έτσι!

  13. Γς said

    >Και μόλις φτάσει και μπορέσει επιτέλους να κάνει την πρώτη του πετυχημένη εκπομπή, έρχεται η γερμανική επίθεση

    Και μόλις κατάφερα να το στήσω και να λειτουργήσει, το πρώτο σήμα που πήρα ήταν:

    “Οι κληθέντες και μη παρουσιασθέντες, θεωρούνται ως μηδέποτε κληθέντες”
    Επιστράτευση 1974,

    http://caktos.blogspot.gr/2014/09/blog-post_83.html

  14. cronopiusa said

    Vinicio Capossela – Suona Rosamunda

    La guerra di Piero – Fabrizio De André

  15. Κύριε Σαραντάκο,

    Ευχαριστούμε για την δημοσιοποίησης των αναζητήσεων σας, που τελικά λειτουργούν για κάποιους από μας σαν ανατροφοδότηση για τις δικές μας μελέτες και αναζητήσεις.

    Έπεσαν και στα δικά μου χέρια αναφορές στον Γιάννη Μπεράτη, αυτό το καλοκαίρι.

    Από το περιοδικό Ανακύκληση (1986-1990) εκδόθηκαν συνολικά 29 τεύχη. Διευθυντής του περιοδικού ήταν ο Τάσος Κόρφης. Στο τεύχος 27 (χρόνος Ε΄, Αθήνα Μάϊος – Ιούνιος 1990) δημοσιεύτηκε ένα άρθρο του Τάσου Κόρφη με τίτλο: «Υπερρεαλιστικές τάσεις στην πεζογραφία της γενιάς του ‘30». Στο άρθρο αυτό επιχειρείται μια ανασκευή μιας θέσης κύκλων του τότε πεζογραφικού κατεστημένου για την συγκεκριμένη εποχή («προοδευτισμός στην ποίηση – συντηρητισμός στην λογοτεχνία») παρουσιάζοντας την συγγραφική τεχνική του «εσωτερικού μονολόγου» και τα πορτραίτα έξι συγγραφέων.

    Τα ονόματα που παρουσιάζονται και κατ’ επέκταση τα έργα που σημειώνονται στο άρθρο είναι:
    • Γιάννης Μπεράτης (Αυτοτιμωρούμενος, Το πλατύ ποτάμι, Στιγμές, Ένας σωσίας, Διασπορά, Στρόβιλος)
    • Πάνος Καράβιας (Η νύχτα με τα πολύχρωμα φώτα, Απόπειρες για μια χαμένη υπόθεση)
    • Γιάννης Σκαρίμπας (Καημοί στο Γρυπονήσι)
    • Ανδρέας Εμπειρίκος
    • Νίκος Γαβριήλ Πεντζίκης (δημοσιεύσεις ποιημάτων στο περιοδικό «Το Τρίτο Μάτι»)
    • Μέλπω Αξιώτη

    Το άρθρο υπάρχει και στο βιβλίο του Τάσου Κόρφη «ΜΑΤΙΕΣ ΣΤΗΝ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΤΟΥ ΜΕΣΟΠΟΛΕΜΟΥ» εκδόσεις ΠΡΟΣΠΕΡΟΣ.

    Αυτό που μου έκανε εντύπωση, και το επαναφέρω με αφορμή την αναφορά σας, είναι η προσπάθεια που κάνει ο Κόρφης αφενός να καταγράψει συγκεκριμένες τεχνικές ή τεχνοτροπίες της υπερρεαλιστικής γραφής εκείνης της εποχής στην Ελλάδα (εσωτερικός μονόλογος, ονειρικές εικόνες, διάσπαση της χρονικής και τοπικής αλληλουχίας κ.λπ.) και αφετέρου, να υπερασπίσει την θέση ότι την «αμφισβήτηση μιας επίπεδης περιγραφής μια φαινόμενης πραγματικότητας στην λογοτεχνία» την βρίσκουμε σε μεμονωμένες περιπτώσεις. Θεωρεί τελικά, όπως το καταλαβαίνω, ότι υπήρχε ένα ρεύμα (όχι απαραίτητα ομογενοποιημένο), πολύ ευρύτερο απ’ ότι είχα υπ’ όψιν μου, που με διάφορες αποχρώσεις που υπερασπιζόταν υπερρεαλιστικές νοοτροπίες.

    Κατά τον Κόρφη πάντα, ο Γιάννης Μπεράτης ανήκε σε αυτό το ρεύμα και είχε βρει διέξοδο στην «θετική κατάφαση του απροσδόκητου και την υπερβολή» (Μπεράτης, 1980).

    Αυτά σαν πρώτη ανατροφοδότηση και θα επανέλθουμε.

    Κόρφης, Τ. (1991) Ματιές στην λογοτεχνία του Μεσοπολέμου. Αθήνα, εκδ. Πρόσπερος σσ. 193- 199.
    Μπεράτης, Γ. (1980) Πώς και γιατί γράφτηκε ο “Στρόβιλος”, Διασπορά – Στρόβιλος, εκδ. Ερμής σς 13-27.

    Η αναφορά στο περιοδικό ανακτήθηκε στις 7 Σεπτεμβρίου 2014 από την διεύθυνση:
    http://anemi.lib.uoc.gr/php/pdf_split.php?filename=/var/www/tkl-portal-neo//metadata/4/2/9/attached-metadata-02-0000646/254165_07.pdf&pageno=67&pagenum=1

    Ψηφιακή Βιβλιοθήκη Νεοελληνικών Σπουδών Ανέμη του Πανεπιστημίου Κρήτης. Ανακτήθηκε στις 7 Σεπτεμβρίου 2014 από την διεύθυνση: http://anemi.lib.uoc.gr/

    ΚΟΤΣΙΦΑΚΟΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ
    1ο ΕΠΑΛ Περάματος
    καθηγητής Ηλεκτρονικής ΠΕ 17.08,
    Υπ. Δρ. Πανεπιστημίου Πειραιώς
    http://kotsifakos.mysch.gr

  16. Έχω κι εγώ τις ίδιες τύψεις με σένα, αγαπητέ Νικοκύρη, αλλά η τυπογραφική μορφή αδικεί βάναυσα Το Πλατύ Ποτάμι: πυκνοτυπωμένο, με πολύ μικρά στοιχεία και με υπερβολικά εύθραυστη βιβλιοδεσία. Πρέπει να βγάλεις τα μάτια σου για να το διαβάσεις.

  17. sarant said

    Eυχαριστώ πολύ για τα νεότερα!

    15: Πολύ ενδιαφέροντα όλα αυτά κύριε Κοτσιφάκο, σας ευχαριστώ! Τέμνονται οι αναζητήσεις.

    16: Νομίζω ότι επανεκδόθηκε πέρυσι, λες να εκσυγχρόνισαν κάπως τη στοιχειοθεσία;

  18. spiral architect said

    Τό’χει η σύντροφος στην παιδική της βιβλιοθήκη και θα μου το φέρει. ☺

  19. Theo said

    @17:
    Ποιά άραγε να είναι (αριθμητικά) η περσινή έκδοση;
    (Έχω αυτήν του 1999, με το εξώφυλλο της φωτογραφίας αλλά χωρίς αριθμό έκδοσης.)

  20. Παναγιώτης Κ. said

    Σε κάποιο από τα βιβλία της λογοτεχνίας στο Λύκειο-δεν το έχω πρόχειρο τούτη την ώρα- περιλαμβάνεται κάποιο αποσπάσμα από το Πλατύ Ποτάμι το οποίο και διάβασα.Συμπίπτουμε Νίκο, στις διαπιστώσεις για τον τρόπο γραφής του Μπεράτη.

    Άριστη προς εκείνους που γράφουν είναι η οδηγία: «να τις συμπεριλάβεις όλες τις λεπτομέρειες χωρίς συγχρόνως να φαίνεσαι και να φαίνεται …»

    Το «ορισμένως» το χρησιμοποιεί και ο Πελεγρίνης στο Φιλοσοφικό του λεξικό και αποτελεί για μένα ένα ασαφές σημείο.
    Θα ήθελα τη γνώμη σας για τη σημασία με την οποία το χρησιμοποιεί.

    Το επώνυμο Μπεράτης από προκύπτει και τι μπορεί να σημαίνει;
    «Μπεράτι» πάντως ονομάζεται ένας οργανικός σκοπός της Ηπείρου και ίσως να σχετίζεται με την πόλη Βεράτιο της Αλβανίας.

  21. 20: Βλέπε #4 http://ebooks.edu.gr/modules/ebook/show.php/DSB106/544/3560,14815/

  22. BLOG_OTI_NANAI said

    Κάποια σχετικά άρθρα και πληροφορίες:

    Άννα Μπεράτη, «Διόρθωση Ανακριβείων» (επιστολή), «Νέα Εστία», τχ. 998 (1969), σ. 201-202 (ΕΔΩ).

    Βιβλιοπαρουσίαση του «Πλατιού Ποταμιού» από τον Γιάννη Χατζίνη, στη «Νέα Εστία», τχ. 913 (1965), σ. 967-968 (σελίδα 1 από 2, σελίδα 2 από 2).

    Θανάσης Θ. Νιάρχος, «Το ήθος της αμέτοχης συμμετοχής (Σχόλιο στο ‘Πλατύ Ποτάμι’)», Η Λέξη, τχ. 74 (ΜΑΙ-ΙΟΥΝ 1988), σ. 360 (σελίδα 1 από 4, σελίδα 2 από 4, σελίδα 3 από 4, σελίδα 4 από 4)

  23. Ιάκωβος said

    Ενδιαφέρον, το βιβλίο κάπου το ‘χω δεί κι εγώ
    ευκαιρία να το ανασύρω.

    19. Το Μπεράτι της Αλβανίας έχει σλάβικη προέλευση, αλλά υπάρχει και το μπεράτι, ή βεράτιο, που ήταν το επίσημο κείμενο του διορισμού των διαφόρων αξιωμάτων στην Οθωμανική αυτοκρατορία.Στη Μακεδονία περιμένανε πως και πως τα βεράτια διορισμού των παπάδων της Βουλγαρικής Αυτοκέφαλης Εκκλησίας, για να αρχίσουν να λειτουργούν στα βουλγάρικα.
    Υπήρχε όμως επίθετο και μικρό όνομα Μπεράτ στην Τουρκία και την Περσία.

  24. BLOG_OTI_NANAI said

    22: Επίσης:
    Βιβλιοπαρουσίαση: Βαρίκας Βάσος, «Άνθρωποι στον πόλεμο. Γιάννη Μπεράτη: Το πλατύ ποτάμι», εφ. «Το Βήμα», 10 ΟΚΤ 1965 (ΕΔΩ).

  25. Γιάννης Κουβάτσος said

    Καλημέρα!
    Εξαιρετικό βιβλίο και αδικημένο από το αναγνωστικό κοινό.

  26. ΕΑΜίτης+ΣΗΜίτης=Τσουτσουλομύτης, said

    .

    Αγαπητοί συνοδοιπόροι, συγγνώμην δια την διακοπήν αλλά

    όσον υμείς …διέρχεσθε τα …»πλατειά ποτάμια» κεκλεισμένοι εις τα καβούκιά σας και «την βρίσκετε» αναγιγνώσκοντες άμα τε και σχολιάζοντες νυχθημερόν τας Σαραντακείους εμπνεύσεις, ο καλός ο κόσμος ζη και βασιλεύει και τον κόσμον κυριεύει. Ου μην, αλλά και δυστυχώς αγνοεί άπαντας υμάς και θα εμειδία δια τας υμετέρας υψιπετείς ενασχολήσεις ει εδύνατο γνωρίσαι αυτάς…!

    Εις την ηρωϊκήν μικρόνησον των Σπετσών ήτο όποι είχον τάς χαράς και τάς πανηγύρεις!

    http://www.protothema.gr/life-style/article/408022/o-pio-jet-set-gamos-tis-hronias-hthes-stis-spetses/

    Ο αγαπητός μοι συναγωνιστής κύριος Εαμοβούλγαρος, όστις κατά τας εμάς πληροφορίας υπήρξεν είς των εξεχόντων προσκεκλημένων (διό και η διήμερος αυτού απουσία παρ’ υμίν), θα σάς παράσχη, άμα τή επανόδω αυτού οίκαδε, απάσας τας λεπτομερείας περί του σημαντικοτάτου τούτου και μη ευρέως προβληθέντος κοσμοϊστορικού γεγονότος!

    Άντε, λοιπόν, και εις τα ιδικά σας οι ελεύθεροι σύντροφοι και αι ελεύθεραι συντρόφισσαι του Σαραντακείου Ιστολογίου!

    Νυν, δύνασθε όπως συνεχίσητε τας ωραίας συζητήσεις και αναζητήσεις σας.

  27. Ορεσίβιος said

    Νίκο είναι από τους ελάχιστους Έλληνες συγγραφείς που δεν έχω διαβάσει κανένα βιβλία τους. Το άρθρο σου με παρακίνησε να κάνω μια σύντομη αναζήτηση στο διαδίκτυο. Φαίνεται ότι ο συγγραφέας είχε περάσει πολλά πλατιά – και θολά – ποτάμια στη ζωή του. ‘Εχω πλέον την περιέργεια να διαβάσω τα βιβλία του.
    http://ebooks.edu.gr/modules/ebook/show.php/DSGL-C131/595/3931,17427/extras/texts/index_d_16_01_beratis.html

  28. Ορεσίβιος said

    ΄Νίκο, είναι από τους ελάχιστους Έλληνες συγγραφείς που δεν έχω διαβάσει κανένα έργο τους. Το άρθρο σου με παρακίνησε να ρίξω μια ματιά στο διαδίκτυο για να βρω κάποιες πληροφορίες για το συγγραφέα. Φαίνεται να έχει περάσει πολλά πλατιά και θολά ποτάμια στη ζωή του. Έχω την περιέργεια να διαβάσω τα βιβλία του.
    http://www.biblionet.gr/author/11766/%CE%93%CE%B9%CE%AC%CE%BD%CE%BD%CE%B7%CF%82__%CE%9C%CF%80%CE%B5%CF%81%CE%AC%CF%84%CE%B7%CF%82

  29. sarant said

    Ευχαριστώ πολύ για τα νεότερα και τις πολύ χρήσιμες επισημάνσεις και πληροφορίες που συμπληρώνουν το άρθρο και απαντάνε σε απορίες.

    20: Αν δεν δω παράδειγμα φράσης δεν μπορω να σου πω πώς το χρησιμοποιεί ο Πελεγρίνης. Δεν ταιριάζει η σημασία «ασφαλώς, δίχως άλλο»;

    26: Απορώ για το μυαλό εκείνου που διάλεξε το όνομα. Είσαι, λέει, εφοπλιστής και συλλέκτης έργων τέχνης και βαφτίζεις την κόρη σου ΑΤΑΛΑΝΤΗ; Μα γραμμένη στα κεφαλαία διαβάζεται Ατάλαντη!

  30. Νέο Kid Στο Block said

    29. Δε λες καλά που δεν την έβγαλε Λιβανάτα; (ή Μαρτίνο…) 😆

  31. tamistas said

    Πέρασα το ποτάμι στο γυμνάσιο. Η φιλόλογος είχε ζητήσει να διαβάσουμε ένα βιβλίο και κάτι να γράψουμε στις διακοπές των χριστουγέννων. Από τα τρία που πρότεινε διάβασα το Πλατύ ποτάμι. Θυμάμαι ότι, αν και δεν το περίμενα, μου άρεσε. Δεν θυμάμαι τίποτ’ άλλο. Κατέβηκα στη βιβλιοθήκη του υπογείου μα δεν το βρήκα. Κάποιες κούτες της μετακόμισης δεν ανοίχτηκαν εδώ και πέντε χρόνια. Νόμιζα ότι ήταν έκδοση της Εστίας, όπως θυμάμαι και το σχήμα του βιβλίου με σκληρό εξώφυλλο.

    Αυτά τα σε -ing πώς να τα γράφουμε τελικά; Κάμπιν;

    Άσχετο: έχει πλάκα η αυτόματη επιλογή στα related άρθρα.

  32. ΕΑΜίτης+ΣΗΜίτης=Τσουτσουλομύτης, said

    .

    @ 29(β’) + 30 :

    Διεστάλησαν οι οφθαλμοί μου, κύριε Σαραντάκο, επί τή απορία υμών! Τί γαρ ούν υμείς ανεμένατε εις τοιούτους κύκλους εν οίς οι τόννοι έχουσιν αντικατασταθή υπό των ΚΟΡ(Ρ)ΩΝ;

    Δέον όπως διευκρινησθή, πάντως, ότι η ασθενής σεισμική δόνησις ήτις κατεγράφη υπό του Εθνικού Γεωδυναμικού Ινστιτούτου ως επισυμβάσα τας πρωϊνάς ώρας της σήμερον, έχουσα επικεντρικήν περιοχήν τον πέριξ ευρύτερον θαλάσσιον χώρον, ουδεμίαν έχει σχέσιν προς το ΡΗΓΜΑ ΤΗΣ ΑΤΑΛΑΝΤΗΣ: η νύμφη μετά του νυμφίου αυτής, ως θα σάς διαβεβαιώσει ο εκλεκτός συναγωνιστής κύριος Εαμοβούλγαρος, ουδ’ επί στιγμήν κατέλιπον την γαμήλιον παννυχίδα μουσικοχορευτικήν ομήγυριν ινα απολάβωσι τάς ηδονάς της νυφικής παστάδος των.

    Μετά ταύτα, τρις άς αναφωνήσωμεν: ΖΗΤΩΣΑΝ ΟΙ ΓΑΥΡΟΙ !

  33. sarant said

    31 τέλος: Δεν το είχα προσέξει!

  34. Γς said

    30:
    Μαλεσίνα, Ελάτεια ή Βούρλο [Καμένο]

  35. ΕΦΗ ΕΦΗ said

    Τραβώντας για το θάνατο,πέρασα το ποτάμι…

    L Atalante
    http://www.imdb.com/media/rm2461900544/tt0024844?ref_=tt_ov_i

  36. leonicos said

    Αυτή η ανάρτηση με άφησε αδιάφορο. Από το πρωί τη βλέπω και την ξαναβλέπω. Πήγα και στα λινκ του Στάμπιλο, τα σχολικά βιβλία…

    Εντάξει. Αφηγήσεις!Αφηγήσεις!Αφηγήσεις! περιπετειώδεις Αφηγήσεις! Πόλεμος! Ευκολόγραφτα κι ευκολοπούλητα. Ο.Κ.

  37. leonicos said

    Και όλοι οι συνήθεις ύποπτοι με το στανιό βγάλανε κάτι, για να μας βρίζουν κάτι [αχαρακτήριστο] μην πω εδώ μέσα. Δεν πήγατε στο πανηγύρι των Σπετσών να ξεσκάσετε; Έχει και στην Αγία Βαρβάρα. Σίγουρα! Το ε’ίδα πηγαίνοντας στο Αττικό.

  38. Spiridione said

    Ο Μπεράτης πρώτος έγραψε αυτό που σήμερα ονομάζεται μυθιστόρημα ντοκουμέντο. Το Πλατύ ποτάμι γεννά κάποια απορία για το είδος στο οποίο ανήκει, όπως γίνεται σήμερα πολλές φορές με αγγλικά και αμερικανικά ‘μυθιστορηματικά ντοκυμανταίρ’…. Τα έργα του Μπεράτη έδωσαν το έναυσμα, και έτσι το ‘ντοκουμέντο’ ή η μυθιστορηματική αφήγηση γεγονότων του Πολέμου και του Εμφυλίου έγιναν το κύριο μέσο έκφρασης πολλών νέων συγγραφέων, που εμφανίστηκαν κατά τη διάρκεια της επόμενης δεκαετίας.
    http://www.potheg.gr/ProjectDetails.aspx?Id=1417&lan=3

  39. leonicos said

    Εντάξει, σπουδαίο κείμενο το Πλατύ Ποτάμι

  40. Εαμοβούλγαρος said

    Αγαπητοί εν Χριστώ αδελφοί,

    Μόλις γύρισα από κοντινό νησί (όχι τις Σπέτσες), όπου έλειψα για 48 ώρες. Επειδή κοιμάμαι νωρίς, δεν προλαβαίνω να απαντήσω στα σχόλια που με αφορούν (ελπίζω να το κάνω τη Δευτέρα το βράδυ, αν προλάβω). Θέλω, όμως, να πώ δυό λόγια για τον Μπεράτη, επειδή κατέχω το θέμα από πρώτο χέρι:

    1) ΄Ω αφελείς Ρωμιοί, δεν σας κάνει εντύπωση πώς, ένα μυθιστόρημα που εκδίδεται το 1965, παίρνει το Α΄ Κρατικό Βραβείο Μυθιστορήματος το 1966, ενώ από το 1945 μέχρι το 1965 που δημοσιευόταν το μισό σε συνέχειες, ΟΛΟΙ το είχαν γράψει στ’ αρχίδια τους; Δεν σας κάνει εντύπωση πως έγραψε αμέσως πρωτοσέλιδη κριτική στο «ΒΗΜΑ» του Λαμπράκη ο Βάσος Βαρίκας, όπως μας υπενθύμισε στο σχόλιο 24 ο καλός χριστιανός κ. Blog-oti-nanai; Δεν θυμάστε ποιοί διοικούσαν το Ρωμέικο το 1965-66 που εκδόθηκε και πήρε το Α΄ Βραβείο το «Ποτάμι» του Μπεράτη; Οι Αποστάτες με επικεφαλής τον Κ. Μητσοτάκη!..

    2)Το μυστικό της επιτυχίας του Μπεράτειου «Ποταμιού» είναι απλό: Ο Μητσοτάκης ήταν ο μόνος Ρωμιός πολιτικός που ήθελε (από την Δεκαετία του 1950) να αποκαταστήσει η Ελλάδα διπλωματικές σχέσεις με το Ισραήλ, ενώ όλοι οι άλλοι πολιτικοί αρνιόντουσαν βλακωδώς, επειδή φοβόντουσαν τους Άραβες, ότι θα κάνουν ντα-ντά την Κύπρο κλπ. Έψαχνε, λοιπόν, ο Μητσοτάκουλας ένα βιβλίο που να υμνεί τους Εβραίους και έδωσε εντολή να το βραβεύσουν με το Α΄ Κρατικό Βραβείο Μυθιστορήματος! Αν νομίζετε ότι παραφρόνησα, αγαπητοί εν Χριστώ αδελφοί, πηγαίνετε εδώ

    http://www.kis.gr/files/BOWMAN%20teliko%202013.pdf

    και κατεβάστε το εκπληκτικό βιβλίο του STEVEN BOWMAN «Η ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΕΒΡΑΙΩΝ ΣΤΗΝ ΚΑΤΟΧΙΚΗ ΕΛΛΑΔΑ» (μετάφραση Ισαάκ Μπενμαγιόρ) που εξέδωσε το 2012 στα ελληνικά το «Κεντρικό Ισραηλιτικό Συμβούλιο Ελλάδος» (Κ.Ι.Σ.Ε.)
    Αν πάτε στην σελίδα 17 (και μετά στη σημείωση 7 της σελ. 21), αγαπητοί μου Ρωμιοί, θα διαβάσετε τα εξής εκπληκτικά που λέει ο Bowman για το «Πλατύ Ποτάμι» του Μπεράτη:

    «Γι’αυτό δεν είναι παράξενο που η ευρωπαϊκή και η ισλαμική λογοτεχνία σατίρισαν και περιέγραψαν με λόγια περιφρονητικά τον Εβραίο ο οποίος δεν ταίριαζε με τη στρατιωτική αντίληψη που χαρακτήριζε τους δύο αυτούς κόσμους (7). Εξαίρεση αποτελεί ο Έλληνας συγγραφέας Γιάννης Μπεράτης (1904-1968), ο οποίος εγκωμιάζει τον ηρωισμό των Εβραίων στρατιωτών στην Αλβανία στο βιβλίο του Το Πλατύ Ποτάμι (Αθήνα 1965). Βλ. το άρθρο του Αλμπέρτου Ναρ πάνω στη νεοελληνική λογοτεχνία στην Encyclopaedia Judaica, Decennial Volume, 1983-1992, Ιερουσαλήμ, 1994, σσ. 168»

    Αντιλαμβάνεστε, πιστεύω, για ποιον λόγο προωθήθηκε τόσο «άγρια» το (μικρής λογοτεχνικής αξίας, συμφωνώ απολύτως με τον Εβραίο φίλο κ. Λεώνικο) «Ποτάμι» του Μπεράτη: Διότι είναι το πρώτο λογοτεχνικό έργο Ρωμιού συγγραφέα που εγκωμιάζει την ανδρεία των Εβραίων, ενώ μέχρι τότε όλοι τους λοιδορούσαν!..

    3) Και να σκεφθεί κανείς (αυτό – περιέργως – δεν το επισήμανε στο άρθρο του ο κ. Σαραντάκος) ότι στο «Πλατύ Ποτάμι» ο Μπεράτης μιλάει ρατσιστικά για τους Γερμανοϊταλούς και τους Αλβανούς. Επειδή δεν προλαβαίνω να τα γράψω με το χέρι, πηγαίνετε εδώ

    http://postimg.org/image/vc6l7sp51/

    και θα φρίξετε: Ο Ρωμιός Μπεράτης, που παντρεύτηκε μιά γυναίκα 25 χρόνια μεγαλύτερή του για να πάρει προίκα

    http://www.biblionet.gr/author/11766/%CE%93%CE%B9%CE%AC%CE%BD%CE%BD%CE%B7%CF%82__%CE%9C%CF%80%CE%B5%CF%81%CE%AC%CF%84%CE%B7%CF%82

    έχει το θράσος να αποκαλεί «ΒΑΡΒΑΡΟΥΣ» τους Γερμανούς και τους Ιταλούς, που συνεισέφεραν όσο ελάχιστοι στον Ευρωπαϊκό Πολιτισμό! ΗΜΑΡΤΟΝ…

    Καληνύχτα σε όλους

    Με ειλικρινή Αγάπη Χριστού

    ΕΑΜΟΒΟΥΛΓΑΡΟΣ

  41. sarant said

    Ελάχιστα μιλάει για εβραίους ο Μπεράτης στο Πλατύ ποτάμι, πάντως. Ο δε Μπεράτης παντρεύτηκε τρεις φορές. Τα 25 χρόνια διαφορά τα είχε με την τρίτη του γυναίκα, που ήταν νεότερή του. Η μεγαλύτερή του σε ηλικία ήταν η πρώτη του γυναίκα, αλλά όχι κατά 25 χρόνια.

  42. cronopiusa said

  43. ΕΦΗ ΕΦΗ said

    Από τη «Λέξη» τ.74, διάβασα μερικά ακόμη για τον Μπεράτη.Τα τρία γράμματα από το Σεφέρη που είχαν φιλία (μπορεί λοιπόν το πλατύ ποτάμι να συνδέεται με το στίχο) και το «Γράμμα στη γυναίκα μου» που ο Μπεράτης το απευθύνει στην (τελευταία) γυναίκα του Άννα Χάνδακα, το 1957, από τη Νάξο(που πήγε να δουλέψει επιστάτης στο λατομείο) . Γράφει κι εδώ το «κατασύνεχο βήξιμό μου» και οι «κατασύνεχοι καπνοί της σόμπας». Επίσης και το ορισμένως ,καθώς και το καστανί(πουλόβερ).
    Πολύ καλό κίνητρο η ανάρτηση αυτή σήμερα για μένα.Είδα στην εργοβιογραφία του κι άλλα εξόχως ενδιαφέροντα για τη περίπλοκη ζωή,τα ταξίδια,τον πόλεμο και τα γραπτά του.Θ΄ αναζητήσω και το ¨Οδοιπορικό» του που του στοίχισε την απόλυσή του από το Υφυπουργείο με την κατηγορία «του μη νομιμόφρονος».

  44. Γς said

    >το φάρμακο που τους βάζουν […], αλλά άντρες είμαστε όλοι μας στο κάτω-κάτω

    Συναντιούνται δυο παλιοσειρές, της ηλικίας μου ας πούμε:

    -Ρε θυμάσαι που μας ρίχνανε στο γάλα εκείνο το φάρμακο;
    -Ναι ρε. Αλλά εμείς εκεί! Δεν μας έπιανε με τίποτα!
    -Ναι. Όμως εμένα τώρα σαν κάπως ν αρχίζει να με πιάνει.

  45. Πέπε said

    > > Οι φαντάροι της εποχής μου παραπονιούνταν, στο κέντρο εκπαιδεύσεως, ότι μας ρίχνουν κάτι στο τσάι κι έτσι δεν έχουμε ορμές -αντικαβλωτικό το λέγανε.

    1. Και της δικής μου (κάποιος ήξερε προσωπικά κάποιον που είχε δει το μάγειρα να ρίχνει σκόνη από ένα κουτί που δεν έγραφε τίποτε απ’ έξω και τον ρώτησε τι είναι και ο μάγειρας του είπε δεν ξέρω, έχω διαταγή κλπ – μιλάμε αδιάσειστα στοιχεία)
    2. Όχι μόνο στο κέντρο, γενικά σ’ όλη τη θητεία (ασχέτως ότι όσοι είχαν να γαμήσουν γαμούσαν)
    3. Όχι μόνο στο τσάι, και στο φαγητό
    4. Αν και ο στρατός δε διακρίνεται για το ασεξουαλικό ή το πολιτικώς ορθό της ομιλίας του, εμείς γενικά το λέγαμε αντικούκου.

  46. Γς said

    45:
    Και είμαι στη βασική εκπαίδευση στο ρετιρέ ενός τριώροφου κρεβατιού. Και ξαφνικά εκεί που κοιμόμασταν αρχίζει ένας σεισμός.

    Στην αρχή ήταν 2-3 Ρίχτερ αλλά όλο και μεγάλωνε μέχρι τα 7, 8 Ρίχτερ. Μμέχρι να ολοκληρώσει το μαλακιστήρι του ισογείου. Και είχα και τον άλλο του δευτέρου [πρώτου;] ορόφου να με ρωτάει το πρωί αν κατάλαβα κάτι.

    Κι όπως συμβαίνει σε τέτοιες περιπτώσεις δεν το κοινοποιήσαμε στους άλλους από ντροπή.
    Απλώς του κάναμε έξωση από το τριώροφο κρεβάτι μας και μείναμε με την αίσθηση ότι η Ελληνική Βασιλική Αεροπορία μας είχε βάλει χέρι εκείνο το βράδυ.

  47. Τσοπάνος said

    @46:
    Τα πλεονεκτήματα του ισογείου σε περίπτωση σεισμού…
    1. Σε οικοδομή: Την κοπανάς αμέσως
    2. Σε «τριώροφο»: Μικρότερος μοχλοβραχίονας (ως προς το δάπεδο) > μικρότερο εύρος ταλάντωσης > μικρότερη πιθανότητα ανατροπής

    @45: Για το «αντικούκου» μόνο ενδείξεις υπάρχουν. Ίσως αντιμετωπίζεται όπως και στις αντρικές φυλακές (όπως λέει και ο Η. Πετρόπουλος) «αφού δεν γκαστρώνονται, άστους να πηδιούνται…»

  48. Γς said

    43:
    Εμένα μου θύμισε τις αφηγήσεις του πατέρα μου από την Θεσσαλονίκη [Σέδες, Αεροπορία] και μετά στο στρατό ξηράς, οδηγός στην Αλβανία.

    «Και ξαφνικά εμφανίζονται ιταλικά αεροπλάνα, Σταμάτησα το φορτηγό και τρέξαμε να καλυφτούμε στο δάσος δίπλα.
    Ομως αμέσως πήγα πίσω στο αυτοκίνητο. Μεταφέραμε και πέντε έξι Ιταλούς τραυματίες. Ακρωτηριασμένους από κρυοπαγήματα.
    Φώναζαν «Αγιούτο». Εβαλα μπρος και έκρυψα το φορτηγό κάτω από μια γέφυρα. Κάθησα μαζί τους. Εκλαιγαν. Κι έκλαιγα κι εγώ»

    Και σκούπιζε τα δάκρυά του την ώρα που μου τα έλεγε…

  49. Νέο Kid Στο Block said

    Τσοπάνε, είσαι δομοστατικός μηχανικός; Καλοπροαίρετη ερώτηση είναι.

  50. Γς said

    45:

    Η καταστολή όμως δεν φέρνει πάντα τα αναμενόμενα [ησυχία, τάξη και ασφάλεια – και θυμήθηκα ότι ακόμη δεν έχω κάνει δήλωση στην ασφάλειά μου για εκείνον που με χτύπησε από πίσω πριν κάνα δυο μήνες]

    http://caktos.blogspot.gr/2013/05/blog-post_5905.html

  51. cronopiusa said

    48
    συγλονιστικό
    έκλαψα κι εγώ

  52. sarant said

    Eυχαριστώ για τα νεότερα!

    48: Τι ωραία διήγηση!

    45: Και το αντικούκου το είχα ακούσει.

    43: Με τον ΕΔΕΣ είχε βγει αντάρτης -και τον απολύσανε παρ’όλ’ αυτά;

  53. Με όλο του το δίκιο χαρακτήριζε βαρβάρους τους Γερμανούς εκείνη τη συγκεκριμένη χρονική περίοδο o Μπεράτης, Εαμοβούλγαρε. Αλλη ένσταση θα είχα: το 1941, το Ορθόδοξο Πάσχα έπεφτε στις 20 και όχι στις 6 Απριλίου (και το Γρηγοριανό στις 13)

  54. sarant said

    53: Πολύ σωστή παρατήρηση. Υπάρχει άραγε εξήγηση;

  55. Dimitrios Raptakis said

    Νίκο, ωραία η ανάρτησή σου για ένα ωραίο νεοελληνικό μυθιστόρημα.
    Εμένα μου έχει μείνει η ανάμνηση του Ηρακλή Σγουρού στο προκεχωρημένο αμπρί του. Βεβαίως, κι αυτός ο ήρωας είναι ιστορικό πραγματικό πρόσωπο, καταπώς βλέπω από μια ιστοσελίδα απογόνων του: http://giorgossgouros.blogspot.gr/p/blog-page_11.html

  56. sarant said

    55: Δημήτρη, ούτε το όνομα άλλαξε, εντυπωσιάζομαι!

  57. Silent Bob said

    Σχετικά με τα πηγαδάκια, ακόμα παίζουν πολύ τα δημοσιογραφικά:
    https://www.google.gr/#q=%CE%B4%CE%B7%CE%BC%CE%BF%CF%83%CE%B9%CE%BF%CE%B3%CF%81%CE%B1%CF%86%CE%B9%CE%BA%CE%B1+%CF%80%CE%B7%CE%B3%CE%B1%CE%B4%CE%B1%CE%BA%CE%B9%CE%B1
    Οι υπόλοιποι δεν ξέρω αν στήνουμε πηγαδάκια πλέον.

  58. Emphyrio said

    54: Υπαρχει εξηγηση – ο αποτετοιος λεει ψεμματα, γραφει ο,τι του κατεβει στην κουτρα, πιστευοντας πως ο ενας απο τους εκατο που θα τον διαβασει και θα τον αντικρουσει δεν προκειται να το προσεξει, και πως οι ενενηντα εννια που τον εχουν ετσι κι’αλλιως γραμμενο δεν προκειται να νοιαστουν. Ετσι δεν τον ειχα πιασει (σιγα το κατορθωμα θα μου πειτε, που παινευομαι γι’αυτο) οταν πεθανε ο Κωστας Καρης;

    Αφου αυτοϊκανοποιειται ομως, και αισθανεται ευτυχισμενος, γιατι εμεις να ασχολιομαστε και να του χαλαμε την απολαυση;

  59. LIόNTAS said

    #58: Να μας εξηγήσει επειγόντως το Καλόπαιδο ο «Εαμοβούλγαρος» εάν το όνομα Μιχαήλ είναι ρωμέϊκο ή όχι. ΕΧΕΙ ΣΗΜΑΣΙΑ…

  60. Εαμοβούλγαρος said

    Ενημερώνω τους αδελφούς εν Χριστώ αναγνώστες ότι αυτό είναι το τελευταίο σχόλιό μου για τις επόμενες 72 ώρες (βράδυ Πέμπτης), διότι αύριο στις 5 τα ξημερώματα φεύγω ταξίδι στην Επαρχία και σε μισή ώρα πέφτω για ύπνο…

    1) κ. Λιόντα (σχόλιο 59): Δεν κατάλαβα τί εννοείτε. Αν πιστέψουμε το http://www.etymonline.com/index.php?allowed_in_frame=0&search=michael&searchmode=none

    το όνομα «Μιχαήλ» είναι εβραϊκή λέξη που σημαίνει «Ποιός είναι σαν τον Γιαχβέ;». Αφού το έχουν υιοθετήσει οι Ρωμιοί 19 αιώνες, προφανώς έχει γίνει Ρωμέϊκο

    Michael masc. proper name, name of an archangel, from Late Latin Michael (source of French Michel, Spanish Miguel), from Greek Mikhael, from Hebrew Mikha-el, literally «Who is like God?»

    2) κ. Emphyrio (σχόλιο 58): Με τον μακαριστό Κώστα Κάρη, πώς με ταπώσατε και δεν πήρα χαμπάρι; Απλούστατα, έδωσα την είδηση επί του πιεστηρίου και πρόβλεψα ότι η «Αυγή» θα την θάψει, επειδή ο Κάρης είχε πάει με τον κύρ-Φώτη. Εσείς βγήκατε μετά από ώρα και μού δείξατε την είδηση του θανάτου του στην ιστοσελίδα της «Αυγής’. Έπεσα έξω στην εκτίμησή μου, αλλά αυτό δεν σημαίνει σε καμία περίπτωση ότι με ταπώσατε.

    3) Όσο για τον Γιάννη Μπεράτη (σχ. 53 + 58) που σε λογοτεχνικό βιβλίο «Πλατύ Ποτάμι») αποκαλεί τους Γερμανο-ιταλούς (προσοχή όχι τους ναζιστές και τους φασίστες, αλλά τους Γερμανοϊταλούς) επειδή επιτέθηκαν στην Ελλάδα ανήμερα το Ορθόδοξο Πάσχα, ήταν μεγάλη γκάφα. Γίνεται γελοίο το μυθιστόρημά σου, όταν βρίζεις τους εχθρούς σου, λές και γράφεις πατριωτική μπροσούρα

    4) κ. Τσουτσουλομύτη (σχόλια 26 + 32): Αν και Πανάθα από μικρός, πολύ θα ήθελα να είμαι προσκεκλημένος στον Γάμο των Σπετσών μεταξύ Κόκκαλη τζούνιορ και Αταλάντης Μαρτίνου. Δεν ήμουν, άρα οι πληροφορίες σας ήσαν λανθασμένες. Έχω, όμως, ένα ερώτημα να κάνω: Πώς επέτρεψε ο Ρωμιός παπάς στην νεαρή νύφη Αταλάντη να κάνει χριστιανικό γάμο με ένα τόσο ειδωλολατρικό όνομα; Διότι έψαξα τα κιτάπια μου και δεν υπάρχει Αγία Αταλάντη.

    5) Κάτι για τον Γιάννη Μπεράτη, που δεν πρόλαβα να γράψω την νύχτα της Κυριακής (σχόλιο 40) και μού κάνει εντύπωση που κανείς δεν το επισήμανε: Όπως ξέρουμε όλοι εμείς οι παλιοί, κι όπως προκύπτει από την βιογραφία του συγγραφέα

    http://www.biblionet.gr/author/11766/%CE%93%CE%B9%CE%AC%CE%BD%CE%BD%CE%B7%CF%82__%CE%9C%CF%80%CE%B5%CF%81%CE%AC%CF%84%CE%B7%CF%82

    ο Γιάννης Μπεράτης ήταν έμμισθο μέλος της Επιτροπής Λογοκρισίας της 4ης Αυγούστου, παρέα με τον Γιώργο Σεφέρη. Προσελήφθη αμέσως μόλις ανέβηκε στη εξουσία ο μπαρμπα-Γιάννης Μεταξάς (1936) και απελύθη στο τέλος της Κατοχής (1944) μετά την δημοσίευση του βιβλίου του «Οδοιπορικό του ΄43».

    Για τον Σεφέρη ξέρουμε ότι ήταν πρόεδρος της Επιτροπής Λογοκρισίας της 4ης Αυγούστου μέχρι τις αρχές του 1941. Για τον Μπεράτη, γιατί μάς κρύβουν ότι υπήρξε Λογοκριτής και επί Κατοχής; Προφανώς, ο άνθρωπος είχε ΑΝΩΘΕΝ προστασία. Βλέπε το χθεσινοβραδυνό σχόλιό μου Νο40) όπου αποκαλύπτω πως η Jewish Encyclopedia και το ΚΙΣΕ υμνούν τον Μπεράτη γιατί είναι ο πρώτος Ρωμιός συγγραφέας που έγραψε σε λογοτεχνικό κείμενο καλά λόγια για την ανδρεία των Εβραίων στην μάχη.

    6) Για τον κ. Σαραντάκο (σχόλιο 41): Η πρώτη γυναίκα του Μπεράτη (η αείμνηστη Ελένη Μελίτα τον περνούσε πάνω από 20 χρόνια. Ο Μπεράτης την παντρεύτηκε σε ηλικία 20 ετών (1904) για να εκδικηθεί τη μάνα του που παντρεύτηκε άλλον άνδρα και για να εξασφαλίσει οικονομική άνεση με την προίκα της Μελίτα. Αυτά τα ήξερε όλη η παλιά Αθήνα και εμένα μού τα είχε πεί η μακαρίτισσα (εκ πατρός) γιαγιά μου που ήξερε και τις δύο οικογένειες. Επίσης, το ότι ο Μπεράτης πήγε και πολέμησε με τους Γερμανοτσολιάδες του Ζέρβα, επίσης ήταν πασίγνωστο στους παλιούς Αθηναίους. Αλλά είπαμε, όλα ξεπλύθηκαν με την αναφορά του στο «Πλατύ ποτάμι» για την ανδρεία των Εβραίων. Κι αν δεν πέθαινε το 1968, θα τρώγαμε τον Μπεράτη για πολλά χρόνια στην μάπα, μέχρι Πρόεδρος της Δημοκρατίας θα γινόταν, διότι ο μακαρίτης είχε πανίσχυρους προστάτες.

    Πέφτω για ύπνο

    Ραντεβού την Πέμπτη το βράδυ, Γιαχβέ θέλοντος και Σαραντάκου επιτρέποντος

    Με Αγάπη Χριστού

    ΕΑΜΟΒΟΥΛΓΑΡΟΣ

  61. sarant said

    53-58: Άγγελε, κανένα λάθος δεν έχει κάνει ο Μπεράτης. Το πρωί δεν είχα το βιβλίο στο χέρι, τώρα το βλέπω. Ο βομβαρδισμός ανήμερα του Πάσχα στη σελ. 351 του βιβλίου, βρίσκει τον αφηγητή στα Γιάννενα, όπου έχει βρεθεί με την αναδίπλωση του ελληνικού στρατού -και είναι πολύ λογικό να έγινε στις 20 Απριλίου, που ακόμα δεν είχε υπογραφτεί ανακωχή.

    Στις 6 Απριλίου, ο Μπεράτης ήταν στην Αλβανία ακόμα. Μας παρέσυρε το «εξαπολύουν την επίθεση» του σχολιαστή που παραθέτει ο Εαμοβούλγαρος στο σχ. 40.

  62. Πράγματι, στις 20/4/1941, ανήμερα το Πάσχα, βομβαρδίστηκαν από τους Γερμανούς και τα Γιάννενα (όπου χτυπήθηκε και το στρατιωτικό νοσοκομείο) και η Άρτα. Ο βομβαρδισμός της Άρτας συνεχίστηκε μάλιστα και την επομένη, μολονότι ήδη το απόγεμα της Κυριακής ο Τσολάκογλου είχε ήδη υπογράψει την παράδοση του στρατου. Ας ήταν όμως αυτή η μόνη βαρβαρότητα της εποχής!

  63. «Γερμανοτσολιάδες του Ζέρβα»; Αμάν, Εαμοβούλγαρε, ούτε οι πιο βαμμένοι κουκουέδες δε λένε πια τέτοια πράματα! (Όχι ότι δεν υπήρξε προδοτικός ΕΔΕΣ, δυςτυχώς, αλλά στην Αθήνα, όχι στην Ήπειρο…)

  64. sarant said

    63: Πράγματι, αυτό δεν ειπώθηκε ποτέ (απ’ όσο έχω διαβάσει). Μπορεί να τους κατηγορούσαν για συνεργασία με τους Γερμανούς, αλλά γερμανοτσολιάδες δεν τους έλεγαν.
    Ο δε Ζέρβας για το θεαθήναι έκανε και τον άκρο σοσιαλιστή, Έχει μερικές αστείες διηγήσεις ο Κοτζιούλας στο Όταν ήμουν με τον Άρη,

  65. Theo said

    @60#5:
    Επειδή συστηματικά και γκεμπελικά προσπαθείς να βρομίσεις ό,τι αληθινό και τίμιο στην Ελλάδα, όπως όταν συκοφαντείς τον Σεφέρη πως τάχα ήταν πρόεδρος της Επιτροπής Λογοκρισίας της 4ης Αυγούστου μέχρι τις αρχές του 1941 παρουσιάζοντάς τον εμμέσως ως φασίστα, σε πληροφορώ πως:
    α) Ο Σεφέρης διορίστηκε στις 7-12-1937 «διευθύνων το παρά τω Υφυπουργείω Τύπου και Τουρισμού Τμήμα Εξωτερικού Τύπου«, όχι γιατί το ήθελε («διετάχθην», γράφει το 1943). (Βλ. Ρόντρικ Μπήτον, Γιώργος Σεφέρης. Περιμένοντας τον άγγελο, Αθήνα 2003, σσ. 240-241.) Αυτή η θέση του δεν είχε καμιά σχέση με τη λογοκρισία του τύπου όσον αφορά τα εσωτερικά ελληνικά ζητήματα.
    β) με γράμμα του προς τον προϊστάμενό του υφυπουργό το 1938, όταν αναπληρώνει επίσημα τον ομόλογό του σε θέματα εσωτερικής λογοκρισίας, διαμαρτύρεται, απαιτεί την απαλλαγή του από «θέσεις τας οποίας η υπαλληλική μου συνείδησις μου απαγορεύει να διατηρήσω» και απαλλάσσεται. (ό.π., σσ. 243-244).
    γ) Τον Σεπτέμβριο του 1940 υπόμνημα της SD, της Γερμανικής Υπηρεσίας Ασφαλείας, προειδοποιεί το Υπουργείο Εξωτερικών στο Βερολίνο:
    «Ο Σεφεριάδης μπορεί να θεωρείται ως ο κύριος υπεύθυνος μιας εχθρικής προς τη Γερμανία και επομένως φιλοαγγλικής στάσης του ελληνικού τύπου […] Θα πρέπει να θεωρείται δεδομένο, πως εξουδετέρωση του Σεφεριάδη θα εξασφάλιζε μια ουσιαστικά φιλικότερη στάση του ελληνικού Τύπου απέναντι στις ελληνικές επιδιώξεις» (ό.π., σ. 275 και περιοδικό Η Λέξη 72 (1988), σσ. 116-118).

  66. Αστραπομάτης said

    60. Γειά σου ρε Καλόπουλε με τα ωραία σου που δε πιάνεσαι!

  67. Theo said

    διόρθωση:
    εξουδετέρωση του Σεφεριάδη θα εξασφάλιζε μια ουσιαστικά φιλικότερη στάση του ελληνικού Τύπου απέναντι στις γερμανικές επιδιώξεις

  68. Theo said

    το σχ. 67 στο 65.

  69. Emphyrio said

    Για να ταϊσω με το υπεροχο χερακι μου κατ’ευθειαν στο γλυκο του το στομα το αγαπημενο μας τρολλ – στομα που βγαζει μονο τριανταφυλλα και ροδοσταμο:

    Οταν δημοσιευτηκε καποιο σχολιο που προεβλεπε τι δεν θα εκανε ο ΣΥΡΙΖΑ και η Αυγη, απεδειξα με το δημοσιευμα της πως η Αυγη ειχε κανει ηδη (τρεις ωρες πριν αν θυμαμαι) αυτο που δεν επροκειτο να κανει. Γκεγκε; Εν αναγκη, το σπαω και σε διφραγκα.

  70. ΕΦΗ ΕΦΗ said

    «Φαίνεται όρισμένως ότι κακός δαίμων εχάλασε τον νουν των συμπατριωτών μου και τους άγει να βγάλουν τα μάτια των»

    52.>> Με τον ΕΔΕΣ είχε βγει αντάρτης -και τον απολύσανε παρ’όλ’ αυτά;
    Σύνθετη η περίπτωση Μπεράτη:
    Επιστρέφει ,λέει η Γ.Φαρίνου-Μαλαματάρη στη Λέξη τ.74 σελ. 366, από το αντάρτικο (του Ζέρβα) διαψευσμένος και γράφει το «ντοκουμέντο»,όπως είπε αρχικά το «Οδοιπορικό» που το δημοσίευσε ο Ίκαρος κι απ αυτό απολύθηκε.Στη συνέχεια,σελ. 370, αναφέρεται σε εγγραφή του το 1960 όπου αναφέρει «οι δεξιοί ξέρουν πως είμαι εχθρός τους, οι αριστεροί δε με θεωρούν δικό τους»Λέξη τ.74

  71. sarant said

    70: Έτσι ακριβώς ήταν, σύνθετη περίπτωση,

  72. Κι άλλοι γράψανε αποκαλυπτικά ντοκουμέντα για τον ΕΔΕΣ –και ίσως χωρίς να το καταλάβουνε.

  73. sarant said

    72: Μου είχε ξεφύγει αυτή σου η ανάρτηση -και να δεις που έχει κι έναν από την Πλατανούσα, το χωριό του Κοτζιούλα.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: